15. பூ⁴தகா³மவினிச்ச²யகதா²
75. ஏவம் பத²விவினிச்ச²யம் கதே²த்வா இதா³னி பூ⁴தகா³மவினிச்ச²யம் கதே²தும் ‘‘பூ⁴தகா³மோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ப⁴வந்தி அஹுவுஞ்சாதி பூ⁴தா, ஜாயந்தி வட்³ட⁴ந்தி ஜாதா வட்³டி⁴தா சாதி அத்தோ². கா³மோதி ராஸி, பூ⁴தானம் கா³மோதி பூ⁴தகா³மோ, பூ⁴தா ஏவ வா கா³மோ பூ⁴தகா³மோ, பதிட்டி²தஹரிததிணருக்கா²தீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். தத்த² ‘‘ப⁴வந்தீ’’தி இமஸ்ஸ விவரணம் ‘‘ஜாயந்தி வட்³ட⁴ந்தீ’’தி, ‘‘அஹுவு’’ந்தி இமஸ்ஸ ‘‘ஜாதா வட்³டி⁴தா’’தி. ஏவம் பூ⁴த-ஸத்³தோ³ பச்சுப்பன்னாதீதவிஸயோ ஹோதி. தேனாஹ விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. பாசித்திய 2.90) ‘‘ப⁴வந்தீதி வட்³ட⁴ந்தி, அஹுவுந்தி ப³பு⁴வூ’’தி. இதா³னி தம் பூ⁴தகா³மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பூ⁴தகா³மோதி பஞ்சஹி பீ³ஜேஹி ஜாதானம் ருக்க²லதாதீ³னமேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி ஆஹ. லதாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஓஸதி⁴க³ச்சா²த³யோ வேதி³தப்³பா³.
இதா³னி தானி பீ³ஜானி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்ரிமானி பஞ்ச பீ³ஜானீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² மூலமேவ பீ³ஜம் மூலபீ³ஜம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி. அத² வா மூலம் பீ³ஜம் ஏதஸ்ஸாதி மூலபீ³ஜம், மூலபீ³ஜதோ வா நிப்³ப³த்தம் மூலபீ³ஜம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி. தத்த² பட²மேன விக்³க³ஹேன பீ³ஜகா³மோ ஏவ லப்³ப⁴தி, து³தியததியேஹி பூ⁴தகா³மோ. இதா³னி தே பூ⁴தகா³மே ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² மூலபீ³ஜம் நாமா’’த்யாதி³மாஹ. தத்த² தேஸு பஞ்சஸு மூலபீ³ஜாதீ³ஸு ஹலித்³தி³…பே… ப⁴த்³த³முத்தகம் மூலபீ³ஜம் நாம. ந கேவலம் இமானியேவ மூலபீ³ஜானி, அத² கோ² இதோ அஞ்ஞானிபி யானி வா பன பூ⁴தகா³மஜாதானி அத்தி² ஸந்தி, மூலே ஜாயந்தி, மூலே ஸஞ்ஜாயந்தி, ஏதம் பூ⁴தகா³மஜாதம் மூலபீ³ஜம் நாம ஹோதீதி யோஜனா. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (பாசி. அட்ட². 91) ‘‘இதா³னி தம் பூ⁴தகா³மம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘பூ⁴தகா³மோ நாம பஞ்ச பீ³ஜஜாதானீ’திஆதி³மாஹா’’தி. தத்த² பூ⁴தகா³மோ நாமாதி பூ⁴தகா³மம் உத்³த⁴ரித்வா யஸ்மிம் ஸதி பூ⁴தகா³மோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஞ்ச பீ³ஜஜாதானீதி ஆஹா’’தி அட்ட²கதா²ஸு வுத்தம். ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி², மூலே ஜாயந்தீ’’திஆதீ³னி ந ஸமேந்தி. ந ஹி மூலபீ³ஜாதீ³னி மூலாதீ³ஸு ஜாயந்தி. மூலாதீ³ஸு ஜாயமானானி பன தானி பீ³ஜஜாதானி, தஸ்மா ஏவமத்த²வண்ணனா வேதி³தப்³பா³ – பூ⁴தகா³மோ நாமாதி விப⁴ஜிதப்³ப³பத³ம். பஞ்சாதி தஸ்ஸ விபா⁴க³பரிச்சே²தோ³. பீ³ஜஜாதானீதி பரிச்சி²ன்னத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனம், யதோ பீ³ஜேஹி ஜாதானி பீ³ஜஜாதானி, ருக்கா²தீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனந்தி ச. யதா² ‘‘ஸாலீனம் சேபி ஓத³னம் பு⁴ஞ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.76) ஸாலிதண்டு³லானம் ஓத³னோ ஸாலிஓத³னோதி வுச்சதி, ஏவம் பீ³ஜதோ ஸம்பூ⁴தோ பூ⁴தகா³மோ ‘‘பீ³ஜ’’ந்தி வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³தி ச.
ப²ளுபீ³ஜந்தி பப்³ப³பீ³ஜம். பச்சயந்தரஸமவாயே ஸதி³ஸப²லுப்பத்தியா விஸேஸகாரணபா⁴வதோ விருஹணஸமத்தே² ஸாரப²லே நிருள்ஹோ பீ³ஜ-ஸத்³தோ³ தத³த்த²ஸம்ஸித்³தி⁴யா மூலாதீ³ஸுபி கேஸுசி பவத்ததீதி மூலாதி³தோ நிவத்தனத்த²ம் ஏகேன பீ³ஜஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா வுத்தம் ‘‘பீ³ஜ’’ந்தி ‘‘ரூபரூபம், து³க்க²து³க்க²’’ந்தி ச யதா². நித்³தே³ஸே ‘‘யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி², மூலே ஜாயந்தி மூலே ஸஞ்ஜாயந்தீ’’தி ஏத்த² பீ³ஜதோ நிப்³ப³த்தேன பீ³ஜம் த³ஸ்ஸிதம், தஸ்மா ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³ – யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி², ஆலுவகஸேருகமலனீலுப்பலபுண்ட³ரீககுவலயகுந்த³பாடலிமூலாதி³பே⁴தே³ மூலே க³ச்ச²வல்லிருக்கா²தீ³னி ஜாயந்தி ஸஞ்ஜாயந்தி, தானி, யம்ஹி மூலே ஜாயந்தி சேவ ஸஞ்ஜாயந்தி ச, தஞ்ச பாளியம் (பாசி. 91) வுத்தஹலித்³தா³தி³ ச, ஸப்³ப³ம்பி ஏதம் மூலபீ³ஜம் நாம, ஏதேன காரியோபசாரேன காரணம் த³ஸ்ஸிதந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஏஸ நயோ க²ந்த⁴பீ³ஜாதீ³ஸு. யேவாபனகக²ந்த⁴பீ³ஜேஸு பனேத்த² அம்பா³டகஇந்த³ஸாலனுஹிபாலிப⁴த்³த³ககணிகாராதீ³னி க²ந்த⁴பீ³ஜானி. அம்பி³லாவல்லிசதுரஸ்ஸவல்லிகணவேராதீ³னி ப²ளுபீ³ஜானி. மகசிமல்லிகாஸுமனஜயஸுமனாதீ³னி அக்³க³பீ³ஜானி. அம்ப³ஜம்பு³பனஸட்டி²ஆதீ³னி பீ³ஜபீ³ஜானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி. பூ⁴தகா³மே பூ⁴தகா³மஸஞ்ஞீ சி²ந்த³தி வா சே²தா³பேதி வாதி ஸத்த²கானி க³ஹேத்வா ஸயம் வா சி²ந்த³தி, அஞ்ஞேன வா சே²தா³பேதி. பி⁴ந்த³தி வா பே⁴தா³பேதி வாதி பாஸாணாதீ³னி க³ஹேத்வா ஸயம் வா பி⁴ந்த³தி, அஞ்ஞேன வா பே⁴தா³பேதி. பசதி வா பசாபேதி வாதி அக்³கி³ம் உபஸம்ஹரித்வா ஸயம் வா பசதி, அஞ்ஞேன வா பசாபேதி, பாசித்தியம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ஆபத்திபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பூ⁴தகா³மஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பூ⁴தகா³மபரிமோசிதந்தி பூ⁴தகா³மதோ வியோஜிதம்.
76. ஸஞ்சிச்ச உக்கி²பிதும் ந வட்டதீதி ஏத்த² ‘‘ஸஞ்சிச்சா’’தி வுத்தத்தா ஸரீரே லக்³க³பா⁴வம் ஞத்வாபி உட்ட²ஹதி, ‘‘தம் உத்³த⁴ரிஸ்ஸாமீ’’தி ஸஞ்ஞாய அபா⁴வதோ வட்டதி. அனந்தகக்³க³ஹணேன ஸாஸபமத்திகா க³ஹிதா. நாமஞ்ஹேதம் தஸ்ஸா ஸேவாலஜாதியா. மூலபண்ணானம் அபா⁴வேன ‘‘அஸம்புண்ணபூ⁴தகா³மோ நாமா’’தி வுத்தம். அபூ⁴தகா³மமூலத்தாதி ஏத்த² பூ⁴தகா³மோ மூலம் காரணம் ஏதஸ்ஸாதி பூ⁴தகா³மமூலோ, பூ⁴தகா³மஸ்ஸ வா மூலம் காரணந்தி பூ⁴தகா³மமூலம். பீ³ஜகா³மோ ஹி நாம பூ⁴தகா³மதோ ஸம்ப⁴வதி, பூ⁴தகா³மஸ்ஸ ச காரணம் ஹோதி. அயம் பன தாதி³ஸோ ந ஹோதீதி ‘‘அபூ⁴தகா³மமூலத்தா’’தி வுத்தம்.
கிஞ்சாபி ஹி தாலனாளிகேராதீ³னம் கா²ணு உத்³த⁴ம் அவட்³ட⁴னதோ பூ⁴தகா³மஸ்ஸ காரணம் ந ஹோதி, ததா²பி பூ⁴தகா³மஸங்க்²யூபக³தனிப்³ப³த்தபண்ணமூலபீ³ஜதோ ஸம்பூ⁴தத்தா பூ⁴தகா³மதோ உப்பன்னோ நாம ஹோதீதி பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. ஸோ பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹிதோதி அவட்³ட⁴மானேபி பூ⁴தகா³மமூலத்தா வுத்தம்.
‘‘அங்குரே ஹரிதே’’தி வத்வா தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதி ‘‘நீலவண்ணே ஜாதே’’தி, நீலபண்ணஸ்ஸ வண்ணஸதி³ஸே பண்ணே ஜாதேதி அத்தோ², ‘‘நீலவண்ணே ஜாதே’’தி வா பாடோ² க³ஹேதப்³போ³. அமூலகபூ⁴தகா³மே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி இத³ம் நாளிகேரஸ்ஸ ஆவேணிகம் கத்வா வத³தி. ‘‘பானீயக⁴டாதீ³னம் ப³ஹி ஸேவாலோ உத³கே அட்டி²தத்தா பீ³ஜகா³மானுலோமத்தா ச து³க்கடவத்தூ²’’தி வத³ந்தி. கண்ணகம்பி அப்³போ³ஹாரிகமேவாதி நீலவண்ணம்பி அப்³போ³ஹாரிகமேவ.
77. ஸேலேய்யகம் நாம ஸிலாய ஸம்பூ⁴தா ஏகா க³ந்த⁴ஜாதி. புப்பி²தகாலதோ பட்டா²யாதி விகஸிதகாலதோ பபு⁴தி. அஹிச்ச²த்தகம் க³ண்ஹந்தோதி விகஸிதம் க³ண்ஹந்தோ. மகுளம் பன ருக்க²த்தசம் அகோபேந்தேனபி க³ஹேதும் ந வட்டதி. ‘‘ருக்க²த்தசம் விகோபேதீதி வுத்தத்தா ருக்கே² ஜாதம் யம் கிஞ்சி அஹிச்ச²த்தகம் ருக்க²த்தசம் அவிகோபேத்வா மத்த²கதோ சி²ந்தி³த்வா க³ஹேதும் வட்டதீ’’தி வத³ந்தி, தத³யுத்தம் ‘‘அஹிச்ச²த்தகம் யாவ மகுளம் ஹோதி, தாவ து³க்கடவத்தூ²’’தி வுத்தத்தா. ருக்க²தோ முச்சித்வாதி ஏத்த² ‘‘யதி³பி கிஞ்சிமத்தம் ருக்கே² அல்லீனா ஹுத்வா திட்ட²தி, ருக்க²தோ க³ய்ஹமானா பன ருக்க²ச்ச²விம் ந விகோபேதி, வட்டதீ’’தி வத³ந்தி. அல்லருக்க²தோ ந வட்டதீதி ஏத்தா²பி ருக்க²த்தசம் அவிகோபேத்வா மத்த²கதோ தச்சே²த்வா க³ஹேதும் வட்டதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஹத்த²குக்குச்சேனாதி ஹத்த²சாபல்லேன. பானீயம் ந வாஸேதப்³ப³ந்தி இத³ம் அத்தனோ அத்தா²ய நாமிதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். கேவலம் அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ அத்தா²ய நாமிதே பன பச்சா² ததோ லபி⁴த்வா ந வாஸேதப்³ப³ந்தி நத்தி². விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. பாசித்திய 2.92) பன ‘‘பானீயம் ந வாஸேதப்³ப³ந்தி இத³ம் அத்தனோ பிவனபானீயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அஞ்ஞேஸம் பன வட்டதி அனுக்³க³ஹிதத்தா. தேனாஹ அத்தனா கா²தி³துகாமேனா’’தி வுத்தம். ‘‘யேஸம் ருக்கா²னம் ஸாகா² ருஹதீதி வுத்தத்தா யேஸம் ஸாகா² ந ருஹதி, தத்த² கப்பியகரணகிச்சம் நத்தீ²’’தி வத³ந்தி. விமதிவினோத³னியம்பி ‘‘யேஸம் ருக்கா²னம் ஸாகா² ருஹதீதி மூலம் அனோதாரேத்வா பண்ணமத்தனிக்³க³மனமத்தேனாபி வட்³ட⁴தி, தத்த² கப்பியம்பி அகரோந்தோ சி²ன்னனாளிகேரவேளுத³ண்டா³த³யோ கோபேதும் வட்டதீ’’தி வுத்தம். ‘‘சங்கமிதட்டா²னம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தத்தா கேவலம் சங்கமனாதி⁴ப்பாயேன வா மக்³க³க³மனாதி⁴ப்பாயேன வா அக்கமந்தஸ்ஸ, திணானம் உபரி நிஸீத³னாதி⁴ப்பாயேன நிஸீத³ந்தஸ்ஸ ச தோ³ஸோ நத்தி².
78. ஸமணகப்பேஹீதி ஸமணானம் கப்பியவோஹாரேஹி. கிஞ்சாபி பீ³ஜாதீ³னம் அக்³கி³னா பு²ட்ட²மத்தேன, நகா²தீ³ஹி விலிக²னமத்தேன ச அவிருள்ஹித⁴ம்மதா ந ஹோதி, ததா²பி ஏவம் கதேயேவ ஸமணானம் கப்பதீதி அக்³கி³பரிஜிதாத³யோ ஸமணவோஹாரா நாம ஜாதா, தஸ்மா தேஹி ஸமணவோஹாரேஹி கரணபூ⁴தேஹி ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் அனுஜானாமீதி அதி⁴ப்பாயோ. அபீ³ஜனிப்³ப³ட்டபீ³ஜானிபி ஸமணானம் கப்பந்தீதி பஞ்ஞத்தபண்ணத்திபா⁴வதோ ஸமணவோஹாராஇச்சேவ ஸங்க²ம் க³தானி. அத² வா அக்³கி³பரிஜிதாதீ³னம் பஞ்சன்னம் கப்பியபா⁴வதோயேவ பஞ்சஹி ஸமணகப்பியபா⁴வஸங்கா²தேஹி காரணேஹி ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் அனுஜானாமீதி ஏவமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³. அக்³கி³பரிஜிதந்திஆதீ³ஸு ‘‘பரிசித’’ந்திபி பட²ந்தி. அபீ³ஜம் நாம தருணஅம்ப³ப²லாதி³. நிப்³ப³ட்டபீ³ஜம் நாம அம்ப³பனஸாதி³, யம் பீ³ஜம் நிப்³ப³ட்டேத்வா விஸும் கத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ஸக்கா ஹோதி. நிப்³ப³ட்டேதப்³ப³ம் வியோஜேதப்³ப³ம் பீ³ஜம் யஸ்மிம், தம் பனஸாதி³ நிப்³ப³ட்டபீ³ஜம் நாம. ‘‘கப்பிய’’ந்தி வத்வாவ காதப்³ப³ந்தி யோ கப்பியம் கரோதி, தேன கத்தப்³ப³பகாரஸ்ஸேவ வுத்தத்தா பி⁴க்கு²னா அவுத்தேபி காதும் வட்டதீதி ந க³ஹேதப்³ப³ம். புன ‘‘கப்பியம் காரேதப்³ப³’’ந்தி காராபனஸ்ஸ பட²மமேவ கதி²தத்தா பி⁴க்கு²னா ‘‘கப்பியம் கரோஹீ’’தி வுத்தேயேவ அனுபஸம்பன்னேன ‘‘கப்பிய’’ந்தி வத்வா அக்³கி³பரிஜிதாதி³ காதப்³ப³ந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘கப்பியந்தி வசனம் பன யாய காயசி பா⁴ஸாய வத்தும் வட்டதீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘கப்பியந்தி வத்வாவ காதப்³ப³’’ந்தி வசனதோ பட²மம் ‘‘கப்பிய’’ந்தி வத்வா பச்சா² அக்³கி³ஆதி³னா பு²ஸனாதி³ காதப்³ப³ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘பட²மம் அக்³கி³ம்ஹி நிக்கி²பித்வா, நகா²தி³னா வா விஜ்ஜி²த்வா தம் அனுத்³த⁴ரித்வாவ கப்பியந்தி வத்தும் வட்டதீ’’திபி வத³ந்தி.
விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. பாசித்திய 2.92) பன ‘‘கப்பியந்தி வத்வாவாதி புப்³ப³காலகிரியாவஸேன வுத்தேபி வசனக்க²ணேவ அக்³கி³ஸத்தா²தி³னா பீ³ஜகா³மே வணம் காதப்³ப³ந்தி வசனதோ பன புப்³பே³ காதும் ந வட்டதி, தஞ்ச த்³விதா⁴ அகத்வா சே²த³னபே⁴த³னமேவ த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். கரோந்தேன ச பி⁴க்கு²னா ‘கப்பியம் கரோஹீ’தி யாய காயசி பா⁴ஸாய வுத்தேயேவ காதப்³ப³ம். பீ³ஜகா³மபரிமோசனத்த²ம் புன கப்பியம் காரேதப்³ப³ந்தி காராபனஸ்ஸ பட²மமேவ அதி⁴கதத்தா’’தி வுத்தம்.
ஏகஸ்மிம் பீ³ஜே வாதிஆதீ³ஸு ‘‘ஏகம்யேவ காரேமீதி அதி⁴ப்பாயே ஸதிபி ஏகாப³த்³த⁴த்தா ஸப்³ப³ம் கதமேவ ஹோதீ’’தி வத³ந்தி. தா³ரும் விஜ்ஜ²தீதி ஏத்த² ‘‘ஜானித்வாபி விஜ்ஜ²தி வா விஜ்ஜா²பேதி வா, வட்டதியேவா’’தி வத³ந்தி. ப⁴த்தஸித்தே² விஜ்ஜ²தீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ‘‘தம் விஜ்ஜ²தி, ந வட்டதீதி ரஜ்ஜுஆதீ³னம் பா⁴ஜனக³திகத்தா’’தி வத³ந்தி. மரீசபக்காதீ³ஹி ச மிஸ்ஸேத்வாதி ஏத்த² ப⁴த்தஸித்த²ஸம்ப³ந்த⁴வஸேன ஏகாப³த்³த⁴தா வேதி³தப்³பா³, ந ப²லானம்யேவ அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்ப³ந்த⁴வஸேன. ‘‘கடாஹேபி காதும் வட்டதீ’’தி வுத்தத்தா கடாஹதோ நீஹடாய மிஞ்ஜாய வா பீ³ஜே வா யத்த² கத்த²சி விஜ்ஜி²தும் வட்டதி ஏவ. பி⁴ந்தா³பேத்வா கப்பியம் காராபேதப்³ப³ந்தி பீ³ஜதோ முத்தஸ்ஸ கடாஹஸ்ஸ பா⁴ஜனக³திகத்தா வுத்தம்.
இதி வினயஸங்க³ஹஸம்வண்ணனாபூ⁴தே வினயாலங்காரே
பூ⁴தகா³மவினிச்ச²யகதா²லங்காரோ நாம
பன்னரஸமோ பரிச்சே²தோ³.