1. மஹாக²ந்த⁴கோ

போ³தி⁴கதா²வண்ணனா

மஹாவக்³கே³ உபி⁴ன்னம் பாதிமோக்கா²னந்தி உபி⁴ன்னம் பாதிமோக்க²விப⁴ங்கா³னம். யம் க²ந்த⁴கம் ஸங்கா³யிம்ஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க²ந்தா⁴னம் ஸமூஹோ, க²ந்தா⁴னம் வா பகாஸனதோ க²ந்த⁴கோ. க²ந்தா⁴தி சேத்த² பப்³ப³ஜ்ஜாதி³சாரித்தவாரித்தஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஸமூஹோ அதி⁴ப்பேதோ. பத³பா⁴ஜனீயே யேஸம் பதா³னம் அத்தா² யேஹி அட்ட²கதா²னயேஹி பகாஸிதாதி யோஜனா. அத² வா யே அத்தா²தி யோஜேதப்³ப³ம். ஹி-ஸத்³தோ³ சேத்த² பத³பூரணே த³ட்ட²ப்³போ³.

1. விஸேஸகாரணந்தி ‘‘யேன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியாசனஹேதுபூ⁴தோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³, தேன ஸமயேனா’’திஆதி³னா வுத்தகாரணம் விய விஸேஸகாரணம் பு⁴ம்மவசனனிவத்தனககாரணந்தி அத்தோ². ஏதஸ்ஸாதி அபி⁴ஸம்போ³தி⁴தோ பட்டா²ய ஸத்து² சரியாவிபா⁴வனஸ்ஸ வினயபஞ்ஞத்தியம் கிம் பயோஜனம்? யதி³ விஸேஸகாரணம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. நிதா³னத³ஸ்ஸனம் பயோஜனந்தி யோஜனா. நிதா³னந்திசேத்த² ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஹேதுபூ⁴தம் வத்து²புக்³க³லாதி³காரணம் அதி⁴ப்பேதம், ந பஞ்ஞத்திட்டா²னமேவ. தேனாஹ ‘‘யா ஹீ’’திஆதி³.

உருவேலாயந்தி ஏத்த² உரு-ஸத்³தோ³ மஹந்தவாசீ. வேலா-ஸத்³தோ³ தீரபரியாயோ. உன்னதத்தாதி³னா வேலா விய வேலா. உரு மஹந்தீ வேலா உருவேலா, தஸ்ஸம். தேனாஹ ‘‘மஹாவேலாய’’ந்திஆதி³. மரியாதா³தி ஸீலாதி³கு³ணஸீமா. பத்தபுடேனாதி தாலாதீ³னம் பண்ணபுடேன.

‘‘பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி அனுனாஸிகலோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘பட²மம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி. பட²மந்தி ச பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ. தஸ்மா அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா ஸப்³ப³பட²மம் போ³தி⁴ருக்க²மூலே விஹரதீதி யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³.

பாளியம் அத² கோ²தி ஏத்த² அதா²தி ஏதஸ்மிம் ஸமயேதி அத்தோ² அனேகத்த²த்தா நிபாதானம். ஸத்தாஹந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ ஏதம் உபயோக³வசனம். அத² கோ²தி அதி⁴காரந்தரத³ஸ்ஸனே நிபாதோ. தேன விமுத்திஸுக²படிஸம்வேத³னம் பஹாய படிச்சஸமுப்பாத³மனஸிகாரே அதி⁴கதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. படிச்சாதி படிமுக²ம் க³ந்த்வா, அஞ்ஞமஞ்ஞம் அபேக்கி²த்வாதி அத்தோ². ஏதேன காரணப³ஹுதா த³ஸ்ஸிதா. ஸஹிதேதி காரியப³ஹுதா. அனுலோமந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ. ஸ்வேவாதி ஸோ ஏவ பச்சயாகாரோ. புரிமனயேன வா வுத்தோதி ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா’’திஆதி³னா நயேன வுத்தோ பச்சயாகாரோ. பவத்தியாதி ஸம்ஸாரப்பவத்தியா.

பாளியம் ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா’’திஆதீ³ஸு து³க்கா²தீ³ஸு அஞ்ஞாணம் அவிஜ்ஜா. லோகியகுஸலாகுஸலசேதனா ஸங்கா²ரா. லோகியவிபாகமேவ விஞ்ஞாணம். லோகியவேத³னாதி³க்க²ந்த⁴த்தயம் நாமம், பூ⁴துபாதா³யபே⁴த³ம் ரூபம். பஸாத³விஞ்ஞாணபே⁴த³ம் ஸளாயதனம். விபாகபூ⁴தோ ஸப்³போ³ ப²ஸ்ஸோ, வேத³னா ச. ராகோ³ தண்ஹா. ப³லவராகோ³, திவிதா⁴ ச தி³ட்டி² உபாதா³னம். ப⁴வோ பன து³விதோ⁴ கம்மப⁴வோ, உபபத்திப⁴வோ ச. தத்த² கம்மப⁴வோ ஸாஸவகுஸலாகுஸலசேதனாவ, உபபத்திப⁴வோ உபாதி³ன்னகக்க²ந்தா⁴. தேஸம் உபபத்தி ஜாதி. பாகோ ஜரா. பே⁴தோ³ மரணம். தே ஏவ நிஸ்ஸாய ஸோசனம் ஸோகோ. கந்த³னம் பரிதே³வோ. து³க்க²ம் காயிகம். தோ³மனஸ்ஸம் சேதஸிகம். அதிவிய ஸோகோ உபாயாஸோ.

பச்சேகஞ்ச ஸம்ப⁴வதி-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. தேனாஹ ‘‘இமினா நயேனா’’திஆதி³. ‘‘து³க்க²ராஸிஸ்ஸா’’தி இமினா ந ஸத்தஸ்ஸ. நாபி ஸுப⁴ஸுகா²தீ³னந்தி த³ஸ்ஸேதி.

ஹவேதி ப்³யத்தந்தி இமஸ்மிம் அத்தே² நிபாதோ. ‘‘அனுலோமபச்சயாகாரபடிவேத⁴ஸாத⁴கா போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா’’தி இத³ம் பட²மவாரே கிஞ்சாபி ‘‘அவிஜ்ஜாயத்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴’’திஆதி³னா படிலோமபச்சயாகாரோபி ஆக³தோ, ததா²பி ‘‘யதோ பஜானாதி ஸஹேதுத⁴ம்ம’’ந்தி அனுலோமபச்சயாகாரபடிவேத⁴ஸ்ஸேவ காரணத்தேன வுத்தந்தி. யதா² சேத்த², ஏவம் து³தியவாரேபி ‘‘யதோ க²யம் பச்சயானம் அவேதீ³’’தி கா³தா²ய வுத்தத்தா ‘‘பச்சயானம் க²யஸங்கா²த’’ந்திஆதி³ வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். நோ கல்லோ பஞ்ஹோதி அயுத்தோ ந ப்³யாகாதப்³போ³, அவிஜ்ஜமானம் அத்தானம் ஸித்³த⁴ம் கத்வா ‘‘கோ பு²ஸதீ’’தி தஸ்ஸ கிரியாய புட்ட²த்தா ‘‘கோ வஞ்ஜா²புத்தோ பு²ஸதீ’’திஆதி³ வியாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோளஸ கங்கா²தி ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹமதீதமத்³தா⁴னம், நனு கோ² அஹோஸிம், கிம் நு கோ² அஹோஸிம், கத²ம் நு கோ² அஹோஸிம், கிம் ஹுத்வா கிம் அஹோஸிம் நு கோ² அஹமதீதமத்³தா⁴னம், ப⁴விஸ்ஸாமி நு கோ² அஹம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், நனு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி, கிம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி, கத²ம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி, கிம் ஹுத்வா கிம் ப⁴விஸ்ஸாமி நு கோ² அஹம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், அஹம் நு கோ²ஸ்மி, நோ நு கோ²ஸ்மி, கிம் நு கோ²ஸ்மி, கத²ம் நு கோ²ஸ்மி, அயம் நு கோ² ஸத்தோ குதோ ஆக³தோ, ஸோ குஹிம் கா³மீ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20) ஏவம் ஆக³தா அதீதே பஞ்ச, அனாக³தே பஞ்ச, பச்சுப்பன்னே சா²தி ஸோளஸவிதா⁴ கங்கா².

தத்த² கிம் நு கோ²தி மனுஸ்ஸதே³வாதீ³ஸு, க²த்தியாதீ³ஸு வா அஞ்ஞதரம் நிஸ்ஸாய கங்க²தி. கத²ம் நு கோ²தி பன ஸண்டா²னாகாராதீ³ஸு இஸ்ஸராதி³ஜனகம், காரணம் வா நிஸ்ஸாய. கிம் ஹுத்வா கிம் அஹோஸிந்தி ச மனுஸ்ஸாதீ³ஸு பட²மம் கிம் ஹுத்வா பச்சா² கிம் அஹோஸிந்தி கங்க²தி. அஹம் நு கோ²ஸ்மீதிஆதி³ இதா³னி அத்தனோ விஜ்ஜமானாவிஜ்ஜமானதம், ஸரூபபகாராதி³கஞ்ச கங்க²தி. வபயந்தீதி விஅபயந்தி ப்³யபக³ச்ச²ந்தி. தேனாஹ ‘‘அபக³ச்ச²ந்தி நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி.

3. தஸ்ஸ வஸேனாதி தஸ்ஸ பச்சயாகாரபஜானனஸ்ஸ, பச்சயக்க²யாதி⁴க³மஸ்ஸ ச வஸேன. ஏகேகமேவ கோட்டா²ஸந்தி அனுலோமபடிலோமதோ ஏகேகமேவ கோட்டா²ஸம். பாடிபத³ரத்தியா ஏவம் மனஸாகாஸீதி ரத்தியா தீஸுபி யாமேஸு ஏவம் இத⁴ க²ந்த⁴கபாளியா ஆக³தனயேன அனுலோமபடிலோமம்யேவ மனஸாகாஸி.

அஜபாலகதா²வண்ணனா

4. தஸ்ஸ ஸத்தாஹஸ்ஸ அச்சயேனாதி பல்லங்கஸத்தாஹஸ்ஸ அபக³மனேன. தம்ஹா ஸமாதி⁴ம்ஹாதி அரஹத்தப²லஸமாபத்திஸமாதி⁴ம்ஹா. அந்தரந்தரா ஏவ ஹி பச்சயாகாரமனஸிகாரோ. அவஸேஸகாலம் பன ஸப்³ப³ம் ப⁴க³வா ப²லஸமாபத்தியாபி வீதினாமேஸி. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தம்ஹா ஸமாதி⁴ம்ஹா’’தி வுத்தம். ரதனசங்கமேதி ப⁴க³வதோ சிரம் டி²தஸ்ஸ சங்கமனாதி⁴ப்பாயம் ஞத்வா தே³வதாஹி மாபிதே ரதனசங்கமே. ரதனக⁴ரந்தி ப⁴க³வதோ நிஸீத³னாதி⁴ப்பாயம் ஞத்வா தே³வதாஹி மாபிதம் ரதனமயம் கே³ஹம்.

தத்ராபீதி ந கேவலம் ரதனக⁴ரேயேவ. தத்ராபி அஜபாலனிக்³ரோத⁴மூலேபி அபி⁴த⁴ம்மம் விசினந்தோ ஏவ அந்தரந்தரா விமுத்திஸுக²ம் படிஸம்வேதே³ந்தோதி அத்தோ². தத்தா²பி ஹி அனந்தனயஸமந்தபட்டா²னம் ஸம்மஸதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பீதிஸமுட்டி²தா ச²ப்³ப³ண்ணா பு³த்³த⁴ரஸ்மியோ ரதனக⁴ரே விய நிச்ச²ரிம்ஸு ஏவ. ‘‘ஹும்ஹு’’ந்தி கரோந்தோதி ‘‘ஸப்³பே³ ஹீனஜாதிகா மம் மா உபக³ச்ச²ந்தூ’’தி மானவஸேன, ஸமீபம் உபக³தேஸு கோத⁴வஸேன ச ‘‘அபேதா²’’தி அதி⁴ப்பாயனிச்சா²ரிதம் ஹும்ஹும்காரம் கரோந்தோ.

ப்³ரஹ்மஞ்ஞந்தி ப்³ராஹ்மணத்தம். அந்தந்தி நிப்³பா³னம். தே³வானம் வா அந்தந்தி மக்³க³ஞாணானம் வா அந்தபூ⁴தம் அரஹத்தப²லம்.

முசலிந்த³கதா²வண்ணனா

5. முசலிந்த³மூலேதி ஏத்த² ச முசலிந்தோ³ வுச்சதி நீபருக்கோ², யோ ‘‘நிசுலோ’’திபி வுச்சதி. உப்பன்னமேகோ⁴தி ஸகலசக்கவாளக³ப்³ப⁴ம் பூரேத்வா உப்பன்னோ மஹாமேகோ⁴. வத்³த³லிகாதி வுட்டி²யா ஏவ இத்தி²லிங்க³வஸேன நாமம். யா ச ஸத்தாஹம் பவத்தத்தா ஸத்தாஹவத்³த³லிகாதி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ஸத்தாஹம் அவிச்சி²ன்னவுட்டி²கா அஹோஸீ’’தி. ஸீதவாதேன தூ³ஸிதம் தி³னமேதிஸ்ஸா வத்³த³லிகாயாதி ஸீதவாதது³த்³தி³னீதி ஆஹ ‘‘உத³கபு²ஸிதஸம்மிஸ்ஸேனா’’திஆதி³. உப்³பி³த்³த⁴தா நாம தூ³ரபா⁴வேன உபட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘மேக⁴விக³மேன தூ³ரீபூ⁴த’’ந்தி. இந்த³னீலமணி விய தி³ப்³ப³தி ஜோதேதீதி தே³வோ, ஆகாஸோ.

ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி விவேகஸ்ஸ ஸுக²பா⁴வம் விதி³த்வா. ஸப்³ப³ஸோ அஸந்துட்டி²ஸமுச்சே²த³கத்தா மக்³க³ஞாணானம் ‘‘சதுமக்³க³ஞாணஸந்தோஸேனா’’தி வுத்தம். அகுப்பனபா⁴வோதி அகுஜ்ஜ²னஸபா⁴வோ.

ராஜாயதனகதா²வண்ணனா

6. பச்சக்³கே⁴தி அபி⁴னவே. அயமேவ அத்தோ² பஸத்தோ², ந புரிமோ. ந ஹி பு³த்³தா⁴ மஹக்³க⁴ம் பத்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி.

ப்³ரஹ்மயாசனகதா²வண்ணனா

7. ஆலீயந்தி ஸேவீயந்தீதி ஆலயா. பஞ்ச காமகு³ணாதி ஆஹ ‘‘ஸத்தா…பே… வுச்சந்தீ’’தி. ஸுட்டு² முதி³தாதி அதிவிய பமுதி³தா. டா²னம் ஸந்தா⁴யாதி டா²ன-ஸத்³த³ம் அபேக்கி²த்வா. இமேஸந்தி ஸங்கா²ராதீ³னம் ப²லானம். பாளியம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²திஆதீ³னி நிப்³பா³னவேவசனானி. அபிஸ்ஸூதி ஸம்பிண்ட³னத்தே² நிபாதோ. ந கேவலம் ஏதத³ஹோஸி, இமாபி கா³தா² படிப⁴ம்ஸூதி அத்தோ².

கிச்சே²ன மே அதி⁴க³தந்தி பாரமிபூரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந து³க்கா²படிபத³ம். பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி சத்தாரோ மக்³கா³ ஸுகா²படிபதா³வ ஹோந்தி. ஹ-இதி ப்³யத்தம், ஏகம்ஸந்தி த்³வீஸு அத்தே²ஸு நிபாதோ, ப்³யத்தம், ஏகம்ஸேன வா அலந்தி வியோஜேந்தி. ஹலந்தி வா ஏகோ நிபாதோ.

8. பாளியம் ஸஹம்பதிஸ்ஸாதி ஸோ கிர கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே ஸஹகோ நாம தே²ரோ பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் ப்³ரஹ்மபதி ஹுத்வா நிப்³ப³த்தோ, தேன நம் ‘‘ஸஹம்பதீ’’தி ஸஞ்ஜானிம்ஸு. அஸ்ஸவனதாதி அஸ்ஸவனதாய, அஸ்ஸவனேனாதி அத்தோ². ஸவனமேவ ஹி ஸவனதா யதா² தே³வதாதி.

த⁴ம்மோ அஸுத்³தோ⁴தி மிச்சா²தி³ட்டி²த⁴ம்மோ. ஸமலேஹீதி பூரணகஸ்ஸபாதீ³ஹி ச²ஹி ஸத்தா²ரேஹி. அபாபுராதி தே³ஸனாஹத்தே²ன விவர. த்³வாரந்தி அரியமக்³க³ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

ஸேலேதி க⁴னஸிலாமயே. ததூ²பமந்தி ஏத்த² ததா²-ஸத்³தோ³ தம்-ஸத்³த³த்தே² த³ட்ட²ப்³போ³. தேன ஸோ ஸேலபப்³ப³தோ உபமா யஸ்ஸ. தம் ததூ²பமந்தி அத்தோ². தேன வா பப்³ப³தாதி³னா பகாரேன உபமா அஸ்ஸாதிபி அத்தோ². த⁴ம்மமயந்தி லோகுத்தரத⁴ம்மபூ⁴தம். உட்டா²ஹீதி த⁴ம்மதே³ஸனத்தா²ய சாரிகசரணத்த²ம் இமம்ஹா ஆஸனா காயேன, அப்போஸ்ஸுக்கபா⁴வதோ வா சித்தேன உட்டே²ஹி, அயமேவ வா பாடோ². தேனேவ ‘‘விசர, தே³ஸஸ்ஸூ’’தி து³விதே⁴பி காயசித்தபயோகே³ நியோஜேஸி. வீராதிஆதி³ சத்தாரி து²திவஸேன ஸம்போ³த⁴னானி.

9. பு³த்³த⁴சக்கு²னாதி இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணேன, ஆஸயானுஸயஞாணேன ச. இமேஸஞ்ஹி த்³வின்னம் ‘‘பு³த்³த⁴சக்கூ²’’தி நாமம். ஸ்வாகாராதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாத³யோவ ஆகாரா ஸுந்த³ரா யேஸம், தே ஸ்வாகாரா, ஸுவிஞ்ஞாபயா, பரலோகஞ்ச வஜ்ஜஞ்ச ப⁴யதோ த³ஸ்ஸனஸீலா சாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். உப்பலானி ஏத்த² ஸந்தீதி உப்பலினீதி க³ச்ச²லதாபி போக்க²ரணீபி வுச்சதி. இத⁴ பன போக்க²ரணீ. ஏவமிதரேஸுபி. உத³கானுக்³க³தானீதி உத³கதோ அனுக்³க³தானி. அந்தோ நிமுக்³கா³னேவ ஹுத்வா புஸந்தி வட்³ட⁴ந்தி, தானி அந்தோனிமுக்³க³போஸீனி. அச்சுக்³க³ம்மாதி உத³கம் அதிக்கமனவஸேன உக்³க³ந்த்வா.

அபாருதாதி விவடா. தேஸந்தி ஸஉபனிஸ்ஸயானம் ஸத்தானம். த்³வாராதி அரியமக்³க³த்³வாரானி. இத³ஞ்ச அத்தனோ ஸயம்பு⁴ஞாணேன ஸஉபனிஸ்ஸயானம் தேஸம் மக்³கு³ப்பத்திதி³ட்ட²தம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. விஹிம்ஸஸஞ்ஞீதிஆதீ³ஸு ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³ – ‘‘அஹஞ்ஹி அத்தனோ பகு³ணம் ஸுப்பவத்திதம்பி இமம் பணீதம் த⁴ம்மம் அஜானந்தேஸு மனுஜேஸு தே³ஸனாய விஹிம்ஸா காயவாசாகிலமதோ² ஹோதீ’’தி ஏவம் விஹிம்ஸஸஞ்ஞீ ஹுத்வா ந பா⁴ஸிம் பா⁴ஸிதும் ந இச்சி²ம். இதா³னி பன ஹேதுஸம்பன்னா அத்தனோ ஸத்³தா⁴பா⁴ஜனம் விவரந்து, பூரேஸ்ஸாமி நேஸம் ஸங்கப்பந்தி.

பஞ்சவக்³கி³யகதா²வண்ணனா

10. ஆளாரோதி நாமம். காலாமோதி கோ³த்தம். ப⁴க³வதோபி கோ² ஞாணம் உத³பாதீ³தி கிம் இதா³னேவ உத³பாதி³, நனு போ³தி⁴மூலே தேகாலிகா, காலவினிமுத்தா ச ஸப்³பே³ த⁴ம்மா ஸப்³பா³காரதோ தி³ட்டா²தி? ஸச்சம் தி³ட்டா², ததா²பி நாமாதி³வஸேன அவிகப்பிதா ஏகசித்தக்க²ணிகத்தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ. ந ஹி ஏகேன சித்தேன ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் நாமஜாதிஆதி³கம் பச்சேகம் அனந்தம் விபா⁴க³ம் விகப்பேதும் ஸக்கா விகப்பானம் விருத்³தா⁴னம் ஸஹானுப்பத்திதோ, ஸப்³ப³விகப்பாரஹத⁴ம்மத³ஸ்ஸனமேவ பனானேன ஸக்கா காதும். யதா² தி³ட்டே²ஸு பன யதி²ச்சி²தாகாரம் ஆரப்³ப⁴ விகப்போ உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணேன தி³ட்டே² சித்தபடே விய. இதா⁴பி ஆளாரம் நிஸ்ஸாய ஆவஜ்ஜனானந்தரமேவ ஸப்³பா³காரஞாணம் உத³பாதி³. ந கேவலஞ்ச தம், அத² கோ² பஞ்சவக்³கி³யா ஏவ பட²மம் த⁴ம்மம் ஜானிஸ்ஸந்தி, தப்பமுகா² ச தே³வதா, ஆளாரோ காலம் கத்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே, உத³கோ ச நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே நிப்³ப³த்தோதி ஏவமாதி³கம் ஸப்³ப³ம்பி நிஸ்ஸாய ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி ஏவ. தம் பன க²ணஸம்பத்தியா து³ல்லப⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் கமேன ஓலோகேத்வா தே³வதாய வுத்தே ஞாணம் விய கத்வா வுத்தம். ஸத்³த³க³தியா ஹி ப³ந்த⁴த்தா ஏகேன ஞாணேன ஞாதம்பி வுச்சமானம் கமேன ஞாதம் விய படிபா⁴தி, தே³வதாபி ச ப⁴க³வதா ஞாதமேவத்த²ம் ஆரோசேஸி. தேனேவ ‘‘ப⁴க³வதோபி கோ² ஞாணம் உத³பாதீ³’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவமஞ்ஞத்தா²பி ஈதி³ஸேஸு ‘‘லோகம் வோலோகேந்தோ அஸுகம் அத்³த³ஸ, தத்த² மயி க³தே கிம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஏவமாதி³னா ஸத்து² ஹிதேஸிதாஸந்த³ஸ்ஸனவஸப்பவத்தேஸு. ஸப்³ப³த்த² வசனக³தியம் கமவுத்திதே பஞ்ஞாயமானேபி ஏகேனேவ ஞாணேன ஸகலாவபோ³தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. ப³ஹுகாரா கோ² மே பஞ்சவக்³கி³யாதி உபகாரஸ்ஸாபி விஜ்ஜமானதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பன த⁴ம்மதே³ஸனாய காரணத்தேன அனுபகாரானம்பி தே³ஸனதோ.

11. அந்தரா ச க³யம் அந்தரா ச போ³தி⁴ந்தி க³யாய, போ³தி⁴ஸ்ஸ ச அந்தரே திகா³வுதே டா²னே.

ஸப்³பா³பி⁴பூ⁴தி ஸப்³ப³ம் தேபூ⁴மகத⁴ம்மம் அபி⁴ப⁴வித்வா டி²தோ. அனூபலித்தோதி கிலேஸலேபேன அலித்தோ. ததோ ஏவ ஸப்³ப³ஞ்ஜஹோ. தண்ஹக்க²யே விமுத்தோதி தண்ஹக்க²யே நிப்³பா³னே ஆரம்மணகரணவஸஏன விமுத்தோ. ஏவம் ஸயம் ஸப்³ப³த⁴ம்மே அத்தனாவ ஜானித்வா. கமுத்³தி³ஸேய்யந்தி கம் அஞ்ஞம் ‘‘அயம் மே ஆசரியோ’’தி உத்³தி³ஸேய்யம்.

காஸினம் புரந்தி பா³ராணஸிம். ஆஹஞ்ச²ந்தி ஆஹனிஸ்ஸாமி. அமதாதி⁴க³மாய உக்³கோ⁴ஸனதோ அமதது³ந்து³பி⁴ந்தி ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனா வுத்தா, ‘‘அமதபே⁴ரிம் பஹரிஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்சா²மீதி அத்தோ².

அரஹஸி அனந்தஜினோதி அனந்தஜினோபி ப⁴விதும் யுத்தோதி அத்தோ². அனந்தஞாணதாய அனந்தோ ஜினோ ச, அனந்தேன வா ஞாணேன, அனந்தம் வா தோ³ஸம் ஜிதவா, உப்பாத³வயந்தரஹிததாய வா அனந்தம் நிப்³பா³னம் அஜினி கிலேஸாரயோ மத்³தி³த்வா க³ண்ஹீதிபி அனந்தஜினோ.

ஹுபேய்யாபீதி ஏவம்பி ப⁴வேய்ய, ஏவம்விதே⁴ ரூபகாயரதனே ஈதி³ஸேன ஞாணேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் நாம கத²னஞ்ஹிஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னஸ்ஸ அபரகாலே து³க்க²ப்பத்தஸ்ஸ ப⁴க³வந்தம் உபக³ம்ம பப்³ப³ஜித்வா மக்³க³ப²லபடிவேதா⁴ய பச்சயோ ஜாதோ. ததா²ஹேஸ ப⁴க³வா தேன ஸமாக³மத்த²ம் பத³ஸாவ மக்³க³ம் படிபஜ்ஜி.

12. பா³ஹுல்லிகோதி பச்சயபா³ஹுல்லிகோ. பதா⁴னவிப்³ப⁴ந்தோதி பதா⁴னதோ து³க்கரசரணதோ பரிஹீனோ. நத்தி² ஏத்த² அகா³ரியம், அகா³ரஸ்ஸ ஹிதம் கஸிகோ³ரக்கா²தி³கம்மந்தி அனகா³ரியா, பப்³ப³ஜ்ஜா, தம் அனகா³ரியம். பப்³ப³ஜந்தீதி உபக³ச்ச²ந்தி. தத³னுத்தரந்தி தம் அனுத்தரம். ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானந்தி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ பரியோஸானம், அரஹத்தப²லந்தி அத்தோ². தஸ்ஸ ஹி அத்தா²ய குலபுத்தா பப்³ப³ஜந்தி. தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம் பச்சக்கே² அத்தபா⁴வே. ஸயந்தி அபரப்பச்சயா. அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வாதி அத்தனோவ ஞாணேன பச்சக்க²ம் கத்வா. உபஸம்பஜ்ஜாதி பாபுணித்வா.

இரியாயாதி து³க்கரஇரியாய. உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதிஆதீ³ஸு மனுஸ்ஸத⁴ம்மதோ லோகியஞாணதோ உபரி அரியம் காதும் அலம் ஸமத்தோ² அலமரியோ. ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ம் அதி⁴ப்பேதம். நோதி நு. பா⁴ஸிதமேதந்தி ஏவரூபமேதம் வாக்யபே⁴த³ந்தி அத்தோ². தே ச ‘‘யதி³ ஏஸ பதா⁴னகாலே ‘அஹம் அரஹா’தி வதே³ய்ய, மயஞ்ச ஸத்³த³ஹாம, ந சானேன ததா³ வுத்தம். இதா³னி பன விஜ்ஜமானமேவ கு³ணம் வத³தீ’’தி ஏகபதே³ன ஸதிம் லபி⁴த்வா ‘‘பு³த்³தோ⁴ ஜாதோ’’தி உப்பன்னகா³ரவா ஆவுஸோவாத³ம் பஹாய ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி ஆஹம்ஸு. அஞ்ஞா சித்தந்தி அஞ்ஞாய அரஹத்தப்பத்தியா சித்தம்.

13. அந்தாதி கோட்டா²ஸா த்³வே பா⁴கா³. காமேஸு காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³தி வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமஸுக²ஸ்ஸ அனுப⁴வோ. கிலேஸகாமா ஏவ வா ஆமிஸஸுகே²ன அல்லீயனதோ காமஸுக²ல்லிகாதி வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. க³ம்மோதி கா³மவாஸீனம் ஸந்தகோ. அத்தகிலமதா²னுயோகோ³தி அத்தனோ கிலமத²ஸ்ஸ கண்டகஸேய்யாதி³து³க்க²ஸ்ஸ அனுயோகோ³. உபோ⁴ அந்தேதி யதா²வுத்தே லோபோ⁴ வா ஸஸ்ஸதோ வா ஏகோ அந்தோ, தோ³ஸோ வா உச்சே²தோ³ வா ஏகோதி வேதி³தப்³போ³.

சக்கு²கரணீதிஆதீ³ஸு அத்தனா ஸம்பயுத்தஞாணசக்கு²ம் கரோதீதி சக்கு²கரணீ. து³தியம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். உபஸமோதி கிலேஸுபஸமோ. அபி⁴ஞ்ஞா, ஸம்போ³தோ⁴ ச சதுஸச்சபடிவேதோ⁴வ. நிப்³பா³னம் அஸங்க²ததா⁴து. ஏதேஸம்பி அத்தா²ய ஸம்வத்ததீதி படிபத³ம் தோ²மேதி. ஸம்மாதி³ட்டீ²தி ஞாணம். ஸம்மாஸங்கப்போதி விதக்கோ. ஸேஸம் த⁴ம்மதோ ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

14. ஏவம் சத்தாரோபி மக்³கே³ ஏகதோ த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தேஹி மக்³கே³ஹி படிவிஜ்ஜி²தப்³பா³னி சத்தாரி அரியஸச்சானி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இத³ம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. ஜாதிபி து³க்கா²திஆதீ³ஸு தத்த² தத்த² ப⁴வே நிப்³ப³த்தமானானம் ஸத்தானம் ஸப்³ப³பட²மம் ரூபாரூபத⁴ம்மப்பவத்தி இத⁴ ஜாதி நாம, ஸா ச தத்த² தத்த² ப⁴வேஸு உபலப்³ப⁴மானானம் து³க்கா²தீ³னம் வத்து²பா⁴வதோ து³க்கா², ஏவம் ஜராதீ³ஸு து³க்க²வத்து²கதாய து³க்க²தா வேதி³தப்³பா³. பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ பன து³க்க²து³க்க²விபரிணாமது³க்க²ஸங்கா²ரது³க்க²வஸேன து³க்கா² ஏவ. போனோப⁴விகாதி புனப்³ப⁴வகரணம் புனப்³ப⁴வோ உத்தரபத³லோபேன, புனப்³ப⁴வோ ஸீலமேதிஸ்ஸாதி போனோப⁴விகா. நந்தி³ராக³ஸஹக³தாதி ஏத்த² ரூபாதீ³ஸு நந்த³தி பியாயதீதி நந்தீ³, ஸா ஏவ ராகோ³தி நந்தி³ராகோ³தி பா⁴வப்பதா⁴னோயம் நித்³தே³ஸோ, நந்தி³ராக³த்தந்தி அத்தோ². தேன ஸஹக³தானி நந்தி³ராக³ஸஹக³தா. தத்ர தத்ராதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ப⁴வே. ரூபாதீ³ஸு ச²ஸு ஆரம்மணேஸு காமஸ்ஸாத³னவஸேன பவத்தா காமதண்ஹா நாம. ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா ஸஹ பவத்தா ப⁴வதண்ஹா. உச்சே²த³தி³ட்டி²யா ஸஹ பவத்தா விப⁴வதண்ஹா. அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴திஆதி³னா நிப்³பா³னமேவ வுச்சதி. தத்த² விரஜ்ஜனம் விக³மனம் விராகோ³. நிருஜ்ஜ²னம் நிரோதோ⁴. உப⁴யேனாபி ஸுட்டு² விக³மோவ வுச்சதி. அஸேஸாயபி தண்ஹாய விராகோ³, நிரோதோ⁴ ச யேன ஹோதி, ஸோ அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴, நிப்³பா³னமேவ. யஸ்மா ச தம் ஆக³ம்ம தண்ஹம், வட்டஞ்ச சஜந்தி படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி விமுச்சந்தி ந அல்லீயந்தி, தஸ்மா சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோதி வுச்சதி.

15. சக்கு²ந்திஆதீ³னி ஞாணவேவசனானேவ.

16. யாவகீவஞ்சாதி யத்தகம் காலம். திபரிவட்டந்தி ஸச்சஞாண, கிச்சஞாண, கதஞாணஸங்கா²தானம் திண்ணம் பரிவட்டானம் வஸேன திபரிவட்டம் ஞாணத³ஸ்ஸனம். ஏத்த² ச ‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம், இத³ம் து³க்க²ஸமுத³ய’’ந்தி ஏவம் சதூஸு ஸச்சேஸு யதா²பூ⁴தஞாணம் ஸச்சஞாணம் நாம. தேஸு ஏவ ‘‘பரிஞ்ஞேய்யம் பஹாதப்³ப³ம் ஸச்சி²காதப்³ப³ம் பா⁴வேதப்³ப³’’ந்தி ஏவம் கத்தப்³ப³கிச்சஜானனஞாணம் கிச்சஞாணம் நாம. ‘‘பரிஞ்ஞாதம் பஹீனம் ஸச்சி²கதம் பா⁴வித’’ந்தி தஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ கதபா⁴வஜானனஞாணம் கதஞாணம் நாம. த்³வாத³ஸாகாரந்தி தேஸமேவ ஏகேகஸ்மிம் ஸச்சே திண்ணம் திண்ணம் ஆகாரானம் வஸேன த்³வாத³ஸாகாரம்.

அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி பச்சஞ்ஞாஸிந்தி அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ அரஹத்தம் பத்தோதி ஏவம் ந படிஜானிம். யதோ ச கோ²தி யதோ போ³தி⁴மூலே நிஸின்னகாலதோ பட்டா²ய. அதா²ஹந்தி ததோ பரம் அஹம். ஞாணஞ்ச பன மேதி பச்சவேக்க²ணஞாணம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. அகுப்பா மேதிஆதி³ தஸ்ஸ பவத்திஆகாரத³ஸ்ஸனம். தத்த² அகுப்பா மே விமுத்தீதி அரஹத்தப²லம் தஸ்ஸ மக்³க³ஸங்கா²தகாரணதோ ச ஆரம்மணதோ ச அகுப்பதா வேதி³தப்³பா³.

இமஸ்மிம் பன வேய்யாகரணஸ்மிந்தி நிக்³கா³த²ஸுத்தே. ப⁴ஞ்ஞமானேதி ப⁴ணியமானே. த⁴ம்மசக்கு²ந்தி இத⁴ சதுஸச்சத⁴ம்மேஸு சக்கு²கிச்சகரணதோ ஸோதாபத்திமக்³கோ³ அதி⁴ப்பேதோ. யம் கிஞ்சீதிஆதி³ நிப்³பா³னாரம்மணத்தேபி கிச்சவஸேன அஸம்மோஹதோ பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்.

17. த⁴ம்மசக்கந்தி படிவேத⁴ஞாணத⁴ம்மஞ்சேவ தே³ஸனாஞாணத⁴ம்மஞ்ச பவத்தனட்டே²ன சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கம். ஓபா⁴ஸோதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணானுபா⁴வேன பவத்தோ சித்தபச்சயஉதுஸமுட்டா²னோ த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ப²ரித்வா டி²தோ ஓபா⁴ஸோ.

18. தி³ட்டோ² அரியஸச்சத⁴ம்மோ ஏதேனாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அத்தனோ பச்சக்க²தோ அதி⁴க³தத்தா ந பரம் பச்சேதி, பரஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ய ஏத்த² ந பவத்ததீதி அபரப்பச்சயோ. ஏஹி பி⁴க்கூ²தி ஏத்தகே வுத்தமத்தே பப்³ப³ஜ்ஜா, உபஸம்பதா³ ச ஸிஜ்ஜ²தி, தேனேவ தத்த² இதி-ஸத்³தே³ன பரிச்சே²தோ³ த³ஸ்ஸிதோதி வத³ந்தி. கேசி பன ‘‘ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாயாதி வசனபரியோஸானே ஏவ உபஸம்பதா³ ஸிஜ்ஜ²தி, அட்ட²கதா²யம் பன ‘ஏஹி பி⁴க்கூ²தி ப⁴க³வதோ வசனேனா’தி இத³ம் ஏஹிபி⁴க்கு²ஸத்³தோ³பலக்கி²தவசனம் ஏஹிபி⁴க்கு²வசனந்திஆதி³பத³வஸேன வுத்தம் முஸாவாத³வக்³கோ³திஆதீ³ஸு வியா’’தி வத³ந்தி, ததே³தம் பட²மபாராஜிகட்ட²கதா²யம் ‘‘ப⁴க³வா ஹி…பே… ஏஹி பி⁴க்கு², சர ப்³ரஹ்மசரியம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாயா’’தி (பாரா. அட்ட². 1.45 பி⁴க்கூ²பத³பா⁴ஜனீயவண்ணனா) இமினா வசனேன ஸமேதி. யத்தகஞ்ஹி ப⁴க³வதா நியமேன வுச்சதி, தத்தகம் ஸப்³ப³ம்பி அங்க³மேவ. ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானஞ்ஹி ஏதம் பரிபுண்ணம் வுச்சதி, அஸேக்கா²னம் பன ‘‘சர ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி பரியோஸானந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஸிக்க²த்தயஸமித்³தி⁴தோ. லோகியஸம்பதா³ஹி உபரிபூ⁴தா ஸேட்ட²பூ⁴தா ஸம்பதா³தி உபஸம்பதா³.

19-21. நீஹாரப⁴த்தோதி பி⁴க்கூ²ஹி கா³மதோ நீஹரித்வா தி³ன்னப⁴த்தோ. கல்லம் நூதி யுத்தம் நு. ஏதம் மமாதிஆதி³ யதா²க்கமம் தண்ஹாமானதி³ட்டி²கா³ஹானம் த³ஸ்ஸனம்.

22-23. தஸ்மா திஹாதி ஏத்த² திஹாதி நிபாதமத்தம், தஸ்மாதி அத்தோ². நிப்³பி³ந்த³தீதி வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாவஸேன உக்கண்ட²தி. விரஜ்ஜதீதி சதுன்னம் மக்³கா³னம் வஸேன ந ரஜ்ஜதி. விமுச்சதீதி ப²லவஸேன விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிந்திஆதி³ பச்சவேக்க²ணஞாணத³ஸ்ஸனம். ப்³ரஹ்மசரியந்தி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியம். கரணீயம் சதூஸு ஸச்சேஸு சதூஹி மக்³கே³ஹி பச்சேகம் கத்தப்³ப³ம் பரிஞ்ஞாதி³வஸேன ஸோளஸவித⁴ம் கிச்சம். நாபரம் இத்த²த்தாயாதி இத்த²பா⁴வாய ஸோளஸகிச்சபா⁴வாய, கிலேஸக்க²யாய வா அபரம் புன மக்³க³பா⁴வனாகிச்சம் மே நத்தீ²தி பஜானாதி. அத² வா இத்த²த்தாயாதி இத்த²பா⁴வதோ வத்தமானக்க²ந்த⁴ஸந்தானதோ அபரம் க²ந்த⁴ஸந்தானம் மய்ஹம் ந ப⁴விஸ்ஸதீதி அத்தோ².

பப்³ப³ஜ்ஜாகதா²வண்ணனா

15. ஆளம்ப³ரந்தி பணவம். விகேஸிகந்தி விப்பகிண்ணகேஸம். விக்கே²ளிகந்தி விஸ்ஸந்த³மானலாலம். ஸுஸானம் மஞ்ஞேதி ஸுஸானம் விய அத்³த³ஸ ஸகம் பரிஜனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உதா³னம் உதா³னேஸீதி ஸம்வேக³வஸப்பவத்தம் வசனம் நிச்சா²ரேஸி. உபஸ்ஸட்ட²ந்தி து³க்கே²ன ஸம்மிஸ்ஸம், து³க்கோ²திண்ணம் ஸப்³ப³ஸத்தகாயஜாதந்தி அத்தோ².

26. இத³ம் கோ² யஸாதி ப⁴க³வா நிப்³பா³னம் ஸந்தா⁴யாஹ. அனுபுப்³பி³ம் கத²ந்தி அனுபடிபாடிகத²ம். ஆதீ³னவந்தி தோ³ஸம். ஓகாரந்தி நிஹீனதா நிஹீனஜனஸேவிதத்தா. ஸம்கிலேஸந்தி தேஹி ஸத்தானம் ஸம்கிலேஸனம், ஸம்கிலேஸவிஸயந்தி வா அத்தோ². கல்லசித்தந்தி அரோக³சித்தம். ஸாமம் அத்தனாவ உக்கம்ஸோ உக்கி²பனம் ஏதிஸ்ஸந்தி ஸாமுக்கம்ஸிகா, ஸச்சதே³ஸனா. தஸ்ஸா ஸரூபத³ஸ்ஸனம் ‘‘து³க்க²’’ந்திஆதி³.

27. அஸ்ஸதூ³தேதி அஸ்ஸஆருள்ஹே தூ³தே. இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரந்தி இத்³தி⁴கிரியம். அபி⁴ஸங்க²ரேஸி அகாஸி.

28. யதா²தி³ட்ட²ந்தி பட²மமக்³கே³ன தி³ட்ட²ம் சதுஸ்ஸச்சபூ⁴மிம் ஸேஸமக்³க³த்தயேன பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, பஸ்ஸந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². மாது நோ ஜீவிதந்தி ஏத்த² நோதி நிபாதமத்தம், மாது ஜீவிதந்தி அத்தோ². யஸஸ்ஸ கீ²ணாஸவத்தா ‘‘ஏஹி பி⁴க்கு², ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ, சர ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி ஏத்தகேனேவ ப⁴க³வா உபஸம்பத³ம் அதா³ஸி. கீ²ணாஸவானஞ்ஹி ஏத்தகேனேவ உபஸம்பதா³ அனுஞ்ஞாதா புப்³பே³வ து³க்க²ஸ்ஸ பரிக்கீ²ணத்தா. சர ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியஸங்கா²தம் ஸிக்கா²பத³பூரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியம்.

30. ஸேட்டா²னுஸேட்டீ²னந்தி ஸேட்டி²னோ ச அனுஸேட்டி²னோ ச பவேணீவஸேன ஆக³தா யேஸம் குலானம் ஸந்தி, தேஸம் ஸேட்டா²னுஸேட்டீ²னம் குலானம். ஓரகோதி லாமகோ.

32-33. மா ஏகேன த்³வேதி ஏகேன மக்³கே³ன த்³வே பி⁴க்கூ² மா அக³மித்த². விஸுத்³தே⁴ ஸத்தே, கு³ணே வா மாரேதீதி மாரோ. பாபே நியுத்தோ பாபிமா.

ஸப்³ப³பாஸேஹீதி ஸப்³ப³கிலேஸபாஸேஹி. யே தி³ப்³பா³ யே ச மானுஸாதி யே தி³ப்³ப³காமகு³ணனிஸ்ஸிதா, மானுஸககாமகு³ணனிஸ்ஸிதா ச கிலேஸபாஸா நாம அத்தி², ஸப்³பே³ஹி தேஹி. ‘‘த்வம் பு³த்³தோ⁴’’தி தே³வமனுஸ்ஸேஹி கரியமானஸக்காரஸம்படிச்ச²னம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

அந்தலிக்கே² சரந்தே பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞேபி ப³ந்த⁴தீதி அந்தலிக்க²சரோ, ராக³பாஸோ. மாரோ பன பாஸம்பி அந்தலிக்க²சரம் மஞ்ஞதி. மானஸோதி மனோஸம்பயுத்தோ.

ஜானாதி மந்தி ஸோ கிர ‘‘மஹானுபா⁴வோ அஞ்ஞோ தே³வபுத்தோ நிவாரேதீதி பீ⁴தோ நிவத்திஸ்ஸதி நு கோ²’’திஸஞ்ஞாய வத்வா ‘‘நிஹதோ த்வமஸி அந்தகா’’தி வுத்தே ‘‘ஜானாதி ம’’ந்தி து³ம்மனோ பலாயி.

34. பரிவிதக்கோ உத³பாதீ³தி யஸ்மா ஏஹிபி⁴க்கு²பா⁴வாய உபனிஸ்ஸயரஹிதானம்பி பப்³ப³ஜிதுகாமதா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, பு³த்³தா⁴ ச தே ந பப்³பா³ஜேந்தி, தஸ்மா தேஸம்பி பப்³ப³ஜ்ஜாவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவம் பரிவிதக்கேஸீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னா பன ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ஏஹிபி⁴க்கு²பா⁴வேனேவ பப்³ப³ஜந்தி. யே படிக்கி²த்தபுக்³க³லாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸயம் பப்³பா³ஜேதப்³போ³தி ஏத்த² ‘‘கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா’’திஆதி³வசனதோ கேஸச்சே²த³னகாஸாயச்சா²த³னஸரணதா³னானி பப்³ப³ஜ்ஜா நாம, தேஸு பச்சி²மத்³வயம் பி⁴க்கூ²ஹி ஏவ காதப்³ப³ம், காரேதப்³ப³ம் வா. ‘‘பப்³பா³ஜேஹீ’’தி இத³ம் திவித⁴ம்பி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். க²ண்ட³ஸீமம் நேத்வாதி ப⁴ண்டு³கம்மாரோசனபரிஹரணத்த²ம். பி⁴க்கூ²னஞ்ஹி அனாரோசேத்வா ஏகஸீமாய ‘‘ஏதஸ்ஸ கேஸே சி²ந்தா³’’தி அஞ்ஞம் ஆணாபேதும்பி ந வட்டதி. பப்³பா³ஜேத்வாதி கேஸாதி³ச்சே²த³னமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘காஸாயானி அச்சா²தே³த்வா’’தி விஸும் வுத்தத்தா. பப்³பா³ஜேதும் ந லப⁴தீதி ஸரணதா³னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அனுபஸம்பன்னேன பி⁴க்கு²ஆணத்தியா தி³ன்னம்பி ஸரணம் ந ருஹதி.

யஸஸ்ஸீதி பரிவாரஸம்பன்னோ. நிஜ்ஜீவனிஸ்ஸத்தபா⁴வந்தி ‘‘கேஸா நாம இமஸ்மிம் ஸரீரே பாடியேக்கோ கோட்டா²ஸோ அசேதனோ அப்³யாகதோ ஸுஞ்ஞோ நிஸ்ஸத்தோ த²த்³தோ⁴ பத²வீதா⁴தூ’’திஆதி³னயம் ஸங்க³ண்ஹாதி, ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.311) ஆக³தனயேன க³ஹேதப்³ப³ம். புப்³பே³தி புப்³ப³பு³த்³து⁴ப்பாதே³ஸு. மத்³தி³தஸங்கா²ரோதி விபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தம். பா⁴விதபா⁴வனோதி ஸமத²வஸேனாபி.

காஸாயானி திக்க²த்தும் வா…பே… படிக்³கா³ஹாபேதப்³போ³தி ஏத்த² ‘‘ஸப்³ப³து³க்க²னிஸ்ஸரணத்தா²ய இமம் காஸாவம் க³ஹேத்வா’’தி வா ‘‘தம் காஸாவம் த³த்வா’’தி வா வத்வா ‘‘பப்³பா³ஜேத² மம், ப⁴ந்தே, அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி ஏவம் யாசனபுப்³ப³கம் சீவரம் படிச்சா²பேதி. அதா²பீதிஆதி³ திக்க²த்தும் படிக்³கா³ஹாபனதோ பரம் கத்தப்³ப³விதி⁴த³ஸ்ஸனம். அதா²பீதி ததோ பரம்பீதி அத்தோ². கேசி பன ‘‘சீவரம் அப்படிக்³கா³ஹாபேத்வா பப்³ப³ஜனப்பகாரபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அதா²பீ’’தி வுத்தம், அதா²பீதி ச அத² வாதி அத்தோ²’’தி வத³ந்தி. ‘‘அதி³ன்னம் ந வட்டதீ’’தி இமினா பப்³ப³ஜ்ஜா ந ருஹதீதி த³ஸ்ஸேதி.

பாதே³ வந்தா³பேத்வாதி பாதா³பி⁴முக²ம் நமாபேத்வா. தூ³ரே வந்த³ந்தோபி ஹி பாதே³ வந்த³தீதி வுச்சதி. உபஜ்ஜா²யேன வாதி ஏத்த² யஸ்ஸ ஸந்திகே உபஜ்ஜ²ம் க³ண்ஹாதி, அயம் உபஜ்ஜா²யோ. ஆபி⁴ஸமாசாரிகேஸு வினயனத்த²ம் யம் ஆசரியம் கத்வா நிய்யாதேந்தி, அயம் ஆசரியோ. ஸசே பன உபஜ்ஜா²யோ ஸயமேவ ஸப்³ப³ம் ஸிக்கா²பேதி, அஞ்ஞஸ்மிம் ந நிய்யாதேதி, உபஜ்ஜா²யோவஸ்ஸ ஆசரியோபி ஹோதி, யதா² உபஸம்பதா³காலே ஸயமேவ கம்மவாசம் வாசேந்தோ உபஜ்ஜா²யோவ கம்மவாசாசரியோபி ஹோதி.

அனுனாஸிகந்தம் கத்வா தா³னகாலே அந்தரா விச்சே²தோ³ ந காதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஏகஸம்ப³ந்தா⁴னீ’’தி.

‘‘ஆபி⁴ஸமாசாரிகேஸு வினேதப்³போ³’’தி இமினா ஸேகி²யவத்தக²ந்த⁴கவத்தேஸு, அஞ்ஞேஸு

ச ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆதி³லோகவஜ்ஜஸிக்கா²பதே³ஸு ஸாமணேரேஹி வத்திதப்³ப³ம், தத்த² அவத்தமானோ அலஜ்ஜீ, த³ண்ட³கம்மாரஹோ ச ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி.

பப்³ப³ஜ்ஜாகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

து³தியமாரகதா²வண்ணனா

35. பாளியம் அனுத்தரம் விமுத்திம் அனுபாபுணாதா²தி ‘‘கீ²ணாஸவா மயம், கிம் அம்ஹாகம் பதா⁴னேனா’’தி வாஸனாதோ³ஸேன வோஸானம் அனாபஜ்ஜித்வா பந்தேஸு ஸேனாஸனேஸு ப²லஸமாபத்தியாவ வீதினாமனத்த²ம், தம் தி³ஸ்வா அஞ்ஞேஸம்பி தி³ட்டா²னுக³திஸமாபஜ்ஜனத்த²ஞ்ச ஓவத³தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

து³தியமாரகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ப⁴த்³த³வக்³கி³யகதா²வண்ணனா

36. இத³ம் நேஸம் புப்³ப³கம்மந்தி தேஸம் திம்ஸஜனானம் ஏகதோ அபி⁴ஸமயஸ்ஸ புப்³ப³கம்மம். அஞ்ஞம்பி தேஸம் பச்சேகம் புப்³ப³பு³த்³து⁴ப்பாதே³ஸு ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஸரணக³மனதா³னஸீலஸமாதி⁴விபஸ்ஸனாஸமாயோக³வஸேன ப³ஹும் விவட்டூபனிஸ்ஸயம் குஸலம் அத்தே²வாதி க³ஹேதப்³ப³ம். இதரதா² ஹி தத³ஹேவ படிவேதோ⁴, ஏஹிபி⁴க்கு²பா⁴வாதி³விஸேஸோ ச ந ஸம்பஜ்ஜேய்ய.

ப⁴த்³த³வக்³கி³யகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

உருவேலபாடிஹாரியகதா²வண்ணனா

37-38. பாளியம் அக³ரூதி பா⁴ரியம் ந ஸியாதி அத்தோ². உபி⁴ன்னம் ஸஜோதிபூ⁴தானந்தி உபோ⁴ஸு ஸஜோதிபூ⁴தேஸு. பத்தே பக்கி²பீதி தம் நாக³ம் நிஹததேஜம் த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸந்தப்பேத்வா ஸரணஸீலானி த³த்வா ஸகலரத்திம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸித்வா டி²தம் ஜடிலானம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் பத்தே பக்கி²பி, ந அஹிதுண்டி³கோ விய ப³லக்காரேனாதி வேதி³தப்³ப³ம். யத்ர ஹி நாமாதி யோ நாம.

39. அஜ்ஜண்ஹோதி அஜ்ஜ ஏகதி³வஸம். அக்³கி³ஸாலம்ஹீதி அக்³யாகா³ரே. ஸுமனானம் பு³த்³தா⁴னம் மனஸா ஸதி³ஸோ மனோ அஸ்ஸாதி ஸுமனமனஸோ. அதி⁴சித்தோதி மஹாகருணாதீ³ஹி அதி⁴சித்தோ. உதி³ச்ச²ரேதி உல்லோகேஸும், பரிவாரேஸுந்தி அத்தோ². அனேகவண்ணா அச்சியோதி ச²ப்³ப³ண்ணரம்ஸியோ வுத்தா. அஹம் தே து⁴வப⁴த்தேன படிமானனம் கரிஸ்ஸாமீதி ஸேஸோ.

40. அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியாதி பரிக்கீ²ணாய ரத்தியா, மஜ்ஜ²ரத்திஸமயேதி அத்தோ². அபி⁴க்கந்தவண்ணாதி அபி⁴ரூபச்ச²விவண்ணா. கேவலகப்பந்தி ஏத்த² கேவல-ஸத்³த³ஸ்ஸ அனவஸேஸத்தோ², கப்ப-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸமந்தபா⁴வோ, தஸ்மா அனவஸேஸம் ஸமந்ததோ வனஸண்ட³ந்தி அத்தோ². சதுத்³தி³ஸாதி சதூஸு தி³ஸாஸு. யத்ர ஹி நாமாதி யம் நாம.

43. அங்க³மக³தா⁴தி அங்க³மக³த⁴ரட்ட²வாஸினோ. இத்³தி⁴பாடிஹாரியந்தி அபி⁴ஞ்ஞித்³தி⁴யேவ படிபக்கா²னம் தித்தி²யானம், வேனேய்யஸத்தக³ததோ³ஸானஞ்ச ஹரணதோ அபனயனதோ பாடிஹாரியம், தம் தம் வா ஸத்தஹிதம் படிச்ச ஹரிதப்³ப³ம் பவத்தேதப்³ப³ந்தி படிஹாரியம், ததே³வ பாடிஹாரியம். இத்³தி⁴ ஏவ பாடிஹாரியம் இத்³தி⁴பாடிஹாரியம்.

44. பம்ஸுகூலம் உப்பன்னம் ஹோதீதி புண்ணாய தா³ஸியா ஸரீரம் பரிக்கி²பித்வா ச²ட்³டி³தம் ஸாணமயம் கிமிகுலாகுலம் பரியேஸனவஸேன உப்பன்னம் ஹோதி, யம் ப⁴க³வா பூ⁴மிம் கம்பேந்தோ பாருபித்வா பச்சா² மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ அதா³ஸி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தந்தி வத³ந்தி. கத்த² நு கோ²திஆதி³பரிவிதக்கோ ஜடிலானம் விவித⁴பாடிஹாரியத³ஸ்ஸனத்த²ம் கதோ. பாணினா க²ணந்தோ விய இத்³தி⁴யா மத்திகம் அபனேத்வா தி³ன்னத்தா வுத்தம் ‘‘பாணினா போக்க²ரணிம் க²ணித்வா’’தி.

46. பா²லியந்து, கஸ்ஸப, கட்டா²னீதி உருவேலகஸ்ஸபேன நிவேதி³தே ஏவமவோசாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

49. அந்தரட்ட²காஸு ஹிமபாதஸமயேதி ஏத்த² மாக⁴மாஸஸ்ஸ அவஸானே சதஸ்ஸோ, ப²க்³கு³ணமாஸஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி சதஸ்ஸோதி ஏவம் உபி⁴ன்னம் மாஸானம் அந்தரே அட்ட²ரத்தியோ அந்தரட்ட²கா நாம. தாஸு அந்தரட்ட²காஸு ரத்தீஸு ஹிமபாதகாலே. உம்முஜ்ஜனனிமுஜ்ஜனம்பி ஸஹஸா தது³ப⁴யகரணவஸேன வுத்தம்.

50. உத³கவாஹகோதி உத³கோகோ⁴. ரேணுஹதாயாதி ரஜோகிண்ணாய, அதிந்தாயாதி அத்தோ². நாவாயாதி குல்லேன. இத³ம் நு த்வம் மஹாஸமணாதி இத⁴ நு த்வம். த⁴-காரஸ்ஸ த³-காரம், அனுஸாரஞ்ச கத்வா ‘‘இத³ம் நூ’’தி வுத்தம் ‘‘ஏகமிதா³ஹ’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.165, 265) விய. ‘‘இமஸ்மிம் பதே³ஸே த்வம் நு கோ² டி²தோஸீ’’தி புச்சி². அயமஹமஸ்மீதி அயமஹம் இத⁴ டி²தோஸ்மீதி அத்தோ².

51. சிரபடிகாதி சிரகாலதோ பட்டா²ய. கேஸமிஸ்ஸம் ஸப்³ப³ம் பரிக்கா²ரம் உத³கே பவாஹேத்வாதிபி யோஜேதப்³ப³ம். அரணிகமண்ட³லுஆதி³கா தாபஸபரிக்கா²ரா கா²ரீ நாம, தம்ஹரணககாஜம் கா²ரிகாஜம் நாம. அக்³கி³ஹுதமிஸ்ஸந்தி அக்³கி³பூஜோபகரணஸஹிதம்.

52-3. உபஸக்³கோ³தி உபத்³த³வோ. ‘‘அட்³டு⁴ட்³டா⁴னி பாடிஹாரியஸஹஸ்ஸானீ’’தி இத³ம் நாக³த³மனாதீ³னி பன்னரஸ பாடிஹாரியானி வஜ்ஜேத்வா வுத்தம் அப்பகமதி⁴கம் க³ணனூபக³ம் ந ஹோதீதி.

54. க³யாயந்தி க³யானாமிகாய நதி³யா அதூ³ரப⁴வத்தா கா³மோ இத்தி²லிங்க³வஸேன க³யா நாம ஜாதோ, தஸ்ஸம். க³யாஸீஸேதி ஏவம்னாமகே பிட்டி²பாஸாணே.

‘‘யமித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா…பே… ஸுக²ம் வா’’திஆதி³னா சக்கு²விஞ்ஞாணவீதி²சித்தேஸு ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸஉபேக்கா²வேத³னாமுகே²ன ஸேஸாரூபக்க²ந்தா⁴னம்பி ஆதி³த்ததம் த³ஸ்ஸேதி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. மனோதி ப⁴வங்க³சித்தம் மனோத்³வாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. மனோவிஞ்ஞாணந்தி மனோத்³வாரவீதி²பஅயாபன்னமேவ க³ஹிதம்.

உருவேலபாடிஹாரியகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பி³ம்பி³ஸாரஸமாக³மகதா²வண்ணனா

55. யஞ்ஞா அபி⁴வத³ந்தீதி யாக³ஹேது இஜ்ஜ²ந்தீதி வத³ந்தி. உபதீ⁴ஸூதி ஏத்த² து³க்க²ஸுகா²தீ³னம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன சத்தாரோ உபதீ⁴ காமக²ந்த⁴கிலேஸஅபி⁴ஸங்கா²ரூபதீ⁴னம் வஸேன. தேஸு க²ந்தூ⁴பதி⁴ இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘க²ந்தூ⁴பதீ⁴ஸு மலந்தி ஞத்வா’’தி. யஞ்ஞாதி யஞ்ஞஹேது. யிட்டே²தி மஹாயாகே³. ஹுதேதி தி³வஸே தி³வஸே கத்தப்³பே³ அக்³கி³பரிசரணே. கிம் வக்கா²மீதி கத²ம் வக்கா²மி.

57-8. ஆஸீஸனாதி மனோரதா². ஸிங்கீ³ஸுவண்ணனிக்கே²னாதி ஸிங்கீ³ஸுவண்ணஸ்ஸ ராஸினா. ஸுவண்ணேஸு ஹி யுத்திகதம் ஹீனம். ததோ ரஸவித்³த⁴ம் ஸேட்ட²ம், ததோ ஆகருப்பன்னம் ஸேட்ட²ம், ததோ யம்கிஞ்சி தி³ப்³ப³ஸுவண்ணம் ஸேட்ட²ம், தத்ராபி சாமீகரம், ததோ ஸாதகும்ப⁴ம், ததோ ஜம்பு³னத³ம், ததோபி ஸிங்கீ³ஸுவண்ணம் ஸேட்ட²ம். தஸ்ஸ நிக்க²ம் நாம பஞ்சஸுவண்ணபரிமாணம். அட்ட²ஸுவண்ணாதி³பே⁴த³ம் அனேகவித⁴ம்பி வத³ந்தி. த³ஸஸு அரியவாஸேஸூதி –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ ஹோதி ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தோ ஏகாரக்கோ² சதுராபஸ்ஸேனோ பணுன்னபச்சேகஸச்சோ ஸமவயஸட்டே²ஸனோ அனாவிலஸங்கப்போ பஸ்ஸத்³த⁴காயஸங்கா²ரோ ஸுவிமுத்தசித்தோ ஸுவிமுத்தபஞ்ஞோ’’தி (தீ³. நி. 3.348, 360; அ. நி. 10.19) –

ஏவமாக³தேஸு த³ஸஸு அரியவாஸேஸு. தத்த² பஞ்சங்க³விப்பஹீனோதி பஞ்சனீவரணேஹி விப்பயுத்ததா வுத்தா. ச²ளங்க³ஸமன்னாக³தோதி இட்டா²தீ³ஸு ச²ஸு ஆரம்மணேஸு ஸோமனஸ்ஸிதாதி³படிபக்கா² ச²ளங்கு³பேக்கா² வுத்தா. ஏகாரக்கோ²தி உபட்டி²தஸதிதா. ஸங்கா²யஸேவனா அதி⁴வாஸனா பரிவஜ்ஜனா வினோத³னாஸங்கா²தானி சத்தாரி அபஸ்ஸேனா நிஸ்ஸயா ஏதஸ்ஸாதி சதுராபஸ்ஸேனோ, ஏதேன ச தே நிஸ்ஸயா த³ஸ்ஸிதா. பணுன்னானி அபனீதானி தி³ட்டி²க³திகேஹி பச்சேகம் க³ஹிதானி தி³ட்டி²ஸச்சானி யஸ்ஸ, ஸோ பணுன்னபச்சேகஸச்சோ, தேன லோகியஞாணேன தி³ட்டி²ப்பஹானம் வுத்தம். காமேஸனா ப⁴வேஸனாப்³ரஹ்மசரியேஸனாஸங்கா²தா ஏஸனா ஸம்மதே³வ அவயா அனூனா ஸட்டா² நிஸட்டா² அனேனாதி ஸமவயஸட்டே²ஸனோ. ஏதேன திண்ணம் ஏஸனானம் அபா⁴வோ வுத்தோ. ‘‘அனாவிலஸங்கப்போ’’தி இமினா காமவிதக்காதீ³ஹி அனாவிலசித்ததா. ‘‘பஸ்ஸத்³த⁴காயஸங்கா²ரோ’’தி இமினா சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாயோகே³ன விக³தத³ரத²தா வுத்தா. ‘‘ஸுவிமுத்தசித்தோ’’தி இமினா மக்³கோ³. ‘‘ஸுவிமுத்தபஞ்ஞோ’’தி இமினா பச்சவேக்க²ணஞாணமுகே²ன ப²லஞாணம் வுத்தம். ஏதே ஹி அரியா வஸந்தி ஏத்தா²தி அரியவாஸாதி வுச்சந்தி. தே பன வாஸா வுத்தா² வஸிதா ஸம்பாதி³தா யேன, ஸோ வுத்த²வாஸோ, ப⁴க³வா. த³ஸப³லோதி த³ஸஹி காயப³லேஹி, ஞாணப³லேஹி ச உபேதோ. யானி ஹேதானி –

‘‘காளாவகஞ்ச க³ங்கே³ய்யம், பண்ட³ரம் தம்ப³பிங்க³லம்;

க³ந்த⁴மங்க³லஹேமஞ்ச, உபோஸத²ச²த்³த³ந்திமே த³ஸா’’தி. (ம. நி. அட்ட². 1.148; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.22; அ. நி. அட்ட². 3.10.21; விப⁴. அட்ட². 760; உதா³. அட்ட². 75; பு³. வ. அட்ட². 1.39; சூளனி. அட்ட². 81; படி. ம. அட்ட². 2.2.44) –

ஏவம் வுத்தானி த³ஸஹத்தி²குலானி புரிமபுரிமதோ த³ஸப³லகு³ணோபேதானி, தேஸு ஸப்³ப³ஜேட்டா²னம் த³ஸன்னம் ச²த்³த³ந்தானம் ப³லானி ப⁴க³வதோ காயஸ்ஸ த³ஸப³லானி நாம. தஞ்ச காளாவகஸங்கா²தானம் பகதிஹத்தீ²னம் கோடிஸஹஸ்ஸஸ்ஸ, மஜ்ஜி²மபுரிஸானம் பன த³ஸன்னம் கோடிஸஹஸ்ஸானஞ்ச ப³லம் ஹோதி, தம் ‘‘நாராயனஸங்கா⁴தப³ல’’ந்திபி வுச்சதி.

யானி பனேதானி பாளியம் ‘‘இத⁴, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.148; அ. நி. 10.21; விப⁴. 760; படி. ம. 2.44) வுத்தானி டா²னாடா²னஞாணப³லம், கம்மவிபாகஞாணப³லம், ஸப்³ப³த்த²கா³மினிபடிபதா³ஞாணப³லம், அனேகதா⁴துனானாதா⁴துலோகஞாணப³லம், ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதாஞாணப³லம், இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணப³லம், ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனம் ஸம்கிலேஸவோதா³னவுட்டா²னஞாணப³லம், புப்³பே³னிவாஸஞாணப³லம், தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணப³லம், ஆஸவக்க²யஞாணப³லந்தி த³ஸப³லஞாணானி, இமானி ப⁴க³வதோ த³ஸப³லானி நாம. த³ஸஹி அஸேக்கே²ஹி அங்கே³ஹீதி அரஹத்தப²லஸம்பயுத்தேஹி பாளியம் ‘‘அஸேக்கா² ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… அஸேக்கோ² ஸம்மாஸமாதி⁴, அஸேக்க²ம் ஸம்மாஞாணம், அஸேக்கா² ஸம்மாவிமுத்தீ’’தி (தீ³. நி. 3.348, 360) ஏவம் வுத்தேஹி த³ஸஹி அஸேக்க²த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ. ஏத்த² ச த³ஸ்ஸனட்டே²ன வுத்தா ஸம்மாதி³ட்டி² ஏவ ஜானனட்டே²ன ஸம்மாஞாணந்திபி வுத்தா, வுத்தாவஸேஸா பன ப²லசித்தஸம்பயுத்தா ஸப்³பே³ ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மா ஸம்மாவிமுத்தீதி வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பி³ம்பி³ஸாரஸமாக³மகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானபப்³ப³ஜ்ஜாகதா²வண்ணனா

60. ஸாரீப்³ராஹ்மணியா புத்தோ ஸாரிபுத்தோ. மோக்³க³லீப்³ராஹ்மணியா புத்தோ மோக்³க³ல்லானோ. ச²ன்னபரிப்³பா³ஜகஸ்ஸாதி ஸேதவத்தே²ன ஹிரிகோபீனம் சா²தே³த்வா விசரணகபரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ, தேன ‘‘நாயம் நக்³க³பரிப்³பா³ஜகோ’’தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘உபஞ்ஞாத’’ந்தி இமஸ்ஸ விவரணம் ஞாதோ சேவாதி. ‘‘மக்³க³’’ந்தி இமஸ்ஸ விவரணம் உபக³தோ ச மக்³கோ³தி. தேன ச உபஞ்ஞாதந்தி ஏத்த² ஞாத-ஸத்³தோ³ ஞாணபரியாயோ. மக்³க³ந்தி லிங்க³விபல்லாஸேன மக்³கோ³வ வுத்தோ. உபஸத்³தோ³ ச உபக³மனத்தோ² மக்³க³ஸத்³தே³னபி ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யஸ்மா பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்த⁴னம் நாம அத்தி²கேஹி உபஞ்ஞாதம் உபக³தஞாணஞ்சேவ ஹோதி, தேஹி உபக³தோ படிபன்னோ மக்³கோ³ ச, தஸ்மா யம்னூனாஹம் அனுப³ந்தே⁴ய்யந்தி. உபஞ்ஞாதம் நிப்³பா³னந்தி உபபத்தியா அனுமானேன ஞாதம் நிப்³பா³னம். ‘‘மக்³க³’’ந்தி இமஸ்ஸ விவரணம் மக்³க³ந்தோதி, அனுமானேன ஞாதம் பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனத்தா²ய க³வேஸந்தோதி அத்தோ².

நிரோதோ⁴ ச நிரோதூ⁴பாயோ ச ஏகஸேஸேன நிரோதோ⁴தி வுத்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத² வா’’திஆதி³மாஹ. படிபாதே³ந்தோதி நிக³மேந்தோ.

இதோ உத்தரீதி இதோ மயா லத்³த⁴ஸோதாபத்திதோ உத்தரி இதரமக்³க³த்தயம் யதி³பி நத்தி², ததா²பி ஏஸோ ஏவ மயா க³வேஸிதோ நிப்³பா³னத⁴ம்மோதி அத்தோ².

62-3. ததா³ரம்மணாயாதி நிப்³பா³னாரம்மணாய ஸோதாபத்திப²லவிமுத்தியா. தேஸம் ஆயஸ்மந்தானந்தி ஸபரிஸானம் தேஸம் த்³வின்னம் பரிஸானம் தஸ்மிம்யேவ க²ணே ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா அரஹத்தம் பாபுணி, அக்³க³ஸாவகா பன அத்தனோ ஞாணகிச்சஸ்ஸ மஹந்ததாய கதிபாஹச்சயேன. தேனாஹ ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³. உஸூயனகிரியாய கம்மபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய ‘‘உபயோக³த்தே²வா’’தி வுத்தம்.

ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானபப்³ப³ஜ்ஜாகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

உபஜ்ஜா²யவத்தகதா²வண்ணனா

64. வஜ்ஜாவஜ்ஜந்தி கு²த்³த³கம், மஹந்தஞ்ச வஜ்ஜம். உத்திட்ட²பத்தந்தி ஏத்த² உத்திட்ட²ம் நாம பிண்டா³ய சரணம் வுச்சதி ‘‘உத்திட்டே² நப்பமஜ்ஜேய்யா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 168) விய. உத்திட்ட²த்தா²ய க³ஹிதம் பத்தம் உத்திட்ட²பத்தம், தேனாஹ ‘‘பிண்டா³ய சரணகபத்த’’ந்தி. தஸ்ஸ உபனாமே கோ தோ³ஸோதி ஆஹ ‘‘தஸ்மிம் ஹீ’’திஆதி³. தஸ்மாதி யஸ்மா மனுஸ்ஸா ஏதஸ்மிம்யேவ ஏதே பு⁴ஞ்ஜந்தீதி உத்திட்ட²பத்தே உச்சி²ட்ட²ஸஞ்ஞினோ, தஸ்மா உத்திட்ட²பத்தந்தி வுத்தம் உத்திட்ட²-ஸத்³தே³னேவ மனுஸ்ஸானம் ஸஞ்ஞாய உச்சி²ட்ட²தாபி க³ம்மதீதி. கேசி பன ‘‘உச்சி²ட்ட²ஸத்³தே³ன ஸமானத்தோ² உத்திட்ட²ஸத்³தோ³’’தி வத³ந்தி. ‘‘உத்திட்டா²’’தி த்வாபச்சயந்தோபி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘உட்ட²ஹித்வா’’தி. உபஜ்ஜா²யம் க³ஹேதுந்தி உபஜ்ஜா²யத்தம் மனஸா க³ஹேதும், யாசனவசனேன தஸ்ஸ அனுமதிம் க³ஹேதுந்தி வா அத்தோ².

65. பதிஸ்ஸயனம் பதிஸ்ஸோ, க³ரும் நிஸ்ஸாய வத்தனபா⁴வோ, யம்கிஞ்சி கா³ரவந்தி அத்தோ². ஸஹ பதிஸ்ஸேன ஸப்பதிஸ்ஸோ, பரம் ஜேட்ட²ம் கத்வா தஸ்ஸோவாதே³ வத்தனதாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஜேட்ட²கபா⁴வஞ்ச உபட்ட²பேத்வா’’தி. ஸாஹூதி ஸாது⁴ ஸுந்த³ரம். லஹூதி அக³ரு, ஸுப⁴ரதாதி அத்தோ². ஓபாயிகந்தி உபாயபடிஸம்யுத்தம், ஏவம் படிபஜ்ஜனம் நித்த²ரணூபாயோதி அத்தோ². பதிரூபந்தி ஸாமீசிகம்மமித³ந்தி அத்தோ². பாஸாதி³கேனாதி பஸாதா³வஹேன காயவசீபயோகே³ன ஸம்பாதே³ஹீதி அத்தோ². காயேனாதி ஏதத³த்த²விஞ்ஞாபகம் ஹத்த²முத்³தா³தி³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ காயேன விஞ்ஞாபேதி. ஸாதூ⁴தி ஸம்படிச்ச²னம் ஸந்தா⁴யாதி உபஜ்ஜா²யேன ‘‘ஸாஹூ’’திஆதீ³ஸு வுத்தேஸு ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்ச²னம் வசனம் ஸந்தா⁴ய ‘‘காயேன விஞ்ஞாபேதீ’’திஆதி³ வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஆயாசனதா³னமத்தேனாதி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ பட²மம் ஆயாசனமத்தேன, ததோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ச ‘‘ஸாஹூ’’திஆதி³னா வசனமத்தேனாதி அத்தோ².

66. அஸ்ஸாதி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ. த்³வே சீவரானீதி உத்தராஸங்க³ம், ஸங்கா⁴டிஞ்ச ஸந்தா⁴ய வத³தி. இதோ பட்டா²யாதி ‘‘ந உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ப⁴ணமானஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ந-காரதோ பட்டா²ய, தேன ‘‘நாதிதூ³ரே’’திஆதீ³ஸு ந-காரபடிஸித்³தே⁴ஸு ஆபத்தி நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³த்த² து³க்கடாபத்தீதி ஆபதா³உம்மத்தகி²த்தசித்தவேத³னட்டதாதீ³ஹி வினா பண்ணத்திம் அஜானித்வாபி வத³ந்தஸ்ஸ கி³லானஸ்ஸபி து³க்கடமேவ. ஆபதா³ஸு ஹி அந்தரந்தரா கதா² வத்தும் வட்டதி. ஏவமஞ்ஞேஸுபி ந-காரபடிஸித்³தே⁴ஸு ஈதி³ஸேஸு, இதரேஸு பன கி³லானோபி ந முச்சதி. பாளியம் ‘‘ஹேட்டா²பீட²ம் வா பராமஸித்வா’’தி இத³ம் புப்³பே³ தத்த² ட²பிதபத்தாதி³னா அஸங்க⁴ட்டனத்தா²ய வுத்தம், சக்கு²னா ஓலோகேத்வாபி அஞ்ஞேஸம் அபா⁴வம் ஞத்வாபி ட²பேதும் வட்டதி ஏவ. ஆபத்தியா ஆஸன்னந்தி ஆபத்திகரணமேவ.

கா³மேதி அந்தோகா³மே தாதி³ஸே மண்ட³பாதி³ம்ஹி. அந்தரக⁴ரேதி அந்தோகே³ஹே. படிக்கமனேதி ஆஸனஸாலாயம். தோ⁴தவாலிகாயாதி உத³கேன க³தட்டா²னே நிரஜாய பரிஸுத்³த⁴வாலிகாய. நித்³தூ⁴மேதி ஜந்தாக⁴ரே ஜலியமானஅக்³கி³தூ⁴மரஹிதே. ஜந்தாக⁴ரஞ்ஹி நாம ஹிமபாதப³ஹுலேஸு தே³ஸேஸு தப்பச்சயரோக³பீளாதி³னிவாரணத்த²ம் ஸரீரஸேதா³பனட்டா²னம். தத்த² கிர அந்த⁴காரபடிச்ச²ன்னதாய ப³ஹூபி ஏகதோ பவிஸித்வா சீவரம் நிக்கி²பித்வா அக்³கி³தாபபரிஹாராய மத்திகாய முக²ம் லிம்பித்வா ஸரீரம் யாவத³த்த²ம் ஸேதே³த்வா சுண்ணாதீ³ஹி உப்³ப³ட்டேத்வா நஹாயந்தி. தேனேவ பாளியம் ‘‘சுண்ணம் ஸன்னேதப்³ப³’’ந்திஆதி³ வுத்தம். உல்லோகந்தி உத்³த⁴ம் ஓலோகனட்டா²னம். உபரிபா⁴க³ந்தி அத்தோ².

அஞ்ஞத்த² நேதப்³போ³தி யத்த² விஹரதோ ஸாஸனே அனபி⁴ரதி உப்பன்னா, ததோ அஞ்ஞத்த² கல்யாணமித்தாதி³ஸம்பத்தியுத்தட்டா²னே நேதப்³போ³. விஸபா⁴க³புக்³க³லானந்தி லஜ்ஜினோ வா அலஜ்ஜினோ வா உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ அவட்³டி⁴காமே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸசே பன உபஜ்ஜா²யோ அலஜ்ஜீ ஓவாத³ம்பி ந க³ண்ஹாதி, லஜ்ஜினோ ச ஏதஸ்ஸ விஸபா⁴கா³ ஹோந்தி, தத்த² உபஜ்ஜா²யம் விஹாய லஜ்ஜீஹேவ ஸத்³தி⁴ம் ஆமிஸாதி³பரிபோ⁴கோ³ காதப்³போ³. உபஜ்ஜா²யாதி³பா⁴வோ ஹேத்த² ந பமாணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பரிவேணம் க³ந்த்வாதி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பரிவேணம் க³ந்த்வா. ‘‘ந ஸுஸான’’ந்தி இத³ம் உபலக்க²ணம், உபசாரஸீமதோ ப³ஹி க³ந்துகாமேன அனாபுச்சா² க³ந்தும் ந வட்டதி.

உபஜ்ஜா²யவத்தகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸத்³தி⁴விஹாரிகவத்தகதா²வண்ணனா

67. ஸத்³தி⁴விஹாரிகவத்தகதா²யம் ஸங்க³ஹேதப்³போ³ அனுக்³க³ஹேதப்³போ³திஆதீ³ஸு அனாத³ரியம் படிச்ச த⁴ம்மாமிஸேஹி அஸங்க³ண்ஹந்தானம் ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் து³க்கடம் வத்தபே⁴த³த்தா. தேனேவ பரிவாரேபி ‘‘நதே³ந்தோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி (பரி. 322) வுத்தம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸத்³தி⁴விஹாரிகவத்தகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

நஸம்மாவத்தனாதி³கதா²வண்ணனா

68. நஸம்மாவத்தனாதி³கதா²யம் வத்தம் ந பூரேய்யாதி ‘‘வத்தகரணகாலோ’’தி வத்து²விஜானனவஸேன ஞத்வா மானகோஸஜ்ஜாதி³வஸேன வா உபஜ்ஜா²யாதீ³ஸு அனாத³ரேன வா ‘‘அகாதும் ந வட்டதீ’’தி அஜானனதாய வா ந கரேய்ய, து³க்கடமேவ. அஸஞ்சிச்ச அஸதியாதிஆதீ³ஹி ச அகரோந்தஸ்ஸ பன அனாபத்தி. ஸப்³பா³னி ஹி வத்தானி ஸேகி²யானேவ, தஸ்மா ஸேகி²யேஸு வுத்தனயேனேவேத்த² ஸப்³போ³பி வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. கே³ஹஸ்ஸிதபேமந்தி மேத்தாபேமம்.

ஸாதி³யனம் வா அஸாதி³யனம் வா ந ஜானாதீதி ‘‘மயி ஸாதி³யந்தே அகரோந்தானம் ஆபத்தி ஹோதி, படிக்கி²பித்வா அஸாதி³யந்தே ஆபத்தி ந ஹோதீ’’தி ஏவம் ந ஜானாதீதி அத்தோ². ‘‘தேஸு ஏகோ வத்தஸம்பன்னோ பி⁴க்கு²…பே… தேஸம் அனாபத்தீ’’தி வசனதோ ஸசே கோசி ‘‘தும்ஹாகம் ஸத்³தி⁴விஹாரிகே, அந்தேவாஸிகே வா கி³லானே உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமி, ஓவாதா³னுஸாஸனிஆதி³கம் ஸப்³ப³ம் கத்தப்³ப³ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி வத³தி, தே வா ஸத்³தி⁴விஹாரிகாத³யோ ‘‘அப்போஸ்ஸுக்கா ஹோதா²’’தி வத³ந்தி, வத்தம் வா ந ஸாதி³யந்தி, ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம்பி அனாபத்தி.

நஸம்மாவத்தனாதி³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ராத⁴ப்³ராஹ்மணவத்து²கதா²வண்ணனா

69. ராத⁴ப்³ராஹ்மணவத்து²ஸ்மிம் பாளியம் உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதோதி ஸகலஸரீரே ஸஞ்ஜாதபண்டு³வண்ணோ. பண்டு³வண்ணஸ்ஸ ஸகலஸரீரே ப்³யாபிதபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ஹி விச்சா²வசனம் கதம். அதி⁴காரந்தி உபகாரம். கதவேதி³னோதி அத்தனோ கதம் உபகாரம் படிகிரியாய ஞாபகா. உபஸம்பதா³கம்மவாசாய யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பரியோஸானே வக்கா²ம. பரிமண்ட³லேஹீதி பரிபுண்ணேஹி.

71-73. பண்ணத்திவீதிக்கமந்தி ஸிக்கா²பத³வீதிக்கமம். பாளியம் பிண்டி³யாலோபபோ⁴ஜனந்தி ஜங்க⁴பிண்டி³மம்ஸப³லேன சரித்வா ஆலோபாலோபவஸேன பரியிட்ட²போ⁴ஜனம். அதிரேகலாபோ⁴தி பி⁴க்கா²ஹாரதோ அதி⁴கலாபோ⁴. ஸங்க⁴ப⁴த்தாதீ³னம் விபா⁴கோ³ ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கே ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. விஹாரோதி திணகுடிகாதி³ஸஹிதோ பாகாரபரிச்சி²ன்னோ ஸகலோ ஸங்கா⁴ராமோ. அட்³ட⁴யோகோ³தி ஏகஸாலோ தீ³க⁴பாஸாதோ³. ஹத்தி²பிட்டி²க³ருளஸண்டா²னோ தீ³க⁴பாஸாதோ³திபி வத³ந்தி. பாஸாதோ³தி சதுரஸ்ஸோ உச்சோ அனேகபூ⁴மகபாஸாதோ³. ஹம்மியந்தி முண்ட³ச்ச²த³னோ சந்தி³கங்க³ணயுத்தோ நாதிஉச்சோ பாஸாதோ³. கு³ஹாதி பப்³ப³தகு³ஹா. பூதிமுத்தந்தி கோ³முத்தம்.

ராத⁴ப்³ராஹ்மணவத்து²கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆசரியவத்தகதா²வண்ணனா

76. ஸஹத⁴ம்மிகம் வுச்சமானோதி ‘‘ஏவம் நிவாஸேதப்³ப³’’ந்திஆதி³னா ஸிக்கா²பதே³ன ஓவதி³யமானோ. வாத³ம் ஆரோபேத்வாதி ‘‘ஓலம்பி³த்வா நிவாஸனாதீ³ஸு கோ தோ³ஸோ? யதி³ தோ³ஸோ ப⁴வேய்ய, பரிமண்ட³லனிவாஸனாதீ³ஸுபி தோ³ஸோ ஸியா’’திஆதி³னா நிக்³க³ஹம் ஆரோபேத்வா. தம்யேவ தித்தா²யதனந்தி தி³ட்டி²ஸங்கா²ததித்த²மேவ ஆயதனம் து³க்கு²ப்பத்திட்டா²னந்தி தித்தா²யதனம். ஆயஸ்மதோ நிஸ்ஸாய வச்சா²மீதி ஆயஸ்மந்தம் நிஸ்ஸாய வஸிஸ்ஸாமீதி அத்தோ².

ஆசரியவத்தகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பணாமனாக²மாபனாகதா²வண்ணனா

80. யம் புப்³பே³ லக்க²ணம் வுத்தம், தேனேவ லக்க²ணேன நிஸ்ஸயந்தேவாஸிகஸ்ஸ ஆபத்தி ந வேதி³தப்³பா³தி ஸம்ப³ந்த⁴யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³. போத்த²கேஸு பன ‘‘ந தேனேவ லக்க²ணேனா’’தி ஏத்த² ந-காரம் ச²ட்³டே³த்வா ‘‘தேனேவ லக்க²ணேன நிஸ்ஸயந்தேவாஸிகஸ்ஸ ஆபத்தி வேதி³தப்³பா³’’தி லிக²ந்தி, தம் பமாத³லிகி²தம். ததா² ஹி தேனேவ லக்க²ணேன ஆபத்திபா⁴வே க³ய்ஹமானே நிஸ்ஸயமுத்தகஸ்ஸாபி அமுத்தகஸ்ஸாபி ஆபத்தி ஏவாதி வுத்தலக்க²ணேன ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்ய. ததா² ச ‘‘நிஸ்ஸயந்தேவாஸிகேன ஹி யாவ ஆசரியம் நிஸ்ஸாய வஸதி, தாவ ஸப்³ப³ம் ஆசரியவத்தம் காதப்³ப³’’ந்தி இமினா அனந்தரவசனேன விரோதோ⁴ ஸியா. விஸுத்³தி⁴மக்³கே³பி ச –

‘‘நிஸ்ஸயாசரிய, உத்³தே³ஸாசரிய, நிஸ்ஸயந்தேவாஸிக, உத்³தே³ஸந்தேவாஸிக, ஸமானாசரியகா பன யாவ நிஸ்ஸயஉத்³தே³ஸா அனுபச்சி²ன்னா. தாவ படிஜக்³கி³தப்³பா³’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.41) –

வுத்தம். தஸ்மா வுத்தனயேன இத⁴ பரிக³ளிதம் ந-காரம் ஆனேத்வா தேனேவ ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ வுத்தேனேவ லக்க²ணேன நிஸ்ஸயந்தேவாஸிகஸ்ஸ ஆபத்தி ந வேதி³தப்³பா³தி ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.

பணாமனாக²மாபனாகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

நிஸ்ஸயபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴கதா²வண்ணனா

83. நிஸ்ஸயபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴கதா²யம் ‘‘யோ வா ஏகஸம்போ⁴க³பரிபோ⁴கோ³, தஸ்ஸ ஸந்திகே நிஸ்ஸயோ க³ஹேதப்³போ³’’தி இமினா லஜ்ஜீஸு ஏவ நிஸ்ஸயக்³க³ஹணம் நியோஜேதி அலஜ்ஜீஸு படிக்கி²த்தத்தா. ஏத்த² ச பரிபோ⁴க³ஸத்³தே³ன ஏககம்மாதி³கோ ஸம்வாஸோ க³ஹிதோ பச்சயபரிபோ⁴க³ஸ்ஸ ஸம்போ⁴க³-ஸத்³தே³ன க³ஹிதத்தா, ஏதேன ச ஸம்போ⁴க³ஸம்வாஸானம் அலஜ்ஜீஹி ஸத்³தி⁴ம் ந கத்தப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதி. பரிஹாரோ நத்தீ²தி ஆபத்திபரிஹாரோ நத்தி². தாதி³ஸோதி யத்த² நிஸ்ஸயோ க³ஹிதபுப்³போ³, யோ ச ஏகஸம்போ⁴க³பரிபோ⁴கோ³, தாதி³ஸோ. ததா² வுத்தந்தி ‘‘லஹும் ஆக³மிஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தஞ்சேதி அத்தோ². ‘‘சத்தாரி பஞ்ச தி³வஸானீ’’தி இத³ம் உபலக்க²ணமத்தம். யதி³ ஏகாஹத்³வீஹேன ஸபா⁴க³தா பஞ்ஞாயதி, ஞாததி³வஸேன க³ஹேதப்³போ³வ. அதா²பி சதுபஞ்சாஹேனாபி ந பஞ்ஞாயதி, யத்தகேஹி தி³வஸேஹி பஞ்ஞாயதி, தத்தகானி அதிக்கமேதப்³பா³னி. ஸபா⁴க³தம் ஓலோகேமீதி பன லேஸோ ந காதப்³போ³.

த³ஹரா ஸுணந்தீதி ஏத்த² அஸுத்வாபி ஆக³மிஸ்ஸதி, கேனசி அந்தராயேன சிராயதீதி ஸஞ்ஞாய ஸதி லப்³ப⁴தேவ பரிஹாரோ. தேனாஹ ‘‘இதே⁴வாஹம் வஸிஸ்ஸாமீதி பஹிணதி, பரிஹாரோ நத்தீ²’’தி.

ஏகதி³வஸம்பி பரிஹாரோ நத்தீ²தி க³மனே நிருஸ்ஸாஹம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸஉஸ்ஸாஹஸ்ஸ பன ஸேனாஸனபடிஸாமனாதி³வஸேன கதிபாஹே க³தேபி ந தோ³ஸோ.

தத்ரேவ வஸிதப்³ப³ந்தி தத்ர ஸபா⁴க³ட்டா²னே ஏவ நிஸ்ஸயம் க³ஹேத்வா வஸிதப்³ப³ம். ‘‘தம்யேவ விஹாரம்…பே… வஸிதும் வட்டதீ’’தி இமினா உபஜ்ஜா²யே ஸங்க³ண்ஹந்தேயேவ தம்ஸமோதா⁴னே நிஸ்ஸயபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ வுத்தா, தஸ்மிம் பன கோதே⁴ன வா க³ணனிரபேக்க²தாய வா அஸங்க³ண்ஹந்தே அஞ்ஞேஸு க³ஹிதோ நிஸ்ஸயோ ந படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதி.

ஆசரியம்ஹா நிஸ்ஸயபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யம் வுத்தோ ‘‘கோசி ஆசரியோ’’திஆதி³கோ நயோ உபஜ்ஜா²யபக்கமனாதீ³ஸுபி நேத்வா தத்த² ச வுத்தோ இதா⁴பி நேத்வா யதா²ரஹம் யோஜேதப்³போ³.

த்³வே லேட்³டு³பாதே அதிக்கம்ம அஞ்ஞஸ்மிம் விஹாரே வஸந்தீதி உபசாரஸீமதோ ப³ஹி அஞ்ஞஸ்மிம் விஹாரே அந்தேவாஸிகானம் வஸனட்டா²னதோ த்³வே லேட்³டு³பாதே அதிக்கம்ம வஸந்தி. தேன ப³ஹிஉபசாரேபி அந்தேவாஸிகாதீ³னம் வஸனட்டா²னதோ த்³வின்னம் லேட்³டு³பாதானம் அந்தரே ஆஸன்னபதே³ஸே வஸதி, நிஸ்ஸயோ ந படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதி. அந்தோஉபசாரஸீமாயம் பன த்³வே லேட்³டு³பாதே அதிக்கமித்வா வஸதோ நிஸ்ஸயோ ந படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தேவ.

நிஸ்ஸயபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

உபஸம்பாதே³தப்³ப³பஞ்சககதா²வண்ணனா

84. உபஜ்ஜா²சரியலக்க²ணகதா²யம் ந ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³தி உபஜ்ஜா²யேன ஹுத்வா ந பப்³பா³ஜேதப்³போ³. அஸேக்க²ஸ்ஸ அயந்தி அஸேக்கோ², லோகியலோகுத்தரோ ஸீலக்க²ந்தோ⁴.

அந்தக்³கா³ஹிகாயாதி ஸஸ்ஸதுச்சே²த³கோட்டா²ஸக்³கா³ஹிகாய. பச்சி²மானி த்³வேதி அப்பஸ்ஸுதோ ஹோதி, து³ப்பஞ்ஞோ ஹோதீதி இமானி த்³வே அங்கா³னி. பச்சி²மானி தீணீதி ந படிப³லோ உப்பன்னம் குக்குச்சம் த⁴ம்மதோ வினோதே³தும், ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஆபத்தியா வுட்டா²னம் ந ஜானாதீதி இமானி தீணி. குக்குச்சஸ்ஸ ஹி பாளிஅட்ட²கதா²னயஸங்கா²தத⁴ம்மதோ வினோதே³தும் அபடிப³லதா நாம அப்³யத்ததா ஏவ ஹோதீதி ஸாபி ஆபத்திஅங்க³மேவ வுத்தா.

அபி⁴விஸிட்டோ² உத்தமோ ஸமாசாரோ ஆபி⁴ஸமாசாரோ, வத்தபடிவத்தஸீலம். தம் ஆரப்³ப⁴ பஞ்ஞத்தா க²ந்த⁴கஸிக்கா²பத³ஸங்கா²தா ஸிக்கா² ஆபி⁴ஸமாசாரிகா. ஸிக்கா²பத³ம்பி ஹி தம் தத்த² படிபூரணத்தி²கேஹி உக்³க³ஹணாதி³வஸேன ஸிக்கி²தப்³ப³தோ ‘‘ஸிக்கா²’’தி வுச்சதி. மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ ஆதி³பூ⁴தா காரணபூ⁴தாதி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகா ஸிக்கா², உப⁴தோவிப⁴ங்க³பரியாபன்னஸிக்கா²பத³ம். தேனேவ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³பி ‘‘உப⁴தோவிப⁴ங்க³பரியாபன்னஸிக்கா²பத³ம் ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகம், க²ந்த⁴கவத்தபஅயாபன்னம் ஆபி⁴ஸமாசாரிக’’ந்தி (விஸுத்³தி⁴. 1.11) வுத்தம். தஸ்மா ஸேக்க²பண்ணத்திய’’ந்தி ஏத்த² ஸிக்கி²தப்³ப³தோ ஸேக்கா², ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தத்தா பண்ணத்தி. ஸப்³பா³பி உப⁴தோவிப⁴ங்க³பரியாபன்னா ஸிக்கா²பத³பண்ணத்தி ‘‘ஸேக்க²பண்ணத்தீ’’தி வுத்தாதி க³ஹேதப்³பா³. நாமரூபபரிச்சே²தே³தி ஏத்த² குஸலத்திகாதீ³ஹி வுத்தம் ஜாதிபூ⁴மிபுக்³க³லஸம்பயோக³வத்தா²ரம்மணகம்மத்³வாரலக்க²ணரஸாதி³பே⁴தே³ஹி வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³சதுப்³பி³த⁴ம் ஸனிப்³பா³னம் நாமம், பூ⁴துபாதா³யபே⁴த³ம் ரூபஞ்ச பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஜானனபஞ்ஞா, தப்பகாஸகோ ச க³ந்தோ² நாமரூபபரிச்சே²தோ³ நாம. இமினா அபி⁴த⁴ம்மத்த²குஸலேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸிக்கா²பேதுந்தி உக்³க³ண்ஹாபேதும்.

உபஸம்பாதே³தப்³ப³பஞ்சககதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அஞ்ஞதித்தி²யபுப்³ப³வத்து²கதா²வண்ணனா

86. தித்தி²யபரிவாஸகதா²யம் ஆஜீவகஸ்ஸ வாதிஆதீ³ஸு அகிரியவாதீ³ ஆஜீவகோ நாம, கிரியவாதி³னோ பன நிக³ண்டா²பி அஞ்ஞேபி நக்³க³தித்தி²கா அசேலகபதே³ ஸங்க³ஹிதா. ஸப்³ப³தா² நக்³க³ஸ்ஸேவ தித்தி²யபரிவாஸோ விஹிதோ. ஸோ ச தேனேவ நக்³க³வேஸேன பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகம் ஆக³தஸ்ஸ, ந படிச்சா²தே³த்வா ஆக³தஸ்ஸாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே ஸோபீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸோபீதி ஆஜீவகோ.

ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஸம்பதா³னம் நாம அப்பமத்தகஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ அனுப்பதா³னம். ரூபூபஜீவிகாதி அத்தனோ ரூபமேவ நிஸ்ஸாய ஜீவந்தியோ. வேஸியா கோ³சரோ ப³ஹுலம் பவத்திட்டா²னம் அஸ்ஸாதி வேஸியாகோ³சரோ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². யோப்³ப³ன்னாதீதாதி அனிவித்³தா⁴ ஏவ மஹல்லிகபா⁴வம் பத்தா து²ல்லகுமாரீ ஏவாதி வுத்தம். ஆதா³யஸ்ஸாதி ஆதா³னஸ்ஸ க³ஹணஸ்ஸ.

அஞ்ஞதித்தி²யபுப்³ப³வத்து²கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்சாபா³த⁴வத்து²கதா²வண்ணனா

88-9. பஞ்சாபா³தா⁴தி³வத்தூ²ஸு பாளியம் ஸோம்ஹி அரோகோ³, விப்³ப⁴மிஸ்ஸாமீதி ஸோ அஹம் அரோகோ³, விப்³ப⁴மிஸ்ஸாமீதி அத்தோ². நக²பிட்டி²ப்பமாணந்தி கனிட்ட²ங்கு³லினக²பிட்டி² அதி⁴ப்பேதா. ‘‘படிச்ச²ன்னே டா²னே நக²பிட்டி²ப்பமாணம் அவட்³ட⁴னகபக்கே² டி²தம் ஹோதி, வட்டதீ’’தி வுத்தத்தா அப்படிச்ச²ன்னட்டா²னே தாதி³ஸம்பி ந வட்டதி, படிச்ச²ன்னட்டா²னேபி ச வட்³ட⁴னகபக்கே² டி²தோபி ந வட்டதீதி ஸித்³த⁴மேவ ஹோதி. பாகடட்டா²னேபி பன நக²பிட்டி²ப்பமாணதோ ஊனதரம் அவட்³ட⁴னகம் வட்டதீதி யே க³ண்ஹேய்யும், தேஸம் தம் க³ஹணம் படிஸேதே⁴தும் ‘‘முகே² பனா’’திஆதி³ வுத்தம்.

கோலட்டி²மத்தகோபீதி ப³த³ரட்டி²ப்பமாணோபி. அவட்³ட⁴னகபக்கே² டி²தோபி ந வட்டதீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தே³ன கோலட்டி²மத்ததோ கு²த்³த³கதரோபி க³ண்டோ³ ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘ஸச்ச²விம் காரேத்வா’’தி, விஜ்ஜமானச்ச²விம் கத்வாதி அத்தோ². ‘‘ஸஞ்ச²வி’’ந்தி வா பாடோ², ஸஞ்ஜாதச்ச²விந்தி அத்தோ². க³ண்டா³தீ³ஸு வூபஸந்தேஸுபி க³ண்டா³னம் விவண்ணம்பி ஹோதி, தம் வட்டதி.

பது³மபுண்ட³ரீகபத்தவண்ணந்தி ரத்தபது³மஸேதபது³மபுப்ப²த³லவண்ணம். குட்டே² வுத்தனயேனேவாதி படிச்ச²ன்னட்டா²னே அவட்³ட⁴னகம் வட்டதி, அஞ்ஞத்த² ந கிஞ்சிபி வட்டதீதி வுத்தனயம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோஸப்³யாதீ⁴தி க²யரோகோ³. யக்கு²ம்மாரோதி கதா³சி கதா³சி ஆக³ந்த்வா பூ⁴மியம் பாதேத்வா ஹத்த²முகா²தி³கம் அவயவம் பூ⁴மியம் க⁴ம்ஸனகோ யக்கோ²வ ரோகோ³.