ஸமத²க்க²ந்த⁴ககதா²வண்ணனா
2760. இதா³னி ஸமத²வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதும் யேஸு அதி⁴கரணேஸு ஸந்தேஸு ஸமதே²ஹி ப⁴விதப்³ப³ம், தானி தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘விவாதா³தா⁴ரதா’’திஆதி³. விவாதா³தா⁴ரதாதி விவாதா³தி⁴கரணம். ஆபத்தாதா⁴ரதாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஆதா⁴ரதாதி அதி⁴கரணபரியாயோ. ஆதா⁴ரீயதி அபி⁴பு⁴ய்யதி வூபஸம்மதி ஸமதே²ஹீதி ஆதா⁴ரோ, விவாதோ³ ச ஸோ ஆதா⁴ரோ சாதி விவாதா³தா⁴ரோ, ஸோ ஏவ விவாதா³தா⁴ரதா. ஏவமாதா⁴ராதி⁴கரண-ஸத்³தா³னம் விவாதா³தி³ஸத்³தே³ஹி ஸஹ கம்மதா⁴ரயஸமாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. அதி⁴கரீயதி அபி⁴பு⁴ய்யதி வூபஸம்மதி ஸமதே²ஹீதி அதி⁴கரணந்தி விவாதா³தி³சதுப்³பி³த⁴மேவ பாளியம் த³ஸ்ஸிதம். அயமத்தோ² ‘‘ஏதேஸம் து சதுன்னம்பி, ஸமத்தா ஸமதா² மதா’’தி வக்க²மானேன விஞ்ஞாயதி.
2761. ஏதானி சத்தாரி அதி⁴கரணானி ச ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி ‘த⁴ம்மோ’தி வா ‘அத⁴ம்மோ’தி வா’’தி (சூளவ. 215) அட்டா²ரஸ பே⁴த³காரகவத்தூ²னி ச மஹேஸினா வுத்தானி. தத்த² தேஸு சதூஸு அதி⁴கரணேஸு விவாதோ³ அதி⁴கரணஸங்கா²தோ ஏதானி அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி நிஸ்ஸிதோ நிஸ்ஸாய பவத்தோதி யோஜனா.
2762. விபத்தியோ சதஸ்ஸோவாதி ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அனுவத³ந்தி ஸீலவிபத்தியா வா ஆசாரவிபத்தியா வா தி³ட்டி²விபத்தியா வா ஆஜீவவிபத்தியா வா’’தி (சூளவ. 215) வுத்தா சதஸ்ஸோ விபத்தியோ. தி³ட்டா²தீ³னம் அனுக³ந்த்வா ஸீலவிபத்திஆதீ³ஹி வத³னம் சோத³னா அனுவாதோ³. உபாக³தோதி நிஸ்ஸிதோ, அனுவாதோ³ சதஸ்ஸோ விபத்தியோ நிஸ்ஸாய பவத்தோதி அத்தோ². ‘‘தத்தா²’’தி பட²மமேவ நித்³தா⁴ரணஸ்ஸ வுத்தத்தா இத⁴ புனவசனே பயோஜனம் ந தி³ஸ்ஸதி, ‘‘ஸம்ப⁴வா’’தி வசனஸ்ஸாபி ந கோசி அத்த²விஸேஸோ தி³ஸ்ஸதி. தஸ்மா ‘‘ஆபத்தாதா⁴ரதா தத்த², ஸத்தஆபத்திஸம்ப⁴வா’’தி பாடோ² ந யுஜ்ஜதி, ‘‘ஆபத்தாதா⁴ரதா நாம, ஸத்த ஆபத்தியோ மதா’’தி பாடோ² யுத்ததரோ, ஆபத்தாதா⁴ரதா நாம ஆபத்தாதி⁴கரணம் நாம ஸத்த ஆபத்தியோ மதா ஸத்த ஆபத்தியோவ அதி⁴ப்பேதாதி அத்தோ².
2763. ஸங்க⁴கிச்சானி நிஸ்ஸாயாதி அபலோகனகம்மாதீ³னி சத்தாரி ஸங்க⁴கம்மானி உபாதா³ய கிச்சாதி⁴கரணாபி⁴தா⁴னம் ஸியா, கிச்சாதி⁴கரணம் நாம சத்தாரி ஸங்க⁴கம்மானீதி அத்தோ². ஏதேஸம் து சதுன்னம்பீதி ஏதேஸம் பன சதுன்னம்பி அதி⁴கரணானம். ஸமத்தாதி வூபஸமஹேதுத்தா. ஸமதா² மதாதி ஸம்முகா²வினயாத³யோ ஸத்த அதி⁴கரணஸமதா²தி அதி⁴ப்பேதா. அதி⁴கரணானி ஸமேந்தி, ஸம்மந்தி வா ஏதேஹீதி ‘‘ஸமதா²’’தி வுச்சந்தீதி ‘‘ஸமத்தா ஸமதா² மதா’’தி இமினா ஸமத²-ஸத்³த³ஸ்ஸ அன்வத்த²ம் தீ³பேதி.
2764-5. தே ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸம்முகா²’’திஆதி³. ‘‘வினயோ’’தி இத³ம் ஸம்முகா²தி³பதே³ஹி பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம் ‘‘ஸம்முகா²வினயோ ஸதிவினயோ அமூள்ஹவினயோ’’தி. ‘‘படிஞ்ஞாவினயோ’’தி ச படிஞ்ஞாதகரணம் வுத்தம். ஸத்தமோ வினயோதி ஸமதோ² அதி⁴ப்பேதோ. திணவத்தா²ரகோதி இமே ஸத்த ஸமதா² பு³த்³தே⁴னாதி³ச்சப³ந்து⁴னா வுத்தாதி யோஜனா.
2766. சதூஸு அதி⁴கரணேஸு யம் அதி⁴கரணம் யத்தகேஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி, தே ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘விவாதோ³’’திஆதி³.
2767-9. ‘‘விவாதோ³’’திஆதி³னா உத்³தி³ட்ட²மத்த²ம் நித்³தி³ஸந்தோ ஆஹ ‘‘ச²ட்டே²னா’’திஆதி³. ஏத்த² ஏதேஸு சதூஸு அதி⁴கரணேஸு, ஸமதே²ஸு ச கிம் கேன ஸம்மதீதி சே? விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம் ச²ட்டே²ன யேபு⁴ய்யஸிகாய, பட²மேன ஸமதே²ன ஸம்முகா²வினயேன சாதி த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி. யஸ்ஸா கிரியாய த⁴ம்மவாதி³னோ ப³ஹுதரா, ஏஸா யேபு⁴ய்யஸிகா. ‘‘ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா’’தி (சூளவ. 229, 234, 236, 237, 242) வுத்தானம் ஸங்கா⁴தீ³னம் சதுன்னம் ஸன்னிதா⁴னேன வா க³ணபுக்³க³லேஹி ஸமியமானம் விவாதா³தி⁴கரணம் ஸங்க⁴ஸம்முக²தம் வினா இதரேஹி தீஹி வா ஸம்மதீதி வுத்தம் ஹோதி.
ஏத்த² ச காரகஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³வஸேன ஸம்முகீ²பா⁴வோ ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, ஸமேதப்³ப³ஸ்ஸ வத்து²னோ பூ⁴ததா த⁴ம்மஸம்முக²தா, யதா² தம் ஸமேதப்³ப³ம், ததே²வஸ்ஸ ஸமனம் வினயஸம்முக²தா, யோ ச விவத³தி, யேன ச விவத³தி, தேஸம் உபி⁴ன்னம் அத்த²பச்சத்தி²கானம் ஸம்முகீ²பா⁴வோ புக்³க³லஸம்முக²தா.
‘‘அனுவாதோ³ சதூஹிபீ’’தி உத்³தி³ட்ட²ம் நித்³தி³ஸந்தோ ஆஹ ‘‘ஸம்முகா²’’திஆதி³. அனுபுப்³பே³னாதி அனுபடிபாடியா. ஸம்முகா²வினயாதீ³ஹி தீஹிபீதி ஸம்முகா²வினயஸதிவினயஅமூள்ஹவினயேஹி தீஹிபி. ததே²வாதி யதா² தீஹி, ததா² பஞ்சமேன தஸ்ஸபாபியஸிகாஸமதே²னாபி அனுவாதோ³ ஸம்மதி, பகே³வ சதூஹீதி அத்தோ².
யோ பாபுஸ்ஸன்னதாய பாபியோ புக்³க³லோ, தஸ்ஸ கத்தப்³ப³தோ ‘‘தஸ்ஸபாபியஸிகா’’தி கம்மம் வுச்சதி. ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ விய ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ கதா அமூலிகா ஸீலவிபத்திசோத³னா ஸம்முகா²வினயேன, ஞத்திசதுத்தா²ய கம்மவாசாய தி³ன்னேன ஸதிவினயேன ச ஸம்மதி. உம்மத்தகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கதா ஆபத்திசோத³னா ஸம்முகா²வினயேன ச ததே²வ தி³ன்னேன அமூள்ஹவினயேன ச ஸம்மதி. ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஆபத்தியா சோதி³யமானஸ்ஸ அவஜானித்வா படிஜானனாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ பாபபி⁴க்கு²னோ ப³ஹுலாபத்திசோத³னா ஸம்முகா²வினயேன சேவ ததே²வ பகதேன தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மேன ச வூபஸம்மதீதி வுத்தம் ஹோதி.
‘‘ஆபத்தி பன தீஹேவா’’தி உத்³தே³ஸஸ்ஸ நித்³தே³ஸமாஹ ‘‘ஸம்முகே²னா’’திஆதி³. ஸம்முகே²ன ஸம்முகா²வினயேன, படிஞ்ஞாய படிஞ்ஞாதகரணேன, திணவத்தா²ரகேன வா இமேஹி தீஹி ஏவ ஸமதே²ஹி ஸா ஆபத்தி ஆபத்தாதி⁴கரணம் உபஸமம் யாதீதி யோஜனா. ஏத்த² படிஞ்ஞாதகரணம் நாம ஆபத்திம் படிக்³க³ண்ஹந்தேன ‘‘பஸ்ஸஸீ’’தி வுத்தே ஆபத்திம் தே³ஸேந்தேன ‘‘ஆம பஸ்ஸாமீ’’தி ஸம்படிச்ச²னம். திணவத்தா²ரகம் பன ஸயமேவ வக்க²தி.
தீஹேவ ஸமதே²ஹீதி ஏத்த² க³ருகாபத்தி ஸம்முகா²வினயேன, படிஞ்ஞாதகரணேன சாதி த்³வீஹி, லஹுகாபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா ஸங்கே⁴ வா க³ணே வா புக்³க³லே வா தே³ஸனாய ஸம்முகா²வினயேன சேவ படிஞ்ஞாதகரணேன ச, கோஸம்ப³கானம் விக்³க³ஹஸதி³ஸம் மஹாவிக்³க³ஹம் கரோந்தேஹி ஆபன்னா அனேகவிதா⁴ ஆபத்தியோ ஸசே ஹோந்தி, தாஸு வக்க²மானஸரூபம் து²ல்லவஜ்ஜாதி³ம் ட²பேத்வா அவஸேஸா ஸப்³பா³ ஆபத்தியோ ஸம்முகா²வினயேன, திணவத்தா²ரகேன ச ஸம்மந்தீதி அத்தோ².
கிச்சம் கிச்சாதி⁴கரணம் ஏகேன ஸம்முகா²வினயேனேவ ஸம்மதீதி யோஜனா.
2770. யேபு⁴ய்யஸிககம்மேதி ஏத்த² நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மம். ஸலாகம் கா³ஹயேதி வினிச்ச²யகாரகே ஸங்கே⁴ த⁴ம்மவாதீ³னம் ப³ஹுத்தம் வா அப்பதரத்தம் வா ஜானிதும் வக்க²மானேன நயேன ஸலாகம் கா³ஹாபேய்ய. பு³தோ⁴தி ‘‘ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தி…பே… க³ஹிதாக³ஹிதஞ்ச ஜானாதீ’’தி வுத்தம் பஞ்சஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் புக்³க³லம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘கூ³ள்ஹேனா’’திஆதி³னா ஸலாகக்³கா³ஹப்பகாரோ த³ஸ்ஸிதோ. கண்ணஜப்பேனாதி ஏத்த² கண்ணே ஜப்போ யஸ்மிம் ஸலாகக்³கா³ஹபயோகே³தி விக்³க³ஹோ. ஏத்த² கூ³ள்ஹஸலாகக்³கா³ஹோ நாம த⁴ம்மவாதி³ஸலாகா ச அத⁴ம்மவாதி³ஸலாகா ச விஸும் விஸும் சீவரகண்ணே பக்கி²பித்வா புக்³க³லானம் ஸந்திகம் விஸும் விஸும் உபஸங்கமித்வா ஸலாகா விஸும் விஸும் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘இதோ தவ ருச்சனகம் க³ண்ஹாஹீ’’தி ரஹோ ட²த்வா கா³ஹாபனம். விவடகம் நாம த⁴ம்மவாதீ³னம் ப³ஹுபா⁴வம் ஞத்வா ஸப்³பே³ஸு ஜானந்தேஸு புக்³க³லானம் ஸந்திகம் கா³ஹாபனம். கண்ணஜப்பனம் நாம ஏவமேவ கண்ணமூலே ரஹோ ட²த்வா கா³ஹாபனம்.
2771. அலஜ்ஜுஸ்ஸதே³தி ஏத்த² ‘‘ஸங்கே⁴’’தி ஸேஸோ. லஜ்ஜிஸு பா³லேஸூதி ஏத்தா²பி ‘‘உஸ்ஸதே³ஸூ’’தி வத்தப்³ப³ம்.
2772. ஸகேன கம்முனாயேவாதி அத்தனோ யம் கிச்சம், தேனேவாதி.
2773-5. ‘‘ஆபஜ்ஜதீ’’திஆதி³ ‘‘அலஜ்ஜீ, லஜ்ஜீ, பா³லோ’’தி ஜானனஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தகம்மத³ஸ்ஸனம். து³ச்சிந்திதோதி அபி⁴ஜ்ஜா²தி³திவித⁴மனோது³ச்சரிதவஸேன து³ட்டு² சிந்தேந்தோ. து³ப்³பா⁴ஸீதி முஸாவாதா³தி³சதுப்³பி³த⁴வசீது³ச்சரிதவஸேன வசீத்³வாரே பஞ்ஞத்தானம் ஸிக்கா²பதா³னம் வீதிக்கமவஸேன து³ட்டு² பா⁴ஸனஸீலோ. து³க்கடகாரிகோதி பாணாதிபாதாதி³திவித⁴காயது³ச்சரிதவஸேன காயத்³வாரே பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பதா³னம் வீதிக்கமவஸேன குச்சி²தகம்மஸ்ஸ கரணஸீலோ. இதி லக்க²ணேனேவாதி யதா²வுத்தம் அலஜ்ஜீலஜ்ஜீபா³லலக்க²ணம் நிக³மேதி.
2776. ‘‘யேபு⁴ய்யஸிகா’’திஆதி³கா³தா²ஹி நித்³தி³ட்ட²மேவ அத்த²ம் நிக³மேதுமாஹ ‘‘திதா⁴’’திஆதி³. திதா⁴ஸலாககா³ஹேனாதி திவித⁴ஸ்ஸ ஸலாககா³ஹஸ்ஸ அஞ்ஞதரேன. ப³ஹுகா த⁴ம்மவாதி³னோ யதி³ ஸியுந்தி யோஜனா. காதப்³ப³ந்தி ஏத்த² ‘‘விவாதா³தி⁴கரணவூபஸமன’’ந்தி ஸேஸோ.
2777. யோ புக்³க³லோ அலஜ்ஜீ ச ஹோதி ஸானுவாதோ³ ச கம்மதோ காயகம்மதோ, வசீகம்மதோ ச அஸுசி ச ஸம்பு³த்³த⁴ஜிகு³ச்ச²னீயோதி அத்தோ². ஸோ ஏவம்விதோ⁴ பாபபுக்³க³லோ தஸ்ஸ பாபியஸிககம்மஸ்ஸ யோகோ³ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸானுவாதோ³தி ஏத்த² அனுவாதோ³ நாம சோத³னா, ஸஹ அனுவாதே³ன வத்ததீதி ஸானுவாதோ³, பாபக³ரஹிதபுக்³க³லேஹி காதப்³ப³சோத³னாய அனுரூபோதி அத்தோ².
2778-9. ப⁴ண்ட³னேதி கலஹஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³. கலஹேதி காயவசீத்³வாரப்பவத்தே ஹத்த²பராமஸாதி³கே கலஹே ச. விவாத³ம்ஹி அனப்பகேதி ப³ஹுவிதே⁴ விவாதே³ ஜாதே. ப³ஹுஅஸ்ஸாமணே சிண்ணேதி ஸமணானம் அனனுச்ச²விகே நானப்பகாரே காயிகவாசஸிகவீதிக்கமே ச கதே. அனக்³கே³தி அனந்தே. ப⁴ஸ்ஸகேதி குச்சி²தே அமனாபவசனே சிண்ணேதி யோஜனா, பா⁴ஸிதேதி அத்தோ². க³வேஸந்தந்தி க³வேஸியமானம், ஆபத்தாதி⁴கரணந்தி ஸேஸோ. வாளந்தி சண்ட³ம். கக்க²ளந்தி ஆஸஜ்ஜம். காதப்³ப³ந்தி வூபஸமேதப்³ப³ம்.
2780-2. யதா² ச வூபஸம்மதி, ததா² திணவத்தா²ரகே ஸுத்³தோ⁴ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.
து²ல்லவஜ்ஜந்தி பாராஜிகஞ்சேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஞ்ச. கி³ஹீஹி படிஸம்யுதந்தி கி³ஹீனம் ஜாதிஆதீ³ஹி பாளியா ஆக³தேஹி த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி, அட்ட²கதா²க³தேஹி ச தத³ஞ்ஞேஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி கு²ம்ஸனவம்ப⁴னபச்சயா ச த⁴ம்மிகபடிஸ்ஸவஸ்ஸ அஸச்சாபனபச்சயா ச ஆபன்னாபத்திம். ஏஸா ஏவ ஹி ஆபத்தி கி³ஹிபடிஸம்யுத்தா நாம பரிவாரே ‘‘அத்தி² கி³ஹிபடிஸம்யுத்தா, அத்தி² நகி³ஹிபடிஸம்யுத்தா’’தி து³கம் நிக்கி²பித்வா ‘‘கி³ஹிபடிஸம்யுத்தாதி ஸுத⁴ம்மத்தே²ரஸ்ஸ ஆபத்தி, யா ச த⁴ம்மிகஸ்ஸ படிஸ்ஸவஸ்ஸ அஸச்சாபனே ஆபத்தி. அவஸேஸா நகி³ஹிபடிஸம்யுத்தா’’தி (பரி. அட்ட². 321) வசனதோ.
ஸுத⁴ம்மத்தே²ரஸ்ஸ ஆபத்தீதி ச தேன சித்தஸ்ஸ க³ஹபதினோ ஜாதிம் படிச்ச கு²ம்ஸனவம்ப⁴னபச்சயா ஆபன்னா ஓமஸவாத³ஸிக்கா²பத³விபா⁴க³க³தா து³க்கடாபத்தி க³ஹேதப்³பா³. இத³ஞ்ச உபலக்க²ணமத்தம், தஸ்மா இதரேஹிபி அக்கோஸவத்தூ²ஹி கி³ஹிம் கு²ம்ஸேந்தானம் வம்பே⁴ந்தானம் இதரேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஸா ஆபத்தி கி³ஹிபடிஸம்யுத்தாவாதி வேதி³தப்³ப³ம். ததா² ஆபன்னம் ஆபத்திம் தே³ஸாபேந்தேன த³ஸ்ஸனூபசாரம் அவிஜஹாபேத்வா ஸவனூபசாரம் ஜஹாபேத்வா ஏகம்ஸே உத்தராஸங்க³ம் காராபேத்வா உக்குடிகம் நிஸீதா³பேத்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ண்ஹாபேத்வா ஸா ஆபத்தி தே³ஸாபேதப்³பா³.
தி³ட்டா²விகம்மிகந்தி தி³ட்டா²விகம்மே நியுத்தோ தி³ட்டா²விகம்மிகோ, தம், அட்ட²கதா²யம் ‘‘யே பன ‘ந மேதம் க²மதீ’தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் தி³ட்டா²விகம்மம் கரோந்தீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 214) யே புக்³க³லா த³ஸ்ஸிதா, தேஸமஞ்ஞதரஸ்ஸேவ க³ஹணம்.
யோதி ப⁴ண்ட³னகாரகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் மஹந்தம் விக்³க³ஹம் கத்வா ஸம்ப³ஹுலா ஆபத்தியோ ஆபன்னோ யோ பி⁴க்கு². தத்தா²தி தஸ்மிம் திணவத்தா²ரகஸமத²காரகே பி⁴க்கு²ஸமூஹே. ந ஹோதீதி ச²ந்த³ம் த³த்வா தம் பி⁴க்கு²பரிஸம் அனாக³தத்தா ந ஸம்விஜ்ஜதி. தஞ்ச ட²பேத்வாதி யோஜனா.
திணவத்தா²ரகே கதே ஸதி யாவ உபஸம்பத³மாளதோ பபு⁴தி ஆபன்னாய ஸேஸாய ஆபத்தியா நிராபத்தி ஹுத்வா ஸுத்³தோ⁴ ஹோதி ஸங்கோ⁴தி யோஜனா.
ஸமத²க்க²ந்த⁴ககதா²வண்ணனா.