வஸ்ஸூபனாயிகக்க²ந்த⁴ககதா²வண்ணனா
2608. வஸ்ஸூபனாயிகா வுத்தாதி ஸேஸோ. பச்சி²மா சாதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ நித³ஸ்ஸனே. வஸ்ஸூபனாயிகாதி வஸ்ஸூபக³மனா. ஆலயோ, வசீபே⁴தோ³ வா காதப்³போ³ உபக³ச்ச²தாதி இமினா வஸ்ஸூபக³மனப்பகாரோ த³ஸ்ஸிதோ. உபக³ச்ச²தா ஆலயோ கத்தப்³போ³, வசீபே⁴தோ³ வா கத்தப்³போ³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபக³ச்ச²ந்தேன ச ஸேனாஸனே அஸதி ‘‘இத⁴ வஸ்ஸம் வஸிஸ்ஸாமீ’’தி சித்துப்பாத³மத்தம் வா காதப்³ப³ம், ஸேனாஸனே ஸதி ‘‘இமஸ்மிம் விஹாரே இமம் தேமாஸம் வஸ்ஸம் உபேமீ’’தி ச ‘‘இத⁴ வஸ்ஸம் உபேமீ’’தி ச வசீபே⁴தோ³ வா காதப்³போ³தி அத்தோ².
2609. ஜானம் வஸ்ஸூபக³மனம் அனுபக³ச்ச²தோ வாபீதி யோஜனா. தேமாஸந்தி ஏத்த² ‘‘புரிமம் வா பச்சி²மம் வா’’தி ஸேஸோ. சரந்தஸ்ஸாபீதி ஏத்த² ‘‘சாரிக’’ந்தி ஸேஸோ. புரிமம் வா தேமாஸம் பச்சி²மம் வா தேமாஸம் அவஸித்வாவ சாரிகம் சரந்தஸ்ஸாபி து³க்கடந்தி யோஜனா. தேமாஸந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். யதா²ஹ – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸம் உபக³ந்த்வா புரிமம் வா தேமாஸம் பச்சி²மம் வா தேமாஸம் அவஸித்வா சாரிகா பக்கமிதப்³பா³, யோ பக்கமேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 185).
2610. ருக்க²ஸ்ஸ ஸுஸிரேதி ஏத்த² ‘‘ஸுத்³தே⁴’’தி ஸேஸோ. யதா²ஹ – ‘‘ருக்க²ஸுஸிரேதி ஏத்த² ஸுத்³தே⁴ ருக்க²ஸுஸிரேயேவ ந வட்டதி, மஹந்தஸ்ஸ பன ருக்க²ஸுஸிரஸ்ஸ அந்தோ பத³ரச்ச²த³னம் குடிகம் கத்வா பவிஸனத்³வாரம் யோஜேத்வா உபக³ந்தும் வட்டதீ’’தி. ‘‘ருக்க²ஸ்ஸ ஸுஸிரே’’தி இமினா ருக்கே²கதே³ஸோ விடபோபி ஸங்க³ஹிதோ, ஸோபி ஸுத்³தோ⁴வ ந வட்டதி. யதா²ஹ – ‘‘ருக்க²விடபி⁴யாதி ஏத்தா²பி ஸுத்³தே⁴ விடபமத்தே ந வட்டதி, மஹாவிடபே பன அட்டகம் ப³ந்தி⁴த்வா தத்த² பத³ரச்ச²த³னம் குடிகம் கத்வா உபக³ந்தும் வட்டதீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 203).
‘‘ச²த்தேதி ஏத்தா²பி சதூஸு த²ம்பே⁴ஸு ச²த்தம் ட²பேத்வா ஆவரணம் கத்வா த்³வாரம் யோஜேத்வா உபக³ந்தும் வட்டதி, ச²த்தகுடிகா நாமேஸா ஹோதி. சாடியாதி ஏத்தா²பி மஹந்தேன கபல்லேன ச²த்தே வுத்தனயேன குடிம் கத்வாவ உபக³ந்தும் வட்டதீ’’தி அட்ட²கதா²வசனதோ ஏவமகதாஸு ஸுத்³த⁴ச²த்தசாடீஸு நிவாரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ச²வகுடீதி டங்கிதமஞ்சாத³யோ வுத்தா. யதா²ஹ – ‘‘ச²வகுடிகா நாம டங்கிதமஞ்சாதி³பே⁴தா³ குடி, தத்த² உபக³ந்தும் ந வட்டதீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 203).
ஸுஸானே பன அஞ்ஞம் குடிகம் கத்வா உபக³ந்தும் வட்டதி. ‘‘ச²வஸரீரம் ஜா²பேத்வா சா²ரிகாய, அட்டி²கானஞ்ச அத்தா²ய குடிகா கரீயதீ’’தி அந்த⁴கட்ட²கதா²யம் ச²வகுடி வுத்தா. ‘‘டங்கிதமஞ்சோதி கஸிகுடிகாபாஸாணக⁴ரந்தி லிகி²த’’ந்தி (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 203) வஜிரபு³த்³தி⁴த்தே²ரோ. சதுன்னம் பாஸாணானம் உபரி பாஸாணம் அத்த²ரித்வா கதோ கே³ஹோபி ‘‘டங்கிதமஞ்சோ’’தி வுச்சதி. தீ³கே⁴ மஞ்சபாதே³ மஜ்ஜே² விஜ்ஜி²த்வா அடனியோ பவேஸேத்வா மஞ்சம் கரோந்தீதி தஸ்ஸ இத³ம் உபரி, இத³ம் ஹேட்டா²தி நத்தி², பரிவத்தேத்வா அத்த²தோபி தாதி³ஸோவ ஹோதி, தம் ஸுஸானே, தே³வட்டா²னே ச ட²பேந்தி, அயம்பி டங்கிதமஞ்சோ நாம.
2611. ‘‘ஸதி பச்சயவேகல்லே, ஸரீராபா²ஸுதாய வா’’தி அவஸேஸந்தராயானம் வக்க²மானத்தா ‘‘அந்தராயோ’’தி இமினா ராஜந்தராயாதி³ த³ஸவிதோ⁴ க³ஹேதப்³போ³.
2612-4. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தன்னம் ஸத்தாஹகரணீயேன அப்பஹிதேபி க³ந்தும், பகே³வ பஹிதே பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னியா ஸிக்க²மானாய ஸாமணேரஸ்ஸ ஸாமணேரியா மாதுயா ச பிதுஸ்ஸ சா’’தி (மஹாவ. 198) வுத்தனயம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘மாதாபிதூன’’ந்திஆதி³.
மாதாபிதூனம் த³ஸ்ஸனத்த²ம், பஞ்சன்னம் ஸஹத⁴ம்மிகானம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் வா நேஸம் அத்தே² ஸதி வா நேஸம் அந்தரே கி³லானம் த³ட்டு²ம் வா தது³பட்டா²கானம் ப⁴த்தாதி³ம் பரியேஸனத்த²ம் வா நேஸம் ப⁴த்தாதி³ம் பரியேஸனத்த²ம் வா ததா² நேஸம் பஞ்சன்னம் ஸஹத⁴ம்மிகானம் அஞ்ஞதரம் அனபி⁴ரதம் உக்கண்டி²தம் அஹம் க³ந்த்வா வூபகாஸேஸ்ஸம் வா வூபகாஸாபேஸ்ஸாமி வா த⁴ம்மகத²மஸ்ஸ கரிஸ்ஸாமீதி வா தஸ்ஸ பஞ்சன்னம் ஸஹத⁴ம்மிகானம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ உட்டி²தம் உப்பன்னம் தி³ட்டி²ம் விவேசேஸ்ஸாமி வா விவேசாபேஸ்ஸாமி வா த⁴ம்மகத²மஸ்ஸ கரிஸ்ஸாமீதி வா ததா² உப்பன்னம் குக்குச்சம் வினோதே³ஸ்ஸாமீதி வா வினோதா³பேஸ்ஸாமீதி வா த⁴ம்மகத²மஸ்ஸ கரிஸ்ஸாமீதி வா ஏவம் வினயஞ்ஞுனா பி⁴க்கு²னா ஸத்தாஹகிச்சேன அபேஸிதேபி க³ந்தப்³ப³ம், பகே³வ பஹிதேதி யோஜனா.
ப⁴த்தாதீ³தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன பே⁴ஸஜ்ஜபரியேஸனாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. யதா²ஹ – ‘‘கி³லானப⁴த்தம் வா பரியேஸிஸ்ஸாமி, கி³லானுபட்டா²கப⁴த்தம் வா பரியேஸிஸ்ஸாமி, கி³லானபே⁴ஸஜ்ஜம் வா பரியேஸிஸ்ஸாமி, புச்சி²ஸ்ஸாமி வா உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமி வா’’தி. வூபகாஸேஸ்ஸந்தி யத்த² அனபி⁴ரதி உப்பன்னா, ததோ அஞ்ஞத்த² க³ஹேத்வா க³மிஸ்ஸாமீதி அத்தோ².
வினோதே³ஸ்ஸாமஹந்தி வாதி ஏத்த² வா-ஸத்³தே³ன ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² க³ருத⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி பரிவாஸாரஹோ, ஸோ சே பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே தூ³தம் பஹிணேய்ய ‘அஹஞ்ஹி க³ருத⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோ பரிவாஸாரஹோ, ஆக³ச்ச²ந்து பி⁴க்கூ², இச்சா²மி பி⁴க்கூ²னம் ஆக³த’ந்தி. க³ந்தப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தாஹகரணீயேன அப்பஹிதேபி, பகே³வ பஹிதே ‘பரிவாஸதா³னம் உஸ்ஸுக்கம் கரிஸ்ஸாமி வா அனுஸ்ஸாவேஸ்ஸாமி வா க³ணபூரகோ வா ப⁴விஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னயம் (மஹாவ. 193) ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏவம் ஸத்தாஹகிச்சேன க³ச்ச²ந்தேன அந்தோஉபசாரஸீமாய டி²தேனேவ ‘‘அந்தோஸத்தாஹே ஆக³ச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் கத்வா க³ந்தப்³ப³ம். ஸசே ஆபோ⁴க³ம் அகத்வா உபசாரஸீமம் அதிக்கமதி, சி²ன்னவஸ்ஸோ ஹோதீதி வத³ந்தி.
2615. ‘‘அயம் பனேத்த² பாளிமுத்தகரத்திச்சே²த³வினிச்ச²யோ’’தி அட்ட²கதா²க³தம் ரத்திச்சே²த³வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘வஸ்ஸம் உபக³தேனேத்தா²’’திஆதி³. ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் ஸத்தாஹகிச்சாதி⁴காரே. அயம் பாளிமுத்தகவினிச்ச²யோ த³ட்ட²ப்³போ³தி அத்தோ².
2616. ‘‘அஸுகம் நாம தி³வஸ’’ந்திஆதி³னா நிமந்தனாகாரம் வக்க²தி. புப்³ப³ந்தி பட²மம். வட்டதீதி ஸத்தாஹகிச்சேன க³ந்தும் வட்டதி. யதா²ஹ – ‘‘ஸசே ஏகஸ்மிம் மஹாவாஸே பட²மம்யேவ கதிகா கதா ஹோதி ‘அஸுகதி³வஸம் நாம ஸன்னிபதிதப்³ப³’ந்தி, நிமந்திதோயேவ நாம ஹோதி, க³ந்தும் வட்டதீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 199). ‘‘உபாஸகேஹி ‘இமஸ்மிம் நாம தி³வஸே தா³னாதீ³னி கரோம, ஸப்³பே³ ஏவ ஸன்னிபதந்தூ’தி கதிகாயபி கதாய க³ந்தும் வட்டதி, நிமந்திதோயேவ நாம ஹோதீ’’தி கேசி.
2617. ப⁴ண்ட³கந்தி அத்தனோ சீவரப⁴ண்ட³ம். ந வட்டதீதி ஸத்தாஹகிச்சேன க³ந்தும் ந வட்டதி. பஹிணந்தீதி சீவரதோ⁴வனாதி³கம்மேன பஹிணந்தி. ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் ஆணத்தியேன கேனசி அனவஜ்ஜகிச்சேன ஸத்தாஹகரணீயேன க³ந்தும் வட்டதீதி இமினாவ தீ³பிதம் ஹோதி.
2618. உத்³தே³ஸாதீ³னமத்தா²யாதி பாளிவாசனானி ஸந்தா⁴ய. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பரிபுச்சா²தி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. க³ரூனந்தி அகி³லானானம்பி ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம். க³ந்தும் லப⁴தீதி ஸத்தாஹகரணீயேன க³ந்தும் லப⁴தி. புக்³க³லோதி பகரணதோ பி⁴க்கு²ம்யேவ க³ண்ஹாதி.
2619. ஆசரியோதி நித³ஸ்ஸனமத்தம், உபஜ்ஜா²யேன நிவாரிதேபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘ஸசே பன நம் ஆசரியோ ‘அஜ்ஜ மா க³ச்சா²’தி வத³தி, வட்டதீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 199) அட்ட²கதா²நயம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ரத்திச்சே²தே³ அனாபத்தி, ஹோதீதி பரிதீ³பிதா’’தி. ரத்திச்சே²தே³தி வஸ்ஸச்சே²த³னிமித்தம். ‘‘ரத்திச்சே²தே³’’தி ஸப்³ப³த்த² வஸ்ஸச்சே²தோ³தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா வத³ந்தி, ஏவம் ஸத்தாஹகரணீயேன க³தம் நம் அந்தோஸத்தாஹேயேவ புன ஆக³ச்ச²ந்தம் ஸசே ஆசரியோ வா உபஜ்ஜா²யோ வா ‘‘அஜ்ஜ மா க³ச்சா²’’தி வத³தி, ஸத்தாஹாதிக்கமேபி அனாபத்தீதி அதி⁴ப்பாயோ, வஸ்ஸச்சே²தோ³ பன ஹோதியேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஸத்தாஹஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ வீதினாமிதத்தா.
2620. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஞாதிஸ்ஸாதி மாதாபிதூஹி அஞ்ஞஸ்ஸ ஞாதிஜனஸ்ஸ. ‘‘க³ச்ச²தோ த³ஸ்ஸனத்தா²யா’’தி இமினா ஸேஸஞாதிகேஹி ‘‘மயம் கி³லானா ப⁴த³ந்தானம் ஆக³மனம் இச்சா²மா’’தி ச ‘‘உபட்டா²ககுலேஹி தா³னம் த³ஸ்ஸாம, த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாம, பி⁴க்கூ²னம் த³ஸ்ஸனம் இச்சா²மா’’தி ச ஏவம் கத்தப்³ப³ம் நித்³தி³ஸித்வா தூ³தே வா பேஸிதே ஸத்தாஹகரணீயேன க³ச்ச²தோ ரத்திச்சே²தோ³ ச து³க்கடஞ்ச ந ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. யதா²ஹ ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஞாதகோ கி³லானோ ஹோதி…பே… க³ந்தப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தாஹகரணீயேன பஹிதே, ந த்வேவ அப்பஹிதே’’தி (மஹாவ. 199) ச ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, உபாஸகேன ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ விஹாரோ காராபிதோ ஹோதி…பே… இச்சா²மி தா³னஞ்ச தா³தும் த⁴ம்மஞ்ச ஸோதும் பி⁴க்கூ² ச பஸ்ஸிதுந்தி. க³ந்தப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தாஹகரணீயேன பஹிதே, ந த்வேவ அப்பஹிதே’’தி (மஹாவ. 188) ச.
2621. ‘‘அஹம் கா³மகம் க³ந்த்வா அஜ்ஜேவ ஆக³மிஸ்ஸாமீ’’தி ஆக³ச்ச²ம் ஆக³ச்ச²ந்தோ ஸசே பாபுணிதும் ந ஸக்கோதேவ, வட்டதீதி யோஜனா. வட்டதீதி ஏத்த² ‘‘அஜ்ஜேவ ஆக³மிஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த்வா ஆக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அந்தராமக்³கே³ ஸசே அருணுக்³க³மனம் ஹோதி, வஸ்ஸச்சே²தோ³பி ந ஹோதி, ரத்திச்சே²த³து³க்கடஞ்ச நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ.
2622. வஜேதி (மஹாவ. அட்ட². 203) கோ³பாலகானம் நிவாஸனட்டா²னே. ஸத்தே²தி ஜங்க⁴ஸத்த²ஸகடஸத்தா²னம் ஸன்னிவிட்டோ²காஸே. தீஸு டா²னேஸு பி⁴க்கு²னோ, வஸ்ஸச்சே²தே³ அனாபத்தீதி தேஹி ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸேவ நத்தி² ஆபத்தி, தேஹி வியுஞ்ஜித்வா க³மனே பன ஆபத்தியேவ, பவாரேதுஞ்ச ந லப⁴தி.
வஜாதீ³ஸு வஸ்ஸம் உபக³ச்ச²ந்தேன வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே தேன பி⁴க்கு²னா உபாஸகா வத்தப்³பா³ ‘‘குடிகா லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி. ஸசே கரித்வா தே³ந்தி, தத்த² பவிஸித்வா ‘‘இத⁴ வஸ்ஸம் உபேமீ’’தி திக்க²த்தும் வத்தப்³ப³ம். நோ சே தே³ந்தி, ஸாலாஸங்கே²பேன டி²தஸகடஸ்ஸ ஹேட்டா² உபக³ந்தப்³ப³ம். தம்பி அலப⁴ந்தேன ஆலயோ காதப்³போ³. ஸத்தே² பன குடிகாதீ³னம் அபா⁴வே ‘‘இத⁴ வஸ்ஸம் உபேமீ’’தி வசீபே⁴த³ம் கத்வா உபக³ந்தும் ந வட்டதி, ஆலயகரணமத்தமேவ வட்டதி. ஆலயோ நாம ‘‘இத⁴ வஸ்ஸம் வஸிஸ்ஸாமீ’’தி சித்துப்பாத³மத்தம்.
ஸசே மக்³க³ப்படிபன்னேயேவ ஸத்தே² பவாரணதி³வஸோ ஹோதி, தத்தே²வ பவாரேதப்³ப³ம். அத² ஸத்தோ² அந்தோவஸ்ஸேயேவ பி⁴க்கு²னா பத்தி²தட்டா²னம் பத்வா அதிக்கமதி. பத்தி²தட்டா²னே வஸித்வா தத்த² பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் பவாரேதப்³ப³ம். அதா²பி ஸத்தோ² அந்தோவஸ்ஸேயேவ அந்தரா ஏகஸ்மிம் கா³மே திட்ட²தி வா விப்பகிரதி வா, தஸ்மிம்யேவ கா³மே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் வஸித்வா பவாரேதப்³ப³ம், அப்பவாரேத்வா ததோ பரம் க³ந்தும் ந வட்டதி.
நாவாய வஸ்ஸம் உபக³ச்ச²ந்தேனாபி குடியம்யேவ உபக³ந்தப்³ப³ம். பரியேஸித்வா அலப⁴ந்தே ஆலயோ காதப்³போ³. ஸசே அந்தோதேமாஸம் நாவா ஸமுத்³தே³யேவ ஹோதி, தத்தே²வ பவாரேதப்³ப³ம். அத² நாவா கூலம் லப⁴தி, ஸயஞ்ச பரதோ க³ந்துகாமோ ஹோதி, க³ந்தும் ந வட்டதி. நாவாய லத்³த⁴கா³மேயேவ வஸித்வா பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் பவாரேதப்³ப³ம். ஸசேபி நாவா அனுதீரமேவ அஞ்ஞத்த² க³ச்ச²தி, பி⁴க்கு² ச பட²மம் லத்³த⁴கா³மேயேவ வஸிதுகாமோ, நாவா க³ச்ச²து, பி⁴க்கு²னா தத்தே²வ வஸித்வா பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் பவாரேதப்³ப³ம்.
இதி வஜே, ஸத்தே², நாவாயந்தி தீஸு டா²னேஸு நத்தி² வஸ்ஸச்சே²தே³ ஆபத்தி, பவாரேதுஞ்ச லப⁴தி.
2623. ஸதி பச்சயவேகல்லேதி பிண்ட³பாதாதீ³னம் பச்சயானம் ஊனத்தே ஸதி. ஸரீராபா²ஸுதாய வாதி ஸரீரஸ்ஸ அபா²ஸுதாய ஆபா³தே⁴ வா ஸதி. வஸ்ஸம் சே²த்வாபி பக்கமேதி வஸ்ஸச்சே²த³ம் கத்வாபி யதா²பா²ஸுகட்டா²னம் க³ச்சே²ய்ய. அபி-ஸத்³தே³ன வஸ்ஸம் அசே²த்வா வஸ்ஸச்சே²த³காரணே ஸதி ஸத்தாஹகரணீயேன க³ந்தும்பி வட்டதீதி தீ³பேதி.
2624. யேன கேனந்தராயேனாதி ராஜந்தராயாதீ³ஸு யேன கேனசி அந்தராயேன. யோ பி⁴க்கு² வஸ்ஸம் நோபக³தோ, தேனாபி சி²ன்னவஸ்ஸேன வாபி து³தியா வஸ்ஸூபனாயிகா உபக³ந்தப்³பா³தி யோஜனா.
2625-6. ஸத்தாஹந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். ‘‘வீதினாமேதீ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபக³ந்த்வாபி வா ப³ஹித்³தா⁴ ஏவ ஸத்தாஹம் வீதினாமேதி சே. யோ க³ச்ச²தி, யோ ச வீதினாமேதி, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ. புரிமாபி ந விஜ்ஜதீதி அனுபக³தத்தா, சி²ன்னவஸ்ஸத்தா ச புரிமாபி வஸ்ஸூபனாயிகா ந விஜ்ஜதி ந லப⁴தி. இமேஸம் த்³வின்னம் யதா²க்கமம் உபசாராதிக்கமே, ஸத்தாஹாதிக்கமே ச ஆபத்தி வேதி³தப்³பா³.
படிஸ்ஸவே ச பி⁴க்கு²ஸ்ஸ, ஹோதி ஆபத்தி து³க்கடந்தி ‘‘இத⁴ வஸ்ஸம் வஸதா²’’தி வுத்தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி படிஸ்ஸுணித்வா தஸ்ஸ விஸம்வாதே³ அஸச்சாபனே ஆபத்தி ஹோதி. கதமாதி ஆஹ ‘‘து³க்கட’’ந்தி. ந கேவலம் ஏதஸ்ஸேவ விஸம்வாதே³ ஆபத்தி ஹோதி, அத² கோ² இதரேஸம்பி படிஸ்ஸவானம் விஸம்வாதே³ ஆபத்தி வேதி³தப்³பா³. யதா²ஹ – ‘‘படிஸ்ஸவே ச ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி ஏத்த² ந கேவலம் ‘இமம் தேமாஸம் இத⁴ வஸ்ஸம் வஸதா²’தி ஏதஸ்ஸேவ படிஸ்ஸவஸ்ஸ விஸம்வாதே³ ஆபத்தி, ‘இமம் தேமாஸம் பி⁴க்க²ம் க³ண்ஹத², உபோ⁴பி மயம் இத⁴ வஸ்ஸம் வஸிஸ்ஸாம, ஏகதோவ உத்³தி³ஸாபேஸ்ஸாமா’தி ஏவமாதி³னாபி தஸ்ஸ தஸ்ஸ படிஸ்ஸவஸ்ஸ விஸம்வாதே³ து³க்கட’’ந்தி (மஹாவ. அட்ட². 207). தஞ்ச கோ² படிஸ்ஸவகாலே ஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ பச்சா² விஸம்வாத³னபச்சயா ஹோதி. பட²மம் அஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ பன படிஸ்ஸவே பாசித்தியம், விஸம்வாதே³ன து³க்கடந்தி பாசித்தியேன ஸத்³தி⁴ம் து³க்கடம் யுஜ்ஜதி.
2627. ‘‘வஸ்ஸம் உபக³ந்த்வா பன அருணம் அனுட்டா²பேத்வா தத³ஹேவ ஸத்தாஹகரணீயேன பக்கமந்தஸ்ஸாபி அந்தோஸத்தாஹே நிவத்தந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 207) அட்ட²கதா²வசனதோ, ‘‘கோ வாதோ³ வஸித்வா ப³ஹி க³ச்ச²தோ’’தி வக்க²மானத்தா ச ‘‘நுட்டா²பேத்வா பனாருண’’ந்தி பாடோ² க³ஹேதப்³போ³. கத்த²சி போத்த²கேஸு ‘‘உட்டா²பேத்வா பனாருண’’ந்தி பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, ஸோ ந க³ஹேதப்³போ³.
2628. வஸித்வாதி த்³வீஹதீஹம் வஸித்வா. யதா² வஸ்ஸம் வஸித்வா அருணம் அனுட்டா²பேத்வாவ ஸத்தாஹகரணீயேன க³ச்ச²தோ அனாபத்தி, ததா² க³தட்டா²னதோ அந்தோஸத்தாஹே ஆக³ந்த்வா புனபி அருணம் அனுட்டா²பேத்வாவ ஸத்தாஹகரணீயேன க³ச்ச²தோ அனாபத்தி. ‘‘ஸத்தாஹவாரேன அருணோ உட்டா²பேதப்³போ³’’தி (மஹாவ. அட்ட². 201) அட்ட²கதா²வசனம் ஸத்தமாருணேன படிப³த்³த⁴தி³வஸம் ஸத்தமேன அருணேனேவ ஸங்க³ஹேத்வா ஸத்தமஅருணப்³ப⁴ந்தரே அனாக³ந்த்வா அட்ட²மம் அருணம் ப³ஹி உட்டா²பேந்தஸ்ஸ ரத்திச்சே²த³த³ஸ்ஸனபரம், ந ஸத்தமஅருணஸ்ஸேவ தத்த² உட்டா²பேதப்³ப³பா⁴வத³ஸ்ஸனபரந்தி க³ஹேதப்³ப³ம் ஸிக்கா²பா⁴ஜனஅட்ட²கதா²ய, ஸீஹளக³ண்டி²பதே³ஸு ச ததா² வினிச்சி²தத்தா.
2629. ‘‘நோபேதி அஸதியா’’தி பத³ச்சே²தோ³, நோபேதீதி ‘‘இமஸ்மிம் விஹாரே இமம் தேமாஸம் வஸ்ஸம் உபேமீ’’தி வசீபே⁴தே³ன ந உபக³ச்ச²தி.
2630. வுத்தமேவத்த²ம் ஸமத்தே²துமாஹ ‘‘ந தோ³ஸோ கோசி விஜ்ஜதீ’’தி.
2631. ‘‘இமஸ்மிம் விஹாரே இமம் தேமாஸம் வஸ்ஸம் உபேமீ’’தி திக்க²த்தும் வசனே நிச்சா²ரிதே ஏவ வஸ்ஸம் உபக³தோ ஸியாதி யோஜனா. ‘‘நிச்சா²ரிதேவ திக்க²த்து’’ந்தி இத³ம் உக்கம்ஸவஸேன வுத்தம், ஸகிம், த்³விக்க²த்தும் வா நிச்சா²ரிதேபி வஸ்ஸூபக³தோ நாம ஹோதீதி. யதா²ஹ – ‘‘இமஸ்மிம் விஹாரே இமம் தேமாஸம் வஸ்ஸம் உபேமீதி ஸகிம் வா த்³வத்திக்க²த்தும் வா வாசம் நிச்சா²ரேத்வாவ வஸ்ஸம் உபக³ந்தப்³ப³’’ந்தி (மஹாவ. அட்ட². 184).
2632. நவமிதோ பட்டா²ய க³ந்தும் வட்டதி, ஆக³ச்ச²து வா மா வா, அனாபத்தீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 207) அட்ட²கதா²நயம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஆதி³ம் து நவமிம் கத்வா’’திஆதி³. நவமிம் பபு⁴தி ஆதி³ம் கத்வா, நவமிதோ பட்டா²யாதி வுத்தம் ஹோதி. க³ந்தும் வட்டதீதி ஸத்தாஹகரணீயேனேவ க³ந்தும் வட்டதி, தஸ்மா பவாரணதி³வஸேபி தத³ஹேவ ஆக³ந்தும் அஸக்குணேய்யட்டா²னம் பவாரணத்தா²ய க³ச்ச²ந்தேன லப்³ப⁴மானேன ஸத்தாஹகரணீயேன க³ந்தும் வட்டதி. ‘‘பவாரேத்வா பன க³ந்தும் வட்டதி பவாரணாய தம்தி³வஸஸன்னிஸ்ஸிதத்தா’’தி (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 207) ஹி வஜிரபு³த்³தி⁴த்தே²ரோ. ஸோ பச்சா² ஆக³ச்ச²து வா மா வா, தோ³ஸோ ந விஜ்ஜதீதி யோஜனா.
வஸ்ஸூபனாயிகக்க²ந்த⁴ககதா²வண்ணனா.