2. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகண்டோ³

1. ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

234. தேரஸகஸ்ஸாதி தேரஸ ஸிக்கா²பதா³னி பரிமாணானி அஸ்ஸாதி தேரஸகோ, கண்டோ³, தஸ்ஸ. ஸமதே² விபஸ்ஸனாய வா அபி⁴ரதிரஹிதோ இத⁴ அனபி⁴ரதோ, ந பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி ஆஹ ‘‘விக்கி²த்தசித்தோ’’தி. விக்கி²த்ததாய காரணமாஹ காமராகா³இச்சாதி³.

235. அப்³போ³ஹாரிகாதி ஸீலவிபத்திவோஹாரம் நாரஹதீதி கத்வா வுத்தம். அகுஸலபா⁴வே பனஸ்ஸா அப்³போ³ஹாரதா நத்தி².

236-7. சேதனா-ஸத்³த³தோ விஸும் ஸம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தா²பா⁴வம் இக-பச்சயஸ்ஸ ச அத்த²வந்ததம் த³ஸ்ஸேதும் ஸஞ்சேதனா வாதிஆதி³ து³தியவிகப்போ வுத்தோ. ஸிகா²ப்பத்தோ அத்தோ²தி அதி⁴ப்பேதத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஆஸயபே⁴த³தோதி பித்தஸேம்ஹபுப்³ப³லோஹிதானம் சதுன்னம் ஆஸயானம் பே⁴தே³ன. தா⁴துனானத்ததோதி ரஸருஹிராதீ³னம் ஸத்தன்னம், பத²வாதீ³னம் வா சதுன்னம் தா⁴தூனம் நானத்தேன. வத்தி²ஸீஸந்தி முத்தவத்தி²தோ மத்த²கபஸ்ஸம். ஹத்தி²மத³சலனம் நாமஞ்ச ஸம்ப⁴வோதி ஆஹ ‘‘ஸம்ப⁴வோ நிக்க²மதீ’’தி. ஸம்ப⁴வவேக³ந்தி ஸம்ப⁴வஸ்ஸ டா²னதோ சவித்வா த³கஸோதாபி⁴முக²ம் ஓதரணேன ஸஞ்ஜாதஸரீரக்கோ²ப⁴வேக³ம். பா³ஹுஸீஸந்தி க²ந்த⁴ப்பதே³ஸம். த³ஸ்ஸேஸீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதுத்தோ², தேன யஸ்மா கண்ணசூளிகாஹி ஸம்ப⁴வோ நிக்க²மதி…பே… ஸம்ப⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேஸி, தஸ்மா ததியஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் ஸுபா⁴ஸிதந்தி ஏவம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³. த³கஸோதந்தி முத்தஸ்ஸ வத்தி²தோ நிக்க²மனமக்³க³ம், அங்க³ஜாதப்பதே³ஸந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸுக்கஞ்ச நாமேதம் ரஸருஹிராதி³ஸத்ததே³ஹதா⁴தூஸு மஜ்ஜி²மதா⁴துசதுஜம் அட்டி²மிஞ்ஜாதி³ விய பத²வீதா⁴துஸங்க³ஹிதம் ஆஹாரூபஜீவீனம் ஸகலகாயக³தம் அதித³ஹரதா³ரகானம்பி அத்தே²வ, தம் பன பன்னரஸஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸதோ பட்டா²ய ஸத்தானம் ஸமுப்பஜ்ஜனககாமராகே³ஹேவ டா²னதோ சலதி, சலிதஞ்ச ஆபோதா⁴துபா⁴வேன சித்தஜமேவ ஹுத்வா த³கஸோதம் ஓதரதி, த³கஸோததோ பன பட்டா²ய சித்தபச்சயஉதுஜம் ஹோதி மத்த²லுங்க³தோ சலிதஸிங்கா⁴ணிகா விய. யேஸம் பன ஸமுச்சே²த³னவிக்க²ம்ப⁴னாதீ³ஹி ராக³பரியுட்டா²னம் நத்தி², தேஸம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² ந ஸியா. இதி யதா²டா²னதோ ஸுக்கஸ்ஸ விஸ்ஸட்டி²யேவ ராக³சித்தஸமுட்டா²னா, ந பகதிரூபம், தேனேவ கதா²வத்து²அட்ட²கதா²யம் (கதா². அட்ட². 307) ‘‘ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² நாம ராக³ஸமுட்டா²னா ஹோதீ’’தி ஸுக்கஸ்ஸ விஸ்ஸட்டி² ஏவ ராக³ஸமுட்டா²னா வுத்தா, ந பகதிரூபம். ச²ன்னம் பன காமாவசரதே³வானம் விஜ்ஜமானாபி ஸுக்கதா⁴து த்³வயம்த்³வயஸமாபத்திவஸேன பரியுட்டி²தராகே³னாபி டா²னதோ ந க³ளதி, யதா²டா²னே ஏவ ட²த்வா கிஞ்சி விகாரம் ஆபஜ்ஜமானா தங்க²ணிகபரிளாஹவூபஸமாவஹா மேது²னகிச்சனிட்டா²பிதா ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். கேசி பன ‘‘காயஸம்ப²ஸ்ஸஸுக²மேவ தேஸம் காமகிச்ச’’ந்தி வத³ந்தி. கீ²ணாஸவானம் பன அனாகா³மீனஞ்ச ஸப்³ப³ஸோ காமராகா³பா⁴வேன ஸுக்கதா⁴துவிகாரம்பி நாபஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ரூபீப்³ரஹ்மானம் பன விக்க²ம்பி⁴தகாமராகே³ன ஜனிதத்தா அனாஹாரூபஜீவிதத்தா ச ஸப்³ப³தா² ஸுக்கதா⁴துபி நத்தே²வ. ததே²வாதி மோசனஸ்ஸாதே³ன நிமித்தே உபக்கமதோதிஆதி³ம் அதிதி³ஸதி. ‘‘விஸ்ஸட்டீ²தி டா²னாசாவனா வுச்சதீ’’தி பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 237) வுத்தத்தா ‘‘த³கஸோதம் ஓதிண்ணமத்தே’’தி கஸ்மா வுத்தந்தி ஆஹ த³கஸோதோரோஹணஞ்சேத்தா²திஆதி³. ஏத்தா²தி தீஸுபி வாதே³ஸு. அதி⁴வாஸேத்வாதி நிமித்தே உபக்கமித்வா புன விப்படிஸாரே உப்பன்னே மோசனஸ்ஸாத³ம் வினோதே³த்வா. அந்தரா நிவாரேதுந்தி அத்தனோ நிமித்தே கதூபக்கமேன டா²னா சுதம் த³கஸோதம் ஓதரிதும் அத³த்வா அந்தரா நிவாரேதும். மோசனஸ்ஸாதே³ன ஹத்த²பரிகம்மாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ முத்தேபி து³க்கடமேவ, நிமித்தே உபக்கமாபா⁴வதோ பன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஹத்த²…பே… அனாபத்தீ’’தி. த³கஸோதோரோஹணஞ்சேத்தா²திஆதி³னா வுத்தவினிச்ச²யம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அயம் ஸப்³பா³சரியஸாதா⁴ரணவினிச்ச²யோ’’தி வுத்தம்.

கோ²ப⁴கரணபச்சயோ நாம விஸபா⁴க³பே⁴ஸஜ்ஜஸேனாஸனாஹாராதி³பச்சயோ. நானாவித⁴ம் ஸுபினந்தி கு²பி⁴தவாதாதி³தா⁴தூனம் அனுகு³ணம். அனுபூ⁴தபுப்³ப³ந்தி புப்³பே³ பூ⁴தபுப்³ப³ம் மனஸா பரிகப்பிதபுப்³ப³ஞ்ச. ஸக்³க³னரகதே³ஸந்தராதீ³னம்பி ஹி ஸங்க³ஹேத்வா வுத்தம். அத்த²காமதாய வா அனத்த²காமதாய வாதி இத³ம் தே³வதானம் ஹிதாஹிதாதி⁴ப்பாயதம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். அத்தா²ய வா அனத்தா²ய வாதி ஸபா⁴வதோ ப⁴விதப்³ப³ம் ஹிதாஹிதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். நனு தே³வதாஹி உபஸம்ஹரியமானானி ஆரம்மணானி பரமத்த²தோ நத்தி², கத²ம் தானி புரிஸோ பஸ்ஸதி, தே³வதா வா தானி அவிஜ்ஜமானானி உபஸம்ஹரந்தீதி சோத³னம் மனஸி கத்வா ஆஹ ஸோ தாஸந்திஆதி³. தேன ‘‘ஏவமேஸோ பரிகப்பதூ’’தி தே³வதாஹி சிந்திதமத்தேன ஸுபந்தஸ்ஸ சித்தம் ப⁴வங்க³ஸந்ததிதோ நிபதித்வா தே³வதாஹி சிந்திதனியாமேனேவ பரிகப்பமானம் பவத்ததி, ஏவம் தேன பரிகப்பமானானி ஆரம்மணானி தே³வதாஹி உபஸம்ஹடானி நாம ஹோந்தி, தானி ச ஸோ தே³வதானுபா⁴வேன பஸ்ஸதி நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. போ³தி⁴ஸத்தமாதா விய புத்தபடிலாப⁴னிமித்தந்திஆதீ³ஸு போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ க³ப்³போ⁴க்கந்திதி³வஸே மஹாமாயாதே³வியா அத்தனோ த³க்கி²ணபஸ்ஸேன ஏகஸ்ஸ ஸேதவரவாரணஸ்ஸ அந்தோகுச்சி²பவிட்ட²பா⁴வத³ஸ்ஸனம் புத்தபடிலாப⁴னிமித்தம் ஸுபினம் நாம. அம்ஹாகம் பன போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ‘‘ஸ்வே பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி சாதுத்³த³ஸியம் பக்க²ஸ்ஸ ரத்திவிபா⁴யனகாலே ஹிமவந்தம் பி³ப்³போ³ஹனம் கத்வா புரத்தி²மபச்சி²மஸமுத்³தே³ஸு வாமத³க்கி²ணஹத்தே² த³க்கி²ணஸமுத்³தே³ பாதே³ ச ஓத³ஹித்வா மஹாபத²வியா ஸயனம் ஏகோ, த³ப்³ப³திணஸங்கா²தாய திரியா நாம திணஜாதியா நங்க³லமத்தரத்தத³ண்டா³ய நாபி⁴தோ உக்³க³தாய க²ணேன அனேகயோஜனஸஹஸ்ஸம் நப⁴ம் ஆஹச்ச டா²னம் ஏகோ, ஸேதானம் கண்ஹஸீஸானம் கிமீனம் பாதே³ஹி உஸ்ஸக்கித்வா யாவ ஜாணுமண்ட³லம் ஆஹச்ச டா²னம் ஏகோ, நானாவண்ணானம் சதுன்னம் ஸகுணானம் சதூஹி தி³ஸாஹி ஆக³ந்த்வா பாத³மூலே ஸேதவண்ணதாபஜ்ஜனம் ஏகோ, போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ மஹதோ மீள்ஹபப்³ப³தஸ்ஸ உபரி அலிம்பமானஸ்ஸ சங்கமனம் ஏகோதி இமே பஞ்ச மஹாஸுபினா நாம, இமே ச யதா²க்கமம் ஸம்போ³தி⁴யா, தே³வமனுஸ்ஸேஸு அரியமக்³க³ப்பகாஸனஸ்ஸ, கி³ஹீனஞ்ச ஸரணூபக³மனஸ்ஸ, க²த்தியாதி³சதுவண்ணானம் பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தபடிலாப⁴ஸ்ஸ, சதுன்னம் பச்சயானம் லாபே⁴ அலித்தபா⁴வஸ்ஸ ச புப்³ப³னிமித்தானீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸோளஸ ஸுபினா பாகடா ஏவ. ஏகந்தஸச்சமேவாதி ப²லனியமுப்பத்திதோ வுத்தம். த³ஸ்ஸனம் பன ஸப்³ப³த்த² விபல்லத்த²மேவ. தா⁴துக்கோ²பா⁴தீ³ஸு சதூஸு மூலகாரணேஸு த்³வீஹி தீஹிபி காரணேஹி கதா³சி ஸுபினம் பஸ்ஸந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸம்ஸக்³க³பே⁴த³தோ’’தி. ஸுபினபே⁴தோ³தி ஸச்சாஸச்சத்த²தாபே⁴தோ³.

ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணந்தி ஏத்த² கம்மனிமித்தக³தினிமித்ததோ அஞ்ஞரூபமேவ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிமித்தந்தி ரூபனிமித்தம், தம் ஆதி³ யேஸம் ஸத்தனிமித்தாதீ³னம் தானி ரூபனிமித்தாதீ³னி ஆரம்மணானி யஸ்ஸ ப⁴வங்க³சித்தஸ்ஸ தம் ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணம். ஈதி³ஸானீதி ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணானி ராகா³தி³ஸம்பயுத்தானி ச. ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேனாதி படிபு³த்³த⁴ஸ்ஸ பகதிவீதி²சித்தேன. கோ நாம பஸ்ஸதீதி ஸுத்தபடிபு³த்³த⁴பா⁴வவியுத்தாய சித்தப்பவத்தியா அபா⁴வதோ ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ நாம ந ஸியாதி அதி⁴ப்பாயோ, தேனாஹ ‘‘ஸுபினஸ்ஸ அபா⁴வோவ ஆபஜ்ஜதீ’’தி. கபிமித்³த⁴பரேதோதி இமினா நித்³தா³வஸேன பவத்தமானப⁴வங்க³ஸந்ததிப்³யவஹிதாய குஸலாகுஸலாய மனோத்³வாரவீதி²யா ச பஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேதி, தேனாஹ யா நித்³தா³திஆதி³. த்³வீஹி அந்தேஹி முத்தோதி குஸலாகுஸலஸங்கா²தேஹி த்³வீஹி அந்தேஹி முத்தோ. ஆவஜ்ஜனததா³ரம்மணக்க²ணேதி ஸுபினே பஞ்சத்³வாரவீதி²யா அபா⁴வதோ மனோத்³வாரே உப்பஜ்ஜனாரஹம் க³ஹேத்வா வுத்தம்.

ஏத்த² ச ஸுபினந்தேபி ததா³ரம்மணவசனதோ அனுபூ⁴தேஸு ஸுதபுப்³பே³ஸு வா ரூபாதீ³ஸு புராபத்திபா⁴வேன பரிகப்பேத்வா விபல்லாஸதோ பவத்தமானாபி காமாவசரவிபாகத⁴ம்மா பரித்தத⁴ம்மே நிஸ்ஸாய பரிகப்பேத்வா பவத்தத்தா பரித்தாரம்மணா வுத்தா, ந பன ஸரூபதோ பரித்தத⁴ம்மே க³ஹேத்வா பவத்தத்தா ஏவாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏவஞ்ச இத்தி²புரிஸாதி³ஆகாரம் ஆரோபேத்வா பவத்தமானானம் ராகா³தி³ஸவிபாகத⁴ம்மானம்பி தேஸம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா உப்பன்னானம் படிஸந்தா⁴தி³விபாகானம்பி பரித்தாரம்மணதா கம்மனிமித்தாரம்மணதா ச உபபன்னா ஏவ ஹோதி. வத்து²த⁴ம்மவினிமுத்தம் பன ஸம்முதிபூ⁴தம் கஸிணாதி³படிபா⁴கா³ரம்மணம் க³ஹேத்வா உப்பன்னா உபசாரப்பனாதி³வஸப்பவத்தா சித்தசேதஸிகத⁴ம்மா ஏவ பரித்தத்திகே (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 12) ந வத்தப்³பா³ரம்மணாதி க³ஹேதப்³பா³.

ஸ்வாயந்தி ஸுபினோ. விபல்லாஸேன பரிகப்பிதபரித்தாரம்மணத்தா ‘‘து³ப்³ப³லவத்து²கத்தா’’தி வுத்தம், அவிஜ்ஜமானாரம்மணே அவஸவத்திதோதி அதி⁴ப்பாயோ, தேனாஹ அவிஸயே உப்பன்னத்தாதிஆதி³.

ஆபத்தினிகாயஸ்ஸாதி இத³ம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி புல்லிங்க³-ஸத்³த³ஸ்ஸ அனுரூபவஸேன வுத்தம். அஸ்ஸாதி அஸ்ஸ ஆபத்தினிகாயஸ்ஸ, வுட்டா²பேதும் இச்சி²தஸ்ஸாதி அத்தோ², தேனாஹ கிம் வுத்தந்திஆதி³. ருள்ஹிஸத்³தே³னாதி ஏத்த² ஸமுதா³யே நிப்ப²ன்னஸ்ஸாபி ஸத்³த³ஸ்ஸ ததே³கதே³ஸேபி பஸித்³தி⁴ இத⁴ ருள்ஹீ நாம, தாய ருள்ஹியா யுத்தோ ஸத்³தோ³ ருள்ஹீஸத்³தோ³, தேன. ருள்ஹியா காரணமாஹ அவயவேஇச்சாதி³னா.

காலஞ்சாதி ‘‘ராகூ³பத்த²ம்பே⁴’’திஆதி³னா த³ஸ்ஸிதகாலஞ்ச, ‘‘ராகூ³பத்த²ம்பே⁴’’தி வுத்தே ராகூ³பத்த²ம்பே⁴ ஜாதே தஸ்மிம் காலே மோசேதீதி அத்த²தோ காலோ க³ம்மதி. நவமஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயஸ்ஸாதி வீமம்ஸாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ. வத்தூ²தி விஸயம்.

238. லோமா ஏதேஸம் ஸந்தீதி லோமஸா, ப³ஹுலோமபாணகா.

239. மோசனேனாதி மோசனப்பயோகே³ன. மோசனஸ்ஸாத³ஸம்பயுத்தாயாதி ஏத்த² மோசனிச்சா²வ மோசனஸ்ஸாதோ³, தேன ஸம்பயுத்தா சேதனா மோசனஸ்ஸாத³சேதனாதி அத்தோ², ந பன மோசனே அஸ்ஸாத³ம் ஸுக²ம் பத்தே²ந்தியா சேதனாயாதி ஏவம் அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³, இதரதா² ஸுக²த்தா²ய மோசேந்தஸ்ஸேவ ஆபத்தி, ந ஆரோக்³யாதி³அத்தா²யாதி ஆபஜ்ஜதி. தஸ்மா ஆரோக்³யாதீ³ஸு யேன கேனசி அதி⁴ப்பாயேன மோசனிச்சா²ய சேதனாயாதி அத்தோ²வ க³ஹேதப்³போ³.

240. வாயமதோதி அங்க³ஜாதே காயேன உபக்கமதோ. த்³வே ஆபத்திஸஹஸ்ஸானீதி க²ண்ட³சக்காதீ³னி அனாமஸித்வாவ வுத்தம், இச்ச²ந்தேன பன க²ண்ட³சக்காதி³பே⁴தே³னாபி க³ணனா காதப்³பா³. ஏகேன பதே³னாதி கே³ஹஸிதபேமபதே³ன. ததே²வாதி மோசனஸ்ஸாத³சேதனாய ஏவ கா³ள்ஹம் பீளனாதி³ப்பயோக³ம் அவிஜஹித்வா ஸுபனேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி வுத்தம். ஸுத்³த⁴சித்தோதி மோசனஸ்ஸாத³ஸ்ஸ நிமித்தே ஊருஆதீ³ஹி கதஉபக்கமஸ்ஸ விஜஹனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேன அஸுப⁴மனஸிகாராபா⁴வேபி பயோகா³பா⁴வேனேவ மோசனேபி அனாபத்தி தீ³பிதாதி வேதி³தப்³பா³.

தேன உபக்கமேன முத்தேதி முச்சமானம் வினா அஞ்ஞஸ்மிம்பி ஸுக்கே டா²னதோ முத்தே. யதி³ பன உபக்கமே கதேபி முச்சமானமேவ த³கஸோதம் ஓதரதி, து²ல்லச்சயமேவ பயோகே³ன முத்தஸ்ஸ அபா⁴வா. ஜக்³க³னத்தா²யாதி சீவராதீ³ஸு லிம்பனபரிஹாராய ஹத்தே²ன அங்க³ஜாதக்³க³ஹணம் வட்டதி, தப்பயோகோ³ ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. அனோகாஸந்தி அங்க³ஜாதப்பதே³ஸம்.

262. ஸுபினந்தேன காரணேனாதி ஸுபினந்தே பவத்தஉபக்கமஹேதுனா. ஆபத்திட்டா²னேயேவ ஹி அயம் அனாபத்தி அவிஸயத்தா வுத்தா. தேனாஹ ‘‘ஸசஸ்ஸ விஸயோ ஹோதி நிச்சலேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்திஆதி³.

263. வினீதவத்து²பாளியம் அண்ட³கண்டு³வனவத்து²ஸ்மிம் மோசனாதி⁴ப்பாயேன அண்ட³சலனேன அங்க³ஜாதஸ்ஸாபி சலனதோ நிமித்தே உபக்கமோ ஹோதீதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ வுத்தோ. யதா² பன அங்க³ஜாதம் ந சலதி, ஏவம் அண்ட³மேவ கண்டு³வனேன பு²ஸந்தஸ்ஸ முத்தேபி அனாபத்தி அண்ட³ஸ்ஸ அனங்க³ஜாதத்தா.

264. வத்தி²ந்தி அங்க³ஜாதஸீஸச்சா²த³கசம்மம். உத³ரம் தாபேந்தஸ்ஸ…பே… அனாபத்தியேவாதி உத³ரதாபனேன அங்க³ஜாதேபி தத்தே தாவத்தகேன நிமித்தே உபக்கமோ கதோ நாம ந ஹோதீதி வுத்தம்.

265. ஏஹி மே த்வம், ஆவுஸோ, ஸாமணேராதி வத்து²ஸ்மிம் அஞ்ஞம் ஆணாபேது, தேன கரியமானஸ்ஸ அங்க³ஜாதசலனஸ்ஸ மோசனஸ்ஸாதே³ன ஸாதி³யனதோ தம் சலனம் பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸாதி³யனசித்தஸமுட்டி²தம்பி ஹோதீதி ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²பச்சயஸ்ஸ அங்க³ஜாதசலனஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தா அஸ்ஸாத³சேதனாவ ஆபத்தியா அங்க³ம் ஹோதி, ந ஆணாபனவாசா தஸ்ஸா பவத்திக்க²ணே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ அஸிஜ்ஜ²னதோ. ஏவம் ஆணாபேத்வாபி யோனிஸோமனஸிகாரேன மோசனஸ்ஸாத³ம் படிவினோதே³ந்தஸ்ஸ ஆபத்திஅஸம்ப⁴வதோ இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் அனாணத்திகம், காயகம்மம், கிரியஸமுட்டா²னஞ்ச ஜாதந்தி க³ஹேதப்³ப³ம், ஆணாபனவாசாய பன து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. யோ பன பரேன அனாணத்தேன ப³லக்காரேனாபி கரியமானப்பயோக³ம் மோசனஸ்ஸாதே³ன ஸாதி³யதி, தஸ்ஸாபி முத்தே பட²மபாராஜிகே விய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவ, அமுத்தே து²ல்லச்சயம். மோசனஸ்ஸாதே³ சேதனாய பன அஸதி காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன ஸாதி³யந்தஸ்ஸாபி முத்தேபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனாபத்தீதி ஆசரியா வத³ந்தி, தஞ்ச யுத்தமேவ.

266. காயத்த²ம்ப⁴னவத்து²ஸ்மிம் சலனவஸேன யதா² அங்க³ஜாதே உபக்கமோ ஸம்ப⁴வதி, ததா² விஜம்பி⁴தத்தா ஆபத்தி வுத்தா.

உபனிஜ்ஜா²யனவத்து²ஸ்மிம் அங்க³ஜாதந்தி ஜீவமானஇத்தீ²னம் பஸ்ஸாவமக்³கோ³வ அதி⁴ப்பேதோ, நேதரோ.

267. புப்பா²வலீதி கீளாவிஸேஸோ. தம் கிர கீளந்தா நதீ³ஆதீ³ஸு சி²ன்னதடம் உத³கேன சிக்க²ல்லம் கத்வா தத்த² உபோ⁴ பாதே³ பஸாரேத்வா நிஸின்னா பதந்தி, ‘‘புப்பா²வலிய’’ந்திபி பாடோ². பவேஸேந்தஸ்ஸாதி பயோஜகத்தேன த்³விகம்மிகத்தா ‘‘வாலிகம் அங்க³ஜாத’’ந்தி உப⁴யத்தா²பி உபயோக³வசனம் கதம். சேதனா, உபக்கமோ, முச்சனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி.

ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

269. து³தியே கேஸுசி வாதபானேஸு விவடேஸு ப³ஹிபி அந்த⁴காரத்தா ஆலோகோ ந பவிஸதி, விவடகவாடேன அஞ்ஞதோ ஆக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ ஆலோகஸ்ஸ நிவாரணதோ கவாடஸ்ஸ பிட்டி²பஸ்ஸே க⁴னந்த⁴காரோவ ஹோதி, தாதி³ஸானி ஸந்தா⁴ய ‘‘யேஸு விவடேஸு அந்த⁴காரோ ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ப்³ராஹ்மணீ அத்தனோ அங்க³மங்கா³னம் பராமஸனக்க²ணே அனாசாரானுகூலா ஹுத்வா ந கிஞ்சி வத்வா பி⁴க்கு²னோ வண்ணப⁴ணனக்க²ணே வுத்தத்தா ஆஹ ‘‘பப்³ப³ஜிதுகாமோ மஞ்ஞேதி ஸல்லக்கே²த்வா’’தி, பப்³ப³ஜிதுகாமோ வியாதி ஸல்லக்கே²த்வாதி அத்தோ². குலித்தீ²னம் ஏவம் பரேஹி அபி⁴ப⁴வனம் நாம அச்சந்தாவமானோதி ஆஹ ‘‘அத்தனோ விப்பகார’’ந்தி.

270. ஓதிண்ணஸத்³த³ஸ்ஸ கம்மஸாத⁴னபக்க²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘யக்கா²தீ³ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம், கத்துஸாத⁴னபக்க²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கூபாதீ³னீ’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிந்தி இத்தி²ஸரீரஸங்கா²தே வத்து²ஸ்மிம்.

271. அஸ்ஸாதி ஹத்த²க்³கா³ஹாதி³கஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ.

273. ஏதேஸம் பதா³னந்தி ஆமஸனாதி³பதா³னம். இத்தி²ஸஞ்ஞீதி மனுஸ்ஸித்தி²ஸஞ்ஞீ. நம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ காயவிஸேஸனபா⁴வேன ஏதம் காயந்தி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² வா’’திஆதி³ வுத்தம். ஓமஸந்தோ…பே… ஏகாவ ஆபத்தீதி அனிவத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந நிவத்த²ம். ஸனிவத்தா²ய பன மத்த²கதோ பட்டா²ய ஹத்த²ம் ஓதாரேந்தஸ்ஸ நிவத்த²ஸாடகோபரி ஹத்தே² ஆருள்ஹே து²ல்லச்சயம். ஸாடகதோ ஹத்த²ம் ஓதாராபேத்வா ஜங்க⁴தோ பட்டா²ய ஓமஸந்தஸ்ஸ புன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ.

யதா²னித்³தி³ட்ட²னித்³தே³ஸேதி யதா²வுத்தகாயஸம்ஸக்³க³னித்³தே³ஸே. தேனாதி யேன காரணேன வத்து²ஸஞ்ஞாத³யோ ஹோந்தி, தேன காரணேன. யதா²வுத்தஸிக்கா²பத³னித்³தே³ஸே வுத்தம் க³ருகம் பி⁴க்கு²னோ கரேய்ய பகாஸேய்யாதி யோஜனா.

ஸஞ்ஞாய விராகி³தம்ஹீதி ஸஞ்ஞாய விரத்³தா⁴ய. இத³ம் நாம வத்து²ந்தி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஆக³தம், அனாக³தஞ்ச யம் கிஞ்சி ஸவிஞ்ஞாணகாவிஞ்ஞாணகம் பு²ஸந்தஸ்ஸ அனாபத்திஅபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

ஸாரத்தந்தி காயஸம்ஸக்³க³ராகே³னேவ ஸாரத்தம். விரத்தந்தி காயஸம்ஸக்³க³ராக³ரஹிதம் மாதுஆதி³ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. து³க்கடந்தி மாதுபேமாதி³வஸேன க³ண்ஹந்தஸ்ஸ வஸேன வுத்தம், விரத்தம்பி இத்தி²ம் காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன க³ண்ஹந்தஸ்ஸ பன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஏவ. இமாய பாளியா ஸமேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ம் ஸமேதீதி சே? யதி³ ஹி ‘‘இத்தி²யா காயப்படிப³த்³த⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தே உப்பன்னே இத்தி²ஸஞ்ஞா விராகி³தா ப⁴வேய்ய. காயப்படிப³த்³த⁴க்³க³ஹணேபி து²ல்லச்சயேனாபி ந ப⁴விதப்³ப³ம் இத்தி²ஸஞ்ஞாய ஏவ பாளியம் (பாரா. 276) து²ல்லச்சயஸ்ஸ வுத்தத்தா, தஸ்மா ‘‘இத்தி²யா காயப்படிப³த்³த⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி காயம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ இத்தி²ஸஞ்ஞா விராகி³தா நாம ந ஹோதீதி காயப்படிப³த்³த⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி காயம் க³ண்ஹதோ இத்தி²ஸஞ்ஞாய சேவ காயஸம்ஸக்³க³ராக³ஸ்ஸ ச காயக்³க³ஹணஸ்ஸ ச ஸம்ப⁴வா யதா²வத்து²கம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸமேவ ஆபஜ்ஜதீ’’தி மஹாஸுமத்தே²ரேன வுத்தவாதோ³வ இமாய பாளியா ஸமேதி. அட்ட²கதா²யஞ்ஹி ‘‘ஸம்ப³ஹுலா இத்தி²யோ பா³ஹாஹி பரிக்கி²பித்வா க³ண்ஹாமீ’’தி ஸஞ்ஞாய பரிக்கி²பதோ மஜ்ஜ²க³தானம் வஸேன து²ல்லச்சயம் வுத்தம். ந ஹி தஸ்ஸ ‘‘மஜ்ஜ²க³தா இத்தி²யோ காயப்படிப³த்³தே⁴ன க³ண்ஹாமீ’’தி ஸஞ்ஞா அத்தி², தஸ்மா அட்ட²கதா²யபி ஸமேதீதி க³ஹேதப்³ப³ம். நீலேன து³விஞ்ஞேய்யபா⁴வதோ காளித்தீ² வுத்தா.

279. ஸேவனாதி⁴ப்பாயோதி ப²ஸ்ஸஸுக²ஸேவனாதி⁴ப்பாயோ. காயப்படிப³த்³தா⁴மஸனவாரே காயப்படிப³த்³த⁴வஸேன ப²ஸ்ஸபடிவிஜானனம் வேதி³தப்³ப³ம். சித்துப்பாத³மத்தே ஆபத்தியாபா⁴வதோ அனாபத்தீதி இத³ம் காயஸம்ஸக்³க³ராக³மத்தேன காயசலனஸ்ஸ அனுப்பத்திதோ இத்தி²யா கரியமானகாயசலனம் ஸாதி³யதோபி பயோகா³பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பட²மபாராஜிகே பன பரேஹி உபக்கமியமானஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஸேவனாதி⁴ப்பாயே உப்பன்னே தேன அதி⁴ப்பாயேன அங்க³ஜாதக்கோ²போ⁴ ஸயமேவ அவஸ்ஸம் ஸஞ்ஜாயதி, ஸோ ச தேன கதோ நாம ஹோதீதி பாராஜிகம் வுத்தம், தேனேவ நயேன பட²மஸங்கா⁴தி³ஸேஸேபி பரேன கரியமானபயோக³ஸாதி³யமானேபி அங்க³ஜாதக்கோ²ப⁴ஸம்ப⁴வேன ஆபத்தி ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். சதுத்தே²தி ‘‘ந ச காயேன வாயமதி, ந ச ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானாதீ’’தி இமஸ்மிம் வாரே. ப²ஸ்ஸபடிவிஜானனம்பீதி அபி-ஸத்³தே³ன ததியவாரே விய வாயாமோபி நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. நிஸ்ஸக்³கி³யேன நிஸ்ஸக்³கி³யாமஸனே வியாதி இத³ம் பன ப²ஸ்ஸபடிவிஜானனாபா⁴வமத்தஸ்ஸேவ நித³ஸ்ஸனம், ந பயோகா³பா⁴வஸ்ஸாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். மோக்கா²தி⁴ப்பாயோதி ஏத்த² சித்தஸ்ஸ லஹுபரிவத்திதாய அந்தரந்தரா காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ ஸமுப்பன்னேபி மோக்கா²தி⁴ப்பாயஸ்ஸ அவிச்சி²ன்னதாய அனாபத்தியேவ, விச்சி²ன்னே பன தஸ்மிம் ஆபத்தி ஏவ.

பத³பா⁴ஜனீயவண்ணனானயோ.

281. ஏத்த² க³ண்ஹாஹீதி ந வத்தப்³பா³தி கே³ஹஸிதபேமேன காயப்படிப³த்³தே⁴ன பு²ஸனே து³க்கடம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், காருஞ்ஞேன பன வத்தா²தி³ம் க³ஹேதும் அஸக்கோந்திம் ‘‘க³ண்ஹா’’தி வத³ந்தஸ்ஸாபி அவஸஸபா⁴வப்பத்தம் உத³கே நிமுஜ்ஜந்திம் காருஞ்ஞேன ஸஹஸா அனாமாஸந்தி அசிந்தேத்வா கேஸாதீ³ஸு க³ஹேத்வா மோக்கா²தி⁴ப்பாயேன ஆகட்³ட⁴தோபி அனாபத்தியேவ. ந ஹி மீயமானம் மாதரம் உக்கி²பிதும் ந வட்டதி. அஞ்ஞாதிகாய இத்தி²யாபி ஏஸேவ நயோ. உக்கட்டா²ய மாதுயாபி ஆமாஸோ ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘மாதர’’ந்தி வுத்தம். தஸ்ஸா காதப்³ப³ம் பன அஞ்ஞாஸம்பி இத்தீ²னம் கரோந்தஸ்ஸாபி அனாபத்தியேவ அனாமாஸத்தே விஸேஸாபா⁴வா.

திணண்டு³பகந்தி ஹிரிவேராதி³மூலேஹி கேஸாலங்காரத்தா²ய கதசும்ப³டகம். பரிவத்தேத்வாதி அத்தனோ நிவாஸனாதி³பா⁴வதோ அபனேத்வா. பூஜாதி³அத்த²ம் பன தாவகாலிகம்பி ஆமஸிதும் வட்டதி. ஸீஸபஸாத⁴னகத³ந்தஸூசிஆதீ³தி இத³ம் ஸீஸாலங்காரத்தா²ய படபிலோதிகாதீ³ஹி கதம் ஸீஸபஸாத⁴னகஞ்சேவ த³ந்தஸூசிஆதி³ சாதி த்³விதா⁴ யோஜேத்வா ஸீஸபஸாத⁴னம் ஸிபாடிகோபகரணத்தா²ய சேவ த³ந்தஸூசிஉபகரணத்தா²ய ச க³ஹேதப்³ப³ந்தி யதா²க்கமம் அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. கேஸகலாபம் ப³ந்தி⁴த்வா தத்த² திரியம் பவேஸனத்தா²ய கதா த³ந்தஸூசி ஏவ ஸீஸபஸாத⁴னகத³ந்தஸூசீதி ஏகமேவ கத்வா ஸிபாடிகாய பக்கி²பித்வா பரிஹரிதப்³ப³ஸூசியேவ தஸ்ஸ தஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ உபகரணந்தி ஸிபாடிகாஸூசிஉபகரணந்தி ஏவம் வா யோஜனா காதப்³பா³. போத்த²கரூபந்தி ஸுதா⁴தீ³ஹி கதம், பாராஜிகவத்து²பூ⁴தானம் திரச்சா²னக³தித்தீ²னம் ஸண்டா²னேன கதம்பி அனாமாஸமேவ. இத்தி²ரூபாதீ³னி த³ஸ்ஸேத்வா கதம், வத்த²பி⁴த்திஆதி³ஞ்ச இத்தி²ரூபம் அனாமஸித்வா வளஞ்ஜேதும் வட்டதி. ஏவரூபேஹி அனாமாஸே காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ அஸதி காயப்படிப³த்³தே⁴ன ஆமஸதோ தோ³ஸோ நத்தி². பி⁴ந்தி³த்வாதி ஏத்த² அனாமாஸம்பி த³ண்ட³பாஸாணாதீ³ஹி பே⁴த³னஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா, பாளியம்பி ஆபதா³ஸு மோக்கா²தி⁴ப்பாயஸ்ஸ ஆமஸனேபி அனாபத்தியா வுத்தத்தா ச. ஸப்பினீஆதீ³ஹி வாளமிகீ³ஹி ச க³ஹிதபாணகானம் மோசனத்தா²ய தம் ஸப்பினீஆதி³ம் வத்த²த³ண்டா³தீ³ஹி பரிக்கி²பித்வா க³ஹேதும், மாதுஆதி³ம் உத³கே மீயமானம் வத்தா²தீ³ஹி க³ஹேதும், அஸக்கோந்திம் கேஸாதீ³ஸு க³ஹேத்வா காருஞ்ஞேன உக்கி²பிதும் வட்டதீதி அயமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³வ. அட்ட²கதா²யம் ‘‘ந த்வேவ ஆமஸிதப்³பா³’’தி இத³ம் பன வசனம் அமீயமானவத்து²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி அயம் அம்ஹாகம் க²ந்தி.

மக்³க³ம் அதி⁴ட்டா²யாதி ‘‘மக்³கோ³ அய’’ந்தி மக்³க³ஸஞ்ஞம் உப்பாதே³த்வாதி அத்தோ². பஞ்ஞபேத்வா தே³ந்தீதி இத³ம் ஸாமீசிவஸேன வுத்தம், தேஹி பன ஆஸனம் அபஞ்ஞபேத்வாவ நிஸீத³தா²தி வுத்தே ஸயமேவ பஞ்ஞபேத்வா நிஸீதி³தும்பி வட்டதி. தத்த²ஜாதகானீதி அச்சி²ந்தி³த்வா பூ⁴தகா³மபா⁴வேனேவ டி²தானி. கீளந்தேனாதி வுத்தத்தா ஸதி பச்சயே ஆமஸந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. பி⁴க்கு²ஸந்தகம் பன பரிபோ⁴கா³ரஹம் ஸப்³ப³தா² ஆமஸிதும் ந வட்டதி து³ருபசிண்ணத்தா. அனுபஸம்பன்னானம் த³ஸ்ஸாமீதி இத³ம் அப்படிக்³க³ஹேத்வா க³ஹணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அத்தனோபி அத்தா²ய படிக்³க³ஹேத்வா க³ஹணே தோ³ஸோ நத்தி² அனாமாஸத்தாபா⁴வா.

மணீதி வேளுரியாதி³தோ அஞ்ஞோ ஜோதிரஸாதி³பே⁴தோ³ ஸப்³போ³பி மணி. வேளுரியோதி அல்லவேளுவண்ணோமணி, ‘‘மஜ்ஜாரக்கி² மண்ட³லவண்ணோ’’திபி வத³ந்தி. ஸிலாதி முக்³க³மாஸவண்ணா அதிஸினித்³தா⁴ காளஸிலா, மணிவோஹாரம் ஆக³தா ரத்தஸேதாதி³வண்ணா ஸுமட்டா²பி ஸிலா அனாமாஸா ஏவாதி வத³ந்தி. ரஜதந்தி கஹாபணமாஸாதி³பே⁴த³ம் ஜதுமாஸாதி³ம் உபாதா³ய ஸப்³ப³ம் வுத்தாவஸேஸம் ரூபியம் க³ஹிதம். லோஹிதங்கோதி ரத்தமணி. மஸாரக³ல்லந்தி கப³ரவண்ணோ மணி, ‘‘மரகத’’ந்திபி வத³ந்தி. பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²ய பிஸித்வா யோஜிதானம் முத்தானம் ரதனபா⁴வவிரஹதோ க³ஹணக்க²ணேபி ரதனாகாரேன அபேக்கி²தாபா⁴வா ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²ய பன வட்டதீ’’தி வுத்தம். யாவ பன தா முத்தா ரதனரூபேன திட்ட²ந்தி, தாவ ஆமஸிதும் ந வட்டதி ஏவ. ஏவம் அஞ்ஞம்பி ரதனபாஸாணம் பிஸித்வா பே⁴ஸஜ்ஜே யோஜனத்தா²ய க³ஹேதும் வட்டதி ஏவ, ஜாதரூபரஜதம் பன பிஸித்வா யோஜனபே⁴ஸஜ்ஜத்தா²யபி ஸம்படிச்சி²தும் ந வட்டதி, க³ஹட்டே²ஹி யோஜேத்வா தி³ன்னம்பி யதி³ பே⁴ஸஜ்ஜே ஸுவண்ணாதி³ரூபேன திட்ட²தி, வியோஜேதுஞ்ச ஸக்கா, தாதி³ஸம் பே⁴ஸஜ்ஜம்பி ந வட்டதி. தம் அப்³போ³ஹாரிகத்தம் க³தம் சே, வட்டதி. ‘‘ஜாதிப²லிகம் உபாதா³யா’’தி வுத்தத்தா, ஸூரியகந்தசந்த³கந்தாதி³கம் ஜாதிபாஸாணம் மணிம்ஹி ஏவ ஸங்க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். த⁴மனஸங்கோ² ச தோ⁴தவித்³தோ⁴ ச ரதனமிஸ்ஸோ சாதி யோஜேதப்³ப³ம். வித்³தோ⁴தி மணிஆதி³பா⁴வேன கதசி²த்³தோ³.

ரதனமிஸ்ஸோதி கஞ்சனலதாதி³விசித்தோ, முத்தாதி³ரதனக²சிதோ ச, ஏதேன த⁴மனஸங்க²தோ அஞ்ஞோ ரதனமிஸ்ஸோவ அனாமாஸோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸிலாயம்பி ஏஸேவ நயோ. பானீயஸங்கோ²தி இமினாவ தா²லகாதி³ஆகாரேன கதஸங்க²மயபா⁴ஜனானி பி⁴க்கூ²னம் ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதீதி ஸித்³த⁴ம். ஸேஸாதி ரதனஸம்யுத்தம் ட²பேத்வா அவஸேஸா.

பீ³ஜதோ பட்டா²யாதி தா⁴துபாஸாணதோ பட்டா²ய. படிக்கி²பீதி ஸுவண்ணமயதா⁴துகரண்ட³கஸ்ஸ, பு³த்³த⁴ரூபாதி³ஸ்ஸ ச அத்தனோ ஸந்தககரணே நிஸ்ஸக்³கி³யத்தா வுத்தம். ‘‘ரூபியச²ட்³ட³கட்டா²னே’’தி வுத்தத்தா ரூபியச²ட்³ட³கஸ்ஸ ஜாதரூபரஜதம் ஆமஸித்வா ச²ட்³டே³தும் வட்டதீதி ஸித்³த⁴ம். கேளாபயிதுந்தி ஆமஸித்வா இதோ சிதோ ச ஸஞ்சாரேதும். வுத்தந்தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தம். கசவரமேவ ஹரிதும் வட்டதீதி கோ³பகா வா ஹோந்து அஞ்ஞே வா, ஹத்தே²ன புஞ்சி²த்வா கசவரம் அபனேதும் வட்டதி, மலம்பி பமஜ்ஜிதும் வட்டதி ஏவாதி வத³ந்தி, தம் அட்ட²கதா²ய ந ஸமேதி கேளாயனஸதி³ஸத்தா. ஆரகூடலோஹந்தி ஸுவண்ணவண்ணோ கித்திமலோஹவிஸேஸோ. திவித⁴ஞ்ஹி கித்திமலோஹம் கம்ஸலோஹம் வட்டலோஹம் ஹாரகூடலோஹந்தி. தத்த² திபுதம்பே³ மிஸ்ஸேத்வா கதம் கம்ஸலோஹம் நாம. ஸீஸதம்பே³ மிஸ்ஸேத்வா கதம் வட்டலோஹம். ரஸதம்பே³ மிஸ்ஸேத்வா கதம் ஹாரகூடலோஹம் நாம. தம் பன ‘‘ஜாதரூபக³திக’’ந்தி வுத்தத்தா உக்³க³ண்ஹதோ நிஸ்ஸக்³கி³யம்பி ஹோதீதி கேசி வத³ந்தி. ரூபியேஸு பன அக³ணிதத்தா நிஸ்ஸக்³கி³யம் ந ஹோதி, ஆமஸனே, ஸம்படிச்ச²னே ச து³க்கடமேவாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்³ப³கப்பியோதி யதா²வுத்தஸுவண்ணாதி³மயானம் ஸேனாஸனபரிக்கா²ரானம் ஆமஸனகோ³பனாதி³வஸேன பரிபோ⁴கோ³ ஸப்³ப³தா² கப்பியோதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. ‘‘பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மவினயவண்ணனட்டா²னே’’தி வுத்தத்தா ஸங்கி⁴கமேவ ஸுவண்ணாதி³மயம் ஸேனாஸனம், ஸேனாஸனபரிக்கா²ரா ச வட்டந்தி, ந புக்³க³லிகானீதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

பி⁴ந்தி³த்வாதி பட²மமேவ அனாமஸித்வா பாஸாணாதி³னா கிஞ்சிமத்தம் பே⁴த³ம் கத்வா பச்சா² கப்பியப⁴ண்ட³த்தா²ய அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஹத்தே²ன க³ஹேதும் வட்டதி. தேனாஹ ‘‘கப்பியப⁴ண்ட³ம் கரிஸ்ஸாமீதி ஸப்³ப³ம்பி ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதீ’’தி. ஏத்தா²பி கிஞ்சி பி⁴ந்தி³த்வா, வியோஜேத்வா வா ஆமஸிதப்³ப³.

ப²லகஜாலிகாதீ³னீதி ஏத்த² ஸரபரித்தாணாய ஹத்தே²ன க³ஹேதப்³ப³ம் கிடிகாப²லகம் அக்கி²ரக்க²ணத்தா²ய அயலோஹாதீ³ஹி ஜாலாகாரேன கத்வா ஸீஸாதீ³ஸு படிமுஞ்சிதப்³ப³ம் ஜாலிகம் நாம. ஆதி³-ஸத்³தே³ன கவசாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அனாமாஸானீதி மச்ச²ஜாலாதி³பரூபரோத⁴கம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஸரபரித்தாணம் தஸ்ஸ ஆவுத⁴ப⁴ண்ட³த்தாபா⁴வா. தேனேவ வக்க²தி ‘‘பரூபரோத⁴னிவாரணம் ஹீ’’திஆதி³. ஆஸனஸ்ஸாதி சேதியஸ்ஸ ஸமந்தா கதபரிப⁴ண்ட³ஸ்ஸ. ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாமீதி காகாதீ³ஹி அதூ³ஸனத்தா²ய ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாமி.

‘‘பே⁴ரிஸங்கா⁴டோதி ஸங்க⁴டிதசம்மபே⁴ரீ. வீணாஸங்கா⁴டோதி ஸங்க⁴டிதசம்மவீணா’’தி ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. 2.281) வுத்தம். ‘‘சம்மவினத்³தா⁴னி வீணாபே⁴ரிஆதீ³னீ’’தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தவசனதோ விஸேஸாபா⁴வா, ‘‘குருந்தி³யம் பனா’’திஆதி³னா ததோ விஸேஸஸ்ஸ வத்துமாரத்³த⁴த்தா ச பே⁴ரிஆதீ³னம் வினத்³த⁴னோபகரணஸமூஹோ பே⁴ரிவீணாஸங்கா⁴டோதி வேதி³தப்³ப³ம் ஸங்க⁴டிதப்³போ³தி ஸங்கா⁴டோதி கத்வா. துச்ச²போக்க²ரந்தி அவினத்³த⁴சம்மபே⁴ரிவீணானம் போக்க²ரம். ஆரோபிதசம்மந்தி புப்³பே³ ஆரோபிதம் ஹுத்வா பச்சா² ததோ அபனேத்வா விஸும் ட²பிதமுக²சம்மமத்தம், ந ஸேஸோபகரணஸஹிதம். ஸஹிதம் பன ஸங்கா⁴டோதி அயம் விஸேஸோ. ஓனஹிதுந்தி பே⁴ரிபோக்க²ராதீ³னி சம்மம் ஆரோபேத்வா சம்மவட்டிஆதீ³ஹி ஸப்³பே³ஹி உபகரணேஹி வினந்தி⁴தும்.

பாளியம் பண்ட³கஸ்ஸாதி பண்ட³கேன. பாராஜிகப்பஹோனககாலேதி அகுதி²தகாலே. காயஸம்ஸக்³க³ராகா³தி³பா⁴வே ஸப்³பா³வத்தா²யபி இத்தி²யா ஸண்டா²னே பஞ்ஞாயமானே அனாமாஸது³க்கடம் ந விக³ச்ச²தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸங்கமாதீ³னம் டா²னாசாவனவஸேன அசாலேதப்³ப³தாய ந காயப்படிப³த்³த⁴வோஹாரோதி து³க்கடம் வுத்தம்.

282. ஏகபதி³கஸங்கமோதி தனுகஸேது. ‘‘ஆவிஞ்ச²ந்தோ’’தி வுத்தத்தா சாலேதும் யுத்தாய ஏவ ரஜ்ஜுயா து²ல்லச்சயம், ந இதராய பி⁴த்தித²ம்பா⁴தி³க³திகத்தாதி ஆஹ ‘‘யா மஹாரஜ்ஜு ஹோதீ’’திஆதி³. தேன சாலேதும் யுத்தே தனுகரஜ்ஜுத³ண்ட³கே அசாலேத்வா பு²ஸந்தஸ்ஸாபி து²ல்லச்சயமேவாதி தீ³பிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். படிச்சா²தே³தப்³பா³தி சா²த³னாதி³வஸேன கூ³ஹிதப்³பா³. மனுஸ்ஸித்தீ², மனுஸ்ஸித்தி²ஸஞ்ஞிதா, காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, வாயாமோ, தேன ஹத்தா²தீ³ஸு பு²ஸனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி.

காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பத³வண்ணனா

285. ததியே அஸத்³த⁴ம்மபடிஸஞ்ஞுத்தந்தி மேது²னத⁴ம்மபடிஸம்யுத்தம். பா³லாதி ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் அஜானந்தீ, ஸுராமத³மத்ததாய உம்மத்தகாதி³பா⁴வேன ச அஜானந்தீபி ஏத்தே²வ ஸங்க³ய்ஹதி. ந தாவ ஸீஸம் ஏதீதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸபச்சயத்தஸங்கா²தம் மத்த²கம் பாரிபூரி ந ஹோதி, மக்³க³மேது²னேஹி அக⁴டிதத்தா து³க்கடம் பன ஹோதி ஏவ.

அபஸாதே³தீதி அபஸாத³கரவசனம் கரோதி. தோ³ஸம் தே³தீதி தோ³ஸம் பதிட்டா²பேதி. தீஹீதி அனிமித்தாஸீதிஆதீ³னம் பதா³னம் அது³ட்டு²ல்லபா⁴வேனாபி அத்த²யோஜனாரஹத்தா பஸ்ஸாவமக்³கா³தி³படிஸஞ்ஞுத்ததானியமோ நத்தீ²தி வுத்தம், தேஹி பன அட்ட²ஹி பதே³ஹி பரிப்³பா³ஜிகாவத்து²ஸ்மிம் (பாரா. 289) விய து²ல்லச்சயந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

குஞ்சிகபனாளிமத்தந்தி குஞ்சிகாசி²த்³த³மத்தம். ஸுக்க²ஸோதாதி த³கஸோதஸ்ஸ ஸுக்க²தாய லோஹிதவண்ணவிக³மோ ஹோதீதி வுத்தம்.

ஸுத்³தா⁴னீதி மேது²னாதி³பதே³ஹி அயோஜிதானிபி. மேது²னத⁴ம்மேன க⁴டிதானேவாதி இத³ம் உபலக்க²ணமத்தம், வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³கே³ஹிபி அனிமித்தே ‘‘தவ வச்சமக்³கோ³, பஸ்ஸாவமக்³கோ³ வா ஈதி³ஸோ’’திஆதி³னா க⁴டிதேபி ஆபத்திகரானேவ.

286. க³ருகாபத்திந்தி பி⁴க்கு²னியா உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லிகாய பாராஜிகாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

287. ஹஸந்தோ ஹஸந்தோதி உபலக்க²ணமத்தம், அஹஸந்தோபி யேன கேனசி ஆகாரேன அத்தனோ விபரிணதசித்ததம் இத்தி²யா பகாஸேந்தோ வத³தி, ஆபத்தியேவ.

காயசித்ததோதி ஹத்த²முத்³தா³ய ஓபா⁴ஸேந்தஸ்ஸ காயசித்ததோ ஸமுட்டா²தி.

288. தஸ்மா து³க்கடந்தி அப்படிவிஜானனதோ து³க்கடம், படிவிஜானனே பன ஸதி து²ல்லச்சயமேவ பரிப்³பா³ஜிகாவத்து²ஸ்மிம் (பாரா. 289) விய அகே²த்தபத³த்தா. கே²த்தபதே³ ஹி படிவிஜானந்தியா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவ ஸியா மேது²னத⁴ம்மயாசனவத்து²த்³வயே (பாரா. 289) விய, தம் பன வத்து²த்³வயம் மேது²னயாசனதோ சதுத்த²ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே வத்தப்³ப³ம்பி து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³மத்தேன பவத்தத்தா இத⁴ வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் கே²த்தபதே³ன வத³ந்தஸ்ஸ இத்தி²யா அப்படிவிஜானந்தியா கிம் ஹோதீதி? கிஞ்சாபி அயம் நாம ஆபத்தீதி பாளிஅட்ட²கதா²ஸு ந வுத்தம், அத² கோ² து²ல்லச்சயேனேவேத்த² ப⁴விதப்³ப³ம். ததா² ஹி அகே²த்தபதே³ அப்படிவிஜானந்தியா து³க்கடம், படிவிஜானந்தியா து²ல்லச்சயம் வுத்தம். கே²த்தபதே³ பன படிவிஜானனே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவ வுத்தோ, அப்படிவிஜானனே து²ல்லச்சயமேவ ப⁴விதும் யுத்தம், ந து³க்கடம், அகே²த்தபத³தோ விஸேஸாபா⁴வப்பஸங்கோ³தி க³ஹேதப்³ப³ம். யதா² சேத்த², ஏவம் சதுத்த²ஸிக்கா²பதே³பி அகே²த்தபதே³ படிவிஜானந்தியா து²ல்லச்சயம், அப்படிவிஜானந்தியா து³க்கடம், கே²த்தபதே³ பன அப்படிவிஜானந்தியா து²ல்லச்சயந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பாளியம் நவாவுதந்தி நவவீதம்.

288. அஸத்³த⁴ம்மம் ஸந்தா⁴யாதி மேது²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஞ்ஹி புத்தஸமுப்பத்தியா பீ³ஜனிக்கே²பதோ வப்பபரியாயம் லப⁴தீதி.

ஸம்ஸீத³தீதி வஹதி, ஸம்ஸரீயதீதி வா அத்தோ². மனுஸ்ஸித்தீ², ததா²ஸஞ்ஞிதா, து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராகோ³, தேன ஓபா⁴ஸனம், தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி.

து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. அத்தகாமபாரிசரியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

290. சதுத்தே² பரேஹி பத்தே பாதியமானானம் பி⁴க்கா²பிண்டா³னம் பாதோ ஸன்னிபாதோதி பிண்ட³பாதோதி பி⁴க்கா²ஹாரோ வுச்சதி, தம்ஸதி³ஸதாய அஞ்ஞோபி யோ கோசி பி⁴க்கா²சரியம் வினா பி⁴க்கூ²ஹி லத்³தோ⁴ பிண்ட³பாதோத்வேவ வுச்சதி. பதி ஏதி ஏதஸ்மாதி பச்சயோதி ஆஹ ‘‘பதிகரணட்டே²ன பச்சயோ’’தி. ரோக³து³க்கா²னம் வா படிபக்க²பா⁴வேன அயதி பவத்ததீதி பச்சயோ. ஸப்பாயஸ்ஸாதி ஹிதஸ்ஸ. நக³ரபரிக்கா²ரேஹீதி நக³ரம் பரிவாரேத்வா ரக்க²ணகேஹி. ராஜூனம் கே³ஹபரிக்கே²போ பரிகா² உத்³தா³போ பாகாரோ ஏஸிகா பலிகோ⁴ அட்டோதி இமே ஸத்த நக³ரபரிக்கா²ராதி வத³ந்தி. ஸேதபரிக்கா²ரோதி விஸுத்³தி⁴ஸீலாலங்காரோ. அரியமக்³கோ³ ஹி இத⁴ ‘‘ரதோ²’’தி அதி⁴ப்பேதோ, தஸ்ஸ ச ஸம்மாவாசாத³யோ அலங்காரட்டே²ன ‘‘பரிக்கா²ரா’’தி வுத்தா. சக்கவீரியோதி வீரியசக்கோ. ஜீவிதபரிக்கா²ராதி ஜீவிதஸ்ஸ பவத்திகாரணானி. ஸமுதா³னேதப்³பா³தி ஸம்மா உத்³த⁴ம் ஆனேதப்³பா³ பரியேஸிதப்³பா³.

291. உபசாரேதி யத்த² டி²தோ விஞ்ஞாபேதும் ஸக்கோதி, தாதி³ஸே டா²னே. காமோ சேவ ஹேது ச பாரிசரியா ச அத்தோ²தி பாளியம் ‘‘அத்தனோ காமம், அத்தனோ ஹேதும், அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம், அத்தனோ பாரிசரிய’’ந்தி (பாரா. 292) வுத்தேஸு இமேஸு சதூஸு பதே³ஸு காமோ, ஹேது, பாரிசரியா ச அட்ட²கதா²யம் வுத்தே பட²மே அத்த²விகப்பே விக்³க³ஹவாக்யாதி⁴ப்பாயஸூசனதோ அத்தோ². ஸேஸந்தி அதி⁴ப்பாயபத³மேகம். ப்³யஞ்ஜனந்தி ப்³யஞ்ஜனமத்தம், பட²மவிகப்பானுபயோகி³தாய வசனமத்தந்தி அத்தோ². து³தியே அத்த²விகப்பேபி ஏஸேவ நயோ.

யதா²வுத்தமேவ அத்த²ம் பத³பா⁴ஜனேன ஸம்ஸந்தி³த்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்தனோ காமம் அத்தனோ ஹேதும் அத்தனோ பாரிசரியந்தி ஹி வுத்தே ஜானிஸ்ஸந்தி பண்டி³தா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘அத்தனோ ஹேது’’ந்தி வுத்தே அத்தனோ அத்தா²யாதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதி, ‘‘அத்தனோ காமம் அத்தனோ பாரிசரிய’’ந்தி வுத்தே காமேன பாரிசரியாதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதி. தஸ்மா இமேஹி தீஹி பதே³ஹி அத்தனோ அத்தா²ய காமேன பாரிசரியா அத்தகாமபாரிசரியாதி இமம் அத்த²விகப்பம் விஞ்ஞூ ஜானிஸ்ஸந்தி. ‘‘அத்தனோ அதி⁴ப்பாய’’ந்தி வுத்தே பன அதி⁴ப்பாய-ஸத்³த³ஸ்ஸ காமித-ஸத்³தே³ன ஸமானத்த²பா⁴வதோ அத்தனா அதி⁴ப்பேதகாமிதட்டே²ன அத்தகாமபாரிசரியாதி இமமத்த²ம் விகப்பம் விஞ்ஞூ ஜானிஸ்ஸந்தி.

ஏதத³க்³க³ந்தி ஏஸா அக்³கா³. து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பதே³பி (பாரா. 285) காமம் ‘‘யாசதிபி ஆயாசதிபீ’’தி ஏவம் மேது²னயாசனம் ஆக³தம், தம் பன து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராக³வஸேன வுத்தம், இத⁴ பன அத்தனோ மேது²னஸ்ஸாத³ராக³வஸேனாதி அயம் விஸேஸோ.

வினீதவத்தூ²ஸு ‘‘அக்³க³தா³னம் தே³ஹீ’’தி இத³ம் அத்தனோ அத்தா²ய வுத்தம், து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பதே³ பன பரத்தா²யபி வுத்தே ஸீஸம் ஏதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸுப⁴கா³தி இஸ்ஸரியாதீ³ஹி ஸுந்த³ரேஹி ப⁴கே³ஹி ஸமன்னாக³தா. மனுஸ்ஸித்தீ², ததா²ஸஞ்ஞிதா, அத்தகாமபாரிசரியாய ராகோ³, தேன காமபாரிசரியயாசனம், தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி.

அத்தகாமபாரிசரியஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா

296. பஞ்சமே பண்டி³ச்சேனாதி ஸபா⁴வஞாணேன. க³திமந்தாதி ஸபா⁴வஞாணக³தியுத்தா. வேய்யத்தியேனாதி இத்தி²கத்தப்³பே³ஸு ஸிக்கி²தஞாணேன. மேதா⁴யாதி அஸிக்கி²தேஸுபி தம்இத்தி²கத்தப்³பே³ஸு டா²னுப்பத்தியா பஞ்ஞாய. சே²காதி காயேன பசனாதி³குஸலா.

ஆவஹனம் ஆவாஹோ, தா³ரிகாய க³ஹணம். விதி⁴னா பரகுலே வஹனம் பேஸனம் விவாஹோ, தா³ரிகாய தா³னம்.

297. ரந்தா⁴பனம் ப⁴த்தபசாபனம். ப்³யஞ்ஜனாதி³ஸம்பாத³னம் பசாபனம். ந உபாஹடந்தி ந தி³ன்னம். கயோ நாம க³ஹணம். விக்கயோ நாம தா³னம். தது³ப⁴யம் ஸங்க³ஹேத்வா ‘‘வோஹாரோ’’தி வுத்தம்.

300. ‘‘அப்³பு⁴தம் காதும் ந வட்டதீ’’தி இமினா து³க்கடம் ஹோதீதி தீ³பேதி. ‘‘பராஜிதேன தா³தப்³ப³’’ந்தி வுத்தத்தா அதே³ந்தோ து⁴ரனிக்கே²பேன காரேதப்³போ³. அசிரகாலே அதி⁴காரோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அசிரகாலாதி⁴காரிகம், ஸஞ்சரித்தம். ‘‘அசிரகாலாசாரிக’’ந்தி வா பாடோ². அசிரகாலே ஆசாரோ அஜ்ஜா²சாரோ ஏதஸ்ஸாதி யோஜனா.

301. கிஞ்சாபி ஏஹிபி⁴க்கு²ஆதி³காபி ஸஞ்சரித்தாதி³பண்ணத்திவஜ்ஜம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி, தேஸம் பன அஸப்³ப³காலிகத்தா, அப்பகத்தா ச இதா⁴பி ஞத்திசதுத்தே²னேவ கம்மேன உபஸம்பன்னம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ய்வாய’’ந்திஆதி³பத³பா⁴ஜனமாஹ. ஸஞ்சரணம் ஸஞ்சரோ, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸஞ்சரீ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸஞ்சரித்தம். தேனாஹ ‘‘ஸஞ்சரணபா⁴வ’’ந்தி. ஸஞ்சரதீதி ஸஞ்சரணோ, புக்³க³லோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸஞ்சரணபா⁴வோ, தம் இத்தி²புரிஸானம் அந்தரே ஸஞ்சரணபா⁴வந்தி அத்தோ².

ஜாயாபா⁴வேதி ப⁴ரியபா⁴வாய. ஜாரபா⁴வேதி ஸாமிபா⁴வாய, தம்னிமித்தந்தி அத்தோ². நிமித்தத்தே² ஹி ஏதம் பு⁴ம்மவசனம். கிஞ்சாபி ‘‘ஜாரத்தனே’’தி பத³ஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘ஜாரீ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி (பாரா. 302) இத்தி²லிங்க³வஸேன பத³பா⁴ஜனம் வுத்தம், ‘‘ஸஞ்சரித்தம் ஸமாபஜ்ஜேய்யா’’தி பத³ஸ்ஸ பன நித்³தே³ஸே ‘‘இத்தி²யா வா பஹிதோ புரிஸஸ்ஸ ஸந்திகே க³ச்ச²தி, புரிஸேன வா பஹிதோ இத்தி²யா ஸந்திகே க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தத்தா புரிஸஸ்ஸாபி ஸந்திகே வத்தப்³பா³காரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜாரத்தனே’’தி நித்³தே³ஸஸ்ஸ இத்தி²புரிஸஸாதா⁴ரணத்தா ‘‘இத்தி²யா மதிம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசேந்தோ ஜாரத்தனே ஆரோசேதீ’’தி வுத்தம். பாளியம் பன புரிஸஸ்ஸ மதிம் இத்தி²யா ஆரோசனவஸேனேவ பத³த்³வயேபி யோஜனா கதா, தத³னுஸாரேன இத்தி²யா மதிம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசனாகாரோபி ஸக்கா விஞ்ஞாதுந்தி.

இதா³னி பாளியம் வுத்தனயேனாபி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘பதி ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி இத³ம் ஜாயாஸத்³த³ஸ்ஸ இத்தி²லிங்க³னியமதோ புரிஸபரியாயேன வுத்தம், நிப³த்³த⁴ஸாமிகோ ப⁴விஸ்ஸஸீதி அத்தோ². ஜாரோ ப⁴விஸ்ஸஸீதி மிச்சா²சாரபா⁴வேன உபக³ச்ச²னகோ ப⁴விஸ்ஸஸீதி அதி⁴ப்பாயோ.

303. ஸேரிவிஹாரந்தி ஸச்ச²ந்த³சாரம். அத்தனோ வஸந்தி அத்தனோ ஆணம். கோ³த்தவந்தேஸு கோ³த்த-ஸத்³தோ³, த⁴ம்மசாரீஸு ச த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ வத்ததீதி ஆஹ ‘‘ஸகோ³த்தேஹீ’’திஆதி³. தத்த² ஸகோ³த்தேஹீதி ஸமானகோ³த்தேஹி. ஸஹத⁴ம்மிகேஹீதி ஏகஸ்ஸ ஸத்து² ஸாஸனே ஸஹசரிதப்³ப³த⁴ம்மேஹி, ஸமானகுலத⁴ம்மேஹி வா. தேனேவாஹ ‘‘ஏகம் ஸத்தா²ர’’ந்திஆதி³. ஏகக³ணபரியாபன்னேஹீதி மாலாகாராதி³ஏகக³ணபரியாபன்னேஹி.

ஸஸ்ஸாமிகா ஸாரக்கா². யஸ்ஸா க³மனே ரஞ்ஞா த³ண்டோ³ ட²பிதோ, ஸா ஸபரித³ண்டா³. பச்சி²மானம் த்³வின்னந்தி ஸாரக்க²ஸபரித³ண்டா³னம். மிச்சா²சாரோ ஹோதீதி தாஸு க³தபுரிஸானம் விய தாஸம்பி மிச்சா²சாரோ ஹோதி ஸஸ்ஸாமிகபா⁴வதோ. ந இதராஸந்தி மாதுரக்கி²தாதீ³னம் அட்ட²ன்னம் மிச்சா²சாரோ நத்தி² அஸ்ஸாமிகத்தா, தாஸு க³தானம் புரிஸானமேவ மிச்சா²சாரோ ஹோதி மாதாதீ³ஹி ரக்கி²தத்தா. புரிஸா ஹி பரேஹி யேஹி கேஹிசி கோ³பிதம் இத்தி²ம் க³ந்தும் ந லப⁴ந்தி, இத்தி²யோ பன கேனசி புரிஸேன ப⁴ரியாபா⁴வேன க³ஹிதாவ புரிஸந்தரம் க³ந்தும் ந லப⁴ந்தி, ந இதரா அத்தனோ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஸயம் ஸாமிகத்தா. ந ஹி மாதாத³யோ ஸயம் தாஸம் ப²ஸ்ஸானுப⁴வனத்த²ம் தா ரக்க²ந்தி, கேவலம் புரிஸக³மனமேவ தாஸம் வாரேந்தி. தஸ்மா கேனசி அபரிக்³க³ஹிதப²ஸ்ஸத்தா, அத்தனோ ப²ஸ்ஸத்தா ச இத்தீ²னம் ந மிச்சா²சாரோ, புரிஸானம் பன பரேஹி வாரிதே அத்தனோ அஸந்தகட்டா²னே பவிட்ட²த்தா மிச்சா²சாரோதி வேதி³தப்³போ³.

போ⁴கே³னாதி போ⁴க³ஹேது. உத³பத்தம் ஆமஸித்வா க³ஹிதா ஓத³பத்தகினீ. த⁴ஜ-ஸத்³தே³ன ஸேனா ஏவ உபலக்கி²தாதி ஆஹ ‘‘உஸ்ஸிதத்³த⁴ஜாயா’’திஆதி³.

305. ப³ஹித்³தா⁴ விமட்ட²ந்தி அஞ்ஞத்த² ஆரோசிதம். தம் கிரியம் ஸம்பாதே³ஸ்ஸதீதி தஸ்ஸா ஆரோசேத்வா தம் கிச்சம் ஸம்பாதே³து வா மா வா, தம் கிரியம் ஸம்பாத³னே ஸாமத்தி²யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தா³ரகம், தா³ரிகஞ்ச அஜானாபேத்வா மாதாபிதுஆதீ³ஹி மாதாபிதுஆதீ³னஞ்ஞேவ ஸந்திகம் ஸாஸனே பேஸிதேபி படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனபச்சாஹரணஸங்கா²தாய திவங்க³ஸம்பத்தியா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதி ஏவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

யம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸாஸனம் பேஸிதம், தம் ஏவ ஸந்தா⁴ய தஸ்ஸா மாதுஆதீ³னம் ஆரோசிதேபி கே²த்தமேவ ஓதிண்ணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’திஆதி³ உதா³ஹடம், இத³ஞ்ச வசனப்³யத்தயஹேதுப்³யத்தயானம் பே⁴தே³பி ப்³யத்தயஸாமஞ்ஞதோ உதா³ஹடந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தம்பி உதா³ஹரணதோ³ஸம் பரிஹரித்வா ஸுத்தானுலோமதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். இமினா ஸமேதீதி ஏத்தா²யமதி⁴ப்பாயோ – யதா² ஸயம் அனாரோசேத்வா அஞ்ஞேஸம் அந்தேவாஸிகாதீ³னம் வத்வா வீமம்ஸாபேத்வா பச்சாஹரந்தஸ்ஸ நத்தி² விஸங்கேதோ, ஏவம் தஸ்ஸா ஸயம் அனாரோசேத்வா ஆரோசனத்த²ம் மாதுஆதீ³னம் வத³ந்தஸ்ஸாபி மாதுஆத³யோ தம் கிரியம் ஸம்பாதே³ந்து வா மா வா. யதி³ ஹி தேஸம் மாதுஆதீ³னம் துண்ஹீபூ⁴தபா⁴வம்பி பச்சாஹரதி, விஸங்கேதோ நத்தீ²தி.

க⁴ரகிச்சம் நேதீதி க⁴ரணீ. அஞ்ஞதரம் வத³ந்தஸ்ஸ விஸங்கேதம் அதி³ன்னாதா³னாதீ³ஸு ஆணத்தியம் வத்து²ஸங்கேதோ வியாதி அதி⁴ப்பாயோ. மூலட்டா²னஞ்ச வஸேனாதி ஏத்த² புரிஸஸ்ஸ மாதுஆத³யோ ஸாஸனபேஸனே மூலபூ⁴தத்தா ‘‘மூலட்டா²’’தி வுத்தா.

322. பாளியம் மாதுரக்கி²தாய மாதா பி⁴க்கு²ம் பஹிணதீதி ஏத்த² அத்தனோ வா தீ⁴து ஸந்திகம் ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா ஹோதூ’’தி பி⁴க்கு²ம் பஹிணதி, புரிஸஸ்ஸ வா தஸ்ஸ ஞாதகானம் வா ஸந்திகம் ‘‘மம தீ⁴தா இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா ஹோதூ’’தி பஹிணதீதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. புப்³பே³ வுத்தனயத்தாதி பட²மஸங்கா⁴தி³ஸேஸே வுத்தனயத்தா.

338. அந்தே ஏகேனாதி ஏகேன பதே³ன. ஏத்தோவ பக்கமதீதி அபச்சாஹரித்வா ததோவ பக்கமதி. ‘‘அனபி⁴னந்தி³த்வா’’தி இத³ம் ததா² படிபஜ்ஜமானம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸதிபி அபி⁴னந்த³னே ஸாஸனம் அனாரோசேந்தோ பன ந வீமம்ஸதி நாம. ததியபதே³ வுத்தனயேனாதி ‘‘ஸோ தஸ்ஸா வசனம் அனபி⁴னந்தி³த்வா’’திஆதி³னா வுத்தனயேன. பாளியம் அந்தேவாஸிம் வீமம்ஸாபேத்வாதி ‘‘அயம் தேஸம் வத்தும் ஸமத்தோ²’’தி அந்தேவாஸினா வீமம்ஸாபேத்வா. ஸசே பன ஸோ அந்தேவாஸிகோ தம் வசனம் ஆதி³யித்வா துண்ஹீ ஹோதி, தஸ்ஸாபி தம் பவத்திம் பச்சாஹரந்தஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவ மாதுஆதீ³ஸு துண்ஹீபூ⁴தேஸு தேஸம் துண்ஹிபா⁴வம் பச்சாஹரந்தஸ்ஸ வியாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பாளியம் சதுத்த²வாரே அஸதிபி க³ச்ச²ந்தோ ஸம்பாதே³தி, ஆக³ச்ச²ந்தோ விஸம்வாதே³தி அனாபத்தீதி அத்த²தோ ஆபன்னமேவாதிகத்வா வுத்தம் ‘‘சதுத்தே² அனாபத்தீ’’தி.

340. காருகானந்தி வட்³ட⁴கீஆதீ³னம் தச்ச²கஅயோகாரதந்தவாயரஜகன்ஹாபிதகா பஞ்ச காரவோ ‘‘காருகா’’தி வுச்சந்தி. ஏவரூபேன…பே… அனாபத்தீதி தாதி³ஸம் கி³ஹிவேய்யாவச்சம்பி ந ஹோதீதி கத்வா வுத்தம்.

காயதோ ஸமுட்டா²தீதி பண்ணத்திம் வா அலம்வசனீயபா⁴வம் வா தது³ப⁴யம் வா அஜானந்தஸ்ஸ காயதோ ஸமுட்டா²தி. ஏஸ நயோ இதரத்³வயேபி. அலம்வசனீயா ஹோந்தீதி இத்தீ² வா புரிஸோ வா உபோ⁴பி வா ஜாயாபா⁴வே, ஸாமிகபா⁴வே ச நிக்கி²த்தச²ந்த³தாய அச்சந்தவியுத்தத்தா புன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமாக³மத்த²ம் ‘‘மா ஏவம் அகரித்தா²’’திஆதி³னா வசனீயதாய வத்தப்³ப³தாய அலம் அரஹாதி அலம்வசனீயா, அலம் வா கத்தும் அரஹம் ஸந்தா⁴னவசனமேதேஸு இத்தி²புரிஸேஸூதி அலம்வசனீயா, ஸந்தா⁴னகாரஸ்ஸ வசனம் வினா அஸங்க³ச்ச²னகா பரிச்சத்தாயேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

பண்ணத்திம் பன ஜானித்வாதி ஏத்த² அலம்வசனீயபா⁴வம் வாதி வத்தப்³ப³ம். தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யஞ்ச ‘‘தது³ப⁴யம் பன ஜானித்வா’’திஆதி³ வுத்தம். பி⁴க்கு²ம் அஜானாபேத்வா அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் பண்ணே லிகி²த்வா ‘‘இமம் பண்ணம் அஸுகஸ்ஸ தே³ஹீ’’தி தி³ன்னம் ஹரந்தஸ்ஸ ஸஞ்சரித்தம் ந ஹோதி. பண்ணத்திஅலம்வசனீயபா⁴வஅஜானனவஸேனேவ ஹி இமம் ஸிக்கா²பத³ம் அசித்தகம், ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸஞ்சரணபா⁴வம்பி அஜானனவஸேன, பாளியஞ்ச அட்ட²கதா²யஞ்ச ஆரோசனமேவ த³ஸ்ஸிதம். தஸ்மா ஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஞத்வா பண்ணஸந்த³ஸ்ஸனவஸேனாபி காயேன வா வாசாய வா ஆரோசேந்தஸ்ஸேவ ஆபத்தி ஹோதீதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

341. யதா² யதா² யேஸு யேஸு ஜனபதே³ஸூதி பரிச்சத்தபா⁴வப்பகாஸனத்த²ம் கத்தப்³ப³ம் பண்ணதா³னஞாதிஜனிஸ்ஸராதி³ஜானாபனாதி³தம்தம்தே³ஸனியதம் பகாரம் த³ஸ்ஸேதி, இத³ஞ்ச நிப³த்³த⁴ப⁴ரியாபா⁴வேன க³ஹிதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அத்தனோ ருசியா ஸங்க³தானம் பன இத்தீ²னம், முஹுத்திகாய ச புரிஸே சித்தஸ்ஸ விரஜ்ஜனமேவ அலம்வசனீயபா⁴வே காரணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். து³ட்டு²ல்லாதீ³ஸுபீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அத்தகாமஸஞ்சரித்தானி ஸங்க³ண்ஹாதி, ஏத்த² பன பாளியம் கிஞ்சாபி ‘‘இத்தீ² நாம மனுஸ்ஸித்தீ² ந யக்கீ²’’திஆதி³னா மனுஸ்ஸித்தி²புரிஸா ந த³ஸ்ஸிதா, ததா²பி ‘‘த³ஸ இத்தி²யோ மாதுரக்கி²தா’’திஆதி³னா மனுஸ்ஸித்தீ²னஞ்ஞேவ த³ஸ்ஸிதத்தா புரிஸானம்பி தத³னுகு³ணானமேவ க³ஹேதப்³ப³தோ மனுஸ்ஸஜாதிகாவ இத்தி²புரிஸா இதா⁴தி⁴ப்பேதா. தஸ்மா யேஸு ஸஞ்சரித்தம் ஸமாபஜ்ஜதி, தேஸம் மனுஸ்ஸஜாதிகதா, ந நாலம்வசனீயதா, படிக்³க³ண்ஹன, வீமம்ஸன, பச்சாஹரணானீதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி.

ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா

342. ச²ட்டே² ஏத்தகேனாதி ஏத்தகேன தா³ருஆதி³னா. அபரிச்சி²ன்னப்பமாணாயோதி அபரிச்சி²ன்னதா³ருஆதி³பமாணாயோ. மூலச்சே²ஜ்ஜாயாதி பரஸந்தகபா⁴வதோ மோசேத்வா அத்தனோ ஏவ ஸந்தககரணவஸேனாதி அத்தோ². ஏவம் யாசதோ அஞ்ஞாதகவிஞ்ஞத்திது³க்கடஞ்சேவ தா³ஸபடிக்³க³ஹணது³க்கடஞ்ச ஹோதி ‘‘தா³ஸிதா³ஸபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.10, 194) வசனம் நிஸ்ஸாய அட்ட²கதா²ஸு படிக்கி²த்தத்தா. ஸககம்மந்தி பாணவத⁴கம்மம். இத³ஞ்ச பாணாதிபாததோ³ஸபரிஹாராய து³க்கடம் வுத்தம், ந விஞ்ஞத்திபரிஹாராய. அனியமேத்வாபி ந யாசிதப்³பா³தி ஸாமீசித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ஸுத்³த⁴சித்தேன பன ஹத்த²கம்மம் யாசந்தஸ்ஸ ஆபத்தி நாம நத்தி². யதி³ச்ச²கம் காராபேதும் வட்டதீதி ‘‘ஹத்த²கம்மம் யாசாமி, தே³தா²’’திஆதி³னா அயாசித்வாபி வட்டதி. ஸகிச்சபஸுதம்பி ஏவம் காராபேந்தஸ்ஸ விஞ்ஞத்தி நத்தி² ஏவ, ஸாமீசித³ஸ்ஸனத்த²ம் பன விப⁴ஜித்வா வுத்தம்.

ஸப்³ப³கப்பியபா⁴வதீ³பனத்த²ந்தி ஸப்³ப³ஸோ கப்பியபா⁴வதீ³பனத்த²ம். மூலம் தே³தா²தி வத்தும் வட்டதீதி ‘‘மூலம் த³ஸ்ஸாமா’’தி பட²மம் வுத்தத்தா விஞ்ஞத்தி வா மூலந்தி வசனஸ்ஸ கப்பியாகப்பியவத்து²ஸாமஞ்ஞவசனத்தேபி நிட்டி²தப⁴திகிச்சானம் தா³பனதோ அகப்பியவத்து²ஸாதி³யனம் வா ந ஹோதீதி கத்வா வுத்தம். அனஜ்ஜா²வுத்த²கந்தி அபரிக்³க³ஹிதம்.

மஞ்ச…பே… சீவராதீ³னி காராபேதுகாமேனாபீதிஆதீ³ஸு சீவரம் காராபேதுகாமஸ்ஸ அஞ்ஞாதகஅப்பவாரிததந்தவாயேஹி ஹத்த²கம்மயாசனவஸேன வாயாபனே விஞ்ஞத்திபச்சயா து³க்கடாபா⁴வேபி சீவரவாயாபனஸிக்கா²பதே³ன யதா²ரஹம் பாசித்தியது³க்கடானி ஹோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். அகப்பியகஹாபணாதி³ ந தா³தப்³ப³ந்தி கப்பியமுகே²ன லத்³த⁴ம்பி ஹத்த²கம்மகரணத்தா²ய இமஸ்ஸ கஹாபணம் தே³ஹீதி வத்வா தா³னம் ந வட்டதீதி வுத்தம். புப்³பே³ கதகம்மஸ்ஸ தா³பனே கிஞ்சாபி தோ³ஸோ ந தி³ஸ்ஸதி, ததா²பி அஸாருப்பமேவாதி வத³ந்தி. கதகம்மத்தா²யபி காதப்³ப³கம்மத்தா²யபி கப்பியவோஹாரேன பரியாயதோ ப⁴திம் தா³பேந்தஸ்ஸ நத்தி² தோ³ஸோ. வத்தந்தி சாரித்தம், ஆபத்தி ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

கப்பியம் காராபேத்வா படிக்³க³ஹேதப்³பா³னீதி ஸாகா²ய மக்கி²கபீ³ஜனேன பண்ணாதி³ச்சே²தே³ பீ³ஜகா³மகோபனஸ்ஸ சேவ தத்த² லக்³க³ரஜாதி³அப்படிக்³க³ஹிதஸ்ஸ ச பரிஹாரத்தா²ய வுத்தம். தது³ப⁴யாஸங்காய அஸதி ததா² அகரணே தோ³ஸோ நத்தி². நதீ³யாதீ³ஸு உத³கஸ்ஸ அபரிக்³க³ஹிததாய ‘‘ஆஹராதி வத்தும் வட்டதீ’’தி வுத்தம். ‘‘ந ஆஹடம் பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி வசனதோ விஞ்ஞத்தியா ஆபன்னம் து³க்கடம் தே³ஸேத்வாபி தம் வத்து²ம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ புன பரிபோ⁴கே³ து³க்கடமேவ, பஞ்சன்னம்பி ஸஹத⁴ம்மிகானம் ந வட்டதி. ‘‘அலஜ்ஜீஹி பன பி⁴க்கூ²ஹி வா ஸாமணேரேஹி வா ஹத்த²கம்மம் ந காரேதப்³ப³’’ந்தி ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தத்தா அத்தனோ அத்தா²ய யம்கிஞ்சி ஹத்த²கம்மம் காரேதும் ந வட்டதி. யம் பன அலஜ்ஜீ நிவாரியமானோபி பீ³ஜனாதி³ம் கரோதி, தத்த² தோ³ஸோ நத்தி². சேதியகம்மாதீ³னி பன தேஹி காராபேதும் வட்டதி. ஏத்த² ச ‘‘அலஜ்ஜீஹி ஸாமணேரேஹீ’’தி வுத்தத்தா ‘‘ஸஞ்சிச்ச ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீ’’திஆதி³ (பரி. 359) அலஜ்ஜீலக்க²ணம் உக்கட்ட²வஸேன உபஸம்பன்னே படிச்ச உபலக்க²ணதோ வுத்தந்தி தம்லக்க²ணவிரஹிதானம் ஸாமணேராதீ³னம் லிங்க³த்தே²னககோ³த்ரபு⁴பரியோஸானானம் பி⁴க்கு²படிஞ்ஞானம் து³ஸ்ஸீலானம்பி ஸாதா⁴ரணவஸேன அலஜ்ஜிதாலக்க²ணம் யதா²விஹிதபடிபத்தியம் ஸஞ்சிச்ச அதிட்ட²னமேவாதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஆஹராபேந்தஸ்ஸ து³க்கடந்தி விஞ்ஞத்திக்க²ணே விஞ்ஞத்திபச்சயா, படிலாப⁴க்க²ணே கோ³ணானம் ஸாதி³யனபச்சயா ச து³க்கடம். கோ³ணஞ்ஹி அத்தனோ அத்தா²ய அவிஞ்ஞத்தியா லத்³த⁴ம்பி ஸாதி³தும் ந வட்டதி ‘‘ஹத்தி²க³வஸ்ஸவளவபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.10, 194) வுத்தத்தா. தேனேவாஹ ‘‘ஞாதிபவாரிதட்டா²னதோபி மூலச்சே²ஜ்ஜாய யாசிதும் ந வட்டதீ’’தி. ஏத்த² ச விஞ்ஞத்திது³க்கடாபா⁴வேபி அகப்பியவத்து²யாசனேபி படிக்³க³ஹணேபி து³க்கடமேவ. ரக்கி²த்வாதி சோராதி³உபத்³த³வதோ ரக்கி²த்வா. ஜக்³கி³த்வாதி திணதா³னாதீ³ஹி போஸேத்வா.

ஞாதிபவாரிதட்டா²னே பன வட்டதீதி ஸகடஸ்ஸ ஸம்படிச்சி²தப்³ப³த்தா மூலச்சே²ஜ்ஜவஸேன யாசிதும் வட்டதி. தாவகாலிகம் வட்டதீதி உப⁴யத்தா²பி வட்டதீதி அத்தோ². வாஸிஆதீ³னி புக்³க³லிகானிபி வட்டந்தீதி ஆஹ ‘‘ஏஸ நயோ வாஸீ’’திஆதி³. வல்லிஆதீ³ஸு ச பரபரிக்³க³ஹிதேஸு ச ஏஸேவ நயோதி யோஜேதப்³ப³ம். ‘‘க³ருப⁴ண்ட³ப்பஹோனகேஸுயேவா’’தி இத³ம் விஞ்ஞத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அதி³ன்னாதா³னே பன திணஸலாகம் உபாதா³ய பரபரிக்³க³ஹிதம் தே²ய்யசித்தேன க³ண்ஹதோ அவஹாரோ ஏவ, ப⁴ண்ட³க்³கே⁴ன காரேதப்³போ³. வல்லிஆதீ³ஸூதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன பாளிஆக³தானம் (பாரா. 349) வேளுஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. தத்த² யஸ்மிம் பதே³ஸே ஹரிதாலஜாதிஹிங்கு³லாதி³ அப்பகம்பி மஹக்³க⁴ம் ஹோதி, தத்த² தம் தாலபக்கபமாணதோ ஊனம்பி க³ருப⁴ண்ட³மேவ, விஞ்ஞாபேதுஞ்ச ந வட்டதி.

ஸாதி விஞ்ஞத்தி. பரிகதா²தீ³ஸு ‘‘ஸேனாஸனம் ஸம்பா³த⁴’’ந்திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.19) பரியாயேன கத²னம் பரிகதா² நாம. உஜுகமேவ அகதே²த்வா ‘‘பி⁴க்கூ²னம் கிம் பாஸாதோ³ ந வட்டதீ’’திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.19) அதி⁴ப்பாயோ யதா²விபூ⁴தோ ஹோதி, ஏவம் பா⁴ஸனம் ஓபா⁴ஸோ நாம. ஸேனாஸனாதி³அத்த²ம் பூ⁴மிபரிகம்மாதி³கரணவஸேன பச்சயுப்பாதா³ய நிமித்தகரணம் நிமித்தகம்மம் நாம. உக்கமந்தீதி அபக³ச்ச²ந்தி.

344. மணி கண்டே² அஸ்ஸாதி மணிகண்டோ². தே³வவண்ணந்தி தே³வத்தபா⁴வம்.

345. பாளியம் பத்தேன மே அத்தோ²தி (பாரா. 345) அனத்தி²கம்பி பத்தேன பி⁴க்கு²ம் ஏவம் வதா³பேந்தோ ப⁴க³வா ஸோத்தி²யா மந்தபத³வஸேன வதா³பேஸி. ஸோபி பி⁴க்கு² ப⁴க³வதா ஆணத்தவசனம் வதே³மீதி அவோச, தேனஸ்ஸ முஸா ந ஹோதி. அத² வா ‘‘பத்தேன மே அத்தோ²’’தி இத³ம் ‘‘பத்தம் த³த³ந்தூ’’தி இமினா ஸமானத்த²ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏஸ நயோ மணினா மே அத்தோ²தி ஏத்தா²பி. தஸ்மா அஞ்ஞேஸம்பி ஏவரூபம் கதே²ந்தஸ்ஸ, கதா²பேந்தஸ்ஸ ச வசனதோ³ஸோ நத்தீ²தி க³ஹேதப்³ப³ம்.

349. உத்³த⁴ம்முக²ம் லித்தா உல்லித்தா, ச²த³னஸ்ஸ அந்தோ லிம்பந்தா ஹி யேபு⁴ய்யேன உத்³த⁴ம்முகா² லிம்பந்தி. தேனாஹ ‘‘அந்தோலித்தா’’தி. அதோ⁴முக²ம் லித்தா அவலித்தா. ப³ஹி லிம்பந்தா ஹி யேபு⁴ய்யேன அதோ⁴முகா² லிம்பந்தி. தேனாஹ ‘‘ப³ஹிலித்தா’’தி.

ப்³யஞ்ஜனம் விலோமிதம் ப⁴வேய்யாதி யஸ்மா ‘‘காரயமானேனா’’தி இமஸ்ஸ ஹேதுகத்துவசனஸ்ஸ ‘‘கரோந்தேனா’’தி இத³ம் ஸுத்³த⁴கத்துவசனம் பரியாயவசனம் ந ஹோதி, தஸ்மா ‘‘கரோந்தேன வா காராபேந்தேன வா’’தி காரயமானேனாதி ப³ஹுஉத்³தே³ஸபதா³னுகு³ணம் கரணவசனேனேவ பத³த்த²ம் கத்வா நித்³தே³ஸே கதே ப்³யஞ்ஜனம் விருத்³த⁴ம் ப⁴வேய்ய, ததா² பன பத³த்த²வஸேன அத³ஸ்ஸேத்வா ஸாமத்தி²யதோ ஸித்³த⁴மேவத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் பச்சத்தவஸேன ‘‘கரோந்தோ வா காராபேந்தோ வா’’தி பத³பா⁴ஜனம் வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘அத்த²மத்தமேவா’’திஆதி³. பத³த்த²தோ, ஸாமத்தி²யதோ ச லப்³ப⁴மானம் அத்த²மத்தமேவாதி அத்தோ². யஞ்ஹி காரயமானேன படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம், தம் கரோந்தேனாபி படிபஜ்ஜிதப்³ப³மேவாதி இத³மேத்த² ஸாமத்தி²யம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

உத்³தே³ஸோதி ஸாமிபா⁴வேன உத்³தி³ஸிதப்³போ³. ஸேதகம்மந்தி ஸேதவண்ணகரணத்த²ம் ஸேதவண்ணமத்திகாய வா ஸுதா⁴ய வா கததனுகலேபோ, தேன பன ஸஹ மினியமானே பமாணாதிக்கந்தம் ஹோதீதி ஸங்கானிவாரணத்த²ம் ஆஹ ‘‘அப்³போ³ஹாரிக’’ந்தி. தேன பமாணாதிக்கந்தவோஹாரம் ந க³ச்ச²தி குடியா அனங்க³த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வுத்தனயம் த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘வுத்தஞ்ஹேத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘ஆயாமதோ ச வித்தா²ரதோ சா’’தி அவத்வா ‘‘ஆயாமதோ வா வித்தா²ரதோ வா’’தி விகப்பத்த²ஸ்ஸ வா-ஸத்³த³ஸ்ஸ வுத்தத்தா ஏகதோபா⁴கே³ வட்³டி⁴தேபி ஆபத்தீதி பகாஸிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. திஹத்தா²தி பகதிஹத்தே²ன திஹத்தா², ‘‘வட்³ட⁴கீஹத்தே²னா’’திபி (ஸாரத்த². டீ. 2.348-349) வத³ந்தி, தம் ‘‘யத்த²…பே… அயம் குடீதி ஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தீ’’தி இமினா விருஜ்ஜ²தி வட்³ட⁴கீஹத்தே²ன திஹத்தா²யபி குடியா பமாணயுத்தஸ்ஸ மஞ்சஸ்ஸ ஸுகே²ன பரிவத்தனதோ. ‘‘ஊனகசதுஹத்தா² வா’’தி இத³ஞ்ச பச்சி²மப்பமாணயுத்தஸ்ஸ மஞ்சஸ்ஸ அபரிவத்தனாரஹம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யதி³ ஹி பகதிஹத்தே²ன சதுஹத்தா²யபி குடியா பமாணயுத்தோ மஞ்சோ ந பரிவத்ததி, ஸா அகுடீயேவ, தஸ்மா மஞ்சபரிவத்தனமத்தேனேவ பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். பமாணயுத்தோ மஞ்சோதி ஸப்³ப³பச்சி²மப்பமாணயுத்தோ மஞ்சோ. ஸோ ஹி பகதிவித³த்தி²யா நவவித³த்தி²கோ, அட்ட²வித³த்தி²கோ வா ஹோதி, ததோ கு²த்³த³கோ மஞ்சோ ஸீஸூபதா⁴னம் ட²பேத்வா பாத³ம் பஸாரேத்வா நிபஜ்ஜிதும் ந பஹோதி. பமாணதோ ஊனதரம்பீதி உக்கட்ட²ப்பமாணதோ ஊனதரம்பி, இத³ஞ்ச ஹேட்டி²மப்பமாணயுத்தாயபி வத்து²தே³ஸனா காதப்³பா³, ந வாதி ஸந்தே³ஹனிவத்தனத்த²ம் வுத்தம்.

கலலலேபோதி கேனசி ஸிலேஸேன கதலேபோ, ஸேதரத்தாதி³வண்ணகரணத்த²ம் கததம்ப³மத்திகாதி³கலலலேபோ வா. தேனாஹ ‘‘அலேபோ ஏவா’’தி. தேன தளாகாதீ³ஸு க⁴னேன கலலேன கதப³ஹலலேபோ மத்திகாலேபனே ஏவ பவிஸதி லேபவோஹாரக³மனதோதி த³ஸ்ஸேதி. பிட்ட²ஸங்கா⁴டோ நாம த்³வாரபா³ஹஸங்கா²தோ சதுரஸ்ஸதா³ருஸங்கா⁴டோ, யத்த² ஸஉத்தரபாஸம் கவாடம் அபஸ்ஸாய த்³வாரம் பித³ஹந்தி.

ஓலோகேத்வாபீதி அபலோகேத்வாபி, அபலோகனகம்மவஸேனாபீதி அத்தோ², அபஸத்³த³ஸ்ஸாபி ஓஆதே³ஸோ கதோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

353. நிப³த்³த⁴கோ³சரட்டா²னம்பீதி ஏத்த² கோ³சராய பக்கமந்தானம் ஹத்தீ²னம் நிப³த்³த⁴க³மனமக்³கோ³பி ஸங்க³ய்ஹதி. ஏதேஸந்தி ஸீஹாதீ³னம். கோ³சரபூ⁴மீதி ஆமிஸக்³க³ஹணட்டா²னம். ந க³ஹிதாதி படிக்கி²பிதப்³ப³பா⁴வேன ந க³ஹிதா, ந வாரிதாதி அத்தோ². ஸீஹாதீ³னஞ்ஹி கோ³சரக்³க³ஹணட்டா²னம் ஹத்தீ²னம் விய நிப³த்³த⁴ம் ந ஹோதி, யத்த² பன கோ³மஹிம்ஸாதி³பாணகா ஸந்தி, தூ³ரம்பி தம் டா²னம் ஸீக⁴ம் க³ந்த்வா கோ³சரம் க³ண்ஹந்தி. தஸ்மா தேஸம் தம் ந வாரிதம், நிப³த்³த⁴க³மனமக்³கோ³வ வாரிதோ ஆஸயதோ க³மனமக்³க³ஸ்ஸ நிப³த்³த⁴த்தா. அஞ்ஞேஸம்பி வாளானந்தி அரஞ்ஞமஹிம்ஸாதீ³னம். ஆரோக்³யத்தா²யாதி நிருபத்³த³வாய. ஸேஸானீதி புப்³ப³ண்ணனிஸ்ஸிதாதீ³னி ஸோளஸ. தானி ச ஜனஸம்மத்³த³மஹாஸம்மத்³த³குடிவிலோபஸரீரபீளாதி³உபத்³த³வேஹி ஸஉபத்³த³வானீதி வேதி³தப்³பா³னி. அபி⁴ஹனந்தி ஏத்தா²தி அப்³பா⁴கா⁴தம். ‘‘வேரிக⁴ர’’ந்தி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘சோரானம் மாரணத்தா²ய கத’’ந்தி வுத்தம்.

த⁴ம்மக³ந்தி⁴காதி த⁴ம்மேன த³ண்ட³னீதியா ஹத்த²பாதா³தி³ச்சி²ந்த³னக³ந்தி⁴கா. க³ந்தி⁴காதி ச யஸ்ஸ உபரி ஹத்தா²தி³ம் ட²பேத்வா சி²ந்த³ந்தி, தாதி³ஸம் தா³ருக²ண்ட³ப²லகாதி வுச்சதி, தேன ச உபலக்கி²தம் டா²னம். பாளியம் ரச்சா²னிஸ்ஸிதந்தி ரதி²கானிஸ்ஸிதம். சச்சரனிஸ்ஸிதந்தி சதுன்னம் ரதி²கானம் ஸந்தி⁴னிஸ்ஸிதம். ஸகடேனாதி இட்ட²கஸுதா⁴தி³ப⁴ண்டா³ஹரணஸகடேன.

பாசினந்தி ஸேனாஸனஸ்ஸ பூ⁴மிதோ பட்டா²ய யாவ தலாவஸானம் சினிதப்³ப³வத்து²கம் அதி⁴ட்டா²னம், யஸ்ஸ உபரி பி⁴த்தித²ம்பா⁴தீ³னி ச பதிட்ட²பேந்தி. தேனாஹ ‘‘ததோ பட்டா²யா’’திஆதி³. கிஞ்சாபி இத⁴ புப்³ப³பயோக³ஸஹபயோகா³னம் அதி³ன்னாதா³னே விய விஸேஸோ நத்தி², ததா²பி தேஸம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸனம் பி⁴ந்தி³த்வா வா புன காதப்³பா³தி ஏத்த² குடியா பே⁴தே³ன பரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் கதம். தத³த்தா²யாதி தச்ச²னத்தா²ய. ஏவம் கதந்தி அதே³ஸிதவத்து²கம் பமாணாதிக்கந்தம் வா கதம். பண்ணஸாலந்தி பண்ணகுடியா திணபண்ணசுண்ணஸ்ஸ அபரிபதனத்தா²ய அந்தோ ச ப³ஹி ச லிம்பந்தி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். தேனேவ வக்க²தி ‘‘பண்ணஸாலம் லிம்பதீ’’தி.

அந்தோலேபேனேவ நிட்டா²பேதுகாமம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அந்தோலேபே வா’’திஆதி³ வுத்தம். ப³ஹிலேபே வாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மிந்தி த்³வாரப³ந்தே⁴ வா வாதபானே வா ட²பிதேதி யோஜேதப்³ப³ம். தஸ்ஸோகாஸந்தி தஸ்ஸ த்³வாரப³ந்தா⁴தி³ஸ்ஸ ஓகாஸபூ⁴தம் சி²த்³த³ம். புன வட்³டே⁴த்வாதி புப்³பே³ ட²பிதோகாஸம் கு²த்³த³கம் சே, தம் த்³வாரவாதபானச்சி²த்³த³பே⁴த³னேன புன வட்³டே⁴த்வா. ட²பிதேதி த்³வாரப³ந்தே⁴ வா க³வக்க²ஸங்கா⁴டே வா ஆனேத்வா தஸ்மிம் வட்³டி⁴தே வா அவட்³டி⁴தே வா சி²த்³தே³ பதிட்டா²பிதே. லேபோ ந க⁴டீயதீதி ஸமந்ததோ தி³ன்னோ லேபோ ததா² ட²பிதேன த்³வாரப³ந்த⁴னேன வா வாதபானேன வா ஸத்³தி⁴ம் ந க⁴டீயதி, ஏகாப³த்³த⁴ம் ந ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. தந்தி த்³வாரப³ந்த⁴ம் வா வாதபானம் வா. பட²மமேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி தேஸம் ஸமந்ததோ புப்³பே³வ லேபஸ்ஸ க⁴டேத்வா நிட்டா²பிதத்தா த்³வாரப³ந்த⁴வாதபானானம் ட²பனதோ புப்³பே³ ஏவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ.

லேபக⁴டனேனேவாதி இட்ட²காஹி கதவாதபானாதீ³னி வினா ஸமந்தா லேபக⁴டனேனேவ ஆபத்தி வாதபானாதீ³னம் அலேபோகாஸத்தா, இட்ட²காஹி கதத்தா வா, வாதபானாதீ³ஸுபி லேபஸ்ஸ பி⁴த்திலேபேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டனேனேவாதிபி அத்த²ம் வத³ந்தி. தத்தா²தி பண்ணஸாலாயம். ஆலோகத்தா²ய அட்ட²ங்கு³லமத்தம் ட²பேத்வா லிம்பதீதி தா³ருகுட்டஸ்ஸ தா³ரூனமந்தரா அட்ட²ங்கு³லமத்தம் விவரம் யாவ லிம்பதி, தாவ ஆலோகத்தா²ய ட²பேத்வா அவஸேஸம் ஸகுட்டச்ச²த³னம் லிம்பதி, பச்சா² ஏதம் விவரம் லிம்பிஸ்ஸாமீதி ஏவம் ட²பனே அனாபத்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸசே பன ஏவம் அகத்வா ஸப்³ப³தா³பி ஆலோகத்தா²ய வாதபானவஸேன ட²பேதி, வாதபானத்³வாரஸங்கா⁴டே க⁴டிதே லேபோ ச க⁴டீயதி, பட²மமேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸசே’’திஆதி³. மத்திகாகுட்டமேவ மத்திகாலேபஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீதி ஆஹ ‘‘ஸசே மத்திகாய குட்டம் கரோதி, ச²த³னலேபேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டனே ஆபத்தீ’’தி. உபி⁴ன்னம் அனாபத்தீதி புரிமஸ்ஸ லேபஸ்ஸ அக⁴டிதத்தா து³தியஸ்ஸ அத்துத்³தே³ஸிகதாய அஸம்ப⁴வதோ.

354. ஆபத்திபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ந்தி தத்த² ‘‘ஸாரம்பே⁴ ச அபரிக்கமனே ச து³க்கடம் அதே³ஸிதவத்து²கதாய, பமாணாதிக்கந்ததாய ச ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி ஏவம் ஆபத்தியேவ விபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம்.

361. அனிட்டி²தே குடிகம்மேதி லேபபரியோஸானே குடிகம்மே ஏகபிண்ட³மத்தேனபி அனிட்டி²தே. ‘‘அஞ்ஞஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வா’’தி இத³ம் மூலட்ட²ஸ்ஸ அனாபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். யேன பன லத்³த⁴ம், தஸ்ஸாபி தம் நிட்டா²பேந்தஸ்ஸ ‘‘பரேஹி விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸா’’திஆதி³வசனதோ (பாரா. 363) ஆபத்தியேவ. புப்³பே³ கதகம்மம்பி லத்³த⁴காலதோ பட்டா²ய அத்தனோ அத்தா²யேவ கதம் நாம ஹோதி, தஸ்மா தேனாபி ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா ஸாமணேராதீ³னம் வா த³த்வா நிட்டா²பேதப்³ப³ம். ‘‘அஞ்ஞஸ்ஸ வா’’தி இத³ம் அனுபஸம்பன்னம்யேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம், கேசி பன ‘‘பரதோ லத்³தா⁴ய குடியா நிட்டா²பனே அனாபத்திஆதி³தோ பட்டா²ய அத்தனோ அத்தா²ய அகதத்தா’’தி வத³ந்தி. அபசினிதப்³பா³தி யாவ பாசினா வித்³த⁴ம்ஸேதப்³பா³. பூ⁴மிஸமம் கத்வாதி பாசினதலாவஸானம் கத்வா.

364. லேணந்தி பப்³ப³தலேணம். ந ஹேத்த² லேபோ க⁴டீயதீதி ச²த³னலேபஸ்ஸ அபா⁴வதோ வுத்தம், விஸும் ஏவ வா அனுஞ்ஞாதத்தா. ஸசே லேணஸ்ஸ அந்தோ உபரிபா⁴கே³ சித்தகம்மாதி³கரணத்த²ம் லேபம் தே³ந்தி, உல்லித்தகுடிஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தி, வட்டதி ஏவ. இட்ட²காதீ³ஹி கதம் சதுரஸ்ஸகூடாகா³ரஸண்டா²னம் ஏககண்ணிகாப³த்³த⁴ம் நாதிஉச்சம் படிஸ்ஸயவிஸேஸம் ‘‘கு³ஹா’’தி வத³ந்தி, தாதி³ஸம் மஹந்தம்பி உல்லித்தாவலித்தம் கரோந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. பூ⁴மிகு³ஹந்தி உமங்க³கு³ஹம்.

அட்ட²கதா²ஸூதி குக்குடச்சி²ககே³ஹந்திஆதீ³ஸு அட்ட²கதா²ஸு திணகுடிகா குக்குடச்சி²ககே³ஹந்தி வத்வா புன தம் விவரந்தேஹி அட்ட²கதா²சரியேஹி ச²த³னம் த³ண்ட³கேஹி…பே… வுத்தாதி யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³. தத்த² த³ண்ட³கேஹி ஜாலப³த்³த⁴ம் கத்வாதி தீ³க⁴தோ, திரியதோ ச ட²பேத்வா வல்லியாதீ³ஹி ப³த்³த⁴த³ண்ட³கேஹி ஜாலம் விய கத்வா. ஸோ சாதி உல்லித்தாதி³பா⁴வோ. ச²த³னமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தோதி ச²த³னஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச லிம்பனமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தோ. மத்திகாகுட்டே பி⁴த்திலேபம் வினாபி பி⁴த்தியா ஸத்³தி⁴ம் ச²த³னலேபஸ்ஸ க⁴டனமத்தேனாபி ஆபத்திஸம்ப⁴வதோ ச²த³னலேபோவ பதா⁴னந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கிஞ்சாபி ஏவம், அத² கோ² ‘‘உபசிகாமோசனத்த²மேவ ஹேட்டா² பாஸாணகுட்டம் கத்வா தம் அலிம்பித்வா உபரி லிம்பதி, லேபோ ந க⁴டீயதி நாம, அனாபத்தியேவா’’திஆதி³வசனதோ பன ச²த³னலேபக⁴டனத்த²ம் ஸகலாயபி பி⁴த்தியா லேபோ அவஸ்ஸம் இச்சி²தப்³போ³வ தஸ்ஸா ஏகதே³ஸஸ்ஸ அலேபேபி ச²த³னலேபஸ்ஸ அக⁴டனதோ. தேனாஹ ‘‘லேபோ ந க⁴டீயதீ’’தி. ஏத்தா²தி திணகுடிகாயம். ந கேவலஞ்ச திணகுடிகாயம் ஏவ, லேணகு³ஹாதீ³ஸுபி ஸாரம்பா⁴பரிக்கமனபச்சயாபி அனாபத்தி ஏவ, இமினா பன நயேன அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய குடிம் கரோந்தஸ்ஸாபி ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயாபி அனாபத்திபா⁴வோ அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதோ ஏவ ஹோதீதி.

தத்த² பாளிவிரோத⁴ம் பரிஹரிதும் ‘‘யம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – அஞ்ஞஸ்ஸ உபஜ்ஜா²யாதி³னோ அத்தா²ய கரோந்தஸ்ஸ ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயாபி அனாபத்தி ஏவ, யம் பன பாளியம் ‘‘ஆபத்திகாருகானம் திண்ணம் து³க்கடான’’ந்திஆதி³வசனம், தம் அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோந்தஸ்ஸ, ந ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயா ஆபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், கிஞ்சரஹி யதா²ஸமாதி³ட்டா²ய குடியா அகரணபச்சயா ஆபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ந்தி. தத்த² யதா²ஸமாதி³ட்டா²யாதி ‘‘பி⁴க்கு² ஸமாதி³ஸித்வா பக்கமதி, ‘குடிம் மே கரோதா²’தி ஸமாதி³ஸதி ச, தே³ஸிதவத்து²கா ச ஹோது அனாரம்பா⁴ ச ஸபரிக்கமனா சா’’தி ஏவம் காராபகேன ஆணத்திக்கமம் முஞ்சித்வா கரணபச்சயாதி அதி⁴ப்பாயோ. கத்த²சி பன போத்த²கே ‘‘குடிலக்க²ணப்பத்தம்பி குடிம் அஞ்ஞஸ்ஸ…பே… கரோந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி இமஸ்ஸ பாட²ஸ்ஸ அனந்தரம் ‘‘யம் பன ஆபத்தி காருகான’’ந்திஆதி³பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, ஸோவ யுத்ததரோ. ஏவஞ்ஹி ஸதி தத்த² அதி⁴ப்பாயோ பாகடோ ஹோதி.

அனாபத்தீதி வத்வாதி வாஸாகா³ரத்தா²ய ஏவ அனியமிதத்தா அனாபத்தீதி வத்வா. அதே³ஸாபேத்வா கரோதோதி பமாணயுத்தம்பி கரோதோ. அசித்தகந்தி பண்ணத்திஅஜானனசித்தேன அசித்தகம். உல்லித்தாதீ³னம் அஞ்ஞதரதா, ஹேட்டி²மப்பமாணஸம்ப⁴வோ, அதே³ஸிதவத்து²கதா, பமாணாதிக்கந்ததா, அத்துத்³தே³ஸிகதா, வாஸாகா³ரதா, லேபக⁴டனாதி ஸத்த வா பமாணயுத்தங்கா³தீ³ஸு ச² வா அங்கா³னி.

குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. விஹாரகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா

365. ஸத்தமே பூஜாவசனப்பயோகே³ கத்தரி ஸாமிவசனஸ்ஸபி இச்சி²தத்தா ‘‘கா³மஸ்ஸ வா பூஜித’’ந்தி வுத்தம். ரூபிந்த்³ரியேஸு விஜ்ஜமானம் ஸந்தா⁴ய ஏகிந்த்³ரியதா வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘காயிந்த்³ரியம் ஸந்தா⁴யா’’தி. தே ஹி மனிந்த்³ரியம்பி பூ⁴தகா³மானம் இச்ச²ந்தி.

366. கிரியதோ ஸமுட்டா²னாபா⁴வோதி வத்து²னோ அதே³ஸனாஸங்கா²தம் அகிரியம் வினா ந கேவலம் கிரியாய ஸமுட்டா²னபா⁴வோ. கிரியாகிரியதோ ஹி இத³ம் ஸமுட்டா²தி. இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ பி⁴க்கூ² வா அனபி⁴னேய்யாதி ஏத்த² வா-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ², தேன ‘‘மஹல்லகஞ்ச விஹாரம் கரேய்ய, பி⁴க்கூ² ச அனபி⁴னேய்யா’’தி கிரியஞ்ச அகிரியஞ்ச ஸமுச்சினோதி.

விஹாரகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

8. பட²மது³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

380. அட்ட²மே பாகாரேன ச பரிக்கி²த்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கோ³புரட்டாலகயுத்தந்தி ஏத்த² பாகாரேஸு யுத்³த⁴த்தா²ய கதோ வங்கஸண்டா²னோ ஸரக்கே²பசி²த்³த³ஸஹிதோ பதிஸ்ஸயவிஸேஸோ அட்டாலகோ நாம.

ஸோளஸவித⁴ஸ்ஸாதி சதூஹி மக்³கே³ஹி பச்சேகம் சதூஸு ஸச்சேஸு கத்தப்³ப³ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாபஹானஸச்சி²கிரியாபா⁴வனாஸங்கா²தஸ்ஸ ஸோளஸவித⁴ஸ்ஸ. தே கா³ரவேனாதி தே கிலந்தரூபா பி⁴க்கூ² ப⁴த்துத்³தே³ஸகட்டா²னே ஸன்னிபதிதானம் பி⁴க்கூ²னம் புரதோ அத்தனோ கிலந்தஸரீரம் த³ஸ்ஸேத்வா உத்³தி³ஸாபனே கா³ரவேன, லஜ்ஜாயாதி அத்தோ². தேரஸபீதி ப⁴த்துத்³தே³ஸகஸேனாஸனகா³ஹாபகப⁴ண்டா³கா³ரிகசீவரபடிக்³கா³ஹகசீவரபா⁴ஜகயாகு³பா⁴ஜகப²லபா⁴ஜகக²ஜ்ஜபா⁴ஜகஅப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகஸாடியகா³ஹாபகபத்தகா³ஹாபகஆராமிகபேஸகஸாமணேரபேஸகஸம்முதீனம் வஸேன தேரஸபி.

பாளியம் ‘‘அபிஸூ’’தி இத³ம் ‘‘அபிசா’’தி இமினா ஸமானத்தோ² நிபாதோ. ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸூதி பீடா²தீ³ஸு ஸேனாஸனஸாதா⁴ரணேஸு, கதிகஸண்டா²னபவேஸனிக்க²மனகாலாதீ³ஸு பன விஸும் விஸும் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா கதா²பேதீதி வேதி³தப்³ப³ம். அயஞ்ஹி நிம்மிதானம் த⁴ம்மதாதி அனியமேத்வா நிம்மிதானம் வஸேன வுத்தம், நியமேத்வா பன ‘‘ஏத்தகா இத³ஞ்சித³ஞ்ச கதே²ந்து, ஏத்தகா துண்ஹீ ப⁴வந்து, நானாப்பகாரம் இரியாபத²ம், கிரியஞ்ச கப்பேந்து, நானாவண்ணஸண்டா²னவயோனியமா ச ஹோந்தூ’’தி பரிகம்மம் கத்வா ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய அதி⁴ட்டி²தே இச்சி²திச்சி²தப்பகாரா அஞ்ஞமஞ்ஞம்பி விஸதி³ஸாவ ஹோந்தி. அவத்து²கவசனந்தி நிரத்த²கவசனம்.

383. ஏகசாரிகப⁴த்தந்தி அதிமனாபத்தா ஸப்³பே³ஸம்பி படிலாப⁴த்தா²ய விஸும் டி²திகாய பாபேதப்³ப³ப⁴த்தம். தத்³தி⁴தவோஹாரேனாதி சத்தாரி பமாணமஸ்ஸ சதுக்கந்தி ஏவம் தத்³தி⁴தவோஹாரேன. ப⁴வோதி ப⁴விதப்³போ³. அதீதம் தி³வஸபா⁴க³ந்தி தஸ்மிஞ்ஞேவ தி³வஸே ஸலாகதா³னக்க²ணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஹிய்யோதி இமஸ்ஸ அஜ்ஜ இச்சேவ அத்தோ². தேனேவாஹம்ஸு ‘‘ஸ்வே அம்ஹே’’திஆதி³. பதூ⁴பாயந்தாதி புனப்புனம் உப்பஜ்ஜனகோத⁴வஸேன பதூ⁴பாயந்தா. பாளியம் கிஸ்ஸ மந்தி கேன காரணேன மயாதி அத்தோ².

384. ‘‘ஸரஸி த்வ’’ந்தி இத³ம் ஏகம் வாக்யம் கத்வா, ‘‘கத்தா’’தி இத³ஞ்ச கத்தரி ரிதுபச்சயந்தம் கத்வா, ‘‘அஸீ’’தி அஜ்ஜா²ஹாரபதே³ன ஸஹ ஏகவாக்யம் கத்வா, ‘‘ஏவரூப’’ந்தி இத³ம், ‘‘யதா²யம் பி⁴க்கு²னீ ஆஹா’’தி இத³ஞ்ச த்³வீஸு வாக்யேஸு பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² வா’’திஆதி³மாஹ. உஜுகமேவாதி த்வா-பச்சயந்தவஸேன பட²மம் அத்த²க்³க³ஹணம் உஜுகந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

து³தியோ த³ப்³ப³-ஸத்³தோ³ பண்டி³தாதி³வசனோதி ஆஹ ‘‘ந கோ² த³ப்³ப³ த³ப்³பா³ பண்டி³தா’’தி. நிப்³பே³டே²ந்தீதி தோ³ஸதோ மோசேந்தி. வினயலக்க²ணே தந்திந்தி வினயவினிச்ச²யலக்க²ணவிஸயே ஆக³மம் ட²பேந்தோ. பாளியம் யதோ அஹந்திஆதீ³ஸு யஸ்மிம் காலே அஹம் ஜாதோ, ததோ பபு⁴தி ஸுபினந்தேனபி மேது²னம் த⁴ம்மம் நாபி⁴ஜானாமி, ந ச தஸ்ஸ மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ படிஸேவிதா அஹோஸிந்தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தேனாஹ ‘‘ஸுபினந்தேனபீ’’திஆதி³. இதா³னி ஏகவாக்யவஸேன யோஜனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² வா’’திஆதி³ வுத்தம். ந க⁴டதீதி யஸ்மா கீ²ணாஸவஸ்ஸ வசனேன ஏதிஸ்ஸா வசனம் ந ஸமேதி, தஞ்ச ந க⁴டனம் யஸ்மா புப்³பே³ பி⁴க்கூ²ஸு பஸித்³தா⁴ய ஏவ அச்சந்தது³ஸ்ஸீலதாய ஏவ அஹோஸி, தஸ்மா மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²தி அதி⁴ப்பாயோ.

சர பிரேதி சர க³ச்ச² பிரே பர அமாமக த்வம். வினஸ்ஸாதி அத³ஸ்ஸனம் க³ச்ச². அகாரிகாதி அமூலகேன சோத³னாய ந காரிகா. காரகோ ஹோதீதி ‘‘அய்யேனம்ஹி தூ³ஸிதா’’தி இமாய படிஞ்ஞாய யதி³ நாஸிதா, ததா³ தே²ரோ பி⁴க்கு²னீதூ³ஸகத்தஸித்³தி⁴தோ தஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ காரகோ ஹோதி. அகாரகோ ஹோதீதி தாய கதபடிஞ்ஞம் அனபேக்கி²த்வா ஸாமஞ்ஞதோ ‘‘மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²’’தி ப⁴க³வதா வுத்தத்தா அகாரகோ ஹோதி. யதி³ ஹி தே²ரோ காரகோ ப⁴வேய்ய, அவஸ்ஸம் தமேவ தோ³ஸம் அபதி³ஸித்வா இமினா நாம காரணேன ‘‘மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ததா² அவுத்தத்தா, ‘‘த³ப்³ப³ஞ்ச அனுயுஞ்ஜதா²’’தி அவத்வா ‘‘இமே ச பி⁴க்கூ² அனுயுஞ்ஜதா²’’தி வுத்தத்தா ச ஸாமத்தி²யதோ மேத்தியாய பி⁴க்கு²னியா அஞ்ஞேன தோ³ஸேன நாஸனாரஹதா, வத்து²ஸ்ஸ ச அமூலகபா⁴வோ, தே²ரஸ்ஸ அகாரகபா⁴வோ ச ஸித்³தோ⁴ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

அத்தனோ ஸுத்தந்தி ‘‘ஸகாய படிஞ்ஞாயா’’தி இமினா பக்கே²பவசனேன ஸஹிதம் கூடஸுத்தம். தே²ரோ காரகோ ஹோதீதி ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – ‘‘ஸகாய படிஞ்ஞாயா’’தி அவத்வா ஸாமஞ்ஞதோ ‘‘மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²’’தி ஓதிண்ணவத்து²ஸ்மிம்யேவ தஸ்ஸா நாஸனா விஹிதாதி தும்ஹாகம் வாதே³ தே²ரோ காரகோ ஹோதி, ‘‘ஸகாய படிஞ்ஞாயா’’தி பன வுத்தே புப்³பே³யேவ ஸித்³த⁴ஸ்ஸ பாராஜிகஸ்ஸ ஸுசிகாய அஸ்ஸா ஸகாய படிஞ்ஞாய நாஸேதா²தி ஸிஜ்ஜ²னதோ அம்ஹாகம் வாதே³ தே²ரோ அகாரகோ ஹோதீதி. மஹாவிஹாரவாஸீனம்பி பன ‘‘ஸகாய படிஞ்ஞாயா’’தி வுத்தே ஓதிண்ணவத்து²ஸ்மிம்யேவ தஸ்ஸா நாஸனா விஹிதா ஹோதி, ந ஸாமஞ்ஞதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்தா²தி இமேஸு த்³வீஸு வாதே³ஸு, ஸுத்தேஸு வா. யம் பச்சா² வுத்தந்தி மஹாவிஹாரவாஸீஹி யம் வுத்தம், தம் யுத்தந்தி அத்தோ². விசாரிதம் ஹேதந்தி ஏதம் பச்சி²மஸ்ஸ யுத்தத்தம் விசாரிதம், ‘‘தத்ர ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ வுட்டா²னகா³மினீ…பே… அஸுத்³த⁴தாயேவ நாஸேஸீ’’தி வக்க²மானனயேன வினிச்சி²தந்தி அத்தோ². ‘‘பி⁴க்கு²னிம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி து³க்கட’’ந்தி இமினா மஹாஅட்ட²கதா²வாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ.

தத்ராதி தேஸு து³க்கடபாசித்தியேஸு. து³க்கடந்தி வுத்தமஹாஅட்ட²கதா²வாத³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘பாசித்திய’’ந்தி பவத்தஸ்ஸ குருந்தி³வாத³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பச்சி²மனயேபீ’’திஆதி³ வுத்தம். வசனப்பமாணதோதி விஸம்வாத³னாதி⁴ப்பாயே ஸமானேபி அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி³விஸேஸே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாதி³னோ விதா⁴யகவசனப³லேனாதி அத்தோ². பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பன பி⁴க்கு²னியா து³க்கடந்தி பி⁴க்கு²னிம் அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ து³க்கடம்.

ஏவம் த்³வீஸுபி அட்ட²கதா²வசனேஸு அதி⁴ப்பாயம் விபா⁴வேத்வா இதா³னி பச்சி²மே பாசித்தியவாதே³ தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா புரிமது³க்கடவாத³மேவ பதிட்டா²பேதும் ‘‘தத்ர பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² விஸுந்தி ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்தியதோ (பாசி. 1) விஸும் பாசித்தியம் வுத்தம், தத்த² அனந்தோக³த⁴பா⁴வாதி அதி⁴ப்பாயோ. தஸ்மாதி யஸ்மா அமூலகானுத்³த⁴ம்ஸனே விஸுஞ்ஞேவ பாசித்தியம் பஞ்ஞத்தம், தஸ்மா புரிமனயோதி து³க்கடவாதோ³. ஏவம் அந்தரா பவிட்ட²ம் து³க்கடபாசித்தியவாத³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பாகடமேவ அத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘ததா² பி⁴க்கு²னீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ததா²தி யதா² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ம், பி⁴க்கு²னிஞ்ச அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸது³க்கடானி வுத்தானி, ததா²தி அத்தோ². ஏதேஹி நாஸனா நத்தீ²தி ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தம், து³க்கடேன இமிஸ்ஸா பன நாஸனா நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. து³ஸ்ஸீலாதி பாராஜிகா.

386. ஆகாரனானத்தேனாதி தூ³ஸிதாகாரஸ்ஸ, தூ³ஸகாகாரஸ்ஸ ச நானத்தேன. அனபி⁴ரத்³தோ⁴தி அதுட்டோ². தேனாஹ ‘‘ந ஸுகி²தோ’’தி. ந பஸாதி³தோதி அனுப்பாதி³தப்பஸாதோ³. கீ²ல-ஸத்³தோ³ த²த்³த⁴பா⁴வவசனோ, கசவரபரியாயோ ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘சித்த…பே… கீ²ல’’ந்தி. நப்பதீதோதி பீதிஸுகா²தீ³ஹி ந அபி⁴க³தோ ந உபக³தோ. தேனாஹ ‘‘ந அபி⁴ஸடோ’’தி.

யேன து³ட்டோ²தி ச குபிதோதி ச வுத்தோதி ஏத்த² யேன து³ட்டோ²தி ச வுத்தோ யேன குபிதோதி ச வுத்தோ, தம் மாதிகாயஞ்ச பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 386) ச வுத்தம் உப⁴யம்பேதந்தி யோஜேதப்³ப³ம். த்³வீஹீதி ‘‘தேன ச கோபேன, தேன ச தோ³ஸேனா’’தி வுத்தகோபதோ³ஸபதே³ஹி த்³வீஹி, அத்த²தோ பன த்³வீஹிபி தோ³ஸோவ த³ஸ்ஸிதோதி ஆஹ ‘‘ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴மேவ த³ஸ்ஸேதீ’’தி. யாயாதி அனத்தமனதாய.

ந சுதி³தகவஸேனாதி யதி³ சுதி³தகவஸேனாபி அமூலகம் அதி⁴ப்பேதம் ஸியா, அமூலகம் நாம அனஜ்ஜா²பன்னந்தி பத³பா⁴ஜனம் வதே³ய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ. யம் பாராஜிகந்தி பி⁴க்கு²னோ அனுரூபேஸு ஏகூனவீஸதியா பாராஜிகேஸு அஞ்ஞதரம். பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 386) பன பி⁴க்கு²விப⁴ங்கே³ ஆக³தானேவ க³ஹேத்வா ‘‘சதுன்னம் அஞ்ஞதரேனா’’தி வுத்தம். ஏதம் இத⁴ அப்பமாணந்தி ஏதம் ஆபன்னானாபன்னதம் இதா⁴னுத்³த⁴ம்ஸனே ஆபத்தியா அனங்க³ம், ஆபத்திம் பன ஆபன்னே வா அனாபன்னே வா புக்³க³லே ‘‘அனாபன்னோ ஏஸோ ஸுத்³தோ⁴’’தி ஸுத்³த⁴ஸஞ்ஞாய வா விமதியா வா சாவனாதி⁴ப்பாயோவ இத⁴ அங்க³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

ததே²வாதி பஸாத³ஸோதேன, தி³ப்³ப³ஸோதேன வாதி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. தி³ட்டா²னுஸாரேனேவ ஸமுப்பன்னா பரிஸங்காவ தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம் நாம. ஏவம் ஸேஸேஸுபி. ‘‘அதி³ஸ்வா வா’’தி இத³ம் உக்கட்ட²வஸேன வுத்தம், தி³ஸ்வா பக்கந்தேஸுபி தோ³ஸோ நத்தி²யேவ. இமேஸந்தி இமேஹி. கரிஸ்ஸந்தீதி தஸ்மிம் க²ணே உப்பஜ்ஜனாகாரத³ஸ்ஸனம், பச்சா² பன ஏத்தகேன காலேன கதம் வாதி ஸங்காய சோதே³தி. ந ஹி கரிஸ்ஸந்தீதி சோத³னா அத்தி². ‘‘அரிட்ட²ம் பீத’’ந்தி இத³ம் முகே² ஸுராக³ந்த⁴வாயனனிமித்தத³ஸ்ஸனம். அரிட்ட²ஞ்ஹி ஸுராஸதி³ஸவண்ணக³ந்த⁴ம் கப்பியபே⁴ஸஜ்ஜம்.

தி³ட்ட²ம் அத்தி² ஸமூலகந்திஆதீ³ஸு அஜ்ஜா²சாரஸ்ஸ ஸம்ப⁴வாஸம்ப⁴வானம் மூலாமூலபா⁴வத³ஸ்ஸனம். அத்தி² ஸஞ்ஞாஸமூலகந்திஆதி³ பன தி³ட்ட²ஸஞ்ஞாய ஸம்ப⁴வாஸம்ப⁴வானம் மூலாமூலபா⁴வத³ஸ்ஸனம். தி³ஸ்வாவ தி³ட்ட²ஸஞ்ஞீ ஹுத்வா சோதே³தீதி ஏத்த² யம் சோதே³தி, ததோ அஞ்ஞம் புக்³க³லம் வீதிக்கமந்தம், படிச்ச²ன்னோகாஸதோ நிக்க²மந்தம் வா தி³ஸ்வா ‘‘அயம் ஸோ’’தி ஸஞ்ஞாய சோதே³ந்தோபி ஸங்க³ய்ஹதி. ஏஸ நயோ ஸுதாதீ³ஸுபி. ஸமூலகேன வா ஸஞ்ஞாஸமூலகேன வாதி ஏத்த² பாராஜிகமாபன்னம் தி³ட்டா²தி³மூலகேன ச ‘‘அயம் ஆபன்னோ’’தி அஸுத்³த⁴ஸஞ்ஞாய சோதே³ந்தோ ஸமூலகேன சோதே³தி நாம. ஸஞ்ஞாஸமூலகத்தே ஏவ அனாபத்திஸம்ப⁴வதோ ஆபன்னே வா அனாபன்னே வா புக்³க³லே ஆபன்னஸஞ்ஞீ தி³ட்டா²தீ³ஸு, அதி³ட்டா²தீ³ஸு வா மூலேஸு தி³ட்ட²ஸுதாதி³ஸஞ்ஞீ தேன தி³ட்டா²தி³மூலகேன தம் புக்³க³லம் சோதே³ந்தோ ஸஞ்ஞாஸமூலகேன சோதே³தி நாம. இமேஸம் அனாபத்தி, வுத்தவிபரியாயேன ஆபத்திவாரே அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸமீபே ட²த்வாதி ஹத்த²விகாரவசீகோ⁴ஸானம் சோத³னாவஸேன பவத்தியமானானம் த³ஸ்ஸனஸவனூபசாரே ட²த்வாதி அத்தோ². கேசி பன ‘‘த்³வாத³ஸஹத்த²ப்³ப⁴ந்தரே ட²த்வா’’தி (ஸாரத்த². டீ. 2.385-386) வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம். பரதோ ப்³யதிரேகதோ அனாபத்திம் த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘தூ³தம் வா பண்ணம் வா ஸாஸனம் வா பேஸேத்வா’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தம், ந பன ‘‘த்³வாத³ஸஹத்த²ம் முஞ்சித்வா சோதே³ந்தஸ்ஸ ஸீஸம் ந ஏதீ’’தி வுத்தம். வாசாய வாசாயாதி ஸகிம் ஆணத்தஸ்ஸ ஸகலம்பி தி³வஸம் வத³தோ வாசாய வாசாய சோதா³பகஸ்ஸேவ ஆபத்தி. ஸோபீதி ஆணத்தோபி. தஸ்ஸ ச ‘‘மயாபி தி³ட்ட²’’ந்திஆதி³ம் அவத்வாபி ‘‘அமூலக’’ந்தி ஸஞ்ஞாய சாவனாதி⁴ப்பாயேன ‘‘த்வம் பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோஸீ’’தி இத³மேவ வாசம் பரஸ்ஸ வசனம் விய அகத்வா ஸாமஞ்ஞதோ வத³ந்தஸ்ஸாபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஏவ. ஸதிபி பன அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயே ‘‘அஸுகேன ஏவம் வுத்த’’ந்தி பரேன வுத்தமேவ வத³ந்தஸ்ஸ நத்தி² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஸசே பன பரேன அவுத்தம்பி வுத்தந்தி வத³தி, ஆபத்தி ஏவ.

ஸம்ப³ஹுலா ஸம்ப³ஹுலே ஸம்ப³ஹுலேஹி வத்தூ²ஹீதி ஏத்த² ஸம்ப³ஹுலேதி சுதி³தகப³ஹுத்தனித்³தே³ஸேன புரிமேஸு தீஸு வாரேஸு சுதி³தகப³ஹுத்தேனாபி வாரபே⁴த³ஸப்³பா⁴வம் ஞாபேதி. ஏகஸ்மிஞ்ஹி சுதி³தகவத்து²சோத³கபே⁴தே³ன இத³ம் சதுக்கம் வுத்தம், சுதி³தகப³ஹுத்தேனாபி சதுக்கந்தரம் லப்³ப⁴தீதி அட்ட²கம் ஹோதி ஏவ.

அமூலகசோத³னாபஸங்கே³ன ஸமூலகசோத³னாலக்க²ணாதி³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சோதே³தும் பன கோ லப⁴தீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸுத்வா சோதே³தீதிஆதி³ ஸுத்தம் யஸ்மா யே சோத³கஸ்ஸ அஞ்ஞேஸம் விபத்திம் பகாஸேந்தி, தேபி தஸ்மிம் க²ணே சோத³கபா⁴வே ட²த்வாவ பகாஸேந்தி, தேஸஞ்ச வசனம் க³ஹேத்வா இதரோபி யஸ்மா சோதே³துஞ்ச அஸம்படிச்ச²ந்தம் தேஹி தித்தி²யஸாவகபரியோஸானேஹி பட²மசோத³கேஹி ஸம்படிச்சா²பேதுஞ்ச லப⁴தி, தஸ்மா இத⁴ ஸாவகபா⁴வேன உத்³த⁴டந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

தூ³தம் வாதிஆதீ³ஸு ‘‘த்வம் ஏவம் க³ந்த்வா சோதே³ஹீ’’தி தூ³தம் வா பேஸேத்வா யோ சோதே³தும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ பண்ணம், மூலஸாஸனம் வா பேஸேத்வா. ஸமயேனாதி பகதியா ஜானனக்க²ணே.

க³ருகானம் த்³வின்னந்தி பாராஜிகஸங்கா⁴தி³ஸேஸானம். மிச்சா²தி³ட்டி² நாம ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தா (ம. நி. 1.445; 2.94, 95, 225; 3.91, 116, 136; ஸம். நி. 3.210) த³ஸவத்து²கா தி³ட்டி², ஸஸ்ஸதுச்சே²த³ஸங்கா²தம் அந்தம் க³ண்ஹாபகதி³ட்டி² அந்தக்³கா³ஹிகா நாம. ஆஜீவஹேது பஞ்ஞத்தானம் ச²ன்னந்தி ஆஜீவஹேதுபி ஆபஜ்ஜிதப்³பா³னம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மபாராஜிகம் (பாரா. 195), ஸஞ்சரித்தே (பாரா. 301, 302) ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, ‘‘யோ தே விஹாரே வஸதி, ஸோ அரஹா’’தி (பாரா. 220) பரியாயேன து²ல்லச்சயம், பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பணீதபோ⁴ஜனவிஞ்ஞத்தியா பாசித்தியம் (பாசி. 257), பி⁴க்கு²னியாபணீதபோ⁴ஜனவிஞ்ஞத்தியா பாடிதே³ஸனீயம் (பாசி. 1236), ஸூபோத³னவிஞ்ஞத்தியா (பாசி. 612-613) து³க்கடந்தி இமேஸம் பரிவாரே (பரி. 287) வுத்தானம் ச²ன்னம். ந ஹேதா ஆபத்தியோ ஆஜீவஹேது ஏவ பஞ்ஞத்தா ஸஞ்சரித்தாதீ³னம் அஞ்ஞதா²பி ஆபஜ்ஜிதப்³ப³தோ. ஆஜீவஹேதுபி ஏதாஸம் ஆபஜ்ஜனம் ஸந்தா⁴ய ஏவம் வுத்தம், ஆஜீவஹேதுபி பஞ்ஞத்தானந்தி அத்தோ². ந கேவலஞ்ச ஏதா ஏவ, அஞ்ஞாபி அதி³ன்னாதா³னகுலதூ³ஸனபாணவத⁴வேஜ்ஜகம்மாதி³வஸேன ஆஜீவஹேது ஆபஜ்ஜிதப்³பா³பி ஸந்தி, தா பன ஆபத்திஸப⁴ஆக³தாய பாராஜிகாதீ³ஸு ச²ஸு ஏவ ஸங்க³ய்ஹந்தீதி விஸும் ந வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.

ஏத்தாவதா பன ஸீஸம் ந ஏதீதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், சோத³னா பன கதா ஏவ ஹோதி. திம்ஸானீதி திம்ஸம் ஏதேஸமத்தீ²தி திம்ஸானி, திம்ஸாதி⁴கானீதி வுத்தம் ஹோதி. நவுதானீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமேனாதி ஏத்த² அத்தனா ஆதா³தப்³ப³தோ தி³ட்டா²தி³மூலகேஹி க³ஹேதப்³ப³தோ பரஸ்ஸ விப்ப²ந்தி³தும் அத³த்வா பக்³க³ண்ஹனதோ அத்தாதா³னந்தி சோத³னா வுச்சதி, தம் ஆதா³துகாமேன, சோத³னம் கத்துகாமேனாதி அத்தோ².

உப்³பா³ஹிகாயாதி உப்³ப³ஹந்தி வியோஜேந்தி ஏதாய அலஜ்ஜீனம் தஜ்ஜனிம் வா கலஹம் வாதி உப்³பா³ஹிகா, ஸங்க⁴ஸம்முதி, தாய. வினிச்சி²னனம் நாம தாய ஸம்மதபி⁴க்கூ²ஹி வினிச்ச²னனமேவ. அலஜ்ஜுஸ்ஸன்னாய ஹி பரிஸாய ஸமத²க்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 227) ஆக³தேஹி த³ஸங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தா த்³வே தயோ பி⁴க்கூ² தத்தே²வ வுத்தாய ஞத்திது³தியகம்மவாசாய ஸம்மன்னிதப்³பா³, தேஹி ச ஸம்மதேஹி விஸும் வா நிஸீதி³த்வா, தஸ்ஸா ஏவ வா பரிஸாய ‘‘அஞ்ஞேஹி ந கிஞ்சி கதே²தப்³ப³’’ந்தி ஸாவேத்வா தம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²தப்³ப³ம்.

கிம்ஹீதி கிஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம், கதரவிபத்தியந்தி அத்தோ². ‘‘கிம்ஹி நம் நாமா’’தி இத³ம் ‘‘கதராய விபத்தியா ஏதம் சோதே³ஸீ’’தி யாய காயசி விஞ்ஞாயமானாய பா⁴ஸாய வுத்தேபி சோத³கஸ்ஸ வினயே அபகதஞ்ஞுதாய ‘‘ஸீலாசாரதி³ட்டி²ஆஜீவவிபத்தீஸு கதராயாதி மம் புச்ச²தீ’’தி ஞாதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ புச்சா², ந பன கிம்ஹீதிஆதி³பத³த்த²மத்தம் அஜானந்தஸ்ஸ. ந ஹி அனுவிஜ்ஜகோ சோத³கம் பா³லம் அபரிசிதபா⁴ஸாய ‘‘கிம்ஹி ந’’ந்தி புச்ச²தி. ‘‘கிம்ஹி நம்பி ந ஜானாஸீ’’தி இத³ம்பி வசனமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ந ஹோதி, ‘‘கதரவிபத்தியா’’தி வுத்தே ‘‘அஸுகாய விபத்தியா’’தி வத்தும்பி ந ஜானாஸீதி வசனஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். தேனேவ வக்க²தி ‘‘பா³லஸ்ஸ லஜ்ஜிஸ்ஸ நயோ தா³தப்³போ³’’தி வத்வா ச ‘‘கிம்ஹி நம் சோதே³ஸீதி ஸீலவிபத்தியா’’திஆதி³ அதி⁴ப்பாயப்பகாஸனமேவ நயதா³னம் வுத்தம், ந பன கிம்ஹி-நம்-பதா³னம் பரியாயமத்தத³ஸ்ஸனம். ந ஹி பா³லோ ‘‘கதரவிபத்தியம் நம் சோதே³ஸீ’’தி இமஸ்ஸ வசனஸ்ஸ அத்தே² ஞாதேபி விபத்திப்பபே⁴த³னம், அத்தனா சோதி³யமானம் விபத்திஸரூபஞ்ச ஜானிதும் ஸக்கோதி, தஸ்மா தேனேவ அஜானனேன அலஜ்ஜீ அபஸாதே³தப்³போ³. ‘‘கிம்ஹி ந’’ந்தி இத³ம்பி உபலக்க²ணமத்தம், அஞ்ஞேன வா யேன கேனசி ஆகாரேன அவிஞ்ஞுதம் பகாஸேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³போ³வ.

‘‘து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாயா’’திஆதி³வசனதோ (பாரா. 39; பரி. 2) ‘‘அலஜ்ஜீனிக்³க³ஹத்தா²ய…பே… பஞ்ஞத்த’’ந்தி வுத்தம். ஏஹிதீதி ஹி-காரோ ஏத்த² ஆக³மோ த³ட்ட²ப்³போ³, ஆக³மிஸ்ஸதீதி அத்தோ². தி³ட்ட²ஸந்தானேனாதி தி³ட்ட²னியாமேன. அலஜ்ஜிஸ்ஸ படிஞ்ஞாய ஏவ காதப்³ப³ந்தி வசனபடிவசனக்கமேனேவ தோ³ஸே ஆவிபூ⁴தேபி அலஜ்ஜிஸ்ஸ ‘‘அஸுத்³தோ⁴ஹ’’ந்தி தோ³ஸஸம்படிச்ச²னபஅஞ்ஞாய ஏவ ஆபத்தியா காதப்³ப³ந்தி அத்தோ². கேசி பன ‘‘அலஜ்ஜிஸ்ஸ ஏதம் நத்தீ²தி ஸுத்³த⁴படிஞ்ஞாய ஏவ அனாபத்தியா காதப்³ப³ந்தி அயமேத்த² அத்தோ² ஸங்க³ஹிதோ’’தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம் அனுவிஜ்ஜகஸ்ஸேவ நிரத்த²கத்தாபத்திதோ சோத³கேனேவ அலஜ்ஜிபடிஞ்ஞாய டா²தப்³ப³தோ. தோ³ஸாபக³மபடிஞ்ஞா ஏவ ஹி இத⁴ படிஞ்ஞாதி அதி⁴ப்பேதா. தேனேவ வக்க²தி ‘‘ஏதம்பி நத்தீ²தி படிஞ்ஞம் ந தே³தீ’’திஆதி³ (பாரா. அட்ட². 2.385-386).

தத³த்த²தீ³பனத்த²ந்தி அலஜ்ஜிஸ்ஸ தோ³ஸே ஆவிபூ⁴தேபி தஸ்ஸ தோ³ஸாபக³மபடிஞ்ஞாய ஏவ காதப்³ப³தாதீ³பனத்த²ம். விவாத³வத்து²ஸங்கா²தே அத்தே² பச்சத்தி²கா அத்த²பச்சத்தி²கா. ஸஞ்ஞம் த³த்வாதி நேஸம் கதா²பச்சே²த³த்த²ம், அபி⁴முக²கரணத்த²ஞ்ச ஸத்³த³ம் கத்வா. வினிச்சி²னிதும் அனனுச்ச²விகோதி ‘‘அஸுத்³தோ⁴’’தி ஸஞ்ஞாய சோத³கபக்கே² பவிட்ட²த்தா அனுவிஜ்ஜகபா⁴வதோ ப³ஹிபூ⁴தத்தா அனுவிஜ்ஜிதும் அஸக்குணேய்யதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸந்தே³ஹே ஏவ ஹி ஸதி அனுவிஜ்ஜிதும் ஸக்கா, அஸுத்³த⁴தி³ட்டி²யா பன ஸதி சுதி³தகேன வுத்தம் ஸப்³ப³ம் அஸச்சதோபி படிபா⁴தி, கத²ம் தத்த² அனுவிஜ்ஜனா ஸியாதி.

‘‘ததா² நாஸிதகோவ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி இமினா வினிச்ச²யம் அத³த்வா ஸங்க⁴தோ வியோஜனம் நாம லிங்க³னாஸனா விய அயம்பி ஏகோ நாஸனப்பகாரோதி த³ஸ்ஸேதி. விரத்³த⁴ம் ஹோதீதி ஸஞ்சிச்ச ஆபத்திம் ஸஹஸா ஆபன்னோ ஹோதி. ‘‘ஆதி³தோ பட்டா²ய அலஜ்ஜீ நாம நத்தீ²’’தி இத³ம் ‘‘பக்கா²னுரக்க²ணத்தா²ய படிஞ்ஞம் ந தே³தீ’’தி இமஸ்ஸ அலஜ்ஜிலக்க²ணஸம்ப⁴வஸ்ஸ காரணவசனம். படிச்சா²தி³தகாலதோ பட்டா²ய அலஜ்ஜீ நாம ஏவ, புரிமோ லஜ்ஜிபா⁴வோ ந ரக்க²தீதி அத்தோ². படிஞ்ஞம் ந தே³தீதி ஸசே மயா கததோ³ஸம் வக்கா²மி, மய்ஹம் அனுவத்தகா பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி படிஞ்ஞம் ந தே³தி. டா²னே ந திட்ட²தீதி லஜ்ஜிட்டா²னே ந திட்ட²தி, காயவாசாஸு வீதிக்கமோ ஹோதி ஏவாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘வினிச்ச²யோ ந தா³தப்³போ³’’தி, புப்³பே³ பக்கி²கானம் படிஞ்ஞாய வூபஸமிதஸ்ஸாபி அதி⁴கரணஸ்ஸ து³வூபஸந்ததாய அயம்பி ததா² நாஸிதகோவ ப⁴விஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

சுதி³தகசோத³கேஸு படிபத்திம் ஞத்வாதி ‘‘தும்ஹே அம்ஹாகம் வினிச்ச²யேன துட்டா² ப⁴விஸ்ஸதா²’’திஆதி³னா வுத்தம் சுதி³தகசோத³கேஸு அனுவிஜ்ஜகேன படிபஜ்ஜிதப்³ப³கம்மம் ஞத்வா. வினிச்ச²யோ மஜ்ஜே²தி ஆபத்தீதி வா அனாபத்தீதி வா வினிச்ச²யபரியோஸானஅனுவிஜ்ஜனானம் மஜ்ஜ²ம் நாமாதி அத்தோ².

அமூலகம்பி ஸமூலகம் கத்வா வத³ந்தீதி ஆஹ ‘‘த்³வே மூலானீ’’தி. காலேன வக்கா²மீதிஆதீ³ஸு ஓகாஸம் காராபேத்வா வத³ந்தோ காலேன வத³தி நாம. ஸலாகக்³க³யாகு³அக்³க³பி⁴க்கா²சாரட்டா²னாதீ³ஸு சோதே³ந்தோ அகாலேன வத³தி நாம. தோ³ஸதோ வுட்டா²பேதுகாமதாய வத³ந்தோ அத்த²ஸம்ஹிதேன வத³தி நாம. தோ³ஸந்தரோதி தோ³ஸசித்தோ. பன்னரஸஸு த⁴ம்மேஸூதி ‘‘பரிஸுத்³த⁴காயஸமஆசாரதா, ததா² வசீஸமாசாரதா, ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு மேத்தசித்ததா, ப³ஹுஸ்ஸுததா, உபி⁴ன்னம் பாதிமோக்கா²னம் ஸ்வாக³தாதி³தா, காலேன வக்கா²மீ’’திஆதி³னா (பரி. 362) வுத்தபஞ்சத⁴ம்மா ச காருஞ்ஞதா, ஹிதேஸிதா, அனுகம்பதா, ஆபத்திவுட்டா²னதா, வினயபுரேக்கா²ரதாதி (சூளவ. 401) இமேஸு பன்னரஸஸு. தத்த² ‘‘காருஞ்ஞதா’’தி இமினா கருணா த³ஸ்ஸிதா. ஹிதேஸிதாதி ஹிதக³வேஸனதா. அனுகம்பதாதி தேன ஹிதேன ஸம்யோஜனதா, இமேஹி த்³வீஹிபி மேத்தா த³ஸ்ஸிதா. ஆபத்திவுட்டா²னதாதி ஸுத்³த⁴ந்தே பதிட்டா²பனதா. வத்து²ம் சோதே³த்வா ஸாரேத்வா படிஞ்ஞம் ஆரோபேத்வா யதா²படிஞ்ஞாய கம்மகரணம் வினயபுரேக்கா²ரதா நாம.

அதி⁴கரணட்டே²னாதி அதி⁴காதப்³ப³ட்டே²ன, ஸமதே²ஹி வூபஸமேதப்³ப³ட்டே²னாதி அத்தோ². தம் நானத்தம் த³ஸ்ஸேதுந்தி இத⁴ அனதி⁴ப்பேதம்பி அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன தம் நானத்தம் த³ஸ்ஸேதுந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவ வக்க²தி ‘‘ஸேஸானி அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன வுத்தானீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.385-386). யம் அதி⁴கிச்சாதிஆதி³னா அதி⁴கரணஸத்³த³ஸ்ஸ கம்மஸாத⁴னதா வுத்தா.