1. உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
656. பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்கே³ மிகா³ரமாதுயாதி மிகா³ரமாது, விஸாகா²யாதி அத்தோ². பாளியம் ‘‘ஏஹி பி⁴க்கு²னீதி பி⁴க்கு²னீ, தீஹி ஸரணக³மனேஹி உபஸம்பன்னாதி பி⁴க்கு²னீ’’தி இத³ம் பி⁴க்கு²விப⁴ங்க³பாளியா ஸமத³ஸ்ஸனத்த²ம் அட்ட²க³ருத⁴ம்மப்படிக்³க³ஹணேன லத்³தூ⁴பஸம்பத³ம் மஹாபஜாபதிகோ³தமிஞ்சேவ தாய ஸஹ நிக்க²ந்தா ப⁴க³வதோ ஆணாய பி⁴க்கூ²னஞ்ஞேவ ஸந்திகே ஏகதோஉபஸம்பன்னா பஞ்சஸதஸாகியானியோ ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தா ஹி ப⁴க³வதா ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ யாசனாய பப்³ப³ஜ்ஜம் அனுஜானந்தேன ‘‘ஏத² பி⁴க்கு²னியோ, மம ஸாஸனே தும்ஹேபி பவிஸதா²’’தி வுத்தா விய ஜாதா. ஸாகியானியோ ஏவ ஸரணஸீலானி த³த்வா கம்மவாசாய உபஸம்பாதி³தத்தா ‘‘தீஹி ஸரணக³மனேஹி உபஸம்பன்னா’’தி வுத்தா. ந ஹி ஏதாஹி அஞ்ஞா ஏஹிபி⁴க்கு²னிபா⁴வாதி³னா உபஸம்பன்னா நாம ஸந்தி. யம் பன தே²ரீகா³தா²ஸு ப⁴த்³தா³ய குண்ட³லகேஸியா –
‘‘நிஹச்ச ஜாணும் வந்தி³த்வா, ஸம்முகா² அஞ்ஜலிம் அகம்;
‘ஏஹி ப⁴த்³தே³’தி மம் அவோச, ஸா மே ஆஸூபஸம்பதா³’’தி. (தே²ரீகா³. 109) –
வுத்தம். யஞ்ச அபதா³னேபி –
‘‘ஆயாசிதோ ததா³ ஆஹ, ‘ஏஹி ப⁴த்³தே³’தி நாயகோ;
ததா³ஹம் உபஸம்பன்னா, பரித்தம் தோயமத்³த³ஸ’’ந்தி. (அப. தே²ரீ 2.3.44) –
வுத்தம். தம்பி ‘‘ஏஹி த்வம் பி⁴க்கு²னீனம் ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், உபஸம்பத³ஞ்ச க³ண்ஹாஹீ’’தி ப⁴க³வதோ ஆணா உபஸம்பதா³ய காரணத்தா உபஸம்பதா³ அஹோஸீதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ததா² ஹி வுத்தம் தே²ரீகா³தா²ட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏஹி ப⁴த்³தே³, பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் க³ந்த்வா பி⁴க்கு²னீனம் ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜ உபஸம்பஜ்ஜஸ்ஸூதி மம் அவச ஆணாபேஸி, ஸா ஸத்து² ஆணா மய்ஹம் உபஸம்பதா³ய காரணத்தா உபஸம்பதா³ ஆஸி அஹோஸீ’’தி (தே²ரீகா³. அட்ட². 111).
657. ஸாதா⁴ரணபாராஜிகேஹீதி மேது²னாதீ³ஹி சதூஹி. தானி, பன அஞ்ஞானி ச ஸாதா⁴ரணஸிக்கா²பதா³னி யஸ்மா பி⁴க்கு²விப⁴ங்கே³ வுத்தனிதா³னவத்தா²தீ³ஸு ஏவ ஸாதா⁴ரணவஸேன பஞ்ஞத்தானி, பச்சா² பன தானி பி⁴க்கு²னீனம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் அனுஜானந்தேன ப⁴க³வதா தாஸம் ஸிக்கா²பச்சக்கா²னாபா⁴வேன ‘‘யா பன பி⁴க்கு²னீ ச²ந்த³ஸோ மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவேய்யா’’திஆதி³னா தத³னுரூபவஸேன பரிவத்தேத்வா அஸாதா⁴ரணஸிக்கா²பதே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தே³த்வா பி⁴க்கு²னிபாதிமோக்கு²த்³தே³ஸவஸேன ஏகதோ ஸங்க³ஹிதானி. யஸ்மா ச நேஸம் பி⁴க்கு²விப⁴ங்கே³ (பாரா. 44 ஆத³யோ) வுத்தனயேனேவ ஸப்³போ³பி வினிச்ச²யோ ஸக்கா ஞாதும், தஸ்மா தானி வஜ்ஜேத்வா அஸாதா⁴ரணானம் ஏவ இத⁴ விப⁴ங்கோ³ வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம்.
659. பி⁴க்கூ²னம் ‘‘காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸாதி³யேய்யா’’தி அவத்வா ‘‘ஸமாபஜ்ஜேய்யா’’தி வுத்தத்தா ‘‘பி⁴க்கு² ஆபத்தியா ந காரேதப்³போ³’’தி வுத்தம். தப்³ப³ஹுலனயேனாதி கிரியாஸமுட்டா²னஸ்ஸேவ ப³ஹுலபா⁴வதோ, ஏதேன அகிரியாஸமுட்டா²னாபி அயம் ஆபத்தி ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. கிஞ்சாபி த³ஸ்ஸேதி, மயம் பனேத்த² ஏவம் தக்கயாம ‘‘காயஸம்ஸக்³க³க்க²ணே ஸாதி³யந்தியா கிரியாய அபா⁴வேபி ததோ புப்³பே³ பவத்திதானம் படிச்ச²ன்னட்டா²னக³மனஇங்கி³தாகாரத³ஸ்ஸனாதி³கிரியானம் வஸேனேவ கிரியாஸமஉட்டா²னமேவ, பரேஹி மக்³கே³ கரியமானுபக்கமேன நிச்சலஸ்ஸ ஸாதி³யதோ ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² விய புப்³ப³பயோகா³பா⁴வேபி வா தஸ்மிஞ்ஞேவ க²ணே பரூபக்கமேன ஜனியமானாய அத்தனோ காயசலனாதி³ஸங்கா²தாய கிரியாய, ஸா ஹி ஸாதி³யமானேன தஸ்ஸா சித்தேனாபி ஸமுட்டி²தா கிரியா நாம ஹோதி அவாயமித்வா பரூபக்கமேன மேது²னஸாதி³யனே விய, பி⁴க்கூ²னம் பன பரூபக்கமஜனிதம் கிரியம் அப்³போ³ஹாரிகம் கத்வா அத்தனா கரியமானபயோக³வஸேனேவ ‘காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸமாபஜ்ஜேய்யா’தி ஏவம் விஸேஸேத்வாவ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ பஞ்ஞத்தத்தா ஸாதி³யமானேபி ந தோ³ஸோ. இதரதா² ஹி தப்³ப³ஹுலனயேனேத்த² கிரியத்தே க³ய்ஹமானே அஞ்ஞேஸம்பி கிரியாகிரியஸிக்கா²பதா³னம் கிரியத்தக்³க³ஹணப்பஸங்கோ³ ஸியா’’தி. தஸ்மா வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். ஸாதி கிரியாஸமுட்டா²னதா. ததே²வாதி காயஸம்ஸக்³க³ராகீ³ ஏவ.
உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.