25. உபோஸத²பவாரணாவினிச்ச²யகதா²

168. உபோஸத²பவாரணாதி ஏத்த² (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) தி³வஸவஸேன தயோ உபோஸதா² சாதுத்³த³ஸிகோ பன்னரஸிகோ ஸாமக்³கீ³உபோஸதோ²தி. தத்த² ஹேமந்தகி³ம்ஹவஸ்ஸானானம் திண்ணம் உதூனம் ததியஸத்தமபக்கே²ஸு த்³வே த்³வே கத்வா ச² சாதுத்³த³ஸிகா, ஸேஸா பன்னரஸிகாதி ஏவம் ஏகஸம்வச்ச²ரே சதுவீஸதி உபோஸதா². இத³ம் தாவ பகதிசாரித்தம். ததா²ரூபபச்சயே ஸதி அஞ்ஞஸ்மிம்பி சாதுத்³த³ஸே உபோஸத²ம் காதும் வட்டதி. புரிமவஸ்ஸம்வுட்டா²னம் பன புப்³ப³கத்திகபுண்ணமா, தேஸம்யேவ ஸசே ப⁴ண்ட³னகாரகேஹி உபத்³து³தா பவாரணம் பச்சுக்கட்³ட⁴ந்தி, அத² கத்திகமாஸஸ்ஸ காளபக்க²சாதுத்³த³ஸோ வா பச்சி²மகத்திகபுண்ணமா வா பச்சி²மவஸ்ஸம்வுட்டா²னஞ்ச பச்சி²மகத்திகபுண்ணமா ஏவ வாதி இமே தயோ பவாரணாதி³வஸாபி ஹோந்தி. இத³ம்பி பகதிசாரித்தமேவ. ததா²ரூபபச்சயே ஸதி த்³வின்னம் கத்திகபுண்ணமானம் புரிமேஸு சாதுத்³த³ஸேஸுபி பவாரணம் காதும் வட்டதி. யதா³ பன கோஸம்ப³கக்க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 451 ஆத³யோ) ஆக³தனயேன பி⁴ன்னே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஓஸாரிதே தஸ்மிம் பி⁴க்கு²ஸ்மிம் ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வூபஸமாய ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, ததா³ தாவதே³வ உபோஸதோ² காதப்³போ³. ‘‘பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³’’ந்தி வசனதோ ட²பேத்வா சாதுத்³த³ஸபன்னரஸே அஞ்ஞோபி யோ கோசி தி³வஸோ உபோஸத²தி³வஸோ நாம ஹோதி, வஸ்ஸம்வுட்டா²னம் பன கத்திகமாஸப்³ப⁴ந்தரே அயமேவ ஸாமக்³கீ³பவாரணாதி³வஸோ நாம ஹோதி. இதி இமேஸு தீஸு தி³வஸேஸு உபோஸதோ² காதப்³போ³. கரோந்தேன பன ஸசே சாதுத்³த³ஸிகோ ஹோதி, ‘‘அஜ்ஜுபோஸதோ² சாதுத்³த³ஸோ’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸசே ஸாமக்³கீ³உபோஸதோ² ஹோதி, ‘‘அஜ்ஜுபோஸதோ² ஸாமக்³கீ³’’தி வத்தப்³ப³ம். பன்னரஸியம் பன பாளியம் ஆக³தனயேனேவ ‘‘அஜ்ஜுபோஸதோ² பன்னரஸோ’’தி வத்தப்³ப³ம்.

169. ஸங்கே⁴ உபோஸதோ² (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா), க³ணே உபோஸதோ², புக்³க³லே உபோஸதோ²தி ஏவம் காரகவஸேன அபரேபி தயோ உபோஸதா² வுத்தா, கத்தப்³பா³காரவஸேன பன ஸுத்துத்³தே³ஸோ பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ² அதி⁴ட்டா²னுபோஸதோ²தி அபரேபி தயோ உபோஸதா². தத்த² ஸுத்துத்³தே³ஸோ நாம ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴’’திஆதி³னா நயேன வுத்தோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. யே பனிதரே த்³வே உபோஸதா², தேஸு பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ² தாவ அஞ்ஞேஸஞ்ச ஸந்திகே அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச ஆரோசனவஸேன து³விதோ⁴. தத்த² ய்வாயம் அஞ்ஞேஸம் ஸந்திகே கரீயதி, ஸோபி பவாரிதானஞ்ச அப்பவாரிதானஞ்ச ஸந்திகே கரணவஸேன து³விதோ⁴. தத்த² மஹாபவாரணாய பவாரிதானம் ஸந்திகே பச்சி²மிகாய உபக³தேன வா அனுபக³தேன வா சி²ன்னவஸ்ஸேன வா சாதுமாஸினியம் பன பவாரிதானம் ஸந்திகே அனுபக³தேன வா சி²ன்னவஸ்ஸேன வா காயஸாமக்³கி³ம் த³த்வா ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம் ப⁴ந்தே, பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேதா²’’தி திக்க²த்தும் வத்வா காதப்³போ³. ட²பேத்வா பன பவாரணாதி³வஸம் அஞ்ஞஸ்மிம் காலே ஆவாஸிகேஹி உத்³தி³ட்ட²மத்தே பாதிமோக்கே² அவுட்டி²தாய வா ஏகச்சாய வுட்டி²தாய வா ஸப்³பா³ய வா வுட்டி²தாய பரிஸாய யே அஞ்ஞே ஸமஸமா வா தோ²கதரா வா ஆக³ச்ச²ந்தி, தேஹி தேஸம் ஸந்திகே வுத்தனயேனேவ பாரிஸுத்³தி⁴ ஆரோசேதப்³பா³.

யோ பனாயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆரோசனவஸேன கரீயதி, ஸோ ஞத்திம் ட²பேத்வா கரணவஸேன ச அட்ட²பேத்வா கரணவஸேன ச து³விதோ⁴. தத்த² யஸ்மிம் ஆவாஸே தயோ பி⁴க்கூ² விஹரந்தி, தேஸு உபோஸத²தி³வஸே ஸன்னிபதிதேஸு ஏகேன பி⁴க்கு²னா ‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா, அஜ்ஜுபோஸதோ² சாதுத்³த³ஸோ’’தி வா ‘‘பன்னரஸோ’’தி வா வத்வா ‘‘யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், மயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரேய்யாமா’’தி ஞத்தியா ட²பிதாய தே²ரேன பி⁴க்கு²னா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ஆவுஸோ, பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேதா²’’தி திக்க²த்தும் வத்தப்³ப³ம். இதரேஹி ‘‘ப⁴ந்தே’’தி வத்வா ஏவமேவ வத்தப்³ப³ம். ஏவம் ஞத்திம் ட²பேத்வா காதப்³போ³. யத்ர பன த்³வே பி⁴க்கூ² விஹரந்தி, தத்ர ஞத்திம் அட்ட²பேத்வா வுத்தனயேனேவ பாரிஸுத்³தி⁴ ஆரோசேதப்³பா³தி அயம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ².

ஸசே பன ஏகோவ பி⁴க்கு² ஹோதி, ஸப்³ப³ம் புப்³ப³கரணீயம் கத்வா அஞ்ஞேஸம் அனாக³மனம் ஞத்வா ‘‘அஜ்ஜ மே உபோஸதோ² சாதுத்³த³ஸோ’’தி வா ‘‘பன்னரஸோ’’தி வா வத்வா ‘‘அதி⁴ட்டா²மீ’’தி வத்தப்³ப³ம். அயம் அதி⁴ட்டா²னுபோஸதோ²தி ஏவம் கத்தப்³பா³காரவஸேன தயோ உபோஸதா² வேதி³தப்³பா³. ஏத்தாவதா நவ உபோஸதா² தீ³பிதா ஹோந்தி. தேஸு தி³வஸவஸேன பன்னரஸிகோ, காரகவஸேன ஸங்கு⁴போஸதோ², கத்தப்³பா³காரவஸேன ஸுத்துத்³தே³ஸோதி ஏவம் திலக்க²ணஸம்பன்னே உபோஸதே² பவத்தமானே உபோஸத²ம் அகத்வா தத³ஹுபோஸதே² அஞ்ஞம் அபி⁴க்கு²கம் நானாஸம்வாஸகேஹி வா ஸபி⁴க்கு²கம் ஆவாஸம் வா அனாவாஸம் வா வாஸத்தா²ய அஞ்ஞத்ர ஸங்கே⁴ன அஞ்ஞத்ர அந்தராயா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஹோதி.

170. உபோஸத²கரணத்த²ம் ஸன்னிபதிதே ஸங்கே⁴ ப³ஹி உபோஸத²ம் கத்வா ஆக³தேன ஸன்னிபாதட்டா²னம் க³ந்த்வா காயஸாமக்³கி³ம் அதே³ந்தேன ச²ந்தோ³ தா³தப்³போ³. யோபி கி³லானோ வா ஹோதி கிச்சபஸுதோ வா, தேனபி பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³ந்தேன ச²ந்தோ³பி தா³தப்³போ³. கத²ம்? ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகே ‘‘ச²ந்த³ம் த³ம்மி, ச²ந்த³ம் மே ஹர, ச²ந்த³ம் மே ஆரோசேஹீ’’தி அயமத்தோ² காயேன வா வாசாய வா உப⁴யேன வா விஞ்ஞாபேதப்³போ³, ஏவம் தி³ன்னோ ஹோதி ச²ந்தோ³. அகதுபோஸதே²ன கி³லானேன வா கிச்சபஸுதேன வா பாரிஸுத்³தி⁴ தா³தப்³பா³. கத²ம்? ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகே ‘‘பாரிஸுத்³தி⁴ம் த³ம்மி, பாரிஸுத்³தி⁴ம் மே ஹர, பாரிஸுத்³தி⁴ம் மே ஆரோசேஹீ’’தி அயமத்தோ² காயேன வா வாசாய வா உப⁴யேன வா விஞ்ஞாபேதப்³போ³, ஏவம் தி³ன்னா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴. தம் பன தே³ந்தேன ச²ந்தோ³பி தா³தப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தத³ஹுபோஸதே² பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³ந்தேன ச²ந்த³ம்பி தா³தும், ஸந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ கரணீய’’ந்தி (மஹாவ. 165). தத்த² பாரிஸுத்³தி⁴தா³னம் ஸங்க⁴ஸ்ஸபி அத்தனோபி உபோஸத²கரணம் ஸம்பாதே³தி, ந அவஸேஸம் ஸங்க⁴கிச்சம், ச²ந்த³தா³னம் ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ உபோஸத²கரணஞ்ச ஸேஸகிச்சஞ்ச ஸம்பாதே³தி, அத்தனோ பனஸ்ஸ உபோஸதோ² அகதோயேவ ஹோதி, தஸ்மா பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³ந்தேன ச²ந்தோ³பி தா³தப்³போ³. புப்³பே³ வுத்தம் பன ஸுத்³தி⁴கச்ச²ந்த³ம் வா பாரிஸுத்³தி⁴ம் வா இமம் வா ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஏகேன ப³ஹூனம்பி ஆஹரிதும் வட்டதி. ஸசே பன ஸோ அந்தராமக்³கே³ அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா யேஸம் தேன ச²ந்தோ³ வா பாரிஸுத்³தி⁴ வா க³ஹிதா, தேஸஞ்ச அத்தனோ ச ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³தி, தஸ்ஸேவ ஆக³ச்ச²தி. இதரா பன பி³ளாலஸங்க²லிகா ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ நாம ஹோதி, ஸா ந ஆக³ச்ச²தி, தஸ்மா ஸயமேவ ஸன்னிபாதட்டா²னம் க³ந்த்வா ஆரோசேதப்³ப³ம். ஸசே பன ஸஞ்சிச்ச நாரோசேதி, து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி, ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ பன தஸ்மிம் ஹத்த²பாஸம் உபக³தமத்தேயேவ ஆக³தா ஹோதி.

171. பாரிவாஸியேன பன ச²ந்த³தா³னேன யம் கிஞ்சி ஸங்க⁴கம்மம் காதும் ந வட்டதி. தத்த² (பாசி. அட்ட². 1167) சதுப்³பி³த⁴ம் பாரிவாஸியம் பரிஸபாரிவாஸியம் ரத்திபாரிவாஸியம் ச²ந்த³பாரிவாஸியம் அஜ்ஜா²ஸயபாரிவாஸியந்தி. தேஸு பரிஸபாரிவாஸியம் நாம பி⁴க்கூ² கேனசிதே³வ கரணீயேன ஸன்னிபதிதா ஹோந்தி, அத² மேகோ⁴ வா உட்டே²தி, உஸ்ஸாரணா வா கரீயதி, மனுஸ்ஸா வா அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தா ஆக³ச்ச²ந்தி, பி⁴க்கூ² ‘‘அனோகாஸா மயம், அஞ்ஞத்த² க³ச்சா²மா’’தி ச²ந்த³ம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ உட்ட²ஹந்தி. இத³ம் பரிஸபாரிவாஸியம். கிஞ்சாபி பரிஸபாரிவாஸியம், ச²ந்த³ஸ்ஸ பன அவிஸ்ஸட்ட²த்தா கம்மம் காதும் வட்டதி.

புன பி⁴க்கூ² ‘‘உபோஸதா²தீ³னி கரிஸ்ஸாமா’’தி ரத்திம் ஸன்னிபதித்வா ‘‘யாவ ஸப்³பே³ ஸன்னிபதந்தி, தாவ த⁴ம்மம் ஸுணிஸ்ஸாமா’’தி ஏகம் அஜ்ஜே²ஸந்தி, தஸ்மிம் த⁴ம்மகத²ம் கதே²ந்தேயேவ அருணோ உக்³க³ச்ச²தி. ஸசே ‘‘சாதுத்³த³ஸிகம் உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமா’’தி நிஸின்னா, பன்னரஸோதி காதும் வட்டதி. ஸசே பன்னரஸிகம் காதும் நிஸின்னா, பாடிபதே³ அனுபோஸதே² உபோஸத²ம் காதும் ந வட்டதி, அஞ்ஞம் பன ஸங்க⁴கிச்சம் காதும் வட்டதி. இத³ம் ரத்திபாரிவாஸியம் நாம.

புன பி⁴க்கூ² ‘‘கிஞ்சிதே³வ அப்³பா⁴னாதி³ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸாமா’’தி நிஸின்னா ஹோந்தி, தத்ரேகோ நக்க²த்தபாட²கோ பி⁴க்கு² ஏவம் வத³தி ‘‘அஜ்ஜ நக்க²த்தம் தா³ருணம், மா இமம் கரோதா²’’தி. தே தஸ்ஸ வசனேன ச²ந்த³ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா தத்தே²வ நிஸின்னா ஹோந்தி. அத²ஞ்ஞோ ஆக³ந்த்வா ‘‘நக்க²த்தம் பதிமானேந்தம், அத்தோ² பா³லம் உபச்சகா³’’தி (ஜா. 1.1.49) வத்வா ‘‘கிம் நக்க²த்தேன, கரோதா²’’தி வத³தி. இத³ம் ச²ந்த³பாரிவாஸியஞ்சேவ அஜ்ஜா²ஸயபாரிவாஸியஞ்ச. ஏதஸ்மிம் பாரிவாஸியே புன ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் அனானேத்வா கம்மம் காதும் ந வட்டதி.

172. ஸசே கோசி பி⁴க்கு² கி³லானோ ந ஸக்கோதி ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் தா³தும், ஸோ மஞ்சேன வா பீடே²ன வா ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் ஆனேதப்³போ³. ஸசே கி³லானுபட்டா²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி ‘‘ஸசே கோ² மயம் கி³லானம் டா²னா சாவேஸ்ஸாம, ஆபா³தோ⁴ வா அபி⁴வட்³டி⁴ஸ்ஸதி, காலகிரியா வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி, ந ஸோ பி⁴க்கு² டா²னா சாவேதப்³போ³, ஸங்கே⁴ன தத்த² க³ந்த்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. ஸசே ப³ஹூ தாதி³ஸா கி³லானா ஹோந்தி, ஸங்கே⁴ன படிபாடியா ட²த்வா ஸப்³பே³ ஹத்த²பாஸே காதப்³பா³. ஸசே தூ³ரே ஹோந்தி, ஸங்கோ⁴ நப்பஹோதி, தம் தி³வஸம் உபோஸதோ² ந காதப்³போ³. ந த்வேவ வக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² காதப்³போ³, கரேய்ய சே, து³க்கடம்.

ஸசே (மஹாவ. அட்ட². 149) ஏகஸ்மிம் விஹாரே சதூஸு பி⁴க்கூ²ஸு வஸந்தேஸு ஏகஸ்ஸ ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆஹரித்வா தயோ பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, தீஸு வா வஸந்தேஸு ஏகஸ்ஸ ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆஹரித்வா த்³வே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, அத⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம் ஹோதி. ஸசே பன சத்தாரோபி ஸன்னிபதித்வா பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, தயோ வா த்³வே வா பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, அத⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் நாம ஹோதி. ஸசே சதூஸு ஜனேஸு ஏகஸ்ஸ பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆஹரித்வா தயோ பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, தீஸு வா ஜனேஸு ஏகஸ்ஸ பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆஹரித்வா த்³வே பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, த⁴ம்மேன வக்³க³ம் நாம ஹோதி. ஸசே பன சத்தாரோ ஏகத்த² வஸந்தா ஸப்³பே³ ஸன்னிபதித்வா பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, தயோ பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, த்³வே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, த⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் நாம ஹோதி.

173. பவாரணாகம்மேஸு (மஹாவ. அட்ட². 212) பன ஸசே ஏகஸ்மிம் விஹாரே பஞ்சஸு பி⁴க்கூ²ஸு வஸந்தேஸு ஏகஸ்ஸ பவாரணம் ஆஹரித்வா சத்தாரோ க³ணஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேந்தி, சதூஸு வா தீஸு வா வஸந்தேஸு ஏகஸ்ஸ பவாரணம் ஆஹரித்வா தயோ வா த்³வே வா ஸங்க⁴ஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேந்தி, ஸப்³ப³மேதம் அத⁴ம்மேன வக்³க³ம் பவாரணாகம்மம். ஸசே பன ஸப்³பே³பி பஞ்ச ஜனா ஏகதோ ஸன்னிபதித்வா க³ணஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேந்தி, சத்தாரோ வா தயோ வா த்³வே வா வஸந்தா ஏகதோ ஸன்னிபதித்வா ஸங்க⁴ஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேந்தி, ஸப்³ப³மேதம் அத⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் பவாரணாகம்மம். ஸசே பஞ்சஸு ஜனேஸு ஏகஸ்ஸ பவாரணம் ஆஹரித்வா சத்தாரோ ஸங்க⁴ஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேந்தி, சதூஸு வா தீஸு வா ஏகஸ்ஸ பவாரணம் ஆஹரித்வா தயோ வா த்³வே வா க³ணஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேந்தி, ஸப்³ப³மேதம் த⁴ம்மேன வக்³க³ம் பவாரணாகம்மம். ஸசே பன ஸப்³பே³பி பஞ்ச ஜனா ஏகதோ ஸன்னிபதித்வா ஸங்க⁴ஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேந்தி, சத்தாரோ வா தயோ வா ஏகதோ ஸன்னிபதித்வா க³ணஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேந்தி, த்³வே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பவாரேந்தி, ஏககோ வஸந்தோ அதி⁴ட்டா²னபவாரணம் கரோதி, ஸப்³ப³மேதம் த⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் நாம பவாரணாகம்மந்தி.

ஏத்த² ஸசே சாதுத்³த³ஸிகா ஹோதி, ‘‘அஜ்ஜ மே பவாரணா சாதுத்³த³ஸீ’’தி, ஸசே பன்னரஸிகா, ‘‘அஜ்ஜ மே பவாரணா பன்னரஸீ’’தி ஏவம் அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். பவாரணம் தே³ந்தேன பன ‘‘பவாரணம் த³ம்மி, பவாரணம் மே ஹர, மமத்தா²ய பவாரேஹீ’’தி காயேன வா வாசாய வா காயவாசாஹி வா அயமத்தோ² விஞ்ஞாபேதப்³போ³. ஏவம் தி³ன்னாய (மஹாவ. அட்ட². 213) பவாரணாய பவாரணாஹாரகேன ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் பவாரேதப்³ப³ம் ‘‘திஸ்ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸங்க⁴ம் பவாரேதி தி³ட்டே²ன வா ஸுதேன வா பரிஸங்காய வா, வத³து தம், ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³ய, பஸ்ஸந்தோ படிகரிஸ்ஸதி. து³தியம்பி, ப⁴ந்தே…பே… ததியம்பி, ப⁴ந்தே, திஸ்ஸோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴ம் பவாரேதி…பே… படிகரிஸ்ஸதீ’’தி. ஸசே பன வுட்³ட⁴தரோ ஹோதி, ‘‘ஆயஸ்மா, ப⁴ந்தே, திஸ்ஸோ’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி தேன தஸ்ஸத்தா²ய பவாரிதம் ஹோதி. பவாரணம் தே³ந்தேன பன ச²ந்தோ³பி தா³தப்³போ³, ச²ந்த³தா³னம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி ச²ந்த³தா³னம் அவஸேஸகம்மத்தா²ய. தஸ்மா ஸசே பவாரணம் தே³ந்தோ ச²ந்த³ம் தே³தி, வுத்தனயேன ஆஹடாய பவாரணாய தேன ச பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ன ச பவாரிதமேவ ஹோதி. அத² பவாரணமேவ தே³தி, ந ச²ந்த³ம், தஸ்ஸ ச பவாரணாய ஆரோசிதாய ஸங்கே⁴ன ச பவாரிதே ஸப்³பே³ஸம் ஸுப்பவாரிதம் ஹோதி, அஞ்ஞம் பன கம்மம் குப்பதி. ஸசே ச²ந்த³மேவ தே³தி, ந பவாரணம், ஸங்க⁴ஸ்ஸ பவாரணா ச ஸேஸகம்மானி ச ந குப்பந்தி, தேன பன பி⁴க்கு²னா அப்பவாரிதம் ஹோதி, பவாரணாதி³வஸே பன ப³ஹிஸீமாய பவாரணம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஆக³தேனபி ச²ந்தோ³ தா³தப்³போ³ தேன ஸங்க⁴ஸ்ஸ பவாரணாகம்மம் ந குப்பதி.

ஸசே புரிமிகாய பஞ்ச பி⁴க்கூ² வஸ்ஸம் உபக³தா, பச்சி²மிகாயபி பஞ்ச, புரிமேஹி ஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரிதே பச்சி²மேஹி தேஸம் ஸந்திகே பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ² காதப்³போ³, ந ஏகஸ்மிம் உபோஸத²க்³கே³ த்³வே ஞத்தியோ ட²பேதப்³பா³. ஸசேபி பச்சி²மிகாய உபக³தா சத்தாரோ தயோ த்³வே ஏகோ வா ஹோதி, ஏஸேவ நயோ. அத² புரிமிகாய சத்தாரோ, பச்சி²மிகாயபி சத்தாரோ தயோ த்³வே ஏகோ வா, ஏஸேவ நயோ. அதா²பி புரிமிகாய தயோ, பச்சி²மிகாயபி தயோ த்³வே ஏகோ வா, ஏஸேவ நயோ. இத³ஞ்ஹேத்த² லக்க²ணம்.

ஸசே புரிமிகாய உபக³தேஹி பச்சி²மிகாய உபக³தா தோ²கதரா சேவ ஹோந்தி ஸமஸமா ச, ஸங்க⁴பவாரணாய ச க³ணம் பூரேந்தி, ஸங்க⁴பவாரணாவஸேன ஞத்தி ட²பேதப்³பா³. ஸசே பன பச்சி²மிகாய ஏகோ ஹோதி, தேன ஸத்³தி⁴ம் தே சத்தாரோ ஹோந்தி, சதுன்னம் ஸங்க⁴ஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேதும் ந வட்டதி. க³ணஞத்தியா பன ஸோ க³ணபூரகோ ஹோதி, தஸ்மா க³ணவஸேன ஞத்திம் ட²பேத்வா புரிமேஹி பவாரேதப்³ப³ம், இதரேன தேஸம் ஸந்திகே பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ² காதப்³போ³தி. புரிமிகாய த்³வே, பச்சி²மிகாய த்³வே வா ஏகோ வா ஏஸேவ நயோ. புரிமிகாய ஏகோ பச்சி²மிகாய ஏகோதி ஏகேன ஏகஸ்ஸ ஸந்திகே பவாரேதப்³ப³ம், ஏகேன பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ² காதப்³போ³. ஸசே புரிமேஹி வஸ்ஸூபக³தேஹி பச்சா² வஸ்ஸூபக³தா ஏகேனபி அதி⁴கதரா ஹோந்தி, பட²மம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸித்வா பச்சா² தோ²கதரேஹி தேஸம் ஸந்திகே பவாரேதப்³ப³ம்.

கத்திகாய சாதுமாஸினிபவாரணாய பன ஸசே பட²மவஸ்ஸூபக³தேஹி மஹாபவாரணாய பவாரிதேஹி பச்சா² உபக³தா அதி⁴கதரா வா ஸமஸமா வா ஹோந்தி, பவாரணாஞத்திம் ட²பேத்வா பவாரேதப்³ப³ம். தேஹி பவாரிதே பச்சா² இதரேஹி பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ² காதப்³போ³. அத² மஹாபவாரணாயம் பவாரிதா ப³ஹூ ஹோந்தி, பச்சா² வஸ்ஸூபக³தா தோ²கா வா ஏகோ வா, பாதிமோக்கே² உத்³தி³ட்டே² பச்சா² தேஸம் ஸந்திகே தேன பவாரேதப்³ப³ம். கிம் பனேதம் பாதிமோக்க²ம் ஸகலமேவ உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம், உதா³ஹு ஏகதே³ஸம்பீதி? ஏகதே³ஸம்பி உத்³தி³ஸிதும் வட்டதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா, நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம், அயம் பட²மோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம், அயம் து³தியோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம், அயம் ததியோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா த்³வே அனியதே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் பு⁴தேன ஸாவேதப்³ப³ம், அயம் சதுத்தோ² பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. வித்தா²ரேனேவ பஞ்சமோ’’தி (மாஹாவ. 150).

தத்த² (மஹாவ. அட்ட². 150) நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ந்தி ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴…பே… ஆவிகதா ஹிஸ்ஸ பா²ஸு ஹோதீ’’தி இமம் நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா ‘‘உத்³தி³ட்ட²ம் கோ² ஆயஸ்மந்தோ நிதா³னம், தத்தா²யஸ்மந்தே புச்சா²மி கச்சித்த² பரிஸுத்³தா⁴. து³தியம்பி புச்சா²மி…பே… ஏவமேதம் தா⁴ரயாமி. ஸுதா கோ² பனாயஸ்மந்தேஹி சத்தாரோ பாராஜிகா த⁴ம்மா …பே… அவிவத³மானேஹி ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி ஏவம் அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம். ஏதேன நயேன ஸேஸாபி சத்தாரோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா வேதி³தப்³பா³.

174. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸதி அந்தராயே ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும். ந, பி⁴க்க²வே, அஸதி அந்தராயே ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம், யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 150) வசனதோ பன வினா அந்தராயா ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் ந உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். தத்ரிமே அந்தராயா – ராஜந்தராயோ சோரந்தராயோ அக்³யந்தராயோ உத³கந்தராயோ மனுஸ்ஸந்தராயோ அமனுஸ்ஸந்தராயோ வாளந்தராயோ ஸரீஸபந்தராயோ ஜீவிதந்தராயோ ப்³ரஹ்மசரியந்தராயோதி.

தத்த² ஸசே பி⁴க்கூ²ஸு உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமாதி நிஸின்னேஸு ராஜா ஆக³ச்ச²தி, அயம் ராஜந்தராயோ. சோரா ஆக³ச்ச²ந்தி, அயம் சோரந்தராயோ. த³வடா³ஹோ ஆக³ச்ச²தி, ஆவாஸே வா அக்³கி³ உட்டா²தி, அயம் அக்³யந்தராயோ. மேகோ⁴ வா உட்டே²தி, ஓகோ⁴ வா ஆக³ச்ச²தி, அயம் உத³கந்தராயோ. ப³ஹூ மனுஸ்ஸா ஆக³ச்ச²ந்தி, அயம் மனுஸ்ஸந்தராயோ. பி⁴க்கு²ம் யக்கோ² க³ண்ஹாதி, அயம் அமனுஸ்ஸந்தராயோ. ப்³யக்³கா⁴த³யோ சண்ட³மிகா³ ஆக³ச்ச²ந்தி, அயம் வாளந்தராயோ. பி⁴க்கு²ம் ஸப்பாத³யோ ட³ம்ஸந்தி, அயம் ஸரீஸபந்தராயோ. பி⁴க்கு² கி³லானோ வா ஹோதி, காலம் வா கரோதி, வேரினோ வா தம் மாரேதுகாமா க³ண்ஹந்தி, அயம் ஜீவிதந்தராயோ. மனுஸ்ஸா ஏகம் வா ப³ஹூ வா பி⁴க்கூ² ப்³ரஹ்மசரியா சாவேதுகாமா க³ண்ஹந்தி, அயம் ப்³ரஹ்மசரியந்தராயோ. ஏவரூபேஸு அந்தராயேஸு ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்கோ² உத்³தி³ஸிதப்³போ³, பட²மோ வா உத்³தே³ஸோ உத்³தி³ஸிதப்³போ³. ஆதி³ம்ஹி த்³வே தயோ சத்தாரோ வா. ஏத்த² து³தியாதீ³ஸு உத்³தே³ஸேஸு யஸ்மிம் அபரியோஸிதே அந்தராயோ ஹோதி, ஸோபி ஸுதேனேவ ஸாவேதப்³போ³. நிதா³னுத்³தே³ஸே பன அனிட்டி²தே ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் நாம நத்தி².

பவாரணாகம்மேபி ஸதி அந்தராயே த்³வேவாசிகம் ஏகவாசிகம் ஸமானவஸ்ஸிகம் வா பவாரேதும் வட்டதி. ஏத்த² (மஹாவ. அட்ட². 234) ஞத்திம் ட²பேந்தேனபி ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ த்³வேவாசிகம் பவாரேய்யா’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏகவாசிகே ‘‘ஏகவாசிகம் பவாரேய்யா’’தி, ஸமானவஸ்ஸிகேபி ‘‘ஸமானவஸ்ஸிகம் பவாரேய்யா’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏத்த² ச ப³ஹூபி ஸமானவஸ்ஸா ஏகதோ பவாரேதும் லப⁴ந்தி. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அஜ்ஜ பவாரணா பன்னரஸீ, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ பவாரேய்யா’’தி இமாய பன ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகாய ஞத்தியா ட²பிதாய தேவாசிகம் த்³வேவாசிகம் ஏகவாசிகஞ்ச பவாரேதும் வட்டதி, ஸமானவஸ்ஸிகம் ந வட்டதி. ‘‘தேவாசிகம் பவாரேய்யா’’தி வுத்தே பன தேவாசிகமேவ வட்டதி, அஞ்ஞம் ந வட்டதி. ‘‘த்³வேவாசிகம் பவாரேய்யா’’தி வுத்தே த்³வேவாசிகம் தேவாசிகஞ்ச வட்டதி, ஏகவாசிகஞ்ச ஸமானவஸ்ஸிகஞ்ச ந வட்டதி. ‘‘ஏகவாசிகம் பவாரேய்யா’’தி வுத்தே பன ஏகவாசிகத்³வேவாசிகதேவாசிகானி வட்டந்தி, ஸமானவஸ்ஸிகமேவ ந வட்டதி. ‘‘ஸமானவஸ்ஸிக’’ந்தி வுத்தே ஸப்³ப³ம் வட்டதி.

175. கேன பன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி? ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ராதி⁴கம் பாதிமோக்க²’’ந்தி (மஹாவ. 154) வசனதோ தே²ரேன வா பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம், ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யோ தத்த² பி⁴க்கு² ப்³யத்தோ படிப³லோ, தஸ்ஸாதே⁴ய்யம் பாதிமோக்க²’’ந்தி (மஹாவ. 155) வசனதோ நவகதரேன வா. ஏத்த² (மஹாவ. அட்ட². 155) ச கிஞ்சாபி நவகதரஸ்ஸபி ப்³யத்தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் அனுஞ்ஞாதம், அத² கோ² ஏத்த² அயம் அதி⁴ப்பாயோ – ஸசே தே²ரஸ்ஸ பஞ்ச வா சத்தாரோ வா தயோ வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா நாக³ச்ச²ந்தி, த்³வே பன அக²ண்டா³ ஸுவிஸதா³ வாசுக்³க³தா ஹோந்தி, தே²ராயத்தம்வ பாதிமோக்க²ம். ஸசே பன ஏத்தகம்பி விஸத³ம் காதும் ந ஸக்கோதி, ப்³யத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆயத்த²ம் ஹோதி, தஸ்மா ஸயம் வா உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம், அஞ்ஞோ வா அஜ்ஜே²ஸிதப்³போ³. ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அனஜ்ஜி²ட்டே²ன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம், யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 154) வசனதோ அனஜ்ஜி²ட்டே²ன பாதிமோக்க²ம் ந உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். ந கேவலம் பாதிமோக்க²ம்யேவ, த⁴ம்மோபி ந பா⁴ஸிதப்³போ³ ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அனஜ்ஜி²ட்டே²ன த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதப்³போ³, யோ பா⁴ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 150) வசனதோ.

அஜ்ஜே²ஸனா சேத்த² ஸங்கே⁴ன ஸம்மதத⁴ம்மஜ்ஜே²ஸகாயத்தா வா ஸங்க⁴த்தே² ராயத்தா வா, தஸ்மா த⁴ம்மஜ்ஜே²ஸகே அஸதி ஸங்க⁴த்தே²ரம் ஆபுச்சி²த்வா வா தேன யாசிதோ வா பா⁴ஸிதும் லப⁴தி. ஸங்க⁴த்தே²ரேனபி ஸசே விஹாரே ப³ஹூ த⁴ம்மகதி²கா ஹோந்தி, வாரபடிபாடியா வத்தப்³போ³. ‘‘த்வம் த⁴ம்மம் ப⁴ண, த⁴ம்மதா³னம் தே³ஹீ’’தி வா வுத்தேன தீஹிபி விதீ⁴ஹி த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதப்³போ³, ‘‘ஓஸாரேஹீ’’தி வுத்தோ பன ஓஸாரேதுமேவ லப⁴தி, ‘‘கதே²ஹீ’’தி வுத்தோ கதே²துமேவ, ‘‘ஸரப⁴ஞ்ஞம் ப⁴ணாஹீ’’தி வுத்தோ ஸரப⁴ஞ்ஞமேவ. ஸங்க⁴த்தே²ரோபி ச உச்சதரே ஆஸனே நிஸின்னோ யாசிதும் ந லப⁴தி. ஸசே உபஜ்ஜா²யோ சேவ ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ ச ஹோதி, உபஜ்ஜா²யோ ச நம் உச்சாஸனே நிஸின்னோ ‘‘ப⁴ணா’’தி வத³தி, ஸஜ்ஜா²யம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ப⁴ணிதப்³ப³ம். ஸசே பனேத்த² த³ஹரபி⁴க்கூ² ஹோந்தி, ‘‘தேஸம் ப⁴ணாமீ’’தி ப⁴ணிதப்³ப³ம். ஸசே விஹாரே ஸங்க⁴த்தே²ரோ அத்தனோயேவ நிஸ்ஸிதகே ப⁴ணாபேதி, அஞ்ஞே மது⁴ரபா⁴ணகேபி நாஜ்ஜே²ஸதி, ஸோ அஞ்ஞேஹி வத்தப்³போ³ – ‘‘ப⁴ந்தே, அஸுகம் நாம ப⁴ணாபேமா’’தி. ஸசே ‘‘ப⁴ணாபேதா²’’தி வத³தி, துண்ஹீ வா ஹோதி, ப⁴ணாபேதும் வட்டதி. ஸசே பன படிபா³ஹதி, ந ப⁴ணாபேதப்³ப³ம். யதி³ பன அனாக³தேயேவ ஸங்க⁴த்தே²ரே த⁴ம்மஸ்ஸவனம் ஆரத்³த⁴ம், புன ஆக³தே ட²பேத்வா ஆபுச்ச²னகிச்சம் நத்தி². ஓஸாரேத்வா பன கதே²ந்தேன ஆபுச்சி²த்வா அட்ட²பேத்வாயேவ வா கதே²தப்³ப³ம். கதே²ந்தஸ்ஸ புன ஆக³தேபி ஏஸேவ நயோ.

உபனிஸின்னகதா²யம்பி ஸங்க⁴த்தே²ரோவ ஸாமீ, தஸ்மா தேன ஸயம் வா கதே²தப்³ப³ம், அஞ்ஞோ வா பி⁴க்கு² ‘‘கதே²ஹீ’’தி வத்தப்³போ³, நோ ச கோ² உச்சதரே ஆஸன்னே நிஸின்னேன, மனுஸ்ஸானம் பன ‘‘ப⁴ணாஹீ’’தி வத்தும் வட்டதி. மனுஸ்ஸா அத்தனோ ஜானனகம் பி⁴க்கு²ம் புச்ச²ந்தி, தேன தே²ரம் ஆபுச்சி²த்வாபி கதே²தப்³ப³ம். ஸசே ஸங்க⁴த்தே²ரோ ‘‘ப⁴ந்தே, இமே பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தீ’’தி புட்டோ² ‘‘கதே²ஹீ’’தி வா ப⁴ணதி, துண்ஹீ வா ஹோதி, கதே²தும் வட்டதி. அந்தரக⁴ரே அனுமோத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே ஸங்க⁴த்தே²ரோ ‘‘விஹாரே வா அந்தரக⁴ரே வா மம் அனாபுச்சி²த்வாபி கதே²ய்யாஸீ’’தி அனுஜானாதி, லத்³த⁴கப்பியம் ஹோதி, ஸப்³ப³த்த² வத்தும் வட்டதி. ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தேனாபி தே²ரோ ஆபுச்சி²தப்³போ³யேவ. ஏகம் ஆபுச்சி²த்வா ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ அபரோ ஆக³ச்ச²தி, புன ஆபுச்ச²னகிச்சம் நத்தி². ஸசேபி ‘‘விஸ்ஸமிஸ்ஸாமீ’’தி ட²பிதஸ்ஸ ஆக³ச்ச²தி, புன ஆரப⁴ந்தேன ஆபுச்சி²தப்³ப³ம். ஸங்க⁴த்தே²ரே அனாக³தேயேவ ஆரத்³த⁴ம் ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸாபி ஏஸேவ நயோ. ஏகேன ஸங்க⁴த்தே²ரேன ‘‘மம் அனாபுச்சா²பி யதா²ஸுக²ம் ஸஜ்ஜா²யாஹீ’’தி அனுஞ்ஞாதே யதா²ஸுக²ம் ஸஜ்ஜா²யிதும் வட்டதி, அஞ்ஞஸ்மிம் பன ஆக³தே தம் ஆபுச்சி²த்வாவ ஸஜ்ஜா²யிதப்³ப³ம்.

யஸ்மிம் பன விஹாரே ஸப்³பே³வ பி⁴க்கூ² பா³லா ஹோந்தி அப்³யத்தா ந ஜானந்தி பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும், தத்த² கிம் காதப்³ப³ந்தி? தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஏகோ பி⁴க்கு² ஸாமந்தா ஆவாஸா ஸஜ்ஜுகம் பாஹேதப்³போ³ ‘‘க³ச்சா²வுஸோ, ஸம்கி²த்தேன வா வித்தா²ரேன வா பாதிமோக்க²ம் பரியாபுணித்வா ஆக³ச்சா²ஹீ’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸப்³பே³ஹேவ யத்த² தாதி³ஸா பி⁴க்கூ² ஹோந்தி, ஸோ ஆவாஸோ உபோஸத²கரணத்தா²ய அன்வட்³ட⁴மாஸம் க³ந்தப்³போ³, அக³ச்ச²ந்தானம் து³க்கடம். இத³ஞ்ச உதுவஸ்ஸேயேவ, வஸ்ஸானே பன புரிமிகாய பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன வினா ந வஸ்ஸம் உபக³ச்சி²தப்³ப³ம். ஸசே ஸோ வஸ்ஸூபக³தானம் பக்கமதி வா விப்³ப⁴மதி வா காலம் வா கரோதி, அஞ்ஞஸ்மிம் ஸதியேவ பச்சி²மிகாய வஸிதும் வட்டதி, அஸதி அஞ்ஞத்த² க³ந்தப்³ப³ம், அக³ச்ச²ந்தானம் து³க்கடம். ஸசே பன பச்சி²மிகாய பக்கமதி வா விப்³ப⁴மதி வா காலம் வா கரோதி, மாஸத்³வயம் வஸிதப்³ப³ம்.

யத்த² பன தே பா³லா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி அப்³யத்தா, ஸசே தத்த² கோசி பி⁴க்கு² ஆக³ச்ச²தி ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ, தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸோ பி⁴க்கு² ஸங்க³ஹேதப்³போ³ அனுக்³க³ஹேதப்³போ³ உபலாபேதப்³போ³, உபட்டா²பேதப்³போ³ சுண்ணேன மத்திகாய த³ந்தகட்டே²ன முகோ²த³கேன. நோ சே ஸங்க³ஹேய்யும் அனுக்³க³ஹேய்யும் உபலாபேய்யும், உபட்டா²பேய்யும் சுண்ணேன மத்திகாய த³ந்தகட்டே²ன முகோ²த³கேன, ஸப்³பே³ஸம் து³க்கடம். இத⁴ நேவ தே²ரா, ந த³ஹரா முச்சந்தி, ஸப்³பே³ஹி வாரேன உபட்டா²பேதப்³போ³. அத்தனோ வாரே அனுபட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஆபத்தி. தேன பன மஹாதே²ரானம் பரிவேணஸம்மஜ்ஜனத³ந்தகட்ட²தா³னாதீ³னி ந ஸாதி³தப்³பா³னி, ஏவம்பி ஸதி மஹாதே²ரேஹி ஸாயம்பாதம் உபட்டா²னம் ஆக³ந்தப்³ப³ம், தேன பன தேஸம் ஆக³மனம் ஞத்வா பட²மதரம் மஹாதே²ரானம் உபட்டா²னம் க³ந்தப்³ப³ம். ஸசஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ஞ்சரா பி⁴க்கூ² உபட்டா²கா அத்தி², ‘‘மய்ஹம் உபட்டா²கா அத்தி², தும்ஹே அப்போஸ்ஸுக்கா விஹரதா²’’தி வத்தப்³ப³ம். அதா²பிஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ஞ்சரா நத்தி², தஸ்மிம்யேவ விஹாரே ஏகோ வா த்³வே வா வத்தஸம்பன்னா வத³ந்தி ‘‘மயம் தே²ரஸ்ஸ கத்தப்³ப³ம் கரிஸ்ஸாம, அவஸேஸா பா²ஸு விஹரந்தூ’’தி, ஸப்³பே³ஸம் அனாபத்தி.

176. ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தி, ஸோ ஆவிகரேய்யா’’தி(மஹாவ. 134) ஆதி³வசனதோ ந ஸாபத்திகேன உபோஸதோ² காதப்³போ³, தஸ்மா தத³ஹுபோஸதே² ஆபத்திம் ஸரந்தேன தே³ஸேதப்³பா³. தே³ஸேந்தேன ச ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவம் வத்தப்³போ³ ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, இத்த²ன்னாமம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ, தம் படிதே³ஸேமீ’’தி. ஸசே நவகதரோ ஹோதி, ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே’’தி வத்தப்³ப³ம். ‘‘தம் படிதே³ஸேமீ’’தி இத³ம் பன அத்தனோ அத்தனோ அனுரூபவஸேன ‘‘தம் துய்ஹமூலே, தம் தும்ஹமூலே படிதே³ஸேமீ’’தி வுத்தேபி ஸுவுத்தமேவ ஹோதி. படிக்³கா³ஹகேனபி அத்தனோ அத்தனோ அனுரூபவஸேன ‘‘பஸ்ஸத², ப⁴ந்தே, தம் ஆபத்திம், பஸ்ஸஸி, ஆவுஸோ, தம் ஆபத்தி’’ந்தி வா வத்தப்³ப³ம், புன தே³ஸகேன ‘‘ஆம, ஆவுஸோ, பஸ்ஸாமி, ஆம, ப⁴ந்தே, பஸ்ஸாமீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம். புன படிக்³கா³ஹகேன ‘‘ஆயதிம், ப⁴ந்தே, ஸம்வரேய்யாத², ஆயதிம், ஆவுஸோ, ஸம்வரேய்யாஸீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம். ஏவம் வுத்தே தே³ஸகேன ‘‘ஸாது⁴ ஸுட்டு² ஆவுஸோ ஸம்வரிஸ்ஸாமி, ஸாது⁴ ஸுட்டு², ப⁴ந்தே, ஸம்வரிஸ்ஸாமீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம். ஸசே ஆபத்தியா வேமதிகோ ஹோதி, ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவம் வத்தப்³போ³ ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, இத்த²ன்னாமாய ஆபத்தியா வேமதிகோ, யதா³ நிப்³பே³மதிகோ ப⁴விஸ்ஸாமி, ததா³ தம் ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³, பாதிமோக்க²ம் ஸோதப்³ப³ம், ந த்வேவ தப்பச்சயா உபோஸத²ஸ்ஸ அந்தராயோ காதப்³போ³. ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸபா⁴கா³ ஆபத்தி தே³ஸேதப்³பா³, யோ தே³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந, பி⁴க்க²வே, ஸபா⁴கா³ ஆபத்தி படிக்³க³ஹேதப்³பா³, யோ படிக்³க³ண்ஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 169) வசனதோ யம் த்³வேபி ஜனா விகாலபோ⁴ஜனாதி³னா ஸபா⁴க³வத்து²னா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி, ஏவரூபா வத்து²ஸபா⁴கா³ ஆபத்தி நேவ தே³ஸேதப்³பா³, ந ச படிக்³க³ஹேதப்³பா³. விகாலபோ⁴ஜனபச்சயா ஆபன்னம் பன ஆபத்திஸபா⁴க³ம் அனதிரித்தபோ⁴ஜனபச்சயா ஆபன்னஸ்ஸ ஸந்திகே தே³ஸேதும் வட்டதி.

ஸசே பன ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ விகாலபோ⁴ஜனாதி³னா ஸபா⁴க³வத்து²னா லஹுகாபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, தத்த² கிம் காதப்³ப³ந்தி? தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஏகோ பி⁴க்கு² ஸாமந்தா ஆவாஸா ஸஜ்ஜுகம் பாஹேதப்³போ³ ‘‘க³ச்சா²வுஸோ, தம் ஆபத்திம் படிகரித்வா ஆக³ச்ச², மயம் தே ஸந்திகே ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸாமா’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ – ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ ஸபா⁴க³ம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ, யதா³ அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ஸுத்³த⁴ம் அனாபத்திகம் பஸ்ஸிஸ்ஸதி, ததா³ தஸ்ஸ ஸந்திகே தம் ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸதீ’’தி (மஹாவ. 171) வத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. ஸசே பன வேமதிகோ ஹோதி, ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ ஸபா⁴கா³ய ஆபத்தியா வேமதிகோ, யதா³ நிப்³பே³மதிகோ ப⁴விஸ்ஸதி, ததா³ தம் ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸதீ’’தி (மஹாவ. 171) வத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. ஸசே பனேத்த² கோசி ‘‘தம் ஸபா⁴க³ம் ஆபத்திம் தே³ஸேதும் வட்டதீ’’தி மஞ்ஞமானோ ஏகஸ்ஸ ஸந்திகே தே³ஸேதி, தே³ஸிதா ஸுதே³ஸிதாவ. அஞ்ஞம் பன தே³ஸனாபச்சயா தே³ஸகோ படிக்³க³ஹணபச்சயா படிக்³கா³ஹகோ சாதி உபோ⁴பி து³க்கடம் ஆபஜ்ஜந்தி, தம் நானாவத்து²கம் ஹோதி, தஸ்மா அஞ்ஞமஞ்ஞம் தே³ஸேதப்³ப³ம். ஏத்தாவதா தே நிராபத்திகா ஹோந்தி, தேஸம் ஸந்திகே ஸேஸேஹி ஸபா⁴கா³பத்தியோ தே³ஸேதப்³பா³ வா ஆரோசேதப்³பா³ வா. ஸசே தே ஏவம் அகத்வா உபோஸத²ம் கரோந்தி, ‘‘பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆயஸ்மந்தோ ஆரோசேதா²’’திஆதி³னா நயேன ஸாபத்திகஸ்ஸ உபோஸத²கரணே பஞ்ஞத்தம் து³க்கடம் ஆபஜ்ஜந்தி.

ஸசே கோசி பி⁴க்கு² பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஆபத்திம் ஸரதி, தேன பி⁴க்கு²னா ஸாமந்தோ பி⁴க்கு² ஏவம் வத்தப்³போ³ ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, இத்த²ன்னாமம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ, இதோ வுட்ட²ஹித்வா தம் ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸாமந்தோ ச பி⁴க்கு² ஸபா⁴கோ³யேவ வத்தப்³போ³. விஸபா⁴க³ஸ்ஸ ஹி வுச்சமானே ப⁴ண்ட³னகலஹஸங்க⁴பே⁴தா³தீ³னிபி ஹோந்தி, தஸ்மா தஸ்ஸ அவத்வா ‘‘இதோ வுட்ட²ஹித்வா படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் கத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. ஸசே பன கோசி பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஆபத்தியா வேமதிகோ ஹோதி, தேனபி ஸபா⁴கோ³யேவ ஸாமந்தோ பி⁴க்கு² ஏவம் வத்தப்³போ³ ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, இத்த²ன்னாமாய ஆபத்தியா வேமதிகோ, யதா³ நிப்³பே³மதிகோ ப⁴விஸ்ஸாமி, ததா³ தம் ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஏவஞ்ச வத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³, பாதிமோக்க²ம் ஸோதப்³ப³ம், ந த்வேவ தப்பச்சயா உபோஸத²ஸ்ஸ அந்தராயோ காதப்³போ³.

177. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உபோஸதா²கா³ரம் ஸம்மஜ்ஜிது’’ந்தி(மஹாவ. 159) ஆதி³வசனதோ –

‘‘ஸம்மஜ்ஜனீ பதீ³போ ச, உத³கம் ஆஸனேன ச;

உபோஸத²ஸ்ஸ ஏதானி, புப்³ப³கரணந்தி வுச்சதீ’’தி. (மஹாவ. அட்ட². 168) –

ஏவம் வுத்தம் சதுப்³பி³த⁴ம் புப்³ப³கரணம் கத்வாவ உபோஸதோ² காதப்³போ³. கேன பன தம் காதப்³ப³ந்தி? ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன பி⁴க்கு²னா நவம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதும், ந, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன ஆணத்தேன அகி³லானேன ந ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ம், யோ ந ஸம்மஜ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’திஆதி³வசனதோ யோ தே²ரேன ஆணத்தோ, தேன காதப்³ப³ம். ஆணாபேந்தேன ச கிஞ்சி கம்மம் கரோந்தோ வா ஸதா³காலமேவ ஏகோ வா பா⁴ரனித்த²ரணகோ வா ஸரபா⁴ணகத⁴ம்மகதி²காதீ³ஸு அஞ்ஞதரோ வா ந உபோஸதா²கா³ரஸம்மஜ்ஜனத்த²ம் ஆணாபேதப்³போ³, அவஸேஸா பன வாரேன ஆணாபேதப்³பா³. ஸசே ஆணத்தோ ஸம்முஞ்ஜனிம் தாவகாலிகம்பி ந லப⁴தி, ஸாகா²ப⁴ங்க³ம் கப்பியம் காரேத்வா ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ம், தம்பி அலப⁴ந்தஸ்ஸ லத்³த⁴கப்பியம் ஹோதி.

ஆஸனபஞ்ஞாபனத்த²ம் ஆணத்தேன ச ஸசே உபோஸதா²கா³ரே ஆஸனானி நத்தி², ஸங்கி⁴காவாஸதோ ஆஹரித்வா பஞ்ஞபேத்வா புன ஆஹரிதப்³பா³னி, ஆஸனேஸு அஸதி கடஸாரகேபி தட்டிகாயோபி பஞ்ஞாபேதும் வட்டதி, தட்டிகாஸுபி அஸதி ஸாகா²ப⁴ங்கா³னி கப்பியம் காரேத்வா பஞ்ஞபேதப்³பா³னி, கப்பியகாரகம் அலப⁴ந்தஸ்ஸ லத்³த⁴கப்பியம் ஹோதி.

பதீ³பகரணத்த²ம் ஆணாபேந்தேன பன ‘‘அஸுகஸ்மிம் நாம ஓகாஸே தேலம் வா வட்டி வா கபல்லிகா வா அத்தி², தம் க³ஹேத்வா கரோஹீ’’தி வத்தப்³போ³. ஸசே தேலாதீ³னி நத்தி², பரியேஸிதப்³பா³னி, பரியேஸித்வா அலப⁴ந்தஸ்ஸ லத்³த⁴கப்பியம் ஹோதி. அபிச கபாலே அக்³கி³பி ஜாலேதப்³போ³.

‘‘ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴உதுக்கா²னம், பி⁴க்கு²க³ணனாச ஓவாதோ³;

உபோஸத²ஸ்ஸ ஏதானி, புப்³ப³கிச்சந்தி வுச்சதீ’’தி. (மஹாவ. 168) –

ஏவம் வுத்தம் பன சதுப்³பி³த⁴ம்பி புப்³ப³கிச்சம் புப்³ப³கரணதோ பச்சா² காதப்³ப³ம். தம்பி ஹி அகத்வா உபோஸதோ² ந காதப்³போ³.

178. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ உபோஸத²ம் கரேய்யா’’தி (மஹாவ. 143) வசனதோ யதா³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபோஸத²கம்மம் பத்தகல்லம் ஹோதி, ததா³ தம் காதப்³ப³ம், பத்தகல்லஞ்ச நாமேதம் சதூஹி அங்கே³ஹி ஸங்க³ஹிதம். தேனாஹு அட்ட²கதா²சரியா –

‘‘உபோஸதோ² யாவதிகா ச பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா,

ஸபா⁴கா³பத்தியோ ச ந விஜ்ஜந்தி;

வஜ்ஜனீயா ச புக்³க³லா தஸ்மிம் ந ஹோந்தி,

பத்தகல்லந்தி வுச்சதீ’’தி. (மஹாவ. அட்ட². 168);

தத்த² உபோஸதோ²தி தீஸு உபோஸத²தி³வஸேஸு அஞ்ஞதரதி³வஸோ. தஸ்மிஞ்ஹி ஸதி இத³ம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபோஸத²கம்மம் பத்தகல்லம் நாம ஹோதி, நாஸதி. யதா²ஹ ‘‘ந ச, பி⁴க்க²வே, அனுபோஸதே² உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி (மஹாவ. 183).

யாவதிகா ச பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தாதி யத்தகா பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ உபோஸத²கம்மஸ்ஸ பத்தா யுத்தா அனுரூபா ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன சத்தாரோ பகதத்தா, தே ச கோ² ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா ஏகஸீமாயம் டி²தா. தேஸு ஹி சதூஸு பி⁴க்கூ²ஸு ஏகஸீமாயம் ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா டி²தேஸ்வேவ தம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபோஸத²கம்மம் பத்தகல்லம் நாம ஹோதி, ந இதரதா². யதா²ஹ ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிது’’ந்தி (மஹாவ. 168).

ஸபா⁴கா³பத்தியோ ச ந விஜ்ஜந்தீதி ஏத்த² யம் ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ விகாலபோ⁴ஜனாதி³னா ஸபா⁴க³வத்து²னா லஹுகாபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஏவரூபா வத்து²ஸபா⁴கா³ ஸபா⁴கா³தி வுச்சதி. ஏதாஸு அவிஜ்ஜமானாஸுபி ஸபா⁴கா³ஸு விஜ்ஜமானாஸுபி பத்தகல்லம் ஹோதியேவ.

வஜ்ஜனீயா ச புக்³க³லா தஸ்மிம் ந ஹோந்தீதி ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸக³ஹட்டா²ய பரிஸாய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³’’ந்தி (மஹாவ. 154) வசனதோ க³ஹட்டோ² ச, ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா நிஸின்னபரிஸாய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³’’ந்திஆதி³னா (மஹாவ. 183) நயேன வுத்தா பி⁴க்கு²னீ, ஸிக்க²மானா, ஸாமணேரோ, ஸாமணேரீ, ஸிக்கா²பச்சக்கா²தகோ, அந்திமவத்து²அஜ்ஜா²பன்னகோ, ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²த்தகோ, ஆபத்தியா அப்படிகம்மே உக்கி²த்தகோ, பாபிகாய தி³ட்டி²யா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ உக்கி²த்தகோ, பண்ட³கோ, தே²ய்யஸம்வாஸகோ, தித்தி²யபக்கந்தகோ, திரச்சா²னக³தோ, மாதுகா⁴தகோ, பிதுகா⁴தகோ, அரஹந்தகா⁴தகோ, பி⁴க்கு²னீதூ³ஸகோ, ஸங்க⁴பே⁴த³கோ, லோஹிதுப்பாத³கோ, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோதி இமே வீஸதி சாதி ஏகவீஸதி புக்³க³லா வஜ்ஜனீயா நாம. தே ஹத்த²பாஸதோ ப³ஹிகரணவஸேன வஜ்ஜேதப்³பா³. ஏதேஸு ஹி திவிதே⁴ உக்கி²த்தகே ஸதி உபோஸத²ம் கரோந்தோ ஸங்கோ⁴ பாசித்தியம் ஆபஜ்ஜதி, ஸேஸேஸு து³க்கடம், ஏத்த² ச திரச்சா²னக³தோதி யஸ்ஸ உபஸம்பதா³ படிக்கி²த்தா. தித்தி²யா க³ஹட்டே²னேவ ஸங்க³ஹிதா. ஏதேபி ஹி வஜ்ஜனீயா. ஏவம் பத்தகல்லம் இமேஹி சதூஹி அங்கே³ஹி ஸங்க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இத³ஞ்ச ஸப்³ப³ம் பவாரணாகம்மேபி யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன ஸஞ்சிச்ச ந ஸாவேதப்³ப³ம், யோ ந ஸாவேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன வாயமிதும் ‘கத²ம் ஸாவேய்ய’ந்தி, வாயமந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி (மஹாவ. 154) வசனதோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன பரிஸம் ஸாவேதும் வாயமிதப்³ப³ந்தி.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

உபோஸத²பவாரணாவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.