20. படிக்³க³ஹணவினிச்ச²யகதா²

104. கா²த³னீயாதி³படிக்³கா³ஹோதி அஜ்ஜோ²ஹரிதப்³ப³ஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி கா²த³னீயஸ்ஸ வா போ⁴ஜனீயஸ்ஸ வா படிக்³க³ஹணம். தத்ராயம் வினிச்ச²யோ – பஞ்சஹி அங்கே³ஹி படிக்³க³ஹணம் ருஹதி, தா²மமஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ உச்சாரணமத்தம் ஹோதி, ஹத்த²பாஸோ பஞ்ஞாயதி, அபி⁴ஹாரோ பஞ்ஞாயதி, தே³வோ வா மனுஸ்ஸோ வா திரச்சா²னக³தோ வா காயேன காயபடிப³த்³தே⁴ன நிஸ்ஸக்³கி³யேன வா தே³தி, தஞ்சே பி⁴க்கு² காயேன வா காயபடிப³த்³தே⁴ன வா படிக்³க³ண்ஹாதி. ஏவம் பஞ்சஹங்கே³ஹி படிக்³க³ஹணம் ருஹதி.

தத்த² டி²தனிஸின்னனிபன்னானம் வஸேன ஏவம் ஹத்த²பாஸோ வேதி³தப்³போ³ – ஸசே பி⁴க்கு² நிஸின்னோ ஹோதி, ஆஸனஸ்ஸ பச்சி²மந்ததோ பட்டா²ய, ஸசே டி²தோ, பண்ஹிஅந்ததோ பட்டா²ய, ஸசே நிபன்னோ, யேன பஸ்ஸேன நிபன்னோ, தஸ்ஸ பாரிமந்ததோ பட்டா²ய, தா³யகஸ்ஸ நிஸின்னஸ்ஸ வா டி²தஸ்ஸ வா நிபன்னஸ்ஸ வா ட²பேத்வா பஸாரிதஹத்த²ம் யம் ஆஸன்னதரம் அங்க³ம், தஸ்ஸ ஓரிமந்தேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா அட்³ட⁴தேய்யஹத்தோ² ஹத்த²பாஸோ நாம.

ஸசே பன தா³யகபடிக்³கா³ஹகேஸு ஏகோ ஆகாஸே ஹோதி, ஏகோ பூ⁴மியம், பூ⁴மட்ட²ஸ்ஸ ச ஸீஸேன, ஆகாஸட்ட²ஸ்ஸ ச ட²பேத்வா தா³தும் வா க³ஹேதும் வா பஸாரிதஹத்த²ம் யம் ஆஸன்னதரம் அங்க³ம், தஸ்ஸ ஓரிமந்தேன ஹத்த²பாஸபமாணம் பரிச்சி²ந்தி³தப்³ப³ம். ஸசேபி ஏகோ கூபே ஹோதி, ஏகோ கூபதடே, ஏகோ வா பன ருக்கே², ஏகோ பத²வியம், வுத்தனயேனேவ ஹத்த²பாஸபமாணம் பரிச்சி²ந்தி³தப்³ப³ம். ஏவரூபே ஹத்த²பாஸே ட²த்வா ஸசேபி பக்கீ² முக²துண்ட³கேன வா ஹத்தீ² வா ஸோண்டா³ய க³ஹேத்வா புப்ப²ம் வா ப²லம் வா தே³தி, படிக்³க³ஹணம் ருஹதி. ஸசே பன அட்³ட⁴ட்ட²மரதனஸ்ஸபி ஹத்தி²னோ க²ந்தே⁴ நிஸின்னோ தேன ஸோண்டா³ய தீ³யமானம் க³ண்ஹாதி, வட்டதியேவ. ஹத்தா²தீ³ஸு யேன கேனசி ஸரீராவயவேன அந்தமஸோ பாத³ங்கு³லியாபி தீ³யமானம் காயேன தி³ன்னம் நாம ஹோதி. படிக்³க³ஹணேபி ஏஸேவ நயோ. யேன கேனசி ஹி ஸரீராவயவேன க³ஹிதம் காயேன க³ஹிதமேவ ஹோதி. ஸசேபி நத்து²கரணியம் தீ³யமானம் நாஸாபுடேன அகல்லகோ வா முகே²ன படிக்³க³ண்ஹாதி, ஆபோ⁴க³மேவ ஹேத்த² பமாணம்.

105. கடச்சு²ஆதீ³ஸு பன யேன கேனசி உபகரணேன தி³ன்னம் காயபடிப³த்³தே⁴ன தி³ன்னம் நாம ஹோதி. படிக்³க³ஹணேபி ஏஸேவ நயோ. யேன கேனசி ஹி ஸரீரஸம்ப³த்³தே⁴ன பத்ததா²லகாதி³னா க³ஹிதம் காயபடிப³த்³தே⁴ன க³ஹிதமேவ ஹோதி. காயதோ பன காயபடிப³த்³த⁴தோ ச மோசேத்வா ஹத்த²பாஸே டி²தஸ்ஸ காயே வா காயபடிப³த்³தே⁴ வா பாதியமானம்பி நிஸ்ஸக்³கி³யேன பயோகே³ன தி³ன்னம் நாம ஹோதி. ஏகோ ப³ஹூனி ப⁴த்தப்³யஞ்ஜனபா⁴ஜனானி ஸீஸே கத்வா பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸந்திகம் ஆக³ந்த்வா டி²தகோவ ‘‘க³ண்ஹதா²’’தி வத³தி, ந தாவ அபி⁴ஹாரோ பஞ்ஞாயதி, தஸ்மா ந க³ஹேதப்³ப³ம். ஸசே பன ஈஸகம்பி ஓனமதி, பி⁴க்கு²னா ஹத்த²ம் பஸாரேத்வா ஹேட்டி²மபா⁴ஜனம் ஏகதே³ஸேனபி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா ஸப்³ப³பா⁴ஜனானி படிக்³க³ஹிதானி ஹோந்தி. ததோ பட்டா²ய ஓரோபேத்வா உக்³கா⁴டேத்வா வா யம் இச்ச²தி, தம் க³ஹேதும் வட்டதி. ப⁴த்தபச்சி²ஆதி³ம்ஹி பன ஏகபா⁴ஜனே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி².

காஜேன ப⁴த்தம் ஹரந்தோபி ஸசே காஜம் ஓனமேத்வா தே³தி, வட்டதி. திம்ஸஹத்தோ² வேணு ஹோதி, ஏகஸ்மிம் அந்தே கு³ளகும்போ⁴ ப³த்³தோ⁴, ஏகஸ்மிம் ஸப்பிகும்போ⁴, தஞ்சே படிக்³க³ண்ஹாதி, ஸப்³ப³ம் படிக்³க³ஹிதமேவ. உச்சு²யந்ததோ³ணிதோ பக்³க⁴ரந்தமேவ ‘‘ரஸம் க³ண்ஹதா²’’தி வத³தி, அபி⁴ஹாரோ ந பஞ்ஞாயதீதி ந க³ஹேதப்³போ³. ஸசே பன கஸடம் ச²ட்³டே³த்வா ஹத்தே²ன உஸ்ஸிஞ்சித்வா தே³தி, வட்டதி. ப³ஹூ பத்தா மஞ்சே வா பீடே² வா கடஸாரே வா தோ³ணியம் வா ப²லகே வா ட²பிதா ஹோந்தி, யத்த² டி²தஸ்ஸ தா³யகோ ஹத்த²பாஸே ஹோதி, தத்த² ட²த்வா படிக்³க³ஹணஸஞ்ஞாய மஞ்சாதீ³னி அங்கு³லியாபி பு²ஸித்வா டி²தேன வா நிஸின்னேன வா நிபன்னேன வா யம் தேஸு பத்தேஸு தீ³யதி, தம் ஸப்³ப³ம் படிக்³க³ஹிதம் ஹோதி. ஸசேபி ‘‘படிக்³க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி மஞ்சாதீ³னி அபி⁴ருஹித்வா நிஸீத³தி, வட்டதியேவ.

பத²வியம் பன ஸசேபி குச்சி²யா குச்சி²ம் ஆஹச்ச டி²தா ஹோந்தி, யம் யம் அங்கு³லியா வா ஸூசியா வா பு²ஸித்வா நிஸின்னோ ஹோதி, தத்த² தத்த² தீ³யமானமேவ படிக்³க³ஹிதம் ஹோதி. யத்த² கத்த²சி மஹாகடஸாரஹத்த²த்த²ரணாதீ³ஸு ட²பிதபத்தே படிக்³க³ஹணம் ந ருஹதீதி வுத்தம், தம் ஹத்த²பாஸாதிக்கமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம், ஹத்த²பாஸே பன ஸதி யத்த² கத்த²சி வட்டதி அஞ்ஞத்ர தத்த²ஜாதகா. தத்த²ஜாதகே பன பது³மினிபண்ணே வா கிம்ஸுகபண்ணாதி³ம்ஹி வா ந வட்டதி. ந ஹி தம் காயபடிப³த்³த⁴ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. யதா² ச தத்த²ஜாதகே, ஏவம் கா²ணுகே ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதமஞ்சாதி³ம்ஹி அஸம்ஹாரிமே ப²லகே வா பாஸாணே வா ந ருஹதியேவ. தேபி ஹி தத்த²ஜாதகஸங்க்²யுபகா³ ஹோந்தி. பூ⁴மியம் அத்த²தேஸு ஸுகு²மேஸு திந்திணிகாதி³பண்ணேஸு படிக்³க³ஹணம் ந ருஹதி. ந ஹி தானி ஸந்தா⁴ரேதும் ஸமத்தா²னீதி. மஹந்தேஸு பன பது³மினிபண்ணாதீ³ஸு ருஹதி. ஸசே ஹத்த²பாஸம் அதிக்கம்மடி²தோ தீ³க⁴த³ண்ட³கேன உளுங்கேன தே³தி, ‘‘ஆக³ந்த்வா தே³ஹீ’’தி வத்தப்³போ³. வசனம் அஸுத்வா வா அனாதி³யித்வா வா பத்தே ஆகிரதியேவ, புன படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். தூ³ரே ட²த்வா ப⁴த்தபிண்ட³ம் கி²பந்தேபி ஏஸேவ நயோ.

106. ஸசே பத்தத²விகதோ நீஹரியமானே பத்தே ரஜனசுண்ணானி ஹோந்தி, ஸதி உத³கே தோ⁴விதப்³போ³, அஸதி ரஜனசுண்ணம் புஞ்சி²த்வா படிக்³க³ஹேத்வா வா பிண்டா³ய சரிதப்³ப³ம். ஸசே பிண்டா³ய சரந்தஸ்ஸ பத்தே ரஜம் பததி, படிக்³க³ஹேத்வா பி⁴க்கா² க³ண்ஹிதப்³பா³, அப்படிக்³க³ஹேத்வா க³ண்ஹதோ வினயது³க்கடம், தம் பன புன படிக்³க³ஹேத்வா பு⁴ஞ்ஜதோ அனாபத்தி. ஸசே பன ‘‘படிக்³க³ஹேத்வா தே³தா²’’தி வுத்தே வசனம் அஸுத்வா வா அனாதி³யித்வா வா பி⁴க்க²ம் தே³ந்தியேவ, வினயது³க்கடம் நத்தி², புன படிக்³க³ஹேத்வா அஞ்ஞா பி⁴க்கா² க³ஹேதப்³பா³. ஸசே மஹாவாதோ ததோ ததோ ரஜம் பாதேதி, ந ஸக்கா ஹோதி பி⁴க்க²ம் க³ஹேதும், ‘‘அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஸுத்³த⁴சித்தேன ஆபோ⁴க³ம் கத்வா க³ண்ஹிதும் வட்டதி. ஏவம் பிண்டா³ய சரித்வா விஹாரம் வா ஆஸனஸாலம் வா க³ந்த்வா தம் அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ த³த்வா புன தேன தி³ன்னம் வா தஸ்ஸ விஸ்ஸாஸேன வா படிக்³க³ஹேத்வா பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. ஸசே பி⁴க்கா²சாரே ஸரஜம் பத்தம் பி⁴க்கு²ஸ்ஸ தே³தி, ஸோ வத்தப்³போ³ ‘‘இமம் படிக்³க³ஹேத்வா பி⁴க்க²ம் வா க³ண்ஹேய்யாஸி பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யாஸி வா’’தி, தேன ததா² காதப்³ப³ம். ஸசே ரஜம் உபரி உப்பிலவதி, கஞ்ஜிகம் பவாஹேத்வா ஸேஸம் பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். ஸசே அந்தோபவிட்ட²ம் ஹோதி, படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். அனுபஸம்பன்னே அஸதி ஹத்த²தோ அமோசேந்தேனேவ யத்த² அனுபஸம்பன்னோ அத்தி², தத்த² நேத்வா படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். ஸுக்க²ப⁴த்தே பதிதரஜம் அபனேத்வா பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. ஸசே அதிஸுகு²மம் ஹோதி, உபரி ப⁴த்தேன ஸத்³தி⁴ம் அபனேதப்³ப³ம், படிக்³க³ஹேத்வா வா பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யாகு³ம் வா ஸூபம் வா புரதோ ட²பேத்வா ஆலுளேந்தானம் பா⁴ஜனதோ பு²ஸிதானி உக்³க³ந்த்வா பத்தே பதந்தி, பத்தோ படிக்³க³ஹேதப்³போ³.

107. உளுங்கேன ஆஹரித்வா தே³ந்தானம் பட²மதரம் உளுங்கதோ தே²வா பத்தே பதந்தி, ஸுபதிதா, அபி⁴ஹடத்தா தோ³ஸோ நத்தி². ஸசேபி சருகேன ப⁴த்தே ஆகிரியமானே சருகதோ மஸி வா சா²ரிகா வா பததி, அபி⁴ஹடத்தா நேவத்தி² தோ³ஸோ. அனந்தரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தீ³யமானம் பத்ததோ உப்பதித்வா இதரஸ்ஸ பத்தே பததி, ஸுபதிதம். படிக்³க³ஹிதமேவ ஹி தம் ஹோதி. ஸசே ஜஜ்ஜ²ரிஸாகா²தி³ம் பா²லேத்வா ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தே³ந்தானம் ஸாக²தோ பு²ஸிதானி அஞ்ஞஸ்ஸ பத்தே பதந்தி, பத்தோ படிக்³க³ஹேதப்³போ³, யஸ்ஸ பத்தஸ்ஸ உபரி பா²லேந்தி, தஸ்ஸ பத்தே பதிதேஸு தா³துகாமதாய அபி⁴ஹடத்தா தோ³ஸோ நத்தி². பாயாஸஸ்ஸ பூரேத்வா பத்தம் தே³ந்தி, உண்ஹத்தா ஹேட்டா² க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி, முக²வட்டியாபி க³ஹேதும் வட்டதி. ஸசே ததா²பி ந ஸக்கோதி, ஆதா⁴ரகேன க³ஹேதப்³போ³. ஆஸனஸாலாய பத்தம் க³ஹேத்வா நிஸின்னோ பி⁴க்கு² நித்³த³ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, நேவ ஆஹரியமானம், ந தீ³யமானம் ஜானாதி, அப்படிக்³க³ஹிதம் ஹோதி. ஸசே பன ஆபோ⁴க³ம் கத்வா நிஸின்னோ ஹோதி, வட்டதி. ஸசேபி ஸோ ஹத்தே²ன ஆதா⁴ரகம் முஞ்சித்வா பாதே³ன பேல்லேத்வா நித்³தா³யதி, வட்டதியேவ. பாதே³ன ஆதா⁴ரகம் அக்கமித்வா படிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ பன ஜாக³ரந்தஸ்ஸபி அனாத³ரபடிக்³க³ஹணம் ஹோதி, தஸ்மா ந கத்தப்³ப³ம். கேசி ‘‘ஏவம் ஆதா⁴ரகேன படிக்³க³ஹணம் காயபடிப³த்³த⁴படிப³த்³தே⁴ன படிக்³க³ஹணம் நாம ஹோதி, தஸ்மா ந வட்டதீ’’தி வத³ந்தி, தம் வசனமத்தமேவ, அத்த²தோ பன ஸப்³ப³ம்பேதம் காயபடிப³த்³த⁴மேவ ஹோதி. காயஸம்ஸக்³கே³பி சேஸ நயோ த³ஸ்ஸிதோ. யம்பி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ தீ³யமானம் பததி, தம்பி ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி.

தத்ரித³ம் ஸுத்தம் –

‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யம் தீ³யமானம் பததி, தம் ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும், பரிச்சத்தம் தம், பி⁴க்க²வே, தா³யகேஹீ’’தி (சூளவ. 273).

இத³ஞ்ச பன ஸுத்தம் நேய்யத்த²ம், தஸ்மா ஏவமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³ – யம் தீ³யமானம் தா³யகஸ்ஸ ஹத்த²தோ பரிக³ளித்வா ஸுத்³தா⁴ய வா பூ⁴மியா பது³மினிபண்ணே வா வத்த²கடஸாரகாதீ³ஸு வா பததி, தம் ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. யம் பன ஸரஜாய பூ⁴மியம் பததி, தம் ரஜம் புஞ்சி²த்வா வா தோ⁴வித்வா வா படிக்³க³ஹேத்வா வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். ஸசே பவட்டந்தம் அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகம் க³ச்ச²தி, தேன ஆஹராபேதும்பி வட்டதி. ஸசே தம் பி⁴க்கு²ம் வத³தி ‘‘த்வம்யேவ கா²தா³’’தி, தஸ்ஸபி கா²தி³தும் வட்டதி, அனாணத்தேன பன தேன ந க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘அனாணத்தேனபி இதரஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமீதி க³ஹேதும் வட்டதீ’’தி குருந்தி³யம் வுத்தம். கஸ்மா பனேதம் இதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ க³ஹேதும் ந வட்டதீதி? ப⁴க³வதா அனனுஞ்ஞாதத்தா. ப⁴க³வதா ஹி ‘‘ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி வத³ந்தேன யஸ்ஸேவ தம் தீ³யமானம் பததி, தஸ்ஸ அப்படிக்³க³ஹிதகம்பி தம் க³ஹேத்வா பரிபோ⁴கோ³ அனுஞ்ஞாதோ. ‘‘பரிச்சத்தம் தம், பி⁴க்க²வே, தா³யகேஹீ’’தி வசனேன பனேத்த² பரஸந்தகபா⁴வோ தீ³பிதோ, தஸ்மா அஞ்ஞஸ்ஸ ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதி, தஸ்ஸ பன ஆணத்தியா வட்டதீதி அயம் கிரேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. யஸ்மா ச ஏதம் அப்படிக்³க³ஹிதகத்தா அனுஞ்ஞாதம், தஸ்மா யதா²டி²தம்யேவ அனாமஸித்வா கேனசி பித³ஹித்வா ட²பிதம் து³தியதி³வஸேபி பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, ஸன்னிதி⁴பச்சயா அனாபத்தி, படிக்³க³ஹேத்வா பன பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். தம் தி³வஸம்யேவ ஹி தஸ்ஸ ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபோ⁴கோ³ அனுஞ்ஞாதோ, ந ததோ பரந்தி அயம்பி கிரேத்த² அதி⁴ப்பாயோ.

108. இதா³னி அப்³போ³ஹாரிகனயோ வுச்சதி. பு⁴ஞ்ஜந்தானஞ்ஹி த³ந்தா கீ²யந்தி, நகா² கீ²யந்தி, பத்தஸ்ஸ வண்ணோ கீ²யதி, ஸப்³ப³ம் அப்³போ³ஹாரிகம். ஸத்த²கேன உச்சு²ஆதீ³ஸு பா²லிதேஸு மலம் பஞ்ஞாயதி, ஏதம் நவஸமுட்டி²தம் நாம, படிக்³க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். ஸத்த²கம் தோ⁴வித்வா பா²லிதேஸு மலம் ந பஞ்ஞாயதி, லோஹக³ந்த⁴மத்தம் ஹோதி, தம் அப்³போ³ஹாரிகம். யம்பி ஸத்த²கம் க³ஹேத்வா பரிஹரந்தி, தேன பா²லிதேபி ஏஸேவ நயோ. ந ஹி தம் பரிபோ⁴க³த்தா²ய பரிஹரந்தீதி. மூலபே⁴ஸஜ்ஜாதீ³னி பிஸந்தானம் வா கோட்டேந்தானம் வா நிஸத³னிஸத³போதகஉது³க்க²லமுஸலாதீ³னி கீ²யந்தி, பரிஹரணகவாஸிம் தாபேத்வா பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²ய தக்கே வா கீ²ரே வா பக்கி²பந்தி, தத்த² நீலிகா பஞ்ஞாயதி, ஸத்த²கே வுத்தஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ. ஆமகதக்காதீ³ஸு பன ஸயம் ந பக்கி²பிதப்³பா³, பக்கி²பதி சே, ஸாமம்பாகதோ ந முச்சதி. தே³வே வஸ்ஸந்தே பிண்டா³ய சரந்தஸ்ஸ ஸரீரதோ வா சீவரதோ வா கிலிட்ட²உத³கம் பத்தே பததி, படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். ருக்க²மூலாதீ³ஸு பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ பதிதேபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே பன ஸத்தாஹம் வஸ்ஸந்தே தே³வே ஸுத்³த⁴ம் உத³கம் ஹோதி, அப்³போ⁴காஸதோ வா பததி, வட்டதி.

109. ஸாமணேரஸ்ஸ ஓத³னம் தே³ந்தேன தஸ்ஸ பத்தக³தம் அச்சு²பந்தேனேவ தா³தப்³போ³, பத்தோ வாஸ்ஸ படிக்³க³ஹேதப்³போ³. அப்படிக்³க³ஹிதே ஓத³னம் சு²பித்வா புன அத்தனோ பத்தே ஓத³னம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ உக்³க³ஹிதகோ ஹோதி. ஸசே பன தா³துகாமோ ஹுத்வா ‘‘ஆஹர, ஸாமணேர, பத்தம், ஓத³னம் க³ண்ஹாஹீ’’தி வத³தி, இதரோ ‘‘அலம் மய்ஹ’’ந்தி படிக்கி²பதி, புன ‘‘தவேதம் மயா பரிச்சத்த’’ந்தி ச வுத்தே ‘‘ந மய்ஹம் ஏதேனத்தோ²’’தி வத³தி, ஸதக்க²த்தும்பி பரிச்சஜது, யாவ அத்தனோ ஹத்த²க³தம், தாவ படிக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி. ஸசே பன ஆதா⁴ரகே டி²தம் நிரபேக்கோ² ‘‘க³ண்ஹாஹீ’’தி வத³தி, புன படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். ஸாபேக்கோ² ஆதா⁴ரகே பத்தம் ட²பேத்வா ‘‘ஏத்தோ பூவம் வா ப⁴த்தம் வா க³ண்ஹாஹீ’’தி ஸாமணேரம் வத³தி, ஸாமணேரோ ஹத்த²ம் தோ⁴வித்வா ஸசேபி ஸதக்க²த்தும் க³ஹேத்வா அத்தனோ பத்தக³தம் அபு²ஸந்தோவ அத்தனோ பத்தே பக்கி²பதி, புன படிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தி². யதி³ பன அத்தனோ பத்தக³தம் பு²ஸித்வா ததோ க³ண்ஹாதி, ஸாமணேரஸந்தகேன ஸம்ஸட்ட²ம் ஹோதி, புன படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். கேசி பன ‘‘ஸசேபி க³ய்ஹமானம் சி²ஜ்ஜித்வா தத்த² பததி, புன படிக்³க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி வத³ந்தி. தம் ‘‘ஏகம் ப⁴த்தபிண்ட³ம் க³ண்ஹ, ஏகம் பூவம் க³ண்ஹ, இமஸ்ஸ கு³ளபிண்ட³ஸ்ஸ ஏத்தகம் பதே³ஸம் க³ண்ஹா’’தி ஏவம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா வுத்தே வேதி³தப்³ப³ம், இத⁴ பன பரிச்சே²தோ³ நத்தி², தஸ்மா யம் ஸாமணேரஸ்ஸ பத்தே பததி, ததே³வ படிக்³க³ஹணம் விஜஹதி, ஹத்த²க³தம் பன யாவ ஸாமணேரோ வா ‘‘அல’’ந்தி ந ஓரமதி, பி⁴க்கு² வா ந வாரேதி, தாவ பி⁴க்கு²ஸ்ஸேவ ஸந்தகம், தஸ்மா படிக்³க³ஹணம் ந விஜஹதி. ஸசே அத்தனோ வா பி⁴க்கூ²னம் வா யாகு³பசனகபா⁴ஜனே கேஸஞ்சி அத்தா²ய ப⁴த்தம் பக்கி²பதி, ‘‘ஸாமணேர, பா⁴ஜனஸ்ஸ உபரி ஹத்த²ம் கரோஹீ’’தி வத்வா தஸ்ஸ ஹத்தே² பக்கி²பிதப்³ப³ம். தஸ்ஸ ஹத்த²தோ பா⁴ஜனே பதிதஞ்ஹி து³தியதி³வஸே பா⁴ஜனஸ்ஸ அகப்பியபா⁴வம் ந கரோதி பரிச்சத்தத்தா. ஸசே ஏவம் அகத்வா பக்கி²பதி, பத்தமிவ பா⁴ஜனம் நிராமிஸம் கத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

110. தா³யகா யாகு³குடம் ட²பேத்வா க³தா, தம் த³ஹரஸாமணேரோ படிக்³க³ண்ஹாபேதும் ந ஸக்கோதி, பி⁴க்கு² பத்தம் உபனாமேதி, ஸாமணேரோ குடஸ்ஸ கீ³வம் பத்தஸ்ஸ முக²வட்டியம் ட²பேத்வா ஆவஜ்ஜேதி, பத்தக³தா யாகு³ படிக்³க³ஹிதாவ ஹோதி. அத² வா பி⁴க்கு² பூ⁴மியம் ஹத்த²ம் ட²பேதி, ஸாமணேரோ பவட்டேத்வா ஹத்த²ம் ஆரோபேதி, வட்டதி. பூவபச்சி²ப⁴த்தபச்சி²உச்சு²பா⁴ராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே படிக்³க³ஹணூபக³ம் பா⁴ரம் த்³வே தயோ ஸாமணேரா தே³ந்தி, ஏகேன வா ப³லவதா உக்கி²த்தம் த்³வே தயோ பி⁴க்கூ² க³ண்ஹந்தி, வட்டதி. மஞ்சஸ்ஸ வா பீட²ஸ்ஸ வா பாதே³ தேலக⁴டம் வா பா²ணிதக⁴டம் வா லக்³கே³ந்தி, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ மஞ்சேபி பீடே²பி நிஸீதி³தும் வட்டதி, உக்³க³ஹிதகம் நாம ந ஹோதி.

நாக³த³ந்தகே வா அங்குஸகே வா த்³வே தேலக⁴டா லக்³கி³தா ஹோந்தி உபரி படிக்³க³ஹிதகோ, ஹேட்டா² அப்படிக்³க³ஹிதகோ. உபரிமம் க³ஹேதும் வட்டதி, ஹேட்டா² படிக்³க³ஹிதகோ, உபரி அப்படிக்³க³ஹிதகோ, உபரிமம் க³ஹேத்வா இதரம் க³ண்ஹதோ உபரிமோ உக்³க³ஹிதகோ ஹோதி. ஹேட்டா²மஞ்சே அப்படிக்³க³ஹிதகம் தேலதா²லகம் ஹோதி, தஞ்சே ஸம்மஜ்ஜந்தோ ஸம்முஞ்ஜனியா க⁴ட்டேதி, உக்³க³ஹிதகம் ந ஹோதி, ‘‘படிக்³க³ஹிதகம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி அப்படிக்³க³ஹிதகம் க³ஹேத்வா ஞத்வா புன ட²பேதி, உக்³க³ஹிதகம் ந ஹோதி, ப³ஹி நீஹரித்வா ஸஞ்ஜானாதி, ப³ஹி அட்ட²பேத்வா ஹரித்வா தத்தே²வ ட²பேதப்³ப³ம், நத்தி² தோ³ஸோ. ஸசே பன புப்³பே³ விவரித்வா ட²பிதம், ந பித³ஹிதப்³ப³ம். யதா² புப்³பே³ டி²தம், ததே²வ ட²பேதப்³ப³ம். ஸசே ப³ஹி ட²பேதி, புன ந சு²பிதப்³ப³ம்.

111. படிக்³க³ஹிதகே தேலாதி³ம்ஹி கண்ணிகா உட்டே²தி, ஸிங்கி³வேராதி³ம்ஹி க⁴னசுண்ணம், தம்ஸமுட்டா²னமேவ நாம தம், புன படிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தி². தாலம் வா நாளிகேரம் வா ஆருள்ஹோ யோத்தேன ப²லபிண்டி³ம் ஓதாரேத்வா உபரி டி²தோவ ‘‘க³ண்ஹதா²’’தி வத³தி, ந க³ஹேதப்³ப³ம். ஸசே அஞ்ஞோ பூ⁴மியம் டி²தோ யோத்தபாஸகே க³ஹேத்வா உக்கி²பித்வா தே³தி, வட்டதி. ஸப²லம் மஹாஸாக²ம் கப்பியம் காரேத்வா படிக்³க³ண்ஹாதி, ப²லானி படிக்³க³ஹிதானேவ ஹோந்தி, யதா²ஸுக²ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. அந்தோவதியம் ட²த்வா வதிம் சி²ந்தி³த்வா உச்சு²ம் வா திம்ப³ரூஸகம் வா தே³ந்தி, ஹத்த²பாஸே ஸதி வட்டதி. த³ண்ட³கேஸு அபஹரித்வா நிக்³க³தம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ வட்டதி, பஹரித்வா நிக்³க³தே அட்ட²கதா²ஸு தோ³ஸோ ந த³ஸ்ஸிதோ. மயம் பன ‘‘யம் டா²னம் பஹடம், ததோ ஸயம்பதிதமிவ ஹோதீ’’தி தக்கயாம, தம்பி ட²த்வா க³ச்ச²ந்தே யுஜ்ஜதி ஸுங்ககா⁴ததோ பவட்டேத்வா ப³ஹிபதிதப⁴ண்ட³ம் விய. வதிம் வா பாகாரம் வா லங்கா⁴பேத்வா தே³ந்தி, ஸசே பன அபுது²லோ பாகாரோ, அந்தோபாகாரே ப³ஹிபாகாரே ச டி²தஸ்ஸ ஹத்த²பாஸோ பஹோதி, ஹத்த²ஸதம்பி உத்³த⁴ம் க³ந்த்வா ஸம்பத்தம் க³ஹேதும் வட்டதி.

பி⁴க்கு² கி³லானம் ஸாமணேரம் க²ந்தே⁴ன வஹதி, ஸோ ப²லாப²லம் தி³ஸ்வா க³ஹேத்வா க²ந்தே⁴ நிஸின்னோவ தே³தி, வட்டதி. அபரோ பி⁴க்கு²ம் வஹந்தோ க²ந்தே⁴ நிஸின்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தே³தி, வட்டதியேவ. பி⁴க்கு² ப²லினிம் ஸாக²ம் சா²யத்தா²ய க³ஹேத்வா க³ச்ச²தி, ப²லானி கா²தி³தும் சித்தே உப்பன்னே படிக்³க³ஹாபேத்வா கா²தி³தும் வட்டதி. மச்சி²கவாரணத்த²ம் கப்பியம் காரேத்வா படிக்³க³ண்ஹாதி, கா²தி³துகாமோ சே ஹோதி, மூலபடிக்³க³ஹணமேவ வட்டதி, கா²த³ந்தஸ்ஸ நத்தி² தோ³ஸோ. பி⁴க்கு² படிக்³க³ஹணாரஹம் ப⁴ண்ட³ம் மனுஸ்ஸானம் யானே ட²பேத்வா மக்³க³ம் க³ச்ச²தி, யானம் கத்³த³மே லக்³க³தி, த³ஹரோ சக்கம் க³ஹேத்வா உக்கி²பதி, வட்டதி, உக்³க³ஹிதகம் நாம ந ஹோதி. நாவாய ட²பேத்வா நாவம் அரித்தேன வா பாஜேதி, ஹத்தே²ன வா கட்³ட⁴தி, வட்டதி. உளும்பேபி ஏஸேவ நயோ. சாடியம் வா குண்ட³கே வா ட²பேத்வாபி தம் அனுபஸம்பன்னேன கா³ஹாபேத்வா அனுபஸம்பன்னம் பா³ஹாயம் க³ஹேத்வா தரிதும் வட்டதி. தஸ்மிம்பி அஸதி அனுபஸம்பன்னம் கா³ஹாபேத்வா தம் பா³ஹாயம் க³ஹேத்வா தரிதும் வட்டதி.

உபாஸகா க³மிகபி⁴க்கூ²னம் பாதே²ய்யதண்டு³லே தே³ந்தி, ஸாமணேரா பி⁴க்கூ²னம் தண்டு³லே க³ஹேத்வா அத்தனோ தண்டு³லே க³ஹேதும் ந ஸக்கோந்தி, பி⁴க்கூ² தேஸம் தண்டு³லே க³ண்ஹந்தி, ஸாமணேரா அத்தனா க³ஹிததண்டு³லேஸு கீ²ணேஸு இதரேஹி தண்டு³லேஹி யாகு³ம் பசித்வா ஸப்³பே³ஸம் பத்தானி படிபாடியா ட²பேத்வா யாகு³ம் ஆகிரந்தி, பண்டி³தோ ஸாமணேரோ அத்தனோ பத்தம் க³ஹேத்வா தே²ரஸ்ஸ தே³தி, தே²ரஸ்ஸ பத்தம் து³தியத்தே²ரஸ்ஸாதி ஏவம் ஸப்³பா³னிபி பரிவத்தேதி, ஸப்³பே³ஹி ஸாமணேரஸ்ஸ ஸந்தகம் பு⁴த்தம் ஹோதி, வட்டதி. ஸசேபி ஸாமணேரோ அபண்டி³தோ ஹோதி, அத்தனோ பத்தே யாகு³ம் ஸயமேவ பாதும் ஆரப⁴தி, ‘‘ஆவுஸோ, துய்ஹம் யாகு³ம் மய்ஹம் தே³ஹீ’’தி தே²ரேஹி படிபாடியா யாசித்வாபி பிவிதும் வட்டதி, ஸப்³பே³ஹி ஸாமணேரஸ்ஸ ஸந்தகமேவ பு⁴த்தம் ஹோதி, நேவ உக்³க³ஹிதபச்சயா, ந ஸன்னிதி⁴பச்சயா வஜ்ஜம் பு²ஸந்தி. ஏத்த² பன மாதாபிதூனம் தேலாதீ³னி, சா²யாதீ³னம் அத்தா²ய ஸாகா²தீ³னி ச ஹரந்தானம் இமேஸஞ்ச விஸேஸோ ந தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா காரணம் உபபரிக்கி²தப்³ப³ம்.

112. ஸாமணேரோ ப⁴த்தம் பசிதுகாமோ தண்டு³லே தோ⁴வித்வா நிச்சாலேதும் ந ஸக்கோதி, பி⁴க்கு²னா தண்டு³லே ச பா⁴ஜனஞ்ச படிக்³க³ஹேத்வா தண்டு³லே தோ⁴வித்வா நிச்சாலேத்வா பா⁴ஜனம் உத்³த⁴னம் ஆரோபேதப்³ப³ம், அக்³கி³ ந காதப்³போ³, பக்ககாலே விவரித்வா பக்கபா⁴வோ ஜானிதப்³போ³. ஸசே து³ப்பக்கம் ஹோதி, பாகத்தா²ய பித³ஹிதும் ந வட்டதி, ரஜஸ்ஸ வா சா²ரிகாய வா அபதனத்தா²ய வட்டதி, பக்ககாலே ஓரோபிதும் பு⁴ஞ்ஜிதும்பி வட்டதி, புன படிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தி². ஸாமணேரோ படிப³லோ பசிதும், க²ணோ பனஸ்ஸ நத்தி² கத்த²சி க³ந்துகாமோ, பி⁴க்கு²னா ஸதண்டு³லோத³கம் பா⁴ஜனம் படிக்³க³ஹேத்வா உத்³த⁴னம் ஆரோபேத்வா ‘‘அக்³கி³ம் ஜாலேத்வா க³ச்சா²’’தி வத்தப்³போ³. ததோ பரம் புரிமனயேனேவ ஸப்³ப³ம் காதும் வட்டதி. பி⁴க்கு² யாகு³அத்தா²ய ஸுத்³த⁴பா⁴ஜனம் ஆரோபேத்வா உத³கம் தாபேதி, வட்டதி. தத்தே உத³கே ஸாமணேரோ தண்டு³லே பக்கி²பதி, ததோ பட்டா²ய பி⁴க்கு²னா அக்³கி³ ந காதப்³போ³, பக்கயாகு³ம் படிக்³க³ஹேத்வா பாதும் வட்டதி. ஸாமணேரோ யாகு³ம் பசதி, ஹத்த²குக்குச்சகோ பி⁴க்கு² கீளந்தோ பா⁴ஜனம் ஆமஸதி, பிதா⁴னம் ஆமஸதி, உக்³க³தம் பே²ணம் சி²ந்தி³த்வா பஹரதி, தஸ்ஸேவ பாதும் ந வட்டதி, து³ருபசிண்ணம் நாம ஹோதி. ஸசே பன த³ப்³பி³ம் வா உளுங்கம் வா க³ஹேத்வா அனுக்கி²பந்தோ ஆலோளேதி, ஸப்³பே³ஸம் ந வட்டதி, ஸாமம்பாகஞ்சேவ ஹோதி து³ருபசிண்ணஞ்ச. ஸசே உக்கி²பதி, உக்³க³ஹிதகம்பி ஹோதி.

113. பி⁴க்கு²னா பிண்டா³ய சரித்வா ஆதா⁴ரகே பத்தோ ட²பிதோ ஹோதி. தத்ர சே அஞ்ஞோ லோலபி⁴க்கு² கீளந்தோ பத்தம் ஆமஸதி, பத்தபிதா⁴னம் ஆமஸதி, தஸ்ஸேவ ததோ லத்³த⁴ப⁴த்தம் ந வட்டதி. ஸசே ந பத்தம் உக்கி²பித்வா ட²பேதி, ஸப்³பே³ஸம் ந வட்டதி. தத்த²ஜாதகப²லினிஸாகா²ய வா வல்லியா வா க³ஹேத்வா சாலேதி, தஸ்ஸேவ ததோ லத்³த⁴ப²லம் ந வட்டதி, து³ருபசிண்ணது³க்கடஞ்ச ஆபஜ்ஜதி. ‘‘ப²லருக்க²ம் பன அபஸ்ஸயிதும் வா தத்த² கண்டகம் வா ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி, து³ருபசிண்ணம் ந ஹோதீ’’தி மஹாபச்சரியம் வுத்தம். அரஞ்ஞே பதிதம் பன அம்ப³ப²லாதி³ம் தி³ஸ்வா ‘‘ஸாமணேரஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹரித்வா தா³தும் வட்டதி. ஸீஹவிகா⁴ஸாதி³ம் தி³ஸ்வாபி ‘‘ஸாமணேரஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமீ’’தி படிக்³க³ஹேத்வா வா அப்படிக்³க³ஹேத்வா வா ஆஹரித்வா தா³தும் வட்டதி. ஸசே பன ஸக்கோதி விதக்கம் ஸோதே⁴தும், ததோ லத்³த⁴ம் கா²தி³தும்பி வட்டதி, நேவ ஆமகமம்ஸபடிக்³க³ஹணபச்சயா, ந உக்³க³ஹிதகபச்சயா வஜ்ஜம் பு²ஸதி. மாதாபிதூனம் அத்தா²ய தேலாதீ³னி க³ஹேத்வா க³ச்ச²தோ அந்தராமக்³கே³ ப்³யாதி⁴ உப்பஜ்ஜதி, ததோ யம் இச்ச²தி, தம் படிக்³க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. ஸசே பன மூலேபி படிக்³க³ஹிதம் ஹோதி, புன படிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தி². மாதாபிதூனம் தண்டு³லே ஆஹரித்வா தே³தி, தே ததோயேவ யாகு³ஆதீ³னி ஸம்பாதே³த்வா தஸ்ஸ தே³ந்தி, வட்டதி, ஸன்னிதி⁴பச்சயா உக்³க³ஹிதபச்சயா வா தோ³ஸோ நத்தி².

114. பி⁴க்கு² பித³ஹித்வா உத³கம் தாபேதி, யாவ பரிக்க²யா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. ஸசே பனேத்த² சா²ரிகா பததி, படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். தீ³க⁴ஸண்டா³ஸேன தா²லகம் க³ஹேத்வா தேலம் பசந்தஸ்ஸ சா²ரிகா பததி, ஹத்தே²ன அமுஞ்சந்தேனேவ பசித்வா ஓதாரேத்வா படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். ஸசே அங்கா³ராபி தா³ரூனிபி படிக்³க³ஹேத்வா ட²பிதானி, மூலபடிக்³க³ஹணமேவ வட்டதி. பி⁴க்கு² உச்சு²ம் கா²த³தி, ஸாமணேரோ ‘‘மய்ஹம்பி தே³தா²’’தி வத³தி, ‘‘இதோ சி²ந்தி³த்வா க³ண்ஹா’’தி வுத்தோ க³ண்ஹாதி, அவஸேஸே புன படிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தி². கு³ளபிண்ட³ம் கா²த³ந்தஸ்ஸபி ஏஸேவ நயோ. வுத்தோகாஸதோ சி²ந்தி³த்வா க³ஹிதாவஸேஸஞ்ஹி அஜஹிதபடிக்³க³ஹணமேவ ஹோதி. பி⁴க்கு² கு³ளம் பா⁴ஜேந்தோ படிக்³க³ஹேத்வா கோட்டா²ஸே கரோதி, பி⁴க்கூ²பி ஸாமணேராபி ஆக³ந்த்வா ஏகக்³க³ஹணேனேவ ஏகமேகம் கோட்டா²ஸம் க³ண்ஹந்தி, க³ஹிதாவஸேஸம் படிக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி. ஸசே லோலஸாமணேரோ க³ண்ஹித்வா க³ண்ஹித்வா புன ட²பேதி, தஸ்ஸ க³ஹிதாவஸேஸம் அப்படிக்³க³ஹிதகமேவ ஹோதி.

பி⁴க்கு² தூ⁴மவட்டிம் படிக்³க³ஹேத்வா தூ⁴மம் பிவதி, முக²ஞ்ச கண்டோ² ச மனோஸிலாய லித்தோ விய ஹோதி, யாவகாலிகம் பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, யாவகாலிகேன யாவஜீவிகஸம்ஸக்³கே³ தோ³ஸோ நத்தி². பத்தம் வா ரஜனம் வா பசந்தஸ்ஸ கண்ணனாஸச்சி²த்³தே³ஹி தூ⁴மோ பவிஸதி, ப்³யாதி⁴பச்சயா புப்ப²ம் வா ப²லம் வா உபஸிங்க⁴தி, அப்³போ³ஹாரிகத்தா வட்டதி. ப⁴த்துக்³கா³ரோ தாலும் ஆஹச்ச அந்தோயேவ பவிஸதி, அவிஸயத்தா வட்டதி, முக²ம் பவிட்ட²ம் பன அஜ்ஜோ²ஹரதோ விகாலே ஆபத்தி. த³ந்தந்தரே லக்³க³ஸ்ஸ ஆமிஸஸ்ஸ ரஸோ பவிஸதி, ஆபத்தியேவ. ஸசே ஸுகு²மம் ஆமிஸம் ஹோதி, ரஸோ ந பஞ்ஞாயதி, அப்³போ³ஹாரிகபக்க²ம் ப⁴ஜதி. உபகட்டே² காலே நிருத³கட்டா²னே ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா கக்கா²ரேத்வா த்³வே தயோ கே²ளபிண்டே³ பாதேத்வா உத³கட்டா²னம் க³ந்த்வா முக²ம் விக்கா²லேதப்³ப³ம். படிக்³க³ஹேத்வா ட²பிதஸிங்கி³வேராதீ³னம் அங்குரா நிக்க²மந்தி, புன படிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தி². லோணே அஸதி ஸமுத்³தோ³த³கேன லோணகிச்சம் காதும் வட்டதி, படிக்³க³ஹேத்வா ட²பிதலோணோத³கம் லோணம் ஹோதி, லோணம் வா உத³கம் ஹோதி, ரஸோ வா பா²ணிதம் ஹோதி, பா²ணிதம் வா ரஸோ ஹோதி, மூலபடிக்³க³ஹணமேவ வட்டதி.

ஹிமகரகா உத³கக³திகா ஏவ. பாரிஹாரிகேன கதகட்டி²னா உத³கம் பஸாதே³ந்தி, தம் அப்³போ³ஹாரிகம், ஆமிஸேன ஸத்³தி⁴ம் வட்டதி. ஆமிஸக³திகேஹி கபித்த²ப²லாதீ³ஹி பஸாதி³தம் புரேப⁴த்தமேவ வட்டதி. போக்க²ரணீஆதீ³ஸு உத³கம் ப³ஹலம் ஹோதி, வட்டதி. ஸசே பன முகே² ஹத்தே² ச லக்³க³தி, ந வட்டதி, படிக்³க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். கே²த்தேஸு கஸிதட்டா²னே ப³ஹலம் உத³கம் ஹோதி, படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். ஸசே ஸந்தி³த்வா கந்த³ராதீ³னி பவிஸித்வா நதி³ம் பூரேதி, வட்டதி. ககுத⁴ஸோப்³பா⁴த³யோ ஹோந்தி ருக்க²தோ பதிதேஹி புப்பே²ஹி ஸஞ்ச²ன்னோத³கா. ஸசே புப்ப²ரஸோ ந பஞ்ஞாயதி, படிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தி². பரித்தம் உத³கம் ஹோதி, ரஸோ பஞ்ஞாயதி, படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். பப்³ப³தகந்த³ராதீ³ஸு காளவண்ணபண்ணச்ச²ன்னஉத³கேபி ஏஸேவ நயோ.

பானீயக⁴டே ஸரேணுகானி வா ஸவண்டகீ²ரானி வா புப்பா²னி பக்கி²த்தானி ஹோந்தி, படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம், புப்பா²னி வா படிக்³க³ஹேத்வா பக்கி²பிதப்³பா³னி. பாடலிமல்லிகா பக்கி²த்தா ஹோந்தி, வாஸமத்தம் திட்ட²தி, தம் அப்³போ³ஹாரிகம். து³பி⁴யதி³வஸேபி ஆமிஸேன ஸத்³தி⁴ம் வட்டதி. பி⁴க்கு²னா ட²பிதபுப்ப²வாஸிதகபானீயதோ ஸாமணேரோ பானீயம் க³ஹேத்வா பீதாவஸேஸகம் தத்தே²வ ஆகிரதி, படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். பது³மஸராதீ³ஸு உத³கம் ஸந்த²ரித்வா டி²தம் புப்ப²ரேணும் க⁴டேன விக்க²ம்பே⁴த்வா உத³கம் க³ஹேதும் வட்டதி. கப்பியம் காராபேத்வா படிக்³க³ஹேத்வா ட²பிதம் த³ந்தகட்ட²ம் ஹோதி, ஸசே தஸ்ஸ ரஸம் பிவிதுகாமோ, மூலபடிக்³க³ஹணமேவ வட்டதி, அப்படிக்³க³ஹேத்வா ட²பிதம் படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். அஜானந்தஸ்ஸ ரஸே பவிட்டே²பி ஆபத்தியேவ. அசித்தகஞ்ஹி இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம்.

115. மஹாபூ⁴தேஸு கிம் வட்டதி, கிம் ந வட்டதீதி? கீ²ரம் தாவ வட்டதி, கப்பியமம்ஸகீ²ரம் வா ஹோது அகப்பியமம்ஸகீ²ரம் வா, பிவந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. அஸ்ஸு கே²ளோ ஸிங்கா⁴ணிகா முத்தம் கரீஸம் ஸேம்ஹம் த³ந்தமலம் அக்கி²கூ³த²கோ கண்ணகூ³த²கோ ஸரீரே உட்டி²தலோணந்தி இத³ம் ஸப்³ப³ம் வட்டதி. யம் பனேத்த² டா²னதோ சவித்வா பத்தே வா ஹத்தே² வா பததி, தம் படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம், அங்க³லக்³க³ம் படிக்³க³ஹிதகமேவ. உண்ஹபாயாஸம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஸேதோ³ அங்கு³லிஅனுஸாரேன ஏகாப³த்³தோ⁴வ ஹுத்வா பாயாஸே ஸந்திட்ட²தி, பிண்டா³ய வா சரந்தஸ்ஸ ஹத்த²தோ பத்தஸ்ஸ முக²வட்டிதோ வா பத்ததலம் ஓரோஹதி, ஏத்த² படிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தி², ஜா²மமஹாபூ⁴தே இத³ம் நாம ந வட்டதீதி நத்தி², து³ஜ்ஜா²பிதம் பன ந வட்டதி. ஸுஜ்ஜா²பிதம் பன மனுஸ்ஸட்டி²ம்பி சுண்ணம் கத்வா லேஹே உபனேதும் வட்டதி. சத்தாரி மஹாவிகடானி அஸதி கப்பியகாரகே ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டந்தி. ஏத்த² ச து³ப்³ப³சோபி அஸமத்தோ²பி கப்பியகாரகோ அஸந்தபக்கே²யேவ திட்ட²தி. சா²ரிகாய அஸதி ஸுக்க²தா³ரும் ஜா²பேத்வா சா²ரிகா க³ஹேதப்³பா³. ஸுக்க²தா³ரும்ஹி அஸதி அல்லதா³ரும் ருக்க²தோ சி²ந்தி³த்வாபி காதும் வட்டதி. இத³ம் பன சதுப்³பி³த⁴ம்பி மஹாவிகடம் காலோதி³ஸ்ஸம் நாம, ஸப்பத³ட்ட²க்க²ணேயேவ வட்டதி.

இதி பாளிமுத்தகவினயவினிச்ச²யஸங்க³ஹே

படிக்³க³ஹணவினிச்ச²யகதா² ஸமத்தா.