28. சதுபச்சயபா⁴ஜனீயவினிச்ச²யகதா²

சீவரபா⁴ஜனகதா²வண்ணனா

194. ஏவம் உபஜ்ஜா²யாதி³வத்தஸங்கா²தானி சுத்³த³ஸ க²ந்த⁴கவத்தானி கதே²த்வா இதா³னி சதுன்னம் பச்சயானம் பா⁴ஜனம் கதே²ந்தோ ‘‘சதுபச்சயபா⁴ஜன’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² சதூதி ஸங்க்²யாஸப்³ப³னாமபத³ம். படிச்ச ஏதி ஸீதபடிகா⁴தாதி³கம் ப²லம் ஏதஸ்மாதி பச்சயோ, சீவராதி³, பச்சயோ ச பச்சயோ ச பச்சயா, சத்தாரோ பச்சயா சதுபச்சயம், பா⁴ஜீயதே விபா⁴ஜீயதே பா⁴ஜனம். சதுபச்சயஸ்ஸ பா⁴ஜனம் சதுபச்சயபா⁴ஜனம். தேனாஹ ‘‘சீவராதீ³னம் சதுன்னம் பச்சயானம் பா⁴ஜன’’ந்தி. தத்த² தஸ்மிம் சதுபச்சயபா⁴ஜனே ஸமபி⁴னிவிட்டே² சீவரபா⁴ஜனே தாவ பட²மம் சீவரபடிக்³கா³ஹகோ…பே… வேதி³தப்³போ³. கஸ்மா? ஸங்கி⁴கசீவரஸ்ஸ து³க்கரபா⁴ஜனத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ஆக³தாக³தம் சீவரம் படிக்³க³ண்ஹாதி, படிக்³க³ஹணமத்தமேவஸ்ஸ பா⁴ரோதி சீவரபடிக்³கா³ஹகோ. சீவரபடிக்³கா³ஹகேன படிக்³க³ஹிதம் சீவரம் நித³ஹதி, நித³ஹனமத்தமேவஸ்ஸ பா⁴ரோதி சீவரனித³ஹகோ. ப⁴ண்டா³கா³ரே நியுத்தோ ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ. சீவராதி³கஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ஸ்ஸ ட²பனட்டா²னபூ⁴தம் அகா³ரம் ப⁴ண்டா³கா³ரம். சீவரம் பா⁴ஜேதி பா⁴க³ம் கரோதீதி சீவரபா⁴ஜகோ. சீவரஸ்ஸ பா⁴ஜனம் விபா⁴க³கரணம் சீவரபா⁴ஜனம், விப⁴ஜனகிரியா.

தத்த² ‘‘சீவரபடிக்³கா³ஹகோ வேதி³தப்³போ³’’தி வுத்தோ, ஸோ குதோ லப்³ப⁴தேதி ஆஹ ‘‘பஞ்சஹங்கே³ஹி…பே… ஸம்மன்னிதப்³போ³’’தி. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘அனுஜானாமி…பே… வசனதோ’’தி. ச²ந்த³னம் ச²ந்தோ³, இச்ச²னம் பிஹனந்தி அத்தோ². க³மனம் கரணம் க³தி, கிரியா. கா³ரேய்ஹா க³தி அக³தி, ச²ந்தே³ன அக³தி ச²ந்தா³க³தி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. கத²ம் ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தீதி ஆஹ ‘‘தத்த² பச்சா² ஆக³தானம்பீ’’திஆதி³. ஏவமிதரேஸுபி. பஞ்சமங்க³ம் பன ஸதிஸம்பஜஞ்ஞயுத்தாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸுக்கபக்கே²பி இதோ படிபக்க²வஸேன வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³.

இமாய கம்மவாசாய வா அபலோகனேன வாதி இத³ம் இமஸ்ஸ ஸம்முதிகம்மஸ்ஸ லஹுககம்மத்தா வுத்தம். ததா² ஹி வுத்தம் பரிவாரட்ட²கதா²யம் (பரி. அட்ட². 482) ‘‘அவஸேஸா தேரஸ ஸம்முதியோ ஸேனாஸனக்³கா³ஹமதகசீவரதா³னாதி³ஸம்முதியோ சாதி ஏதானி லஹுககம்மானி அபலோகேத்வாபி காதும் வட்டந்தீ’’தி. அந்தோவிஹாரே ஸப்³ப³ஸங்க⁴மஜ்ஜே²பி க²ண்ட³ஸீமாயம்பி ஸம்மன்னிதும் வட்டதீதி ஏத்த² அந்தோவிஹாரேதி ப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஹி அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரே அபலோகனாதி³சதுப்³பி³த⁴கம்மம் காதும் வட்டதி து³ப்³பி³ஸோத⁴னத்தா. து⁴ரவிஹாரட்டா²னேதி விஹாரத்³வாரஸ்ஸ ஸம்முக²ட்டா²னே.

197. ப⁴ண்டா³கா³ரஸம்முதியம் விஹாரமஜ்ஜே²யேவாதி அவிப்பவாஸஸீமாஸங்கா²தமஹாஸீமா விஹாரஸ்ஸ மஜ்ஜே²யேவ ஸம்மன்னிதப்³பா³. இமஸ்மிம் பன டா²னே இமம் பன ப⁴ண்டா³கா³ரம் க²ண்ட³ஸீமம் க³ந்த்வா க²ண்ட³ஸீமாயம் நிஸின்னேஹி ஸம்மன்னிதும் ந வட்டதி, விஹாரமஜ்ஜே²யேவ ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் விஹாரம் ப⁴ண்டா³கா³ரம் ஸம்மன்னேய்யா’’திஆதி³னா நயேன ‘‘கம்மவாசாய வா அபலோகனேன வா ஸம்மன்னிதப்³ப³’’ந்தி வசனம் நிஸ்ஸாய ஞத்திது³தியகம்மம் உபசாரஸீமாயம் காதும் வட்டதீதி க³ஹேத்வா கதி²னதா³னகம்மம்பி அப³த்³த⁴ஸீமாபூ⁴தே விஹாரே உபசாரஸீமாயம் கரோந்தி, ஏகச்சே ஞத்திகம்மம்பி ததே²வ க³ஹேத்வா அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரே உபசாரஸீமாமத்தேயேவ உபோஸத²பவாரணம் கரோந்தி, தத³யுத்தம், காரணம் பனேத்த² கதி²னவினிச்ச²யகதா²யம் (வி. ஸங்க³. அட்ட². 226) ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.

198. துலாபூ⁴தோதி துலாஸதி³ஸோ. இத³ந்தி ஸாமணேரானம் உபட்³ட⁴படிவீஸதா³னம். இமம் கிர பாட²ம் அமனஸிகரோந்தா இதா³னி காலசீவரம்பி ஸாமணேரானம் உபட்³ட⁴படிவீஸம் தே³ந்தி. பா²திகம்மந்தி பஹோனககம்மம், யத்தகேன வினயாக³தேன ஸம்முஞ்ஜனீப³ந்த⁴னாதி³ஹத்த²கம்மேன விஹாரஸ்ஸ ஊனதா ந ஹோதி, தத்தகம் கத்வாதி அத்தோ². ஸப்³பே³ஸந்தி தத்ருப்பாத³வஸ்ஸாவாஸிகம் க³ண்ஹந்தானம் ஸப்³பே³ஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஸாமணேரானஞ்ச. ப⁴ண்டா³கா³ரசீவரேபீதி அகாலசீவரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். உக்குட்டி²ம் கரோந்தீதி மஹாஸத்³த³ம் கரோந்தி. ஏதந்தி உக்குட்டி²யா கதாய ஸமபா⁴க³தா³னம். விரஜ்ஜி²த்வா கரோந்தீதி கத்தப்³ப³காலேஸு அகத்வா யதா²ருசிதக்க²ணே கரோந்தி. ஸமபடிவீஸோ தா³தப்³போ³தி கரிஸ்ஸாமாதி யாசந்தானம் படிஞ்ஞாமத்தேனபி ஸமகோ கோட்டா²ஸோ தா³தப்³போ³.

அதிரேகபா⁴கே³னாதி த³ஸ பி⁴க்கூ² ஹோந்தி, ஸாடகாபி த³ஸேவ, தேஸு ஏகோ த்³வாத³ஸ அக்³க⁴தி, ஸேஸா த³ஸக்³க⁴னகா. ஸப்³பே³ஸு த³ஸக்³க⁴னகவஸேன குஸே பாதிதே யஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த்³வாத³ஸக்³க⁴னகோ குஸோ பாதிதோ, ஸோ ‘‘ஏத்தகேன மம சீவரம் பஹோதீ’’தி தேன அதிரேகபா⁴கே³ன க³ந்துகாமோ ஹோதி. ஏத்த² ச ஏத்தகேன மம சீவரம் பஹோதீதி த்³வாத³ஸக்³க⁴னகேன மம சீவரம் பரிபுண்ணம் ஹோதி, ந ததோ ஊனேனாதி ஸப்³ப³ம் க³ஹேதுகாமோதி அத்தோ². பி⁴க்கூ² ‘‘அதிரேகம் ஆவுஸோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸந்தக’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ஸுத்வா ப⁴க³வா ‘‘ஸங்கி⁴கே ச க³ணஸந்தகே ச அப்பகம் நாம நத்தி², ஸப்³ப³த்த² ஸம்யமோ காதப்³போ³, க³ண்ஹந்தேனபி குக்குச்சாயிதப்³ப³’’ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அனுக்கே²பே தி³ன்னே’’தி ஆஹ. தத்த² அனுக்கே²போ நாம யம் கிஞ்சி அனுக்கி²பிதப்³ப³ம் அனுப்பதா³தப்³ப³ம் கப்பியப⁴ண்ட³ம், யத்தகம் தஸ்ஸ படிவீஸே அதி⁴கம், தத்தகே அக்³க⁴னகே யஸ்மிம் கிஸ்மிஞ்சி கப்பியப⁴ண்டே³ தி³ன்னேதி அத்தோ²தி இமமத்த²ம் ஸங்கே²பேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே த³ஸ பி⁴க்கூ² ஹோந்தி’’த்யாதி³ வுத்தம்.

விகலகே தோஸேத்வாதி ஏத்த² சீவரவிகலகம் புக்³க³லவிகலகந்தி த்³வே விகலகா. தத்த² சீவரவிகலகம் நாம ஸப்³பே³ஸம் பஞ்ச பஞ்ச வத்தா²னி பத்தானி, ஸேஸானிபி அத்தி², ஏகேகம் பன ந பாபுணாதி, சி²ந்தி³த்வா தா³தப்³பா³னி. சி²ந்த³ந்தேஹி ச அட்³ட⁴மண்ட³லாதீ³னம் வா உபாஹனத²விகாதீ³னம் வா பஹோனகானி க²ண்டா³னி கத்வா தா³தப்³பா³னி, ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன சதுரங்கு³லவித்தா²ரம்பி அனுவாதப்பஹோனகாயாமம் க²ண்ட³ம் கத்வா தா³தும் வட்டதி. அபரிபோ⁴க³ம் பன ந காதப்³ப³ந்தி ஏவமேத்த² சீவரஸ்ஸ அப்பஹோனகபா⁴வோ சீவரவிகலகம். சி²ந்தி³த்வா தி³ன்னே பனேதம் தோஸிதம் ஹோதி. அத² குஸபாதோ காதப்³போ³, ஸசேபி ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கோட்டா²ஸே ஏகம் வா த்³வே வா வத்தா²னி நப்பஹோந்தி, தத்த² அஞ்ஞம் ஸாமணகம் பரிக்கா²ரம் ட²பேத்வா யோ தேன துஸ்ஸதி, தஸ்ஸ தம் பா⁴க³ம் த³த்வா பச்சா² குஸபாதோ காதப்³போ³. இத³ம்பி சீவரவிகலகந்தி அந்த⁴ட்ட²கதா²யம் வுத்தம்.

புக்³க³லவிகலகம் நாம த³ஸ த³ஸ பி⁴க்கூ² க³ணேத்வா வக்³க³ம் கரோந்தானம் ஏகோ வக்³கோ³ ந பூரதி, அட்ட² வா நவ வா ஹோந்தி, தேஸம் அட்ட² வா நவ வா கோட்டா²ஸா ‘‘தும்ஹே இமே க³ஹேத்வா விஸும் பா⁴ஜேதா²’’தி தா³தப்³பா³. ஏவமயம் புக்³க³லானம் அப்பஹோனகபா⁴வோ புக்³க³லவிகலகம் நாம. விஸும் தி³ன்னே பன தம் தோஸிதம் ஹோதி, ஏவம் தோஸேத்வா குஸபாதோ காதப்³போ³தி. அத² வா விகலகே தோஸேத்வாதி யோ சீவரவிபா⁴கோ³ ஊனகோ, தம் அஞ்ஞேன பரிக்கா²ரேன ஸமம் கத்வா குஸபாதோ காதப்³போ³தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸசே ஸப்³பே³ஸம் பஞ்ச பஞ்ச வத்தா²னீ’’திஆதி³னா.

199. இதோ பரம் தேஸு தேஸு வத்தூ²ஸு ஆக³தவஸேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தேஸு வினிச்ச²யேஸு ஸந்தேஸுபி தேஸம் வினிச்ச²யானம் அட்ட²மாதிகாவினிச்ச²யதோ அவிமுத்தத்தா அட்ட²மாதிகாவினிச்ச²யேஸ்வேவ பக்கி²பித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இதா³னி அட்டி²மா, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. யா தா அட்ட² மாதிகா ப⁴க³வதா வுத்தா, தாஸம் அட்ட²ன்னம் மாதிகானம் வஸேன வினிச்ச²யோ இதா³னி வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. பரிக்கே²பாரஹட்டா²னேன பரிச்சி²ன்னாதி இமினா அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ து⁴வஸன்னிபாதட்டா²னாதி³தோ பட²மலேட்³டு³பாதஸ்ஸ அந்தோ உபசாரஸீமாதி த³ஸ்ஸேதி. இதா³னி து³தியலேட்³டு³பாதஸ்ஸ அந்தோபி உபசாரஸீமாயேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். து⁴வஸன்னிபாதட்டா²னம்பி பரியந்தக³தமேவ க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘ஏவம் ஸந்தே தியோஜனே டி²தா லாப⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸந்தீ’’திஆதி³னா இமே லாப⁴க்³க³ஹணாத³யோ உபசாரஸீமாவஸேனேவ ஹோதி, ந அவிப்பவாஸஸீமாவஸேனாதி த³ஸ்ஸேதி, தேன ச இமானி லாப⁴க்³க³ஹணாதீ³னியேவ உபசாரஸீமாயம் கத்தப்³பா³னி, ந அபலோகனகம்மாதீ³னி சத்தாரி கம்மானி, தானி பன அவிப்பவாஸஸீமாதீ³ஸுயேவ கத்தப்³பா³னீதி பகாஸேதி. ததா² ஹி வுத்தம் ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.379) ‘‘பி⁴க்கு²னீனம் ஆராமப்பவேஸனஸேனாஸனபுச்ச²னாதி³ பரிவாஸமானத்தாரோசனவஸ்ஸச்சே²த³னிஸ்ஸயஸேனாஸனக்³கா³ஹாதி³ விதா⁴னந்தி இத³ம் ஸப்³ப³ம் இமிஸ்ஸாயேவ உபசாரஸீமாய வஸேன வேதி³தப்³ப³’’ந்தி.

லாப⁴த்தா²ய ட²பிதா ஸீமா லாப⁴ஸீமா. லோகே கா³மஸீமாத³யோ விய லாப⁴ஸீமா நாம விஸும் பஸித்³தா⁴ நத்தி², கேனாயம் அனுஞ்ஞாதாதி ஆஹ ‘‘நேவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னா’’திஆதி³. ஏதேன நாயம் ஸாஸனவோஹாரஸித்³தா⁴, லோகவோஹாரஸித்³தா⁴ ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி. ஜனபத³பரிச்சே²தோ³தி இத³ம் லோகபஸித்³த⁴ஸீமாஸத்³த³த்த²வஸேன வுத்தம், பரிச்சே²த³ப்³ப⁴ந்தரம்பி ஸப்³ப³ம் ஜனபத³ஸீமாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஜனபதோ³ ஏவ ஜனபத³ஸீமா, ஏவம் ரட்ட²ஸீமாதீ³ஸுபி. தேனாஹ ‘‘ஆணாபவத்திட்டா²ன’’ந்திஆதி³. பத²வீவேமஜ்ஜ²க³தஸ்ஸாதி யாவ உத³கபரியந்தா க²ண்ட³ஸீமத்தா வுத்தம். உபசாரஸீமாதீ³ஸு பன அப³த்³த⁴ஸீமாஸு ஹேட்டா²பத²வியம் ஸப்³ப³த்த² டி²தானம் ந பாபுணாதி, கூபாதி³பவேஸாரஹட்டா²னே டி²தானஞ்ஞேவ பாபுணாதீதி ஹேட்டா² ஸீமகதா²யம் வுத்தனயேனேவ தம்தம்ஸீமட்ட²பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. சக்கவாளஸீமாய தி³ன்னம் பத²வீஸந்தா⁴ரகஉத³கட்டா²னேபி டி²தானம் பாபுணாதி ஸப்³ப³த்த² சக்கவாளவோஹாரத்தாதி. ஸமானஸம்வாஸஅவிப்பவாஸஸீமாஸு தி³ன்னஸ்ஸ இத³ம் நானத்தம் – ‘‘அவிப்பவாஸஸீமாய த³ம்மீ’’தி தி³ன்னம் கா³மட்டா²னம் ந பாபுணாதி. கஸ்மா? ‘‘ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்சா’’தி (மஹாவ. 144) வுத்தத்தா. ‘‘ஸமானஸம்வாஸகஸீமாயத³ம்மீ’’தி தி³ன்னம் பன கா³மே டி²தானம்பி பாபுணாதீதி.

200-1. பு³த்³தா⁴தி⁴வுத்தோ²தி பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா அதி⁴வுத்தோ². ஏகஸ்மிந்தி ஏகஸ்மிம் விஹாரே. பாகவத்தந்தி நிப³த்³த⁴தா³னம். வத்ததீதி பவத்ததி. தேஹி வத்தப்³ப³ந்தி யேஸம் ஸம்முகே² ஏஸ தே³தி, தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வத்தப்³ப³ம்.

202. து³தியபா⁴கே³ பன தே²ராஸனம் ஆருள்ஹேதி யாவ ஸங்க⁴னவகம் ஏகவாரம் ஸப்³பே³ஸம் பா⁴க³ம் த³த்வா சீவரே அபரிக்கீ²ணே புன ஸப்³பே³ஸம் தா³தும் து³தியபா⁴கே³ தே²ரஸ்ஸ தி³ன்னேதி அத்தோ². புப்³பே³ வுத்தனயேனாதி ‘‘துய்ஹேவ பி⁴க்கு² தானி சீவரானீ’’தி (மஹாவ. 363) ப⁴க³வதா வுத்தனயேன. பம்ஸுகூலிகானம்பி வட்டதீதி ‘‘துய்ஹம் தே³மா’’தி அவத்வா, ‘பி⁴க்கூ²னம் தே³ம, தே²ரானம் தே³மா’’தி வுத்தத்தா ‘‘பம்ஸுகூலிகானம்பி வட்டதீ’’தி ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.379) வுத்தம். விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.379) பன பம்ஸுகூலிகானம்பி வட்டதீதி ஏத்த² ‘‘துய்ஹம் தே³மா’’தி அவுத்தத்தாதி காரணம் வத³ந்தி. யதி³ ஏவம் ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மா’’தி வுத்தேபி வட்டேய்ய, ‘‘பி⁴க்கூ²னம் தே³ம, தே²ரானம் தே³ம, ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மா’’தி வசனதோ பே⁴தோ³ ந தி³ஸ்ஸதி, வீமம்ஸிதப்³ப³மேத்த² காரணந்தி. பாருபிதும் வட்டதீதி பம்ஸுகூலிகானம் வட்டதி. ஸாமிகேஹி விசாரிதமேவாதி உபாஹனத்த²விகாதீ³னமத்தா²ய விசாரிதமேவ.

203. உபட்³ட⁴ம் தா³தப்³ப³ந்தி யம் உப⁴தோஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம், ததோ உபட்³ட⁴ம் பி⁴க்கூ²னம் உபட்³ட⁴ம் பி⁴க்கு²னீனம் தா³தப்³ப³ம். ஸசேபி ஏகோ பி⁴க்கு² ஹோதி, ஏகா வா பி⁴க்கு²னீ, அந்தமஸோ அனுபஸம்பன்னஸ்ஸபி உபட்³ட⁴மேவ தா³தப்³ப³ம். ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச பி⁴க்கு²னீனஞ்ச த³ம்மீ’’தி வுத்தே பன ந மஜ்ஜே² பி⁴ந்தி³த்வா தா³தப்³ப³ந்தி ஏத்த² யஸ்மா பி⁴க்கு²னிபக்கே² ஸங்க⁴ஸ்ஸ பச்சேகம் அபராமட்ட²த்தா பி⁴க்கு²னீனம் க³ணனாய பா⁴கோ³ தா³தப்³போ³தி தா³யகஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோதி ஸிஜ்ஜ²தி, ததா² தா³னஞ்ச பி⁴க்கூ²பி க³ணேத்வா தி³ன்னே ஏவ யுஜ்ஜதி. இதரதா² ஹி ‘‘கித்தகம் பி⁴க்கூ²னம் தா³தப்³ப³ம், கித்தகம் பி⁴க்கு²னீன’’ந்தி ந விஞ்ஞாயதி, தஸ்மா ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி வுத்தவசனம்பி ‘‘பி⁴க்கூ²ன’’ந்தி வுத்தவசனஸதி³ஸமேவாதி ஆஹ ‘‘பி⁴க்கூ² ச பி⁴க்கு²னியோ ச க³ணேத்வா தா³தப்³ப³’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘புக்³க³லோ…பே… பி⁴க்கு²ஸங்க⁴க்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா’’தி. ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச பி⁴க்கு²னீனஞ்ச துய்ஹஞ்சா’’தி வுத்தே பன புக்³க³லோ விஸும் ந லப⁴தீதி இத³ம் அட்ட²கதா²பமாணேனேவ க³ஹேதப்³ப³ம், ந ஹேத்த² விஸேஸகாரணம் உபலப்³ப⁴தி. ததா² ஹி ‘‘உப⁴தோஸங்க⁴ஸ்ஸ ச துய்ஹஞ்ச த³ம்மீ’’தி வுத்தே ஸாமஞ்ஞவிஸேஸவசனேஹி ஸங்க³ஹிதத்தா யதா² புக்³க³லோ விஸும் லப⁴தி, ஏவமிதா⁴பி ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச துய்ஹஞ்சா’’தி ஸாமஞ்ஞவிஸேஸவசனஸப்³பா⁴வதோ ப⁴விதப்³ப³மேவ விஸும் புக்³க³லபடிவீஸேனாதி விஞ்ஞாயதி, தஸ்மா அட்ட²கதா²வசனமேவேத்த² பமாணம். பாபுணனட்டா²னதோ ஏகமேவ லப⁴தீதி அத்தனோ வஸ்ஸக்³கே³ன பத்தட்டா²னதோ ஏகமேவ கோட்டா²ஸம் லப⁴தி. தத்த² காரணமாஹ ‘‘கஸ்மா? பி⁴க்கு²ஸங்க⁴க்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா’’தி, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴க்³க³ஹணேனேவ புக்³க³லஸ்ஸபி க³ஹிதத்தாதி அதி⁴ப்பாயோதி ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.379) வுத்தம்.

விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.379) பன பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸத்³தே³ன பி⁴க்கூ²னஞ்ஞேவ க³ஹிதத்தா, புக்³க³லஸ்ஸ பன ‘‘துய்ஹஞ்சா’’தி விஸும் க³ஹிதத்தா ச தத்த²ஸ்ஸ அக்³க³ஹிதத்தா த³ட்ட²ப்³பா³, ‘‘பி⁴க்கூ²னஞ்ச பி⁴க்கு²னீனஞ்ச துய்ஹஞ்சா’’தி வுத்தட்டா²னஸதி³ஸத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. புக்³க³லப்பதா⁴னோ ஹேத்த² ஸங்க⁴-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. கேசி பன ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்க⁴க்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா’’தி பாட²ம் லிக²ந்தி, தம் ந ஸுந்த³ரம் தஸ்ஸ விஸும் லாப⁴க்³க³ஹணே காரணவசனத்தா. ததா² ஹி ‘‘விஸும் ஸங்க⁴க்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா’’தி விஸும் புக்³க³லஸ்ஸபி பா⁴க³க்³க³ஹணே காரணம் வுத்தம். யதா² சேத்த² புக்³க³லஸ்ஸ அக்³க³ஹணம், ஏவம் உபரி ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச துய்ஹஞ்சா’’திஆதீ³ஸுபி விஸும் ஸங்கா⁴தி³ஸத்³தே³ஹி புக்³க³லஸ்ஸ அக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதி³ ஹி க³ஹணம் ஸியா, ஸங்க⁴தோபி விஸும்பீதி பா⁴க³த்³வயம் லபே⁴ய்ய உப⁴யத்த² க³ஹிதத்தாதி வுத்தம். பூஜேதப்³ப³ந்திஆதி³ கி³ஹிகம்மம் ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஹராதி இத³ம் பிண்ட³பாதஹரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேனாஹ ‘‘பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதீ’’தி. ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஹரா’’தி வுத்தேபி ஹரிதப்³ப³ந்தி ஈதி³ஸம் கி³ஹிவேய்யாவச்சம் ந ஹோதீதி கத்வா வுத்தம்.

204. அந்தோஹேமந்தேதி இமினா அனத்த²தே கதி²னே வஸ்ஸானம் பச்சி²மே மாஸே தி³ன்னம் புரிமவஸ்ஸம்வுத்தா²னஞ்ஞேவ பாபுணாதி, ததோ பரம் ஹேமந்தே தி³ன்னம் பச்சி²மவஸ்ஸம்வுத்தா²னம்பி வுத்த²வஸ்ஸத்தா பாபுணாதி, ஹேமந்ததோ பன பரம் பிட்டி²ஸமயே ‘‘வஸ்ஸம்வுத்த²ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி ஏவம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா தி³ன்னம் அனந்தரே வஸ்ஸே வா ததோ பரேஸு வா யத்த² கத்த²சி தஸ்மிம் பி⁴க்கு²பா⁴வே வுத்த²வஸ்ஸானம் ஸப்³பே³ஸம் பாபுணாதி. யே பன ஸப்³ப³தா² அவுத்த²வஸ்ஸா, தேஸம் ந பாபுணாதீதி த³ஸ்ஸேதி. லக்க²ணஞ்ஞூ வத³ந்தீதி வினயலக்க²ணஞ்ஞுனோ ஆசரியா வத³ந்தி. லக்க²ணஞ்ஞூ வத³ந்தீதி இத³ம் ஸன்னிட்டா²னவசனம், அட்ட²கதா²ஸு அனாக³தத்தா பன ஏவம் வுத்தம். ப³ஹிஉபசாரஸீமாயம்…பே… ஸப்³பே³ஸம் பாபுணாதீதி யத்த² கத்த²சி வுத்த²வஸ்ஸானம் ஸப்³பே³ஸம் பாபுணாதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யம்பி (கங்க². அட்ட². அகாலசீவரஸிக்கா²பத³வண்ணனா) ‘‘ஸசே பன ப³ஹிஉபசாரஸீமாயம் டி²தோ ‘வஸ்ஸம்வுத்த²ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீ’தி வத³தி, யத்த² கத்த²சி வுத்த²வஸ்ஸானம் ஸப்³பே³ஸம் ஸம்பத்தானம் பாபுணாதீ’’தி வுத்தம். க³ண்டி²பதே³ஸு பன ‘‘வஸ்ஸாவாஸஸ்ஸ அனனுரூபே பதே³ஸே ட²த்வா வுத்தத்தா வஸ்ஸம்வுத்தா²னஞ்ச அவுத்தா²னஞ்ச ஸப்³பே³ஸம் பாபுணாதீ’’தி வுத்தம், தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். ந ஹி ‘‘வஸ்ஸம்வுத்த²ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி வுத்தே அவுத்த²வஸ்ஸானம் பாபுணாதி. ஸப்³பே³ஸம்பீதி தஸ்மிம் பி⁴க்கு²பா⁴வே வுத்த²வஸ்ஸானம் ஸப்³பே³ஸம்பீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³ ‘‘வஸ்ஸம்வுத்த²ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி வுத்தத்தா. ஸம்முகீ²பூ⁴தானம் ஸப்³பே³ஸம்பீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் வத³தீதி வஸ்ஸம்வுத்த²ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீதி வத³தி. அதீதவஸ்ஸந்தி அனந்தராதீதவஸ்ஸம்.

205. இதா³னி ‘‘ஆதி³ஸ்ஸ தே³தீ’’தி பத³ம் விப⁴ஜந்தோ ‘‘ஆதி³ஸ்ஸ தே³தீதி ஏத்தா²’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யாகு³யா வா…பே… பே⁴ஸஜ்ஜே வா ஆதி³ஸித்வா பரிச்சி²ந்தி³த்வா தே³ந்தோ தா³யகோ ஆதி³ஸ்ஸ தே³தி நாமாதி யோஜனா. ஸேஸம் பாகடமேவ.

206. இதா³னி ‘‘புக்³க³லஸ்ஸ தே³தீ’’தி பத³ம் விப⁴ஜந்தோ ஆஹ ‘‘புக்³க³லஸ்ஸ தே³தி ஏத்தா²’’திஆதி³. ஸங்க⁴தோ ச க³ணதோ ச வினிமுத்தஸ்ஸ அத்தனோ குலூபகாதி³புக்³க³லஸ்ஸ தே³ந்தோ தா³யகோ புக்³க³லஸ்ஸ தே³தி நாம. தம் பன புக்³க³லிகதா³னம் பரம்முகா² வா ஹோதி ஸம்முகா² வா. தத்த² பரம்முகா² தே³ந்தோ ‘‘இத³ம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி நாமம் உத்³த⁴ரித்வா தே³தி, ஸம்முகா² தே³ந்தோ ச பி⁴க்கு²னோ பாத³மூலே சீவரம் ட²பேத்வா ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் த³ம்மீ’’தி வத்வா தே³தி, தது³ப⁴யதா²பி தே³ந்தோ புக்³க³லஸ்ஸ தே³தி நாமாதி அத்தோ². ந கேவலம் ஏகஸ்ஸேவ தே³ந்தோ புக்³க³லஸ்ஸ தே³தி நாம, அத² கோ² அந்தேவாஸிகாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் தே³ந்தோபி புக்³க³லஸ்ஸ தே³தி நாமாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² உத்³தே³ஸம் க³ஹேதும் ஆக³தோதி தஸ்ஸ ஸந்திகே உத்³தே³ஸம் அக்³க³ஹிதபுப்³ப³ஸ்ஸபி உத்³தே³ஸம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி ஆக³தகாலதோ பட்டா²ய அந்தேவாஸிகபா⁴வூபக³மனதோ வுத்தம். க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தோதி பரினிட்டி²தஉத்³தே³ஸோ ஹுத்வா க³ச்ச²ந்தோ. வத்தம் கத்வா உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³னி க³ஹேத்வா விசரந்தானந்தி இத³ம் ‘‘உத்³தே³ஸந்தேவாஸிகான’’ந்தி இமஸ்ஸேவ விஸேஸனம். தேன உத்³தே³ஸகாலே ஆக³ந்த்வா உத்³தே³ஸம் க³ஹேத்வா க³ந்த்வா அஞ்ஞத்த² நிவஸந்தே அனிப³த்³த⁴சாரிகே நிவத்தேதி.

ஏவம் சீவரக்க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 379) ஆக³தஅட்ட²மாதிகாவஸேன சீவரவிப⁴ஜனம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தஸ்மிம்யேவ சீவரக்க²ந்த⁴கே மஜ்ஜே² ஆக³தேஸு வத்தூ²ஸு ஆக³தனயம் நிவத்தேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸசே கோசி பி⁴க்கூ²’’திஆதி³மாஹ. தத்த² கிம் காதப்³ப³ந்தி புச்சா²ய தஸ்ஸேவ தானி சீவரானீதி விஸ்ஸஜ்ஜனா, ஸேஸானி ஞாபகாதி³வஸேன வுத்தானி. பஞ்ச மாஸேதி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். வட்³டி⁴ம் பயோஜேத்வா ட²பிதஉபனிக்கே²பதோதி வஸ்ஸாவாஸிகத்தா²ய வேய்யாவச்சகரேஹி வட்³டி⁴ம் பயோஜேத்வா ட²பிதஉபனிக்கே²பதோ. தத்ருப்பாத³தோதி நாளிகேராராமாதி³தத்ருப்பாத³தோ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘இத³ம் இத⁴ வஸ்ஸம்வுத்த²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மாதி வா வஸ்ஸாவாஸிகம் தே³மாதி வா வத்வா தி³ன்னம் தம் அனத்த²தகதி²னஸ்ஸபி பஞ்ச மாஸே பாபுணாதீ’’தி வுத்தம், தம் வஸ்ஸாவாஸிகலாப⁴வஸேன உப்பன்னே லப்³ப⁴மானவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தத்த² இதா⁴தி அபி⁴லாபமத்தமேவேதம், இத⁴-ஸத்³த³ம் வினா ‘‘வஸ்ஸம்வுத்த²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மா’’தி வுத்தேபி ஸோ ஏவ நயோ. அனத்த²தகதி²னஸ்ஸபி பஞ்ச மாஸே பாபுணாதீதி வஸ்ஸாவாஸிகலாப⁴வஸேன உப்பன்னத்தா அனத்த²தகதி²னஸ்ஸபி வுத்த²வஸ்ஸஸ்ஸ பஞ்ச மாஸே பாபுணாதி, ததோ பரம் பன உப்பன்னவஸ்ஸாவாஸிகம் புச்சி²தப்³ப³ம் ‘‘கிம் அதீதவஸ்ஸே இத³ம் வஸ்ஸாவாஸிகம், உதா³ஹு அனாக³தவஸ்ஸே’’தி. தத்த² ததோ பரந்தி பஞ்சமாஸதோ பரம், கி³ம்ஹானஸ்ஸ பட²மதி³வஸதோ பட்டா²யாதி அத்தோ².

டி²திகா பன ந திட்ட²தீதி ஏத்த² அட்டி²தாய டி²திகாய புன அஞ்ஞஸ்மிம் சீவரே உப்பன்னே ஸசே ஏகோ பி⁴க்கு² ஆக³ச்ச²தி, மஜ்ஜே² சி²ந்தி³த்வா த்³வீஹிபி க³ஹேதப்³ப³ம். டி²தாய பன டி²திகாய புன அஞ்ஞஸ்மிம் சீவரே உப்பன்னே ஸசே நவகதரோ ஆக³ச்ச²தி, டி²திகா ஹேட்டா² க³ச்ச²தி. ஸசே வுட்³ட⁴தரோ ஆக³ச்ச²தி, டி²திகா உத்³த⁴ம் ஆரோஹதி. அத² அஞ்ஞோ நத்தி², புன அத்தனோ பாபேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம். து³க்³க³ஹிதானீதி அக்³க³ஹிதானி, ஸங்கி⁴கானேவ ஹோந்தீதி அத்தோ². ‘‘பாதிதே குஸே’’தி ஏககோட்டா²ஸே குஸத³ண்ட³கே பாதிதமத்தே ஸசேபி பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸம் ஹோதி, க³ஹிதமேவ நாம சீவரம். ‘‘நாகாமா பா⁴கோ³ தா³தப்³போ³’’தி அட்ட²கதா²வசனம் (மஹாவ. அட்ட². 363), தத்த² க³ஹிதமேவ நாமாதி ‘‘இமஸ்ஸ இத³ம் பத்த’’ந்தி கிஞ்சாபி ந விதி³தம், தே பன பா⁴கா³ அத்த²தோ தேஸம் பத்தாயேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸத்தாஹவாரேன அருணமேவ உட்டா²பேதீதி இத³ம் நானாஸீமவிஹாரேஸு கத்தப்³ப³னயேன ஏகஸ்மிம்பி விஹாரே த்³வீஸு ஸேனாஸனேஸு நிவுத்த²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், அருணுட்டா²பனேனேவ தத்த² வுத்தோ² ஹோதி, ந பன வஸ்ஸச்சே²த³பரிஹாராய. அந்தோஉபசாரஸீமாய ஹி யத்த² கத்த²சி அருணம் உட்டா²பேந்தோ அத்தனா க³ஹிதஸேனாஸனம் அப்பவிட்டோ²பி வுத்த²வஸ்ஸோ ஏவ ஹோதி. க³ஹிதஸேனாஸனே பன நிவுத்தோ² நாம ந ஹோதி, தத்த² அருணுட்டா²பனே ஸதி ஹோதி. தேனாஹ ‘‘புரிமஸ்மிம் ப³ஹுதரம் நிவஸதி நாமா’’தி. ஏதேன ச இதரஸ்மிம் ஸத்தாஹவாரேனபி அருணுட்டா²பனே ஸதி ஏவ அப்பதரம் நிவஸதி நாம ஹோதி, நாஸதீதி தீ³பிதம் ஹோதி. இத³ந்தி ஏகாதி⁴ப்பாயதா³னம். நானாலாபே⁴ஹீதிஆதீ³ஸு நானா விஸும் விஸும் லாபோ⁴ ஏதேஸூதி நானாலாபா⁴, த்³வே விஹாரா, தேஹி நானாலாபே⁴ஹி. நானா விஸும் விஸும் பாகாராதீ³ஹி பரிச்சி²ன்னோ உபசாரோ ஏதேஸந்தி நானூபசாரா, தேஹி நானூபசாரேஹி. ஏகஸீமவிஹாரேஹீதி ஏகஸீமாயம் த்³வீஹி விஹாரேஹீதி ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.364) வுத்தம். நானாலாபே⁴ஹீதி விஸும் விஸும் நிப³த்³த⁴வஸ்ஸாவாஸிகலாபே⁴ஹி. நானூபசாரேஹீதி நானாபரிக்கே²பனானாத்³வாரேஹி. ஏகஸீமவிஹாரேஹீதி த்³வின்னம் விஹாரானம் ஏகேன பாகாரேன பரிக்கி²த்தத்தா ஏகாய உபசாரஸீமாய அந்தோக³தேஹி த்³வீஹி விஹாரேஹீதி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.364). ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தீதி பட²மம் க³ஹிதோ படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி. தத்தா²தி யத்த² ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி, தத்த².

207. பி⁴க்கு²ஸ்ஸ காலகதேதி ஏத்த² காலகத-ஸத்³தோ³ பா⁴வஸாத⁴னோதி ஆஹ ‘‘காலகிரியாயா’’தி. பாளியம் கி³லானுபட்டா²கானம் சீவரதா³னே ஸாமணேரானம் திசீவராதி⁴ட்டா²னாபா⁴வா ‘‘சீவரஞ்ச பத்தஞ்சா’’திஆதி³ ஸப்³ப³த்த² வுத்தம்.

208. ஸசேபி ஸஹஸ்ஸம் அக்³க⁴தி, கி³லானுபட்டா²கானஞ்ஞேவ தா³தப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஞ்ஞந்தி திசீவரபத்ததோ அஞ்ஞம். அப்பக்³க⁴ந்தி அதிஜிண்ணாதி³பா⁴வேன நிஹீனம். ததோதி அவஸேஸபரிக்கா²ரதோ. ஸப்³ப³ந்தி பத்தம் சீவரஞ்ச. தத்த² தத்த² ஸங்க⁴ஸ்ஸேவாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் விஹாரே ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ. பி⁴க்கு²னோ காலகதட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய ‘‘இதா⁴’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘தத்தா²’’தி வுத்தத்தா விச்சா²வசனத்தா ச பரிக்கா²ரஸ்ஸ ட²பிதட்டா²னம் வுத்தந்தி விஞ்ஞாயதி. பாளியம் அவிஸ்ஸஜ்ஜிகம் அவேப⁴ங்கி³கந்தி ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ ஸந்தகம் ஹுத்வா கஸ்ஸசி அவிஸ்ஸஜ்ஜிகம் அவேப⁴ங்கி³கஞ்ச ப⁴விதும் அனுஜானாமீதி அத்தோ². ‘‘ஸந்தே பதிரூபே கா³ஹகே’’தி வுத்தத்தா கா³ஹகே அஸதி அத³த்வா பா⁴ஜிதேபி ஸுபா⁴ஜிதமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். த³க்கி²ணோத³கம் பமாணந்தி ஏத்த² ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.376) தாவ ‘‘யத்த² பன த³க்கி²ணோத³கம் பமாணந்தி பி⁴க்கூ² யஸ்மிம் ரட்டே² த³க்கி²ணோத³கபடிக்³க³ஹணமத்தேனபி தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ ஸாமினோ ஹோந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ’’தி வுத்தம். விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.376) பன ‘‘த³க்கி²ணோத³கம் பமாணந்தி ஏத்தகானி சீவரானி த³ஸ்ஸாமீதி பட²மம் உத³கம் பாதேத்வா பச்சா² தே³ந்தி, தம் யேஹி க³ஹிதம், தே பா⁴கி³னோவ ஹோந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ’’தி வுத்தம். பரஸமுத்³தே³தி ஜம்பு³தீ³பே. தம்ப³பண்ணிதீ³பஞ்ஹி உபாதா³யேஸ ஏவம் வுத்தோ.

‘‘மதகசீவரம் அதி⁴ட்டா²தீ’’தி ஏத்த² மக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தோ தஸ்ஸ காலகிரியம் ஸுத்வா அவிஹாரட்டா²னே சே த்³வாத³ஸஹத்த²ப்³ப⁴ந்தரே அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அபா⁴வம் ஞத்வா ‘‘இத³ம் சீவரம் மய்ஹம் பாபுணாதீ’’தி அதி⁴ட்டா²தி, ஸ்வாதி⁴ட்டி²தம். தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப³ஹுப⁴ண்டோ³ ப³ஹுபரிக்கா²ரோ காலகதோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும், ‘‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, காலகதே ஸங்கோ⁴ ஸாமீ பத்தசீவரே. அபிச கி³லானுபட்டா²கா ப³ஹுபகாரா, அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, திசீவரஞ்ச பத்தஞ்ச கி³லானுபட்டா²கானம் தா³தும். யம் தத்த² லஹுப⁴ண்ட³ம் லஹுபரிக்கா²ரம், தம் ஸம்முகீ²பூ⁴தேன ஸங்கே⁴ன பா⁴ஜேதும். யம் தத்த² க³ருப⁴ண்ட³ம் க³ருபரிக்கா²ரம், தம் ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவிஸ்ஸஜ்ஜிகம் அவேப⁴ங்கி³க’’ந்தி (மஹாவ. 369) இமினா பாடே²ன ப⁴க³வா ஸப்³ப³ஞ்ஞூ பி⁴க்கூ²னம் ஆமிஸதா³யஜ்ஜம் விசாரேஸி.

தத்த² திசீவரபத்தஅவஸேஸலஹுப⁴ண்ட³க³ருப⁴ண்ட³வஸேன ஆமிஸதா³யஜ்ஜம் திவித⁴ம் ஹோதி. தேஸு திசீவரபத்தம் கி³லானுபட்டா²கஸ்ஸ பா⁴கோ³ ஹோதி, அவஸேஸலஹுப⁴ண்ட³ம் ஸம்முகீ²பூ⁴தஸங்க⁴ஸ்ஸ, பஞ்சவீஸதிவித⁴ க³ருப⁴ண்ட³ம் சாதுத்³தி³ஸஸங்க⁴ஸ்ஸ. இமினா இதோ திவித⁴ப⁴ண்ட³தோ அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ப⁴ண்ட³ம் நாம நத்தி², இமேஹி திவிதே⁴ஹி புக்³க³லேஹி அஞ்ஞோ தா³யாதோ³ நாம நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. இதா³னி பன வினயத⁴ரா ‘‘பி⁴க்கூ²னம் அகப்பியப⁴ண்ட³ம் கி³ஹிபூ⁴தா ஞாதகா லப⁴ந்தீ’’தி வத³ந்தி, தம் கஸ்மாதி சே? ‘‘யே தஸ்ஸ த⁴னே இஸ்ஸரா க³ஹட்டா² வா பப்³ப³ஜிதா வா, தேஸம் தா³தப்³ப³’’ந்தி அட்ட²கதா²யம் ஆக³தத்தாதி. ஸச்சம் ஆக³தோ, ஸோ பன பாடோ² விஸ்ஸாஸக்³கா³ஹவிஸயே ஆக³தோ, ந தா³யஜ்ஜக³ஹணட்டா²னே. ‘‘க³ஹட்டா² வா பப்³ப³ஜிதா வா’’இச்சேவ ஆக³தோ, ந ‘‘ஞாதகா அஞ்ஞாதகா வா’’தி, தஸ்மா ஞாதகா வா ஹோந்து அஞ்ஞாதகா வா, யே தம் கி³லானம் உபட்ட²ஹந்தி, தே கி³லானுபட்டா²கபா⁴க³பூ⁴தஸ்ஸ த⁴னஸ்ஸ இஸ்ஸரா க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதா, அந்தமஸோ மாதுகா³மாபி. தே ஸந்தா⁴ய ‘‘தேஸம் தா³தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம், ந பன யே கி³லானம் நுபட்ட²ஹந்தி, தே ஸந்தா⁴ய. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 369) ‘‘கி³லானுபட்டா²கோ நாம கி³ஹீ வா ஹோது பப்³ப³ஜிதோ வா, அந்தமஸோ மாதுகா³மோபி, ஸப்³பே³ பா⁴க³ம் லப⁴ந்தீ’’தி.

அத² வா யோ பி⁴க்கு² அத்தனோ ஜீவமானகாலேயேவ ஸப்³ப³ம் அத்தனோ பரிக்கா²ரம் நிஸ்ஸஜ்ஜித்வா கஸ்ஸசி ஞாதகஸ்ஸ வா அஞ்ஞாதகஸ்ஸ வா க³ஹட்ட²ஸ்ஸ வா பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா அதா³ஸி, கோசி ச ஞாதகோ வா அஞ்ஞாதகோ வா க³ஹட்டோ² வா பப்³ப³ஜிதோ வா விஸ்ஸாஸம் அக்³க³ஹேஸி, தாதி³ஸே ஸந்தா⁴ய ‘‘யே தஸ்ஸ த⁴னஸ்ஸ இஸ்ஸரா க³ஹட்டா² வா பப்³ப³ஜிதா வா, தேஸம் தா³தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம், ந பன அதாதி³ஸே ஞாதகே. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 369) ‘‘ஸசே பன ஸோ ஜீவமானோயேவ ஸப்³ப³ம் அத்தனோ பரிக்கா²ரம் நிஸ்ஸஜ்ஜித்வா கஸ்ஸசி அதா³ஸி, கோசி வா விஸ்ஸாஸம் அக்³க³ஹேஸி, யஸ்ஸ தி³ன்னம், யேன ச க³ஹிதம், தஸ்ஸேவ ஹோதி, தஸ்ஸ ருசியா ஏவ கி³லானுபட்டா²கா லப⁴ந்தீ’’தி. ஏவம் ஹோது, கப்பியப⁴ண்டே³ பன கத²ந்தி? தம்பி ‘‘கி³ஹிஞாதகானம் தா³தப்³ப³’’ந்தி பாளியம் வா அட்ட²கதா²யம் வா டீகாஸு வா நத்தி², தஸ்மா விசாரேதப்³ப³மேதம்.

சீவரபா⁴ஜனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பிண்ட³பாதபா⁴ஜனகதா²வண்ணனா

209. இதா³னி பிண்ட³பாதபா⁴ஜனவினிச்ச²யம் கதே²தும் ‘‘பிண்ட³பாதபா⁴ஜனே பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கே ஸேனாஸனபா⁴ஜனேயேவ பட²மம் ஆக³தேபி சதுபச்சயபா⁴ஜனவினிச்ச²யத்தா பச்சயானுக்கமேன பிண்ட³பாதபா⁴ஜனம் பட²மம் த³ஸ்ஸேதி. பிண்ட³பாதபா⁴ஜனே பன ஸங்க⁴ப⁴த்தாதீ³ஸு அயம் வினிச்ச²யோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ம் ஏதானி ஸங்க⁴ப⁴த்தாதீ³னி ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதானீதி ஆஹ ‘‘அனுஜானாமி…பே… அனுஞ்ஞாதேஸூ’’தி. ஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தா²ய ஆப⁴தம் ப⁴த்தம் ஸங்க⁴ப⁴த்தம் யதா² ‘‘ஆக³ந்துகஸ்ஸ ஆப⁴தம் ப⁴த்தம் ஆக³ந்துகப⁴த்த’’ந்தி. ஸங்க⁴தோ உத்³தி³ஸ்ஸ உத்³தி³ஸித்வா தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் உத்³தே³ஸப⁴த்தம். நிமந்தேத்வா தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் நிமந்தனப⁴த்தம். ஸலாகம் பாதேத்வா கா³ஹேதப்³ப³ம் ப⁴த்தம் ஸலாகப⁴த்தம். பக்கே² பக்க²தி³வஸே தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் பக்க²ப⁴த்தம். உபோஸதே² உபோஸத²தி³வஸே தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் உபோஸத²ப⁴த்தம். பாடிபதே³ உபோஸத²தி³வஸதோ து³தியதி³வஸே தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் பாடிபத³ப⁴த்தந்தி விக்³க³ஹோ. டி²திகா நாம நத்தீ²தி ஸங்க⁴த்தே²ரதோ பட்டா²ய வஸ்ஸக்³கே³ன கா³ஹணம் டி²திகா நாம.

அத்தனோ விஹாரத்³வாரேதி விஹாரஸ்ஸ த்³வாரகோட்ட²கஸமீபம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். போ⁴ஜனஸாலாயாதி ப⁴த்துத்³தே³ஸட்டா²னபூ⁴தாய போ⁴ஜனஸாலாயம். வஸ்ஸக்³கே³னாதி வஸ்ஸகோட்டா²ஸேன. தி³ன்னம் பனாதி வத்வா யதா² ஸோ தா³யகோ வத³தி, தம் விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்க⁴தோ ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. அந்தரக⁴ரேதி அந்தோகே³ஹே. அந்தோஉபசாரக³தானந்தி ஏத்த² கா³மத்³வாரவீதி²சதுக்கேஸு த்³வாத³ஸஹத்த²ப்³ப⁴ந்தரம் உபசாரோ நாம.

அந்தரக⁴ரஸ்ஸ உபசாரே பன லப்³ப⁴மானவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘க⁴ரூபசாரோ சேத்தா²’’திஆதி³மாஹ. ஏகவளஞ்ஜந்தி ஏகேன த்³வாரேன வளஞ்ஜிதப்³ப³ம். நானானிவேஸனேஸூதி நானாகுலஸ்ஸ நானூபசாரேஸு நிவேஸனேஸு. லஜ்ஜீ பேஸலோ அக³திக³மனம் வஜ்ஜேத்வா மேதா⁴வீ ச உபபரிக்கி²த்வா உத்³தி³ஸதீதி ஆஹ ‘‘பேஸலோ லஜ்ஜீ மேதா⁴வீ இச்சி²தப்³போ³’’தி. நிஸின்னஸ்ஸபி நித்³தா³யந்தஸ்ஸபீதி அனாத³ரே ஸாமிவசனம், வுட்³ட⁴தரே நித்³தா³யந்தே நவகஸ்ஸ கா³ஹிதம் ஸுக்³கா³ஹிதந்தி அத்தோ². திசீவரபரிவாரம் வாதி ஏத்த² ‘‘உத³கமத்தலாபீ⁴ விய அஞ்ஞோபி உத்³தே³ஸப⁴த்தம் அலபி⁴த்வா வத்தா²தி³அனேகப்பகாரகம் லப⁴தி சே, தஸ்ஸேவ த’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். அத்தனோ ருசிவஸேன யம் கிஞ்சி வத்வா ஆஹரிதும் விஸ்ஸஜ்ஜிதத்தா விஸ்ஸட்ட²தூ³தோ நாம. யம் இச்ச²தீதி ‘‘உத்³தே³ஸப⁴த்தம் தே³தா²’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ யம் இச்ச²தி. புச்சா²ஸபா⁴கே³னாதி புச்சா²ஸதி³ஸேன.

‘‘ஏகா கூடட்டி²திகா நாம ஹோதீ’’தி வத்வா தமேவ டி²திகம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘ரஞ்ஞோ வா ஹீ’’திஆதி³மாஹ. அஞ்ஞேஹி உத்³தே³ஸப⁴த்தாதீ³ஹி அமிஸ்ஸேத்வா விஸும்யேவ டி²திகாய க³ஹேதப்³ப³த்தா ‘‘ஏகசாரிகப⁴த்தானீ’’தி வுத்தம். தே²ய்யாய ஹரந்தீதி பத்தஹாரகா ஹரந்தி. கீ³வா ஹோதீதி ஆணாபகஸ்ஸ கீ³வா ஹோதி. ஸப்³ப³ம் பத்தஸ்ஸாமிகஸ்ஸ ஹோதீதி சீவராதி³கம்பி ஸப்³ப³ம் பத்தஸ்ஸாமிகஸ்ஸேவ ஹோதி, ‘‘மயா ப⁴த்தமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந சீவராதி³’’ந்தி வத்வா க³ஹேதும் வட்டதீதி அத்தோ². மனுஸ்ஸானம் வசனம் காதும் வட்டதீதி வுத்தா க³ச்ச²ந்தீதி மனுஸ்ஸானம் வசனம் காதும் வட்டதீதி தேன பி⁴க்கு²னா வுத்தா க³ச்ச²ந்தி. அகதபா⁴கோ³ நாமாதி ஆக³ந்துகபா⁴கோ³ நாம, அதி³ன்னபுப்³ப³பா⁴கோ³தி அத்தோ². ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ பரிபூ⁴ஞ்ஜதூதி வுத்தேதி ஏத்த² ‘‘பட²மமேவ ‘ஸப்³ப³ஸங்கி⁴கப⁴த்தம் தே³தா²’தி வத்வா பச்சா² ‘ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ பரிபு⁴ஞ்ஜதூ’தி அவுத்தேபி பா⁴ஜேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். கிம் ஆஹரீயதீதி அவத்வாதி ‘‘கதரப⁴த்தம் தயா ஆஹரீயதீ’’தி தா³யகம் அபுச்சி²த்வா. பகதிடி²திகாயாதி உத்³தே³ஸப⁴த்தடி²திகாய.

பிண்ட³பாதபா⁴ஜனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

நிமந்தனப⁴த்தகதா²வண்ணனா

210. ‘‘ஏத்தகே பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴தோ உத்³தி³ஸித்வா தே³தா²’’திஆதீ³னி அவத்வா ‘‘ஏத்தகானம் பி⁴க்கூ²னம் ப⁴த்தம் தே³தா²’’தி வத்வா தி³ன்னம் ஸங்கி⁴கம் நிமந்தனம் நாம. பிண்ட³பாதிகானம்பி வட்டதீதி பி⁴க்கா²பரியாயேன வுத்தத்தா வட்டதி. படிபாடியாதி லத்³த⁴படிபாடியா. விச்சி²ந்தி³த்வாதி ‘‘ப⁴த்தம் க³ண்ஹதா²’’தி பத³ம் அவத்வா. தேனேவாஹ ‘‘ப⁴த்தந்தி அவத³ந்தேனா’’தி. ஆலோபஸங்கே²பேனாதி ஏகேகபிண்ட³வஸேன. அயஞ்ச நயோ நிமந்தனேயேவ, ந உத்³தே³ஸப⁴த்தே. தஸ்ஸ ஹி ஏகஸ்ஸ பஹோனகப்பமாணம்யேவ பா⁴ஜேதப்³ப³ம், தஸ்மா உத்³தே³ஸப⁴த்தே ஆலோபட்டி²திகா நாம நத்தி².

ஆருள்ஹாயேவ மாதிகம். ஸங்க⁴தோ அட்ட² பி⁴க்கூ²தி ஏத்த² யே மாதிகம் ஆருள்ஹா, தே அட்ட² பி⁴க்கூ²தி யோஜேதப்³ப³ம். உத்³தே³ஸப⁴த்தனிமந்தனப⁴த்தாதி³ஸங்கி⁴கப⁴த்தமாதிகாஸு நிமந்தனப⁴த்தமாதிகாய டி²திகாவஸேன ஆருள்ஹே ப⁴த்துத்³தே³ஸகேன வா ஸயம் வா ஸங்க⁴தோ உத்³தி³ஸாபேத்வா க³ஹேத்வா க³ந்தப்³ப³ம், ந அத்தனா ருசிதே க³ஹேத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. மாதிகம் ஆரோபேத்வாதி ‘‘ஸங்க⁴தோ க³ண்ஹாமீ’’திஆதி³னா வுத்தமாதிகாபே⁴த³ம் தா³யகஸ்ஸ விஞ்ஞாபேத்வாதி அத்தோ². ‘‘ஏகவாரந்தி யாவ தஸ்மிம் ஆவாஸே வஸந்தி பி⁴க்கூ², ஸப்³பே³ லப⁴ந்தீ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ஏகவாரந்தி ந ஏகதி³வஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், யத்தகா பன பி⁴க்கூ² தஸ்மிம் ஆவாஸே வஸந்தி, தே ஸப்³பே³. ஏகஸ்மிம் தி³வஸே க³ஹிதபி⁴க்கூ² அஞ்ஞதா³ அக்³க³ஹேத்வா யாவ ஏகவாரம் ஸப்³பே³ பி⁴க்கூ² போ⁴ஜிதா ஹோந்தீதி ஜானாதி சே, யே ஜானந்தி, தே க³ஹேத்வா க³ந்தப்³ப³ந்தி. படிப³த்³த⁴காலதோ பட்டா²யாதி தத்தே²வ வாஸஸ்ஸ நிப³த்³த⁴காலதோ பட்டா²ய.

நிமந்தனப⁴த்தகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸலாகப⁴த்தகதா²வண்ணனா

211. உபனிப³ந்தி⁴த்வாதி லிகி²த்வா. கா³மவஸேனபீதி யேபு⁴ய்யேன ஸமலாப⁴கா³மவஸேனபி. ப³ஹூனி ஸலாகப⁴த்தானீதி திம்ஸம் வா சத்தாரீஸம் வா ப⁴த்தானி. ஸசே ஹோந்தீதி அஜ்ஜா²ஹரித்வா யோஜேதப்³ப³ம். ஸல்லக்கே²த்வாதி தானி ப⁴த்தானி பமாணவஸேன ஸல்லக்கே²த்வா. நிக்³க³ஹேன த³த்வாதி தூ³ரம் க³ந்தும் அனிச்ச²ந்தஸ்ஸ நிக்³க³ஹேன ஸம்படிச்சா²பேத்வா. புன விஹாரம் ஆக³ந்த்வாதி ஏத்த² விஹாரம் அனாக³ந்த்வா ப⁴த்தம் க³ஹேத்வா பச்சா² விஹாரே அத்தனோ பாபேத்வா பு⁴ஞ்ஜிதும்பி வட்டதி. ஏககே³ஹவஸேனாதி வீதி²யம்பி ஏகபஸ்ஸே க⁴ரபாளியா வஸேன. உத்³தி³ஸித்வாபீதி ‘‘அஸுககுலே ஸலாகப⁴த்தானி துய்ஹம் பாபுணந்தீ’’தி வத்வா.

212. வாரகா³மேதி அதிதூ³ரத்தா வாரேன க³ந்தப்³ப³கா³மே. ஸட்டி²தோ வா பண்ணாஸதோ வாதி த³ண்ட³கம்மத்தா²ய உத³கக⁴டம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். விஹாரவாரோதி ஸப்³ப³பி⁴க்கூ²ஸு பி⁴க்கா²ய க³தேஸு விஹாரரக்க²ணவாரோ. நேஸந்தி விஹாரவாரிகானம். பா²திகம்மமேவாதி விஹாரரக்க²ணகிச்சஸ்ஸ பஹோனகபடிபாத³னமேவ. தூ³ரத்தா நிக்³க³ஹேத்வாபி வாரேன க³ஹேதப்³போ³ கா³மோ வாரகா³மோ. விஹாரவாரே நியுத்தா விஹாரவாரிகா, வாரேன விஹாரரக்க²ணகா. அஞ்ஞத²த்தந்தி பஸாத³ஞ்ஞத²த்தம். பா²திகம்மமேவ ப⁴வந்தீதி விஹாரரக்க²ணத்தா²ய ஸங்கே⁴ன தா³தப்³பா³ அதிரேகலாபா⁴ ஹோந்தி. ஏகஸ்ஸேவ பாபுணந்தீதி தி³வஸே தி³வஸே ஏகேகஸ்ஸேவ பாபிதானீதி அத்தோ². ஸங்க⁴னவகேன லத்³த⁴காலேதி தி³வஸே தி³வஸே ஏகேகஸ்ஸ பாபிதானி த்³வே தீணி ஏகசாரிகப⁴த்தானி தேனேவ நியாமேன அத்தனோ பாபுணனட்டா²னே ஸங்க⁴னவகேன லத்³த⁴காலே.

யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸம்முகீ²பூ⁴தஸ்ஸ பாபேத்வாதி ஏத்த² ‘‘யேபு⁴ய்யேன சே பி⁴க்கூ² ப³ஹிஸீமக³தா ஹோந்தி, ஸம்முகீ²பூ⁴தஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி பாபேதப்³ப³ம் ஸபா⁴க³த்தா ஏகேன லத்³த⁴ம் ஸப்³பே³ஸம் ஹோதி, தஸ்மிம்பி அஸதி அத்தனோ பாபேத்வா தா³தப்³ப³’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். ரஸஸலாகந்தி உச்சு²ரஸஸலாகம். ஸலாகவஸேன பன கா³ஹிதத்தா ந ஸாதி³தப்³பா³தி இத³ம் அஸாருப்பவஸேன வுத்தம், ந து⁴தங்க³பே⁴த³வஸேன. ‘‘ஸங்க⁴தோ நிராமிஸஸலாகா…பே… வட்டதியேவா’’தி ஹி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.26) வுத்தம். ஸாரத்த²தீ³பனியம்பி (ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.325) – ஸங்க⁴தோ நிராமிஸஸலாகாபி விஹாரே பக்கப⁴த்தம்பி வட்டதியேவாதி ஸாதா⁴ரணம் கத்வா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.26) வுத்தத்தா, ‘‘ஏவம் கா³ஹிதே ஸாதி³தப்³ப³ம், ஏவம் ந ஸாதி³தப்³ப³’’ந்தி விஸேஸேத்வா அவுத்தத்தா ச ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜாதி³ஸலாகாயோ சேத்த² கிஞ்சாபி பிண்ட³பாதிகானம்பி வட்டந்தி, ஸலாகவஸேன பன கா³ஹிதத்தா ந ஸாதி³தப்³பா³’’தி ஏத்த² அதி⁴ப்பாயோ வீமம்ஸிதப்³போ³. யதி³ ஹி பே⁴ஸஜ்ஜாதி³ஸலாகா ஸலாகவஸேன கா³ஹிதா ந ஸாதி³தப்³பா³ ஸியா, ‘‘ஸங்க⁴தோ நிராமிஸஸலாகா வட்டதியேவா’’தி ந வதே³ய்ய, ‘‘அதிரேகலாபோ⁴ ஸங்க⁴ப⁴த்தம் உத்³தே³ஸப⁴த்த’’ந்திஆதி³வசனதோ (மஹாவ. 128) ச ‘‘அதிரேகலாப⁴ம் படிக்கி²பாமீ’’தி ஸலாகவஸேன கா³ஹேதப்³ப³ம் ப⁴த்தமேவ படிக்கி²த்தம், ந பே⁴ஸஜ்ஜம். ஸங்க⁴ப⁴த்தாதீ³னி ஹி சுத்³த³ஸ ப⁴த்தானியேவ தேன ந ஸாதி³தப்³பா³னீதி வுத்தானி. க²ந்த⁴கபா⁴ணகானம் வா மதேன இத⁴ ஏவம் வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ந்தி வுத்தம். அக்³க³தோ தா³தப்³பா³ பி⁴க்கா² அக்³க³பி⁴க்கா². அக்³க³பி⁴க்கா²மத்தந்தி ஏககடச்சு²பி⁴க்கா²மத்தம். லத்³தா⁴ வா அலத்³தா⁴ வா ஸ்வேபி க³ண்ஹேய்யாஸீதி லத்³தே⁴பி அப்பமத்ததாய வுத்தம். தேனாஹ ‘‘யாவத³த்த²ம் லப⁴தி…பே… அலபி⁴த்வா ஸ்வே க³ண்ஹேய்யாஸீதி வத்தப்³போ³’’தி. அக்³க³பி⁴க்க²மத்தந்தி ஹி ஏத்த² மத்த-ஸத்³தோ³ ப³ஹுபா⁴வம் நிவத்தேதி.

ஸலாகப⁴த்தம் நாம விஹாரேயேவ உத்³தி³ஸீயதி விஹாரமேவ ஸந்தா⁴ய தீ³யமானத்தாதி ஆஹ ‘‘விஹாரே அபாபிதம் பனா’’திஆதி³. தத்ர ஆஸனஸாலாயாதி தஸ்மிம் கா³மே ஆஸனஸாலாய. விஹாரம் ஆனேத்வா கா³ஹேதப்³ப³ந்தி ததா² வத்வா தஸ்மிம் தி³வஸே தி³ன்னப⁴த்தம் விஹாரமேவ ஆனேத்வா டி²திகாய கா³ஹேதப்³ப³ம். தத்தா²தி தஸ்மிம் தி³ஸாபா⁴கே³. தம் க³ஹேத்வாதி தம் வாரகா³மஸலாகம் அத்தனா க³ஹேத்வா. தேனாதி யோ அத்தனோ பத்தவாரகா³மே ஸலாகம் தி³ஸாக³மிகஸ்ஸ அதா³ஸி, தேன. அனதிக்கமந்தேயேவ தஸ்மிம் தஸ்ஸ ஸலாகா கா³ஹேதப்³பா³தி யஸ்மா உபசாரஸீமட்ட²ஸ்ஸேவ ஸலாகா பாபுணாதி, தஸ்மா தஸ்மிம் தி³ஸம்க³மிகே உபசாரஸீமம் அனதிக்கந்தேயேவ தஸ்ஸ தி³ஸம்க³மிகஸ்ஸ பத்தஸலாகா அத்தனோ பாபேத்வா கா³ஹேதப்³பா³.

தே³வஸிகம் பாபேதப்³பா³தி உபசாரஸீமாயம் டி²தஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி வஸ்ஸக்³கே³ன பாபேதப்³பா³. ஏவம் ஏதேஸு அனாக³தேஸு ஆஸன்னவிஹாரே பி⁴க்கூ²னம் பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, இதரதா² ஸங்கி⁴கம் ஹோதி. அனாக³ததி³வஸேதி ஏத்த² கத²ம் தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஆக³தானாக³தபா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி சே? யஸ்மா ததோ ததோ ஆக³தா பி⁴க்கூ² தஸ்மிம் கா³மே ஆஸனஸாலாய ஸன்னிபதந்தி, தஸ்மா தேஸம் ஆக³தானாக³தபா⁴வோ ஸக்கா விஞ்ஞாதும். அம்ஹாகம் கோ³சரகா³மேதி ஸலாகப⁴த்ததா³யகானம் கா³மே. பு⁴ஞ்ஜிதும் ஆக³ச்ச²ந்தீதி ‘‘மஹாதே²ரோ ஏககோவ விஹாரே ஓஹீனோ அவஸ்ஸம் ஸப்³ப³ஸலாகா அத்தனோ பாபேத்வா டி²தோ’’தி மஞ்ஞமானா ஆக³ச்ச²ந்தி.

ஸலாகப⁴த்தகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பக்கி²கப⁴த்தாதி³கதா²வண்ணனா

213. அபி⁴லக்கி²தேஸு சதூஸு பக்க²தி³வஸேஸு தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் பக்கி²கம். அபி⁴லக்கி²தேஸூதி ஏத்த² அபீ⁴தி உபஸாரமத்தம், லக்க²ணியேஸுஇச்சேவத்தோ², உபோஸத²ஸமாதா³னத⁴ம்மஸ்ஸவனபூஜாஸக்காராதி³கரணத்த²ம் லக்கி²தப்³பே³ஸு ஸல்லக்கே²தப்³பே³ஸு உபலக்கே²தப்³பே³ஸூதி வுத்தம் ஹோதி. ஸ்வே பக்கோ²தி அஜ்ஜபக்கி²கம் ந கா³ஹேதப்³ப³ந்தி அட்ட²மியா பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், ஸத்தமியா பு⁴ஞ்ஜனத்தா²ய ந கா³ஹேதப்³ப³ம், தா³யகேஹி நியமிததி³வஸேனேவ கா³ஹேதப்³ப³ந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³. ஸ்வே லூக²ந்தி அஜ்ஜ ஆவாஹமங்க³லாதி³கரணதோ அதிபணீதம் போ⁴ஜனம் கரீயதி, ஸ்வே ததா² ந ப⁴விஸ்ஸதி, அஜ்ஜேவ பி⁴க்கூ² போ⁴ஜேஸ்ஸாமாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.325) பன அஞ்ஞதா² வுத்தம். பக்கி²கப⁴த்ததோ உபோஸதி²கப⁴த்தஸ்ஸ பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உபோஸத²ங்கா³னி ஸமாதி³யித்வா’’திஆதி³. உபோஸதே² தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் உபோஸதி²கம்.

பக்கி²கப⁴த்தாதி³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆக³ந்துகப⁴த்தாதி³கதா²வண்ணனா

214. நிப³ந்தா⁴பிதந்தி ‘‘அஸுகவிஹாரே ஆக³ந்துகா பு⁴ஞ்ஜந்தூ’’தி நியமிதம். க³மிகோ ஆக³ந்துகப⁴த்தம்பீதி கா³மந்தரதோ ஆக³ந்த்வா அவூபஸந்தேன க³மிகசித்தேன வஸித்வா புன அஞ்ஞத்த² க³ச்ச²ந்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஆவாஸிகஸ்ஸ பன க³ந்துகாமஸ்ஸ க³மிகப⁴த்தமேவ லப்³ப⁴தி. ‘‘லேஸம் ஓட்³டே³த்வா’’தி வுத்தத்தா லேஸாபா⁴வேன யாவ க³மனபரிப³ந்தோ⁴ விக³ச்ச²தி, தாவ பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதீதி ஞாபிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

து⁴ரப⁴த்தாதி³கதா²வண்ணனா

215. தண்டு³லாதீ³னி பேஸேந்தி…பே… வட்டதீதி அபி⁴ஹடபி⁴க்க²த்தா வட்டதி.

216. ததா² படிக்³க³ஹிதத்தாதி பி⁴க்கா²னாமேன படிக்³க³ஹிதத்தா. பத்தம் பூரேத்வா த²கேத்வா தி³ன்னந்தி ‘‘கு³ளகப⁴த்தம் தே³மா’’தி தி³ன்னம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

பிண்ட³பாதபா⁴ஜனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

கி³லானபச்சயபா⁴ஜனகதா²வண்ணனா

217. இதோ பரம் பச்சயானுக்கமேன ஸேனாஸனபா⁴ஜனகதா²ய வத்தப்³பா³யபி தஸ்ஸா மஹாவிஸயத்தா, கி³லானபச்சயபா⁴ஜனீயகதா²ய பன அப்பவிஸயத்தா, பிண்ட³பாதபா⁴ஜனீயகதா²ய அனுலோமத்தா ச தத³னந்தரம் தம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘கி³லானபச்சயபா⁴ஜனீயம் பனா’’திஆதி³. தத்த² ராஜராஜமஹாமத்தாதி உபலக்க²ணமத்தமேவேதம். ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலக³ஹபதிமஹாஸாலாத³யோபி ஏவம் கரோந்தியேவ. க⁴ண்டிம் பஹரித்வாதிஆதி³ ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா ச பாகடத்தா ச ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. உபசாரஸீமம்…பே… பா⁴ஜேதப்³ப³ந்தி இத³ம் ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ தி³ன்னத்தா வுத்தம். கும்ப⁴ம் பன ஆவஜ்ஜேத்வாதி கும்ப⁴ம் தி³ஸாமுக²ம் கத்வா. ஸசே தி²னம் ஸப்பி ஹோதீதி கக்க²ளம் ஸப்பி ஹோதி. தோ²கம் தோ²கம்பி பாபேதும் வட்டதீதி ஏவம் கதே டி²திகாபி திட்ட²தி. ஸிங்கி³வேரமரிசாதி³பே⁴ஸஜ்ஜம்பி அவஸேஸபத்ததா²லகாதி³ஸமணபரிக்கா²ரோபீதி இமினா ந கேவலம் பே⁴ஸஜ்ஜமேவ கி³லானபச்சயோ ஹோதி, அத² கோ² அவஸேஸபரிக்கா²ரோபி கி³லானபச்சயே அந்தோக³தோ⁴யேவாதி த³ஸ்ஸேதி.

கி³லானபச்சயபா⁴ஜனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸேனாஸனக்³கா³ஹகதா²வண்ணனா

218. ஸேனாஸனபா⁴ஜனகதா²யம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹே வினிச்ச²யோதி ஸேனாஸனபா⁴ஜனமேவாஹ. தத்த² உதுகாலே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ ச வஸ்ஸாவாஸே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ சாதி காலவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ நாம து³விதோ⁴ ஹோதீதி யோஜனா. தத்த² உதுகாலேதி ஹேமந்தகி³ம்ஹானஉதுகாலே. வஸ்ஸாவாஸேதி வஸ்ஸானகாலே. பி⁴க்கு²ம் உட்டா²பேத்வா ஸேனாஸனம் தா³தப்³ப³ம், அகாலோ நாம நத்தி² தா³யகேஹி ‘‘ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி தி³ன்னஸங்கி⁴கஸேனாஸனத்தா. ஏகேகம் பரிவேணந்தி ஏகேகஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஏகேகம் பரிவேணம். தத்தா²தி தஸ்மிம் லத்³த⁴பரிவேணே. தீ³க⁴ஸாலாதி சங்கமனஸாலா. மண்ட³லமாளோதி உபட்டா²னஸாலா. அனுத³ஹதீதி பீளேதி. அதா³தும் ந லப⁴தீதி இமினா ஸஞ்சிச்ச அதே³ந்தஸ்ஸ படிபா³ஹனே பவிஸனதோ து³க்கடந்தி தீ³பேதி. ஜம்பு³தீ³பே பனாதி அரியதே³ஸே பி⁴க்கூ² ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தே கிர ததா² பஞ்ஞாபேந்தி.

219. ந கோ³சரகா³மோ க⁴ட்டேதப்³போ³தி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதி ‘‘ந தத்த² மனுஸ்ஸா வத்தப்³பா³’’திஆதி³னா. விதக்கம் சி²ந்தி³த்வாதி ‘‘இமினா நீஹாரேன க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா நிவாரேத்வா பச்சயே த³ஸ்ஸந்தீ’’தி ஏவரூபம் விதக்கம் அனுப்பாதே³த்வா. தேஸு சே ஏகோதி தேஸு மனுஸ்ஸேஸு ஏகோ பண்டி³தபுரிஸோ. ப⁴ண்ட³படிச்சா²த³னந்தி படிச்சா²த³னப⁴ண்ட³ம், ஸரீரபடிச்சா²த³னம் சீவரந்தி அத்தோ². ஸுத்³த⁴சித்தத்தாவ அனவஜ்ஜந்தி இத³ம் புச்சி²தக்க²ணே காரணாசிக்க²ணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ந ஹோதி அஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸபி புச்சி²தபஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனே தோ³ஸாபா⁴வா. ஏவம் பன க³தே மம் புச்சி²ஸ்ஸந்தீதி ஸஞ்ஞாய அக³மனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

படிஜக்³கி³தப்³பா³னீதி க²ண்ட³பு²ல்லாபி⁴ஸங்க²ரணஸம்மஜ்ஜனாதீ³ஹி படிஜக்³கி³தப்³பா³னி. முண்ட³வேதி³காயாதி சேதியஸ்ஸ ஹம்மியவேதி³காய க⁴டாகாரஸ்ஸ உபரி சதுரஸ்ஸவேதி³காய. கத்த² புச்சி²தப்³ப³ந்தி புச்சா²ய யதோ பகதியா லப்³ப⁴தி, தத்த² புச்சி²தப்³ப³ந்தி விஸ்ஸஜ்ஜனா. கஸ்மா புச்சி²தப்³ப³ந்திஆதி³ யதோ பகதியா லப்³ப⁴தி, தத்தா²பி புச்ச²னஸ்ஸ காரணஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். படிக்கம்மாதி விஹாரதோ அபஸக்கித்வா. தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோஜனத்³வியோஜனந்தரே ஹோதீ’’தி ஆஹ. உபனிக்கே²பந்தி கே²த்தம் வா நாளிகேராதி³ஆராமம் வா கஹாபணாதீ³னி வா ஆராமிகானம் நிய்யாதேத்வா ‘‘இதோ உப்பன்னா வட்³டி⁴ வஸ்ஸாவாஸிகத்தா²ய ஹோதூ’’தி தி³ன்னம். வத்தம் கத்வாதி தஸ்மிம் ஸேனாஸனே கத்தப்³ப³வத்தம் கத்வா. இதி ஸத்³தா⁴தே³ய்யேதி ஏவம் ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஸத்³தா⁴ய தா³தப்³பே³ வஸ்ஸாவாஸிகலாப⁴விஸயேதி அத்தோ².

வத்து² பனாதி தத்ருப்பாதே³ உப்பன்னரூபியம், தஞ்ச ‘‘ததோ சதுபச்சயம் பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி தி³ன்னகே²த்தாதி³தோ உப்பன்னத்தா கப்பியகாரகானம் ஹத்தே² ‘‘கப்பியப⁴ண்ட³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி தா³யகேஹி தி³ன்னவத்து²ஸதி³ஸம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘கப்பியகாரகானஞ்ஹீ’’திஆதி³. ஸங்க⁴ஸுட்டு²தாயாதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஹிதாய. புக்³க³லவஸேனேவ காதப்³ப³ந்தி பரதோ வக்க²மானனயேன பி⁴க்கூ² சீவரேன கிலமந்தி, ஏத்தகம் நாம தண்டு³லபா⁴க³ம் பி⁴க்கூ²னம் சீவரம் காதும் ருச்சதீதிஆதி³னா புக்³க³லபராமாஸவஸேனேவ காதப்³ப³ம், ‘‘ஸங்கோ⁴ சீவரேன கிலமதீ’’திஆதி³னா பன ஸங்க⁴பராமாஸவஸேன ந காதப்³ப³ம். கப்பியப⁴ண்ட³வஸேனாதி ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘சீவரதண்டு³லாதி³வஸேனேவ சா’’தி வுத்தம். ச-காரோ சேத்த² பனஸத்³த³த்தே² வத்ததி, ந ஸமுச்சயத்தே²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். புக்³க³லவஸேனேவ கப்பியப⁴ண்ட³வஸேன ச அபலோகனப்பகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம் பன ஏவம் கத்தப்³ப³’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

சீவரபச்சயம் ஸல்லக்கே²த்வாதி ஸத்³தா⁴தே³ய்யதத்ருப்பாத³வஸேன தஸ்மிம் வஸ்ஸாவாஸே லப்³ப⁴மானசீவரஸங்கா²தம் பச்சயம் ‘‘ஏத்தக’’ந்தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா. ஸேனாஸனஸ்ஸாதி ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபணஸ்ஸ. வுத்தந்தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தம். கஸ்மா ஏவம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஏவஞ்ஹீ’’திஆதி³, ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸ்ஸ அத்தனாவ அத்தனோ க³ஹணம் அஸாருப்பம், தஸ்மா உபோ⁴ அஞ்ஞமஞ்ஞம் கா³ஹேஸ்ஸந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸம்மதஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸ்ஸ ஆணத்தியா அஞ்ஞேன க³ஹிதோபி கா³ஹோ ருஹதியேவாதி வேதி³தப்³ப³ம். அட்ட²பி ஸோளஸபி ஜனே ஸம்மன்னிதும் வட்டதீதி விஸும் விஸும் ஸம்மன்னிதும் வட்டதி, உதா³ஹு ஏகதோதி? ஏகதோபி வட்டதி. ஏககம்மவாசாய ஸப்³பே³பி ஏகதோ ஸம்மன்னிதும் வட்டதி. நிக்³க³ஹகம்மமேவ ஹி ஸங்கோ⁴ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ந கரோதி. ஸம்முதிதா³னம் பன ப³ஹூனம்பி ஏகதோ காதும் வட்டதி. தேனேவ ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கே உப்³பா³ஹிகஸம்முதியம் அட்ட²பி ஜனா ஏகதோ ஸம்மதாதி. ஆஸனக⁴ரந்தி படிமாக⁴ரம். மக்³கோ³தி உபசாரஸீமப்³ப⁴ந்தரக³தே கா³மாபி⁴முக²மக்³கே³ கதஸாலா வுச்சதி, ஏவம் போக்க²ரணிருக்க²மூலாதீ³ஸுபி. ருக்க²மூலாத³யோ ச²ன்னா கவாடப³த்³தா⁴வ ஸேனாஸனம். இதோ பரானி ஸுவிஞ்ஞேய்யானி.

220. மஹாலாப⁴பரிவேணகதா²யம் லப⁴ந்தீதி தத்ர வாஸினோ பி⁴க்கூ² லப⁴ந்தி. விஜடேத்வாதி ஏகேகஸ்ஸ பஹோனகப்பமாணேன வியோஜேத்வா. ஆவாஸேஸூதி ஸேனாஸனேஸு. பக்கி²பித்வாதி ஏத்த² பக்கி²பனம் நாம தேஸு வஸந்தானம் இதோ உப்பன்னவஸ்ஸாவாஸிகதா³னம். பவிஸிதப்³ப³ந்தி அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தஸ்மிம் மஹாலாபே⁴ பரிவேணே வஸித்வா சேதியே வத்தம் கத்வாவ லாபோ⁴ க³ஹேதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ.

221. பச்சயம் விஸ்ஸஜ்ஜேதீதி சீவரபச்சயம் நாதி⁴வாஸேதி. அயம்பீதி தேன விஸ்ஸஜ்ஜிதபச்சயோபி. பாத³மூலே ட²பேத்வா ஸாடகம் தே³ந்தீதி பச்சயதா³யகா தே³ந்தி. ஏதேன க³ஹட்டே²ஹி பாத³மூலே ட²பேத்வா தி³ன்னம்பி பம்ஸுகூலிகானம்பி வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. அத² வஸ்ஸாவாஸிகம் தே³மாதி வத³ந்தீதி ஏத்த² ‘‘பம்ஸுகூலிகானம் ந வட்டதீ’’தி அஜ்ஜா²ஹரித்வா யோஜேதப்³ப³ம். வஸ்ஸம் வுத்த²பி⁴க்கூ²னந்தி பம்ஸுகூலிகதோ அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம். உபனிப³ந்தி⁴த்வா கா³ஹேதப்³ப³ந்தி ‘‘இமஸ்மிம் ருக்கே² வா மண்ட³பே வா வஸித்வா சேதியே வத்தம் கத்வா க³ண்ஹதா²’’தி ஏவம் உபனிப³ந்தி⁴த்வா கா³ஹேதப்³ப³ம்.

பாடிபத³அருணதோதிஆதி³ வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அந்தராமுத்தகம் பன பாடிபத³ம் அதிக்கமித்வாபி கா³ஹேதும் வட்டதி. ‘‘கத்த² நு கோ² வஸிஸ்ஸாமி, கத்த² வஸந்தஸ்ஸ பா²ஸு ப⁴விஸ்ஸதி, கத்த² வா பச்சயே லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் உப்பன்னேன விதக்கேன சரதீதி விதக்கசாரிகோ. இதா³னி யம் தா³யகா பச்சி²மவஸ்ஸம்வுத்தா²னம் வஸ்ஸாவாஸிகம் தே³தி, தத்த² படிபஜ்ஜனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பச்சி²மவஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே பனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ஆக³ந்துகோ சே பி⁴க்கூ²தி சீவரே கா³ஹிதே பச்சா² ஆக³தோ ஆக³ந்துகோ பி⁴க்கு². பத்தட்டா²னேதி வஸ்ஸக்³கே³ன ஆக³ந்துகபி⁴க்கு²னோ பத்தட்டா²னே. பட²மவஸ்ஸூபக³தாதி ஆக³ந்துகஸ்ஸ ஆக³மனதோ புரேதரமேவ பச்சி²மிகாய வஸ்ஸூபனாயிகாய வஸ்ஸூபக³தா. லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ந்தி புனப்புனம் தா³யகானம் ஸந்திகா ஆக³தாக³தஸாடகம்.

ஸாதி³யந்தாபி ஹி தேனேவ வஸ்ஸாவாஸிகஸ்ஸ ஸாமினோதி சி²ன்னவஸ்ஸத்தா வுத்தம். பட²மமேவ கதிகாய கதத்தா ‘‘நேவ அதா³தும் லப⁴ந்தீ’’தி வுத்தம், தா³தப்³ப³ம் வாரேந்தானம் கீ³வா ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தேஸமேவ தா³தப்³ப³ந்தி வஸ்ஸூபக³தேஸு அலத்³த⁴வஸ்ஸாவாஸிகானம் ஏகச்சானமேவ தா³தப்³ப³ம். ப⁴தினிவிட்ட²ந்தி ப⁴திம் கத்வா விய நிவிட்ட²ம் பரியிட்ட²ம். ப⁴தினிவிட்ட²ந்தி வா பானீயுபட்டா²னாதி³ப⁴திம் கத்வா லத்³த⁴ம். ஸங்கி⁴கம் பனாதிஆதி³ கேஸஞ்சி வாத³த³ஸ்ஸனம். தத்த² ஸங்கி⁴கம் பன அபலோகனகம்மம் கத்வா கா³ஹிதந்தி தத்ருப்பாத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்த² அபலோகனகம்மம் கத்வா கா³ஹிதந்தி ‘‘சி²ன்னவஸ்ஸாவாஸிகஞ்ச இதா³னி உப்பஜ்ஜனகவஸ்ஸாவாஸிகஞ்ச இமேஸம் தா³தும் ருச்சதீ’’தி அனந்தரே வுத்தனயேன அபலோகனம் கத்வா கா³ஹிதம் ஸங்கே⁴ன தி³ன்னத்தா விப்³ப⁴ந்தோபி லப⁴தேவ, பகே³வ சி²ன்னவஸ்ஸோ. பச்சயவஸேன கா³ஹிதம் பன தேமாஸம் வஸித்வா க³ஹேதும் அத்தனா தா³யகேஹி ச அனுமதத்தா ப⁴தினிவிட்ட²ம்பி சி²ன்னவஸ்ஸோபி விப்³ப⁴ந்தோபி ந லப⁴தீதி கேசி ஆசரியா வத³ந்தி. இத³ஞ்ச பச்சா² வுத்தத்தா பமாணம், தேனேவ வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே ஏவம் தா³யகேஹி தி³ன்னம் வஸ்ஸாவாஸிகம் க³ஹிதபி⁴க்கு²னோ வஸ்ஸச்சே²த³ம் அகத்வா வாஸோவ ஹேட்டா² விஹிதோ, ந பானீயுபட்டா²னாதி³ப⁴திகரணமத்தம். யதி³ ஹி தம் ப⁴தினிவிட்ட²மேவ ஸியா, ப⁴திகரணமேவ விதா⁴தப்³ப³ம், தஸ்மா வஸ்ஸக்³கே³ன கா³ஹிதம் சி²ன்னவஸ்ஸாத³யோ ந லப⁴ந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸம்வுத்தோ² பி⁴க்கு² விப்³ப⁴மதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ த’’ந்தி (மஹாவ. 374-375) வசனதோ ‘‘வதட்டா²னே…பே… ஸங்கி⁴கம் ஹோதீ’’தி வுத்தம். ஸங்கி⁴கம் ஹோதீதி ஏதேன வுத்த²வஸ்ஸானம்பி வஸ்ஸாவாஸிகபா⁴கோ³ ஸங்கி⁴கதோ அமோசிதோ தேஸம் விப்³ப⁴மேன ஸங்கி⁴கோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. மனுஸ்ஸேதி தா³யகமனுஸ்ஸே. லப⁴தீதி ‘‘மம பத்தபா⁴வம் ஏதஸ்ஸ தே³தா²’’தி தா³யகே ஸம்படிச்சா²பேந்தேனேவ ஸங்கி⁴கதோ வியோஜிதம் ஹோதீதி வுத்தம். வரபா⁴க³ம் ஸாமணேரஸ்ஸாதி தஸ்ஸ பட²மகா³ஹத்தா, தே²ரேன புப்³பே³ பட²மபா⁴க³ஸ்ஸ க³ஹிதத்தா, இதா³னி க³ய்ஹமானஸ்ஸ து³தியபா⁴க³த்தா ச வுத்தம்.

222. இதா³னி அந்தராமுத்தஸேனாஸனக்³கா³ஹம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயமபரோபீ’’த்யாதி³மாஹ. தத்த² அபரோபீதி புப்³பே³ வுத்தஸேனாஸனக்³கா³ஹத்³வயதோ அஞ்ஞோபீதி அத்தோ². நனு ச ‘‘அயம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ நாம து³விதோ⁴ ஹோதி உதுகாலே ச வஸ்ஸாவாஸே சா’’தி வுத்தோ, அத² கஸ்மா ‘‘அயமபரோபீ’’த்யாதி³ வுத்தோதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தி³வஸவஸேன ஹீ’’திஆதி³. அபரஜ்ஜுக³தாய ஆஸாள்ஹியாதி பட²மவஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸபூ⁴தம் ஆஸாள்ஹிபுண்ணமியா பாடிபத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், மாஸக³தாய ஆஸாள்ஹியாதி து³தியவஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸபூ⁴தஸாவணபுண்ணமியா பாடிபத³ம். அபரஜ்ஜுக³தாய பவாரணாதி அஸ்ஸயுஜபுண்ணமியா பாடிபத³ம்.

223. உதுகாலே படிபா³ஹிதும் ந லப⁴தீதி ஹேமந்தகி³ம்ஹேஸு அஞ்ஞே ஸம்பத்தபி⁴க்கூ² படிபா³ஹிதும் ந லப⁴தி. நவகம்மந்தி நவகம்மஸம்முதி. அகதந்தி அபரிஸங்க²தம். விப்பகதந்தி அனிட்டி²தம். ஏகம் மஞ்சட்டா²னம் த³த்வாதி ஏகம் மஞ்சட்டா²னம் புக்³க³லிகம் த³த்வா. திபா⁴க³ந்தி ததியபா⁴க³ம். ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜனம்பி தா²வரேன தா²வரம் பரிவத்தனட்டா²னேயேவ பவிஸதி, ந இதரதா² ஸப்³ப³ஸேனாஸனவிஸ்ஸஜ்ஜனதோ. ஸசே ஸத்³தி⁴விஹாரிகாதீ³னம் தா³துகாமோ ஹோதீதி ஸசே ஸோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ட²பனட்டா²னம் வா அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம் வஸனட்டா²னம் வா தா³தும் ந இச்ச²தி, அத்தனோ ஸத்³தி⁴விஹாரிகாதீ³னஞ்ஞேவ தா³துகாமோ ஹோதி, தாதி³ஸஸ்ஸ ‘‘துய்ஹம் புக்³க³லிகமேவ கத்வா ஜக்³கா³ஹீ’’தி ந ஸப்³ப³ம் தா³தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தத்த²ஸ்ஸ கத்தப்³ப³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கம்ம’’ந்திஆதி³. ஏவஞ்ஹீதிஆதி³ம்ஹி சயானுரூபம் ததியபா⁴கே³ வா உபட்³ட⁴பா⁴கே³ வா க³ஹிதே தம் பா⁴க³ம் தா³தும் லப⁴தீதி அத்தோ². யேனாதி தேஸு த்³வீஸு தீஸு பி⁴க்கூ²ஸு யேன. ஸோ ஸாமீதி தஸ்ஸா பூ⁴மியா விஹாரகரணே ஸோவ ஸாமீ, தம் படிபா³ஹித்வா இதரேன ந காதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

224. அகதட்டா²னேதி ஸேனாஸனதோ ப³ஹி சயாதீ³னம் அகதட்டா²னே. சயம் வா பமுக²ம் வாதி ஸங்கி⁴கஸேனாஸனம் நிஸ்ஸாய ததோ ப³ஹி ப³ந்தி⁴த்வா ஏகம் ஸேனாஸனம் வா. ப³ஹிகுட்டேதி குட்டதோ ப³ஹி, அத்தனோ கதட்டா²னேதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸேனாஸனக்³கா³ஹகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுபச்சயஸாதா⁴ரணகதா²வண்ணனா

225. சதுபச்சயஸாதா⁴ரணகதா²யம் ஸம்மதேன அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகேனாதி ஞத்திது³தியகம்மவாசாய வா அபலோகனகம்மேன வா ஸம்மதேன அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகஸம்முதிலத்³தே⁴ன. அவிப⁴த்தம் ஸங்கி⁴கப⁴ண்ட³ந்தி புச்சி²தப்³ப³கிச்சம் நத்தீ²தி ஏத்த² அவிப⁴த்தம் ஸங்கி⁴கப⁴ண்ட³ந்தி குக்குச்சுப்பத்திஆகாரத³ஸ்ஸனம், ஏவம் குக்குச்சம் கத்வா புச்சி²தப்³ப³கிச்சம் நத்தி², அபுச்சி²த்வாவ தா³தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. கஸ்மாதி சே? ஏத்தகஸ்ஸ ஸங்கி⁴கப⁴ண்ட³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனத்தா²யேவ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா கதஸம்முதிகம்மத்தா. கு³ளபிண்டே³…பே… தா³தப்³போ³தி ஏத்த² கு³ளபிண்ட³ம் தாலபக்கப்பமாணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பிண்டா³ய பவிட்ட²ஸ்ஸபீதி இத³ம் உபலக்க²ணமத்தம். அஞ்ஞேன காரணேன ப³ஹிஸீமக³தஸ்ஸபி ஏஸேவ நயோ. ஓத³னபடிவீஸோதி ஸங்க⁴ப⁴த்தாதி³ஸங்கி⁴கஓத³னபடிவீஸோ. அந்தோஉபசாரஸீமாயம் டி²தஸ்ஸாதி அனாத³ரே ஸாமிவசனம், அந்தோஉபசாரஸீமாயம் டி²தஸ்ஸேவ கா³ஹேதும் வட்டதி, ந ப³ஹிஉபசாரஸீமம் பத்தஸ்ஸாதி அத்தோ². வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²யம் (சூளவ. அட்ட². 325) ‘‘ப³ஹிஉபசாரஸீமாய டி²தானம் கா³ஹேதா²தி வத³ந்தி, ந கா³ஹேதப்³ப³’’ந்தி. அந்தோகா³மட்டா²னம்பீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ அவுத்தஸம்பிண்ட³னத்தோ², அந்தோகா³மட்டா²னம்பி ப³ஹிகா³மட்டா²னம்பி கா³ஹேதும் வட்டதீதி அத்தோ². ஸம்பா⁴வனத்தோ² வா, தேன அந்தோகா³மட்டா²னம்பி கா³ஹேதும் வட்டதி, பகே³வ ப³ஹிகா³மட்டா²னந்தி.

சதுபச்சயஸாதா⁴ரணகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

இதி வினயஸங்க³ஹஸம்வண்ணனாபூ⁴தே வினயாலங்காரே

சதுபச்சயபா⁴ஜனீயவினிச்ச²யகதா²லங்காரோ நாம

அட்ட²வீஸதிமோ பரிச்சே²தோ³.

விஹாரவினிச்ச²யகதா²வண்ணனா

இதா³னி சதுபச்சயந்தோக³த⁴த்தா விஹாரஸ்ஸ சதுபச்சயபா⁴ஜனகதா²னந்தரம் விஹாரவினிச்ச²யகதா² ஆரபீ⁴யதே. தத்ரித³ம் வுச்சதி –

‘‘கோ விஹாரோ கேனட்டே²ன;

விஹாரோ ஸோ கதிவிதோ⁴;

கேன ஸோ கஸ்ஸ தா³தப்³போ³;

கத²ம் கோ தஸ்ஸ இஸ்ஸரோ.

‘‘கேன ஸோ கா³ஹிதோ கஸ்ஸ;

அனுட்டா²பனியா கதி;

கதிஹங்கே³ஹி யுத்தஸ்ஸ;

து⁴வவாஸாய தீ³யதே’’தி.

தத்த² கோ விஹாரோதி சதூஸு பச்சயேஸு ஸேனாஸனஸங்கா²தோ சதூஸு ஸேனாஸனேஸு விஹாரஸேனாஸனஸங்கா²தோ பி⁴க்கூ²னம் நிவாஸபூ⁴தோ பதிஸ்ஸயவிஸேஸோ. கேனட்டே²ன விஹாரோதி விஹரந்தி ஏத்தா²தி விஹாரோ, இரியாபத²தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியஸங்கா²தேஹி சதூஹி விஹாரேஹி அரியா ஏத்த² விஹரந்தீத்யத்தோ². ஸோ கதிவிதோ⁴தி ஸங்கி⁴கவிஹாரக³ணஸந்தகவிஹாரபுக்³க³லிகவிஹாரவஸேன திப்³பி³தோ⁴. வுத்தஞ்ஹேதம் ஸமந்தபாஸாதி³காயம் ‘‘சாதுத்³தி³ஸம் ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ பி⁴க்கூ²னம் தி³ன்னம் விஹாரம் வா பரிவேணம் வா ஆவாஸம் வா மஹந்தம்பி கு²த்³த³கம்பி அபி⁴யுஞ்ஜதோ அபி⁴யோகோ³ ந ருஹதி, அச்சி²ந்தி³த்வா க³ண்ஹிதும்பி ந ஸக்கோதி. கஸ்மா? ஸப்³பே³ஸம் து⁴ரனிக்கே²பாபா⁴வதோ. ந ஹேத்த² ஸப்³பே³ சாதுத்³தி³ஸா பி⁴க்கூ² து⁴ரனிக்கே²பம் கரோந்தீதி. தீ³க⁴பா⁴ணகாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ பன க³ணஸ்ஸ, ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ வா ஸந்தகம் அபி⁴யுஞ்ஜித்வா க³ண்ஹந்தோ ஸக்கோதி தே து⁴ரம் நிக்கி²பாபேதும், தஸ்மா தத்த² ஆராமே வுத்தனயேனேவ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³’’தி. இமினா தா³யகஸந்தகோ விஹாரோ நாம நத்தீ²தி தீ³பேதி.

கேன ஸோ தா³தப்³போ³தி க²த்தியேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா யேன கேனசி ஸோ விஹாரோ தா³தப்³போ³. கஸ்ஸ தா³தப்³போ³தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா க³ணஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா தா³தப்³போ³. கத²ம் தா³தப்³போ³தி யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³தி, ‘‘இமம் விஹாரம் ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி, யதி³ க³ணஸ்ஸ, ‘‘இமம் விஹாரம் ஆயஸ்மந்தானம் த³ம்மீ’’தி, யதி³ புக்³க³லஸ்ஸ, ‘‘இமம் விஹாரம் ஆயஸ்மதோ த³ம்மீ’’தி தா³தப்³போ³. கோ தஸ்ஸ இஸ்ஸரோதி யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³தி, ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ இஸ்ஸரோ. யதி³ க³ணஸ்ஸ தே³தி, க³ணோ தஸ்ஸ இஸ்ஸரோ. யதி³ புக்³க³லஸ்ஸ தே³தி, புக்³க³லோ தஸ்ஸ இஸ்ஸரோதி. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘தீ³க⁴பா⁴ணகாதி³கஸ்ஸ பன க³ணஸ்ஸ ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ வா ஸந்தக’’ந்தி.

கேன ஸோ கா³ஹிதோதி ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகேன ஸோ விஹாரோ கா³ஹிதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னிதும், யோ ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந தோ³ஸாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந மோஹாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, ஏவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³போ³, பட²மம் பி⁴க்கு² யாசிதப்³போ³, யாசித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னேய்ய, ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸ்ஸ ஸம்முதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ. யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘ஸம்மதோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகோ, க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி (சூளவ. 317).

கஸ்ஸ ஸோ கா³ஹிதோதி பி⁴க்கூ²னம் ஸோ விஹாரோ கா³ஹிதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பட²மம் பி⁴க்கூ² க³ணேதும், பி⁴க்கூ² க³ணேத்வா ஸேய்யா க³ணேதும், ஸேய்யா க³ணேத்வா ஸேய்யக்³கே³ன கா³ஹேது’’ந்தி (சூளவ. 318). அனுட்டா²பனியா கதீதி சத்தாரோ அனுட்டா²பனீயா வுட்³ட⁴தரோ கி³லானோ ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ ஸங்க⁴தோ லத்³த⁴ஸேனாஸனோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் கங்கா²விதரணியம் (கஙகா². அட்ட². அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா) ‘‘வுட்³டோ⁴ ஹி அத்தனோ வுட்³ட⁴தாய அனுட்டா²பனீயோ, கி³லானோ கி³லானதாய, ஸங்கோ⁴ பன ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ வா த⁴ம்மகதி²கவினயத⁴ரக³ணவாசகாசரியானம் வா ப³ஹூபகாரதம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²த்வா து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரம் ஸல்லக்கே²த்வா ஸம்மன்னித்வா தே³தி, தஸ்மா யஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன தி³ன்னோ, ஸோபி அனுட்டா²பனீயோ’’தி.

கதிஹங்கே³ஹி யுத்தஸ்ஸ து⁴வவாஸாய தீ³யதேதி உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன த்³வீஹி அங்கே³ஹி யுத்தஸ்ஸ து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரோ தீ³யதே. கதமேஹி த்³வீஹி? ப³ஹூபகாரதாய கு³ணவிஸிட்ட²தாய சேதி. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘ப³ஹூபகாரதந்தி ப⁴ண்டா³கா³ரிகதாதி³ப³ஹுஉபகாரபா⁴வம், ந கேவலம் இத³மேவாதி ஆஹ ‘கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்சா’தி. தேன ப³ஹூபகாரத்தேபி கு³ணவிஸிட்ட²த்தாபா⁴வே கு³ணவிஸிட்ட²த்தேபி ப³ஹூபகாரத்தாபா⁴வே தா³தும் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதீ’’தி வினயத்த²மஞ்ஜூஸாயம் (கஙகா². அபி⁴. டீ. அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா) வசனதோ. ஓமகபரிச்சே²தே³ன ஏகேன அங்கே³ன யுத்தஸ்ஸபி. கதமேன ஏகேன அங்கே³ன? ப³ஹூபகாரதாய வா கு³ணவிஸிட்ட²தாய வா. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘ப³ஹூபகாரதம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²ந்தோதி ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ ப³ஹூபகாரதம், த⁴ம்மகதி²காதீ³னம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²ந்தோ’’தி ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. பாசித்திய 3.119-121) வசனதோ.

ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ பன து³விதோ⁴ உதுகாலே ச வஸ்ஸாவாஸே சாதி காலவஸேன. அத² வா தயோ ஸேனாஸனக்³கா³ஹா புரிமகோ பச்சி²மகோ அந்தராமுத்தகோதி. தேஸம் விஸேஸோ ஹேட்டா² வுத்தோவ. ‘‘உதுகாலே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ அந்தராமுத்தகோ ச தங்க²ணபடிஸல்லானோ சாதி து³ப்³பி³தோ⁴. வஸ்ஸாவாஸே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ புரிமகோ ச பச்சி²மகோ சாதி து³ப்³பி³தோ⁴தி சத்தாரோ ஸேனாஸனக்³கா³ஹா’’தி ஆசரியா வத³ந்தி, தம் வசனம் பாளியம்பி அட்ட²கதா²யம்பி ந ஆக³தம். பாளியம் (சூளவ. 318) பன ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனக்³கா³ஹா புரிமகோ பச்சி²மகோ அந்தராமுத்தகோ’’இச்சேவ ஆக³தோ, அட்ட²கதா²யம்பி (சூளவ. அட்ட². 318) ‘‘தீஸு ஸேனாஸனக்³கா³ஹேஸு புரிமகோ ச பச்சி²மகோ சாதி இமே த்³வே கா³ஹா தா²வரா, அந்தராமுத்தகே அயம் வினிச்ச²யோ’’தி ஆக³தோ.

இதா³னி பன ஏகச்சே ஆசரியா ‘‘இமஸ்மிம் காலே ஸப்³பே³ விஹாரா ஸங்கி⁴காவ, புக்³க³லிகவிஹாரோ நாம நத்தி². கஸ்மா? விஹாரதா³யகானம் விஹாரதா³னகாலே குலூபகா ‘இமம் விஹாரம் ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மா’தி வசீபே⁴த³ம் காராபேந்தி, தஸ்மா நவவிஹாராபி ஸங்கி⁴கா ஏவ. ஏகச்சேஸு விஹாரேஸு ஏவம் அவத்வா தே³ந்தேஸுபி ‘தஸ்மிம் ஜீவந்தே புக்³க³லிகோ ஹோதி, மதே ஸங்கி⁴கோயேவா’தி வுத்தத்தா போராணகவிஹாராபி ஸங்கி⁴காவ ஹோந்தீ’’தி வத³ந்தி. தத்ரேவம் விசாரேதப்³போ³ – வசீபே⁴த³ம் காராபேத்வா தி³ன்னவிஹாரேஸுபி தா³யகா ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ கரோந்தா நாம அப்பகா, ‘‘இமம் நாம பி⁴க்கு²ம் இமம் நாம தே²ரம் வஸாபேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா புத்ததா³ரமித்தாமச்சாதீ³ஹி ஸம்மந்தேத்வா பதிட்டா²பேந்தி, பதிட்டா²னகாலே அவத³ந்தாபி தா³னகாலே யேபு⁴ய்யேன வத³ந்தி. அத² பன குலூபகா தா³னகாலே ஸிக்கா²பேத்வா வதா³பேந்தி, ஏவம் வத³ந்தாபி தா³யகா அப்பகா ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ தே³ந்தி, ப³ஹுதரா அத்தனோ குலூபகமேவ உத்³தி³ஸ்ஸ தே³ந்தி. ஏவம் ஸந்தே குலூபகானம் வசனம் நவஸு அத⁴ம்மிகதா³னேஸு ‘‘புக்³க³லஸ்ஸ பரிணதம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிணாமேதீ’’தி (பாரா. 660; பாசி. 492) வுத்தம் ஏகம் அத⁴ம்மிகதா³னம் ஆபஜ்ஜதி. ‘‘தஸ்மிம் ஜீவந்தே புக்³க³லிகோ, மதே ஸங்கி⁴கோ’’தி அயம் பாடோ² மூலபுக்³க³லிகவிஸயே ந ஆக³தோ, மூலஸங்கி⁴கவிஹாரம் ஜக்³கா³பேதும் புக்³க³லிககாராபனட்டா²னே ஆக³தோ, தஸ்மா நவவிஹாராபி புக்³க³லம் உத்³தி³ஸ்ஸ தி³ன்னா ஸந்தியேவ. போராணகவிஹாராபி மூலே புக்³க³லிகவஸேன தி³ன்னா ஸத்³தி⁴விஹாரிகாதீ³னம் புக்³க³லிகவஸேனேவ தீ³யமானாபி தஸ்மிம் ஜீவந்தேயேவ விஸ்ஸாஸவஸேன க³ய்ஹமானாபி புக்³க³லிகா ஹோந்தியேவ, தஸ்மா ஸப்³ப³ஸோ புக்³க³லிகவிஹாரஸ்ஸ அபா⁴வவாதோ³ விசாரேதப்³போ³வ.

அஞ்ஞே பன ஆசரியா ‘‘இமஸ்மிம் காலே ஸங்கி⁴கவிஹாரா நாம ந ஸந்தி, ஸப்³பே³ புக்³க³லிகாவ. கஸ்மா? நவவிஹாராபி பதிட்டா²பனகாலே தா³னகாலே ச குலூபகபி⁴க்கு²ம்யேவ உத்³தி³ஸ்ஸ கதத்தா புக்³க³லிகாவ, போராணகவிஹாராபி ஸிஸ்ஸானுஸிஸ்ஸேஹி வா அஞ்ஞேஹி வா புக்³க³லேஹி ஏவ பரிக்³க³ஹிதத்தா, ந கதா³சி ஸங்கே⁴ன பரிக்³க³ஹிதத்தா புக்³க³லிகாவ ஹோந்தி, ந ஸங்கி⁴கா’’தி வத³ந்தி. தத்ராப்யேவம் விசாரேதப்³ப³ம் – நவவிஹாரேபி பதிட்டா²னகாலேபி தா³னகாலேபி ஏகச்சே ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ கரோந்தி, ஏகச்சே புக்³க³லம். புப்³பே³வ புக்³க³லம் உத்³தி³ஸ்ஸ கதேபி அத்த²காமானம் பண்டி³தானம் வசனம் ஸுத்வா புக்³க³லிகதா³னதோ ஸங்கி⁴கதா³னமேவ மஹப்ப²லதரந்தி ஸத்³த³ஹித்வா ஸங்கி⁴கே கரோந்தாபி தா³யகா ஸந்தி, புக்³க³லிகவஸேன படிக்³க³ஹிதே போராணகவிஹாரேபி கேசி பி⁴க்கூ² மரணகாலே ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிய்யாதேந்தி. கேசி கஸ்ஸசி அத³த்வா மரந்தி, ததா³ ஸோ விஹாரோ ஸங்கி⁴கோ ஹோதி. ஸவத்து²கமஹாவிஹாரே பன கரோந்தா ராஜராஜமஹாமத்தாத³யோ ‘‘பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸபரிமாணம் ஸாஸனம் யாவ திட்ட²தி, தாவ மம விஹாரே வஸித்வா ஸங்கோ⁴ சத்தாரோ பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜதூ’’தி பணிதா⁴ய சிரகாலம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ பச்சயுப்பாத³கரம் கா³மகே²த்தாதி³கம் ‘‘அம்ஹாகம் விஹாரஸ்ஸ தே³மா’’தி தே³ந்தி, விஹாரஸ்ஸாதி ச விஹாரே வஸனகஸங்க⁴ஸ்ஸ உத்³தி³ஸ்ஸ தே³ந்தி, ந குலூபகபூ⁴தஸ்ஸ ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ ஏவ, தஸ்மா யேபு⁴ய்யேன ஸங்கி⁴கா தி³ஸ்ஸந்தி, பாஸாணேஸு அக்க²ரம் லிகி²த்வாபி ட²பேந்தி, தஸ்மா ஸப்³ப³ஸோ ஸங்கி⁴கவிஹாராபா⁴வவாதோ³பி விசாரேதப்³போ³வ.

அபரே பன ஆசரியா ‘‘இமஸ்மிம் காலே விஹாரதா³யகஸந்தகாவ, தஸ்மா தா³யகாயேவ விசாரேதும் இஸ்ஸரா, ந ஸங்கோ⁴, ந புக்³க³லோ. விஹாரதா³யகே அஸந்தேபி தஸ்ஸ புத்ததீ⁴துனத்தபனத்தாத³யோ யாவ குலபரம்பரா தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ இஸ்ஸராவ ஹோந்தி. கஸ்மாதி சே? ‘யேன விஹாரோ காரிதோ, ஸோ விஹாரஸாமிகோ’தி (பாசி. அட்ட². 116) ஆக³தத்தா ச ‘தஸ்ஸ வா குலே யோ கோசி ஆபுச்சி²தப்³போ³’தி (பாசி. அட்ட². 116) ச வசனதோ விஹாரஸ்ஸாமிபூ⁴தோ தா³யகோ வா தஸ்ஸ வம்ஸே உப்பன்னோ வா விசாரேதும் இஸ்ஸரோ. ‘பச்சி²ன்னே குலவம்ஸே யோ தஸ்ஸ ஜனபத³ஸ்ஸ ஸாமிகோ, ஸோ அச்சி²ந்தி³த்வா புன தே³தி சித்தலபப்³ப³தே பி⁴க்கு²னா நீஹடம் உத³கவாஹகம் அளனாக³ராஜமஹேஸீ விய, ஏவம்பி வட்டதீ’தி அட்ட²கதா²யம் (பாரா. அட்ட². 2.538-539) வசனதோ விஹாரதா³யகஸ்ஸ குலவம்ஸே பச்சி²ன்னேபி தஸ்ஸ ஜனபத³ஸ்ஸ இஸ்ஸரோ ராஜா வா ராஜமஹாமத்தோ வா யோ கோசி இஸ்ஸரோ வா விஹாரம் விசாரேதும் யதா²ஜ்ஜா²ஸயம் தா³தும் வட்டதீ’’தி வத³ந்தி, தம்பி அஞ்ஞே பண்டி³தா நானுஜானந்தி.

கத²ம்? ‘‘யேன விஹாரோ காரிதோ, ஸோ விஹாரஸாமிகோ’’தி வசனம் புப்³ப³வோஹாரவஸேன வுத்தம், ந இதா³னி இஸ்ஸரவஸேன யதா² ஜேதவனம், பத்தஸ்ஸாமிகோத்யாதி³. யதா² ஹி ஜேதஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ வனம் உய்யானம் ஜேதவனந்தி விக்³க³ஹே கதே யதி³பி அனாத²பிண்டி³கேன கிணித்வா விஹாரபதிட்டா²பனகாலதோ பட்டா²ய ராஜகுமாரோ தஸ்ஸ உய்யானஸ்ஸ இஸ்ஸரோ ந ஹோதி, ததா²பி அனாத²பிண்டி³கேன கிணிதகாலதோ புப்³பே³ இஸ்ஸரபூ⁴தபுப்³ப³த்தா புப்³ப³வோஹாரவஸேன ஸப்³ப³தா³பி ஜேதவனந்த்வேவ வோஹரீயதி. யதா² ச பத்தஸ்ஸ ஸாமிகோ பத்தஸ்ஸாமிகோதி விக்³க³ஹே கதே யதி³பி தா³யகேஹி கிணித்வா பி⁴க்கு²ஸ்ஸ தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய கம்மாரோ பத்தஸ்ஸ இஸ்ஸரோ ந ஹோதி, ததா²பி தா³யகேன கிணிதகாலதோ புப்³பே³ இஸ்ஸரபூ⁴தபுப்³ப³த்தா புப்³ப³வோஹாரவஸேன பத்தஸ்ஸாமிகோத்வேவ வோஹரீயதி, ஏவம் யதி³பி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய தா³யகோ விஹாரஸ்ஸ இஸ்ஸரோ ந ஹோதி வத்து²பரிச்சாக³லக்க²ணத்தா தா³னஸ்ஸ, ததா²பி தா³னகாலதோ புப்³பே³ இஸ்ஸரபூ⁴தபுப்³ப³த்தா புப்³ப³வோஹாரவஸேன விஹாரஸ்ஸாமிகோத்வேவ வோஹரீயதி, ந முக்²யதோ இஸ்ஸரபா⁴வதோதி விஞ்ஞாயதி, தஸ்மா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா க³ணஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய ஸங்கா⁴த³யோ படிக்³கா³ஹகா ஏவ விசாரேதும் இஸ்ஸரா, ந தா³யகோ.

கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ஸந்தேஸுபி அனாத²பிண்டி³காதீ³ஸு விஹாரதா³யகேஸு ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் பி⁴க்கு²ம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னிது’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. 317) ஸங்கே⁴ன ஸம்மதம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் அனுஜானித்வா, ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே…பே… ஸேய்யக்³கே³ன கா³ஹேது’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. 318) ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸ்ஸேவ விசாரேதும் இஸ்ஸரபா⁴வஸ்ஸ வசனதோ ச ‘‘த்³வே பி⁴க்கூ² ஸங்கி⁴கம் பூ⁴மிம் க³ஹேத்வா ஸோதே⁴த்வா ஸங்கி⁴கம் ஸேனாஸனம் கரோந்தி, யேன ஸா பூ⁴மி பட²மம் க³ஹிதா, ஸோ ஸாமீ’’தி ச ‘‘உபோ⁴பி புக்³க³லிகம் கரோந்தி, ஸோயேவ ஸாமீ’’தி ச ‘‘யோ பன ஸங்கி⁴கம் வல்லிமத்தம்பி அக்³க³ஹேத்வா ஆஹரிமேன உபகரணேன ஸங்கி⁴காய பூ⁴மியா புக்³க³லிகவிஹாரம் காரேதி, உபட்³ட⁴ம் ஸங்கி⁴கம் உபட்³ட⁴ம் புக்³க³லிக’’ந்தி ச ஸங்க⁴புக்³க³லானம்யேவ ஸாமிபா⁴வஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா ச விஞ்ஞாயதி.

‘‘தஸ்ஸ வா குலே யோ கோசி ஆபுச்சி²தப்³போ³’’தி அட்ட²கதா²வசனம்பி தேஸம் விஹாரஸ்ஸ இஸ்ஸரபா⁴வதீ³பகம் ந ஹோதி, அத² கோ² க³மிகோ பி⁴க்கு² தி³ஸம் க³ந்துகாமோ விஹாரே ஆபுச்சி²தப்³ப³பி⁴க்கு²ஸாமணேரஆராமிகேஸு அஸந்தேஸு தே ஆபுச்சி²த்வா க³ந்தப்³ப³பா⁴வமேவ தீ³பேதி. வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘இமம் பன த³ஸவித⁴ம்பி ஸேய்யம் ஸங்கி⁴கே விஹாரே ஸந்த²ரித்வா வா ஸந்த²ராபேத்வா வா பக்கமந்தேன ஆபுச்சி²த்வா பக்கமிதப்³ப³ம், ஆபுச்ச²ந்தேன ச பி⁴க்கு²ம்ஹி ஸதி பி⁴க்கு² ஆபுச்சி²தப்³போ³…பே… தஸ்மிம் அஸதி ஆராமிகோ, தஸ்மிம்பி அஸதி யேன விஹாரோ காரிதோ, ஸோ விஹாரஸ்ஸாமிகோ, தஸ்ஸ வா குலே யோ கோசி ஆபுச்சி²தப்³போ³’’தி. ஏவம் ஆராமிகஸ்ஸபி ஆபுச்சி²தப்³ப³தோ ஓலோகனத்தா²ய வத்தஸீஸேனேவ ஆபுச்சி²தப்³போ³, ந தேஸம் ஸங்கி⁴கஸேனாஸனஸ்ஸ இஸ்ஸரபா⁴வதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

‘‘பச்சி²ன்னே குலவம்ஸே’’த்யாதி³வசனஞ்ச அகப்பியவஸேன கதானம் அகப்பியவோஹாரேன படிக்³க³ஹிதானம் கே²த்தவத்து²தளாகாதீ³னம் அகப்பியத்தா பி⁴க்கூ²ஹி பரிச்சத்தானம் கப்பியகரணத்தா²ய ராஜாதீ³ஹி க³ஹேத்வா புன தேஸம்யேவ பி⁴க்கூ²னம் தா³னமேவ தீ³பேதி, ந தேஸம் ராஜாதீ³னம் தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி அஞ்ஞேஸம் ஸங்க⁴க³ணபுக்³க³லசேதியானம் தா³னம். யதி³ த³தே³ய்யும், அத⁴ம்மிகதா³னஅத⁴ம்மிகபஅக்³க³ஹஅத⁴ம்மிகபரிபோ⁴கா³ ஸியும். வுத்தஞ்ஹேதம் பரிவாரே (பரி. அட்ட². 329) ‘‘நவ அத⁴ம்மிகானி தா³னானி ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிணதம் அஞ்ஞஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா பரிணாமேதி, சேதியஸ்ஸ பரிணதம் அஞ்ஞசேதியஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா பரிணாமேதி, புக்³க³லஸ்ஸ பரிணதம் அஞ்ஞபுக்³க³லஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா பரிணாமேதீ’’தி. அட்ட²கதா²யஞ்ச (பரி. அட்ட². 329) ‘‘நவ அத⁴ம்மிகானி தா³னானீதி…பே… ஏவம் வுத்தானி. நவ படிக்³க³ஹபரிபோ⁴கா³தி ஏதேஸம்யேவ தா³னானம் படிக்³க³ஹா ச பரிபோ⁴கா³ சா’’தி வுத்தம். தஸ்மா யதி³ ராஜாத³யோ இஸ்ஸராதி க³ஹேத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ தே³ய்யும், தம்பி தா³னம் அத⁴ம்மிகதா³னம் ஹோதி, தம் தா³னம் படிக்³க³ஹா ச அத⁴ம்மிகபடிக்³க³ஹா ஹோந்தி, தம் தா³னம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தா ச அத⁴ம்மிகபரிபோ⁴கா³ ஹோந்தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அதா²பி ஏவம் வதே³ய்யும் ‘‘விஹாரதா³னம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ, அக்³க³ம் பு³த்³தே⁴ன வண்ணிதந்திஆதீ³ஸு (சூளவ. 295, 315) ‘ஸங்க⁴ஸ்ஸா’தி அயம் ஸத்³தோ³ ‘தா³ன’ந்தி ஏத்த² ஸாமிஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ஹோதி, அத² கோ² ஸம்பதா³னமேவ, ‘தா³யகஸ்ஸா’தி பன ஸாமிஸம்ப³ந்தோ⁴ அஜ்ஜா²ஹரிதப்³போ³, தஸ்மா ஸாமிபூ⁴தோ தா³யகோவ இஸ்ஸரோ, ந ஸம்பதா³னபூ⁴தோ ஸங்கோ⁴’’தி. தே ஏவம் வத்தப்³பா³ – ‘‘விஹாரதா³னம் ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி இத³ம் தா³னஸமயே பவத்தவஸேன வுத்தம், ந தி³ன்னஸமயே பவத்தவஸேன. தா³னகாலே ஹி தா³யகோ அத்தனோ வத்து²பூ⁴தம் விஹாரம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிச்சஜித்வா தே³தி, தஸ்மா தஸ்மிம் ஸமயே தா³யகோ ஸாமீ ஹோதி, ஸங்கோ⁴ ஸம்பதா³னம், தி³ன்னகாலே பன ஸங்கோ⁴வ ஸாமீ ஹோதி விஹாரஸ்ஸ படிக்³க³ஹிதத்தா, ந தா³யகோ பரிச்சத்தத்தா, தஸ்மா ஸங்கோ⁴ விசாரேதும் இஸ்ஸரோ. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘பரிச்சத்தம் தம், பி⁴க்க²வே, தா³யகேஹீ’’தி (சூளவ. 273). இத³ம் பன ஸத்³த³லக்க²ணக³ருகா ஸத்³த³ஹிஸ்ஸந்தீதி வுத்தம், அத்த²தோ பன சீவராதீ³னம் சதுன்னம் பச்சயானம் தா³னகாலேயேவ தா³யகஸந்தகபா⁴வோ தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய படிக்³கா³ஹகஸந்தகபா⁴வோ ஸப்³பே³ஸம் பாகடோ, தஸ்மா இத³ம்பி வசனம் தா³யகஸந்தகபா⁴வஸாத⁴கம் ந ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் ஹோது, ததா²பி ‘‘ஸசே பி⁴க்கூ²ஹி பரிச்சத்தபா⁴வம் ஞத்வா ஸாமிகோ வா தஸ்ஸ புத்ததீ⁴தரோ வா அஞ்ஞோ வா கோசி வம்ஸே உப்பன்னோ புன கப்பியவோஹாரேன தே³தி, வட்டதீ’’தி அட்ட²கதா²யம் (பாரா. அட்ட². 2.538-539) வுத்தத்தா விஹாரஸ்ஸாமிகபூ⁴ததா³யகஸ்ஸ வா தஸ்ஸ புத்ததீ⁴தாதீ³னம் வம்ஸே உப்பன்னானம் வா தா³தும் இஸ்ஸரபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴யேவாதி. ந ஸித்³தோ⁴. கஸ்மாதி சே? நனு வுத்தம் ‘‘பி⁴க்கூ²ஹி பரிச்சத்தபா⁴வம் ஞத்வா’’தி, தஸ்மா அகப்பியத்தா பி⁴க்கூ²ஹி பரிச்சத்தமேவ கப்பியகரணத்தா²ய தா³யகாதீ³ஹி புன கப்பியவோஹாரேன தே³தி, வட்டதி. யதா² அப்படிக்³க³ஹிதத்தா பி⁴க்கூ²ஹி அபரிபு⁴த்தமேவ கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் பி⁴க்கு²ஸந்தகம்யேவ ஆபத்திமோசனத்த²ம் தா³யகாத³யோ படிக்³க³ஹாபேதி, ந பரிபு⁴த்தம், யதா² ச பீ³ஜகா³மபரியாபன்னம்யேவ பி⁴க்கு²ஸந்தகம் பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மபா⁴வதோ பரிமோசனத்த²ம் கப்பியகாரகாத³யோ கப்பியம் கரோந்தி, ந அபரியாபன்னம், ஏவம் அகப்பியம் பி⁴க்கூ²ஹி பரிச்சத்தம்யேவ தளாகாதி³கம் கப்பியகரணத்த²ம் தா³யகாத³யோ புன தே³ந்தி, ந அபரிச்சத்தம், தஸ்மா இத³ம்பி வசனம் கப்பியகரணத்தம்யேவ ஸாதே⁴தி, ந இஸ்ஸரத்தந்தி விஞ்ஞாயதி.

ததா²பி ஏவம் வதே³ய்யும் ‘‘ஜாதிபூ⁴மியம் ஜாதிபூ⁴மிகா உபாஸகா ஆயஸ்மந்தம் த⁴ம்மிகத்தே²ரம் ஸத்தஹி ஜாதிபூ⁴மிகவிஹாரேஹி பப்³பா³ஜயிம்ஸூதி வசனதோ தா³யகோ விஹாரஸ்ஸ இஸ்ஸரோதி விஞ்ஞாயதி. இஸ்ஸரத்தாயேவ ஹி தே தே²ரம் பப்³பா³ஜேதும் ஸக்கா, நோ அனிஸ்ஸரா’’தி, ந கோ² பனேவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கஸ்மா? ‘‘ஜாதிபூ⁴மிகா உபாஸகா’’இச்சேவ ஹி வுத்தம், ந ‘‘விஹாரதா³யகா’’தி, தஸ்மா தஸ்மிம் தே³ஸே வஸந்தா ப³ஹவோ உபாஸகா ஆயஸ்மந்தம் த⁴ம்மிகத்தே²ரம் அயுத்தசாரித்தா ஸகலஸத்தவிஹாரதோ பப்³பா³ஜயிம்ஸு, ந அத்தனோ விஹாரதா³யகபா⁴வேன இஸ்ஸரத்தா, தஸ்மா இத³ம்பி உதா³ஹரணம் ந இஸ்ஸரபா⁴வதீ³பகம், அத² கோ² அபராதா⁴னுரூபகரணபா⁴வதீ³பகந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் யதா³ தா³யகோ விஹாரம் பதிட்டா²பேத்வா தே³தி, தஸ்ஸ முஞ்சசேதனம் பத்வா தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய ஸோ வா தஸ்ஸ வம்ஸே உப்பன்னோ வா ஜனபத³ஸ்ஸாமிகராஜாத³யோ வா இஸ்ஸரா ப⁴விதும் வா விசாரேதும் வா ந லப⁴ந்தி, படிக்³கா³ஹகபூ⁴தோ ஸங்கோ⁴ வா க³ணோ வா புக்³க³லோ வா ஸோயேவ இஸ்ஸரோ ப⁴விதும் வா விசாரேதும் வா லப⁴தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

தத்த² தா³யகாதீ³னம் இஸ்ஸரோ ப⁴விதும் அலப⁴னபா⁴வோ கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘வத்து²பரிச்சாக³லக்க²ணத்தா தா³னஸ்ஸ, பத²வாதி³வத்து²பரிச்சாகே³ன ச புன க³ஹணஸ்ஸ அயுத்தத்தா’’தி விமதிவினோத³னியம் வசனதோ ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யம் தீ³யமானம் பததி, தம் ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும், பரிச்சத்தம் தம், பி⁴க்க²வே, தா³யகேஹீ’’தி (சூளவ. 273) ப⁴க³வதா வுத்தத்தா ச ‘‘பரிச்சத்தம் தம், பி⁴க்க²வே, தா³யகேஹீதி வசனேன பனேத்த² பரஸந்தகாபா⁴வோ தீ³பிதோ’’தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா ச விஞ்ஞாயதி. ஸங்கா⁴தீ³னம் இஸ்ஸரோ ப⁴விதும் லப⁴னபா⁴வோ கத²ம் ஞாதப்³போ³தி சே? ஸங்கி⁴கோ நாம விஹாரோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னோ ஹோதி பரிச்சத்தோ, ‘‘புக்³க³லிகே புக்³க³லிகஸஞ்ஞீ அஞ்ஞஸ்ஸ புக்³க³லிகே ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ, அத்தனோ புக்³க³லிகே அனாபத்தீ’’தி பாசித்தியபாளியம் (பாசி. 117, 127) ஆக³மனதோ ச ‘‘அந்தமஸோ சதுரங்கு³லபாத³கம் கா³மதா³ரகேஹி பம்ஸ்வாகா³ரகேஸு கீளந்தேஹி கதம்பி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னதோ பட்டா²ய க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) ஸமந்தபாஸாதி³காயம் வசனதோ ச ‘‘அபி⁴யோகே³பி சேத்த² சாதுத்³தி³ஸம் ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ பி⁴க்கூ²னம் தி³ன்னம் விஹாரம் வா பரிவேணம் வா ஆவாஸம் வா மஹந்தம்பி கு²த்³த³கம்பி அபி⁴யுஞ்ஜதோ அபி⁴யோகோ³ ந ருஹதி, அச்சி²ந்தி³த்வா க³ண்ஹிதும்பி ந ஸக்கோதி. கஸ்மா? ஸப்³பே³ஸம் து⁴ரனிக்கே²பாபா⁴வதோ. ந ஹேத்த² ஸப்³பே³ சாதுத்³தி³ஸா பி⁴க்கூ² து⁴ரனிக்கே²பம் கரோந்தீதி. தீ³க⁴பா⁴ணகாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ பன க³ணஸ்ஸ ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ வா ஸந்தகம் அபி⁴யுஞ்ஜித்வா க³ண்ஹந்தோ ஸக்கோதி தே து⁴ரம் நிக்கி²பாபேது’’ந்தி து³தியபாராஜிகவண்ணனாயம் (பாரா. அட்ட². 1.102) வசனதோ ச விஞ்ஞாயதி.

கத²ம் தா³யகாதீ³னம் விசாரேதும் அலப⁴னபா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி சே? ஸந்தேஸுபி வேளுவனவிஹாராதி³தா³யகேஸு தேஸம் விசாரணம் அனனுஜானித்வா ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் பி⁴க்கு²ம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னிது’’ந்தி பி⁴க்கு²ஸ்ஸேவ ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸம்முதிஅனுஜானதோ ச ப⁴ண்ட³னகாரகேஸு கோஸம்ப³கபி⁴க்கூ²ஸு ஸாவத்தி²ம் ஆக³தேஸு அனாத²பிண்டி³கேன ச விஸாகா²ய மஹாஉபாஸிகாய ச ‘‘கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு படிபஜ்ஜாமீ’’தி (மஹாவ. 468) ஏவம் ஜேதவனவிஹாரதா³யகபுப்³பா³ராமவிஹாரதா³யகபூ⁴தேஸு ஆரோசிதேஸுபி தேஸம் ஸேனாஸனவிசாரணம் அவத்வா ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தத்தே²ரேன ‘‘கத²ம் நு கோ², ப⁴ந்தே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு ஸேனாஸனே படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி ஆரோசிதே ‘‘தேன ஹி, ஸாரிபுத்த, விவித்தம் ஸேனாஸனம் தா³தப்³ப³’’ந்தி வத்வா ‘‘ஸசே பன, ப⁴ந்தே, விவித்தம் ந ஹோதி, கத²ம் படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி வுத்தே ‘‘தேன ஹி விவித்தம் கத்வாபி தா³தப்³ப³ம், ந த்வேவாஹம், ஸாரிபுத்த, கேனசி பரியாயேன வுட்³ட⁴தரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸேனாஸனம் படிபா³ஹிதப்³ப³ந்தி வதா³மி, யோ படிபா³ஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 473) தே²ரஸ்ஸேவ ஸேனாஸனஸ்ஸ விசாரணஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதத்தா ச விஞ்ஞாயதி.

கத²ம் பன ஸங்கா⁴தீ³னம் ஸேனாஸனம் விசாரேதும் லப⁴னபா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி? ‘‘ஏவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³போ³ – பட²மம் பி⁴க்கு² யாசிதப்³போ³, யாசித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴…பே… ஸம்மதோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகோ, க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீதி (சூளவ. 317).

ஏவம் ஸங்கே⁴ன ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னாபேத்வா புன தேன ஸங்க⁴ஸம்மதேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹகவிதா⁴னம் அனுஜானிதும் அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பட²மம் பி⁴க்கூ² க³ணேதும், பி⁴க்கூ² க³ணேத்வா ஸேய்யா க³ணேதும், ஸேய்யா க³ணேத்வா ஸேய்யக்³கே³ன கா³ஹேது’’ந்தி வசனதோ ஸங்கி⁴கஸேனாஸனஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன விசாரேதும் லப⁴னபா⁴வோ விஞ்ஞாயதி.

‘‘தீ³க⁴பா⁴ணகாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ பன க³ணஸ்ஸ ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ வா தி³ன்னவிஹாராதி³ம் அச்சி²ந்தி³த்வா க³ண்ஹந்தே து⁴ரனிக்கே²பஸம்ப⁴வா பாராஜிக’’ந்தி அட்ட²கதா²யம் (பாரா. அட்ட². 1.102) ஆக³மனதோ ச ‘‘அத்தனோ புக்³க³லிகே அனாபத்தீ’’தி பாளியம் (பாசி. 117) ஆக³மனதோ ச ‘‘யஸ்மிம் பன விஸ்ஸாஸோ ருஹதி, தஸ்ஸ ஸந்தகம் அத்தனோ புக்³க³லிகமிவ ஹோதீதி மஹாபச்சரிஆதீ³ஸு வுத்த’’ந்தி அட்ட²கதா²யம் (பாசி. அட்ட². 112) வசனதோ ச க³ணஸ்ஸ தி³ன்னோ க³ணஸந்தகவிஹாரோ க³ணேனேவ விசாரீயதே, நோ தா³யகாதீ³ஹி. புக்³க³லஸ்ஸ தி³ன்னோ புக்³க³லிகவிஹாரோபி படிக்³கா³ஹகபுக்³க³லேனேவ விசாரீயதே, நோ தா³யகாதீ³ஹீதி விஞ்ஞாயதி. ஏவம் வினயபாளியம் அட்ட²கதா²டீகாஸு ச விஹாரஸ்ஸ ஸங்கி⁴கக³ணஸந்தகபுக்³க³லிகவஸேன திவித⁴ஸ்ஸேவ வசனதோ ச தேஸம்யேவ ஸங்க⁴க³ணபுக்³க³லானம் விஹாரவிசாரணஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதத்தா ச தா³யகஸந்தகஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ விஸும் அவுத்தத்தா ச தா³யகானம் விஹாரவிசாரணஸ்ஸ அனனுஞ்ஞாதத்தா ச ஸங்கா⁴த³யோ ஏவ விஹாரஸ்ஸ இஸ்ஸரா ஹோந்தி, தேயேவ ச விசாரேதும் லப⁴ந்தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் ஹோது, தேஸு படிக்³கா³ஹகபூ⁴தேஸு ஸங்க⁴க³ணபுக்³க³லேஸு ஸோ விஹாரோ கஸ்ஸ ஸந்தகோ ஹோதி, கேன ச விசாரேதப்³போ³தி? வுச்சதே – ஸங்கி⁴கவிஹாரே தாவ ‘‘ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி தி³ன்னத்தா படிக்³கா³ஹகேஸு காலகதேஸுபி தத³ஞ்ஞோ சாதுத்³தி³ஸஸங்கோ⁴ ச அனாக³தஸங்கோ⁴ ச இஸ்ஸரோ, தஸ்ஸ ஸந்தகோ, தேன விசாரேதப்³போ³. க³ணஸந்தகே பன தஸ்மிம் க³ணே யாவ ஏகோபி அத்தி², தாவ க³ணஸந்தகோவ, தேன அவஸிட்டே²ன பி⁴க்கு²னா விசாரேதப்³போ³. ஸப்³பே³ஸு காலகதேஸு யதி³ ஸகலக³ணோ வா தம்க³ணபரியாபன்னஅவஸிட்ட²புக்³க³லோ வா ஜீவமானகாலேயேவ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி தி³ன்னோ, யேன ச விஸ்ஸாஸக்³கா³ஹவஸேன க³ஹிதோ, ஸோ இஸ்ஸரோ. ஸசேபி ஸகலக³ணோ ஜீவமானகாலேயேவ அஞ்ஞக³ணஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா தே³தி, தே அஞ்ஞக³ணஸங்க⁴புக்³க³லா இஸ்ஸரா ஹோந்தி. புக்³க³லிகவிஹாரே பன ஸோ விஹாரஸ்ஸாமிகோ அத்தனோ ஜீவமானகாலேயேவ ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா க³ணஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா தே³தி, தே இஸ்ஸரா ஹோந்தி. யோ வா பன தஸ்ஸ ஜீவமானஸ்ஸேவ விஸ்ஸாஸக்³கா³ஹவஸேன க³ண்ஹாதி, ஸோவ இஸ்ஸரோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³போ³.

கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ஸங்கி⁴கே விஹாரஸ்ஸ க³ருப⁴ண்ட³த்தா அவிஸ்ஸஜ்ஜியம் அவேப⁴ங்கி³கம் ஹோதி, ந கஸ்ஸசி தா³தப்³ப³ம். க³ணஸந்தகபுக்³க³லிகேஸு பன தேஸம் ஸாமிகத்தா தா³னவிஸ்ஸாஸக்³கா³ஹா ருஹந்தி, ‘‘தஸ்மா ஸோ ஜீவமானோயேவ ஸப்³ப³ம் அத்தனோ பரிக்கா²ரம் நிஸ்ஸஜ்ஜித்வா கஸ்ஸசி அதா³ஸி, கோசி வா விஸ்ஸாஸம் அக்³க³ஹேஸி. யஸ்ஸ தி³ன்னம், யேன ச க³ஹிதம், தஸ்ஸேவ ஹோதீ’’தி ச ‘‘த்³வின்னம் ஸந்தகம் ஹோதி அவிப⁴த்தம், ஏகஸ்மிம் காலகதே இதரோ ஸாமீ, ப³ஹூனம்பி ஸந்தகே ஏஸேவ நயோ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 369) ச அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா விஞ்ஞாயதி.

ஏவம் பன விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அதி³ன்னம் ‘‘மமச்சயேன அஸுகஸ்ஸ ஹோதூ’’தி தா³னம் அச்சயதா³னத்தா ந ருஹதி. வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²யம் (சூளவ. அட்ட². 419) ‘‘ஸசே ஹி பஞ்சஸு ஸஹத⁴ம்மிகேஸு யோ கோசி காலம் கரோந்தோ ‘மமச்சயேன மய்ஹம் பரிக்கா²ரோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஹோது, ஆசரியஸ்ஸ ஹோது, ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ ஹோது, அந்தேவாஸிகஸ்ஸ ஹோது, மாது ஹோது, பிது ஹோது, அஞ்ஞஸ்ஸ வா கஸ்ஸசி ஹோதூ’தி வத³தி, தேஸம் ந ஹோதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ ஹோதி. ந ஹி பஞ்சன்னம் ஸஹத⁴ம்மிகானம் அச்சயதா³னம் ருஹதி, கி³ஹீனம் பன ருஹதீ’’தி. ஏத்த² ச ஏகச்சே பன வினயத⁴ரா ‘‘கி³ஹீனந்தி பத³ம் ஸம்பதா³னந்தி க³ஹேத்வா பி⁴க்கூ²னம் ஸந்தகம் அச்சயதா³னவஸேன கி³ஹீனம் த³த³ந்தே ருஹதி, பஞ்சன்னம் பன ஸஹத⁴ம்மிகானம் தே³ந்தோ ந ருஹதீ’’தி வத³ந்தி. ஏவம் ஸந்தே மாதாபிதூனம் த³த³ந்தோபி ருஹேய்ய தேஸம் கி³ஹிபூ⁴தத்தா. ‘‘அத² ச பன ‘மாது ஹோது, பிது ஹோது, அஞ்ஞஸ்ஸ வா கஸ்ஸசி ஹோதூ’தி வத³தி, தேஸம் ந ஹோதீ’’தி வசனதோ ந ருஹதீதி விஞ்ஞாயதி, தஸ்மா ‘‘கி³ஹீனம் பனா’’தி இத³ம் ந ஸம்பதா³னவசனம், அத² கோ² ஸாமிவசனமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேன கி³ஹீனம் பன ஸந்தகம் அச்சயதா³னம் ருஹதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴ காதப்³போ³.

கிஞ்ச பி⁴ய்யோ – ‘‘ஸசே ஹி பஞ்சஸு ஸஹத⁴ம்மிகேஸு யோ கோசி காலம் கரோந்தோ மமச்சயேன மய்ஹம் பரிக்கா²ரோ’’தி ஆரபி⁴த்வா ‘‘ந ஹி பஞ்சன்னம் ஸஹத⁴ம்மிகானம் அச்சயதா³னம் ருஹதி, கி³ஹீனம் பன ருஹதீ’’தி வுத்தத்தா ஸாம்யத்தே² ச²ட்டீ²ப³ஹுவசனம் ஸமத்தி²தம் ப⁴வதி. யதி³ ஏவம் ‘‘கி³ஹீன’’ந்தி பத³ஸ்ஸ அஸம்பதா³னத்தே ஸதி கதமம் ஸம்பதா³னம் ஹோதீதி? ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசீ’’தி பத³ம். வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (சூளவ. அட்ட². 419) ‘‘மாது ஹோது, பிது ஹோது, அஞ்ஞஸ்ஸ வா கஸ்ஸசி ஹோதூ’’தி. அயமத்தோ² அஜ்ஜுகவத்து²னா (பாரா. 158) தீ³பேதப்³போ³. ஏவம் ஜீவமானகாலேயேவ த³த்வா மதேஸு வினிச்ச²யோ அம்ஹேஹி ஞாதோ, கஸ்ஸசி அத³த்வா மதேஸு வினிச்ச²யோ கத²ம் ஞாதப்³போ³தி? தத்தா²பி ஸங்கி⁴கே தாவ ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஸங்கோ⁴வ இஸ்ஸரோ, க³ணஸந்தகே பன ஏகச்சேஸு அவஸேஸா இஸ்ஸரா, ஸப்³பே³ஸு மதேஸு ஸங்கோ⁴வ இஸ்ஸரோ. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 369) ‘‘ஸப்³பே³ஸு மதேஸு ஸங்கி⁴கம் ஹோதீ’’தி. புக்³க³லிகே பன விஹாரஸ்ஸ க³ருப⁴ண்ட³த்தா அவிஸ்ஸஜ்ஜியம் அவேப⁴ங்கி³கம் ஸங்கி⁴கமேவ ஹோதி.

கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, காலகதே ஸங்கோ⁴ ஸாமீ பத்தசீவரே, அபிச கி³லானுபட்டா²கா ப³ஹூபகாரா, அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கே⁴ன திசீவரஞ்ச பத்தஞ்ச கி³லானுபட்டா²கானம் தா³தும். யம் தத்த² லஹுப⁴ண்ட³ம் லஹுபரிக்கா²ரம், தம் ஸம்முகீ²பூ⁴தேன ஸங்கே⁴ன பா⁴ஜேதும். யம் தத்த² க³ருப⁴ண்ட³ம் க³ருபரிக்கா²ரம், தம் ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவிஸ்ஸஜ்ஜியம் அவேப⁴ங்கி³க’’ந்தி (மஹாவ. 369) தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன வுத்தத்தா விஞ்ஞாயதி. ஏவம்பி ‘‘க³ருப⁴ண்ட³ம் க³ருபரிக்கா²ரம்’’இச்சேவ ப⁴க³வதா வுத்தம், ந ‘‘விஹார’’ந்தி, தஸ்மா கத²ம் விஹாரஸ்ஸ க³ருப⁴ண்ட³பா⁴வோதி விஞ்ஞாயதீதி? ‘‘விஹாரோ விஹாரவத்து², இத³ம் து³தியம் அவேப⁴ங்கி³க’’ந்தி பாளியம்,

‘‘த்³விஸங்க³ஹானி த்³வே ஹோந்தி, ததியம் சதுஸங்க³ஹம்;

சதுத்த²ம் நவகோட்டா²ஸம், பஞ்சமம் அட்ட²பே⁴த³னம்.

‘‘இதி பஞ்சஹி ராஸீஹி, பஞ்சனிம்மலலோசனோ;

பஞ்சவீஸவித⁴ம் நாதோ², க³ருப⁴ண்ட³ம் பகாஸயீ’’தி. (சூளவ. அட்ட². 321) –

அட்ட²கதா²யஞ்ச வுத்தத்தா விஞ்ஞாயதி.

இதி தா³யகோ விஹாரம் கத்வா குலூபகபி⁴க்கு²ஸ்ஸ தே³தி, தஸ்ஸ முஞ்சசேதனுப்பத்திதோ புப்³ப³காலே தா³யகோ விஹாரஸ்ஸாமிகோ ஹோதி, தா³தும் வா விசாரேதும் வா இஸ்ஸரோ, முஞ்சசேதனுப்பத்திதோ பட்டா²ய படிக்³கா³ஹகபி⁴க்கு² ஸாமிகோ ஹோதி, பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வா அஞ்ஞேஸம் தா³தும் வா இஸ்ஸரோ. ஸோ புக்³க³லோ அத்தனோ ஜீவமானக்க²ணேயேவ ஸத்³தி⁴விஹாரிகாதீ³னம் நிஸ்ஸஜ்ஜித்வா தே³தி, ததா³ தே ஸத்³தி⁴விஹாரிகாத³யோ ஸாமிகா ஹோந்தி, பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வா அஞ்ஞஸ்ஸ வா தா³தும் இஸ்ஸரா. யதி³ பன கஸ்ஸசி அத³த்வாவ காலம் கரோதி, ததா³ ஸங்கோ⁴வ தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ ஸாமிகோ ஹோதி, ந தா³யகோ வா புக்³க³லோ வா, ஸங்கா⁴னுமதியா ஏவ புக்³க³லோ பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் லப⁴தி, ந அத்தனோ இஸ்ஸரவதாயாதி த³ட்ட²ப்³போ³.

ஏவம் மூலதோயேவ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னத்தா ஸங்கி⁴கபூ⁴தவிஹாரோ வா மூலே க³ணபுக்³க³லானம் தி³ன்னத்தா க³ணஸந்தகபுக்³க³லிகபூ⁴தோபி தேஸம் க³ணபுக்³க³லானம் அஞ்ஞஸ்ஸ நிஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன அத³த்வா காலகதத்தா பச்சா² ஸங்கி⁴கபா⁴வம் பத்தவிஹாரோ வா ஸங்கே⁴ன விசாரேதப்³போ³ ஹோதி. ஸங்கே⁴னபி ப⁴க³வதோ அனுமதியா ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னித்வா கா³ஹாபேதப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 317) ‘‘அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி ‘கேன நு கோ² ஸேனாஸனம் கா³ஹேதப்³ப³’ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும் – ‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் பி⁴க்கு²ம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னிது’ந்தி’’ஆதி³.

இமஸ்மிம் டா²னே ‘‘ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ நாம வஸ்ஸகாலவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ, உதுகாலவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ, து⁴வவாஸவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோதி திவிதோ⁴ ஹோதி. தேஸு வஸ்ஸகாலவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ புரிமவஸ்ஸவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ, பச்சி²மவஸ்ஸவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோதி து³விதோ⁴. உதுகாலவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோபி அந்தராமுத்தகவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ, தங்க²ணபடிஸல்லானவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோதி து³விதோ⁴’’தி ஆசரியா வத³ந்தி, ஏதம் பாளியா ச அட்ட²கதா²ய ச அஸமேந்தம் விய தி³ஸ்ஸதி. பாளியஞ்ஹி (சூளவ. 318) ‘‘அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி ‘கதி நு கோ² ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும் – தயோமே, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனக்³கா³ஹா புரிமகோ பச்சி²மகோ அந்தராமுத்தகோ. அபரஜ்ஜுக³தாய ஆஸாள்ஹியா புரிமகோ கா³ஹேதப்³போ³, மாஸக³தாய ஆஸாள்ஹியா பச்சி²மகோ கா³ஹேதப்³போ³, அபரஜ்ஜுக³தாய பவாரணாய ஆயதிம் வஸ்ஸாவாஸத்தா²ய அந்தராமுத்தகோ கா³ஹேதப்³போ³. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ ஸேனாஸனக்³கா³ஹா’’தி ஏவம் ஆக³தோ, அட்ட²கதா²யம்பி (சூளவ. அட்ட². 318) ‘‘தீஸு ஸேனாஸனக்³கா³ஹேஸு புரிமகோ ச பச்சி²மகோ சாதி இமே த்³வே கா³ஹா தா²வரா. அந்தராமுத்தகே அயம் வினிச்ச²யோ…பே… அயம் தாவ அந்தோவஸ்ஸே வஸ்ஸூபனாயிகாதி³வஸேன பாளியம் ஆக³தஸேனாஸனக்³கா³ஹகதா², அயம் பன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ நாம து³விதோ⁴ ஹோதி உதுகாலே ச வஸ்ஸாவாஸே சா’’தி ஏவம் ஆக³தோ, தஸ்மா ஸங்கே⁴ன ஸம்மதஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகேன விசாரேதப்³பா³.

ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ நாம உதுகாலே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ, வஸ்ஸாவாஸே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோதி து³விதோ⁴. தத்த² உதுகாலோ நாம ஹேமந்தஉதுகி³ம்ஹஉதுவஸேன அட்ட² மாஸா, தஸ்மிம் காலே பி⁴க்கூ² அனியதாவாஸா ஹோந்தி, தஸ்மா யே யதா³ ஆக³ச்ச²ந்தி, தேஸம் ததா³ பி⁴க்கூ² உட்டா²பேத்வா ஸேனாஸனம் தா³தப்³ப³ம், அகாலோ நாம நத்தி². அயம் உதுகாலே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ நாம. வஸ்ஸாவாஸே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ பன ‘‘புரிமகோ பச்சி²மகோ அந்தராமுத்தகோ’’தி பாளியம் ஆக³தனயேன திவிதோ⁴ ஹோதி. அந்தராமுத்தகோபி ஹி ஆயதிம் வஸ்ஸாவாஸத்தா²ய கா³ஹிதத்தா வஸ்ஸாவாஸே ஸேனாஸனக்³கா³ஹமேவ பவிஸதி, ந உதுகாலே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ. வுத்தஞ்ஹி ப⁴க³வதா ‘‘அபரஜ்ஜுக³தாய பவாரணாய ஆயதிம் வஸ்ஸாவாஸத்தா²ய அந்தராமுத்தகோ கா³ஹேதப்³போ³’’தி. தங்க²ணபடிஸல்லானவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோதி ச நேவ பாளியம் ந அட்ட²கதா²யம் விஸும் ஆக³தோ, உதுகாலே ஸேனாஸனக்³கா³ஹோயேவ தத³ங்க³ஸேனாஸனக்³கா³ஹோதிபி தங்க²ணபடிஸல்லானவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோதிபி வத³ந்தி, தஸ்மா உதுகாலவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோபி ‘‘அந்தராமுத்தகவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ தங்க²ணபடிஸல்லானவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோதி து³ப்³பி³தோ⁴’’தி ந வத்தப்³போ³.

அதா²பி வத³ந்தி ‘‘யதா²வுத்தேஸு பஞ்சஸு ஸேனாஸனக்³கா³ஹேஸு சத்தாரோ ஸேனாஸனக்³கா³ஹா பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸம்முதிலத்³தே⁴ன பி⁴க்கு²னா அந்தோஉபசாரஸீமட்டே²ன ஹுத்வா அந்தோஸீமட்டா²னம் பி⁴க்கூ²னம் யதா²வினயம் விசாரேதப்³பா³ ஹோந்தி, தே பன விசாரணா யாவஜ்ஜகாலா தா²வரா ஹுத்வா ந திட்ட²ந்தி, து⁴வவாஸவஸேன விசாரணமேவ யாவஜ்ஜகாலா தா²வரம் ஹுத்வா திட்ட²தீ’’தி, தம்பி ததா² ந ஸக்கா வத்தும். கஸ்மா? ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகபே⁴தே³ ‘‘து⁴வவாஸவஸேன ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ’’தி பாளியம் அட்ட²கதா²யஞ்ச நத்தி². து⁴வவாஸவஸேன விசாரணஞ்ச ஸம்முதிலத்³தே⁴ன ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகேன விசாரேதப்³ப³ம் ந ஹோதி, அத² கோ² ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன அபலோகனகம்மவஸேன து³வங்க³ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ அனுட்டா²பனீயம் கத்வா தா³னமேவ, தஸ்மா ஸமக்³கோ³ ஸங்கோ⁴ ப³ஹூபகாரதாகு³ணவிஸிட்ட²தாஸங்கா²தேஹி த்³வீஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் பி⁴க்கு²ம் அபலோகனகம்மவஸேன ஸம்மன்னித்வா தஸ்ஸ பா²ஸுகம் ஆவாஸம் து⁴வவாஸவஸேன அனுட்டா²பனீயம் கத்வா தே³தி, தம் யாவஜ்ஜகாலா தா²வரம் ஹுத்வா திட்ட²தீதி வத்தப்³ப³ம்.

ஸமக்³கோ³ ஸங்கோ⁴வ து⁴வவாஸவஸேன தே³தி, ந ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகோதி அயமத்தோ² கத²ம் ஞாதப்³போ³தி சே? ‘‘ஸங்கோ⁴ பன ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ வா த⁴ம்மகதி²கவினயத⁴ராதீ³னம் வா க³ணவாசகஆசரியஸ்ஸ வா ப³ஹூபகாரதம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²ந்தோ து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரம் ஸம்மன்னித்வா தே³தீ’’தி (பாசி. அட்ட². 120; கங்கா². அட்ட². அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா) ‘‘ஸங்கோ⁴ பன ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³ஹி ப³ஹூபகாரஸ்ஸ பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ பா²ஸுகம் ஆவாஸம் அனுட்டா²பனீயம் கத்வா தே³தீ’’தி ச ‘‘ஸங்கோ⁴ பன ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ வா த⁴ம்மகதி²கவினயத⁴ரக³ணவாசகாசரியானம் வா ப³ஹூபகாரதம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²த்வா து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரம் ஸல்லக்கே²த்வா ஸம்மன்னித்வா தே³தீ’’தி ச ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ ஸங்க⁴பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுட்டா²பனீயஸேனாஸனம்பீ’’தி (பரி. அட்ட². 495-496) ச ‘‘அபலோகனகம்மம் நாம ஸீமட்ட²கம் ஸங்க⁴ம் ஸோதே⁴த்வா ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்த³ம் ஆஹரித்வா ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா திக்க²த்தும் ஸாவேத்வா கத்தப்³ப³ம் கம்ம’’ந்தி ச அட்ட²கதா²ஸு (பரி. அட்ட². 482) வசனதோ ஸாது⁴கம் நிஸ்ஸம்ஸயேன ஞாதப்³போ³தி.

கத²ம் பன அபலோகனகம்மேன தா³தப்³ப³பா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி? ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ ஸங்க⁴பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுட்டா²பனீயஸேனாஸனம்பி ஸங்க⁴கிச்சம் கரோந்தானம் கப்பியகாரகாதீ³னம் ப⁴த்தவேதனம்பி அபலோகனகம்மேன தா³தும் வட்டதீ’’தி பரிவாரட்ட²கதா²யம் (பரி. அட்ட². 495-496) கம்மவக்³கே³ ஆக³தத்தா விஞ்ஞாயதி. கத²ம் பன து³வங்க³ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோயேவ தா³தப்³ப³பா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி? ‘‘ப³ஹூபகாரதந்தி ப⁴ண்டா³கா³ரிகதாதி³ப³ஹுஉபகாரபா⁴வம். ந கேவலம் இத³மேவாதி ஆஹ ‘கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்சா’திஆதி³. தேன ப³ஹூபகாரத்தேபி கு³ணவிஸிட்ட²த்தாபா⁴வே, கு³ணவிஸிட்ட²த்தேபி ப³ஹூபகாரத்தாபா⁴வே தா³தும் ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதீ’’தி வினயத்த²மஞ்ஜூஸாயம் (கங்கா². அட்ட². டீ. அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா) வுத்தத்தா விஞ்ஞாயதி.

கஸ்மா பன ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகேன விசாரேதப்³போ³ ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ யாவஜ்ஜகாலா ந திட்ட²தீதி? பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தஸ்ஸ ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ து³ல்லப⁴த்தா, நானாதே³ஸவாஸீனம் நானாசரியகுலஸம்ப⁴வானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏகஸம்போ⁴க³பரிபோ⁴க³ஸ்ஸ து³க்கரத்தா ச இமேஹி த்³வீஹி காரணேஹி ந திட்ட²தி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் பி⁴க்கு²ம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னிதும், யோ ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந தோ³ஸாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந மோஹாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந ப⁴யாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, க³ஹிதாக³ஹிதஞ்ச ஜானேய்யா’’தி (சூளவ. 317). அட்ட²கதா²யம்பி (பாசி. அட்ட². 122) ‘‘ஏவரூபேன ஹி ஸபா⁴க³புக்³க³லேன ஏகவிஹாரே வா ஏகபரிவேணே வா வஸந்தேன அத்தோ² நத்தீ²’’தி வுத்தம். கஸ்மா பன து⁴வவாஸத்தா²ய தா³னவிசாரோ யாவஜ்ஜகாலா திட்ட²தீதி? பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தாபா⁴வேபி ஸீமட்ட²கஸ்ஸ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா கத்தப்³ப³த்தா. வுத்தஞ்ஹி ‘‘அபலோகனகம்மம் நாம ஸீமட்ட²கம் ஸங்க⁴ம் ஸோதே⁴த்வா ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்த³ம் ஆஹரித்வா ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா திக்க²த்தும் ஸாவேத்வா கத்தப்³ப³ம் கம்ம’’ந்தி (பரி. அட்ட². 482).

உதுகாலே ஸங்கி⁴கஸேனாஸனே வஸந்தேன ஆக³தோ பி⁴க்கு² ந படிபா³ஹேதப்³போ³ அஞ்ஞத்ர அனுட்டா²பனீயா. வுத்தஞ்ஹி ப⁴க³வதா ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸானம் தேமாஸம் படிபா³ஹிதும், உதுகாலம் பன ந படிபா³ஹிது’’ந்தி (சூளவ. 318). ‘‘அஞ்ஞத்ர அனுட்டா²பனீயா’’தி வுத்தம், கதமே அனுட்டா²பனீயாதி? சத்தாரோ அனுட்டா²பனீயா வுட்³ட⁴தரோ, ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ, கி³லானோ, ஸங்க⁴தோ லத்³த⁴ஸேனாஸனோ ச. தத்த² வுட்³ட⁴தரோ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் விஹாரே அந்தோஸீமட்ட²கபி⁴க்கூ²ஸு அத்தனா வுட்³ட⁴தரஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ அபா⁴வா யதா²வுட்³ட⁴ம் கேனசி அனுட்டா²பனீயோ. ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ ஸங்கே⁴ன ஸம்மன்னித்வா ப⁴ண்டா³கா³ரஸ்ஸ தி³ன்னதாய ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ம் ரக்க²ந்தோ கோ³பேந்தோ வஸதி, தஸ்மா ஸோ ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ கேனசி அனுட்டா²பனீயோ. கி³லானோ கே³லஞ்ஞாபி⁴பூ⁴தோ அத்தனோ லத்³த⁴ஸேனாஸனே வஸந்தோ கேனசி அனுட்டா²பனீயோ. ஸங்க⁴தோ லத்³த⁴ஸேனாஸனோ ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன தி³ன்னஸேனாஸனத்தா கேனசி அனுட்டா²பனீயோ. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 343) ‘‘சத்தாரோ ஹி ந வுட்டா²பேதப்³பா³ வுட்³ட⁴தரோ, ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ, கி³லானோ, ஸங்க⁴தோ லத்³த⁴ஸேனாஸனோதி. தத்த² வுட்³ட⁴தரோ அத்தனோ வுட்³ட⁴தாய நவகதரேன ந வுட்டா²பேதப்³போ³, ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ ஸங்கே⁴ன ஸம்மன்னித்வா ப⁴ண்டா³கா³ரஸ்ஸ தி³ன்னதாய, கி³லானோ அத்தனோ கி³லானதாய, ஸங்கோ⁴ பன ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³ஹி ப³ஹூபகாரஸ்ஸ பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ பா²ஸுகம் ஆவாஸம் அனுட்டா²பனீயம் கத்வா தே³தி, தஸ்மா ஸோ உபகாரகதாய ச ஸங்க⁴தோ லத்³த⁴தாய ச ந வுட்டா²பேதப்³போ³’’தி. ட²பேத்வா இமே சத்தாரோ அவஸேஸா வுட்டா²பனீயாவ ஹோந்தி.

அபரஸ்மிம் பி⁴க்கு²ம்ஹி ஆக³தே வுட்டா²பேத்வா ஸேனாஸனம் தா³பேதப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (சூளவ. அட்ட². 318) ‘‘உதுகாலே தாவ கேசி ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² புரேப⁴த்தம் ஆக³ச்ச²ந்தி, கேசி பச்சா²ப⁴த்தம் பட²மயாமம் வா மஜ்ஜி²மயாமம் வா பச்சி²மயாமம் வா, யே யதா³ ஆக³ச்ச²ந்தி, தேஸம் ததா³வ பி⁴க்கூ² உட்டா²பேத்வா ஸேனாஸனம் தா³தப்³ப³ம், அகாலோ நாம நத்தீ²’’தி. ஏதரஹி பன ஸத்³தா⁴ பஸன்னா மனுஸ்ஸா விஹாரம் கத்வா அப்பேகச்சே பண்டி³தானம் வசனம் ஸுத்வா ‘‘ஸங்கே⁴ தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’’ந்தி ஞத்வா சாதுத்³தி³ஸம் ஸங்க⁴ம் ஆரப்³ப⁴ ‘‘இமம் விஹாரம் ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மா’’தி வத்வா தே³ந்தி, அப்பேகச்சே அத்தனா பஸன்னம் பி⁴க்கு²ம் ஆரப்³ப⁴ விஹாரம் கத்வாபி தா³னகாலே தேன உய்யோஜிதா ஹுத்வா சாதுத்³தி³ஸம் ஸங்க⁴ம் ஆரப்³ப⁴ வுத்தனயேன தே³ந்தி, அப்பேகச்சே கரணகாலேபி தா³னகாலேபி அத்தனோ குலூபகபி⁴க்கு²மேவ ஆரப்³ப⁴ பரிச்சஜந்தி, ததா²பி த³க்கி²ணோத³கபாதனகாலே தேன ஸிக்கா²பிதா யதா²வுத்தபாட²ம் வசீபே⁴த³ம் கரோந்தி, சித்தேன பன குலூபகஸ்ஸேவ தே³ந்தி, ந ஸப்³ப³ஸங்க⁴ஸாதா⁴ரணத்த²ம் இச்ச²ந்தி.

இமேஸு தீஸு தா³னேஸு பட²மம் புப்³ப³காலேபி தா³னகாலேபி ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தத்தா ஸப்³ப³ஸங்கி⁴கம் ஹோதி. து³தியம் புப்³ப³காலே புக்³க³லம் உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தமானம்பி தா³னகாலே ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தத்தா ஸங்கி⁴கமேவ. ததியம் பன புப்³ப³காலேபி தா³னகாலேபி குலூபகபுக்³க³லமேவ உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்ததி, ந ஸங்க⁴ம், கேவலம் பி⁴க்கு²னா வுத்தானுஸாரேனேவ வசீபே⁴த³ம் கரோந்தி. ஏவம் ஸந்தே ‘‘கிம் அயம் விஹாரோ சித்தவஸேன புக்³க³லிகோ ஹோதி, வசீபே⁴த³வஸேன ஸங்கி⁴கோ’’தி சிந்தாயம் ஏகச்சே ஏவம் வதே³ய்யும் –

‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா, மனோஸேட்டா² மனோமயா;

மனஸா சே பஸன்னேன, பா⁴ஸதி வா கரோதி வா;

ததோ நம் ஸுக²மன்வேதி, சா²யாவ அனபாயினீதி. (த⁴. ப. 2) –

வசனதோ சித்தவஸேன புக்³க³லிகோ ஹோதீ’’தி. அஞ்ஞே ‘‘யதா² தா³யகா வத³ந்தி, ததா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி (சூளவ. அட்ட². 325) வசனதோ வசீபே⁴த³வஸேன ஸங்கி⁴கோ ஹோதீ’’தி.

தத்ராயம் விசாரணா – இத³ம் தா³னம் புப்³பே³ புக்³க³லஸ்ஸ பரிணதம் பச்சா² ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிணாமிதம், தஸ்மா ‘‘ஸங்கி⁴கோ’’தி வுத்தே நவஸு அத⁴ம்மிகதா³னேஸு ‘‘புக்³க³லஸ்ஸ பரிணதம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிணாமேதீ’’தி (பாரா. 660) வுத்தம் அட்ட²மம் அத⁴ம்மிகதா³னம் ஹோதி, தஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ படிக்³க³ஹாபி பரிபோ⁴கா³பி அத⁴ம்மிகபடிக்³க³ஹா அத⁴ம்மிகபரிபோ⁴கா³ ஹோந்தி. ‘‘புக்³க³லிகோ’’தி வுத்தே தீஸு த⁴ம்மிகதா³னேஸு ‘‘புக்³க³லஸ்ஸ தி³ன்னம் புக்³க³லஸ்ஸேவ தே³தீ’’தி வுத்தம் ததியத⁴ம்மிகதா³னம் ஹோதி, தஸ்ஸ படிக்³க³ஹாபி பரிபோ⁴கா³பி த⁴ம்மிகபடிக்³க³ஹா த⁴ம்மிகபரிபோ⁴கா³ ஹோந்தி, தஸ்மா புக்³க³லிகபக்க²ம் ப⁴ஜதி. அப்பேகச்சே ஸுத்தந்திகாதி³க³ணே பஸீதி³த்வா விஹாரம் காரேத்வா க³ணஸ்ஸ தே³ந்தி ‘‘இமம் விஹாரம் ஆயஸ்மந்தானம் த³ம்மீ’’தி. அப்பேகச்சே புக்³க³லே பஸீதி³த்வா விஹாரம் கத்வா புக்³க³லஸ்ஸ தே³ந்தி ‘‘இமம் விஹாரம் ஆயஸ்மதோ த³ம்மீ’’தி. ஏதே பன க³ணஸந்தகபுக்³க³லிகா விஹாரா தா³னகாலதோ பட்டா²ய படிக்³கா³ஹகஸந்தகாவ ஹோந்தி, ந தா³யகஸந்தகா. தேஸு க³ணஸந்தகோ தாவ ஏகச்சேஸு மதேஸு அவஸேஸானம் ஸந்தகோ, தேஸு த⁴ரமானேஸுயேவ கஸ்ஸசி தே³ந்தி, தஸ்ஸ ஸந்தகோ. கஸ்ஸசி அத³த்வா ஸப்³பே³ஸு மதேஸு ஸங்கி⁴கோ ஹோதி. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 369) ‘‘த்³வின்னம் ஸந்தகம் ஹோதி அவிப⁴த்தம், ஏகஸ்மிம் காலகதே இதரோ ஸாமீ, ப³ஹூனம் ஸந்தகேபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³பே³ஸு மதேஸு ஸங்கி⁴கம்வ ஹோதீ’’தி.

புக்³க³லிகவிஹாரோபி யதி³ ஸோ படிக்³கா³ஹகபுக்³க³லோ அத்தனோ ஜீவமானகாலேயேவ ஸத்³தி⁴விஹாரிகாதீ³னம் தே³தி, கோசி வா தஸ்ஸ விஸ்ஸாஸேன தம் விஹாரம் அக்³க³ஹேஸி, தஸ்ஸ ஸந்தகோ ஹோதி. கஸ்ஸசி அத³த்வா காலகதே ஸங்கி⁴கோ ஹோதி. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸோ ஜீவமானோயேவ ஸப்³ப³ம் அத்தனோ பரிக்கா²ரம் நிஸ்ஸஜ்ஜித்வா கஸ்ஸசி அதா³ஸி, கோசி வா விஸ்ஸாஸம் அக்³க³ஹேஸி. யஸ்ஸ தி³ன்னோ, யேன ச க³ஹிதோ, தஸ்ஸேவ ஹோதீ’’தி. பாளியஞ்ச (மஹாவ. 369) ‘‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, காலகதே ஸங்கோ⁴ ஸாமீ பத்தசீவரே, அபிச கி³லானுபட்டா²கா ப³ஹூபகாரா. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கே⁴ன திசீவரஞ்ச பத்தஞ்ச கி³லானுபட்டா²கானம் தா³தும், யம் தத்த² லஹுப⁴ண்ட³ம் லஹுபரிக்கா²ரம், தம் ஸம்முகீ²பூ⁴தேன ஸங்கே⁴ன பா⁴ஜேதும், யம் தத்த² க³ருப⁴ண்ட³ம் க³ருபரிக்கா²ரம், தம் ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவிஸ்ஸஜ்ஜியம் அவேப⁴ங்கி³க’’ந்தி (மஹாவ. 369) வுத்தம், தஸ்மா இமினா நயேன வினிச்ச²யோ காதப்³போ³.

ஸங்கி⁴கே பன பாளியம் ஆக³தானம் ‘‘புரிமகோ பச்சி²மகோ அந்தராமுத்தகோ சா’’தி (சூளவ. 318) வுத்தானம் திண்ணம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹானஞ்ச அட்ட²கதா²யம் (சூளவ. அட்ட². 318) ஆக³தானம் ‘‘உதுகாலே ச வஸ்ஸாவாஸே சா’’தி வுத்தானம் த்³வின்னம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹானஞ்ச ஏதரஹி அஸம்பஜ்ஜனதோ அனுட்டா²பனீயபாளியம் ஆக³தஸ்ஸ அத்தனோ ஸபா⁴வேன அனுட்டா²பனீயஸ்ஸ து⁴வவாஸத்தா²ய ஸங்கே⁴ன தி³ன்னதாய அனுட்டா²பனீயஸ்ஸ வஸேனேவ வினிச்ச²யோ ஹோதி. வுட்³ட⁴தரகி³லானா ஹி அத்தனோ ஸபா⁴வேன அனுட்டா²பனீயா ஹோந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 343) ‘‘வுட்³ட⁴தரோ அத்தனோ வுட்³ட⁴தாய நவகதரேன ந வுட்டா²பேதப்³போ³, கி³லானோ அத்தனோ கி³லானதாயா’’தி. ப⁴ண்டா³கா³ரிகத⁴ம்மகதி²காத³யோ து⁴வவாஸத்தா²ய ஸங்கே⁴ன தி³ன்னதாய அனுட்டா²பனீயா ஹோந்தி. வுத்தஞ்ஹி ‘‘ஸங்கோ⁴ பன ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ வா த⁴ம்மகதி²கவினயத⁴ராதீ³னம் வா…பே… து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரம் ஸம்மன்னித்வா தே³தி, தஸ்மா யஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன தி³ன்னோ, ஸோபி அனுட்டா²பனீயோ’’தி (பாசி. அட்ட². 120; கங்கா². அட்ட². அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா). ஸோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – ஏதரஹி ஸங்கி⁴கவிஹாரேஸு ஸங்க⁴த்தே²ரேஸு யதா²கம்மங்க³தேஸு தஸ்மிம் விஹாரே யோ பி⁴க்கு² வுட்³ட⁴தரோ, ஸோபி ‘‘அயம் விஹாரோ மயா வஸிதப்³போ³’’தி வத³தி. யோ தத்த² ப்³யத்தோ படிப³லோ, ஸோபி ததே²வ வத³தி. யேன ஸோ விஹாரோ காரிதோ, ஸோபி ‘‘மயா பஸீதி³தபுக்³க³லோ ஆரோபேதப்³போ³’’தி வத³தி. ஸங்கோ⁴பி ‘‘மயமேவ இஸ்ஸரா, தஸ்மா அம்ஹேஹி இச்சி²தபுக்³க³லோ ஆரோபேதப்³போ³’’தி வத³தி. ஏவம்த்³விதா⁴ வா திதா⁴ வா சதுதா⁴ வா பி⁴ன்னேஸு மஹந்தம் அதி⁴கரணம் ஹோதி.

தேஸு வுட்³ட⁴தரோ ‘‘ந த்வேவாஹம், பி⁴க்க²வே, கேனசி பரியாயேன வுட்³ட⁴தரஸ்ஸ ஆஸனம் படிபா³ஹிதப்³ப³ந்தி வதா³மி, யோ படிபா³ஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி பாளிபாட²ஞ்ச (மஹாவ. 473; சூளவ. 316), ‘‘வுட்³ட⁴தரோ அத்தனோ வுட்³ட⁴தாய நவகதரேன ந வுட்டா²பேதப்³போ³’’தி அட்ட²கதா²வசனஞ்ச (பாசி. அட்ட². 119 ஆத³யோ; கங்கா². அட்ட². அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா) க³ஹேத்வா ‘‘அஹமேவ ஏத்த² வுட்³ட⁴தரோ, மயா வுட்³ட⁴தரோ அஞ்ஞோ நத்தி², தஸ்மா அஹமேவ இமஸ்மிம் விஹாரே வஸிதுமனுச்ச²விகோ’’தி ஸஞ்ஞீ ஹோதி. ப்³யத்தோபி ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ ஸங்க⁴பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுட்டா²பனீயஸேனாஸனம்பீ’’தி பரிவாரட்ட²கதா²வசனஞ்ச (பரி. அட்ட². 495-496), ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன த³ஸவஸ்ஸேன வா அதிரேகத³ஸவஸ்ஸேன வா உபஸம்பாதே³தும், நிஸ்ஸயம் தா³து’’ந்திஆதி³பாளிவசனஞ்ச (மஹாவ. 76, 82) க³ஹேத்வா ‘‘அஹமேவ ஏத்த² ப்³யத்தோ படிப³லோ, ந மயா அஞ்ஞோ ப்³யத்ததரோ அத்தி², தஸ்மா அஹமேவ இமஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ அனுச்ச²விகோ’’தி ஸஞ்ஞீ. விஹாரகாரகோபி ‘‘யேன விஹாரோ காரிதோ, ஸோ விஹாரஸாமிகோதி வினயபாடோ² (பாசி. அட்ட². 116) அத்தி², மயா ச ப³ஹும் த⁴னம் சஜித்வா அயம் விஹாரோ காரிதோ, தஸ்மா மயா பஸன்னபுக்³க³லோ ஆரோபேதப்³போ³, ந அஞ்ஞோ’’தி ஸஞ்ஞீ. ஸங்கோ⁴பி ‘‘ஸங்கி⁴கோ நாம விஹாரோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னோ ஹோதி பரிச்சத்தோ’’திஆதி³பாளிவசனஞ்ச (பாசி. 116, 121, 126, 131), அந்தமஸோ சதுரங்கு³லபாத³கம் கா³மதா³ரகேஹி பம்ஸ்வாகா³ரகேஸு கீளந்தேஹி கதம்பி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதீ’’திஆதி³அட்ட²கதா²வசனஞ்ச (சூளவ. அட்ட². 321) க³ஹேத்வா ‘‘அயம் விஹாரோ ஸங்கி⁴கோ ஸங்க⁴ஸந்தகோ, தஸ்மா அம்ஹேஹி அபி⁴ருசிதபுக்³க³லோவ ஆரோபேதப்³போ³, ந அஞ்ஞோ’’தி ஸஞ்ஞீ.

தத்த² வுட்³ட⁴தரஸ்ஸ வசனேபி ‘‘ந த்வேவாஹம், பி⁴க்க²வே’’த்யாதி³வசனம் (சூளவ. 316) தேஸு தேஸு ஆஸனஸாலாதீ³ஸு அக்³கா³ஸனஸ்ஸ வுட்³ட⁴தராரஹத்தா ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா நிஸின்னோபி பி⁴க்கு² வுட்³ட⁴தரே ஆக³தே வுட்டா²ய ஆஸனம் தா³தப்³ப³ம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வதா வுத்தம், ந து⁴வவாஸம் ஸந்தா⁴ய. ‘‘வுட்³ட⁴தரோ அத்தனோ வுட்³ட⁴தாய’’த்யாதி³வசனஞ்ச (பாசி. அட்ட². 120; கங்கா². அட்ட². அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா) யதா²வுட்³ட⁴ம் ஸேனாஸனே தீ³யமானே வுட்³ட⁴தரே ஆக³தே நவகதரோ வுட்டா²பேதப்³போ³, வுட்டா²பேத்வா வுட்³ட⁴தரஸ்ஸ ஸேனாஸனம் தா³தப்³ப³ம், வுட்³ட⁴தரோ பன நவகதரேன ந வுட்டா²பேதப்³போ³. கஸ்மா? ‘‘அத்தனோ வுட்³ட⁴தரதாயா’’தி உதுகாலே யதா²வுட்³ட⁴ம் ஸேனாஸனதா³னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந து⁴வவாஸத்தா²ய தா³னம் ஸந்தா⁴ய, தஸ்மா இத³ம்பி வசனம் உபபரிக்கி²தப்³ப³ம், ந ஸீக⁴ம் அனுஜானிதப்³ப³ம்.

ப்³யத்தவசனேபி ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ ஸங்க⁴பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ’’த்யாதி³வசனஞ்ச (பரி. அட்ட². 445-496) ந ப³ஹுஸ்ஸுதமத்தேன ஸங்கி⁴கவிஹாரஸ்ஸ இஸ்ஸரபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அத² கோ² தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ப³ஹூபகாரதம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²த்வா ஸங்கே⁴ன பா²ஸுகம் ஆவாஸம் அனுட்டா²பனீயம் கத்வா தி³ன்னே ஸோ பி⁴க்கு² கேனசி தம்ஹா விஹாரா அனுட்டா²பனீயோ ஹோதி, இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே’’த்யாதி³வசனஞ்ச (மஹாவ. 82) நிஸ்ஸயாசரியானம் லக்க²ணம் பகாஸேதும் ப⁴க³வதா வுத்தம், ந ஸங்கி⁴கவிஹாரஸ்ஸ இஸ்ஸரத்தம், தஸ்மா இத³ம்பி வசனம் உபபரிக்கி²தப்³ப³ம், ந ஸீக⁴ம் அனுஜானிதப்³ப³ம்.

தா³யகவசனம் பன நானுஜானிதப்³ப³ம் படிபா³ஹிதப்³ப³ம். கஸ்மா? ‘‘யேன விஹாரோ காரிதோ’’த்யாதி³பாட²ஸ்ஸ அமுக்²யவோஹாரத்தா. யதா² ஹி புது²ஜ்ஜனகாலே ரூபாதீ³ஸு ஸஞ்ஜனஸ்ஸ பூ⁴தபுப்³ப³த்தா பூ⁴தபுப்³ப³க³தியா அரஹாபி ‘‘ஸத்தோ’’தி, ஏவம் தா³னகாலதோ புப்³பே³ தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ ஸாமிபூ⁴தபுப்³ப³த்தா தா³யகோ ‘‘விஹாரஸாமிகோ’’தி வுச்சதி, ந இஸ்ஸரத்தா. ந ஹி ஸகலே வினயபிடகே அட்ட²கதா²டீகாஸு ச ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா தி³ன்னஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ தா³யகோ இஸ்ஸரோ’’தி வா ‘‘தா³யகேன விசாரேதப்³போ³’’தி வா ‘‘தா³யகஸந்தகவிஹாரோ’’தி வா பாடோ² அத்தி², ‘‘ஸங்கி⁴கோ, க³ணஸந்தகோ, புக்³க³லிகோ’’இச்சேவ அத்தி², தஸ்மா தஸ்ஸ வசனம் நானுஜானிதப்³ப³ம்.

ஸங்க⁴ஸ்ஸ வசனேபி ‘‘ஸங்கி⁴கோ நாம விஹாரோ’’த்யாதி³வசனம் (பாசி. 116, 121, 126, 131) ஸங்க⁴ஸந்தகபா⁴வம் ஸங்கே⁴ன விசாரேதப்³ப³பா⁴வம் தீ³பேதி, ஸங்கோ⁴ பன விசாரேந்தோ பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் பி⁴க்கு²ம் ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னித்வா தேன யதா²வுட்³ட⁴ம் விசாரேதப்³போ³ வா ஹோதி, ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன து³வங்க³ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபலோகனகம்மேன து⁴வவாஸத்தா²ய தா³தப்³போ³ வா. தேஸு பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ து³ல்லப⁴த்தா ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸம்முதியா அபா⁴வே ஸதி து³வங்க³ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² பரியேஸிதப்³போ³. ஏவம் பன அபரியேஸித்வா ப⁴ண்டா³கா³ரிகதாதி³ப³ஹஊபகாரதாயுத்தஸ்ஸ ப³ஹுஸ்ஸுததாதி³கு³ணவிஸிட்ட²தாவிரஹஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆமிஸக³ருகதாதி³வஸேன ஸங்கே⁴ன விஹாரோ தா³தப்³போ³ ந ஹோதி, தஸ்மா ஸங்க⁴வசனம்பி உபபரிக்கி²தப்³ப³ம், ந தாவ அனுஜானிதப்³ப³ம்.

அத² தீணிபி வசனானி ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³னி. தத்த² ஸங்க⁴ஸ்ஸ இஸ்ஸரத்தா ஸங்கோ⁴ புச்சி²தப்³போ³ ‘‘கோ புக்³க³லோ தும்ஹேஹி அபி⁴ருசிதோ’’தி, புச்சி²த்வா ‘‘ஏஸோ’’தி வுத்தே ‘‘கஸ்மா அபி⁴ருசிதோ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘ஏஸோ புக்³க³லோ அம்ஹே சீவராதி³பச்சயேஹி அனுக்³க³ஹேதா, அம்ஹாகம் ஞாதிஸாலோஹிதோ, உபஜ்ஜா²யோ, ஆசரியோ, ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ, அந்தேவாஸிகோ, ஸமானுபஜ்ஜா²யகோ, ஸமானாசரியகோ, பியஸஹாயோ, லாபீ⁴, யஸஸ்ஸீ, தஸ்மா அம்ஹேஹி அபி⁴ருசிதோ’’தி வுத்தே ‘‘ந ஏத்தாவதா து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரோ தா³தப்³போ³’’தி படிக்கி²பிதப்³போ³. அத² ‘‘ஏஸோ புக்³க³லோ ஸப்³பே³ஹி அம்ஹேஹி வுட்³ட⁴தரோ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம் அரஹதி, து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரோ பன தஸ்ஸ தா³தப்³போ³தி அட்ட²கதா²சரியேஹி ந வுத்தோ’’தி வத்வா படிக்கி²பிதப்³போ³. அத² ‘‘த⁴ம்மகதி²கோ, வினயத⁴ரோ, க³ணவாசகஆசரியோ’’தி வுத்தே ‘‘ஏஸோ து⁴வவாஸத்தா²ய தி³ன்னவிஹாரஸ்ஸ அனுச்ச²விகோ, ஏதஸ்ஸ தா³தப்³போ³’’தி அனுமோதி³தப்³போ³. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘ஸங்கோ⁴ பன ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ வா த⁴ம்மகதி²கவினயத⁴ராதீ³னம் வா க³ணவாசகஆசரியஸ்ஸ வா ப³ஹூபகாரதம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²ந்தோ து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரம் ஸம்மன்னித்வா தே³தீ’’தி வசனதோ விஞ்ஞாயதி (பாசி. அட்ட². 129; கங்கா². அட்ட². அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா).

இத⁴ பன ஸாத⁴கபாடே² ‘‘ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ வா’’தி விஜ்ஜமானே கஸ்மா ஸாத்⁴யவசனே ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ ந வுத்தோதி? ஏதரஹி ப⁴ண்டா³கா³ரஸ்ஸ அபா⁴வா. யதி³ கேஸுசி விஹாரேஸு ப⁴ண்டா³கா³ரம் ஸம்மன்னேய்ய, ஸோ ப⁴ண்டா³கா³ரவிஹாரே நிஸின்னோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தசீவரரக்க²ணாதி³கம் உபகாரம் கரேய்ய, தஸ்ஸ ப³ஹூபகாரதம் ஸல்லக்கே²ந்தோ ஸங்கோ⁴ ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ பா²ஸுகம் ஆவாஸம் ஏதரஹிபி து⁴வவாஸத்தா²ய த³தே³ய்ய, ஸோ தஸ்ஸ விஸும் து⁴வவாஸவிஹாரோதி. ஏத்த² ஸாத⁴கபாடே² ‘‘த⁴ம்மகதி²கவினயத⁴ராதீ³னம் வா’’திஆதி³ஸத்³தே³ன ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோதி வுத்தகு³ணவந்தே ஸங்க³ண்ஹாதி. அதா²பி ‘‘ஏஸோ புக்³க³லோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³ஹி பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரோ ஸங்க⁴பா⁴ரனித்தா²ரகோ’’தி வத³தி, ‘‘ஸாது⁴ ஏஸோபி பா²ஸுகாவாஸஸ்ஸ அரஹோ, அனுட்டா²பனீயம் கத்வா து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரோ ஏதஸ்ஸபி தா³தப்³போ³’’தி வத்வா அனுமோதி³தப்³போ³. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘ஸங்கோ⁴ பன ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³ஹி ப³ஹூபகாரஸ்ஸ பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ பா²ஸுகம் ஆவாஸம் அனுட்டா²பனீயம் கத்வா தே³தீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 343) வசனதோ விஞ்ஞாயதி.

அதா²பி ‘‘அயம் புக்³க³லோ த⁴ம்மகதி²கோ வினயத⁴ரோ க³ணவாசகாசரியோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப³ஹூபகாரோ விஸிட்ட²கு³ணயுத்தோ’’தி வத³தி, ‘‘ஸாது⁴ ஏதஸ்ஸபி புக்³க³லஸ்ஸ து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரம் ஸல்லக்கே²த்வா ஸம்மன்னித்வாவ தா³தப்³போ³’’தி வத்வா அனுமோதி³தப்³போ³. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘ஸங்கோ⁴ பன ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ வா த⁴ம்மகதி²கவினயத⁴ராதீ³னம் வா க³ணவாசகாசரியஸ்ஸ வா ப³ஹூபகாரதம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²த்வா து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரம் ஸம்மன்னித்வா தே³தீ’’தி (பாசி. அட்ட². 120; கங்கா². அட்ட². அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா) வசனதோ விஞ்ஞாயதி.

அதா²பி ‘‘ஏஸோ புக்³க³லோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸங்க⁴பா⁴ரனித்தா²ரகோ’’தி வத³தி, ‘‘ஸாது⁴ ஏதஸ்ஸபி அனுட்டா²பனீயம் கத்வா தா³தப்³போ³’’தி வத்வா அனுமோதி³தப்³போ³. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ ஸங்க⁴பா⁴ரனித்தா²ரகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுட்டா²பனீயஸேனாஸனம்பீ’’தி பரிவாரட்ட²கதா²யம் (பரி. அட்ட². 495-496) வுத்தத்தா விஞ்ஞாயதி. ததோ ‘‘ஏவம் து³வங்க³ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ அந்தோஸீமட்டோ² வா ப³ஹிஸீமட்டோ² வா’’தி புச்சி²த்வா ‘‘அந்தோஸீமட்டோ²’’தி வுத்தே ‘‘ஸாது⁴ ஸுட்டு² தஸ்ஸ தா³தப்³போ³’’தி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். ‘‘ப³ஹிஸீமட்டோ²’’தி வுத்தே ‘‘ந தா³தப்³போ³’’தி படிக்கி²பிதப்³ப³ம். கஸ்மாதி சே? ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸீமே டி²தஸ்ஸ ஸேனாஸனம் கா³ஹேதப்³ப³ம், யோ கா³ஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (சூளவ. 318) வசனதோதி.