நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

வினயபிடகே

வினயஸங்க³ஹ-அட்ட²கதா²

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

வத்து²த்தயம் நமஸ்ஸித்வா, ஸரணம் ஸப்³ப³பாணினம்;

வினயே பாடவத்தா²ய, யோகா³வசரபி⁴க்கு²னம்.

விப்பகிண்ணமனேகத்த², பாளிமுத்தவினிச்ச²யம்;

ஸமாஹரித்வா ஏகத்த², த³ஸ்ஸயிஸ்ஸமனாகுலம்.

தத்ராயம் மாதிகா –

‘‘தி³வாஸேய்யா பரிக்கா²ரோ, பே⁴ஸஜ்ஜகரணம்பி ச;

பரித்தம் படிஸந்தா²ரோ, விஞ்ஞத்தி குலஸங்க³ஹோ.

‘‘மச்ச²மம்ஸம் அனாமாஸம், அதி⁴ட்டா²னவிகப்பனம்;

சீவரேனவினாவாஸோ, ப⁴ண்ட³ஸ்ஸ படிஸாமனம்.

‘‘கயவிக்கயஸமாபத்தி, ரூபியாதி³படிக்³க³ஹோ;

தா³னவிஸ்ஸாஸக்³கா³ஹேஹி, லாப⁴ஸ்ஸ பரிணாமனம்.

‘‘பத²வீ பூ⁴தகா³மோ ச, து³வித⁴ம் ஸஹஸேய்யகம்;

விஹாரே ஸங்கி⁴கே ஸேய்யம், ஸந்த²ரித்வான பக்கமோ.

‘‘காலிகானிபி சத்தாரி, கப்பியா சதுபூ⁴மியோ;

கா²த³னீயாதி³படிக்³கா³ஹோ, படிக்கே²பபவாரணா.

‘‘பப்³ப³ஜ்ஜா நிஸ்ஸயோ ஸீமா, உபோஸத²பவாரணம்;

வஸ்ஸூபனாயிகா வத்தம், சதுபச்சயபா⁴ஜனம்.

‘‘கதி²னம் க³ருப⁴ண்டா³னி, சோத³னாதி³வினிச்ச²யோ;

க³ருகாபத்திவுட்டா²னம், கம்மாகம்மம் பகிண்ணக’’ந்தி.

1. தி³வாஸேய்யவினிச்ச²யகதா²

1. தத்த² தி³வாஸேய்யாதி தி³வானிபஜ்ஜனம். தத்ராயம் வினிச்ச²யோ – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தி³வா படிஸல்லீயந்தேன த்³வாரம் ஸம்வரித்வா படிஸல்லீயிது’’ந்தி (பாரா. 77) வசனதோ தி³வா நிபஜ்ஜந்தேன த்³வாரம் ஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஏத்த² ச கிஞ்சாபி பாளியம் ‘‘அயம் நாம ஆபத்தீ’’தி ந வுத்தா, விவரித்வா நிபன்னதோ³ஸேன பன உப்பன்னே வத்து²ஸ்மிம் த்³வாரம் ஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜிதும் அனுஞ்ஞாதத்தா அஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் து³க்கடம் (பாரா. அட்ட². 1.77) வுத்தம். ப⁴க³வதோ ஹி அதி⁴ப்பாயம் ஞத்வா உபாலித்தே²ராதீ³ஹி அட்ட²கதா² ட²பிதா. ‘‘அத்தா²பத்தி தி³வா ஆபஜ்ஜதி, நோ ரத்தி’’ந்தி (பரி. 323) இமினாபி சேதம் ஸித்³த⁴ம்.

2. கீதி³ஸம் பன த்³வாரம் ஸம்வரிதப்³ப³ம், கீதி³ஸம் ந ஸம்வரிதப்³ப³ம்? ருக்க²பத³ரவேளுபத³ரகிலஞ்ஜபண்ணாதீ³னம் யேன கேனசி கவாடம் கத்வா ஹேட்டா² உது³க்க²லே உபரி உத்தரபாஸகே ச பவேஸேத்வா கதம் பரிவத்தகத்³வாரமேவ ஸம்வரிதப்³ப³ம். அஞ்ஞம் கோ³ரூபானம் வஜேஸு விய ருக்க²ஸூசிகண்டகத்³வாரம், கா³மத²கனகம் சக்கலகயுத்தத்³வாரம், ப²லகேஸு வா கிடிகாஸு வா த்³வே தீணி சக்கலகானி யோஜேத்வா கதம் ஸம்ஸரணகிடிகத்³வாரம், ஆபணேஸு விய கதம் உக்³கா⁴டனகிடிகத்³வாரம், த்³வீஸு தீஸு டா²னேஸு வேளுஸலாகா கோ³ப்பே²த்வா பண்ணகுடீஸு கதம் ஸலாகஹத்த²கத்³வாரம், து³ஸ்ஸஸாணித்³வாரந்தி ஏவரூபம் த்³வாரம் ந ஸம்வரிதப்³ப³ம். பத்தஹத்த²ஸ்ஸ கவாடப்பணாமனே பன ஏகம் து³ஸ்ஸஸாணித்³வாரமேவ அனாபத்திகரம், அவஸேஸானி பணாமேந்தஸ்ஸ ஆபத்தி. தி³வா படிஸல்லீயந்தஸ்ஸ பன பரிவத்தகத்³வாரமேவ ஆபத்திகரம், ஸேஸானி ஸம்வரித்வா வா அஸம்வரித்வா வா நிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஆபத்தி நத்தி², ஸம்வரித்வா பன நிபஜ்ஜிதப்³ப³ம், ஏதம் வத்தம்.

3. பரிவத்தகத்³வாரம் கித்தகேன ஸம்வுதம் ஹோதி? ஸூசிக⁴டிகாஸு தி³ன்னாஸு ஸம்வுதமேவ ஹோதி. அபிச கோ² ஸூசிமத்தேபி தி³ன்னே வட்டதி, க⁴டிகாமத்தேபி தி³ன்னே வட்டதி, த்³வாரபா³ஹம் பு²ஸித்வா ட²பிதமத்தேபி வட்டதி, ஈஸகம் அபு²ஸிதேபி வட்டதி, ஸப்³ப³ந்திமேன விதி⁴னா யாவதா ஸீஸம் நப்பவிஸதி, தாவதா அபு²ஸிதேபி வட்டதி. ஸசே ப³ஹூனம் வளஞ்ஜனட்டா²னம் ஹோதி, பி⁴க்கு²ம் வா ஸாமணேரம் வா ‘‘த்³வாரம், ஆவுஸோ, ஜக்³கா³ஹீ’’தி வத்வாபி நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி. அத² பி⁴க்கூ² சீவரகம்மம் வா அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி கரோந்தா நிஸின்னா ஹோந்தி, ‘‘ஏதே த்³வாரம் ஜக்³கி³ஸ்ஸந்தீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் கத்வாபி நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி. குருந்த³ட்ட²கதா²யம் பன ‘‘உபாஸகம்பி ஆபுச்சி²த்வா வா ‘ஏஸ ஜக்³கி³ஸ்ஸதீ’தி ஆபோ⁴க³ம் கத்வா வா நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி, கேவலம் பி⁴க்கு²னிம் வா மாதுகா³மம் வா ஆபுச்சி²தும் ந வட்டதீ’’தி வுத்தம், தம் யுத்தம். ஏவம் ஸப்³ப³த்த²பி யோ யோ தே²ரவாதோ³ வா அட்ட²கதா²வாதோ³ வா பச்சா² வுச்சதி, ஸோ ஸோவ பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம்.

4. அத² த்³வாரஸ்ஸ உது³க்க²லம் வா உத்தரபாஸகோ வா பி⁴ன்னோ ஹோதி அட்ட²பிதோ வா, ஸம்வரிதும் ந ஸக்கோதி, நவகம்மத்த²ம் வா பன இட்ட²கபுஞ்ஜோ வா மத்திகாதீ³னம் வா ராஸி அந்தோத்³வாரே கதோ ஹோதி, அட்டம் வா ப³ந்த⁴ந்தி, யதா² ஸம்வரிதும் ந ஸக்கோதி. ஏவரூபே அந்தராயே ஸதி அஸம்வரித்வாபி நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி. யதி³ பன கவாடம் நத்தி², லத்³த⁴கப்பமேவ. உபரி ஸயந்தேன நிஸ்ஸேணிம் ஆரோபேத்வா நிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஸசே நிஸ்ஸேணிமத்த²கே த²கனகம் ஹோதி, த²கேத்வாபி நிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். க³ப்³பே⁴ நிபஜ்ஜந்தேன க³ப்³ப⁴த்³வாரம் வா பமுக²த்³வாரம் வா யம் கிஞ்சி ஸம்வரித்வா நிபஜ்ஜிதும் வட்டதி. ஸசே ஏககுட்டகே கே³ஹே த்³வீஸு பஸ்ஸேஸு த்³வாரானி கத்வா வளஞ்ஜந்தி, த்³வேபி த்³வாரானி ஜக்³கி³தப்³பா³னி, திபூ⁴மகேபி பாஸாதே³ த்³வாரம் ஜக்³கி³தப்³ப³மேவ. ஸசே பி⁴க்கா²சாரா படிக்கம்ம லோஹபாஸாத³ஸதி³ஸம் பாஸாத³ம் ப³ஹூ பி⁴க்கூ² தி³வாவிஹாரத்த²ம் பவிஸந்தி, ஸங்க⁴த்தே²ரேன த்³வாரபாலஸ்ஸ ‘‘த்³வாரம் ஜக்³கா³ஹீ’’தி வத்வா வா ‘‘த்³வாரஜக்³க³னம் நாம ஏதஸ்ஸ பா⁴ரோ’’தி ஆபோ⁴க³ம் கத்வா வா பவிஸித்வா நிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். யாவ ஸங்க⁴னவகேன ஏவமேவ காதப்³ப³ம். புரே பவிஸந்தானம் ‘‘த்³வாரஜக்³க³னம் நாம பச்சி²மானம் பா⁴ரோ’’தி ஏவம் ஆபோ⁴க³ம் காதும்பி வட்டதி. அனாபுச்சா² வா ஆபோ⁴க³ம் அகத்வா வா அந்தோக³ப்³பே⁴ வா அஸம்வுதத்³வாரே ப³ஹி வா நிபஜ்ஜந்தானம் ஆபத்தி. க³ப்³பே⁴ வா ப³ஹி வா நிபஜ்ஜனகாலேபி ‘‘த்³வாரஜக்³க³னம் நாம மஹாத்³வாரே த்³வாரபாலஸ்ஸ பா⁴ரோ’’தி ஆபோ⁴க³ம் கத்வா நிபஜ்ஜிதும் வட்டதியேவ. ஏவம் லோஹபாஸாதா³தீ³ஸு ஆகாஸதலே நிபஜ்ஜந்தேனபி த்³வாரம் ஸம்வரிதப்³ப³மேவ.

அயஞ்ஹேத்த² ஸங்கே²போ – இத³ம் தி³வாபடிஸல்லீயனம் யேன கேனசி பரிக்கி²த்தே ஸத்³வாரப³ந்தே⁴ டா²னே கதி²தம், தஸ்மா அப்³போ⁴காஸே வா ருக்க²மூலே வா மண்ட³பே வா யத்த² கத்த²சி ஸத்³வாரப³ந்தே⁴ நிபஜ்ஜந்தேன த்³வாரம் ஸம்வரித்வாவ நிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஸசே மஹாபரிவேணம் ஹோதி மஹாபோ³தி⁴யங்க³ணலோஹபாஸாத³ங்க³ணஸதி³ஸம் ப³ஹூனம் ஓஸரணட்டா²னம், யத்த² த்³வாரம் ஸம்வுதம்பி ஸம்வுதட்டா²னே ந திட்ட²தி, த்³வாரம் அலப⁴ந்தா பாகாரம் ஆருஹித்வாபி விசரந்தி, தத்த² ஸம்வரணகிச்சம் நத்தி². ரத்திம் த்³வாரம் விவரித்வா நிபன்னோ அருணே உக்³க³தே வுட்டா²தி, அனாபத்தி. ஸசே பன பபு³ஜ்ஜி²த்வா புன ஸுபதி, ஆபத்தி. யோ பன ‘‘அருணே உக்³க³தே வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வாவ த்³வாரம் அஸம்வரித்வா ரத்திம் நிபஜ்ஜதி, யதா²பரிச்சே²த³மேவ வுட்டா²தி, தஸ்ஸ ஆபத்தியேவ. மஹாபச்சரியம் பன ‘‘ஏவம் நிபஜ்ஜந்தோ அனாத³ரியது³க்கடாபி ந முச்சதீ’’தி வுத்தம்.

5. யோ பன ப³ஹுதே³வ ரத்திம் ஜக்³கி³த்வா அத்³தா⁴னம் வா க³ந்த்வா தி³வா கிலந்தரூபோ மஞ்சே நிஸின்னோ பாதே³ பூ⁴மிதோ அமோசேத்வாவ நித்³தா³வஸேன நிபஜ்ஜதி, தஸ்ஸ அனாபத்தி. ஸசே ஓக்கந்தனித்³தோ³ அஜானந்தோபி பாதே³ மஞ்சகம் ஆரோபேதி, ஆபத்தியேவ. நிஸீதி³த்வா அபஸ்ஸாய ஸுபந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. யோபி ச ‘‘நித்³த³ம் வினோதே³ஸ்ஸாமீ’’தி சங்கமந்தோ பதித்வா ஸஹஸா வுட்டா²தி, தஸ்ஸபி அனாபத்தி. யோ பன பதித்வா தத்தே²வ ஸயதி, ந வுட்டா²தி, தஸ்ஸ ஆபத்தி.

கோ முச்சதி, கோ ந முச்சதீதி? மஹாபச்சரியம் தாவ ‘‘ஏகப⁴ங்கே³ன நிபன்னகோ ஏவ முச்சதி. பாதே³ பன பூ⁴மிதோ மோசேத்வா நிபன்னோபி யக்க²க³ஹிதகோபி விஸஞ்ஞீபூ⁴தோபி ந முச்சதீ’’தி வுத்தம். குருந்த³ட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ப³ந்தி⁴த்வா நிபஜ்ஜாபிதோவ முச்சதீ’’தி வுத்தம். மஹாஅட்ட²கதா²யம் பன ‘‘யோ சங்கமந்தோ முச்சி²த்வா பதிதோ தத்தே²வ ஸுபதி, தஸ்ஸபி அவிஸயதாய ஆபத்தி ந தி³ஸ்ஸதி. ஆசரியா பன ஏவம் ந கத²யந்தி, தஸ்மா ஆபத்தியேவாதி மஹாபது³மத்தே²ரேன வுத்தம். த்³வே பன ஜனா ஆபத்திதோ முச்சந்தியேவ, யோ ச யக்க²க³ஹிதகோ, யோ ச ப³ந்தி⁴த்வா நிபஜ்ஜாபிதோ’’தி.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

தி³வாஸேய்யவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.

2. பரிக்கா²ரவினிச்ச²யகதா²

6. பரிக்கா²ரோதி ஸமணபரிக்கா²ரோ. தத்ராயம் கப்பியாகப்பியபரிக்கா²ரவினிச்ச²யோ (பாரா. அட்ட². 1.85) – கேசி தாலபண்ணச்ச²த்தம் அந்தோ வா ப³ஹி வா பஞ்சவண்ணேன ஸுத்தேன ஸிப்³பி³த்வா வண்ணமட்ட²ம் கரோந்தி, தம் ந வட்டதி. ஏகவண்ணேன பன நீலேன வா பீதகேன வா யேன கேனசி ஸுத்தேன அந்தோ வா ப³ஹி வா ஸிப்³பி³தும், ச²த்தத³ண்ட³க்³கா³ஹகம் ஸலாகபஞ்ஜரம் வா வினந்தி⁴தும் வட்டதி, தஞ்ச கோ² தி²ரகரணத்த²ம் வட்டதி, ந வண்ணமட்ட²த்தா²ய. ச²த்தபண்ணேஸு மகரத³ந்தகம் வா அட்³ட⁴சந்த³கம் வா சி²ந்தி³தும் ந வட்டதி. ச²த்தத³ண்டே³ கே³ஹத்த²ம்பே⁴ஸு விய க⁴டகோ வா வாளரூபகம் வா ந வட்டதி. ஸசேபி ஸப்³ப³த்த² ஆரக்³கே³ன லேகா² தி³ன்னா ஹோதி, ஸாபி ந வட்டதி. க⁴டகம் வா வாளரூபகம் வா பி⁴ந்தி³த்வா தா⁴ரேதப்³ப³ம், லேகா²பி க⁴ம்ஸித்வா வா அபனேதப்³பா³, ஸுத்தகேன வா த³ண்டோ³ வேடே²தப்³போ³. த³ண்ட³பு³ந்தே³ பன அஹிச்ச²த்தகஸண்டா²னம் வட்டதி. வாதப்பஹாரேன அசலனத்த²ம் ச²த்தமண்ட³லிகம் ரஜ்ஜுகேஹி கா³ஹேத்வா த³ண்டே³ ப³ந்த⁴ந்தி, தஸ்மிம் ப³ந்த⁴னட்டா²னே வலயமிவ உக்கிரித்வா லேக²ம் ட²பேந்தி, ஸா வட்டதி.

7. சீவரமண்ட³னத்தா²ய நானாஸுத்தகேஹி ஸதபதி³ஸதி³ஸம் ஸிப்³ப³ந்தா ஆக³ந்துகபட்டம் ட²பேந்தி, அஞ்ஞம்பி யம் கிஞ்சி ஸூசிகம்மவிகாரம் கரோந்தி, பட்டமுகே² வா பரியந்தே வா வேணிம் வா ஸங்க²லிகம் வா முக்³க³ரம் வா ஏவமாதி³ ஸப்³ப³ம் ந வட்டதி, பகதிஸூசிகம்மமேவ வட்டதி. க³ண்டி²கபட்டகஞ்ச பாஸகபட்டகஞ்ச அட்ட²கோணம்பி ஸோளஸகோணம்பி கரோந்தி, தத்த² அக்³கி⁴யக³யமுக்³க³ராதீ³னி த³ஸ்ஸேந்தி, கக்கடக்கீ²னி உக்கிரந்தி, ஸப்³ப³ம் ந வட்டதி, சதுகோணமேவ வட்டதி, கோணஸுத்தபீளகா ச சீவரே ரத்தே து³விஞ்ஞேய்யரூபா வட்டந்தி. கஞ்ஜிகபிட்ட²க²லிஅஅலகாதீ³ஸு சீவரம் பக்கி²பிதும் ந வட்டதி, சீவரகம்மகாலே பன ஹத்த²மலஸூசிமலாதீ³னம் தோ⁴வனத்த²ம் கிலிட்ட²காலே ச தோ⁴வனத்த²ம் வட்டதி, க³ந்த⁴ம் வா லாக²ம் வா தேலம் வா ரஜனே பக்கி²பிதும் ந வட்டதி.

ரஜனேஸு ச ஹலித்³தி³ம் ட²பேத்வா ஸப்³ப³ம் மூலரஜனம் வட்டதி, மஞ்ஜிட்டி²ஞ்ச துங்க³ஹாரஞ்ச ட²பேத்வா ஸப்³ப³ம் க²ந்த⁴ரஜனம் வட்டதி. துங்க³ஹாரோ நாம ஏகோ ஸகண்டகருக்கோ², தஸ்ஸ ஹரிதாலவண்ணம் க²ந்த⁴ரஜனம் ஹோதி. லோத்³த³ஞ்ச கண்டு³லஞ்ச ட²பேத்வா ஸப்³ப³ம் தசரஜனம் வட்டதி. அல்லிபத்தஞ்ச நீலிபத்தஞ்ச ட²பேத்வா ஸப்³ப³ம் பத்தரஜனம் வட்டதி. கி³ஹிபரிபு⁴த்தகம் பன அல்லிபத்தேன ஏகவாரம் ரஜிதும் வட்டதி. கிம்ஸுகபுப்ப²ஞ்ச குஸும்ப⁴புப்ப²ஞ்ச ட²பேத்வா ஸப்³ப³ம் புப்ப²ரஜனம் வட்டதி. ப²லரஜனே பன ந கிஞ்சி ந வட்டதி (மஹாவ. அட்ட². 344).

8. சீவரம் ரஜித்வா ஸங்கே²ன வா மணினா வா யேன கேனசி ந க⁴ட்டேதப்³ப³ம், பூ⁴மியம் ஜாணுகானி நிஹந்த்வா ஹத்தே²ஹி க³ஹேத்வா தோ³ணியம்பி ந க⁴ம்ஸிதப்³ப³ம். தோ³ணியம் வா ப²லகே வா ட²பேத்வா அந்தே கா³ஹாபேத்வா ஹத்தே²ன பஹரிதும் பன வட்டதி, தம்பி முட்டி²னா ந காதப்³ப³ம். போராணகத்தே²ரா பன தோ³ணியம்பி ந ட²பேஸும். ஏகோ சீவரம் க³ஹேத்வா திட்ட²தி, அபரோ ஹத்தே² கத்வா ஹத்தே²ன பஹரதி. சீவரஸ்ஸ கண்ணஸுத்தகம் ந வட்டதி, ரஜிதகாலே சி²ந்தி³தப்³ப³ம். யம் பன ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கண்ணஸுத்தக’’ந்தி (மஹாவ. 344) ஏவம் அனுஞ்ஞாதம், தம் அனுவாதே பாஸகம் கத்வா ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம் ரஜனகாலே லக்³க³னத்தா²ய. க³ண்டி²கேபி ஸோபா⁴கரணத்த²ம் லேகா² வா பீளகா வா ந வட்டதி, நாஸேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

9. பத்தே வா தா²லகே வா ஆரக்³கே³ன லேக²ம் கரோந்தி அந்தோ வா ப³ஹி வா, ந வட்டதி. பத்தம் ப⁴மம் ஆரோபேத்வா மஜ்ஜித்வா பசந்தி ‘‘மணிவண்ணம் கரிஸ்ஸாமா’’தி, ந வட்டதி, தேலவண்ணோ பன வட்டதி. பத்தமண்ட³லே பி⁴த்திகம்மம் ந வட்டதி, மகரத³ந்தகம் பன வட்டதி.

த⁴மகரணச²த்தகஸ்ஸ உபரி வா ஹேட்டா² வா த⁴மகரணகுச்சி²யம் வா லேகா² ந வட்டதி, ச²த்தமுக²வட்டியம் பனஸ்ஸ லேகா² வட்டதி.

10. காயப³ந்த⁴னஸ்ஸ ஸோப⁴னத்த²ம் தஹிம் தஹிம் தி³கு³ணம் ஸுத்தம் கோட்டேந்தி, கக்கடக்கீ²னி உட்டா²பேந்தி, ந வட்டதி, உபோ⁴ஸு பன அந்தேஸு த³ஸாமுக²ஸ்ஸ தி²ரபா⁴வாய தி³கு³ணம் கோட்டேதும் வட்டதி. த³ஸாமுகே² பன க⁴டகம் வா மகரமுக²ம் வா தே³ட்³டு³ப⁴ஸீஸம் வா யம் கிஞ்சி விகாரரூபம் காதும் ந வட்டதி, தத்த² தத்த² அச்சீ²னி த³ஸ்ஸேத்வா மாலாகம்மாதீ³னி வா கத்வா கோட்டிதகாயப³ந்த⁴னம்பி ந வட்டதி, உஜுகமேவ பன மச்ச²கண்டகம் வா க²ஜ்ஜூரிபத்தகம் வா மட்ட²கபட்டிகம் வா கத்வா கோட்டேதும் வட்டதி. காயப³ந்த⁴னஸ்ஸ த³ஸா ஏகா வட்டதி, த்³வே தீணி சத்தாரிபி வட்டந்தி, ததோ பரம் ந வட்டந்தி. ரஜ்ஜுககாயப³ந்த⁴னம் ஏகமேவ வட்டதி, பாமங்க³ஸண்டா²னம் பன ஏகம்பி ந வட்டதி, த³ஸா பன பாமங்க³ஸண்டா²னாபி வட்டதி, ப³ஹுரஜ்ஜுகே ஏகதோ கத்வா ஏகேன நிரந்தரம் வேடே²த்வா கதம் ப³ஹுரஜ்ஜுகந்தி ந வத்தப்³ப³ம், தம் வட்டதி.

காயப³ந்த⁴னவிதே⁴ அட்ட²மங்க³லாதி³கம் யம் கிஞ்சி விகாரரூபம் ந வட்டதி, பரிச்சே²த³லேகா²மத்தம் வட்டதி. வித⁴கஸ்ஸ உபோ⁴ஸு அந்தேஸு தி²ரகரணத்தா²ய க⁴டகம் கரோந்தி, அயம்பி வட்டதி.

11. அஞ்ஜனியம் இத்தி²புரிஸசதுப்பத³ஸகுணரூபம் வா மாலாகம்மலதாகம்மமகரத³ந்தககோ³முத்தகஅட்³ட⁴சந்த³காதி³பே⁴த³ம் வா விகாரரூபம் ந வட்டதி, க⁴ம்ஸித்வா வா பி⁴ந்தி³த்வா வா யதா² வா ந பஞ்ஞாயதி, ததா² ஸுத்தகேன வேடே²த்வா வளஞ்ஜேதப்³பா³. உஜுகமேவ பன சதுரம்ஸா வா அட்ட²ம்ஸா வா ஸோளஸம்ஸா வா அஞ்ஜனீ வட்டதி. ஹேட்ட²தோபிஸ்ஸா த்³வே வா திஸ்ஸோ வா வட்டலேகா²யோ வட்டந்தி, கீ³வாயம்பிஸ்ஸா பிதா⁴னகப³ந்த⁴னத்த²ம் ஏகா வட்டலேகா² வட்டதி.

அஞ்ஜனீஸலாகாயபி வண்ணமட்ட²கம்மம் ந வட்டதி, அஞ்ஜனீத²விகாயபி யம் கிஞ்சி நானாவண்ணேன ஸுத்தேன வண்ணமட்ட²கம்மம் ந வட்டதி. ஏஸேவ நயோ குஞ்சிககோஸகேபி. குஞ்சிகாய வண்ணமட்ட²கம்மம் ந வட்டதி, ததா² ஸிபாடிகாய. ஏகவண்ணஸுத்தேன பன யேன கேனசி யம் கிஞ்சி ஸிப்³பி³தும் வட்டதி.

12. ஆரகண்டகேபி வட்டமணிகம் வா அஞ்ஞம் வா வண்ணமட்ட²ம் ந வட்டதி, கீ³வாயம் பன பரிச்சே²த³லேகா² வட்டதி. பிப்ப²லிகேபி மணிகம் வா பீளகம் வா யம் கிஞ்சி உட்டா²பேதும் ந வட்டதி, த³ண்ட³கே பன பரிச்சே²த³லேகா² வட்டதி. நக²ச்சே²த³னம் வலிதகம்யேவ கரோந்தி, தஸ்மா தம் வட்டதி. உத்தராரணியம் வாபி அரணித⁴னுகே வா உபரிபேல்லனத³ண்ட³கே வா மாலாகம்மாதி³ யம் கிஞ்சி வண்ணமட்ட²ம் ந வட்டதி. பேல்லனத³ண்ட³கஸ்ஸ பன வேமஜ்ஜே² மண்ட³லம் ஹோதி, தத்த² பரிச்சே²த³லேகா²மத்தம் வட்டதி. ஸூசிஸண்டா³ஸம் கரோந்தி, யேன ஸூசிம் ட³ம்ஸாபேத்வா க⁴ம்ஸந்தி, தத்த² மகரமுகா²தி³கம் யம் கிஞ்சி வண்ணமட்ட²ம் ந வட்டதி, ஸூசிட³ம்ஸனத்த²ம் பன முக²மத்தம் ஹோதி, தம் வட்டதி.

த³ந்தகட்ட²ச்சே²த³னவாஸியம்பி யம் கிஞ்சி வண்ணமட்ட²ம் ந வட்டதி, உஜுகமேவ கப்பியலோஹேன உபோ⁴ஸு வா பஸ்ஸேஸு சதுரம்ஸம் வா அட்ட²ம்ஸம் வா ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி. கத்தரத³ண்டே³பி யம் கிஞ்சி வண்ணமட்ட²ம் ந வட்டதி, ஹேட்டா² ஏகா வா த்³வே வா வட்டலேகா² உபரி அஹிச்ச²த்தகமகுளமத்தஞ்ச வட்டதி.

13. தேலபா⁴ஜனேஸு விஸாணே வா நாளியம் வா அலாபு³கே வா ஆமண்ட³ஸாரகே வா ட²பேத்வா இத்தி²ரூபம் புரிஸரூபஞ்ச அவஸேஸம் ஸப்³ப³ம்பி வண்ணமட்ட²கம்மம் வட்டதி. மஞ்சபீடே² பி⁴ஸிபி³ம்போ³ஹனே பூ⁴மத்த²ரணே பாத³புஞ்ச²னே சங்கமனபி⁴ஸியா ஸம்முஞ்ஜனியம் கசவரச²ட்³ட³னகே ரஜனதோ³ணிகாய பானீயஉளுங்கே பானீயக⁴டே பாத³கத²லிகாய ப²லகபீட²கே வலயாதா⁴ரகே த³ண்டா³தா⁴ரகே பத்தபிதா⁴னே தாலவண்டே பீ³ஜனேதி ஏதேஸு ஸப்³ப³ம் மாலாகம்மாதி³ வண்ணமட்ட²கம்மம் வட்டதி.

14. ஸேனாஸனே பன த்³வாரகவாடவாதபானகவாடாதீ³ஸு ஸப்³ப³ரதனமயம்பி வண்ணமட்ட²கம்மம் வட்டதி. ஸேனாஸனே கிஞ்சி படிஸேதே⁴தப்³ப³ம் நத்தி² அஞ்ஞத்ர விருத்³த⁴ஸேனாஸனா. விருத்³த⁴ஸேனாஸனம் நாம அஞ்ஞேஸம் ஸீமாய ராஜவல்லபே⁴ஹி கதஸேனாஸனம் வுச்சதி. தஸ்மா யே தாதி³ஸம் ஸேனாஸனம் கரோந்தி, தே வத்தப்³பா³ ‘‘மா அம்ஹாகம் ஸீமாய ஸேனாஸனம் கரோதா²’’தி. அனாதி³யித்வா கரோந்தியேவ, புனபி வத்தப்³பா³ ‘‘மா ஏவம் அகத்த², மா அம்ஹாகம் உபோஸத²பவாரணானம் அந்தராயமகத்த², மா ஸாமக்³கி³ம் பி⁴ந்தி³த்த², தும்ஹாகம் ஸேனாஸனம் கதம்பி கதட்டா²னே ந ட²ஸ்ஸதீ’’தி. ஸசே ப³லக்காரேன கரோந்தியேவ, யதா³ தேஸம் லஜ்ஜிபரிஸா உஸ்ஸன்னா ஹோதி, ஸக்கா ச ஹோதி லத்³து⁴ம் த⁴ம்மிகோ வினிச்ச²யோ, ததா³ தேஸம் பேஸேதப்³ப³ம் ‘‘தும்ஹாகம் ஆவாஸம் ஹரதா²’’தி. ஸசே யாவததியம் பேஸிதே ஹரந்தி, ஸாது⁴. நோ சே ஹரந்தி, ட²பேத்வா போ³தி⁴ஞ்ச சேதியஞ்ச அவஸேஸஸேனாஸனானி பி⁴ந்தி³தப்³பா³னி, நோ ச கோ² அபரிபோ⁴க³ம் கரோந்தேஹி, படிபாடியா பன ச²த³னகோ³பானஸீஇட்ட²காதீ³னி அபனேத்வா தேஸம் பேஸேதப்³ப³ம் ‘‘தும்ஹாகம் த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரே ஹரதா²’’தி. ஸசே ஹரந்தி, ஸாது⁴. நோ சே ஹரந்தி, அத² தேஸு த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரேஸு ஹிமவஸ்ஸவாதாதபாதீ³ஹி பூதிபூ⁴தேஸு வா சோரேஹி வா ஹடேஸு அக்³கி³னா வா த³ட்³டே⁴ஸு ஸீமஸாமிகா பி⁴க்கூ² அனுபவஜ்ஜா, ந லப்³பா⁴ சோதே³தும் ‘‘தும்ஹேஹி அம்ஹாகம் த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரா நாஸிதா’’தி வா ‘‘தும்ஹாகம் கீ³வா’’தி வா. யம் பன ஸீமஸாமிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி கதம், தம் ஸுகதமேவ ஹோதி. யோபி பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ வினயஞ்ஞூ அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் அகப்பியபரிக்கா²ரம் க³ஹேத்வா விசரந்தம் தி³ஸ்வா சி²ந்தா³பேய்ய வா பி⁴ந்தா³பேய்ய வா, அனுபவஜ்ஜோ, ஸோ நேவ சோதே³தப்³போ³ ந ஸாரேதப்³போ³, ந தம் லப்³பா⁴ வத்தும் ‘‘அயம் நாம மம பரிக்கா²ரோ தயா நாஸிதோ, தம் மே தே³ஹீ’’தி.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

பரிக்கா²ரவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.

3. பே⁴ஸஜ்ஜாதி³கரணவினிச்ச²யகதா²

15. பே⁴ஸஜ்ஜகரணபரித்தபடிஸந்தா²ரேஸு பன பே⁴ஸஜ்ஜகரணே தாவ அயம் வினிச்ச²யோ (பாரா. அட்ட². 2.185-7) – ஆக³தாக³தஸ்ஸ பரஜனஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜம் ந காதப்³ப³ம், கரோந்தோ து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. பஞ்சன்னம் பன ஸஹத⁴ம்மிகானம் காதப்³ப³ம் பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னியா ஸிக்க²மானாய ஸாமணேரஸ்ஸ ஸாமணேரியாதி. ஸமஸீலஸத்³தா⁴பஞ்ஞானஞ்ஹி ஏதேஸம் தீஸு ஸிக்கா²ஸு யுத்தானம் பே⁴ஸஜ்ஜம் அகாதும் ந லப்³ப⁴தி. கரோந்தேன ச ஸசே தேஸம் அத்தி², தேஸம் ஸந்தகம் க³ஹேத்வா யோஜேத்வா தா³தப்³ப³ம், ஸசே நத்தி², அத்தனோ ஸந்தகம் காதப்³ப³ம். ஸசே அத்தனோபி நத்தி², பி⁴க்கா²சாரவத்தேன வா ஞாதகபவாரிதட்டா²னதோ வா பரியேஸிதப்³ப³ம், அலப⁴ந்தேன கி³லானஸ்ஸ அத்தா²ய அகதவிஞ்ஞத்தியாபி ஆஹரித்வா காதப்³ப³ம்.

16. அபரேஸம்பி பஞ்சன்னம் காதும் வட்டதி மாது பிது தது³பட்டா²கானம் அத்தனோ வேய்யாவச்சகரஸ்ஸ பண்டு³பலாஸஸ்ஸ சாதி. பண்டு³பலாஸோ நாம யோ பப்³ப³ஜ்ஜாபேக்கோ² யாவ பத்தசீவரம் படியாதி³யதி, தாவ விஹாரே வஸதி. தேஸு ஸசே மாதாபிதரோ இஸ்ஸரா ஹோந்தி ந பச்சாஸீஸந்தி, அகாதும் வட்டதி. ஸசே பன ரஜ்ஜேபி டி²தா பச்சாஸீஸந்தி, அகாதும் ந வட்டதி. பே⁴ஸஜ்ஜம் பச்சாஸீஸந்தானம் பே⁴ஸஜ்ஜம் தா³தப்³ப³ம், யோஜேதும் அஜானந்தானம் யோஜேத்வா தா³தப்³ப³ம். ஸப்³பே³ஸம் அத்தா²ய ஸஹத⁴ம்மிகேஸு வுத்தனயேனேவ பரியேஸிதப்³ப³ம். ஸசே பன மாதரம் விஹாரம் ஆனேத்வா ஜக்³க³தி, ஸப்³ப³ம் பரிகம்மம் அனாமஸந்தேன காதப்³ப³ம், கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் ஸஹத்தா² தா³தப்³ப³ம். பிதா பன யதா² ஸாமணேரோ, ஏவம் ஸஹத்தே²ன ந்ஹாபனஸம்பா³ஹனாதீ³னி கத்வா உபட்டா²தப்³போ³. யே ச மாதாபிதரோ உபட்ட²ஹந்தி படிஜக்³க³ந்தி, தேஸம்பி ஏவமேவ காதப்³ப³ம். வேய்யாவச்சகரோ நாம யோ வேதனம் க³ஹேத்வா அரஞ்ஞே தா³ரூனி வா சி²ந்த³தி, அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி கம்மம் கரோதி, தஸ்ஸ ரோகே³ உப்பன்னே யாவ ஞாதகா ந பஸ்ஸந்தி, தாவ பே⁴ஸஜ்ஜம் காதப்³ப³ம். யோ பன பி⁴க்கு²னிஸ்ஸிதகோவ ஹுத்வா ஸப்³ப³கம்மானி கரோதி, தஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜம் காதப்³ப³மேவ. பண்டு³பலாஸேபி ஸாமணேரே விய படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

17. அபரேஸம்பி த³ஸன்னம் காதும் வட்டதி ஜேட்ட²பா⁴து கனிட்ட²பா⁴து ஜேட்ட²ப⁴கி³னியா கனிட்ட²ப⁴கி³னியா சூளமாதுயா மஹாமாதுயா சூளபிதுனோ மஹாபிதுனோ பிதுச்சா²ய மாதுலஸ்ஸாதி. தேஸம் பன ஸப்³பே³ஸம்பி கரோந்தேன தேஸம்யேவ ஸந்தகம் பே⁴ஸஜ்ஜம் க³ஹேத்வா கேவலம் யோஜேத்வா தா³தப்³ப³ம். ஸசே பன நப்பஹோந்தி யாசந்தி ச ‘‘தே³த² நோ, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் படித³ஸ்ஸாமா’’தி, தாவகாலிகம் தா³தப்³ப³ம். ஸசேபி ந யாசந்தி, ‘‘அம்ஹாகம் பே⁴ஸஜ்ஜம் அத்தி², தாவகாலிகம் க³ண்ஹதா²’’தி வத்வா வா ‘‘யதா³ தேஸம் ப⁴விஸ்ஸதி, ததா³ த³ஸ்ஸந்தீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் வா கத்வா தா³தப்³ப³ம். ஸசே படிதே³ந்தி, க³ஹேதப்³ப³ம். நோ சே தே³ந்தி, ந சோதே³தப்³பா³. ஏதே த³ஸ ஞாதகே ட²பேத்வா அஞ்ஞேஸம் ந காதப்³ப³ம்.

ஏதேஸம் புத்தபரம்பராய பன யாவ ஸத்தமா குலபரிவட்டா, தாவ சத்தாரோ பச்சயே ஆஹராபேந்தஸ்ஸ அகதவிஞ்ஞத்தி வா பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தஸ்ஸ வேஜ்ஜகம்மம் வா குலதூ³ஸகாபத்தி வா ந ஹோதி. ஸசே பா⁴து ஜாயா, ப⁴கி³னியா ஸாமிகோ வா கி³லானோ ஹோதி, ஞாதகா சே, தேஸம்பி வட்டதி. அஞ்ஞாதகா சே, பா⁴து ச ப⁴கி³னியா ச கத்வா தா³தப்³ப³ம் ‘‘தும்ஹாகம் ஜக்³க³னட்டா²னே தே³தா²’’தி. அத² வா தேஸம் புத்தானம் கத்வா தா³தப்³ப³ம் ‘‘தும்ஹாகம் மாதாபிதூனம் தே³தா²’’தி. ஏதேனுபாயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

தேஸம் அத்தா²ய ச ஸாமணேரேஹி அரஞ்ஞதோ பே⁴ஸஜ்ஜம் ஆஹராபேந்தேன ஞாதிஸாமணேரேஹி வா ஆஹராபேதப்³ப³ம், அஞ்ஞாதகேஹி அத்தனோ அத்தா²ய வா ஆஹராபேத்வா தா³தப்³ப³ம். தேஹிபி ‘‘உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஆஹராமா’’தி வத்தஸீஸேன ஆஹரிதப்³ப³ம். உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ மாதாபிதரோ கி³லானா விஹாரம் ஆக³ச்ச²ந்தி, உபஜ்ஜா²யோ ச தி³ஸாபக்கந்தோ ஹோதி, ஸத்³தி⁴விஹாரிகேன உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஸந்தகம் பே⁴ஸஜ்ஜம் தா³தப்³ப³ம். நோ சே அத்தி², அத்தனோ பே⁴ஸஜ்ஜம் உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பரிச்சஜித்வா தா³தப்³ப³ம். அத்தனோபி அஸந்தே வுத்தனயேனேவ பரியேஸித்வா உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஸந்தகம் கத்வா தா³தப்³ப³ம். உபஜ்ஜா²யேனபி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ மாதாபிதூஸு ஏவமேவ படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஏஸேவ நயோ ஆசரியந்தேவாஸிகேஸுபி. அஞ்ஞோபி யோ ஆக³ந்துகோ வா சோரோ வா யுத்³த⁴பராஜிதோ இஸ்ஸரோ வா ஞாதகேஹி பரிச்சத்தோ கபணோ வா க³மியமனுஸ்ஸோ வா கி³லானோ ஹுத்வா விஹாரம் பவிஸதி, ஸப்³பே³ஸம் அபச்சாஸீஸந்தேன பே⁴ஸஜ்ஜம் காதப்³ப³ம்.

18. ஸத்³த⁴ம் குலம் ஹோதி சதூஹி பச்சயேஹி உபட்டா²யகம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ மாதாபிதுட்டா²னியம், தத்ர சே கோசி கி³லானோ ஹோதி, தஸ்ஸத்தா²ய விஸ்ஸாஸேன ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜம் கத்வா ப⁴ந்தே தே³தா²’’தி வத³ந்தி, நேவ தா³தப்³ப³ம் ந காதப்³ப³ம். அத² பன கப்பியம் ஞத்வா ஏவம் புச்ச²ந்தி ‘‘ப⁴ந்தே, அஸுகஸ்ஸ நாம ரோக³ஸ்ஸ கிம் பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தீ’’தி, ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச க³ஹேத்வா கரோந்தீ’’தி வத்தும் வட்டதி. ‘‘ப⁴ந்தே, மய்ஹம் மாதா கி³லானா, பே⁴ஸஜ்ஜம் தாவ ஆசிக்க²தா²’’தி ஏவம் புச்சி²தே பன ந ஆசிக்கி²தப்³ப³ம், அஞ்ஞமஞ்ஞம் பன கதா² காதப்³பா³ ‘‘ஆவுஸோ, அஸுகஸ்ஸ நாம பி⁴க்கு²னோ இமஸ்மிம் ரோகே³ கிம் பே⁴ஸஜ்ஜம் கரிம்ஸூ’’தி. இத³ஞ்சித³ஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜம் ப⁴ந்தேதி. தம் ஸுத்வா இதரோ மாது பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோதி, வட்டதி. மஹாபது³மத்தே²ரோ கிர வஸப⁴ரஞ்ஞோபி தே³வியா ரோகே³ உப்பன்னே ஏகாய இத்தி²யா ஆக³ந்த்வா புச்சி²தோ ‘‘ந ஜானாமீ’’தி அவத்வா ஏவமேவ பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸமுல்லபேஸி. தம் ஸுத்வா தஸ்ஸா பே⁴ஸஜ்ஜமகம்ஸு. வூபஸந்தே ச ரோகே³ திசீவரேன தீஹி ச கஹாபணஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் பே⁴ஸஜ்ஜசங்கோடகம் பூரேத்வா ஆஹரித்வா தே²ரஸ்ஸ பாத³மூலே ட²பேத்வா ‘‘ப⁴ந்தே, புப்ப²பூஜம் கரோதா²’’தி ஆஹம்ஸு. தே²ரோ ‘‘ஆசரியபா⁴கோ³ நாம அய’’ந்தி கப்பியவஸேன கா³ஹாபேத்வா புப்ப²பூஜமகாஸி. ஏவம் தாவ பே⁴ஸஜ்ஜே படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

19. பரித்தே பன ‘‘கி³லானஸ்ஸ பரித்தம் கரோத², ப⁴ந்தே’’தி வுத்தே ந காதப்³ப³ம், ‘‘பரித்தம் ப⁴ணதா²’’தி வுத்தே பன ப⁴ணிதப்³ப³ம். ஸசேபிஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி ‘‘மனுஸ்ஸா நாம ந ஜானந்தி, அகரியமானே விப்படிஸாரினோ ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி, காதப்³ப³ம். ‘‘பரித்தோத³கம் பரித்தஸுத்தம் கத்வா தே³தா²’’தி வுத்தே பன தேஸம்யேவ உத³கம் ஹத்தே²ன சாலேத்வா ஸுத்தம் பரிமஜ்ஜித்வா தா³தப்³ப³ம். ஸசே விஹாரதோ உத³கம் அத்தனோ ஸந்தகம் வா ஸுத்தம் தே³தி, து³க்கடம். மனுஸ்ஸா உத³கஞ்ச ஸுத்தஞ்ச க³ஹேத்வா நிஸீதி³த்வா ‘‘பரித்தம் ப⁴ணதா²’’தி வத³ந்தி, காதப்³ப³ம். நோ சே ஜானந்தி, ஆசிக்கி²தப்³ப³ம். பி⁴க்கூ²னம் நிஸின்னானம் பாதே³ஸு உத³கம் ஆகிரித்வா ஸுத்தஞ்ச ட²பேத்வா க³ச்ச²ந்தி ‘‘பரித்தம் கரோத², பரித்தம் ப⁴ணதா²’’தி, ந பாதா³ அபனேதப்³பா³. மனுஸ்ஸா ஹி விப்படிஸாரினோ ஹோந்தி. அந்தோகா³மேபி கி³லானஸ்ஸ அத்தா²ய விஹாரம் பேஸேந்தி ‘‘பரித்தம் ப⁴ணந்தூ’’தி, ப⁴ணிதப்³ப³ம். அந்தோகா³மே ராஜகே³ஹாதீ³ஸு ரோகே³ வா உபத்³த³வே வா உப்பன்னே பக்கோஸாபேத்வா ப⁴ணாபேந்தி, ஆடானாடியஸுத்தாதீ³னி ப⁴ணிதப்³பா³னி. ‘‘ஆக³ந்த்வா கி³லானஸ்ஸ ஸிக்கா²பதா³னி தே³ந்து, த⁴ம்மம் கதே²ந்து, ராஜந்தேபுரே வா அமச்சகே³ஹே வா ஆக³ந்த்வா ஸிக்கா²பதா³னி தே³ந்து, த⁴ம்மம் கதே²ந்தூ’’தி பேஸிதேபி க³ந்த்வா ஸிக்கா²பதா³னி தா³தப்³பா³னி, த⁴ம்மோ கதே²தப்³போ³. ‘‘மதானம் பரிவாரத்த²ம் ஆக³ச்ச²ந்தூ’’தி பக்கோஸந்தி, ந க³ந்தப்³ப³ம். ‘‘ஸீவதி²கத³ஸ்ஸனே அஸுப⁴த³ஸ்ஸனே ச மரணஸ்ஸதிம் படிலபி⁴ஸ்ஸாமா’’தி கம்மட்டா²னஸீஸேன க³ந்தும் வட்டதி. ‘‘பஹாரேதி³ன்னே மதேபி அமரணாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ அனாபத்தி வுத்தா’’தி ந ஏத்தகேனேவ அமனுஸ்ஸக³ஹிதஸ்ஸ பஹாரோ தா³தப்³போ³, தாலபண்ணம் பன பரித்தஸுத்தம் வா ஹத்தே² வா பாதே³ வா ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம், ரதனஸுத்தாதீ³னி பரித்தானி ப⁴ணிதப்³பா³னி, ‘‘மா ஸீலவந்தம் பி⁴க்கு²ம் விஹேடே²ஹீ’’தி த⁴ம்மகதா² காதப்³பா³, ஆடானாடியபரித்தம் வா ப⁴ணிதப்³ப³ம்.

இத⁴ பன ஆடானாடியபரித்தஸ்ஸ பரிகம்மம் வேதி³தப்³ப³ம் (தீ³. நி. அட்ட². 3.282). பட²மமேவ ஹி ஆடானாடியஸுத்தம் ந ப⁴ணிதப்³ப³ம், மேத்தஸுத்தம் (கு². பா. 9.1 ஆத³யோ; ஸு. நி. 143 ஆத³யோ) த⁴ஜக்³க³ஸுத்தம் (ஸம். நி. 1.249) ரதனஸுத்தந்தி (கு². பா. 6.1 ஆத³யோ; ஸு. நி. 224 ஆத³யோ) இமானி ஸத்தாஹம் ப⁴ணிதப்³பா³னி. ஸசே முஞ்சதி, ஸுந்த³ரம். நோ சே முஞ்சதி, ஆடானாடியஸுத்தம் ப⁴ணிதப்³ப³ம். தம் ப⁴ணந்தேன ச பி⁴க்கு²னா பிட்ட²ம் வா மம்ஸம் வா ந கா²தி³தப்³ப³ம், ஸுஸானே ந வஸிதப்³ப³ம். கஸ்மா? அமனுஸ்ஸா ஓதாரம் லப⁴ந்தி. பரித்தகரணட்டா²னம் ஹரிதூபலித்தம் காரேத்வா தத்த² பரிஸுத்³த⁴ம் ஆஸனம் பஞ்ஞபேத்வா நிஸீதி³தப்³ப³ம். பரித்தகாரகோ பி⁴க்கு² விஹாரதோ க⁴ரம் நேந்தேஹி ப²லகாவுதே⁴ஹி பரிவாரேத்வா நேதப்³போ³. அப்³போ⁴காஸே நிஸீதி³த்வா ந வத்தப்³ப³ம், த்³வாரவாதபானானி பித³ஹித்வா நிஸின்னேன ஆவுத⁴ஹத்தே²ஹி ஸம்பரிவாரிதேன மேத்தசித்தம் புரேசாரிகம் கத்வா வத்தப்³ப³ம், பட²மம் ஸிக்கா²பதா³னி கா³ஹாபேத்வா ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸ பரித்தம் காதப்³ப³ம். ஏவம்பி மோசேதும் அஸக்கோந்தேன விஹாரம் நேத்வா சேதியங்க³ணே நிபஜ்ஜாபேத்வா ஆஸனபூஜம் காரேத்வா தீ³பே ஜாலாபேத்வா சேதியங்க³ணம் ஸம்மஜ்ஜித்வா மங்க³லகதா² வத்தப்³பா³, ஸப்³ப³ஸன்னிபாதோ கோ⁴ஸேதப்³போ³, விஹாரஸ்ஸ உபவனே ஜேட்ட²கருக்கோ² நாம ஹோதி, தத்த² ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ தும்ஹாகம் ஆக³மனம் பதிமானேதீ’’தி பஹிணிதப்³ப³ம். ஸப்³ப³ஸன்னிபாதட்டா²னே அனாக³ந்தும் நாம ந லப⁴தி, ததோ அமனுஸ்ஸக³ஹிதகோ ‘‘த்வம் கோனாமோஸீ’’தி புச்சி²தப்³போ³, நாமே கதி²தே நாமேனேவ ஆலபிதப்³போ³, ‘‘இத்த²ன்னாம துய்ஹம் மாலாக³ந்தா⁴தீ³ஸு பத்தி, ஆஸனபூஜாயம் பத்தி, பிண்ட³பாதே பத்தி, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன துய்ஹம் பண்ணாகாரத்தா²ய மஹாமங்க³லகதா² வுத்தா, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ கா³ரவேன ஏதம் முஞ்சாஹீ’’தி மோசேதப்³போ³. ஸசே ந முஞ்சதி, தே³வதானம் ஆரோசேதப்³ப³ம் ‘‘தும்ஹே ஜானாத², அயம் அமனுஸ்ஸோ அம்ஹாகம் வசனம் ந கரோதி, மயம் பு³த்³த⁴ஆணம் கரிஸ்ஸாமா’’தி பரித்தம் காதப்³ப³ம். ஏதம் தாவ கி³ஹீனம் பரிகம்மம். ஸசே பன பி⁴க்கு² அமனுஸ்ஸேன க³ஹிதோ ஹோதி, ஆஸனானி தோ⁴வித்வா ஸப்³ப³ஸன்னிபாதம் கோ⁴ஸாபேத்வா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஸு பத்திம் த³த்வா பரித்தம் ப⁴ணிதப்³ப³ம், இத³ம் பி⁴க்கூ²னம் பரிகம்மம். ஏவம் பரித்தே படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

20. படிஸந்தா²ரே பன அயம் வினிச்ச²யோ (பாரா. அட்ட². 2.185-7) – அனாமட்ட²பிண்ட³பாதோ கஸ்ஸ தா³தப்³போ³, கஸ்ஸ ந தா³தப்³போ³? மாதாபிதூனம் தாவ தா³தப்³போ³. ஸசேபி கஹாபணக்³க⁴னகோ ஹோதி, ஸத்³தா⁴தே³ய்யவினிபாதனம் நத்தி². மாதாபிதுஉபட்டா²கானம் வேய்யாவச்சகரஸ்ஸ பண்டு³பலாஸஸ்ஸ சாதி ஏதேஸம்பி தா³தப்³போ³. தத்த² பண்டு³பலாஸஸ்ஸ தா²லகே பக்கி²பித்வாபி தா³தும் வட்டதி, தம் ட²பேத்வா அஞ்ஞேஸம் அகா³ரிகானம் மாதாபிதூனம்பி ந வட்டதி. பப்³ப³ஜிதபரிபோ⁴கோ³ ஹி அகா³ரிகானம் சேதியட்டா²னியோ. அபிச அனாமட்ட²பிண்ட³பாதோ² நாமேஸ ஸம்பத்தஸ்ஸ தா³மரிகசோரஸ்ஸபி இஸ்ஸரியஸ்ஸபி தா³தப்³போ³. கஸ்மா? தே ஹி அதீ³யமானேபி ‘‘ந தே³ந்தீ’’தி ஆமஸித்வா தீ³யமானேபி ‘‘உச்சி²ட்ட²கம் தே³ந்தீ’’தி குஜ்ஜ²ந்தி, குத்³தா⁴ ஜீவிதாபி வோரோபேந்தி, ஸாஸனஸ்ஸபி அந்தராயம் கரோந்தி. ரஜ்ஜம் பத்த²யமானஸ்ஸ விசரதோ சோரனாக³ஸ்ஸ வத்து² சேத்த² கதே²தப்³ப³ம். ஏவம் அனாமட்ட²பிண்ட³பாதே படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

படிஸந்தா²ரோ ச நாமாயம் கஸ்ஸ காதப்³போ³, கஸ்ஸ ந காதப்³போ³? படிஸந்தா²ரோ நாம விஹாரம் ஸம்பத்தஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆக³ந்துகஸ்ஸ வா த³லித்³த³ஸ்ஸ வா சோரஸ்ஸ வா இஸ்ஸரஸ்ஸ வா காதப்³போ³யேவ. கத²ம்? ஆக³ந்துகம் தாவ கீ²ணபரிப்³ப³யம் விஹாரம் ஸம்பத்தம் தி³ஸ்வா ‘‘பானீயம் பிவா’’தி தா³தப்³ப³ம், பாத³மக்க²னதேலம் தா³தப்³ப³ம், காலே ஆக³தஸ்ஸ யாகு³ப⁴த்தம், விகாலே ஆக³தஸ்ஸ ஸசே தண்டு³லா அத்தி², தண்டு³லா தா³தப்³பா³. அவேலாய ஸம்பத்தோபி ‘‘க³ச்சா²ஹீ’’தி ந வத்தப்³போ³, ஸயனட்டா²னம் தா³தப்³ப³ம். ஸப்³ப³ம் அபச்சாஸீயந்தேனேவ காதப்³ப³ம். ‘‘மனுஸ்ஸா நாம சதுபச்சயதா³யகா, ஏவம் ஸங்க³ஹே கரியமானே புனப்புனம் பஸீதி³த்வா உபகாரம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி சித்தம் ந உப்பாதே³தப்³ப³ம். சோரானம் பன ஸங்கி⁴கம்பி தா³தப்³ப³ம். படிஸந்தா²ரானிஸம்ஸதீ³பனத்த²ஞ்ச சோரனாக³வத்து², பா⁴தரா ஸத்³தி⁴ம் ஜம்பு³தீ³பக³தஸ்ஸ மஹானாக³ரஞ்ஞோ வத்து², பிதுராஜஸ்ஸ ரஜ்ஜே சதுன்னம் அமச்சானம் வத்து², அப⁴யசோரவத்தூ²தி ஏவமாதீ³னி ப³ஹூனி வத்தூ²னி மஹாஅட்ட²கதா²யம் வித்தா²ரதோ வுத்தானி.

தத்ராயம் ஏகவத்து²தீ³பனா – ஸீஹளதீ³பே கிர அப⁴யோ நாம சோரோ பஞ்சஸதபரிவாரோ ஏகஸ்மிம் டா²னே க²ந்தா⁴வாரம் ப³ந்தி⁴த்வா ஸமந்தா தியோஜனம் உப்³பா³ஸேத்வா வஸதி. அனுராத⁴புரவாஸினோ கத³ம்ப³னதி³ம் ந உத்தரந்தி, சேதியகி³ரிமக்³கே³ ஜனஸஞ்சாரோ உபச்சி²ன்னோ. அதே²கதி³வஸம் சோரோ ‘‘சேதியகி³ரிம் விலும்பிஸ்ஸாமீ’’தி அக³மாஸி. ஆராமிகா தி³ஸ்வா தீ³க⁴பா⁴ணகஅப⁴யத்தே²ரஸ்ஸ ஆரோசேஸும். தே²ரோ ‘‘ஸப்பிபா²ணிதாதீ³னி அத்தீ²’’தி புச்சி². ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘சோரானம் தே³த²’’. ‘‘தண்டு³லா அத்தீ²’’தி. ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ஸ்ஸத்தா²ய ஆஹடா தண்டு³லா ச பக்கஸாகஞ்ச கோ³ரஸோ சா’’தி. ‘‘ப⁴த்தம் ஸம்பாதே³த்வா சோரானம் தே³தா²’’தி. ஆராமிகா ததா² கரிம்ஸு. சோரா ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ‘‘கேனாயம் படிஸந்தா²ரோ கதோ’’தி புச்சி²ம்ஸு. ‘‘அம்ஹாகம் அய்யேன அப⁴யத்தே²ரேனா’’தி. சோரா தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா ஆஹம்ஸு ‘‘மயம் ‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச சேதியஸ்ஸ ச ஸந்தகம் அச்சி²ந்தி³த்வா க³ஹேஸ்ஸாமா’தி ஆக³தா, தும்ஹாகம் பன இமினா படிஸந்தா²ரேன மயம் பஸன்னா, அஜ்ஜ பட்டா²ய விஹாரே த⁴ம்மிகாரக்கா² அம்ஹாகம் ஆயத்தா ஹோது, நாக³ரா ஆக³ந்த்வா தா³னம் தே³ந்து, சேதியம் வந்த³ந்தூ’’தி. ததோ பட்டா²ய ச நாக³ரே தா³னம் தா³தும் ஆக³ச்ச²ந்தே நதீ³தீரேயேவ பச்சுக்³க³ந்த்வா ரக்க²ந்தா விஹாரம் நேந்தி, விஹாரேபி தா³னம் தே³ந்தானம் ரக்க²ம் கத்வா திட்ட²ந்தி. தேபி பி⁴க்கூ²னம் பு⁴த்தாவஸேஸம் சோரானம் தே³ந்தி. க³மனகாலேபி தே சோரா நதீ³தீரம் பாபேத்வா நிவத்தந்தி.

அதே²கதி³வஸம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ கீ²யனககதா² உப்பன்னா ‘‘தே²ரோ இஸ்ஸரவதாய ஸங்க⁴ஸந்தகம் சோரானம் அதா³ஸீ’’தி. தே²ரோ ஸன்னிபாதம் காராபேத்வா ஆஹ ‘‘சோரா ‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ பகதிவட்டஞ்ச சேதியஸந்தகஞ்ச அச்சி²ந்தி³த்வா க³ண்ஹிஸ்ஸாமா’தி ஆக³மிம்ஸு, அத² தேஸம் மயா ‘ஏதம் ந ஹரிஸ்ஸந்தீ’தி ஏத்தகோ நாம படிஸந்தா²ரோ கதோ, தம் ஸப்³ப³ம்பி ஏகதோ ஸம்பிண்டே³த்வா அக்³கா⁴பேத², தேன காரணேன அவிலுத்தம் ப⁴ண்ட³ம் ஏகதோ ஸம்பிண்டே³த்வா அக்³கா⁴பேதா²’’தி. ததோ ஸப்³ப³ம்பி தே²ரேன தி³ன்னகம் சேதியக⁴ரே ஏகம் வரபோத்த²கசித்தத்த²ரணம் ந அக்³க⁴தி. ததோ ஆஹம்ஸு ‘‘தே²ரேன கதோ படிஸந்தா²ரோ ஸுகதோ, சோதே³தும் வா ஸாரேதும் வா ந லப்³ப⁴தி, கீ³வா வா அவஹாரோ வா நத்தீ²’’தி. ஏவம் மஹானிஸம்ஸோ படிஸந்தா²ரோதி ஸல்லக்கே²த்வா கத்தப்³போ³ பண்டி³தேன பி⁴க்கு²னாதி.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

பே⁴ஸஜ்ஜாதி³கரணவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.

4. விஞ்ஞத்திவினிச்ச²யகதா²

21. விஞ்ஞத்தீதி யாசனா. தத்ராயம் வினிச்ச²யோ (பாரா. அட்ட². 2.342) – மூலச்சே²ஜ்ஜாய புரிஸம் யாசிதும் ந வட்டதி, ‘‘ஸஹாயத்தா²ய கம்மகரணத்தா²ய புரிஸம் தே³தா²’’தி யாசிதும் வட்டதி, புரிஸேன கத்தப்³ப³ம் ஹத்த²கம்மஸங்கா²தம் புரிஸத்தகரம் யாசிதும் வட்டதியேவ. ஹத்த²கம்மஞ்ஹி கிஞ்சி வத்து² ந ஹோதி, தஸ்மா தம் ட²பேத்வா மிக³லுத்³த³கமச்ச²ப³ந்த⁴னகாதீ³னம் ஸககம்மம் அவஸேஸம் ஸப்³ப³ம் கப்பியம். ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, ஆக³தாத்த² கேன கம்மேனா’’தி புச்சி²தே வா அபுச்சி²தே வா யாசிதும் வட்டதி, விஞ்ஞத்திபச்சயா தோ³ஸோ நத்தி². மிக³லுத்³த³காத³யோ பன ஸககம்மம் ந யாசிதப்³பா³, ‘‘ஹத்த²கம்மம் தே³தா²’’தி அனியமேத்வாபி ந யாசிதப்³பா³. ஏவம் யாசிதா ஹி தே ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி பி⁴க்கூ² உய்யோஜேத்வா மிகே³பி மாரேத்வா ஆஹரேய்யும். நியமேத்வா பன ‘‘விஹாரே கிஞ்சி கத்தப்³ப³ம் அத்தி², தத்த² ஹத்த²கம்மம் தே³தா²’’தி யாசிதப்³பா³, பா²லனங்க³லாதீ³னி உபகரணானி க³ஹேத்வா கஸிதும் வா வபிதும் வா லாயிதும் வா க³ச்ச²ந்தம் ஸககிச்சபஸுதம்பி கஸ்ஸகம் வா அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி ஹத்த²கம்மம் யாசிதும் வட்டதேவ. யோ பன விகா⁴ஸாதோ³ வா அஞ்ஞோ வா கோசி நிக்கம்மோ நிரத்த²ககத²ம் கதே²ந்தோ நித்³தா³யந்தோ வா விஹரதி, ஏவரூபம் அயாசித்வாபி ‘‘ஏஹி ரே இத³ம் வா இத³ம் வா கரோஹீ’’தி யதி³ச்ச²கம் காராபேதும் வட்டதி.

ஹத்த²கம்மஸ்ஸ பன ஸப்³ப³கப்பியபா⁴வதீ³பனத்த²ம் இமம் நயம் கதே²ந்தி. ஸசே ஹி பி⁴க்கு² பாஸாத³ம் காரேதுகாமோ ஹோதி, த²ம்ப⁴த்தா²ய பாஸாணகோட்டகானம் க⁴ரம் க³ந்த்வா வத்தப்³ப³ம் ‘‘ஹத்த²கம்மம் லத்³து⁴ம் வட்டதி உபாஸகா’’தி. ‘‘கிம் காதப்³ப³ம், ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘பாஸாணத்த²ம்பா⁴ உத்³த⁴ரித்வா தா³தப்³பா³’’தி. ஸசே தே உத்³த⁴ரித்வா வா தே³ந்தி, உத்³த⁴ரித்வா நிக்கி²த்தே அத்தனோ த²ம்பே⁴ வா தே³ந்தி, வட்டதி. அதா²பி வத³ந்தி ‘‘அம்ஹாகம், ப⁴ந்தே, ஹத்த²கம்மம் காதும் க²ணோ நத்தி², அஞ்ஞம் உத்³த⁴ராபேத², தஸ்ஸ மூலம் த³ஸ்ஸாமா’’தி, உத்³த⁴ராபேத்வா ‘‘பாஸாணத்த²ம்பே⁴ உத்³த⁴டமனுஸ்ஸானம் மூலம் தே³தா²’’தி வத்தும் வட்டதி. ஏதேனேவ உபாயேன பாஸாத³தா³ரூனம் அத்தா²ய வட்³ட⁴கீனம் ஸந்திகம், இட்ட²கத்தா²ய இட்ட²கவட்³ட⁴கீனம், ச²த³னத்தா²ய கே³ஹச்சா²த³கானம், சித்தகம்மத்தா²ய சித்தகாரானந்தி யேன யேன அத்தோ² ஹோதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்தா²ய தேஸம் தேஸம் ஸிப்பகாரகானம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா ஹத்த²கம்மம் யாசிதும் வட்டதி, ஹத்த²கம்மயாசனவஸேன ச மூலச்சே²ஜ்ஜாய வா ப⁴த்தவேதனானுப்பதா³னேன வா லத்³த⁴ம்பி ஸப்³ப³ம் க³ஹேதும் வட்டதி. அரஞ்ஞதோ ஆஹராபேந்தேன ச ஸப்³ப³ம் அனஜ்ஜா²வுத்த²கம் ஆஹராபேதப்³ப³ம்.

22. ந கேவலஞ்ச பாஸாத³ம் காரேதுகாமேன, மஞ்சபீட²பத்தபரிஸ்ஸாவனத⁴மகரணசீவராதீ³னி காராபேதுகாமேனபி தா³ருலோஹஸுத்தாதீ³னி லபி⁴த்வா தே தே ஸிப்பகாரகே உபஸங்கமித்வா வுத்தனயேனேவ ஹத்த²கம்மம் யாசிதப்³ப³ம். ஹத்த²கம்மயாசனவஸேன ச மூலச்சே²ஜ்ஜாய வா ப⁴த்தவேதனானுப்பதா³னேன வா லத்³த⁴ம்பி ஸப்³ப³ம் க³ஹேதப்³ப³ம். ஸசே பன காதும் ந இச்ச²ந்தி, ப⁴த்தவேதனம் பச்சாஸீஸந்தி, அகப்பியகஹாபணாதி³ ந தா³தப்³ப³ம், பி⁴க்கா²சாரவத்தேன தண்டு³லாதீ³னி பரியேஸித்வா தா³தும் வட்டதி. ஹத்த²கம்மவஸேன பத்தம் காரேத்வா ததே²வ பாசேத்வா நவபக்கஸ்ஸ பத்தஸ்ஸ புஞ்ச²னதேலத்தா²ய அந்தோகா³மம் பவிட்டே²ன ‘‘பி⁴க்கா²ய ஆக³தோ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா யாகு³யா வா ப⁴த்தே வா ஆனீதே ஹத்தே²ன பத்தோ பிதா⁴தப்³போ³. ஸசே உபாஸிகா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே’’தி புச்ச²தி, ‘‘நவபக்கோ பத்தோ, புஞ்ச²னதேலேன அத்தோ²’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸசே ஸா ‘‘தே³ஹி, ப⁴ந்தே’’தி பத்தம் க³ஹேத்வா தேலேன புஞ்சி²த்வா யாகு³யா வா ப⁴த்தஸ்ஸ வா பூரேத்வா தே³தி, விஞ்ஞத்தி நாம ந ஹோதி, க³ஹேதும் வட்டதி.

23. பி⁴க்கூ² பகே³வ பிண்டா³ய சரித்வா ஆஸனஸாலம் க³ந்த்வா ஆஸனம் அபஸ்ஸந்தா திட்ட²ந்தி. தத்ர சே உபாஸகா பி⁴க்கூ² டி²தே தி³ஸ்வா ஸயமேவ ஆஸனானி ஆஹராபேந்தி, நிஸீதி³த்வா க³ச்ச²ந்தேஹி ஆபுச்சி²த்வா க³ந்தப்³ப³ம், அனாபுச்சா² க³தானம்பி நட்ட²ம் கீ³வா ந ஹோதி, ஆபுச்சி²த்வா க³மனம் பன வத்தம். ஸசே பி⁴க்கூ²ஹி ‘‘ஆஸனானி ஆஹரதா²’’தி வுத்தேஹி ஆஹடானி ஹோந்தி, ஆபுச்சி²த்வாவ க³ந்தப்³ப³ம், அனாபுச்சா² க³தானம் வத்தபே⁴தோ³ ச நட்ட²ஞ்ச கீ³வா. அத்த²ரணகோஜவகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

மக்கி²கா ப³ஹுகா ஹோந்தி, ‘‘மக்கி²கபீ³ஜனிம் ஆஹரதா²’’தி வத்தப்³ப³ம், புசிமந்த³ஸாகா²தீ³னி ஆஹரந்தி, கப்பியம் காராபேத்வா படிக்³க³ஹேதப்³பா³னி. ஆஸனஸாலாயம் உத³கபா⁴ஜனம் ரித்தம் ஹோதி, ‘‘த⁴மகரணம் க³ண்ஹாஹீ’’தி ந வத்தப்³ப³ம். த⁴மகரணஞ்ஹி ரித்தபா⁴ஜனே பக்கி²பந்தோ பி⁴ந்தே³ய்ய, ‘‘நதி³ம் வா தளாகம் வா க³ந்த்வா உத³கம் ஆஹரா’’தி பன வத்தும் வட்டதி, ‘‘கே³ஹதோ ஆஹரா’’தி நேவ வத்தும் வட்டதி, ந ஆஹடம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும். ஆஸனஸாலாய வா அரஞ்ஞே வா ப⁴த்தகிச்சம் கரோந்தேஹி தத்த² ஜாதகம் அனஜ்ஜா²வுத்த²கம் யம் கிஞ்சி உத்தரிப⁴ங்கா³ரஹம் பத்தம் வா ப²லம் வா ஸசே கிஞ்சி கம்மம் கரோந்தம் ஆஹராபேதி, ஹத்த²கம்மவஸேன ஆஹராபேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, அலஜ்ஜீஹி பன பி⁴க்கூ²ஹி வா ஸாமணேரேஹி வா ஹத்த²கம்மம் ந காரேதப்³ப³ம். அயம் தாவ புரிஸத்தகரே நயோ.

24. கோ³ணம் பன அஞ்ஞாதகஅப்பவாரிதட்டா²னதோ ஆஹராபேதும் ந வட்டதி, ஆஹராபேந்தஸ்ஸ து³க்கடம். ஞாதகபவாரிதட்டா²னதோபி மூலச்சே²ஜ்ஜாய யாசிதும் ந வட்டதி, தாவகாலிகனயேன ஸப்³ப³த்த² வட்டதி. ஏவம் ஆஹராபிதஞ்ச கோ³ணம் ரக்கி²த்வா ஜக்³கி³த்வா ஸாமிகா படிச்சா²பேதப்³பா³. ஸசஸ்ஸ பாதோ³ வா ஸிங்க³ம் வா பி⁴ஜ்ஜதி வா நஸ்ஸதி வா, ஸாமிகா சே ஸம்படிச்ச²ந்தி, இச்சேதம் குஸலம். நோ சே ஸம்படிச்ச²ந்தி, கீ³வா ஹோதி. ஸசே ‘‘தும்ஹாகம்யேவ தே³மா’’தி வத³ந்தி, ந ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். ‘‘விஹாரஸ்ஸ தே³மா’’தி வுத்தே பன ‘‘ஆராமிகானம் ஆசிக்க²த² ஜக்³க³னத்தா²யா’’தி வத்தப்³பா³.

25. ‘‘ஸகடம் தே³தா²’’திபி அஞ்ஞாதகஅப்பவாரிதே வத்தும் ந வட்டதி, விஞ்ஞத்தி ஏவ ஹோதி, து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. ஞாதகபவாரிதட்டா²னே பன வட்டதி, தாவகாலிகம் வட்டதி, கம்மம் பன கத்வா புன தா³தப்³ப³ம். ஸசே நேமிஆதீ³னி பி⁴ஜ்ஜந்தி, பாகதிகானி கத்வா தா³தப்³ப³ம், நட்டே² கீ³வா ஹோதி. ‘‘தும்ஹாகமேவ தே³மா’’தி வுத்தே தா³ருப⁴ண்ட³ம் நாம ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. ஏஸ நயோ வாஸிப²ரஸுகுடா²ரீகுதா³லனிகா²த³னேஸு வல்லிஆதீ³ஸு ச பரபரிக்³க³ஹிதேஸு. க³ருப⁴ண்ட³ப்பஹோனகேஸுயேவ வல்லிஆதீ³ஸு விஞ்ஞத்தி ஹோதி, ந ததோ ஓரம்.

26. அனஜ்ஜா²வுத்த²கம் பன யம் கிஞ்சி ஆஹராபேதும் வட்டதி. ரக்கி²தகோ³பிதட்டா²னேயேவ ஹி விஞ்ஞத்தி நாம வுச்சதி. ஸா த்³வீஸு பச்சயேஸு ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ந வட்டதி. ஸேனாஸனபச்சயே பன ‘‘ஆஹர தே³ஹீ’’தி விஞ்ஞத்திமத்தமேவ ந வட்டதி, பரிகதோ²பா⁴ஸனிமித்தகம்மானி வட்டந்தி. தத்த² உபோஸதா²கா³ரம் வா போ⁴ஜனஸாலம் வா அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி ஸேனாஸனம் இச்ச²தோ ‘‘இமஸ்மிம் வத ஓகாஸே ஏவரூபம் ஸேனாஸனம் காதும் வட்டதீ’’தி வா ‘‘யுத்த’’ந்தி வா ‘‘அனுரூப’’ந்தி வாதிஆதி³னா நயேன வசனம் பரிகதா² நாம. உபாஸகா தும்ஹே குஹிம் வஸதா²தி. பாஸாதே³, ப⁴ந்தேதி. ‘‘கிம் பி⁴க்கூ²னம் பன உபாஸகா பாஸாதோ³ ந வட்டதீ’’தி ஏவமாதி³வசனம் ஓபா⁴ஸோ நாம. மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா ரஜ்ஜும் பஸாரேதி, கீ²லே ஆகோடாபேதி, ‘‘கிம் இத³ம், ப⁴ந்தே’’தி வுத்தே ‘‘இத⁴ ஆவாஸம் கரிஸ்ஸாமா’’தி ஏவமாதி³கரணம் பன நிமித்தகம்மம் நாம. கி³லானபச்சயே பன விஞ்ஞத்திபி வட்டதி, பகே³வ பரிகதா²தீ³னி.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

விஞ்ஞத்திவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.

5. குலஸங்க³ஹவினிச்ச²யகதா²

27. குலஸங்க³ஹோதி புப்ப²ப²லாதீ³ஹி குலானம் ஸங்க³ஹோ குலஸங்க³ஹோ. தத்ராயம் வினிச்ச²யோ (பாரா. அட்ட². 2.431) – குலஸங்க³ஹத்தா²ய மாலாவச்சா²தீ³னி ரோபேதும் வா ரோபாபேதும் வா ஸிஞ்சிதும் வா ஸிஞ்சாபேதும் வா புப்பா²னி ஓசினிதும் வா ஓசினாபேதும் வா க³ந்தி²தும் வா க³ந்தா²பேதும் வா ந வட்டதி. தத்த² அகப்பியவோஹாரோ கப்பியவோஹாரோ பரியாயோ ஓபா⁴ஸோ நிமித்தகம்மந்தி இமானி பஞ்ச ஜானிதப்³பா³னி.

28. தத்த² அகப்பியவோஹாரோ நாம அல்லஹரிதானம் கோட்டனம் கோட்டாபனம், ஆவாடஸ்ஸ க²ணனம் க²ணாபனம், மாலாவச்ச²ஸ்ஸ ரோபனம் ரோபாபனம், ஆளியா ப³ந்த⁴னம் ப³ந்தா⁴பனம், உத³கஸ்ஸ ஸேசனம் ஸேசாபனம், மாதிகாய ஸம்முக²கரணம், கப்பியஉத³கஸிஞ்சனம், ஹத்த²பாத³முக²தோ⁴வனனஹானோத³கஸிஞ்சனம். கப்பியவோஹாரோ நாம ‘‘இமம் ருக்க²ம் ஜான, இமம் ஆவாடம் ஜான, இமம் மாலாவச்ச²ம் ஜான, ஏத்த² உத³கம் ஜானா’’திஆதி³வசனம் ஸுக்க²மாதிகாய உஜுகரணஞ்ச. பரியாயோ நாம ‘‘பண்டி³தேன மாலாவச்சா²த³யோ ரோபாபேதப்³பா³, நசிரஸ்ஸேவ உபகாராய ஸம்வத்தந்தீ’’திஆதி³வசனம். ஓபா⁴ஸோ நாம குதா³லக²ணித்தாதீ³னி ச மாலாவச்சே² ச க³ஹேத்வா டா²னம். ஏவம் டி²தஞ்ஹி ஸாமணேராத³யோ தி³ஸ்வா ‘‘தே²ரோ காராபேதுகாமோ’’தி க³ந்த்வா கரோந்தி. நிமித்தகம்மம் நாம குதா³லக²ணித்திவாஸிப²ரஸுஉத³கபா⁴ஜனானி ஆஹரித்வா ஸமீபே ட²பனம்.

29. இமானி பஞ்சபி குலஸங்க³ஹத்தா²ய ரோபனரோபாபனாதீ³ஸு ந வட்டந்தி. ப²லபரிபோ⁴க³த்தா²ய கப்பியாகப்பியவோஹாரத்³வயமேவ ந வட்டதி, இதரத்தயம் வட்டதி. மஹாபச்சரியம் பன ‘‘கப்பியவோஹாரோபி வட்டதி, யஞ்ச அத்தனோ பரிபோ⁴க³த்தா²ய வட்டதி, தம் அஞ்ஞபுக்³க³லஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா அத்தா²யபி வட்டதீ’’தி வுத்தம். ஆராமத்தா²ய பன வனத்தா²ய சா²யத்தா²ய ச அகப்பியவோஹாரமத்தமேவ ந வட்டதி, ஸேஸம் வட்டதி. ந கேவலஞ்ச ஸேஸம், யம் கிஞ்சி மாதிகம்பி உஜும் காதும் கப்பியஉத³கம் ஸிஞ்சிதும் நஹானகோட்ட²கம் கத்வா நஹாயிதும் ஹத்த²பாத³முக²தோ⁴வனஉத³கானி ச தத்த² ச²ட்³டே³தும்பி வட்டதி. மஹாபச்சரியம் பன குருந்தி³யஞ்ச ‘‘கப்பியபத²வியம் ஸயம் ரோபேதும்பி வட்டதீ’’தி வுத்தம். ஆராமாதி³அத்தா²ய பன ரோபிதஸ்ஸ வா ரோபாபிதஸ்ஸ வா ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும்பி வட்டதி.

30. அயம் பன ஆதி³தோ பட்டா²ய வித்தா²ரேன ஆபத்திவினிச்ச²யோ – குலதூ³ஸனத்தா²ய அகப்பியபத²வியம் மாலாவச்ச²ம் ரோபேந்தஸ்ஸ பாசித்தியஞ்சேவ து³க்கடஞ்ச, ததா² அகப்பியவோஹாரேன ரோபாபேந்தஸ்ஸ. கப்பியபத²வியம் ரோபனேபி ரோபாபனேபி து³க்கடமேவ. உப⁴யத்ராபி ஸகிம் ஆணத்தியா ப³ஹூனம்பி ரோபனே ஏகமேவ ஸபாசித்தியது³க்கடம் வா ஸுத்³த⁴து³க்கடம் வா ஹோதி. பரிபோ⁴க³த்தா²ய கப்பியபூ⁴மியம் வா அகப்பியபூ⁴மியம் வா கப்பியவோஹாரேன ரோபாபனே அனாபத்தி. ஆராமாதி³அத்தா²யபி அகப்பியபத²வியம் ரோபேந்தஸ்ஸ வா அகப்பியவசனேன ரோபாபேந்தஸ்ஸ வா பாசித்தியம். அயம் பன நயோ மஹாஅட்ட²கதா²யம் ந ஸுட்டு² விப⁴த்தோ, மஹாபச்சரியம் பன விப⁴த்தோதி.

ஸிஞ்சனஸிஞ்சாபனே பன அகப்பியஉத³கேன ஸப்³ப³த்த² பாசித்தியம், குலதூ³ஸனபரிபோ⁴க³த்தா²ய து³க்கடம்பி. கப்பியேன தேஸம்யேவ த்³வின்னம் அத்தா²ய து³க்கடம், பரிபோ⁴க³த்தா²ய சேத்த² கப்பியவோஹாரேன ஸிஞ்சாபனே அனாபத்தி. ஆபத்திட்டா²னே பன தா⁴ராவச்சே²த³வஸேன பயோக³ப³ஹுலதாய ச ஆபத்திப³ஹுலதா வேதி³தப்³பா³.

குலஸங்க³ஹத்தா²ய ஓசினனே புப்ப²க³ணனாய து³க்கடபாசித்தியானி, அஞ்ஞத்த² பாசித்தியானேவ. ப³ஹூனி பன புப்பா²னி ஏகபயோகே³ன ஓசினந்தோ பயோக³வஸேன காரேதப்³போ³. ஓசினாபனே குலதூ³ஸனத்தா²ய ஸகிம் ஆணத்தோ ப³ஹும்பி ஓசினாதி, ஏகமேவ ஸபாசித்தியது³க்கடம், அஞ்ஞத்ர பாசித்தியமேவ.

31. க³ந்த²னக³ந்தா²பனேஸு பன ஸப்³பா³பி ச² புப்ப²விகதியோ வேதி³தப்³பா³ – க³ந்தி²மம் கோ³ப்பி²மம் வேதி⁴மம் வேடி²மம் பூரிமம் வாயிமந்தி. தத்த² க³ந்தி²மம் நாம ஸத³ண்ட³கேஸு வா உப்பலபது³மாதீ³ஸு அஞ்ஞேஸு வா தீ³க⁴வண்டேஸு புப்பே²ஸு த³ட்ட²ப்³ப³ம். த³ண்ட³கேன வா த³ண்ட³கம், வண்டேன வா வண்டம் க³ந்தே²த்வா கதமேவ ஹி க³ந்தி²மம். தம் பி⁴க்கு²ஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²னியா வா காதும்பி அகப்பியவசனேன காராபேதும்பி ந வட்டதி, ‘‘ஏவம் ஜான, ஏவம் கதே ஸோபே⁴ய்ய, யதா² ஏதானி புப்பா²னி ந விகிரியந்தி, ததா² கரோஹீ’’திஆதி³னா பன கப்பியவசனேன காராபேதும் வட்டதி.

கோ³ப்பி²மம் நாம ஸுத்தேன வா வாகாதீ³ஹி வா வஸ்ஸிகபுப்பா²தீ³னம் ஏகதோவண்டிகஉப⁴தோவண்டிகமாலாவஸேன கோ³ப்ப²னம், வாகம் வா ரஜ்ஜும் வா தி³கு³ணம் கத்வா தத்த² அவண்டகானி நீபபுப்பா²தீ³னி பவேஸேத்வா படிபாடியா ப³ந்த⁴ந்தி, ஏதம்பி கோ³ப்பி²மமேவ. ஸப்³ப³ம் புரிமனயேனேவ ந வட்டதி.

வேதி⁴மம் நாம ஸவண்டகானி வஸ்ஸிகபுப்பா²தீ³னி வண்டே, அவண்டகானி வகுலபுப்பா²தீ³னி அத்தனோ சி²த்³தே³ஸு ஸூசிதாலஹீராதீ³ஹி வினிவிஜ்ஜி²த்வா ஆவுனந்தி, ஏதம் வேதி⁴மம் நாம. தம் புரிமனயேனேவ ந வட்டதி. கேசி பன கத³லிக்க²ந்த⁴ம்ஹி கண்டகே வா தாலஹீராதீ³னி வா பவேஸேத்வா தத்த² புப்பா²னி வினிவிஜ்ஜி²த்வா ட²பேந்தி, கேசி கண்டகஸாகா²ஸு, கேசி புப்ப²ச²த்தபுப்ப²கூடாகா³ரகரணத்த²ம் ச²த்தே ச பி⁴த்தியஞ்ச பவேஸேத்வா ட²பிதகண்டகேஸு, கேசி த⁴ம்மாஸனவிதானே ப³த்³த⁴கண்டகேஸு, கேசி கணிகாரபுப்பா²தீ³னி ஸலாகாஹி விஜ்ஜ²ந்தி, ச²த்தாதி⁴ச²த்தம் விய கரோந்தி, தம் அதிஓளாரிகமேவ. புப்ப²விஜ்ஜ²னத்த²ம் பன த⁴ம்மாஸனவிதானே கண்டகம்பி ப³ந்தி⁴தும் கண்டகாதீ³ஹி வா ஏகபுப்ப²ம்பி விஜ்ஜி²தும் புப்பே²யேவ வா புப்ப²ம் பவேஸேதும் ந வட்டதி. ஜாலவிதானவேதி³கனாக³த³ந்தகபுப்ப²படிச்ச²கதாலபண்ணகு³ளகாதீ³னம் பன சி²த்³தே³ஸு அஸோகபிண்டி³யா வா அந்தரேஸு புப்பா²னி பவேஸேதும் ந தோ³ஸோ. ந ஹேதம் வேதி⁴மம் ஹோதி. த⁴ம்மரஜ்ஜுயம்பி ஏஸேவ நயோ.

வேடி²மம் நாம புப்ப²தா³மபுப்ப²ஹத்த²கேஸு த³ட்ட²ப்³ப³ம். கேசி ஹி மத்த²கதா³மம் கரோந்தா ஹேட்டா² க⁴டகாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் புப்பே²ஹி வேடே²ந்தி, கேசி அட்ட² அட்ட² வா த³ஸ த³ஸ வா உப்பலபுப்பா²தீ³னி ஸுத்தேன வா வாகேன வா த³ண்ட³கேஸு ப³ந்தி⁴த்வா உப்பலஹத்த²கே வா பது³மஹத்த²கே வா கரோந்தி, தம் ஸப்³ப³ம் புரிமனயேனேவ ந வட்டதி. ஸாமணேரேஹி உப்பாடேத்வா த²லே ட²பிதஉப்பலாதீ³னி காஸாவேன ப⁴ண்டி³கம்பி ப³ந்தி⁴தும் ந வட்டதி. தேஸம்யேவ பன வாகேன வா த³ண்ட³கேன வா ப³ந்தி⁴தும் அம்ஸப⁴ண்டி³கம் வா காதும் வட்டதி. அம்ஸப⁴ண்டி³கம் நாம க²ந்தே⁴ ட²பிதகாஸாவஸ்ஸ உபோ⁴ அந்தே ஆஹரித்வா ப⁴ண்டி³கம் கத்வா தஸ்மிம் பஸிப்³ப³கே விய புப்பா²னி பக்கி²பந்தி, அயம் வுச்சதி அம்ஸப⁴ண்டி³கா, ஏதம் காதும் வட்டதி. த³ண்ட³கேஹி பது³மினிபண்ணம் விஜ்ஜி²த்வா உப்பலாதீ³னி பண்ணேன வேடே²த்வா க³ண்ஹந்தி, தத்ராபி புப்பா²னம் உபரி பது³மினிபண்ணமேவ ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி, ஹேட்டா² த³ண்ட³கம் பன ப³ந்தி⁴தும் ந வட்டதி.

பூரிமம் நாம மாலாகு³ணே ச புப்ப²படே ச த³ட்ட²ப்³ப³ம். யோ ஹி மாலாகு³ணேன சேதியம் வா போ³தி⁴ம் வா வேதி³கம் வா பரிக்கி²பந்தோ புன ஆனேத்வா புரிமட்டா²னம் அதிக்காமேதி, ஏத்தாவதா பூரிமம் நாம ஹோதி, கோ பன வாதோ³ அனேகக்க²த்தும் பரிக்கி²பந்தஸ்ஸ. நாக³த³ந்தகந்தரேஹி பவேஸேத்வா ஹரந்தோ ஓலம்ப³கம் கத்வா புன நாக³த³ந்தகம் பரிக்கி²பதி, ஏதம்பி பூரிமம் நாம. நாக³த³ந்தகே பன புப்ப²வலயம் பவேஸேதும் வட்டதி. மாலாகு³ணேஹி புப்ப²படம் கரோந்தி, தத்ராபி ஏகமேவ மாலாகு³ணம் ஹரிதும் வட்டதி. புன பச்சாஹரதோ பூரிமமேவ ஹோதி. தம் ஸப்³ப³ம் புரிமனயேனேவ ந வட்டதி. மாலாகு³ணேஹி பன ப³ஹூஹிபி கதம் புப்ப²தா³மம் லபி⁴த்வா ஆஸனமத்த²காதீ³ஸு ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி. அதிதீ³க⁴ம் பன மாலாகு³ணம் ஏகவாரம் ஹரித்வா பரிக்கி²பித்வா புன இதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தா³தும் வட்டதி, தேனபி ததே²வ காதும் வட்டதி.

வாயிமம் நாம புப்ப²ஜாலபுப்ப²படபுப்ப²ரூபேஸு த³ட்ட²ப்³ப³ம். சேதியே புப்ப²ஜாலம் கரோந்தஸ்ஸ ஏகமேகம்ஹி ஜாலசி²த்³த³கே து³க்கடம். பி⁴த்திச²த்தபோ³தி⁴த்த²ம்பா⁴தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. புப்ப²படம் பன பரேஹி பூரிதம்பி வாயிதும் ந லப்³ப⁴தி. கோ³ப்பி²மபுப்பே²ஹேவ ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³ரூபகானி கரோந்தி, தானிபி வாயிமட்டா²னே திட்ட²ந்தி. புரிமனயேனேவ ஸப்³ப³ம் ந வட்டதி. அஞ்ஞேஹி கதபரிச்சே²தே³ பன புப்பா²னி ட²பேந்தேன ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³ரூபகம்பி காதும் வட்டதி. மஹாபச்சரியம் பன களம்ப³கேன அட்³ட⁴சந்த³கேன ச ஸத்³தி⁴ம் அட்ட² புப்ப²விகதியோ வுத்தா.

32. தத்த² களம்ப³கோதி அட்³ட⁴சந்த³கந்தரே க⁴டிகதா³மஓலம்ப³கோ வுத்தோ. அட்³ட⁴சந்த³கோதி அட்³ட⁴சந்தா³காரேன மாலாகு³ணபரிக்கே²போ. தது³ப⁴யம்பி பூரிமேயேவ பவிட்ட²ம். குருந்தி³யம் பன ‘‘த்³வே தயோ மாலாகு³ணே ஏகதோ கத்வா புப்ப²தா³மகரணம்பி வாயிமம்யேவா’’தி வுத்தம். தம்பி இத⁴ பூரிமட்டா²னேயேவ பவிட்ட²ம். ந கேவலஞ்ச புப்ப²தா³மமேவ, பிட்ட²மயதா³மம்பி கே³ண்டு³கபுப்ப²தா³மம்பி குருந்தி³யம் வுத்தம். க²ரபத்ததா³மம்பி ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணத்தா பி⁴க்கூ²னம்பி பி⁴க்கு²னீனம்பி நேவ காதும், ந காராபேதும் வட்டதி, பூஜானிமித்தம் பன கப்பியவசனம் ஸப்³ப³த்த² வத்தும் வட்டதி. பரியாயஓபா⁴ஸனிமித்தகம்மானி வட்டந்தியேவ.

யோ ஹரித்வா வா ஹராபேத்வா வா பக்கோஸித்வா வா பக்கோஸாபேத்வா வா ஸயம் வா உபக³தானம் யம் கிஞ்சி அத்தனோ ஸந்தகம் புப்ப²ம் குலஸங்க³ஹத்தா²ய தே³தி, தஸ்ஸ து³க்கடம், பரஸந்தகம் தே³தி, து³க்கடமேவ. தே²ய்யசித்தேன தே³தி, ப⁴ண்ட³க்³கே⁴ன காரேதப்³போ³. ஏஸ நயோ ஸங்கி⁴கேபி. அயம் பன விஸேஸோ – ஸேனாஸனத்தா²ய நியமிதம் இஸ்ஸரவதாய த³த³தோ து²ல்லச்சயந்தி.

33. புப்ப²ம் நாம கஸ்ஸ தா³தும் வட்டதி, கஸ்ஸ ந வட்டதீதி? மாதாபிதூனம் தாவ ஹரித்வாபி ஹராபேத்வாபி பக்கோஸித்வாபி பக்கோஸாபேத்வாபி தா³தும் வட்டதி, ஸேஸஞாதகானம் பக்கோஸாபேத்வாவ. தஞ்ச கோ² வத்து²பூஜனத்தா²ய, மண்ட³னத்தா²ய பன ஸிவலிங்கா³தி³பூஜனத்தா²ய வா கஸ்ஸசிபி தா³தும் ந வட்டதி. மாதாபிதூனஞ்ச ஹராபேந்தேன ஞாதிஸாமணேரேஹேவ ஹராபேதப்³ப³ம். இதரே பன யதி³ ஸயமேவ இச்ச²ந்தி, வட்டதி. ஸம்மதேன புப்ப²பா⁴ஜகேன புப்ப²பா⁴ஜனகாலே ஸம்பத்தானம் ஸாமணேரானம் உபட்³ட⁴பா⁴க³ம் தா³தும் வட்டதி. குருந்தி³யம் பன ‘‘ஸம்பத்தகி³ஹீனம் உபட்³ட⁴பா⁴க³ம்’’, மஹாபச்சரியம் ‘‘சூளகம் தா³தும் வட்டதீ’’தி வுத்தம். அஸம்மதேன அபலோகேத்வா தா³தப்³ப³ம். ஆசரியுபஜ்ஜா²யேஸு ஸகா³ரவா ஸாமணேரா ப³ஹூனி புப்பா²னி ஆஹரித்வா ராஸிம் கத்வா ட²பேந்தி, தே²ரா பாதோவ ஸம்பத்தானம் ஸத்³தி⁴விஹாரிகாதீ³னம் உபாஸகாதீ³னம் வா ‘‘த்வம் இத³ம் க³ண்ஹ, த்வம் இத³ம் க³ண்ஹா’’தி தே³ந்தி, புப்ப²தா³னம் நாம ந ஹோதி. ‘‘சேதியம் பூஜேஸ்ஸாமா’’தி க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தாபி பூஜம் கரோந்தாபி தத்த² தத்த² ஸம்பத்தானம் சேதியபூஜனத்தா²ய தே³ந்தி, ஏதம்பி புப்ப²தா³னம் நாம ந ஹோதி. உபாஸகே அக்கபுப்பா²தீ³ஹி பூஜேந்தே தி³ஸ்வா ‘‘விஹாரே கணிகாரபுப்பா²தீ³னி அத்தி², உபாஸகா தானி க³ஹேத்வா பூஜேதா²’’தி வத்தும்பி வட்டதி. பி⁴க்கூ² புப்ப²பூஜம் கத்வா தி³வாதரம் கா³மம் பவிட்டே² ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, அதிதி³வா பவிட்ட²த்தா²’’தி புச்ச²ந்தி, ‘‘விஹாரே புப்பா²னி ப³ஹூனி, பூஜம் அகரிம்ஹா’’தி வத³ந்தி. மனுஸ்ஸா ‘‘ப³ஹூனி கிர விஹாரே புப்பா²னீ’’தி புனதி³வஸே பஹூதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் க³ஹேத்வா விஹாரம் க³ந்த்வா புப்ப²பூஜஞ்ச கரோந்தி தா³னஞ்ச தே³ந்தி, வட்டதி.

34. மனுஸ்ஸா ‘‘மயம், ப⁴ந்தே, அஸுகதி³வஸம் நாம பூஜேஸ்ஸாமா’’தி புப்ப²வாரம் யாசித்வா அனுஞ்ஞாததி³வஸே ஆக³ச்ச²ந்தி, ஸாமணேரேஹி ச பகே³வ புப்பா²னி ஓசினித்வா ட²பிதானி ஹோந்தி, தே ருக்கே²ஸு புப்பா²னி அபஸ்ஸந்தா ‘‘குஹிம், ப⁴ந்தே, புப்பா²னீ’’தி வத³ந்தி, ஸாமணேரேஹி ஓசினித்வா ட²பிதானி, தும்ஹே பன பூஜேத்வா க³ச்ச²த², ஸங்கோ⁴ அஞ்ஞம் தி³வஸம் பூஜேஸ்ஸதீதி. தே பூஜேத்வா தா³னம் த³த்வா க³ச்ச²ந்தி, வட்டதி. மஹாபச்சரியம் பன குருந்தி³யஞ்ச ‘‘தே²ரா ஸாமணேரேஹி தா³பேதும் ந லப⁴ந்தி, ஸசே ஸயமேவ தானி புப்பா²னி தேஸம் தே³ந்தி, வட்டதி. தே²ரேஹி பன ‘ஸாமணேரேஹி ஓசினித்வா ட²பிதானீ’தி ஏத்தகமேவ வத்தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். ஸசே பன புப்ப²வாரம் யாசித்வா அனோசிதேஸு புப்பே²ஸு யாகு³ப⁴த்தாதீ³னி ஆதா³ய ஆக³ந்த்வா ஸாமணேரே ‘‘ஓசினித்வா தே³தா²’’தி வத³ந்தி, ஞாபி⁴ஸாமணேரானம்யேவ ஓசினித்வா தா³தும் வட்டதி. அஞ்ஞாதகே உக்கி²பித்வா ருக்க²ஸாகா²ய ட²பேந்தி, ந ஓரோஹித்வா பலாயிதப்³ப³ம், ஓசினித்வா தா³தும் வட்டதி. ஸசே பன கோசி த⁴ம்மகதி²கோ ‘‘ப³ஹூனி உபாஸகா விஹாரே புப்பா²னி, யாகு³ப⁴த்தாதீ³னி ஆதா³ய க³ந்த்வா புப்ப²பூஜம் கரோதா²’’தி வத³தி, தஸ்ஸேவ ந கப்பதீதி மஹாபச்சரியஞ்ச குருந்தி³யஞ்ச வுத்தம். மஹாஅட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஏதம் அகப்பியம் ந வட்டதீ’’தி அவிஸேஸேன வுத்தம்.

35. ப²லம்பி அத்தனோ ஸந்தகம் வுத்தனயேனேவ மாதாபிதூனஞ்ச ஸேஸஞாதீனஞ்ச தா³தும் வட்டதி. குலஸங்க³ஹத்தா²ய பன தே³ந்தஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ அத்தனோ ஸந்தகே பரஸந்தகே ஸங்கி⁴கே ஸேனாஸனத்தா²ய நியமிதே ச து³க்கடாதீ³னி வேதி³தப்³பா³னி. அத்தனோ ஸந்தகம்யேவ கி³லானமனுஸ்ஸானம் வா ஸம்பத்தஇஸ்ஸரானம் வா கீ²ணபரிப்³ப³யானம் வா தா³தும் வட்டதி, ப²லதா³னம் ந ஹோதி. ப²லபா⁴ஜகேனபி ஸம்மதேன ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப²லபா⁴ஜனகாலே ஸம்பத்தமனுஸ்ஸானம் உபட்³ட⁴பா⁴க³ம் தா³தும் வட்டதி, அஸம்மதேன அபலோகேத்வா தா³தப்³ப³ம். ஸங்கா⁴ராமேபி ப²லபரிச்சே²தே³ன வா ருக்க²பரிச்சே²தே³ன வா கதிகா காதப்³பா³ ‘‘ததோ கி³லானமனுஸ்ஸானம் வா அஞ்ஞேஸம் வா ப²லம் யாசந்தானம் யதா²பரிச்சே²தே³ன சத்தாரி பஞ்ச ப²லானி தா³தப்³பா³னி, ருக்கா² வா த³ஸ்ஸேதப்³பா³ ‘இதோ க³ஹேதும் லப்³ப⁴தீ’’’தி. ‘‘இத⁴ ப²லானி ஸுந்த³ரானி, இதோ க³ண்ஹதா²’’தி ஏவம் பன ந வத்தப்³ப³ம். அத்தனோ ஸந்தகம் ஸிரீஸசுண்ணம் வா அஞ்ஞம் வா யம் கிஞ்சி கஸாவம் குலஸங்க³ஹத்தா²ய தே³தி, து³க்கடம். பரஸந்தகாதீ³ஸுபி வுத்தனயேனேவ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. அயம் பன விஸேஸோ – ஸங்க⁴ஸ்ஸ ரக்கி²தகோ³பிதாபி ருக்க²ச²ல்லி க³ருப⁴ண்ட³மேவாதி. மத்திகத³ந்தகட்ட²வேளுபண்ணேஸுபி க³ருப⁴ண்டூ³பக³ம் ஞத்வா சுண்ணே வுத்தனயேனேவ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

36. ஜங்க⁴பேஸனியந்தி கி³ஹீனம் தூ³தேய்யம் ஸாஸனஹரணகம்மம் வுச்சதி, தம் ந காதப்³ப³ம். கி³ஹீனஞ்ஹி ஸாஸனம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பதே³ பதே³ து³க்கடம். தம் கம்மம் நிஸ்ஸாய லத்³த⁴போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸபி அஜ்ஜோ²ஹாரே அஜ்ஜோ²ஹாரே து³க்கடம். பட²மம் ஸாஸனம் அக்³க³ஹேத்வாபி பச்சா² ‘‘அயம் தா³னி ஸோ கா³மோ, ஹந்த³ நம் ஸாஸனம் ஆரோசேமீ’’தி மக்³கா³ ஓக்கமந்தஸ்ஸபி பதே³ பதே³ து³க்கடம். ஸாஸனம் ஆரோசேத்வா லத்³த⁴போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜதோ புரிமனயேனேவ து³க்கடம். ஸாஸனம் அக்³க³ஹேத்வா ஆக³தேன பன ‘‘ப⁴ந்தே, தஸ்மிம் கா³மே இத்த²ன்னாமஸ்ஸ கா பவத்தீ’’தி புச்சி²யமானேன கதே²தும் வட்டதி, புச்சி²தபஞ்ஹே தோ³ஸோ நத்தி². பஞ்சன்னம் பன ஸஹத⁴ம்மிகானம் மாதாபிதூனம் பண்டு³பலாஸஸ்ஸ அத்தனோ வேய்யாவச்சகரஸ்ஸ ஸாஸனம் ஹரிதும் வட்டதி, கி³ஹீனஞ்ச கப்பியஸாஸனம், தஸ்மா ‘‘மம வசனேன ப⁴க³வதோ பாதே³ வந்த³தா²’’தி வா ‘‘சேதியம் படிமம் போ³தி⁴ம் ஸங்க⁴த்தே²ரம் வந்த³தா²’’தி வா ‘‘சேதியே க³ந்த⁴பூஜம் கரோதா²’’தி வா ‘‘புப்ப²பூஜம் கரோதா²’’தி வா ‘‘பி⁴க்கூ² ஸன்னிபாதேத², தா³னம் த³ஸ்ஸாம, த⁴ம்மம் தே³ஸாபயிஸ்ஸாமா’’தி வா ஈதி³ஸேஸு ஸாஸனேஸு குக்குச்சம் ந காதப்³ப³ம். கப்பியஸாஸனானி ஹி ஏதானி, ந கி³ஹீனம் கி³ஹிகம்மபடிஸம்யுத்தானீதி. இமேஹி பன அட்ட²ஹி குலதூ³ஸககம்மேஹி உப்பன்னபச்சயா பஞ்சன்னம்பி ஸஹத⁴ம்மிகானம் ந கப்பந்தி. அபூ⁴தாரோசனரூபியஸம்வோஹாரேஹி உப்பன்னபச்சயஸதி³ஸாவ ஹோந்தி.

பப்³பா³ஜனீயகம்மகதோ பன யஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா குலதூ³ஸககம்மம் கதம், யஸ்மிஞ்ச விஹாரே வஸதி, நேவ தஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா சரிதும் லப⁴தி, ந விஹாரே வஸிதும். படிப்பஸ்ஸத்³த⁴கம்மேனபி ச தேன யேஸு குலேஸு புப்³பே³ குலதூ³ஸககம்மம் கதம், ததோ உப்பன்னபச்சயா ந க³ஹேதப்³பா³, ஆஸவக்க²யபத்தேனபி ந க³ஹேதப்³பா³, அகப்பியாவ ஹோந்தி. ‘‘கஸ்மா ந க³ண்ஹதா²’’தி புச்சி²தேன ‘‘புப்³பே³ ஏவம் கதத்தா’’தி வுத்தே ஸசே வத³ந்தி ‘‘ந மயம் தேன காரணேன தே³ம, இதா³னி ஸீலவந்ததாய தே³மா’’தி, க³ஹேதப்³பா³. பகதியா தா³னட்டா²னேயேவ குலதூ³ஸககம்மம் கதம் ஹோதி, ததோ பகதிதா³னமேவ க³ஹேதும் வட்டதி. யம் வட்³டே⁴த்வா தே³ந்தி, தம் ந வட்டதி. யஸ்மா ச புச்சி²தபஞ்ஹே தோ³ஸோ நத்தி², தஸ்மா அஞ்ஞம்பி பி⁴க்கு²ம் புப்³ப³ண்ஹே வா ஸாயன்ஹே வா அந்தரக⁴ரம் பவிட்ட²ம் கோசி புச்சே²ய்ய ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, சரதா²’’தி. யேனத்தே²ன சரதி, தம் ஆசிக்கி²த்வா ‘‘லத்³த⁴ம் ந லத்³த⁴’’ந்தி வுத்தே ஸசே ந லத்³த⁴ம், ‘‘ந லத்³த⁴’’ந்தி வத்வா யம் ஸோ தே³தி, தம் க³ஹேதும் வட்டதி.

37. ‘‘ந ச, பி⁴க்க²வே, பணிதா⁴ய அரஞ்ஞே வத்த²ப்³ப³ம், யோ வஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந ச, பி⁴க்க²வே, பணிதா⁴ய பிண்டா³ய சரிதப்³ப³ம்…பே… ந ச, பி⁴க்க²வே, பணிதா⁴ய சங்கமிதப்³ப³ம்…பே… ந ச, பி⁴க்க²வே, பணிதா⁴ய டா²தப்³ப³ம்…பே… ந ச, பி⁴க்க²வே, பணிதா⁴ய நிஸீதி³தப்³ப³ம்…பே… ந ச, பி⁴க்க²வே, பணிதா⁴ய ஸேய்யா கப்பேதப்³பா³, யோ கப்பேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 223 ஆத³யோ) வுத்தத்தா ‘‘ஏவம் (பாரா. அட்ட². 2.223) அரஞ்ஞே வஸந்தம் மம் ஜனோ அரஹத்தே வா ஸேக்க²பூ⁴மியம் வா ஸம்பா⁴வேஸ்ஸதி, ததோ லோகஸ்ஸ ஸக்கதோ ப⁴விஸ்ஸாமி க³ருகதோ மானிதோ பூஜிதோ’’தி ஏவம் பத்த²னம் கத்வா அரஞ்ஞே ந வஸிதப்³ப³ம். ஏவம் பணிதா⁴ய ‘‘அரஞ்ஞே வஸிஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பத³வாரே பத³வாரே து³க்கடம், ததா² அரஞ்ஞே குடிகரணசங்கமனனிஸீத³னனிவாஸனபாருபனாதீ³ஸு ஸப்³ப³கிச்சேஸு பயோகே³ பயோகே³ து³க்கடம், தஸ்மா ஏவம் அரஞ்ஞே ந வஸிதப்³ப³ம். ஏவம் வஸந்தோ ஹி ஸம்பா⁴வனம் லப⁴து வா மா வா, து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. யோ பன ஸமாதி³ன்னது⁴தங்கோ³ ‘‘து⁴தங்க³ம் ரக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘கா³மந்தே மே வஸதோ சித்தம் விக்கி²பதி, அரஞ்ஞம் ஸப்பாய’’ந்தி சிந்தேத்வா வா ‘‘அத்³தா⁴ அரஞ்ஞே திண்ணம் விவேகானம் அஞ்ஞதரம் பாபுணிஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா அரஹத்தம் அபாபுணித்வா ந நிக்க²மிஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘அரஞ்ஞவாஸோ நாம ப⁴க³வதா பஸத்தோ², மயி ச அரஞ்ஞே வஸந்தே ப³ஹூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ கா³மந்தம் ஹித்வா ஆரஞ்ஞகா ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி வா ஏவம் அனவஜ்ஜவாஸம் வஸிதுகாமோ ஹோதி, தேனேவ வஸிதப்³ப³ம். பிண்டா³ய சரந்தஸ்ஸபி ‘‘அபி⁴க்கந்தாதீ³னி ஸண்ட²பேத்வா பிண்டா³ய சரிஸ்ஸாமீ’’தி நிவாஸனபாருபனகிச்சதோ பபு⁴தி யாவ போ⁴ஜனபரியோஸானம், தாவ பயோகே³ பயோகே³ து³க்கடம், ஸம்பா⁴வனம் லப⁴து வா மா வா, து³க்கடமேவ. க²ந்த⁴கவத்தஸேகி²யவத்தபரிபூரணத்த²ம் பன ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனத்த²ம் வா பாஸாதி³கேஹி அபி⁴க்கமபடிக்கமாதீ³ஹி பிண்டா³ய பவிஸந்தோ அனுபவஜ்ஜோ விஞ்ஞூனம். சங்கமனாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

குலஸங்க³ஹவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.

6. மச்ச²மம்ஸவினிச்ச²யகதா²

38. மச்ச²மம்ஸேஸு பன மச்ச²க்³க³ஹணேன ஸப்³ப³ம்பி ஜலஜம் வுத்தம். தத்த² அகப்பியம் நாம நத்தி². மம்ஸேஸு பன மனுஸ்ஸஹத்தி²அஸ்ஸஸுனக²அஹிஸீஹப்³யக்³க⁴தீ³பிஅச்ச²தரச்சா²னம் வஸேன த³ஸ மம்ஸானி அகப்பியானி. தத்த² மனுஸ்ஸமம்ஸே து²ல்லச்சயம், ஸேஸேஸு து³க்கடம். இதி இமேஸம் மனுஸ்ஸாதீ³னம் த³ஸன்னம் மம்ஸம்பி அட்டி²பி லோஹிதம்பி சம்மம்பி லோமம்பி ஸப்³ப³ம் ந வட்டதி. வஸாஸு பன ஏகா மனுஸ்ஸவஸாவ ந வட்டதி. கீ²ராதீ³ஸு அகப்பியம் நாம நத்தி². இமேஸு பன அகப்பியமம்ஸேஸு அட்டி²ஆதீ³ஸு வா யம் கிஞ்சி ஞத்வா வா அஞத்வா வா கா²த³ந்தஸ்ஸ ஆபத்தியேவ. யதா³ ஜானாதி, ததா³ தே³ஸேதப்³பா³. ‘‘அபுச்சி²த்வாவ கா²தி³ஸ்ஸாமீ’’தி க³ண்ஹதோ படிக்³க³ஹணேபி து³க்கடம், ‘‘புச்சி²த்வா கா²தி³ஸ்ஸாமீ’’தி க³ண்ஹதோ அனாபத்தி. உத்³தி³ஸ்ஸகதம் பன ஜானித்வா கா²த³ந்தஸ்ஸேவ ஆபத்தி, பச்சா² ஜானந்தோ ஆபத்தியா ந காரேதப்³போ³ (மஹாவ. அட்ட². 281).

தத்த² (பாரா. அட்ட². 2.410) உத்³தி³ஸ்ஸகதம் நாம பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய வதி⁴த்வா ஸம்பாதி³தம் மச்ச²மம்ஸம். உப⁴யம்பி ஹி உத்³தி³ஸ்ஸகதம் ந வட்டதி. தம்பி அதி³ட்ட²ம் அஸுதம் அபரிஸங்கிதம் வட்டதி. திகோடிபரிஸுத்³த⁴ஞ்ஹி மச்ச²மம்ஸம் ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதம் அதி³ட்ட²ம் அஸுதம் அபரிஸங்கிதம். தத்த² அதி³ட்ட²ம் நாம பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய மிக³மச்சே² வதி⁴த்வா க³ய்ஹமானம் அதி³ட்ட²ம். அஸுதம் நாம பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய மிக³மச்சே² வதி⁴த்வா க³ஹிதந்தி அஸுதம். அபரிஸங்கிதம் பன தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம் ஸுதபரிஸங்கிதம் தது³ப⁴யவினிமுத்தபரிஸங்கிதஞ்ச ஞத்வா தப்³பி³பக்க²தோ ஜானிதப்³ப³ம். கத²ம்? இத⁴ பி⁴க்கூ² பஸ்ஸந்தி மனுஸ்ஸே ஜாலவாகு³ராதி³ஹத்தே² கா³மதோ வா நிக்க²மந்தே அரஞ்ஞே வா விசரந்தே. து³தியதி³வஸே ச நேஸம் தம் கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் ஸமச்ச²மம்ஸம் பிண்ட³பாதம் அபி⁴ஹரந்தி. தே தேன தி³ட்டே²ன பரிஸங்கந்தி ‘‘பி⁴க்கூ²னம் நு கோ² அத்தா²ய கத’’ந்தி, இத³ம் தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம், ஏதம் க³ஹேதும் ந வட்டதி. யம் ஏவம் அபரிஸங்கிதம், தம் வட்டதி. ஸசே பன தே மனுஸ்ஸா ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, ந க³ண்ஹதா²’’தி புச்சி²த்வா தமத்த²ம் ஸுத்வா ‘‘நயித³ம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய கதம், அம்ஹேஹி அத்தனோ அத்தா²ய வா ராஜயுத்தாதீ³னம் வா அத்தா²ய கத’’ந்தி வத³ந்தி, கப்பதி.

ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கூ² பஸ்ஸந்தி, அபிச கோ² ஸுணந்தி ‘‘மனுஸ்ஸா கிர ஜாலவாகு³ராதி³ஹத்தா² கா³மதோ வா நிக்க²மந்தி, அரஞ்ஞே வா விசரந்தீ’’தி. து³தியதி³வஸே ச தேஸம் தம் கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் ஸமச்ச²மம்ஸம் பிண்ட³பாதம் அபி⁴ஹரந்தி. தே தேன ஸுதேன பரிஸங்கந்தி ‘‘பி⁴க்கூ²னம் நு கோ² அத்தா²ய கத’’ந்தி, இத³ம் ஸுதபரிஸங்கிதம் நாம, ஏதம் க³ஹேதும் ந வட்டதி. யம் ஏவம் அபரிஸங்கிதம், தம் வட்டதி. ஸசே பன தே மனுஸ்ஸா ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, ந க³ண்ஹதா²’’தி புச்சி²த்வா தமத்த²ம் ஸுத்வா ‘‘நயித³ம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய கதம், அம்ஹேஹி அத்தனோ அத்தா²ய வா ராஜயுத்தாதீ³னம் வா அத்தா²ய கத’’ந்தி வத³ந்தி, கப்பதி.

ந ஹேவ கோ² பன பி⁴க்கூ² பஸ்ஸந்தி ந ஸுணந்தி, அபிச கோ² தேஸம் தம் கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் பத்தம் க³ஹேத்வா ஸமச்ச²மம்ஸம் பிண்ட³பாதம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அபி⁴ஹரந்தி. தே பரிஸங்கந்தி ‘‘பி⁴க்கூ²னம் நு கோ² அத்தா²ய கத’’ந்தி, இத³ம் தது³ப⁴யவினிமுத்தபரிஸங்கிதம் நாம, ஏதம்பி க³ஹேதும் ந வட்டதி. யம் ஏவம் அபரிஸங்கிதம், தம் வட்டதி. ஸசே பன தே மனுஸ்ஸா ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, ந க³ண்ஹதா²’’தி புச்சி²த்வா தமத்த²ம் ஸுத்வா ‘‘நயித³ம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய கதம், அம்ஹேஹி அத்தனோ அத்தா²ய வா ராஜயுத்தாதீ³னம் வா அத்தா²ய கதம், பவத்தமம்ஸம் வா கப்பியமேவ லபி⁴த்வா பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய ஸம்பாதி³த’’ந்தி வத³ந்தி, கப்பதி. மதானம் பேதகிச்சத்தா²ய மங்க³லாதீ³னம் வா அத்தா²ய கதேபி ஏஸேவ நயோ. யம் யஞ்ஹி பி⁴க்கூ²னம்யேவ அத்தா²ய அகதம், யத்த² ச நிப்³பே³மதிகோ ஹோதி, தம் ஸப்³ப³ம் கப்பதி.

39. ஸசே பன ஏகஸ்மிம் விஹாரே பி⁴க்கூ²னம் உத்³தி³ஸ்ஸகதம் ஹோதி, தே ச அத்தனோ அத்தா²ய கதபா⁴வம் ந ஜானந்தி, அஞ்ஞே ஜானந்தி. யே ஜானந்தி, தேஸம் ந வட்டதி, இதரேஸம் பன வட்டதி. அஞ்ஞே ந ஜானந்தி, தேயேவ ஜானந்தி, தேஸம்யேவ ந வட்டதி, அஞ்ஞேஸம் வட்டதி. தேபி ‘‘அம்ஹாகம் அத்தா²ய கத’’ந்தி ஜானந்தி, அஞ்ஞேபி ‘‘ஏதேஸம் அத்தா²ய கத’’ந்தி ஜானந்தி, ஸப்³பே³ஸம்பி ந வட்டதி. ஸப்³பே³ ந ஜானந்தி, ஸப்³பே³ஸம்பி வட்டதி. பஞ்சஸு ஹி ஸஹத⁴ம்மிகேஸு யஸ்ஸ வா தஸ்ஸ வா அத்தா²ய உத்³தி³ஸ்ஸகதம் ஸப்³பே³ஸம் ந கப்பதி.

ஸசே பன கோசி ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உத்³தி³ஸ்ஸ பாணம் வதி⁴த்வா தஸ்ஸ பத்தம் பூரேத்வா தே³தி, ஸோ ச அத்தனோ அத்தா²ய கதபா⁴வம் ஜானம்யேவ க³ஹேத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தே³தி, ஸோ தம் தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ய பரிபு⁴ஞ்ஜதி, கஸ்ஸ ஆபத்தீதி? த்³வின்னம்பி அனாபத்தி. யஞ்ஹி உத்³தி³ஸ்ஸ கதம், தஸ்ஸ அபு⁴த்ததாய அனாபத்தி, இதரஸ்ஸ அஜானனதாய. கப்பியமம்ஸஸ்ஸ ஹி படிக்³க³ஹணே ஆபத்தி நத்தி², உத்³தி³ஸ்ஸகதஞ்ச அஜானித்வா பு⁴த்தஸ்ஸ பச்சா² ஞத்வா ஆபத்திதே³ஸனாகிச்சம் நாம நத்தி². அகப்பியமம்ஸம் பன அஜானித்வா பு⁴த்தேன பச்சா² ஞத்வாபி ஆபத்தி தே³ஸேதப்³பா³. உத்³தி³ஸ்ஸகதஞ்ஹி ஞத்வா பு⁴ஞ்ஜதோவ ஆபத்தி, அகப்பியமம்ஸம் அஜானித்வா பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸபி ஆபத்தியேவ, தஸ்மா ஆபத்திபீ⁴ருகேன ரூபம் ஸல்லக்கே²ந்தேனபி புச்சி²த்வாவ மம்ஸம் படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். பரிபோ⁴க³காலே ‘‘புச்சி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி வா க³ஹேத்வா புச்சி²த்வாவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். கஸ்மா? து³விஞ்ஞேய்யத்தா. அச்ச²மம்ஸம்பி ஹி ஸூகரமம்ஸஸதி³ஸம் ஹோதி, தீ³பிமம்ஸாதீ³னி ச மிக³மம்ஸாதி³ஸதி³ஸானி, தஸ்மா புச்சி²த்வா க³ஹணமேவ வத்தந்தி வத³ந்தி.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

மச்ச²மம்ஸவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.

7. அனாமாஸவினிச்ச²யகதா²

40. அனாமாஸந்தி ந பராமஸிதப்³ப³ம். தத்ராயம் வினிச்ச²யோ (பாரா. அட்ட². 2.281) – யஸ்மா மாதா வா ஹோது தீ⁴தா வா ப⁴கி³னீ வா, இத்தீ² நாம ஸப்³பா³பி ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ பாரிப³ந்தி²காவ அனாமாஸா ச, தஸ்மா ‘‘அயம் மே மாதா, அயம் மே தீ⁴தா, அயம் மே ப⁴கி³னீ’’தி கே³ஹஸ்ஸிதபேமேன ஆமஸதோபி து³க்கடமேவ வுத்தம். இமம் பன ப⁴க³வதோ ஆணம் அனுஸ்ஸரந்தேன ஸசேபி நதீ³ஸோதேன வுய்ஹமானம் மாதரம் பஸ்ஸதி, நேவ ஹத்தே²ன பராமஸிதப்³பா³, பண்டி³தேன பன பி⁴க்கு²னா நாவா வா ப²லகம் வா கத³லிக்க²ந்தோ⁴ வா தா³ருக்க²ந்தோ⁴ வா உபஸம்ஹரிதப்³போ³. தஸ்மிம் அஸதி காஸாவம்பி உபஸம்ஹரித்வா புரதோ ட²பேதப்³ப³ம், ‘‘ஏத்த² க³ண்ஹாஹீ’’தி பன ந வத்தப்³பா³. க³ஹிதே ‘‘பரிக்கா²ரம் கட்³டா⁴மீ’’தி கட்³ட⁴ந்தேன க³ந்தப்³ப³ம். ஸசே பன பா⁴யதி, புரதோ புரதோ க³ந்த்வா ‘‘மா பா⁴யீ’’தி ஸமஸ்ஸாஸேதப்³பா³. ஸசே பா⁴யமானா புத்தஸ்ஸ ஸஹஸா க²ந்தே⁴ வா அபி⁴ருஹதி, ஹத்தே² வா க³ண்ஹாதி, ந ‘‘அபேஹி மஹல்லிகே’’தி நித்³து⁴னிதப்³பா³, த²லம் பாபேதப்³பா³. கத்³த³மே லக்³கா³யபி கூபே பதிதாயபி ஏஸேவ நயோ. தத்ராபி ஹி யோத்தம் வா வத்த²ம் வா பக்கி²பித்வா ஹத்தே²ன க³ஹிதபா⁴வம் ஞத்வா உத்³த⁴ரிதப்³பா³, ந த்வேவ ஆமஸிதப்³பா³.

ந கேவலஞ்ச மாதுகா³மஸ்ஸ ஸரீரமேவ அனாமாஸம், நிவாஸனபாருபனம்பி ஆப⁴ரணப⁴ண்ட³ம்பி அந்தமஸோ திணண்டு³பகம் வா தாலபண்ணமுத்³தி³கம் வா உபாதா³ய அனாமாஸமேவ. தஞ்ச கோ² நிவாஸனபாவுரணம் பிளந்த⁴னத்தா²ய ட²பிதமேவ. ஸசே பன நிவாஸனம் வா பாருபனம் வா பரிவத்தேத்வா சீவரத்தா²ய பாத³மூலே ட²பேதி, வட்டதி. ஆப⁴ரணப⁴ண்டே³ஸு பன ஸீஸபஸாத⁴னத³ந்தஸூசிஆதி³கப்பியப⁴ண்ட³ம் ‘‘இமம், ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் தே³ம, க³ண்ஹதா²’’தி தீ³யமானம் ஸிபாடிகாஸூசிஆதி³உபகரணத்தா²ய க³ஹேதப்³ப³ம். ஸுவண்ணரஜதமுத்தாதி³மயம் பன அனாமாஸமேவ, தீ³யமானம்பி ந க³ஹேதப்³ப³ம். ந கேவலஞ்ச ஏதாஸம் ஸரீரூபக³மேவ அனாமாஸம், இத்தி²ஸண்டா²னேன கதம் கட்ட²ரூபம்பி த³ந்தரூபம்பி அயரூபம்பி லோஹரூபம்பி திபுரூபம்பி போத்த²கரூபம்பி ஸப்³ப³ரதனரூபம்பி அந்தமஸோ பிட்ட²மயரூபம்பி அனாமாஸமேவ. பரிபோ⁴க³த்தா²ய பன ‘‘இத³ம் தும்ஹாகம் ஹோதூ’’தி லபி⁴த்வா ட²பேத்வா ஸப்³ப³ரதனமயம் அவஸேஸம் பி⁴ந்தி³த்வா உபகரணாரஹம் உபகரணே, பரிபோ⁴கா³ரஹம் பரிபோ⁴கே³ உபனேதும் வட்டதி.

41. யதா² ச இத்தி²ரூபகம், ஏவம் ஸத்தவித⁴ம் த⁴ஞ்ஞம்பி அனாமாஸமேவ. தஸ்மா கே²த்தமஜ்ஜே²ன க³ச்ச²ந்தேன தத்த²ஜாதகம்பி த⁴ஞ்ஞப²லம் ந ஆமஸந்தேன க³ந்தப்³ப³ம். ஸசே க⁴ரத்³வாரே வா அந்தராமக்³கே³ வா த⁴ஞ்ஞம் பஸாரிதம் ஹோதி, பஸ்ஸேன ச மக்³கோ³ அத்தி², ந மத்³த³ந்தேன க³ந்தப்³ப³ம். க³மனமக்³கே³ அஸதி மக்³க³ம் அதி⁴ட்டா²ய க³ந்தப்³ப³ம். அந்தரக⁴ரே த⁴ஞ்ஞஸ்ஸ உபரி ஆஸனம் பஞ்ஞபேத்வா தே³ந்தி, நிஸீதி³தும் வட்டதி. கேசி ஆஸனஸாலாய த⁴ஞ்ஞம் ஆகிரந்தி, ஸசே ஸக்கா ஹோதி ஹராபேதும், ஹராபேதப்³ப³ம். நோ சே, ஏகமந்தம் த⁴ஞ்ஞம் அமத்³த³ந்தேன பீட²கம் பஞ்ஞபேத்வா நிஸீதி³தப்³ப³ம். ஸசே ஓகாஸோ ந ஹோதி, மனுஸ்ஸா த⁴ஞ்ஞமஜ்ஜே²யேவ பஞ்ஞபேத்வா தே³ந்தி, நிஸீதி³தப்³ப³ம். தத்த²ஜாதகானி முக்³க³மாஸாதீ³னி அபரண்ணானிபி தாலபனஸாதீ³னி வா ப²லானி கீளந்தேன ந ஆமஸிதப்³பா³னி. மனுஸ்ஸேஹி ராஸிகதேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அரஞ்ஞே பன ருக்க²தோ பதிதானி ப²லானி ‘‘அனுபஸம்பன்னானம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி க³ண்ஹிதும் வட்டதி.

42. முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாளம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதங்கோ மஸாரக³ல்லந்தி இமேஸு த³ஸஸு ரதனேஸு முத்தா அதோ⁴தா அவித்³தா⁴ யதா²ஜாதாவ ஆமஸிதும் வட்டதி, ஸேஸா அனாமாஸாதி வத³ந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். மஹாபச்சரியம் பன ‘‘முத்தா தோ⁴தாபி அதோ⁴தாபி அனாமாஸா, ப⁴ண்ட³மூலத்தா²ய ச ஸம்படிச்சி²தும் ந வட்டதி, குட்ட²ரோக³ஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²ய பன வட்டதீ’’தி வுத்தம், தம் யுத்தம். அந்தமஸோ ஜாதிப²லிகம் உபாதா³ய ஸப்³போ³பி நீலபீதாதி³வண்ணபே⁴தோ³ மணி தோ⁴தவித்³த⁴வட்டிதோ அனாமாஸோ, யதா²ஜாதோ பன ஆகரமுத்தோ பத்தாதி³ப⁴ண்ட³மூலத்த²ம் ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதீதி வுத்தம், தம்பி மஹாபச்சரியம் படிக்கி²த்தம். பசித்வா கதோ காசமணியேவேகோ வட்டதீதி வுத்தம். வேளுரியேபி மணிஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ.

ஸங்கோ² த⁴மனஸங்கோ² ச தோ⁴தவித்³தோ⁴ ச ரதனமிஸ்ஸோ அனாமாஸோ, பானீயஸங்கோ² தோ⁴தோபி அதோ⁴தோபி ஆமாஸோவ. ஸேஸஞ்ச அஞ்ஜனாதி³பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²யபி ப⁴ண்ட³மூலத்தா²யபி ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. ஸிலா தோ⁴தவித்³தா⁴ ரதனஸம்யுத்தா முக்³க³வண்ணாவ அனாமாஸா, ஸேஸா ஸத்த²கனிக⁴ம்ஸனாதி³அத்தா²ய க³ண்ஹிதும் வட்டதி. ஏத்த² ச ரதனஸம்யுத்தாதி ஸுவண்ணேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா பசித்வா கதாதி வத³ந்தி. பவாளம் தோ⁴தவித்³த⁴ம் அனாமாஸம், ஸேஸம் ஆமாஸஞ்ச ப⁴ண்ட³மூலத்த²ஞ்ச ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதீதி வத³ந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். மஹாபச்சரியம் பன ‘‘தோ⁴தம்பி அதோ⁴தம்பி ஸப்³ப³ம் அனாமாஸஞ்ச ந ச ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதீ’’தி வுத்தம், தம் யுத்தம்.

ரஜதஞ்ச ஜாதரூபஞ்ச கதப⁴ண்ட³ம்பி அகதப⁴ண்ட³ம்பி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் பீ³ஜதோ பட்டா²ய அனாமாஸஞ்ச அஸம்படிச்ச²னீயஞ்ச. உத்தரராஜபுத்தோ கிர ஸுவண்ணசேதியம் காராபேத்வா மஹாபது³மத்தே²ரஸ்ஸ பேஸேஸி. தே²ரோ ‘‘ந கப்பதீ’’தி படிக்கி²பி. சேதியக⁴ரே ஸுவண்ணபது³மஸுவண்ணபு³ப்³பு³ளகாதீ³னி ஹோந்தி, ஏதானிபி அனாமாஸானி. சேதியக⁴ரகோ³பகா பன ரூபியச²ட்³ட³கட்டா²னே டி²தா, தஸ்மா தேஸம் கேளாபயிதும் வட்டதீதி வுத்தம். குருந்தி⁴யம் பன தம்பி படிக்கி²த்தம், ஸுவண்ணசேதியே கசவரமேவ ஹரிதும் வட்டதீதி ஏத்தகமேவ அனுஞ்ஞாதம். ஆரகூடலோஹம்பி ஜாதரூபக³திகமேவ அனாமாஸந்தி ஸப்³ப³ட்ட²கதா²ஸு வுத்தம். ஸேனாஸனபரிபோ⁴கே³ பன ஸப்³போ³பி கப்பியோ, தஸ்மா ஜாதரூபரஜதமயா ஸப்³பே³பி ஸேனாஸனபரிக்கா²ரா ஆமாஸா, பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மவினயவண்ணனட்டா²னே ரதனமண்ட³பே கரோந்தி ப²லிகத்த²ம்பே⁴ ரதனதா³மபடிமண்டி³தே, தத்த² ஸப்³பூ³பகரணானி பி⁴க்கூ²னம் படிஜக்³கி³தும் வட்டந்தி. லோஹிதங்கமஸாரக³ல்லா தோ⁴தவித்³தா⁴ அனாமாஸா, இதரே ஆமாஸா, ப⁴ண்ட³மூலத்தா²ய ச ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதீதி வுத்தம். மஹாபச்சரியம் பன ‘‘தோ⁴தாபி அதோ⁴தாபி ஸப்³ப³ஸோ அனாமாஸா, ந ச ஸம்படிச்சி²தும் வட்டந்தீ’’தி படிக்கி²த்தம்.

43. ஸப்³ப³ம் ஆவுத⁴ப⁴ண்ட³ம் அனாமாஸம், ப⁴ண்ட³மூலத்தா²ய தீ³யமானம்பி ந ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். ஸத்த²வணிஜ்ஜா நாம ந வட்டதி. ஸுத்³த⁴த⁴னுத³ண்டோ³பி த⁴னுஜியாபி பதோதோ³பி தோமரோபி அங்குஸோபி அந்தமஸோ வாஸிப²ரஸுஆதீ³னிபி ஆவுத⁴ஸங்கே²பேன கதானி அனாமாஸானி. ஸசே கேனசி விஹாரே ஸத்தி வா தோமரோ வா ட²பிதோ ஹோதி, விஹாரம் ஜக்³க³ந்தேன ‘‘ஹரந்தூ’’தி ஸாமிகானம் பேஸேதப்³ப³ம். ஸசே ந ஹரந்தி, தம் அசாலேந்தேன விஹாரோ படிஜக்³கி³தப்³போ³. யுத்³த⁴பூ⁴மியம் பன பதிதம் அஸிம் வா ஸத்திம் வா தோமரம் வா தி³ஸ்வா பாஸாணேன வா கேனசி வா அஸிம் பி⁴ந்தி³த்வா ஸத்த²கத்தா²ய க³ஹேதும் வட்டதி. இதரானிபி வியோஜேத்வா கிஞ்சி ஸத்த²கத்தா²ய, கிஞ்சி கத்தரத³ண்டா³தி³அத்தா²ய க³ஹேதும் வட்டதி. ‘‘இத³ம் க³ண்ஹதா²’’தி தீ³யமானம் பன வினாஸேத்வா ‘‘கப்பியப⁴ண்ட³ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஸப்³ப³ம்பி ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி.

மச்ச²ஜாலபக்கி²ஜாலாதீ³னிபி ப²லகஜாலிகாதீ³னிபி ஸரபரித்தாணானிபி ஸப்³பா³னி அனாமாஸானி, பரிபோ⁴க³த்தா²ய லப்³ப⁴மானேஸு பன ஜாலம் தாவ ‘‘ஆஸனஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா உபரி ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாமி, ச²த்தம் வா வேடே²ஸ்ஸாமீ’’தி க³ஹேதும் வட்டதி. ஸரபரித்தாணம் ஸப்³ப³ம்பி ப⁴ண்ட³மூலத்தா²ய ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. பரூபரோத⁴னிவாரணஞ்ஹி ஏதம், ந உபரோத⁴கரந்தி. ப²லகம் ‘‘த³ந்தகட்ட²பா⁴ஜனம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி க³ஹேதும் வட்டதி.

சம்மவினத்³தா⁴னி வீணாபே⁴ரிஆதீ³னி அனாமாஸானி. குருந்தி³யம் பன ‘‘பே⁴ரிஸங்கா⁴டோபி வீணாஸங்கா⁴டோபி துச்ச²போக்க²ரம்பி முக²வட்டியம் ஆரோபிதசம்மம்பி வீணாத³ண்ட³கோபி ஸப்³ப³ம் அனாமாஸ’’ந்தி வுத்தம். ஓனஹிதும் வா ஓனஹாபேதும் வா வாதே³தும் வா வாதா³பேதும் வா ந லப்³ப⁴தியேவ. சேதியங்க³ணே பூஜம் கத்வா மனுஸ்ஸேஹி ச²ட்³டி³தம் தி³ஸ்வாபி அசாலேத்வாவ அந்தரந்தரே ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ம், கசவரச²ட்³ட³னகாலே பன கசவரனியாமேனேவ ஹரித்வா ஏகமந்தம் நிக்கி²பிதும் வட்டதீதி மஹாபச்சரியம் வுத்தம். ப⁴ண்ட³மூலத்தா²ய ஸம்படிச்சி²தும்பி வட்டதி, பரிபோ⁴க³த்தா²ய லப்³ப⁴மானேஸு பன வீணாதோ³ணிகஞ்ச பே⁴ரிபோக்க²ரஞ்ச த³ந்தகட்ட²பா⁴ஜனம் கரிஸ்ஸாம, சம்மம் ஸத்த²ககோஸகந்தி ஏவம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ பரிக்கா²ரஸ்ஸ உபகரணத்தா²ய க³ஹேத்வா ததா² ததா² காதும் வட்டதி.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

அனாமாஸவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.

8. அதி⁴ட்டா²னவிகப்பனவினிச்ச²யகதா²

44. அதி⁴ட்டா²னவிகப்பனேஸு பன – அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, திசீவரம் அதி⁴ட்டா²தும் ந விகப்பேதும், வஸ்ஸிகஸாடிகம் வஸ்ஸானம் சாதுமாஸம் அதி⁴ட்டா²தும் ததோ பரம் விகப்பேதும், நிஸீத³னம் அதி⁴ட்டா²தும் ந விகப்பேதும், பச்சத்த²ரணம் அதி⁴ட்டா²தும் ந விகப்பேதும், கண்டு³ப்படிச்சா²தி³ம் யாவ ஆபா³தா⁴ அதி⁴ட்டா²தும் ததோ பரம் விகப்பேதும், முக²புஞ்ச²னசோளம் அதி⁴ட்டா²தும் ந விகப்பேதும், பரிக்கா²ரசோளம் அதி⁴ட்டா²தும் ந விகப்பேது’’ந்தி (மஹாவ. 358) வசனதோ திசீவராதி³னியாமேனேவ அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதுகஆமேன ‘‘இமம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மீ’’திஆதி³னா நாமம் வத்வா அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். விகப்பேந்தேன பன நாமம் அக்³க³ஹேத்வாவ ‘‘இமம் சீவரம் துய்ஹம் விகப்பேமீ’’தி வத்வா விகப்பேதப்³ப³ம். தத்த² (பாரா. அட்ட². 2.469) திசீவரம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தேன ரஜித்வா கப்பபி³ந்து³ம் த³த்வா பமாணயுத்தமேவ அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். அஸ்ஸ பமாணம் உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன ஸுக³தசீவரதோ ஊனகம் வட்டதி, லாமகபரிச்சே²தே³ன ஸங்கா⁴டியா உத்தராஸங்க³ஸ்ஸ ச தீ³க⁴தோ முட்டி²பஞ்சகம், திரியம் முட்டி²த்திகம் பமாணம் வட்டதி. அந்தரவாஸகோ தீ³க⁴ஸோ முட்டி²பஞ்சகோ, திரியம் த்³விஹத்தோ²பி வட்டதி. பாருபனேனபி ஹி ஸக்கா நாபி⁴ம் படிச்சா²தே³துந்தி. வுத்தப்பமாணதோ பன அதிரேகஞ்ச ஊனகஞ்ச ‘‘பரிக்கா²ரசோளக’’ந்தி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம்.

தத்த² யஸ்மா ‘‘த்³வே சீவரஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னா காயேன வா அதி⁴ட்டே²தி, வாசாய வா அதி⁴ட்டே²தீ’’தி (பரி. 322) வுத்தம், தஸ்மா புராணஸங்கா⁴டிம் ‘‘இமம் ஸங்கா⁴டிம் பச்சுத்³த⁴ராமீ’’தி பச்சுத்³த⁴ரித்வா நவம் ஸங்கா⁴டிம் ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா ‘‘இமம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி சித்தேன ஆபோ⁴க³ம் கத்வா காயவிகாரம் கரோந்தேன காயேன அதி⁴ட்டா²தப்³பா³. இத³ம் காயேன அதி⁴ட்டா²னம், தம் யேன கேனசி ஸரீராவயவேன அபு²ஸந்தஸ்ஸ ந வட்டதி. வாசாய அதி⁴ட்டா²னே பன வசீபே⁴த³ம் கத்வா வாசாய அதி⁴ட்டா²தப்³பா³. தத்ர து³வித⁴ம் அதி⁴ட்டா²னம் – ஸசே ஹத்த²பாஸே ஹோதி, ‘‘இமம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி வாசா பி⁴ந்தி³தப்³பா³. அத² அந்தோக³ப்³பே⁴ வா உபரிபாஸாதே³ வா ஸாமந்தவிஹாரே வா ஹோதி, ட²பிதட்டா²னம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘ஏதம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி வாசா பி⁴ந்தி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ உத்தராஸங்கே³ அந்தரவாஸகே ச. நாமமத்தமேவ ஹி விஸேஸோ, தஸ்மா ஸப்³பா³னி ஸங்கா⁴டிம் உத்தராஸங்க³ம் அந்தரவாஸகந்தி ஏவம் அத்தனோ நாமேனேவ அதி⁴ட்டா²தப்³பா³னி. ஸசே அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ட²பிதவத்தே²ஹி ஸங்கா⁴டிஆதீ³னி கரோதி, நிட்டி²தே ரஜனே ச கப்பே ச ‘‘இமம் பச்சுத்³த⁴ராமீ’’தி பச்சுத்³த⁴ரித்வா புன அதி⁴ட்டா²தப்³பா³னி. அதி⁴ட்டி²தேன பன ஸத்³தி⁴ம் மஹந்ததரமேவ து³தியபட்டம் வா க²ண்ட³ம் வா ஸிப்³ப³ந்தேன புன அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். ஸமே வா கு²த்³த³கே வா அதி⁴ட்டா²னகிச்சம் நத்தி².

திசீவரம் பன பரிக்கா²ரசோளம் அதி⁴ட்டா²தும் வட்டதி, ந வட்டதீதி? மஹாபது³மத்தே²ரோ கிராஹ ‘‘திசீவரம் திசீவரமேவ அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம், ஸசே பரிக்கா²ரசோளாதி⁴ட்டா²னம் லபே⁴ய்ய, உதோ³ஸிதஸிக்கா²பதே³ பரிஹாரோ நிரத்த²கோ ப⁴வேய்யா’’தி. ஏவம் வுத்தே கிர அவஸேஸா பி⁴க்கூ² ஆஹம்ஸு ‘‘பரிக்கா²ரசோளம்பி ப⁴க³வதாவ ‘அதி⁴ட்டா²தப்³ப³’ந்தி வுத்தம், தஸ்மா வட்டதீ’’தி. மஹாபச்சரியம்பி வுத்தம் ‘‘பரிக்கா²ரசோளம் நாம பாடேக்கம் நிதா⁴னமுக²மேதம். திசீவரம் ‘பரிக்கா²ரசோள’ந்தி அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, உதோ³ஸிதஸிக்கா²பதே³ (பாரா. 471 ஆத³யோ) பன திசீவரம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பரிஹரந்தஸ்ஸ பரிஹாரோ வுத்தோ’’தி. உப⁴தோவிப⁴ங்க³பா⁴ணகோ புண்ணவாலிகவாஸீ மஹாதிஸ்ஸத்தே²ரோபி கிராஹ ‘‘மயம் புப்³பே³ மஹாதே²ரானம் அஸ்ஸும்ஹா ‘அரஞ்ஞவாஸினோ பி⁴க்கூ² ருக்க²ஸுஸிராதீ³ஸு சீவரம் ட²பேத்வா பதா⁴னம் பத³ஹனத்தா²ய க³ச்ச²ந்தி, ஸாமந்தவிஹாரே த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²ய க³தானஞ்ச தேஸம் ஸூரியே உட்டி²தே ஸாமணேரா வா த³ஹரபி⁴க்கூ² வா பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா ஸுக²பரிபோ⁴க³த்த²ம் திசீவரம் பரிக்கா²ரசோளம் அதி⁴ட்டா²தும் வட்டதீ’’’தி. மஹாபச்சரியம்பி வுத்தம் ‘‘புப்³பே³ ஆரஞ்ஞிகா பி⁴க்கூ² அப³த்³த⁴ஸீமாய து³ப்பரிஹாரந்தி திசீவரம் பரிக்கா²ரசோளமேவ அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிம்ஸூ’’தி.

45. வஸ்ஸிகஸாடிகா அனதிரித்தப்பமாணா நாமம் க³ஹேத்வா வுத்தனயேனேவ சத்தாரோ வஸ்ஸிகே மாஸே அதி⁴ட்டா²தப்³பா³, ததோ பரம் பச்சுத்³த⁴ரித்வா விகப்பேதப்³பா³. வண்ணபே⁴த³மத்தரத்தாபி சேஸா வட்டதி, த்³வே பன ந வட்டந்தி. நிஸீத³னம் வுத்தனயேன அதி⁴ட்டா²தப்³ப³மேவ, தஞ்ச கோ² பமாணயுத்தம் ஏகமேவ, த்³வே ந வட்டந்தி. பச்சத்த²ரணம்பி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³மேவ, தம் பன மஹந்தம்பி வட்டதி, ஏகம்பி வட்டதி, ப³ஹூனிபி வட்டந்தி, நீலம்பி பீதகம்பி ஸத³ஸம்பி புப்ப²த³ஸம்பீதி ஸப்³ப³ப்பகாரம் வட்டதி. கண்டு³ப்படிச்சா²தி³ யாவ ஆபா³தோ⁴ அத்தி², தாவ பமாணிகா அதி⁴ட்டா²தப்³பா³. ஆபா³தே⁴ வூபஸந்தே பச்சுத்³த⁴ரித்வா விகப்பேதப்³பா³, ஏகாவ வட்டதி. முக²புஞ்ச²னசோளம் அதி⁴ட்டா²தப்³ப³மேவ, யாவ ஏகம் தோ⁴வீயதி, தாவ அஞ்ஞம் பரிபோ⁴க³த்தா²ய இச்சி²தப்³ப³ந்தி த்³வேபி வட்டந்தி. அபரே பன தே²ரா ‘‘நிதா⁴னமுக²மேதம், ப³ஹூனிபி வட்டந்தீ’’தி வத³ந்தி. பரிக்கா²ரசோளே க³ணனா நத்தி², யத்தகம் இச்ச²தி, தத்தகம் அதி⁴ட்டா²தப்³ப³மேவ. த²விகாபி பரிஸ்ஸாவனம்பி விகப்பனூபக³பச்சி²மசீவரப்பமாணம் ‘‘பரிக்கா²ரசோள’’ந்தி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³மேவ. தஸ்ஸ பமாணம் தீ³க⁴தோ த்³வே வித³த்தி²யோ திரியம் வித³த்தி², தம் பன தீ³க⁴தோ வட்³ட⁴கீஹத்த²ப்பமாணம், வித்தா²ரதோ ததோ உபட்³ட⁴ப்பமாணம் ஹோதி. தத்ராயம் பாளி ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஆயாமேன அட்ட²ங்கு³லம் ஸுக³தங்கு³லேன சதுரங்கு³லவித்த²தம் பச்சி²மம் சீவரம் விகப்பேது’’ந்தி (மஹாவ. 358). ப³ஹூனிபி ஏகதோ கத்வா ‘‘இமானி சீவரானி பரிக்கா²ரசோளானி அதி⁴ட்டா²மீ’’தி அதி⁴ட்டா²தும்பி வட்டதியேவ. பே⁴ஸஜ்ஜனவகம்மமாதாபிதுஆதீ³னம் அத்தா²ய ட²பேந்தேன அனதி⁴ட்டி²தேபி நத்தி² ஆபத்தி. மஞ்சபி⁴ஸி பீட²பி⁴ஸி பி³ம்போ³ஹனம் பாவாரோ கோஜவோதி ஏதேஸு பன ஸேனாஸனபரிக்கா²ரத்தா²ய தி³ன்னபச்சத்த²ரணே ச அதி⁴ட்டா²னகிச்சம் நத்தி²யேவ.

ஸசே பன (பாரா. அட்ட². 2.636-38) ஞாதகபவாரிதட்டா²னதோ ஸுத்தம் லபி⁴த்வா ஞாதகபவாரிதேனேவ தந்தவாயேன அஞ்ஞேன வா மூலம் த³த்வா சீவரம் வாயாபேதி, வாயாபனபச்சயா அனாபத்தி. த³ஸாஹாதிக்கமனபச்சயா பன ஆபத்திம் ரக்க²ந்தேன விகப்பனுபக³ப்பமாணமத்தே வீதே தந்தே டி²தம்யேவ அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். த³ஸாஹாதிக்கமேன நிட்டா²பியமானஞ்ஹி நிஸ்ஸக்³கி³யம் ப⁴வேய்யாதி. ஞாதகாதீ³ஹி தந்தம் ஆரோபாபேத்வா ‘‘தும்ஹாகம், ப⁴ந்தே, இத³ம் சீவரம் க³ண்ஹேய்யாதா²’’தி நிய்யாதிதேபி ஏஸேவ நயோ.

ஸசே தந்தவாயோ ஏவம் பயோஜிதோ வா ஸயம் தா³துகாமோ வா ஹுத்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் சீவரம் அஸுகதி³வஸே நாம வாயித்வா ட²பேஸ்ஸாமீ’’தி வத³தி, பி⁴க்கு² ச தேன பரிச்சி²ன்னதி³வஸதோ பட்டா²ய த³ஸாஹம் அதிக்காமேதி, நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம். ஸசே பன தந்தவாயோ ‘‘அஹம் தும்ஹாகம் சீவரம் வாயித்வா ஸாஸனம் பேஸேஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா ததே²வ கரோதி, தேன பேஸிதபி⁴க்கு² பன தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந ஆரோசேதி, அஞ்ஞோ தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா ‘‘தும்ஹாகம், ப⁴ந்தே, சீவரம் நிட்டி²த’’ந்தி ஆரோசேதி, ஏதஸ்ஸ ஆரோசனம் ந பமாணம். யதா³ பன தேன பேஸிதோயேவ ஆரோசேதி, தஸ்ஸ வசனம் ஸுததி³வஸதோ பட்டா²ய த³ஸாஹம் அதிக்காமயதோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம்.

ஸசே தந்தவாயோ ‘‘அஹம் தும்ஹாகம் சீவரம் வாயித்வா கஸ்ஸசி ஹத்தே² பஹிணிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா ததே²வ கரோதி, சீவரம் க³ஹேத்வா க³தபி⁴க்கு² பன அத்தனோ பரிவேணே ட²பேத்வா தஸ்ஸ ந ஆரோசேதி, அஞ்ஞோ கோசி ப⁴ணதி ‘‘அபி, ப⁴ந்தே, அது⁴னா ஆப⁴தம் சீவரம் ஸுந்த³ர’’ந்தி. குஹிம், ஆவுஸோ, சீவரந்தி. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ஹத்தே² பேஸிதந்தி. ஏதஸ்ஸபி வசனம் ந பமாணம். யதா³ பன ஸோ பி⁴க்கு² சீவரம் தே³தி, லத்³த⁴தி³வஸதோ பட்டா²ய த³ஸாஹம் அதிக்காமயதோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம். ஸசே பன வாயாபனமூலம் அதி³ன்னம் ஹோதி, யாவ காகணிகமத்தம்பி அவஸிட்ட²ம், தாவ ரக்க²தி.

46. அதி⁴ட்டி²தசீவரம் (பாரா. அட்ட². 2.469) பன பரிபு⁴ஞ்ஜதோ கத²ம் அதி⁴ட்டா²னம் விஜஹதீதி? அஞ்ஞஸ்ஸ தா³னேன அச்சி²ந்தி³த்வா க³ஹணேன விஸ்ஸாஸக்³கா³ஹேன ஹீனாயாவத்தனேன ஸிக்கா²பச்சக்கா²னேன காலகிரியாய லிங்க³பரிவத்தனேன பச்சுத்³த⁴ரணேன சி²த்³த³பா⁴வேனாதி இமேஹி நவஹி காரணேஹி விஜஹதி. தத்த² புரிமேஹி அட்ட²ஹி ஸப்³ப³சீவரானி அதி⁴ட்டா²னம் விஜஹந்தி, சி²த்³த³பா⁴வேன பன திசீவரஸ்ஸேவ ஸப்³ப³ட்ட²கதா²ஸு அதி⁴ட்டா²னவிஜஹனம் வுத்தம், தஞ்ச நக²பிட்டி²ப்பமாணேன சி²த்³தே³ன. தத்த² நக²பிட்டி²ப்பமாணம் கனிட்ட²ங்கு³லினக²வஸேன வேதி³தப்³ப³ம், சி²த்³த³ஞ்ச வினிவித்³த⁴சி²த்³த³மேவ. சி²த்³த³ஸ்ஸ ஹி அப்³ப⁴ந்தரே ஏகதந்து சேபி அச்சி²ன்னோ ஹோதி, ரக்க²தி. தத்த² ஸங்கா⁴டியா ச உத்தராஸங்க³ஸ்ஸ ச தீ³க⁴ந்ததோ வித³த்தி²ப்பமாணஸ்ஸ, திரியந்ததோ அட்ட²ங்கு³லப்பமாணஸ்ஸ பதே³ஸஸ்ஸ ஓரதோ சி²த்³த³ம் அதி⁴ட்டா²னம் பி⁴ந்த³தி, அந்தரவாஸகஸ்ஸ பன தீ³க⁴ந்ததோ வித³த்தி²ப்பமாணஸ்ஸேவ, திரியந்ததோ சதுரங்கு³லப்பமாணஸ்ஸ பதே³ஸஸ்ஸ ஓரதோ சி²த்³த³ம் அதி⁴ட்டா²னம் பி⁴ந்த³தி, பரதோ ந பி⁴ந்த³தி, தஸ்மா ஜாதே சி²த்³தே³ திசீவரம் அதிரேகசீவரட்டா²னே திட்ட²தி, ஸூசிகம்மம் கத்வா புன அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். யோ பன து³ப்³ப³லட்டா²னே பட²மம் அக்³க³ளம் த³த்வா பச்சா² து³ப்³ப³லட்டா²னம் சி²ந்தி³த்வா அபனேதி, அதி⁴ட்டா²னம் ந பி⁴ஜ்ஜதி. மண்ட³லபரிவத்தனேபி ஏஸேவ நயோ. து³பட்டஸ்ஸ ஏகஸ்மிம் படலே சி²த்³தே³ வா ஜாதே க³ளிதே வா அதி⁴ட்டா²னம் ந பி⁴ஜ்ஜதி, கு²த்³த³கம் சீவரம் மஹந்தம் கரோதி, மஹந்தம் வா கு²த்³த³கம் கரோதி, அதி⁴ட்டா²னம் ந பி⁴ஜ்ஜதி. உபோ⁴ கோடியோ மஜ்ஜே² கரோந்தோ ஸசே பட²மம் சி²ந்தி³த்வா பச்சா² க⁴டேதி, அதி⁴ட்டா²னம் பி⁴ஜ்ஜதி. அத² க⁴டேத்வா சி²ந்த³தி, ந பி⁴ஜ்ஜதி. ரஜகேஹி தோ⁴வாபேத்வா ஸேதம் காராபேந்தஸ்ஸபி அதி⁴ட்டா²னம் அதி⁴ட்டா²னமேவாதி. அயம் தாவ அதி⁴ட்டா²னே வினிச்ச²யோ.

47. விகப்பனே பன த்³வே விகப்பனா ஸம்முகா²விகப்பனா பரம்முகா²விகப்பனா ச. கத²ம் ஸம்முகா²விகப்பனா ஹோதி? சீவரானம் ஏகப³ஹுபா⁴வம் ஸன்னிஹிதாஸன்னிஹிதபா⁴வஞ்ச ஞத்வா ‘‘இமம் சீவர’’ந்தி வா ‘‘இமானி சீவரானீ’’தி வா ‘‘ஏதம் சீவர’’ந்தி வா ‘‘ஏதானி சீவரானீ’’தி வா வத்வா ‘‘துய்ஹம் விகப்பேமீ’’தி வத்தப்³ப³ம், அயமேகா ஸம்முகா²விகப்பனா. ஏத்தாவதா நிதே⁴தும் வட்டதி, பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் பன விஸ்ஸஜ்ஜேதும் வா அதி⁴ட்டா²தும் வா ந வட்டதி. ‘‘மய்ஹம் ஸந்தகம், மய்ஹம் ஸந்தகானி பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி ஏவம் பன வுத்தே பச்சுத்³தா⁴ரோ நாம ஹோதி, ததோ பபு⁴தி பரிபோ⁴கா³த³யோபி வட்டந்தி.

அபரோ நயோ – ததே²வ சீவரானம் ஏகப³ஹுபா⁴வம் ஸன்னிஹிதாஸன்னிஹிதபா⁴வஞ்ச ஞத்வா தஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகே ‘‘இமம் சீவர’’ந்தி வா ‘‘இமானி சீவரானீ’’தி வா ‘‘ஏதம் சீவர’’ந்தி வா ‘‘ஏதானி சீவரானீ’’தி வா வத்வா பஞ்சஸு ஸஹத⁴ம்மிகேஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸ அத்தனா அபி⁴ருசிதஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி நாமம் க³ஹேத்வா ‘‘திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விகப்பேமீ’’தி வா ‘‘திஸ்ஸாய பி⁴க்கு²னியா, திஸ்ஸாய ஸிக்க²மானாய, திஸ்ஸஸ்ஸ ஸாமணேரஸ்ஸ, திஸ்ஸாய ஸாமணேரியா விகப்பேமீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம், அயம் அபராபி ஸம்முகா²விகப்பனா. ஏத்தாவதா நிதே⁴தும் வட்டதி, பரிபோ⁴கா³தீ³ஸு பன ஏகம்பி ந வட்டதி. தேன பன பி⁴க்கு²னா ‘‘திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்தகம்…பே… திஸ்ஸாய ஸாமணேரியா ஸந்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி வுத்தே பச்சுத்³தா⁴ரோ நாம ஹோதி, ததோ பபு⁴தி பரிபோ⁴கா³த³யோபி வட்டந்தி.

கத²ம் பரம்முகா²விகப்பனா ஹோதி? சீவரானம் ததே²வ ஏகப³ஹுபா⁴வம் ஸன்னிஹிதாஸன்னிஹிதபா⁴வஞ்ச ஞத்வா ‘‘இமம் சீவர’’ந்தி வா ‘‘இமானி சீவரானீ’’தி வா ‘‘ஏதம் சீவர’’ந்தி வா ‘‘ஏதானி சீவரானீ’’தி வா வத்வா ‘‘துய்ஹம் விகப்பனத்தா²ய த³ம்மீ’’தி வத்தப்³ப³ம். தேன வத்தப்³போ³ ‘‘கோ தே மித்தோ வா ஸந்தி³ட்டோ² வா’’தி. ததோ இதரேன புரிமனயேனேவ ‘‘திஸ்ஸோ பி⁴க்கூ²’’தி வா…பே… ‘‘திஸ்ஸா ஸாமணேரீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம். புன தேன பி⁴க்கு²னா ‘‘அஹம் திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ம்மீ’’தி வா…பே… ‘‘திஸ்ஸாய ஸாமணேரியா த³ம்மீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம், அயம் பரம்முகா²விகப்பனா. ஏத்தாவதா நிதே⁴தும் வட்டதி, பரிபோ⁴கா³தீ³ஸு பன ஏகம்பி ந வட்டதி. தேன பன பி⁴க்கு²னா து³தியஸம்முகா²விகப்பனாயம் வுத்தனயேனேவ ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ஸந்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி வுத்தே பச்சுத்³தா⁴ரோ நாம ஹோதி, ததோ பபு⁴தி பரிபோ⁴கா³த³யோபி வட்டந்தி.

த்³வின்னம் விகப்பனானம் கிம் நானாகரணம்? ஸம்முகா²விகப்பனாயம் ஸயம் விகப்பேத்வா பரேன பச்சுத்³த⁴ராபேதி, பரம்முகா²விகப்பனாயம் பரேனேவ விகப்பாபேத்வா பரேனேவ பச்சுத்³த⁴ராபேதி, இத³மேத்த² நானாகரணம். ஸசே பன யஸ்ஸ விகப்பேதி, ஸோ பஞ்ஞத்திகோவிதோ³ ந ஹோதி, ந ஜானாதி பச்சுத்³த⁴ரிதும், தம் சீவரம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ ப்³யத்தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா புன விகப்பேத்வா பரேன பச்சுத்³த⁴ராபேதப்³ப³ம். விகப்பிதவிகப்பனா நாமேஸா வட்டதி. ஏவம் தாவ சீவரே அதி⁴ட்டா²னவிகப்பனானயோ வேதி³தப்³போ³.

48. பத்தே பன அயம் நயோ – பத்தம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தேன உக்கட்ட²மஜ்ஜி²மோமகானம் அஞ்ஞதரோ பமாணயுத்தோவ அதி⁴ட்டா²தப்³போ³. தஸ்ஸ பமாணம் ‘‘அட்³டா⁴ள்ஹகோத³னம் க³ண்ஹாதீ’’திஆதி³னா (பாரா. 602) நயேன பாளியம் வுத்தம். தத்ராயம் வினிச்ச²யோ (பாரா. அட்ட². 2.602 ஆத³யோ) – அனுபஹதபுராணஸாலிதண்டு³லானம் ஸுகோட்டிதபரிஸுத்³தா⁴னம் த்³வே மக³த⁴னாளியோ க³ஹேத்வா தேஹி தண்டு³லேஹி அனுத்தண்டு³லமகிலின்னமபிண்டி³தம் ஸுவிஸத³ம் குந்த³மகுளராஸிஸதி³ஸம் அவஸ்ஸாவிதோத³னம் பசித்வா நிரவஸேஸம் பத்தே பக்கி²பித்வா தஸ்ஸ ஓத³னஸ்ஸ சதுத்த²பா⁴க³ப்பமாணோ நாதிக⁴னோ நாதிதனுகோ ஹத்த²ஹாரியோ ஸப்³ப³ஸம்பா⁴ரஸங்க²தோ முக்³க³ஸூபோ பக்கி²பிதப்³போ³, ததோ ஆலோபஸ்ஸ ஆலோபஸ்ஸ அனுரூபம் யாவசரிமாலோபப்பஹோனகம் மச்ச²மம்ஸாதி³ப்³யஞ்ஜனம் பக்கி²பிதப்³ப³ம், ஸப்பிதேலதக்கரஸகஞ்ஜிகாதீ³னி பன க³ணனூபகா³னி ந ஹோந்தி. தானி ஹி ஓத³னக³திகானி ஹோந்தி, நேவ ஹாபேதும், ந வட்³டே⁴தும் ஸக்கோந்தி. ஏவமேதம் ஸப்³ப³ம்பி பக்கி²த்தம் ஸசே பத்தஸ்ஸ முக²வட்டியா ஹேட்டி²மராஜிஸமம் திட்ட²தி, ஸுத்தேன வா ஹீரேன வா சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ வா ஹீரஸ்ஸ வா ஹேட்டி²மந்தம் பு²ஸதி, அயம் உக்கட்டோ² நாம பத்தோ. ஸசே தம் ராஜிம் அதிக்கம்ம தூ²பீகதம் திட்ட²தி, அயம் உக்கட்டோ²மகோ நாம பத்தோ. ஸசே தம் ராஜிம் ந ஸம்பாபுணாதி அந்தோக³த⁴மேவ ஹோதி, அயம் உக்கட்டு²க்கட்டோ² நாம பத்தோ.

உக்கட்ட²தோ உபட்³ட⁴ப்பமாணோ மஜ்ஜி²மோ நாம பத்தோ. மஜ்ஜி²மதோ உபட்³ட⁴ப்பமாணோ ஓமகோ. தஸ்மா ஸசே மக³த⁴னாளியா நாளிகோத³னாதி³ஸப்³ப³ம்பி பக்கி²த்தம் வுத்தனயேனேவ ஹேட்டி²மராஜிஸமம் திட்ட²தி, அயம் மஜ்ஜி²மோ நாம பத்தோ. ஸசே தம் ராஜிம் அதிக்கம்ம தூ²பீகதம் திட்ட²தி, அயம் மஜ்ஜி²மோமகோ நாம பத்தோ. ஸசே தம் ராஜிம் ந ஸம்பாபுணாதி அந்தோக³த⁴மேவ ஹோதி, அயம் மஜ்ஜி²முக்கட்டோ² நாம பத்தோ. ஸசே மக³த⁴னாளியா உபட்³ட⁴னாளிகோத³னாதி³ஸப்³ப³ம்பி பக்கி²த்தம் ஹேட்டி²மராஜிஸமம் திட்ட²தி, அயம் ஓமகோ நாம பத்தோ. ஸசே தம் ராஜிம் அதிக்கம்ம தூ²பீகதம் திட்ட²தி, அயம் ஓமகோமகோ நாம பத்தோ. ஸசே தம் ராஜிம் ந ஸம்பாபுணாதி அந்தோக³த⁴மேவ ஹோதி, அயம் ஓமகுக்கட்டோ² நாம பத்தோ. ஏவமேதே நவ பத்தா. தேஸு த்³வே அபத்தா உக்கட்டு²க்கட்டோ² ச ஓமகோமகோ சாதி. தஸ்மா ஏதே பா⁴ஜனபரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³, ந அதி⁴ட்டா²னூபகா³ ந விகப்பனூபகா³. இதரே பன ஸத்த அதி⁴ட்ட²ஹித்வா வா விகப்பேத்வா வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³.

பமாணயுத்தானம்பி ஏதேஸம் அதி⁴ட்டா²னவிகப்பனூபக³த்தம் ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – அயோபத்தோ பஞ்சஹி பாகேஹி, மத்திகாபத்தோ த்³வீஹி பாகேஹி பக்கோ அதி⁴ட்டா²னூபகோ³. உபோ⁴பி யம் மூலம் தா³தப்³ப³ம், தஸ்மிம் தி³ன்னேயேவ. ஸசே ஏகோபி பாகோ ஊனோ ஹோதி, காகணிகமத்தம்பி வா மூலம் அதி³ன்னம், ந அதி⁴ட்டா²னூபகோ³. ஸசே பத்தஸாமிகோ வத³தி ‘‘யதா³ தும்ஹாகம் மூலம் ப⁴விஸ்ஸதி, ததா³ த³ஸ்ஸத² அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி, நேவ அதி⁴ட்டா²னூபகோ³ ஹோதி, பாகஸ்ஸ ஹி ஊனத்தா பத்தஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தி, மூலஸ்ஸ ஸகலஸ்ஸ வா ஏகதே³ஸஸ்ஸ வா அதி³ன்னத்தா ஸகபா⁴வம் ந உபேதி, அஞ்ஞஸ்ஸேவ ஸந்தகோ ஹோதி, தஸ்மா பாகே ச மூலே ச ஸுனிட்டி²தேயேவ அதி⁴ட்டா²னூபகோ³ ஹோதி. யோ அதி⁴ட்டா²னூபகோ³, ஸ்வேவ விகப்பனூபகோ³. ஸோ ஹத்த²ம் ஆக³தோபி அனாக³தோபி அதி⁴ட்டா²தப்³போ³ விகப்பேதப்³போ³ வா. யதி³ ஹி பத்தகாரகோ மூலம் லபி⁴த்வா ஸயம் வா தா³துகாமோ ஹுத்வா ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே தும்ஹாகம் பத்தம் கத்வா அஸுகதி³வஸே நாம பசித்வா ட²பேஸ்ஸாமீ’’தி வத³தி, பி⁴க்கு² ச தேன பரிச்சி²ன்னதி³வஸதோ பட்டா²ய த³ஸாஹம் அதிக்காமேதி, நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம். ஸசே பன பத்தகாரகோ ‘‘அஹம் தும்ஹாகம் பத்தம் கத்வா பசித்வா ஸாஸனம் பேஸேஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா ததே²வ கரோதி, தேன பேஸிதபி⁴க்கு² பன தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ந ஆரோசேதி, அஞ்ஞோ தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா ‘‘தும்ஹாகம், ப⁴ந்தே, பத்தோ நிட்டி²தோ’’தி ஆரோசேதி, ஏதஸ்ஸ ஆரோசனம் ந பமாணம். யதா³ பன தேன பேஸிதோயேவ ஆரோசேதி, தஸ்ஸ வசனம் ஸுததி³வஸதோ பட்டா²ய த³ஸாஹம் அதிக்காமயதோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம். ஸசே பன பத்தகாரகோ ‘‘அஹம் தும்ஹாகம் பத்தம் கத்வா பசித்வா கஸ்ஸசி ஹத்தே² பஹிணிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா ததே²வ கரோதி, பத்தம் க³ஹேத்வா ஆக³தபி⁴க்கு² பன அத்தனோ பரிவேணே ட²பேத்வா தஸ்ஸ ந ஆரோசேதி, அஞ்ஞோ கோசி ப⁴ணதி ‘‘அபி, ப⁴ந்தே, அது⁴னா ஆப⁴தோ பத்தோ ஸுந்த³ரோ’’தி. ‘‘குஹிம், ஆவுஸோ, பத்தோ’’தி? ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ஹத்தே² பேஸிதோ’’தி. ஏதஸ்ஸபி வசனம் ந பமாணம். யதா³ பன ஸோ பி⁴க்கு² பத்தம் தே³தி, லத்³த⁴தி³வஸதோ பட்டா²ய த³ஸாஹம் அதிக்காமயதோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம், தஸ்மா த³ஸாஹம் அனதிக்காமேத்வாவ அதி⁴ட்டா²தப்³போ³ விகப்பேதப்³போ³ வா.

தத்த² த்³வே பத்தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னா காயேன வா அதி⁴ட்டா²தி, வாசாய வா அதி⁴ட்டா²தி. தேஸம் வஸேன அதி⁴ட்ட²ஹந்தேன ‘‘இமம் பத்தம் பச்சுத்³த⁴ராமீ’’தி வா ‘‘ஏதம் பத்தம் பச்சுத்³த⁴ராமீ’’தி வா வத்வா ஏவம் ஸம்முகே² வா பரம்முகே² வா டி²தம் புராணபத்தம் பச்சுத்³த⁴ரித்வா அஞ்ஞஸ்ஸ வா த³த்வா நவம் பத்தம் யத்த² கத்த²சி டி²தம் ஹத்தே²ன பராமஸித்வா ‘‘இத³ம் பத்தம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி சித்தேன ஆபோ⁴க³ம் கத்வா காயவிகாரம் கரோந்தேன காயேன வா அதி⁴ட்டா²தப்³போ³. வசீபே⁴த³ம் கத்வா வாசாய வா அதி⁴ட்டா²ப⁴ப்³போ³. தத்ர து³வித⁴ம் அதி⁴ட்டா²னம் – ஸசே ஹத்த²பாஸே ஹோதி, ‘‘இமம் பத்தம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி வாசா பி⁴ந்தி³தப்³பா³, அத² அந்தோக³ப்³பே⁴ வா உபரிபாஸாதே³ வா ஸாமந்தவிஹாரே வா ஹோதி, ட²பிதட்டா²னம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘ஏதம் பத்தம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி வாசா பி⁴ந்தி³தப்³பா³. அதி⁴ட்ட²ஹந்தேன பன ஏககேன அதி⁴ட்டா²தும்பி வட்டதி, அஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்திகே அதி⁴ட்டா²தும்பி வட்டதி. அஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்திகே அயமானிஸம்ஸோ – ஸசஸ்ஸ ‘‘அதி⁴ட்டி²தோ நு கோ² மே, நோ’’தி விமதி உப்பஜ்ஜதி, இதரோ ஸாரேத்வா விமதிம் சி²ந்தி³ஸ்ஸதீதி. ஸசே கோசி த³ஸ பத்தே லபி⁴த்வா ஸப்³பே³ அத்தனாவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதுகாமோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ அதி⁴ட்டா²தப்³பா³, ஏகம் பத்தம் அதி⁴ட்டா²ய புனதி³வஸே தம் பச்சுத்³த⁴ரித்வா அஞ்ஞோ அதி⁴ட்டா²தப்³போ³. ஏதேனேவ உபாயேன வஸ்ஸஸதம்பி பரிஹரிதும் ஸக்கா.

ஏவம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஸியா அதி⁴ட்டா²னவிஜஹனந்தி? ஸியா. ஸசே ஹி ஸயம் பத்தம் அஞ்ஞஸ்ஸ தே³தி, விப்³ப⁴மதி வா, ஸிக்க²ம் வா பச்சக்கா²தி, காலம் வா கரோதி, லிங்க³ம் வாஸ்ஸ பரிவத்ததி, பச்சுத்³த⁴ரதி வா, பத்தே வா சி²த்³த³ம் ஹோதி, அதி⁴ட்டா²னம் விஜஹதி. வுத்தஞ்சேதம் –

‘‘தி³ன்னவிப்³ப⁴ந்தபச்சக்கா², காலகிரியாகதேன ச;

லிங்க³பச்சுத்³த⁴ரா சேவ, சி²த்³தே³ன ப⁴வதி ஸத்தம’’ந்தி. (பாரா. அட்ட². 2.608) –

சோரக³ஹணவிஸ்ஸாஸக்³கா³ஹேஹிபி விஜஹதியேவ. கித்தகேன சி²த்³தே³ன அதி⁴ட்டா²னம் பி⁴ஜ்ஜதி? யேன கங்கு³ஸித்த²ம் நிக்க²மதி சேவ பவிஸதி ச. இத³ஞ்ஹி ஸத்தன்னம் த⁴ஞ்ஞானம் லாமகத⁴ஞ்ஞஸித்த²ம். தஸ்மிம் சி²த்³தே³ அயசுண்ணேன வா ஆணியா வா படிபாகதிகே கதே த³ஸாஹப்³ப⁴ந்தரே புன அதி⁴ட்டா²தப்³போ³. அயம் தாவேத்த² அதி⁴ட்டா²னே வினிச்ச²யோ.

49. விகப்பனே பன த்³வே விகப்பனா ஸம்முகா²விகப்பனா சேவ பரம்முகா²விகப்பனா ச. கத²ம் ஸம்முகா²விகப்பனா ஹோதி? பத்தானம் ஏகப³ஹுபா⁴வம் ஸன்னிஹிதாஸன்னிஹிதபா⁴வஞ்ச ஞத்வா ‘‘இமம் பத்த’’ந்தி வா ‘‘இமே பத்தே’’தி வா ‘‘ஏதம் பத்த’’ந்தி வா ‘‘ஏதே பத்தே’’தி வா வத்வா ‘‘துய்ஹம் விகப்பேமீ’’தி வத்தப்³ப³ம், அயமேகா ஸம்முகா²விகப்பனா. ஏத்தாவதா நிதே⁴தும் வட்டதி, பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் பன விஸ்ஸஜ்ஜேதும் வா அதி⁴ட்டா²தும் வா ந வட்டதி. ‘‘மய்ஹம் ஸந்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி ஏவம் பன வுத்தே பச்சுத்³தா⁴ரோ நாம ஹோதி, ததோ பபு⁴தி பரிபோ⁴கா³த³யோபி வட்டந்தி.

அபரோ நயோ – ததே²வ பத்தானம் ஏகப³ஹுபா⁴வம் ஸன்னிஹிதாஸன்னிஹிதபா⁴வஞ்ச ஞத்வா தஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகே ‘‘இமம் பத்த’’ந்தி வா ‘‘இமே பத்தே’’தி வா ‘‘ஏதம் பத்த’’ந்தி வா ‘‘ஏதே பத்தே’’தி வா வத்வா பஞ்சஸு ஸஹத⁴ம்மிகேஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸ அத்தனா அபி⁴ருசிதஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி நாமம் க³ஹேத்வா ‘‘திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விகப்பேமீ’’தி வா ‘‘திஸ்ஸாய பி⁴க்கு²னியா, ஸிக்க²மானாய, ஸாமணேரஸ்ஸ, திஸ்ஸாய ஸாமணேரியா விகப்பேமீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம், அயம் அபராபி ஸம்முகா²விகப்பனா. ஏத்தாவதா நிதே⁴தும் வட்டதி. பரிபோ⁴கா³தீ³ஸு பன ஏகம்பி ந வட்டதி. தேன பன பி⁴க்கு²னா திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்தகம்…பே… திஸ்ஸாய ஸாமணேரியா ஸந்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீதி வுத்தே பச்சுத்³தா⁴ரோ நாம ஹோதி, ததோ பபு⁴தி பரிபோ⁴கா³த³யோபி வட்டந்தி.

கத²ம் பரம்முகா²விகப்பனா ஹோதி? பத்தானம் ததே²வ ஏகப³ஹுபா⁴வம் ஸன்னிஹிதாஸன்னிஹிதபா⁴வஞ்ச ஞத்வா ‘‘இமம் பத்த’’ந்தி வா ‘‘இமே பத்தே’’தி வா ‘‘ஏதம் பத்த’’ந்தி வா ‘‘ஏதே பத்தே’’தி வா வத்வா ‘‘துய்ஹம் விகப்பனத்தா²ய த³ம்மீ’’தி வத்தப்³ப³ம். தேன வத்தப்³போ³ ‘‘கோ தே மித்தோ வா ஸந்தி³ட்டோ² வா’’தி. ததோ இதரேன புரிமனயேன ‘‘திஸ்ஸோ பி⁴க்கூ²’’தி வா…பே… ‘‘திஸ்ஸா ஸாமணேரீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம். புன தேன பி⁴க்கு²னா ‘‘அஹம் திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ம்மீ’’தி வா…பே… ‘‘திஸ்ஸாய ஸாமணேரியா த³ம்மீ’’தி வா வத்தப்³ப³ம், அயம் பரம்முகா²விகப்பனா. ஏத்தாவதா நிதே⁴தும் வட்டதி, பரிபோ⁴கா³தீ³ஸு பன ஏகம்பி ந வட்டதி. தேன பன பி⁴க்கு²னா து³தியஸம்முகா²விகப்பனாயம் வுத்தனயேனேவ ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ஸந்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி வுத்தே பச்சுத்³தா⁴ரோ நாம ஹோதி, ததோ பபு⁴தி பரிபோ⁴கா³த³யோபி வட்டந்தி. அயம் விகப்பனே நயோ.

50. ஏவம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா விகப்பேத்வா ச பரிபு⁴ஞ்ஜந்தேன பத்தே பி⁴ன்னே கிம் காதப்³ப³ந்தி? யஸ்ஸ பத்தே ராஜிமுக²வட்டிதோ ஹேட்டா² த்³வங்கு³லப்பமாணா ந ஹோதி தேன ந கிஞ்சி காதப்³ப³ம். யஸ்ஸ (பாரா. அட்ட². 2.612-3) பன தாதி³ஸா ஏகாபி ராஜி ஹோதி, தேன தஸ்ஸா ராஜியா ஹேட்டி²மபரியந்தே பத்தவேத⁴கேன விஜ்ஜி²த்வா பசித்வா ஸுத்தரஜ்ஜுகமகசிரஜ்ஜுகாதீ³ஹி வா திபுஸுத்தகேன வா ப³ந்தி⁴த்வா தம் ப³ந்த⁴னம் ஆமிஸஸ்ஸ அலக்³க³னத்த²ம் திபுபட்டேன வா கேனசி வா ப³த்³த⁴ஸிலேஸேன படிச்சா²தே³தப்³ப³ம். ஸோ ச பத்தோ அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³. ஸுகு²மம் வா சி²த்³த³ம் கத்வா ப³ந்தி⁴தப்³போ³. ஸுத்³தே⁴ஹி பன மது⁴கஸித்த²கலாகா²ஸஜ்ஜுரஸாதீ³ஹி ப³ந்தி⁴தும் ந வட்டதி, பா²ணிதம் ஜா²பேத்வா பாஸாணசுண்ணேன ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி. முக²வட்டிஸமீபே பன பத்தவேத⁴கேன விஜ்ஜி²யமானோ கபாலஸ்ஸ ப³ஹலத்தா பி⁴ஜ்ஜதி, தஸ்மா ஹேட்டா² விஜ்ஜி²தப்³போ³. யஸ்ஸ பன த்³வே ராஜியோ, ஏகாயேவ வா சதுரங்கு³லா, தஸ்ஸ த்³வே ப³ந்த⁴னானி தா³தப்³பா³னி. யஸ்ஸ திஸ்ஸோ, ஏகாயேவ வா ச²ளங்கு³லா, தஸ்ஸ தீணி. யஸ்ஸ சதஸ்ஸோ, ஏகாயேவ வா அட்ட²ங்கு³லா, தஸ்ஸ சத்தாரி. யஸ்ஸ பஞ்ச, ஏகாயேவ வா த³ஸங்கு³லா, ஸோ ப³த்³தோ⁴பி அப³த்³தோ⁴பி அபத்தோயேவ, அஞ்ஞோ விஞ்ஞாபேதப்³போ³. ஏஸ தாவ மத்திகாபத்தே வினிச்ச²யோ.

அயோபத்தே பன ஸசேபி பஞ்ச வா அதிரேகானி வா சி²த்³தா³னி ஹோந்தி, தானி ச அயசுண்ணேன வா ஆணியா வா லோஹமண்ட³லகேன வா ப³த்³தா⁴னி மட்டா²னி ஹோந்தி, ஸ்வேவ பத்தோ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³, அஞ்ஞோ ந விஞ்ஞாபேதப்³போ³. அத² பன ஏகம்பி சி²த்³த³ம் மஹந்தம் ஹோதி, லோஹமண்ட³லகேன ப³த்³த⁴ம்பி மட்ட²ம் ந ஹோதி, பத்தே ஆமிஸம் லக்³க³தி, அகப்பியோ ஹோதி, அயம் அபத்தோ, அஞ்ஞோ விஞ்ஞாபேதப்³போ³. விஞ்ஞாபேந்தேன ச ஸங்க⁴வஸேன பவாரிதட்டா²னே பஞ்சப³ந்த⁴னேனேவ பத்தேன அஞ்ஞம் பத்தம் விஞ்ஞாபேதும் வட்டதி, புக்³க³லவஸேன பன பவாரிதட்டா²னே ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேனாபி வட்டதி. பத்தம் லபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தேன ச யாகு³ரந்த⁴னரஜனபசனாதி³னா அபரிபோ⁴கே³ன ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³, அந்தராமக்³கே³ பன ப்³யாதி⁴ம்ஹி உப்பன்னே அஞ்ஞஸ்மிம் பா⁴ஜனே அஸதி மத்திகாய லிம்பேத்வா யாகு³ம் வா பசிதும் உத³கம் வா தாபேதும் வட்டதி. மஞ்சபீட²ச²த்தனாக³த³ந்தகாதி³கே அதே³ஸேபி ந நிக்கி²பிதப்³போ³. பத்தஸ்ஸ ஹி நிக்கி²பனதே³ஸோ ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பத்தாதா⁴ரக’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. 254) நயேன க²ந்த⁴கே வுத்தோயேவ.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

அதி⁴ட்டா²னவிகப்பனவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.

9. சீவரவிப்பவாஸவினிச்ச²யகதா²

51. சீவரேனவினாவாஸோதி திசீவராதி⁴ட்டா²னேன அதி⁴ட்டி²தானம் திண்ணம் சீவரானம் அஞ்ஞதரேன விப்பவாஸோ. ஏவம் அதி⁴ட்டி²தேஸு ஹி தீஸு சீவரேஸு ஏகேனபி வினா வஸிதும் ந வட்டதி, வஸந்தஸ்ஸ ஸஹ அருணுக்³க³மனா சீவரம் நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஹோதி, தஸ்மா அருணுக்³க³மனஸமயே சீவரம் அட்³ட⁴தேய்யரதனப்பமாணே ஹத்த²பாஸே கத்வா வஸிதப்³ப³ம். கா³மனிவேஸனஉதோ³ஸிதஅட்³ட³மாளபாஸாத³ஹம்மியனாவாஸத்த²கே²த்தத⁴ஞ்ஞகரணஆராமவிஹாரருக்க²மூலஅஜ்ஜோ²காஸேஸு பன அயம் விஸேஸோ (பாரா. அட்ட². 2.477-8) – ஸசே ஏகஸ்ஸ ரஞ்ஞோ கா³மபோ⁴ஜகஸ்ஸ வா ஸந்தகோ கா³மோ ஹோதி, யேன கேனசி பாகாரேன வா வதியா வா பரிகா²ய வா பரிக்கி²த்தோ ச, ஏவரூபே கா³மே சீவரம் நிக்கி²பித்வா கா³மப்³ப⁴ந்தரே யத்த² கத்த²சி யதா²ருசிதட்டா²னே அருணம் உட்டா²பேதும் வட்டதி. ஸசே பன அபரிக்கி²த்தோ ஹோதி, ஏவரூபே கா³மே யஸ்மிம் க⁴ரே சீவரம் நிக்கி²த்தம், தஸ்மிம் வத்த²ப்³ப³ம், தஸ்ஸ வா க⁴ரஸ்ஸ ஹத்த²பாஸே ஸமந்தா அட்³ட⁴தேய்யரதனப்³ப⁴ந்தரே வஸிதப்³ப³ம். தம் பமாணம் அதிக்கமித்வா ஸசேபி இத்³தி⁴மா பி⁴க்கு² ஆகாஸே அருணம் உட்டா²பேதி, சீவரம் நிஸ்ஸக்³கி³யமேவ ஹோதி.