வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா

ஸேய்யதி²த³ந்தி தம் கதமம், தம் கத²ந்தி வா அத்தோ². அனியமனித்³தே³ஸவசனந்தி அத்தனோ அத்த²ம் ஸரூபேன நியமேத்வா நித்³தி³ஸதீதி நியமனித்³தே³ஸோ, ந நியமனித்³தே³ஸோ அனியமனித்³தே³ஸோ. ஸோவ வுச்சதே அனேனாதி வசனந்தி அனியமனித்³தே³ஸவசனம். தஸ்ஸாதி தேனாதிபத³ஸ்ஸ. பரிவிதக்கோதி ‘‘கதமேஸானம் கோ² பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ப்³ரஹ்மசரியம் ந சிரட்டி²திகம் அஹோஸீ’’திஆதி³னா (பாரா. 18) பவத்தோ. புப்³பே³ வா பச்சா² வாதி தேனாதிபத³தோ ஹேட்டா² வுத்தபாடே² வா உபரி வக்க²மானபாடே² வாதி அத்தோ². அத்த²தோ ஸித்³தே⁴னாதி ஸாமத்தி²யதோ ஸித்³தே⁴ன. தத்ரித³ம் முக²மத்தனித³ஸ்ஸனந்தி தஸ்ஸா யதா²வுத்தயுத்தியா பரிதீ³பனே இத³ம் உபாயமத்தனித³ஸ்ஸனம். முக²ம் த்³வாரம் உபாயோதி ஹி அத்த²தோ ஏகம்.

ஸமயஸத்³தோ³ தி³ஸ்ஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஸ்ஸாதி ஸமயஸத்³த³ஸ்ஸ ஸமவாயோ அத்தோ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. காலஞ்ச ஸமயஞ்ச உபாதா³யாதி ஏத்த² காலோ நாம உபஸங்கமனஸ்ஸ யுத்தகாலோ, ஸமயோ நாம ஸரீரப³லாதி³காரணஸமவாயோ, தே உபாதா³ய படிச்சாதி அத்தோ². க²ணோதி ஓகாஸோ. பு³த்³து⁴ப்பாதா³த³யோ ஹி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ ஓகாஸோ. ஸோ ஏவ ஸமயோ. தேனேவ ‘‘ஏகோவா’’தி வுத்தம். மஹாஸமயோதி மஹாஸமூஹோ. பவனஸ்மிந்தி வனஸண்டே³. ஸமயோபி கோ² தே ப⁴த்³தா³லீதி ஏத்த² ஸமயோதி ஸிக்கா²பதா³விலங்க⁴னஸ்ஸ ஹேது, கோ ஸோ? அத்தனோ விப்படிபத்தியா ப⁴க³வதோ ஜானனம், ஸோ ஸமயஸங்கா²தோ ஹேது தஸ்ஸா அப்படிவித்³தோ⁴தி அத்தோ². ப⁴க³வாதிஆதி³ தஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னாகாரத³ஸ்ஸனம். உக்³க³ஹமானோதி கிஞ்சி கிஞ்சி உக்³க³ஹேதும் ஸமத்த²தாய உக்³க³ஹமானோ, ஸுமனபரிப்³பா³ஜகஸ்ஸேவேதம் நாமம். ஸமயம் தி³ட்டி²ம் பவத³ந்தி ஏத்தா²தி ஸமயப்பவாத³கோ, மல்லிகாய ஆராமோ. ஸ்வேவ திந்து³காசீரஸங்கா²தாய திம்ப³ருருக்க²பந்தியா பரிக்கி²த்தத்தா ‘‘திந்து³காசீர’’ந்தி ச, ஏகாவ நிவாஸா ஸாலா ஏத்தா²தி ‘‘ஏகஸாலகோ’’தி ச வுச்சதி. அத்தா²பி⁴ஸமயாதி யதா²வுத்தஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஹிதஸ்ஸ படிலாப⁴தோ. மானாபி⁴ஸமயாதி மானப்பஹானா. பீளனட்டோ²தி பீளனம் தம்ஸமங்கி³னோ ஹிம்ஸனம், அவிப்பா²ரிகதாகரணம், பீளனமேவ அத்தோ² பீளனட்டோ². ஸந்தாபோதி து³க்க²து³க்க²தாதி³வஸேன ஸந்தாபனம். விபரிணாமோதி ஜராய மரணேன சாதி த்³விதா⁴ விபரிணாமேதப்³ப³தா அபி⁴ஸமேதப்³போ³ படிவிஜ்ஜி²தப்³போ³தி அபி⁴ஸமயோ, ஸோவ அபி⁴ஸமயட்டோ², பீளனாதீ³னி.

ஏத்த² ச உபஸக்³கா³னம் ஜோதகமத்தத்தா ஸமயஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரேபி ஸஉபஸக்³கோ³ அபி⁴ஸமயஸத்³தோ³ உத்³த⁴டோ. தத்த² ஸங்க³மவஸேன பச்சயானம் ப²லுப்பாத³னம் படி அயனம் ஏகதோ பவத்தி ஏத்தா²தி ஸமயோ, ஸமவாயோ. விவட்டூபனிஸ்ஸயஸங்க³மே ஸதி ஏந்தி ஏத்த² ஸத்தா பவத்தந்தீதி ஸமயோ, க²ணோ. ஸமேதி ஏத்த² ஸங்க²தத⁴ம்மோ, ஸயம் வா ஏதி ஆக³ச்ச²தி விக³ச்ச²தி சாதி ஸமயோ, காலோ. ஸமேந்தி அவயவா ஏதஸ்மிம், ஸயம் வா தேஸூதி ஸமயோ, ஸமூஹோ. பச்சயந்தரஸங்க³மே ஏதி ஆக³ச்ச²தி ஏதஸ்மா ப²லந்தி ஸமயோ, ஹேது. ஸஞ்ஞாவஸேன விபல்லாஸதோ த⁴ம்மேஸு ஏதி அபி⁴னிவிஸதீதி ஸமயோ, தி³ட்டி². ஸமீபம் அயனம் உபக³மனம் ஸமயோ, படிலாபோ⁴. ஸம்மதே³வ ஸஹிதானம் வாசானம் அயனம் விக³மோதி ஸமயோ, பஹானம். ஸம்மதே³வ, ஸஹிதானம் வா ஸச்சானம் அயனம் ஜானனந்தி ஸமயோ, படிவேதோ⁴. ஏவம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தே² ஸமயஸத்³த³ஸ்ஸ பவத்தி வேதி³தப்³பா³.

ஏத்த² ச ஸமயஸத்³த³ஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞேன அனேகத்த²தா வுத்தா. ந ஹி ஏகஸ்மிம் அத்த²விஸேஸே வத்தமானோ ஸத்³தோ³ தத³ஞ்ஞேபி வத்ததி. தஸ்மா அத்தா² விய தம்தம்வாசகா ஸமயஸத்³தா³பி பி⁴ன்னா ஏவாதி க³ஹேதப்³பா³. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்து²த்³தா⁴ரேஸு.

தத்த² ததா²தி தேஸு ஸுத்தாபி⁴த⁴ம்மேஸு உபயோக³பு⁴ம்மவசனேஹி. இதா⁴தி வினயே, அஞ்ஞதா²தி கரணவசனேன. அச்சந்தமேவாதி நிரந்தரமேவ. பா⁴வோ நாம கிரியா, கிரியாய கிரியந்தரூபலக்க²ணம் பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணம், யதா² உத³யே ஸதி சந்தே³ ஜாதோ ராஜபுத்தோதி. அதி⁴கரணஞ்ஹீதிஆதி³ அபி⁴த⁴ம்மே ஸமயஸத்³தோ³ காலஸமூஹக²ணஸமவாயஹேதுஸங்கா²தேஸு பஞ்சஸு அத்தே²ஸு வத்ததி, ந வினயே விய காலே ஏவ, தேஸு ச காலஸமூஹத்தா² த்³வே தத்த² வுத்தானம் ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மானம் அதி⁴கரணபா⁴வேன நித்³தி³ஸிதும் யுத்தா. க²ணஸமவாயஹேதுஅத்தா² பன தயோபி அத்தனோ பா⁴வேன ப²ஸ்ஸாதீ³னம் பா⁴வஸ்ஸ உபலக்க²ணபா⁴வேன நித்³தி³ஸிதும் யுத்தாதி விபா⁴வனமுகே²ன யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸமத்தே²தும் வுத்தம். தத்த² யஸ்மிஞ்ஹி காலே, த⁴ம்மஸமூஹே வா ஸமயே அதி⁴கரணபூ⁴தே குஸலம் உப்பன்னம், தஸ்மிஞ்ஞேவ காலே, த⁴ம்மஸமூஹே வா ஸமயே ப²ஸ்ஸாத³யோ ஹோந்தீதி ஏவம் அதி⁴கரணத்த²யோஜனா, யஸ்மிம் பன க²ணே, ஸமவாயே ஹேதும்ஹி வா ஸமயே ஸதி விஜ்ஜமானே குஸலம் உப்பன்னம், தஸ்மிஞ்ஞேவ க²ணாதி³ம்ஹி ஸமயேபி விஜ்ஜமானே ப²ஸ்ஸாத³யோ ஹோந்தீதி பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணத்த²யோஜனா ச வேதி³தப்³பா³.

ஹோதி சேத்தா²தி ஏத்த² யதா²வுத்தஅத்த²விஸயே ஸங்க³ஹகா³தா² ஹோதி. அஞ்ஞத்ராதி ஸுத்தாபி⁴த⁴ம்மேஸு. அபி⁴லாபமத்தபே⁴தோ³தி தே³ஸனாவிலாஸதோ ஸத்³த³மத்தேனேவ பே⁴தோ³, ந அத்த²தோ.

அவிஸேஸேனாதி ஸாமஞ்ஞேன. இரியாபதோ²திஆதீ³ஸு இரியாய ஸப்³ப³த்³வாரிககிரியாய பதோ² பவத்தனட்டா²னம் தப்³பி³னிமுத்தகம்மஸ்ஸ அபா⁴வாதி டா²னாத³யோ இரியாபதோ², ஸோவ விஹாரோ. ப்³ரஹ்மபூ⁴தா ஸேட்ட²பூ⁴தா பரஹிதசித்தாதி³வஸப்பவத்திதோ மேத்தாத³யோ ப்³ரஹ்மவிஹாரோ நாம. தத³வஸேஸா பன மஹக்³க³தா ஸப்³ப³னீவரணவிக³மனாதி³ஸித்³தே⁴ன ஜோதனாதி³அத்தே²ன தி³ப்³ப³விஹாரோ நாம. ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வேன விஸும் க³ஹிதத்தா மேத்தாத³யோ இத⁴ அஸங்க³ஹிதா. அரியானமேவ விஹாரோதி ப²லஸமாபத்தியோ அரியவிஹாரோ நாம.

ருக்கா²தி³மூலேயேவ மூலஸத்³த³ஸ்ஸ நிருள்ஹபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் அபரேன மூலஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா ‘‘மூலமூலே’’தி வுத்தம், யதா² து³க்க²து³க்க²ந்தி (விப⁴. அட்ட². 190). லோபா⁴தீ³னம் தோ³ஸமூலாதி³சித்தாஸாதா⁴ரணத்தா ‘‘அஸாதா⁴ரணஹேதும்ஹீ’’தி வுத்தம்.

தத்த² ஸியாதி தத்த² வேரஞ்ஜாயந்திஆதீ³ஸு பதே³ஸு கஸ்ஸசி சோத³னா ஸியாதி அத்தோ². உப⁴யதா² நிதா³னகித்தனஸ்ஸ பன கிம் பயோஜனந்தி? ஆஹ கோ³சரகா³மனித³ஸ்ஸனத்த²ந்திஆதி³. தத்த² அஸ்ஸாதி ப⁴க³வதோ.

கிலமோவ கிலமதோ², அத்தனோ அத்தபா⁴வஸ்ஸ கிலமதோ² அத்தகிலமதோ², தஸ்ஸ அனு அனு யோகோ³ புனப்புனம் பவத்தனம் அத்தகிலமதா²னுயோகோ³. வத்து²காமாரம்மணே ஸுகே² ஸம்பயோக³வஸேன லீனா யுத்தா, காமதண்ஹா, தம்ஸஹசரிதே காமே ஸுகே² வா ஆரம்மணபூ⁴தே அல்லீனா பவத்ததீதி காமஸுக²ல்லிகா தண்ஹா, தஸ்ஸா காமஸுக²ல்லிகாய அனு அனு யோகோ³ காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³. லோகே ஸம்வட்³ட⁴பா⁴வந்தி ஆமிஸோபபோ⁴கே³ன ஸம்வட்³டி⁴தபா⁴வம். உப்பஜ்ஜமானோ ப³ஹுஜனஹிதாதி³அத்தா²யேவ உப்பஜ்ஜதீதி யோஜனா.

தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞேன ஸம்ஹதத்தா ஸங்கோ⁴தி இமமத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ ஆஹ தி³ட்டீ²திஆதி³. ஏத்த² ச ‘‘யாயம் தி³ட்டி² அரியா நிய்யானிகா நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய, ததா²ரூபாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதீ’’தி (தீ³. நி. 3.324, 356; ம. நி. 1.492; 3.54; அ. நி. 6.12; பரி. 274) ஏவம் வுத்தாய தி³ட்டி²யா. ‘‘யானி தானி ஸீலானி அக²ண்டா³னி…பே… ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி, ததா²ரூபேஸு ஸீலேஸு ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதீ’’தி (தீ³. நி. 3.324, 356; ம. நி. 1.492; 3.54; அ. நி. 6.12; பரி. 274) ஏவம் வுத்தானஞ்ச ஸீலானம் ஸாமஞ்ஞஸங்கா²தேன ஸங்கா⁴தோ ஸங்க⁴டிதோ ஸமணக³ணோ, தேனாதி அத்தோ². ‘‘தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞஸங்கா⁴தஸங்கா⁴தேனா’’தி வா பாடே²னேத்த² ப⁴விதப்³ப³ம், தஸ்ஸ தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞபூ⁴தேன ஸம்ஹனனேன ஸங்கா⁴தோ ஸமணக³ணோ, தேனாதி அத்தோ². ஏவஞ்ஹி பாடே² ஸத்³த³தோ அத்தோ² யுத்ததரோ ஹோதி. அஸ்ஸாதி மஹதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ.

ப்³ரஹ்மம் அணதீதி ஏத்த² ப்³ரஹ்ம-ஸத்³தே³ன வேதோ³ வுச்சதி, ஸோ மந்தப்³ரஹ்மகப்பவஸேன திவிதோ⁴. தத்த² இருவேதா³த³யோ தயோ வேதா³ மந்தா, தே ச பதா⁴னா, இதரே பன ஸன்னிஸ்ஸிதா, தேன பதா⁴னஸ்ஸேவ க³ஹணம். மந்தே ஸஜ்ஜா²யதீதி இருவேதா³தி³கே மந்தஸத்தே² ஸஜ்ஜா²யதீதி அத்தோ². இருவேதா³த³யோ ஹி கு³த்தபா⁴ஸிதப்³ப³தாய ‘‘மந்தா’’தி வுச்சந்தி. ‘‘பா³ஹிதபாபத்தா ப்³ராஹ்மணோ, ஸமிதபாபத்தா ஸமணோ’’தி யதா²வுத்தமத்த²த்³வயம் உதா³ஹரணத்³வயேன விபா⁴வேதும் வுத்தஞ்ஹேதந்திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஸமிதத்தா ஹி பாபானம் ‘ஸமணோ’தி பவுச்சதீ’’தி ஹி இத³ம் வசனம் க³ஹேத்வா ‘‘ஸமிதபாபத்தா ‘ஸமணோ’தி வுச்சதீ’’தி வுத்தம், பா³ஹிதபாபோதி இத³ம் பன அஞ்ஞஸ்மிம் கா³தா²ப³ந்தே⁴ வுத்தவசனம். யதா²பு⁴ச்சகு³ணாதி⁴க³தந்தி யதா²பூ⁴தகு³ணாதி⁴க³தம். ஸகிஞ்சனோதி ஸதோ³ஸோ.

கோ³த்தவஸேனாதி ஏத்த² க³ம் தாயதீதி கோ³த்தம், கோ³-ஸத்³தே³ன சேத்த² அபி⁴தா⁴னம் பு³த்³தி⁴ ச வுச்சதி. கேனசி பாரிஜுஞ்ஞேனாதி ஞாதிபாரிஜுஞ்ஞாதி³னா கேனசி பாரிஜுஞ்ஞேன, பரிஹானியாதி அத்தோ². ததோ பரந்தி வேரஞ்ஜாயந்திஆதி³வசனம். இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்தே² உபயோக³வசனந்தி இத்த²ம் இமம் பகாரம் பூ⁴தோ ஆபன்னோதி இத்த²ம்பூ⁴தோ, தஸ்ஸ ஆக்²யானம் இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானம், ஸோயேவத்தோ² இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்தோ². அத² வா ‘‘இத்த²ம் ஏவம்பகாரோ பூ⁴தோ ஜாதோ’’தி ஏவம் கத²னத்தோ² இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்தோ², தஸ்மிம் உபயோக³வசனந்தி அத்தோ². ஏத்த² ச அப்³பு⁴க்³க³தோதி ஏத்த² அபி⁴-ஸத்³தோ³ இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்த²ஜோதகோ அபி⁴ப⁴வித்வா உக்³க³மனப்பகாரஸ்ஸ தீ³பனதோ, தேன யோக³தோ தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமந்தி இத³ம் உபயோக³வசனம் ஸாமிஅத்தே²பி ஸமானே இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானதீ³பனதோ ‘‘இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்தே²’’தி வுத்தம், தேனேவாஹ ‘‘தஸ்ஸ கோ² பன போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸாதி அத்தோ²’’தி.

இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² ஸாது⁴ தே³வத³த்தோ மாதரமபீ⁴தி ஏத்த² அபி⁴ஸத்³த³யோக³தோ இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானே உபயோக³வசனம் கதம், ஏவமிதா⁴பி தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அபி⁴ ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ உக்³க³தோதி அபி⁴ஸத்³த³யோக³தோ இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானே உபயோக³வசனந்தி. ஸாது⁴ தே³வத³த்தோ மாதரமபீ⁴தி ஏத்த² ஹி ‘‘தே³வத³த்தோ மாதரமபி⁴ மாதரி விஸயே மாதுயா வா ஸாதூ⁴’’தி ஏவம் அதி⁴கரணத்தே² வா ஸாமிஅத்தே² வா பு⁴ம்மவசனஸ்ஸ ஸாமிவசனஸ்ஸ வா பஸங்கே³ இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்த²ஜோதகேன அபி⁴ஸத்³தே³ன யோகே³ உபயோக³வசனம் கதம், யதா² சேத்த² தே³வத³த்தோ மாதுவிஸயே மாதுஸம்ப³ந்தீ⁴ வா ஸோ வுத்தப்பகாரப்பத்தோதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதி, ஏவமிதா⁴பி போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தீ⁴ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ அபி⁴ப⁴வித்வா உக்³க³மனபகாரப்பத்தோதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதி. தத்த² ஹி தே³வத³த்தக்³க³ஹணம் விய இத⁴ கித்திஸத்³த³க்³க³ஹணம், தத்த² மாதரந்தி வசனம் விய இத⁴ தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமந்தி வசனம், தத்த² ஸாது⁴ஸத்³த³க்³க³ஹணம் விய இத⁴ உக்³க³தஸத்³த³க்³க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். கித்திஸத்³தோ³தி கித்திபூ⁴தோ ஸத்³தோ³, ந கேவலோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் விஸேஸிதந்தி ஆஹ ‘‘கித்தி ஏவா’’தி. ததோ கித்தீதி து²தி, தஸ்ஸா பகாஸகோ ஸத்³தோ³ கித்திஸத்³தோ³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து²திகோ⁴ஸோ வா’’தி வுத்தம்.

ஸோ ப⁴க³வாதி ஏத்த² ஸோதி பஸித்³தி⁴யம், யோ ஸோ ஸமத்திம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா ஸப்³ப³கிலேஸே ப⁴ஞ்ஜித்வா த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் கம்பேந்தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, ஸோ லோகே அதிபாகடோதி ‘‘ஸோ ப⁴க³வா’’தி வுத்தம். ப⁴க³வாதி ச இத³ம் ஸத்து² நாமகித்தனம், ந கு³ணகித்தனம். பரதோ பன ப⁴க³வாதி கு³ணகித்தனமேவ. இமினா ச இமினா சாதி ஏதேன அரஹந்திஆதி³பதா³னம் பச்சேகம் அனேககு³ணக³ணம் படிச்ச பவத்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

ஸுவிதூ³ரவிதூ³ரேதி த்³வீஹி ஸத்³தே³ஹி அதிவிய தூ³ரேதி த³ஸ்ஸேதி, ஸுவிதூ³ரதா ஏவ ஹி விதூ³ரதா. ஸவாஸனானம் கிலேஸானம் வித்³த⁴ம்ஸிதத்தாதி இமினா பச்சேகபு³த்³தா⁴தீ³ஹி அஸாதா⁴ரணம் ப⁴க³வதோ அரஹத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி தேஸம் வாஸனாய அப்பஹீனத்தா, வாஸனா ச நாம நிக்கிலேஸஸ்ஸாபி ஸகலஞேய்யானவபோ³தா⁴தி³த்³வாரத்தயப்பயோக³விகு³ணதாஹேதுபூ⁴தோ கிலேஸனிஹிதோ ஆகாரோ சிரனிக³ளிதபாதா³னம் நிக³ளமோக்கே²பி ஸங்குசிததாக³மனஹேதுகோ நிக³ளனிஹிதோ ஆகாரோ விய. யாய பிலிந்த³வச்சா²தீ³னம் வஸலவோஹாராதி³விகு³ணதா ஹோதி, அயம் வாஸனாதி க³ஹேதப்³பா³. ஆரகாதி ஏத்த² ஆகாரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் க-காரஸ்ஸ ச ஹ-காரம் ஸானுஸ்ஸரம் கத்வா நிருத்தினயேன ‘‘அரஹ’’ந்தி பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. ஏவம் உபரிபி யதா²ரஹம் நிருத்தினயேன பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. யஞ்சேதம் ஸம்ஸாரசக்கந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புஞ்ஞாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரே ஸங்க³ண்ஹாதி. ஆஸவா ஏவ அவிஜ்ஜாதீ³னம் காரணத்தா ஸமுத³யோதி ஆஹ ‘‘ஆஸவஸமுத³யமயேனா’’தி. ‘‘ஆஸவஸமுத³யா அவிஜ்ஜாஸமுத³யோ’’தி (ம. நி. 1.103) ஹி வுத்தம். விபாககடத்தாரூபப்பபே⁴தோ³ திப⁴வோ ஏவ ரதோ², தஸ்மிம் திப⁴வரதே². ஸம்ஸாரசக்கந்தி யதா²வுத்தகிலேஸகம்மவிபாகஸமுத³யோ.

‘‘க²ந்தா⁴னஞ்ச படிபாடி, தா⁴துஆயதனான ச;

அப்³போ³ச்சி²ன்னம் வத்தமானா, ‘ஸம்ஸாரோ’தி பவுச்சதீ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 2.618; தீ³. நி. அட்ட². 2.95 அபஸாத³னாவண்ணனா; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.60; அ. நி. அட்ட². 2.4.199; த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²; விப⁴. அட்ட². 226 ஸங்கா²ரபத³னித்³தே³ஸ; ஸு. நி. அட்ட². 2.523; உதா³. அட்ட². 39; இதிவு. அட்ட². 14, 58; தே²ரகா³. அட்ட². 1.67, 99; பு³. வம். அட்ட². 58; படி. ம. அட்ட². 2.1.117; சூளனி. அட்ட². 6) –

ஏவம் வுத்தோ ஸம்ஸாரோவ சக்கம் விய பரிப்³ப⁴மனதோ சக்கம், தஸ்ஸ சக்கஸ்ஸ ஸப்³பே³ அரா ஹதாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனேனாதி ப⁴க³வதா. போ³தீ⁴தி ஞாணம், தம் ஏத்த² மண்ட³ம் பஸன்னம் ஜாதந்தி போ³தி⁴மண்டோ³. கம்மக்க²யகரம் ஞாணப²ரஸுந்தி அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் வுத்தம், தம் சி²ந்தி³தப்³ப³ம் அபி⁴ஸங்கா²ரஸங்கா²தம் கம்மம் பரிச்சி²ந்த³தீதி த³ஸ்ஸேதும் கம்மக்க²யகரவிஸேஸனவிஸிட்ட²ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏவம் கதிபயங்கே³ஹி ஸம்ஸாரசக்கம் தத³வஸேஸங்கே³ஹி ப²லபூ⁴தனாமரூபத⁴ம்மேஹி திப⁴வரத²ஞ்ச தஸ்மிம் ரதே² யோஜிதஸம்ஸாரசக்காரானம் ஹனனப்பகாரஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸப்³பே³ஹிபி த்³வாத³ஸஹி படிச்சஸமுப்பாத³ங்கே³ஹி ரத²விரஹிதமேவ கேவலம் ஸம்ஸாரசக்கம், தஸ்ஸ அரகா⁴தனப்பகாரபே⁴த³ஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் அத²வாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² அனமதக்³க³ந்தி அனு அனு அமதக்³க³ம், ஸப்³ப³தா² அனுக³ச்ச²ந்தேஹிபி அவிஞ்ஞாதகோடிகந்தி அத்தோ². அவிஜ்ஜாமூலகத்தா ஜராமரணபரியோஸானத்தாதி இத³ம் ஸங்கா²ராதீ³னம் த³ஸன்னம் அரபா⁴வேன ஏகத்தம் ஸமாரோபேத்வாதி வுத்தம். ந ஹி தேஸம் பச்சேகம் அவிஜ்ஜாமூலகதா ஜராமரணபரியோஸானதா ச அத்தி² ததா² படிச்சஸமுப்பாத³பாளியம் அவுத்தத்தா. அத² வா தேஸம்பி யதா²ரஹம் அத்த²தோ அவிஜ்ஜாமூலகத்தம், அத்தனோ அத்தனோ லக்க²ணபூ⁴தக²ணிகஜராமரணவஸேன தப்பரியோஸானதஞ்ச ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவஞ்ச தேஸம் பச்சேகம் அரபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி.

ஏவம் ஸப்³பா³காரம் ஸம்ஸாரசக்கமேவ த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யேன ஞாணேன இமஸ்ஸ ஸம்ஸாரசக்கஸ்ஸ அரானம் சே²தோ³ ப⁴க³வதோ ஸித்³தோ⁴, தஸ்ஸ த⁴ம்மட்டி²திஞாணஸ்ஸ ‘‘பச்சயபரிக்³க³ஹே பஞ்ஞா த⁴ம்மட்டி²திஞாண’’ந்தி (படி. ம. 4; 1.45) மாதிகா வுத்தத்தா ப⁴வசக்காவயவேஸு அவிஜ்ஜாதீ³ஸு பச்சயபச்சயுப்பன்னத்தா பரிக்³க³ஹவஸேன பவத்திஆகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா பரதோ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிக³மனவஸேன வுத்தேன ஏவமயம் அவிஜ்ஜாஹேதூதிஆதி³கேன படிஸம்பி⁴தா³பாளிஸஹிதேன (படி. ம. 1.45) பாடே²ன ஸரூபதோ த⁴ம்மட்டி²திஞாணம், தஸ்ஸ ச தேஸுயேவ அவிஜ்ஜாதீ³ஸு சதுஸங்கே²பாதி³வஸேன பவத்திவிபா⁴க³ஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா ததோ பரம் இதி ப⁴க³வாதிஆதி³பாடே²ன ப⁴க³வதோ தேன த⁴ம்மட்டி²திஞாணேன படிச்சஸமுப்பாத³ஸ்ஸ ஸப்³பா³காரதோ படிவித்³த⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா புன இமினா த⁴ம்மட்டி²திஞாணேனாதிஆதி³னா ப⁴க³வதோ தேன ஞாணேன ஸம்ஸாரசக்காரானம் வித்³த⁴ம்ஸிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் தத்த² து³க்கா²தீ³ஸு அஞ்ஞாணம் அவிஜ்ஜாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² திண்ணம் ஆயதனானந்தி சக்கு²ஸோதமனாயதனானம் திண்ணம். ஏஸ நயோ திண்ணம் ப²ஸ்ஸானந்திஆதீ³ஸுபி. ரூபதண்ஹாதி³வஸேன ச² தண்ஹாகாயா ஏவ வேதி³தப்³பா³.

ஸக்³க³ஸம்பத்திந்தி காமஸுக³தீஸு ஸம்பத்திம். ததே²வாதி காமுபாதா³னபச்சயா ஏவ. ப்³ரஹ்மலோகஸம்பத்திந்தி ரூபீப்³ரஹ்மலோகஸம்பத்திம். தேபூ⁴மகத⁴ம்மவிஸயஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ராக³ஸ்ஸ கிலேஸகாமபா⁴வதோ ப⁴வராகோ³பி காமுபாதா³னமேவாதி ஆஹ ‘‘காமுபாதா³னபச்சயாயேவ மேத்தம் பா⁴வேதீ’’தி. ஸேஸுபாதா³னமூலிகாஸுபீதி தி³ட்டு²பாதா³னஸீலப்³ப³துபாதா³னஅத்தவாது³பாதா³னமூலிகாஸுபி யோஜனாஸு. தத்ராயம் யோஜனானயோ – இதே⁴கச்சோ ‘‘நத்தி² பரலோகோ உச்சி²ஜ்ஜதி அத்தா’’தி (தீ³. நி. 1.85-86 அத்த²தோ ஸமானம்) தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி, ஸோ தி³ட்டு²பாதா³னபச்சயா காயேன து³ச்சரிதம் சரதீதிஆதி³னா, அபரோ ‘‘அஸுகஸ்மிம் ப⁴வே அத்தா உச்சி²ஜ்ஜதீ’’தி தி³ட்டி²ம் க³ஹேத்வா காமரூபாரூபப⁴வூபபத்தியா தம் தம் குஸலம் கரோதீதிஆதி³னா ச தி³ட்டு²பாதா³னமூலிகா யோஜனா, இமினாவ நயேன அத்தவாது³பாதா³னமூலிகா யோஜனா வேதி³தப்³பா³. அபரோ ‘‘ஸீலேன ஸுத்³தி⁴ வதேன ஸுத்³தீ⁴’’தி அஸுத்³தி⁴மக்³க³ம் ‘‘ஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி பராமஸந்தோ ஸீலப்³ப³துபாதா³னபச்சயா காயேன து³ச்சரிதம் சரதீதிஆதி³னா ஸப்³ப³ப⁴வேஸு ஸீலப்³ப³துபாதா³னமூலிகா யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

இதா³னி யஸ்ஸ ஸம்ஸாரசக்காரானம் கா⁴தனஸமத்த²ஸ்ஸ த⁴ம்மட்டி²திஞாணஸ்ஸ அவிஜ்ஜாதி³பச்சயபஅக்³க³ஹாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் காமப⁴வே ச அவிஜ்ஜா காமப⁴வே ஸங்கா²ரானம் பச்சயோ ஹோதீதிஆதி³னா அவிஜ்ஜாதீ³னம் பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, தமேவ ஞாணம் அவிஜ்ஜாதீ³ஸு பவத்திஆகாரேன ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளிம் ஆனேத்வா நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமயந்திஆதி³மாஹ. விஸுத்³தி⁴மக்³க³டீகாயம் பன ‘‘இதா³னி ய்வாயம் ஸம்ஸாரசக்கம் த³ஸ்ஸேந்தேன காமப⁴வே அவிஜ்ஜா காமப⁴வே ஸங்கா²ரானம் பச்சயோ ஹோதீதிஆதி³னா அவிஜ்ஜாதீ³னம் பச்சயபா⁴வோ ஸங்கா²ராதீ³னம் பச்சயுப்பன்னபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, தமேவ படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளிம் ஆனேத்வா நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமயந்திஆதி³மாஹா’’தி வுத்தம். ஸாரத்த²தீ³பனியா வினயடீகாயபி அயமேவ பாடோ² லிகி²தோ. தத்த² ச காமப⁴வே ச அவிஜ்ஜாதிஆதி³னா அவிஜ்ஜாதீ³னம் பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வோ ஸம்ஸாரசக்கம் த³ஸ்ஸேந்தேன வுத்தோ ந ஹோதி தஸ்ஸ ச அவிஜ்ஜா நாபி⁴, மூலத்தாதிஆதி³னா புப்³பே³வ த³ஸ்ஸிதத்தா உபரி சக்கரூபதோ பயோக³த்தேன உபஸம்ஹாராபா⁴வா ச. ‘‘அபி ச தமேவ பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வம் நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி ச வுத்தம், ந சேத்த² பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வோ நிக³மனவஸேன பதா⁴னத்தேன த³ஸ்ஸிதோ, அத² கோ² பச்சயபரிக்³க³ஹவஸப்பவத்தம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணமேவ யதா²வுத்தபச்சயபரிக்³க³ஹாகாரஸ்ஸ நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸிதம். ததா² ஹி ‘‘ஏவமயம் அவிஜ்ஜா ஹேது, ஸங்கா²ரா ஹேதுஸமுப்பன்னா, உபோ⁴பேதே த⁴ம்மா ஹேதுஸமுப்பன்னாதி பச்சயபரிக்³க³ஹே பஞ்ஞா த⁴ம்மட்டி²திஞாணம். அதீதம்பி அத்³தா⁴னம். அனாக³தம்பி அத்³தா⁴னம் அவிஜ்ஜா ஹேது…பே… த⁴ம்மட்டி²திஞாண’’ந்தி (படி. ம. 1.46) த⁴ம்மட்டி²திஞாணமேவ பதா⁴னத்தேன த³ஸ்ஸிதம். ‘‘அவிஜ்ஜா ஹேது, ஸங்கா²ரா ஹேதுஸமுப்பன்னா’’திஆதி³ பன பச்சயபரிக்³க³ஹே பஞ்ஞா த⁴ம்மட்டி²திஞாணந்தி (படி. ம. மாதிகா 4; 1.45) வுச்சமானத்தா தஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹாகாரபரிதீ³பனத்த²ம் விஸயத்தேன வுத்தம், ந பதா⁴னத்தேன.

அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – ஏவந்தி அனந்தரே வுத்தனயேன அயம் அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரானம் ஹேது, ஸங்கா²ரா ச தேன ஹேதுனா ஸமுப்பன்னா. உபோ⁴பேதேதி யஸ்மா அயம் அவிஜ்ஜா பரபரிகப்பிதபகதிஇஸ்ஸராதி³ விய அஹேதுகா நிச்சா து⁴வா ந ஹோதி, அத² கோ² ‘‘ஆஸவஸமுத³யா அவிஜ்ஜாஸமுத³யோ’’தி (ம. நி. 1.103) வசனதோ ஸயம்பி ஸஹேதுகா ஸங்க²தா அனிச்சாயேவ ஹோதி, தஸ்மா உபோ⁴பேதே அவிஜ்ஜாஸங்கா²ரா ஹேதுஸமுப்பன்னாயேவ. இதீதி ஏவம் யதா²வுத்தனயேன பச்சயபரிக்³க³ண்ஹனே யா பஞ்ஞா, தம் த⁴ம்மானம் டி²திஸங்கா²தே காரணே யாதா²வதோ பவத்தத்தா த⁴ம்மட்டி²திஞாணம் நாமாதி.

ஏத்த² ஹி ஞாணஸ்ஸ விஸயவிபா⁴வனவஸேனேவ அவிஜ்ஜாதீ³னம் பச்சயாதி³பா⁴வோ வுத்தோ, ந பதா⁴னத்தேன, ஞாணமேவ பனேத்த² பதா⁴னதோ வுத்தம், தஸ்மா ஏதஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹாகாரத³ஸ்ஸனத்த²மேவ ஹேட்டா²பி காமப⁴வே ச அவிஜ்ஜாதிஆதி³னா அவிஜ்ஜாதீ³னம் பச்சயாதி³பா⁴வோ வுத்தோ, இதா⁴பி நிக³மனவஸேன உபஸம்ஹடோ, ந ப⁴வசக்கத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி அயமேத்த² அத்தனோ மதி.

தத்த² ச பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மேஸு அதி³ட்டே²ஸு ஹேதூனம் பச்சயபா⁴வோபி ந ஸக்கா த³ட்டு²ந்தி ‘‘ஸங்கா²ரா ஹேதுஸமுப்பன்னா’’தி பச்சயபரிக்³க³ஹஞாணனித்³தே³ஸே (படி. ம. 1.45) பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மானம்பி க³ஹணம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏதேன நயேனாதி அவிஜ்ஜாயம் வுத்தனயேன ஸங்கா²ரா ஹேது, விஞ்ஞாணம் ஹேதுஸமுப்பன்னந்திஆதி³னா ஸப்³பா³னி ஜாதிபரியோஸானானி பதா³னி வித்தா²ரேதப்³பா³னி.

ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளியா த⁴ம்மட்டி²திஞாணஸ்ஸ அவிஜ்ஜாதீ³ஸு பவத்திஆகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தஸ்ஸ தேஸு பச்சயேஸு அஞ்ஞேஹிபி ஆகாரேஹி பவத்திஆகாரம் த³ஸ்ஸேதும் தத்தா²திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தேஸு படிச்சஸமுப்பாத³ங்கே³ஸு. ஸங்கி²ப்பந்தி ஏத்த² அவிஜ்ஜாத³யோ ஹேதுஸாமஞ்ஞேன ப²லஸாமஞ்ஞேன வாதி ஸங்கே²போ, ஸங்க³ஹோ, கோட்டா²ஸோ ராஸீதி அத்தோ². ஸோ பன ஜாதிதோ து³விதோ⁴பி காலபே⁴த³வஸேன சதுப்³பி³தோ⁴ ஜாதோ. பச்சுப்பன்னோ அத்³தா⁴தி அனுவத்ததி. தண்ஹுபாதா³னப⁴வா க³ஹிதா கிலேஸகம்மஸாமஞ்ஞதோ தத³வினாபா⁴வதோ ச. அவிஜ்ஜாதி³கிலேஸவட்டம்பி விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மதாஸரிக்க²தாய இத⁴ கம்மவட்டமேவாதி ஆஹ இமே பஞ்ச த⁴ம்மாதிஆதி³. விபாகா த⁴ம்மாதிஆதீ³ஸு கம்மஜஅரூபக்க²ந்தா⁴னமேவ விபாகஸத்³த³வசனீயத்தேபி நாமரூபாதி³பதே³ஸு ரூபமிஸ்ஸம்பி ப²லபஞ்சகம் அரூபப்பதா⁴னதாய ச தப்³ப³ஹுலதாய ச ‘‘விபாகவட்ட’’ந்தி வுத்தம். விபாகப்பதா⁴னம் வட்டம், விபாகப³ஹுலம் வா வட்டந்தி அத்தோ². கம்மஜபரியாயோ வா ஏத்த² விபாக-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. ஜாதிஜராமரணாபதே³ஸேனாதி பரமத்த²த⁴ம்மவினிமுத்தஜாதிஜராமரணம் நாம நத்தீ²தி தத³பதே³ஸேன தேஸம் கத²னேன தம்முகே²னாதி அத்தோ². ஆகிரீயந்தி பகாஸீயந்தீதி ஆகாரா, அவிஜ்ஜாதி³ஸரூபா, ததோ பச்சயாகாரதோதி அத்தோ². ஏகோ ஸந்தீ⁴தி அவிச்சே²த³ப்பவத்திஹேதுபூ⁴தோ ஹேதுப²லஸந்தி⁴, து³தியோ ப²லஹேதுஸந்தி⁴, ததியோ ஹேதுப²லஸந்தீ⁴தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணஸ்ஸ அவிஜ்ஜாதீ³ஸு அனேகேஹி பகாரேஹி பவத்திஆகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தேஹி, அவுத்தேஹி ச ஸப்³பே³ஹி ஆகாரேஹி ப⁴க³வதோ படிச்சஸமுப்பாத³ஸ்ஸ படிவித்³த⁴பா⁴வம், தஸ்ஸ ச ஞாணஸ்ஸ த⁴ம்மட்டி²திஞாணஸத்³த³ப்பவத்தினிமித்ததம் படிஸம்பி⁴தா³பாளிநயேன த³ஸ்ஸேதும் உபஸம்ஹாரவஸேன இதி ப⁴க³வாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² இதீதி வுத்தப்பகாரபராமஸனம், தேனாஹ சதுஸங்கே²பந்திஆதி³. ஸப்³பா³காரதோதி இத⁴ காமப⁴வே ச அவிஜ்ஜா காமப⁴வே ஸங்கா²ரானம் பச்சயோதிஆதி³னா இத⁴ வுத்தேஹி ச அவுத்தேஹி ச படிச்சஸமுப்பாத³விப⁴ங்கா³தீ³ஸு (விப⁴. 225 ஆத³யோ) ஆக³தேஹி ஸப்³பே³ஹி பகாரேஹி படிவிஜ்ஜ²தி. தந்தி யேன ஞாணேன ப⁴க³வா ஏவம் ஜானாதி, தம் ஞாணம். ஞாதட்டே²னாதி ஜானனட்டே²ன. பஜானனட்டே²னாதி படிவிஜ்ஜ²னட்டே²ன.

இதா³னி யமித³ம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணம் பச்சயபரிக்³க³ஹாகாரபே⁴தே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் பபஞ்சதோ த³ஸ்ஸிதம், தஸ்மிம் அரகா⁴தே ஏதஸ்ஸ உபயோகி³தம் த³ஸ்ஸேதும் இமினா த⁴ம்மட்டி²திஞாணேனாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² த⁴ம்மட்டி²திஞாணேன அரே ஹனீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ந்தி? ஆஹ ‘‘தே த⁴ம்மே’’திஆதி³. தே அவிஜ்ஜாதி³கே த⁴ம்மே மஹாவஜிரஞாணாவுதே⁴ன தேன த⁴ம்மட்டி²திஞாணேன யதா²பூ⁴தம் ஞத்வா தேன ப³லவவிபஸ்ஸனாவுதே⁴ன நிப்³பி³ந்த³ந்தோ அரியமக்³கா³வுதே⁴ன விரஜ்ஜந்தோ விமுச்சந்தோ அரே ஹனீதி யோஜனா. அரியமக்³க³ஞாணம்பி ஹி கிச்சதோ ஸமுத³யஸச்சாதி³போ³த⁴தோ ‘‘த⁴ம்மட்டி²திஞாண’’ந்தி வுச்சதி.

ஏகேகம் த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ம் ஏகேகவிஹாரேன பூஜேமீதி த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தாபி விஹாரகரணபூஜா ப⁴க³வதி பேமேனேவ பவத்தத்தா ஸதா⁴துகாதி³சேதியபடிமண்டி³தத்தா ச ப⁴க³வதோவ பூஜாதி ஆஹ ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸாதிஆதி³. கிலேஸாரீன ஸோ முனீதி ஏத்த² நிக்³க³ஹீதலோபோ, கிலேஸாரீனம் ஹதத்தாதி அத்தோ². பச்சயாதீ³ன சாரஹோதி ஏத்தா²பி நிக்³க³ஹீதலோபோ த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி ஏத்த² ஸம்-ஸத்³தோ³ ஸயந்தி அத்தே² பவத்ததீதி ஆஹ ‘‘ஸாம’’ந்தி, அபரனேய்யோ ஹுத்வாதி அத்தோ². ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி இத³ம் கஸ்ஸசி விஸயவிஸேஸஸ்ஸ அக்³க³ஹிதத்தா ஸித்³த⁴ம். பதே³ஸக்³க³ஹணே ஹி அஸதி க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ நிப்பதே³ஸதாவ விஞ்ஞாயதி, யதா² தி³க்கி²தோ ந த³தா³தீதி. ஏவஞ்ச கத்வா அத்த²விஸேஸானபேக்கா² கத்தரியேவ பு³த்³த⁴-ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³ கம்மவசனிச்சா²ய அபா⁴வதோ. ‘‘ஸம்மா ஸாமம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி ஏத்தகமேவ ஹி இத⁴ ஸத்³த³தோ லப்³ப⁴தி. ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி இத³ம் பன அத்த²தோ லப்³ப⁴மானம் க³ஹேத்வா வுத்தம், ந ஹி பு³ஜ்ஜ²னகிரியா அவிஸயா யுஜ்ஜதி. அபி⁴ஞ்ஞேய்யேதி லக்க²ணாதி³தோ அனிச்சாதி³தோ ச அபி⁴விஸிட்டே²ன லோகியலோகுத்தரஞாணேன ஜானிதப்³பே³ சதுஸச்சத⁴ம்மே. பரிஞ்ஞேய்யேதி அனிச்சாதி³வஸேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஜானிதப்³ப³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சமாஹ. பஹாதப்³பே³தி ஸமுத³யஸச்சம். ஸச்சி²காதப்³பே³தி நிரோத⁴ஸச்சம். ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ பனேத்த² ஸோபாதி³ஸேஸாதி³கம் பரியாயஸித்³த⁴ம் பே⁴த³ம் அபேக்கி²த்வா கதோ.

அபி⁴ஞ்ஞேய்யந்தி கா³தா²ய பஹாதப்³ப³பா⁴வேதப்³பா³னம் ஸமுத³யமக்³க³ஸச்சானம் ஹேதுத⁴ம்மானம் க³ஹணேனேவ தப்ப²லானம் து³க்க²ஸச்சனிரோத⁴ஸச்சானம்பி ஸித்³தி⁴தோ பரிஞ்ஞாதப்³ப³ஞ்ச பரிஞ்ஞாதம் ஸச்சி²காதப்³ப³ஞ்ச ஸச்சி²கதந்தி இத³ம்பேத்த² ஸங்க³ஹிதமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், தேனாஹ ‘‘தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ஸ்மீ’’தி. யஸ்மா சத்தாரிபி ஸச்சானி மயா பு³த்³தா⁴னி, தஸ்மா ஸப்³ப³ம்பி ஞேய்யம் பு³த்³தோ⁴ஸ்மி, அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிந்தி அத்தோ².

விசித்தவிஸயபத்த²னாகாரப்பவத்தியா தண்ஹா து³க்க²விசித்ததாய பதா⁴னகாரணந்தி ஆஹ ‘‘மூலகாரணபா⁴வேனா’’தி. உபி⁴ன்னந்தி சக்கு²ஸ்ஸ தம்ஸமுத³யஸ்ஸ ச. அப்பவத்தீதி அப்பவத்தினிமித்தம், ந அபா⁴வமத்தம். தஸ்ஸ அவத்து²த்தா ஸப்பச்சயத்தாதி³அனேகபே⁴தா³ ஸப்³ப³ஸங்க³ஹிதா. நிரோத⁴ப்பஜானனாதி ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயவஸேன நிரோத⁴ஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னா. ஏகேகபது³த்³தா⁴ரேனாபீதி சக்கு² சக்கு²ஸமுத³யோதிஆதி³னா ஏகேககோட்டா²ஸனித்³தா⁴ரணேனாபி, ந து³க்க²ஸச்சாதி³ஸாமஞ்ஞதோ ஏவாதி அதி⁴ப்பாயோ. தண்ஹாயபி ஸங்கா²ரது³க்க²பரியாபன்னதாய பரிஞ்ஞேய்யத்தா து³க்க²ஸச்சபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ச² தண்ஹாகாயா’’தி வுத்தம். யஸ்மிம் பன அத்தபா⁴வே ஸா உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ மூலகாரணபா⁴வேன ஸமுட்டா²பிகா புரிமப⁴வஸித்³தா⁴ தண்ஹா ஸமுத³யஸச்சந்தி க³ஹேதப்³பா³. கஸிணானீதி கஸிணாரம்மணானி ஜா²னானி. த்³வத்திம்ஸாகாராதி கேஸாத³யோ ததா³ரம்மணஜ்ஜா²னானி ச. நவ ப⁴வாதி காமப⁴வாத³யோ தயோ ஸஞ்ஞீப⁴வாத³யோ தயோ ஏகவோகாரப⁴வாத³யோ தயோ சாதி நவ ப⁴வா. சத்தாரி ஜா²னானீதி ஆரம்மணவிஸேஸம் அனபேக்கி²த்வா ஸாமஞ்ஞதோ சத்தாரி ஜா²னானி வுத்தானி. விபாககிரியானம்பி யதா²ரஹம் ஸப்³ப³த்த² ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஏத்த² ச குஸலத⁴ம்மானம் உபனிஸ்ஸயபூ⁴தா தண்ஹாஸமுட்டா²பிகாதி வேதி³தப்³பா³, கிரியத⁴ம்மானம் பன தஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸ்ஸ காரணபூ⁴தா தண்ஹா. அனுலோமதோதி ஏத்த² அவிஜ்ஜா து³க்க²ஸச்சம், தம்ஸமுட்டா²பிகா புரிமதண்ஹா ஆஸவா ஸமுத³யஸச்சந்தி யோஜேதப்³ப³ம். ஸங்கா²ராதீ³ஸு பன அவிஜ்ஜாத³யோவ ஸமுத³யஸச்சபா⁴வேன யோஜேதப்³பா³. தேனாதி தஸ்மா.

விஜ்ஜாதி அத்தனோ விஸயம் விதி³தம் கரோதீதி விஜ்ஜா. ஸம்பன்னத்தாதி ஸமன்னாக³தத்தா, ஸம்புண்ணத்தா வா. தத்ராதி அம்ப³ட்ட²ஸுத்தே. மனோமயித்³தி⁴யாதி ஏத்த² ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² இமம்ஹா காயா அஞ்ஞம் காயம் அபி⁴னிம்மினாதீ’’தி (தீ³. நி. 1.236) வுத்தத்தா ஸரீரப்³ப⁴ந்தரஜா²னமனேன அஞ்ஞஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ நிப்³ப³த்திவஸேன பவத்தா மனோமயித்³தி⁴ நாம, ஸா அத்த²தோ ஜா²னஸம்பயுத்தா பஞ்ஞாயேவ. ஸத்த ஸத்³த⁴ம்மா நாம ஸத்³தா⁴ ஹிரீ ஓத்தப்பம் பா³ஹுஸச்சம் வீரியம் ஸதி பஞ்ஞா ச. க³ச்ச²தி அமதம் தி³ஸந்தி து³க்க²னித்த²ரணத்தி²கேஹி த³ட்ட²ப்³ப³தோ அமதம் நிப்³பா³னமேவ தி³ஸம் க³ச்ச²தி, இமினா ச சரணானம் ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதஅரியமக்³க³பா⁴வதோ நிப்³பா³னத்தி²கேஹி ஏகம்ஸேன இச்சி²தப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதி. இதா³னிஸ்ஸா விஜ்ஜாசரணஸம்பதா³ய ஸாவகாதி³அஸாதா⁴ரணதம் த³ஸ்ஸேதும் தத்த² விஜ்ஜாஸம்பதா³திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆஸவக்க²யவிஜ்ஜாவஸேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ஸிஜ்ஜ²தி, சரணத⁴ம்மபூ⁴தேஸு ஜா²னேஸு அந்தோக³தா⁴ய மஹாகருணாஸமாபத்தியா வஸேன மஹாகாருணிகதா ஸிஜ்ஜ²தீதி ஆஹ ‘‘விஜ்ஜா…பே… மஹாகாருணிகத’’ந்தி. யதா² தந்தி ஏத்த² தந்தி நிபாதமத்தம், யதா² அஞ்ஞோபி விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ பு³த்³தோ⁴ நியோஜேதி, ததா² அயம்பீதி அத்தோ². தேனாதி அனத்த²பரிவஜ்ஜனஅத்த²னியோஜனேன. அத்தந்தபாத³யோதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பரந்தபஉப⁴யந்தபா க³ஹிதா. அஸஜ்ஜமானோ ப⁴வேஸு அபச்சாக³ச்ச²ந்தோதி பஹீனானம் புனானுப்பத்திதோ ந புன உபக³ச்ச²ந்தோ.

தத்ராதி யுத்தவாசாபா⁴ஸனே ஸாதே⁴தப்³பே³ சேதம் பு⁴ம்மம். அபூ⁴தந்தி அபூ⁴தத்த²ம். அதச்ச²ந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். அனத்த²ஸம்ஹிதந்தி பிஸுணாதி³தோ³ஸயுத்தம். ஸம்மாக³த³த்தாதி ஸுந்த³ரவசனத்தா, க³த³னம் க³தோ³, கத²னந்தி அத்தோ². ஸுந்த³ரோ க³தோ³ வசனமஸ்ஸாதி ‘‘ஸுக³தோ³’’தி வத்தப்³பே³ நிருத்தினயேன த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா ‘‘ஸுக³தோ’’தி வுத்தம்.

ஸபா⁴வதோதி து³க்க²ஸபா⁴வதோ. லோகந்தி க²ந்தா⁴தி³லோகம். யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸுத்ததோ ஆஹ யத்தா²திஆதி³. தத்த² யத்தா²தி யஸ்மிம் லோகந்தஸங்கா²தே நிப்³பா³னே. தந்தி லோகஸ்ஸந்தம், ஓகாஸலோகே காயக³மனேன ஞாதப்³ப³ம் பத்தப்³ப³ந்தி நாஹம் வதா³மீதி யோஜனா. இத³ஞ்ச ரோஹிததே³வபுத்தேன லோகஸ்ஸ காயக³திவஸேன அந்தக³மனஸ்ஸ புச்சி²தத்தா வுத்தம். அப்பத்வா லோகஸ்ஸந்தந்தி க²ந்தா⁴தி³லோகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

கிந்தே பத³ஸா ஓகாஸலோகபரிப்³ப⁴மனேன, பரிமிதட்டா²னே ஏவ தம் ஞாணக³மனேன க³ச்ச²ந்தானம் த³ஸ்ஸேமீதி த³ஸ்ஸேந்தோ அபி சாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ப்³யாமமத்தே களேவரேதி ஸரீரே. தேன ரூபக்க²ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸஸஞ்ஞிம்ஹீதி ஸஞ்ஞாஸீஸேன வேத³னாத³யோ தயோ க²ந்தே⁴. ஸமனகேதி விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ம். லோகந்தி க²ந்தா⁴தி³லோகம், து³க்க²ந்தி அத்தோ². லோகனிரோத⁴ந்தி நிப்³பா³னேன லோகஸ்ஸ நிருஜ்ஜ²னம், நிப்³பா³னமேவ வா. அதே³ஸம்பி ஹி நிப்³பா³னம் யேஸம் நிரோதா⁴ய ஹோதி, உபசாரதோ தன்னிஸ்ஸிதம் விய ஹோதீதி ‘‘ப்³யாமமத்தே களேவரே லோகனிரோத⁴ம்பி பஞ்ஞபேமீ’’தி வுத்தம், சக்கு² லோகே பியரூபம், ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா நிருஜ்ஜ²மானா நிருஜ்ஜ²தீதிஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.401; விப⁴. 204) விய. குதா³சனந்தி கதா³சிபி. அப்பத்வாதி அக்³க³மக்³கே³ன அனதி⁴க³ந்த்வா. தஸ்மாதி யஸ்மா தம் க³மனேன பத்தும் ந ஸக்கா, தஸ்மா. ஹவேதி நிபாதமத்தம், ஏகம்ஸத்தே² வா. லோகவிதூ³தி ஸபா⁴வாதி³தோ க²ந்தா⁴தி³ஜானனகோ. சதுஸச்சத⁴ம்மானம் அபி⁴ஸமிதத்தா ஸமிதாவீ, ஸமிதகிலேஸோதி வா அத்தோ². நாஸீஸதி ந பத்தே²தி அப்படிஸந்தி⁴கத்தா.

ஏவம் ஸங்கே²பதோ லோகம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி வித்தா²ரதோ தம் த³ஸ்ஸேதும் அபி ச தயோ லோகாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² இந்த்³ரியப³த்³தா⁴னம் க²ந்தா⁴னம் ஸமூஹஸந்தானபூ⁴தோ ஸத்தலோகோ. ஸோ ஹி ரூபாதீ³ஸு ஸத்தவிஸத்ததாய ‘‘ஸத்தோ’’தி ச, லோகியந்தி ஏத்த² கம்மகிலேஸா தப்³பி³பாகா சாதி ‘‘லோகோ’’தி ச வுச்சதி. அனிந்த்³ரியப³த்³தா⁴னம் உதுஜரூபானம் ஸமூஹஸந்தானபூ⁴தோ ஓகாஸலோகோ. ஸோ ஹி ஸத்தஸங்கா²ரானம் ஆதா⁴ரதோ ‘‘ஓகாஸோ’’தி ச, லோகியந்தி ஏத்த² தஸ்ஸாதா⁴ரா ச ஆதே⁴ய்யபூ⁴தாதி ‘‘லோகோ’’தி ச பவுச்சதி. இந்த்³ரியானிந்த்³ரியப³த்³தா⁴ பன ஸப்³பே³வ உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ பச்சயேஹி ஸங்க²தட்டே²ன லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன ச ‘‘ஸங்கா²ரலோகோ’’தி ச வுச்சதி. ஆஹரதி அத்தனோ ப²லந்தி ஆஹாரோ, பச்சயோ. தேன திட்ட²னஸீலா உப்பஜ்ஜித்வா யாவ ப⁴ங்கா³ பவத்தனஸீலாதி ஆஹாரட்டி²திகா, ஸப்³பே³ ஸங்க²தத⁴ம்மா. ஸப்³பே³ ஸத்தாதி ச இமினாபி வேனேய்யானுரூபதோ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னத்தா தே³ஸனாய ஸங்கா²ராவ க³ஹிதா.

யாவதா சந்தி³மஸூரியா பரிஹரந்தீதி யத்தகே டா²னே சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தி பவத்தந்தி. விரோசனாதி தேஸம் விரோசனஹேது ஓபா⁴ஸனஹேதூதி ஹேதும்ஹி நிஸ்ஸக்கவசனம். தி³ஸா ப⁴ந்தீதி ஸப்³பா³ தி³ஸா யாவதா விக³தந்த⁴காரா பஞ்ஞாயந்தி. அத² வா தி³ஸாதி உபயோக³ப³ஹுவசனம். தஸ்மா விரோசமானா சந்தி³மஸூரியா யத்தகா தி³ஸா ப⁴ந்தி ஓபா⁴ஸேந்தீதி அத்தோ². தாவ ஸஹஸ்ஸதா⁴ லோகோதி தத்தகேன பமாணேன ஸஹஸ்ஸப்பகாரோ ஓகாஸலோகோ, ஸஹஸ்ஸசக்கவாளானீதி அத்தோ². ஏத்தா²தி ஸஹஸ்ஸசக்கவாளே. வஸோதி இத்³தி⁴ஸங்கா²தோ வஸோ வத்ததீதி அத்தோ².

தம்பீதி திவித⁴ம்பி லோகம். அஸ்ஸாதி அனேன ப⁴க³வதா ஸங்கா²ரலோகோபி ஸப்³ப³தா² விதி³தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏகோ லோகோதி ய்வாயம் ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஸப்³ப³ஸங்க²தானம் பச்சயாயத்தவுத்திதோ தேன ஸாமஞ்ஞேன ஸங்கா²ரலோகோ ஏகோ ஏகவிதோ⁴, ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸப்³ப³த்தா²பி லோகியத⁴ம்மாவ லோகோதி அதி⁴ப்பேதா லோகுத்தரானம் பரிஞ்ஞேய்யத்தாபா⁴வா. உபாதா³னானம் ஆரம்மணபூ⁴தா க²ந்தா⁴ உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோதி ததா² ததா² ஸமுப்பன்னா பஜாயேவ வுச்சந்தி. நானத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ, நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோ, ஏகத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ, ஏகத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோ, ஹேட்டி²மா ச தயோ ஆருப்பாதி இமா ஸத்தவிதா⁴ பஜாயேவ விஞ்ஞாணம் திட்ட²தி ஏத்தா²தி விஞ்ஞாணட்டி²தியோ நாம. தத்த² நானத்தம் காயோ ஏதேஸமத்தீ²தி நானத்தகாயா. நானத்தம் ஸஞ்ஞா ஏதேஸந்தி நானத்தஸஞ்ஞினோ. ஸஞ்ஞாஸீஸேனேத்த² படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் க³ஹிதம், ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

தத்த² ஸப்³ப³மனுஸ்ஸா ச ச² காமாவசரதே³வா ச நானத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ நாம. தேஸஞ்ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸதி³ஸதாய நானா காயோ, படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞா ச நவவித⁴தாய நானா. தீஸு பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மீஸு ப்³ரஹ்மகாயிகா சேவ சதூஸு அபாயேஸு ஸத்தா ச நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோ நாம. தேஸு ஹி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜாதீ³னம் திண்ணம்பி ஸரீரம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸதி³ஸம், படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞா பன பட²மஜ்ஜா²னவிபாகவஸேன ஏகாவ, ததா² ஆபாயிகானம்பி, தேஸம் பன ஸப்³பே³ஸம் அகுஸலவிபாகாஹேதுகாவ படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞா. து³தியஜ்ஜா²னபூ⁴மிகா ச பரித்தாப⁴ அப்பமாணாப⁴ ஆப⁴ஸ்ஸரா ஏகத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ நாம. தேஸஞ்ஹி ஸப்³பே³ஸம் ஏகப்பமாணோவ காயோ, படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞா பன து³தியததியஜ்ஜா²னவிபாகவஸேன நானா ஹோதி. ததியஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் பரித்தஸுபா⁴த³யோ தயோ, சதுத்த²ஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் அஸஞ்ஞஸத்தவஜ்ஜிதா வேஹப்ப²லா, பஞ்ச ச ஸுத்³தா⁴வாஸாதி நவஸு பூ⁴மீஸு ஸத்தா ஏகத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோ நாம. ஆபா⁴னானத்தேன பன ஸப்³ப³த்த² காயனானத்தம் ந க³ய்ஹதி, ஸண்டா²னனானத்தேனேவ க³ய்ஹதீதி. அஸஞ்ஞஸத்தா விஞ்ஞாணாபா⁴வேன விஞ்ஞாணட்டி²திஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²ந்தி. நேவஸஞ்ஞா நாஸஞ்ஞாயதனம் பன யதா² ஸஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸாபி ஸுகு²மத்தா நேவவிஞ்ஞாணம் நாவிஞ்ஞாணம், தஸ்மா பரிப்³யத்தவிஞ்ஞாணகிச்சவந்தேஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு ந க³ய்ஹதி. தஸ்மா ஸேஸானி ஆகாஸானஞ்சாயதனாதீ³னி தீணியேவ க³ஹிதானி, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் இமா ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோதி வேதி³தப்³பா³.

அட்ட² லோகத⁴ம்மாதி லாபோ⁴ அலாபோ⁴ யஸோ அயஸோ நிந்தா³ பஸம்ஸா ஸுக²ம் து³க்க²ந்தி இமே அட்ட² லோகஸ்ஸ ஸபா⁴வத்தா லோகத⁴ம்மா. லாபா⁴லாபா⁴தி³பச்சயா உப்பஜ்ஜனகா பனேத்த² அனுரோத⁴விரோதா⁴ வா லாபா⁴தி³ஸத்³தே³ஹி வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. நவ ஸத்தாவாஸாதி ஹேட்டா² வுத்தா ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோ ஏவ அஸஞ்ஞஸத்தசதுத்தா²ருப்பேஹி ஸத்³தி⁴ம் ‘‘நவ ஸத்தாவாஸா’’தி வுச்சந்தி. ஸத்தா ஆவஸந்தி ஏத்தா²தி ஸத்தாவாஸா, ஸத்தனிகாயோ, அத்த²தோ ததா² பவத்தா பஜா ஏவ இத⁴ ஸங்கா²ரலோகபா⁴வேன க³ய்ஹந்தீதி வேதி³தப்³பா³. த³ஸாயதனானீதி த⁴ம்மாயதனமனாயதனவஜ்ஜிதானி த³ஸ.

ஏத்த² ச தீஸு ப⁴வேஸு அஸ்ஸாத³த³ஸ்ஸனவஸேன திஸ்ஸோ வேத³னாவ லோகபா⁴வேன வுத்தா, ததா² பச்சயத³ஸ்ஸனவஸேன சத்தாரோவ ஆஹாரா. அத்தக்³கா³ஹனிமித்தத³ஸ்ஸனவஸேன ச² அஜ்ஜ²த்திகானேவ ஆயதனானி. தூ²லஸஞ்ஞீப⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோவ, அனுரோத⁴விரோத⁴த³ஸ்ஸனவஸேன அட்ட² லோகத⁴ம்மா வா, தூ²லாயதனத³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸாயதனானேவ லோகபா⁴வேன வுத்தானி. தேஸம் க³ஹணேனேவ தன்னிஸ்ஸயதப்படிப³த்³தா⁴ ததா³ரம்மணா ஸப்³பே³ தேபூ⁴மகா நாமரூபத⁴ம்மா அத்த²தோ க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தி. ஸேஸேஹி பன ஏகவிதா⁴தி³கோட்டா²ஸேஹி ஸரூபேனேவ தே க³ஹிதாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஆஸயம் ஜானாதீதிஆதீ³ஸு ஆஹச்ச சித்தம் ஏத்த² ஸேதீதி ஆஸயோ, அஞ்ஞஸ்மிம் விஸயே பவத்தித்வாபி சித்தம் யத்த² ஸரஸேன பவிஸித்வா திட்ட²தி, ஸோ வட்டாஸயோ விவட்டாஸயோதி து³விதோ⁴. தத்த² வட்டாஸயோபி ஸஸ்ஸதுச்சே²த³தி³ட்டி²வஸேன து³விதோ⁴. விவட்டாஸயோ பன விபஸ்ஸனாஸங்கா²தா அனுலோமிகா க²ந்தி, மக்³க³ஸங்கா²தம் யதா²பூ⁴தஞாணஞ்சாதி து³விதோ⁴. யதா²ஹ –

‘‘ஸஸ்ஸதுச்சே²த³தி³ட்டி² ச, க²ந்தி சேவானுலோமிகம்;

யதா²பூ⁴தஞ்ச யம் ஞாணம், ஏதம் ஆஸயஸத்³தி³த’’ந்தி. (ஸாரத்த². டீ. 1.வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா);

ஏதம் து³வித⁴ம்பி ஆஸயம் ஸத்தானம் அப்பவத்திக்க²ணேயேவ ப⁴க³வா ஸப்³ப³தா² ஜானாதி. அனுஸயந்தி காமராகா³னுஸயாதி³வஸேன ஸத்தவித⁴ம் அனுஸயம். சரிதந்தி ‘‘ஸுசரிதது³ச்சரித’’ந்தி நித்³தே³ஸே வுத்தம். அத² வா சரிதந்தி சரியா, தே ராகா³த³யோ ச² மூலசரியா, ஸம்ஸக்³க³ஸன்னிபாதவஸேன அனேகவிதா⁴ ஹோந்தி. அதி⁴முத்திந்தி அஜ்ஜா²ஸயதா⁴தும், தத்த² தத்த² சித்தஸ்ஸ அபி⁴ருசிவஸேன நின்னதா, ஸா து³விதா⁴ ஹீனாதி⁴முத்தி பணீதாதி⁴முத்தீதி. யாய து³ஸ்ஸீலாதி³கே ஹீனாதி⁴முத்திகே ஸேவந்தி, ஸா ஹீனாதி⁴முத்தி. யாய பணீதாதி⁴முத்திகே ஸேவந்தி, ஸா பணீதாதி⁴முத்தி. தம் து³வித⁴ம்பி அதி⁴முத்திம் ப⁴க³வா ஸப்³பா³காரதோ ஜானாதி. அப்பம் ராகா³தி³ரஜம் ஏதேஸந்தி அப்பரஜக்கா², அனுஸ்ஸத³ராகா³தி³தோ³ஸா. உஸ்ஸத³ராகா³தி³தோ³ஸா மஹாரஜக்கா². உபனிஸ்ஸயபூ⁴தேஹி திக்கே²ஹி ஸத்³தா⁴தி³இந்த்³ரியேஹி முது³கேஹி ச ஸமன்னாக³தா திக்கி²ந்த்³ரியா முதி³ந்த்³ரியா ச. ஹேட்டா² வுத்தேஹி ஆஸயாதீ³ஹி ஸுந்த³ரேஹி அஸுந்த³ரேஹி ச ஸமன்னாக³தா ஸ்வாகாரா த்³வாகாரா ச வேதி³தப்³பா³. ஸம்மத்தனியாமம் விஞ்ஞாபேதும் ஸுகரா ஸுவிஞ்ஞாபயா, விபரீதா து³விஞ்ஞாபயா. மக்³க³ப²லபடிவேதா⁴ய உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னா ப⁴ப்³பா³, விபரீதா அப⁴ப்³பா³. ஏவம் ஸத்தஸந்தானக³தத⁴ம்மவிஸேஸஜானனேனேவ ஸத்தலோகோபி விதி³தோ த⁴ம்மவினிமுத்தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ அபா⁴வாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏகம் சக்கவாளம்…பே… பஞ்ஞாஸஞ்ச யோஜனானீதி ஏத்த² ஹோதீதி ஸேஸோ. பரிக்கே²பதோ பமாணம் வுச்சதீதி ஸேஸோ. சக்கவாளஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் பரிமண்ட³லம் ச²த்திம்ஸ ஸதஸஹஸ்ஸானி…பே… ஸதானி ச ஹோந்தீதி யோஜேதப்³ப³ம். தத்தா²தி சக்கவாளே, த்³வே ஸதஸஹஸ்ஸானி சத்தாரி நஹுதானி ச யோஜனானி யானி ஏத்தகம் ஏத்தகப்பமாணம் ப³ஹலத்தேன அயம் வஸுந்த⁴ரா ஸங்கா²தாதி யோஜனா. தத்த² ஏத்தகந்தி கிரியாவிஸேஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸந்தா⁴ரகம் ஜலம் ஏத்தகம் ஏத்தகப்பமாணம் ஹுத்வா பதிட்டி²தந்தி யோஜனா. ஏத்தா²தி சக்கவாளே. அஜ்ஜோ²கா³ள்ஹுக்³க³தாதி அஜ்ஜோ²கா³ள்ஹா ச உக்³க³தா ச. ப்³ரஹாதி மஹந்தா. யோஜனானம் ஸதானுச்சோ, ஹிமவா பஞ்சாதி யோஜனானம் பஞ்சஸதானி உச்சோ உப்³பே³தோ⁴. திபஞ்சயோஜனக்க²ந்த⁴பரிக்கே²பாதி பன்னரஸயோஜனப்பமாணக்க²ந்த⁴பரிணாஹா. நக³வ்ஹயாதி ருக்கா²பி⁴தா⁴னா ஜம்பூ³தி யோஜனா. ஸமந்ததோதி ஸப்³ப³ஸோபா⁴கே³ன, ஆயாமதோ ச வித்தா²ரதோ ச ஸதயோஜனவித்தா²ராதி அத்தோ². யஸ்ஸானுபா⁴வேனாதி யஸ்ஸா மஹந்ததாகப்பட்டா²யிகாதி³ப்பகாரேன பபா⁴வேன. பரிக்கி²பித்வா தம் ஸப்³ப³ம், லோகதா⁴துமயம் டி²தோதி ஹேட்டா² வுத்தம் ஸப்³ப³ம்பி தம் பரிக்கி²பித்வா சக்கவாளஸிலுச்சயோ டி²தோ, அயம் ஏகா லோகதா⁴து நாமாதி அத்தோ², ம-காரோ பத³ஸந்தி⁴வஸேன வுத்தோ. அத² வா தம் ஸப்³ப³ம் லோகதா⁴தும் பரிக்கி²பித்வா அயம் சக்கவாளஸிலுச்சயோ டி²தோதி யோஜேதப்³ப³ம்.

தத்தா²தி தஸ்ஸம் லோகதா⁴துயம். தாவதிம்ஸப⁴வனந்தி தித³ஸபுரம். அஸுரப⁴வனந்தி அஸுரபுரம். அவீசிமஹானிரயோ ச ததா² த³ஸஸஹஸ்ஸயோஜனோ, ஸோ பன சதுன்னம் லோஹபி⁴த்தீனமந்தரா யோஜனஸதாயாமவித்தா²ரோபி ஸமந்தா ஸோளஸஹி உஸ்ஸத³னிரயேஹி ஸத்³தி⁴ம் த³ஸஸஹஸ்ஸயோஜனோ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. தத³னந்தரேஸூதி தேஸம் சக்கவாளானம் அந்தரேஸு. லோகானம் சக்கவாளானம் அந்தரே விவரே ப⁴வத்தா லோகந்தரிகா. திண்ணஞ்ஹி ஸகடசக்கானம் பத்தானம் வா ஆஸன்னட்ட²பிதானம் அந்தரஸதி³ஸே திண்ணம் திண்ணம் சக்கவாளானம் அந்தரேஸு ஏகேகோ லோகந்தரிகனிரயோ அட்ட²யோஜனஸஹஸ்ஸப்பமாணோ ஸீதனரகோ ஸத்தானம் அகுஸலவிபாகேன நிப்³ப³த்ததி. அனந்தானீதி திரியம் அட்ட²ஸு தி³ஸாஸு சக்கவாளானி ஆகாஸோ விய அனந்தானி. உத்³த⁴ம் பன அதோ⁴ ச அந்தானேவ. அனந்தேன பு³த்³த⁴ஞாணேனாதி ஏத்த² அனந்தஞேய்யபடிவேத⁴ஸாமத்தி²யயோக³தோவ ஞாணம் ‘‘அனந்த’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

அத்தனோதி நிஸ்ஸக்கே ஸாமிவசனமேதம், அத்ததோதி அத்தோ². கு³ணேஹி அத்தனோ விஸிட்ட²தரஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, தரக்³க³ஹணஞ்சேத்த² அனுத்தரோதி பத³ஸ்ஸ அத்த²னித்³தே³ஸவஸேன கதம், ந விஸிட்ட²ஸ்ஸ கஸ்ஸசி அத்தி²தாய. ஸதே³வகே ஹி லோகே ஸதி³ஸகப்போபி நாம கோசி ததா²க³தஸ்ஸ நத்தி², குதோ ஸதி³ஸோ, தேனாஹ ஸீலகு³ணேனாபி அஸமோதிஆதி³. தத்த² அஸமேஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஹி ஸமோ அஸமஸமோ. நத்தி² படிமா ஏதஸ்ஸாதி அப்படிமோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. தத்த² உபமாமத்தம் படிமா, ஸதி³ஸூபமா படிபா⁴கோ³. யுக³க்³கா³ஹவஸேன டி²தோ படிமோ புக்³க³லோதி வேதி³தப்³போ³. அத்தனாதி அத்ததோ. புரிஸத³ம்மேதிஆதீ³ஸு த³மிதப்³பா³ த³ம்மா, ‘‘த³ம்மபுரிஸா’’தி வத்தப்³பே³ விஸேஸனஸ்ஸ பரனிபாதம் கத்வா ‘‘புரிஸத³ம்மா’’தி வுத்தம், புரிஸக்³க³ஹணஞ்சேத்த² உக்கட்ட²வஸேன இத்தீ²னம்பி த³மேதப்³ப³தோ. நிப்³பி³ஸா கதா தோ³ஸவிஸஸ்ஸ வினோத³னேன. அத்த²பத³ந்தி அத்தா²பி⁴ப்³யஞ்ஜனகம் பத³ம், வாக்யந்தி அத்தோ². ஏகபத³பா⁴வேன ச அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ ஸத்து² புரிஸத³ம்மஸாரதி²பா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி, தேனாஹ ப⁴க³வா ஹீதிஆதி³. அட்ட² தி³ஸாதி அட்ட² ஸமாபத்தியோ. அஸஜ்ஜமானாதி வஸீபா⁴வப்பத்தியா நிஸ்ஸங்க³சாரா.

தி³ட்ட²த⁴ம்மோ வுச்சதி பச்சக்கோ² அத்தபா⁴வோ, தத்த² நியுத்தோதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ, இத⁴லோகத்தோ². கம்மகிலேஸவஸேன ஸம்பரேதப்³ப³தோ ஸமாக³ந்தப்³ப³தோ ஸம்பராயோ, பரலோகோ, தத்த² நியுத்தோதி ஸம்பராயிகோ, பரலோகத்தோ². பரமோ உத்தமோ அத்தோ² பரமத்தோ², நிப்³பா³னம். ஸஹ அத்தே²ன வத்ததீதி ஸத்தோ², ப⁴ண்ட³மூலேன வாணிஜ்ஜாய தே³ஸந்தரம் க³ச்ச²ந்தோ ஜனஸமூஹோ. ஸோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸத்தா², ஸத்த²வாஹோதி நிருத்தினயேன. ஸோ விய ப⁴க³வாதி ஆஹ ‘‘ஸத்தா², ப⁴க³வா ஸத்த²வாஹோ’’தி. இதா³னி தமத்த²ம் நித்³தே³ஸபாளினயேன த³ஸ்ஸேதும் யதா² ஸத்த²வாஹோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸத்தே²தி ஸத்தி²கே ஜனே. கம் உத³கம் தாரேந்தி ஏத்தா²தி கந்தாரோ, நிருத³கோ அரஞ்ஞப்பதே³ஸோ. சோராதீ³ஹி அதி⁴ட்டி²தஅரஞ்ஞப்பதே³ஸாபி து³க்³க³மனட்டே²ன தம்ஸதி³ஸதாய கந்தாராத்வேவ நிருள்ஹாதி ஸாமஞ்ஞதோ ‘‘கந்தாரம் தாரேதீ’’தி வத்வா தம் விவரந்தோ சோரகந்தாரந்திஆதி³மாஹ.

ப⁴க³வதோதி நிஸ்ஸக்கே ஸாமிவசனம், ப⁴க³வந்ததோ த⁴ம்மஸ்ஸவனேனாதி அத்தோ². யதா² ‘‘உபஜ்ஜா²யதோ அஜ்ஜே²தீ’’தி, ப⁴க³வதோ ஸந்திகேதி வா அத்தோ². ஸரே நிமித்தம் அக்³க³ஹேஸீதி புப்³ப³பு³த்³து⁴ப்பாதே³ஸு ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனபரிசயேன ‘‘த⁴ம்மோ ஏஸோ வுச்சதீ’’தி ஸரே ஆகாரம் க³ண்ஹி. புப்³பா³பி⁴யோக³வஸேனேவ ஹி ஈதி³ஸானம் திரச்சா²னானம் த⁴ம்மஸ்ஸவனாதீ³ஸு பஸாதோ³ உப்பஜ்ஜதி வக்³கு³லிஆதீ³னம் விய. இதரதா² ஸப்³ப³திரச்சா²னானம்பி ததா² பஸாது³ப்பத்திப்பஸங்க³தோ. யதி³ ஹி உப்பஜ்ஜேய்ய, ப⁴க³வா அனந்தசக்கவாளேஸு ஸப்³ப³ஸத்தானம்பி ஏகக்க²ணே ஸப்பாடிஹாரியத⁴ம்மம் ஸாவேதும் ஸக்கோதீதி ஸப்³ப³ஸத்தானம்பி இதோ புப்³பே³வ விமுத்திப்பஸங்கோ³ ஸியா. யே பன தே³வமனுஸ்ஸனாக³ஸுபண்ணாத³யோ பகதியாவ கம்மஸ்ஸகதஞ்ஞாணாதி³யுத்தா ஹோந்தி, தேயேவ புப்³பே³ அனுபனிஸ்ஸயாபி ப⁴க³வதோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனாதி³னா பட²மம் விவட்டூபனிஸ்ஸயம் பஸாத³ம் உப்பாதே³தும் ஸக்கோந்தி, ந இதரேதி க³ஹேதப்³ப³ம். அரே அஹம்பி நாமாதி ஏத்த² ‘‘குதோஹம் இத⁴ நிப்³ப³த்தோதி ஓலோகேத்வா மண்டூ³கபா⁴வதோதி ஞத்வா’’தி இத³ம் ஏத்தகம்பி அரே அஹம்பி நாமாதி விம்ஹயவசனேனேவ ஸிஜ்ஜ²தீதி அவுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஜலந்தி ஜலந்தோ விஜ்ஜோதமானோ. மண்டூ³கோஹந்தி கா³தா²ய உத³கேதி ஸஞ்ஜாதட்டா²னத³ஸ்ஸனம், தேன த²லமண்டூ³கதா நிவத்தனம் கதம் ஹோதி. உத³கே ஜாதானம்பி கச்ச²பாதீ³னம் த²லகோ³சரதாபி அத்தீ²தி தம் நிவத்தனத்த²ம் ‘‘வாரிகோ³சரோ’’தி வுத்தம், உத³கஸஞ்சாரீதி அத்தோ².

விமோக்க²ந்திகஞாணவஸேனாதி ஏத்த² ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸேஹி விமுச்சதீதி விமோக்கோ², அக்³க³மக்³கோ³, தஸ்ஸ அந்தோ, அக்³க³ப²லம், தத்த² ப⁴வம் விமோக்க²ந்திகம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³ப³ம்பி பு³த்³த⁴ஞாணம். இதா³னி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பத³தோ பு³த்³த⁴பத³ஸ்ஸ விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் யஸ்மா வாதிஆதி³ வுத்தம். ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பதே³ன ஹி ஸத்து² படிவேத⁴ஞாணானுபா⁴வோ வுத்தோ, இமினா பன பு³த்³த⁴பதே³ன தே³ஸனாஞாணானுபா⁴வோபி, தேனாஹ அஞ்ஞேபி ஸத்தே போ³தே⁴ஸீதிஆதி³.

கு³ணவிஸிட்ட²ஸத்துத்தமக³ருகா³ரவாதி⁴வசனந்தி ஸப்³பே³ஹி ஸீலாதி³கு³ணேஹி விஸிட்ட²ஸ்ஸ ததோ ஏவ ஸப்³ப³ஸத்தேஹி உத்தமஸ்ஸ க³ருனோ கா³ரவவஸேன வுச்சமானவசனமித³ம் ப⁴க³வாதி. ஸேட்ட²ந்தி ஸேட்ட²வாசகம் வசனம் ஸேட்ட²கு³ணஸஹசரணதோ. அத² வா வுச்சதீதி வசனம், அத்தோ², ஸோ ஸேட்டோ²தி அத்தோ². உத்தமந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. க³ருகா³ரவயுத்தோதி ஏத்த² க³ருபா⁴வோ கா³ரவம், க³ருகு³ணயோக³தோ க³ருகரணம் வா கா³ரவம், தேன ஸாவகாதீ³னம் அஸாதா⁴ரணதாய க³ருபூ⁴தேன மஹந்தேன கா³ரவேன யுத்தோதி க³ருகா³ரவயுத்தோ. அத² வா க³ரு ச ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ ஸிக்க²கத்தா தேனேவ கா³ரவயுத்தோ சாதிபி யோஜேதப்³ப³ம்.

அவத்தா²ய விதி³தம் ஆவத்தி²கம். ஏவம் லிங்கி³கம். நிமித்ததோ ஆக³தம் நேமித்திகம். அதி⁴ச்ச யம்கிஞ்சி நிமித்தம் அதி⁴வசனவஸேன அனபேக்கி²த்வா பவத்தம் அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம், தேனாஹ ‘‘வசனத்த²மனபேக்கி²த்வா’’தி. யதி³ச்சா²ய ஆக³தம் யாதி³ச்ச²கம். ஏத்த² ச பா³ஹிரம் த³ண்டா³தி³ லிங்க³ம், அப்³ப⁴ந்தரம் தேவிஜ்ஜாதி³ நிமித்தம். பசுரஜனவிஸயம் வா தி³ஸ்ஸமானம் லிங்க³ம், தப்³பி³பரீதம் நிமித்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸச்சி²காபஞ்ஞத்தீதி ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் ஸச்சி²கிரியானிமித்தா பஞ்ஞத்தி. அத² வா ஸச்சி²காபஞ்ஞத்தீதி பச்சக்க²ஸித்³தா⁴ பஞ்ஞத்தி. யம்கு³ணனிமித்தா ஹி ஸா, தே கு³ணா ஸத்து² பச்சக்க²பூ⁴தாதி கு³ணா விய ஸாபி ஸச்சி²கதா ஏவ நாம ஹோதி, ந பரேஸம், வோஹாரமத்தேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. யம்கு³ணனேமித்திகந்தி யேஹி கு³ணேஹி நிமித்தபூ⁴தேஹி ஏதம் நாமம் நேமித்திகஞ்ச ஜாதம். வத³ந்தீதி த⁴ம்மஸேனாபதிஸ்ஸ க³ருபா⁴வதோ ப³ஹுவசனேனாஹ, ஸங்கீ³திகாரேஹி வா கதமனுவாத³ம் ஸந்தா⁴ய.

இஸ்ஸரியாதி³பே⁴தோ³ ப⁴கோ³ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ப⁴கீ³. மக்³க³ப²லாதி³அரியகு³ணம் அரஞ்ஞாதி³விவேகட்டா²னஞ்ச ப⁴ஜி ஸேவி ஸீலேனாதி ப⁴ஜீ. சீவராதி³பச்சயானம் அத்த²ரஸாதீ³னஞ்ச ஸீலாதி³கு³ணானஞ்ச பா⁴கீ³, தா³யாதோ³தி அத்தோ². விப⁴ஜி உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸாதி³ப்பகாரேஹி த⁴ம்மரதனம் பவிப⁴ஜீதி விப⁴த்தவா. ராகா³தி³பாபத⁴ம்மம் ப⁴க்³க³ம் அகாஸீதி ப⁴க³வாதி வுச்சதீதி ஸப்³ப³த்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴. க³ருபி லோகே ப⁴க³வாதி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘க³ரூ’’தி, யஸ்மா க³ரு, தஸ்மாபி ப⁴க³வாதி அத்தோ². பாரமிதாஸங்கா²தம் ப⁴க்³யமஸ்ஸ அத்தீ²தி ப⁴க்³யவா. ப³ஹூஹி ஞாயேஹீதி காயபா⁴வனாதி³கேஹி அனேகேஹி பா⁴வனாக்கமேஹி. ஸுபா⁴விதத்தனோதி பச்சத்தே ஏதம் ஸாமிவசனம், தேன ஸுபா⁴விதஸபா⁴வோதி அத்தோ². ப⁴வானம் அந்தம் நிப்³பா³னம் க³தோதி ப⁴வந்தகோ³. தத்த² தத்த² ப⁴க³வாதி ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ நிருத்தினயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

இதா³னி ப⁴கீ³ ப⁴ஜீதி நித்³தே³ஸகா³தா²ய நவஹி பதே³ஹி த³ஸ்ஸிதமத்த²ம் ப⁴க்³யவாதி கா³தா²ய ச²ஹி பதே³ஹி ஸங்க³ஹேத்வா பத³ஸித்³தி⁴ம் அத்த²யோஜனானயபே⁴தே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் அயம் பன அபரோ நயோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² வண்ணவிபரியயோதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², தேனேவ வண்ணவிகாரோ வண்ணலோபோ தா⁴துஅத்தே²ன நியோஜனஞ்சாதி இமம் திவித⁴ம் லக்க²ணம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸத்³த³னயேனாதி ஸத்³த³லக்க²ணனயேன. பிஸோத³ராதீ³னம் ஸத்³தா³னம் ஆகதிக³ணபா⁴வதோ வுத்தம் ‘‘பிஸோத³ராதி³பக்கே²பலக்க²ணம் க³ஹேத்வா’’தி. பக்கி²பனமேவ லக்க²ணம். தப்பரியாபன்னதாகரணஞ்ஹி பக்கி²பனம். ப⁴க்³யந்தி குஸலம்.

லோபா⁴த³யோ சத்தாரோ தோ³ஸா ஏககவஸேன க³ஹிதா. அஹிரிகாத³யோ து³கவஸேன. அக்கோச்சி²மந்திஆதி³னா (த⁴. ப. 3-4) புனப்புனம் குஜ்ஜ²னவஸேன சித்தபரியோனந்த⁴னோ கோதோ⁴வ உபனாஹோ. பரேஸம் புப்³ப³காரிதாலக்க²ணஸ்ஸ கு³ணஸ்ஸ நிபுஞ்ச²னோ மக்கோ² நாம. ப³ஹுஸ்ஸுதாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் யுக³க்³கா³ஹோ அத்தனோ ஸமகரணம் பலாஸோ. அத்தனோ விஜ்ஜமானதோ³ஸபடிச்சா²த³னா மாயா. அவிஜ்ஜமானகு³ணப்பகாஸனம் ஸாடே²ய்யம். க³ரூஸுபி த²த்³த⁴தா அனோனததா த²ம்போ⁴. தது³த்தரிகரணலக்க²ணோ ஸாரம்போ⁴. ஜாதிஆதி³ம் நிஸ்ஸாய உன்னதிலக்க²ணோ மானோ. அப்³பு⁴ன்னதிலக்க²ணோ அதிமானோ. ஜாதிஆதி³ம் நிஸ்ஸாய மஜ்ஜனாகாரப்பத்தோ மானோவ மதோ³ நாம. ஸோ ஸத்தவீஸதிவிதோ⁴. காமகு³ணேஸு சித்தஸ்ஸ வோஸ்ஸக்³கோ³ பமாதோ³. காயது³ச்சரிதாதீ³னி திவித⁴து³ச்சரிதானி. தண்ஹாதி³ட்டி²து³ச்சரிதவஸேன திவித⁴ஸம்கிலேஸா. ராக³தோ³ஸமோஹாவ மலானி. தேயேவ காயது³ச்சரிதாத³யோ ச திவித⁴விஸமானி. காமப்³யாபாத³விஹிம்ஸாஸஞ்ஞா திவித⁴ஸஞ்ஞா நாம. தேயேவ விதக்கா. தண்ஹாதி³ட்டி²மானா பபஞ்சா. ஸுப⁴ஸுக²னிச்சஅத்தவிபரியேஸா சதுப்³பி³த⁴விபரியேஸா. ச²ந்தா³த³யோ அக³தி. சீவராதீ³ஸு பச்சயேஸு லோபா⁴ சத்தாரோ தண்ஹுபாதா³. பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ஸிக்கா²ஸு கங்கா², ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு கோபோ ச பஞ்ச சேதோகீ²லா. காமே காயே ரூபே ச அவீதராக³தா, யாவத³த்த²ம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுகா²தி³அனுயோகோ³, அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியசரணஞ்ச பஞ்ச சேதோவினிப³ந்தா⁴. ரூபாபி⁴னந்த³னாத³யோ பஞ்ச அபி⁴னந்த³னா. கோத⁴மக்க²இஸ்ஸாஸாடே²ய்யபாபிச்ச²தாஸந்தி³ட்டி²பராமாஸா ச² விவாத³மூலானி. ரூபதண்ஹாத³யோ ச² தண்ஹாகாயா. மிச்சா²தி³ட்டி²ஆத³யோ அட்ட²மக்³க³ங்க³படிபக்கா² மிச்ச²த்தா. தண்ஹம் படிச்ச பரியேஸனா, பரியேஸனம் படிச்ச லாபோ⁴, லாப⁴ம் படிச்ச வினிச்ச²யோ, தம் படிச்ச ச²ந்த³ராகோ³, தம் படிச்ச அஜ்ஜோ²ஸானம், தம் படிச்ச பரிக்³க³ஹோ, தம் படிச்ச மச்ச²ரியம், தம் படிச்ச ஆரக்கா², ஆரக்கா²தி⁴கரணம் த³ண்டா³தா³னாதி³அனேகாகுஸலராஸீதி நவ தண்ஹாமூலகா த⁴ம்மா. பாணாதிபாதாத³யோ த³ஸ அகுஸலகம்மபதா². சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³ ததா² ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதா³ அந்தானந்திகா அமராவிக்கே²பிகா த்³வே அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா ஸோளஸ ஸஞ்ஞீவாதா³ அட்ட² அஸஞ்ஞீவாதா³ அட்ட² நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³ ஸத்த உச்சே²த³வாதா³ பஞ்ச தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³தி ஏதானி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி. ரூபதண்ஹாதி³ச²தண்ஹா ஏவ பச்சேகம் காமதண்ஹாப⁴வதண்ஹாவிப⁴வதண்ஹாவஸேன அட்டா²ரஸ ஹோந்தி, தா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³த⁴ரூபாதீ³ஸு பவத்திவஸேன ச²த்திம்ஸ, புன காலத்தயவஸேன அட்ட²ஸததண்ஹாவிசரிதானி ஹோந்தி. பபே⁴த³-ஸத்³த³ம் பச்சேகம் ஸம்ப³ந்தி⁴த்வா லோப⁴ப்பபே⁴தோ³திஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். ஸப்³ப³த³ரத²பரிளாஹகிலேஸஸதஸஹஸ்ஸானீதி ஸப்³பா³னி ஸத்தானம் த³ரத²ஸங்கா²தபரிளாஹகரானி கிலேஸானம் அனேகானி ஸதஸஹஸ்ஸானி, ஆரம்மணாதி³விபா⁴க³தோ பவத்திஆகாரவிபா⁴க³தோ ச நேஸம் ஏவம் பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. பஞ்ச மாரே அப⁴ஞ்ஜீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பரிஸ்ஸயானந்தி உபத்³த³வானம்.

ஏவம் ப⁴க்³யவா ப⁴க்³க³வாதி த்³வின்னம் பதா³னம் அத்த²ம் விப⁴ஜித்வா இதா³னி தேஹி த்³வீஹி க³ஹிதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ப⁴க்³யவந்ததாய சஸ்ஸாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸதபுஞ்ஞஜலக்க²ணத⁴ரஸ்ஸாதி அனேகஸதபுஞ்ஞனிப்³ப³த்தமஹாபுரிஸலக்க²ணத⁴ரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ. ஸகசித்தே இஸ்ஸரியம் நாம படிக்கூலாதீ³ஸு அப்படிக்கூலஸஞ்ஞிதாதி³வஸப்பவத்தியா சேவ சேதோஸமாதி⁴வஸேன ச அத்தனோ சித்தஸ்ஸ வஸீபா⁴வாபாத³னமேவ. அணிமா லகி⁴மாதி³கந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன மஹிமா பத்தி பாகம்மம் ஈஸிதா வஸிதா யத்த²காமாவஸாயிதாதி இமே ச²பி ஸங்க³ஹிதா. தத்த² காயஸ்ஸ அணுபா⁴வகரணம் அணிமா. ஆகாஸே பத³ஸா க³மனாதி³அரஹபா⁴வேன லஹுபா⁴வோ லகி⁴மா. காயஸ்ஸ மஹந்ததாபாத³னம் மஹிமா. இட்ட²தே³ஸஸ்ஸ பாபுணனம் பத்தி. அதி⁴ட்டா²னாதி³வஸேன இச்சி²தத்த²னிப்பா²த³னம் பாகம்மம். ஸயம்வஸிதா இஸ்ஸரபா⁴வோ ஈஸிதா. இத்³தி⁴விதே⁴ வஸீபா⁴வோ வஸிதா. ஆகாஸேன வா க³ச்ச²தோ, அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி கரோதோ யத்த² கத்த²சி வோஸானப்பத்தி யத்த²காமாவஸாயிதா, ‘‘குமாரகரூபாதி³த³ஸ்ஸன’’ந்திபி வத³ந்தி. ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்க³ஸிரீதி ஸப்³பே³ஸம் அங்க³பச்சங்கா³னம் ஸோபா⁴. அத்தீ²தி அனுவத்ததி. லஹுஸாத⁴னம் தம் தம் காலிகம் இச்சி²தம், க³ருஸாத⁴னம் சிரகாலிகம் பு³த்³த⁴த்தாதி³பத்தி²தம். ப⁴கா³ அஸ்ஸ ஸந்தீதி ப⁴க³வாதி இத³ம் ஸத்³த³ஸத்த²னயேன ஸித்³த⁴ம், ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் நிருத்தினயேன ஸித்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

பீளனஸங்க²தஸந்தாபவிபரிணாமட்டே²னாதிஆதீ³ஸு பீளனட்டோ² ஸங்க²தட்டோ²திஆதி³னா அத்த²-ஸத்³தோ³ பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³. தத்த² அத்தனோ ஸபா⁴வேன பீளனலக்க²ணம் து³க்க²ம். தஸ்ஸ யோ பீளனமேவ அத்தோ² ‘‘பீளனட்டோ²’’தி வுச்சதி, ஸோ ஸபா⁴வோ. யஸ்மா பன தம்ஸமுத³யேன ஸங்க²தம், தஸ்மா ஸங்க²தட்டோ² ஸமுத³யத³ஸ்ஸனேன ஆவிபூ⁴தோ. யஸ்மா ச மக்³கோ³ கிலேஸஸந்தாபஹரத்தா ஸுஸீதலோ, தஸ்மாஸ்ஸ மக்³க³த³ஸ்ஸனேன ஸந்தாபட்டோ² ஆவிபூ⁴தோ தப்படியோக³த்தா. அவிபரிணாமத⁴ம்மஸ்ஸ பன நிரோத⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன விபரிணாமட்டோ² ஆவிபூ⁴தோதி. ஏகஸ்ஸேவ ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ ஸகபா⁴வதோ இதரஸச்சத்தயனிவத்திதோ ச பரிகப்பேதப்³ப³த்தா சத்தாரோ அத்தா² வுத்தா. ஸமுத³யஸ்ஸ பன ராஸிகரணதோ ஆயூஹனட்டோ² ஸபா⁴வோ, தஸ்ஸேவ து³க்க²த³ஸ்ஸனேன நிதா³னட்டோ² ஆவிபூ⁴தோ. விஸம்யோக³பூ⁴தஸ்ஸ நிரோத⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன ஸம்யோக³ட்டோ². நிய்யானபூ⁴தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன பலிபோ³த⁴ட்டோ² ஆவிபூ⁴தோ.

நிரோத⁴ஸ்ஸ பன நிஸ்ஸரணட்டோ² ஸபா⁴வோ, தஸ்ஸேவ ஸமுத³யத³ஸ்ஸனேன விவேகட்டோ² ஆவிபூ⁴தோ. ஸங்க²தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன அஸங்க²தட்டோ², விஸயபூ⁴தஸ்ஸ மரணத⁴ம்மஸ்ஸ வா து³க்க²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன அமதட்டோ². மக்³க³ஸ்ஸ பன நிய்யானட்டோ² ஸபா⁴வோ, தஸ்ஸேவ ஸமுத³யத³ஸ்ஸனேன து³க்க²ஸ்ஸேவாயம் ஹேது, நிப்³பா³னப்பத்தியா பன அயமேவ ஹேதூதி ஹேத்வட்டோ², அதிஸுகு²மனிரோத⁴த³ஸ்ஸனேன இத⁴மேவ த³ஸ்ஸனந்தி த³ஸ்ஸனட்டோ², அதி⁴கபணஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன அதி⁴பதேய்யட்டோ² ஆவிபூ⁴தோ. ஏதே ஏவ ச பீளனாத³யோ ஸோளஸ ஆகாராதி வுச்சந்தி.

காமேஹி விவேகட்ட²காயதா காயவிவேகோ. நீவரணாதீ³ஹி விவித்தா அட்ட² ஸமாபத்தியோ சித்தவிவேகோ. உபதீ⁴யந்தி ஏத்த² யதா²ஸகம் ப²லானீதி உபத⁴யோ, பஞ்சகாமகு³ணஸங்கா²தகாமக²ந்த⁴கிலேஸஅபி⁴ஸங்கா²ரா, தேஹி சதூஹி விவித்தம் நிப்³பா³னம் உபதி⁴விவேகோ நாம.

அனத்தானுபஸ்ஸனாய படிலத்³தோ⁴ து³க்கா²னிச்சானுபஸ்ஸனாஹி ச படிலத்³தோ⁴ அரியமக்³கோ³ ஆக³மனவஸேன யதா²க்கமம் ஸுஞ்ஞதஅப்பணிஹிதஅனிமித்தவிமோக்க²ஸஞ்ஞம் படிலப⁴தி, கிலேஸேஹி விமுத்தத்தா ஹி ஏஸ விமோக்கோ²தி.

யதா² லோகே ஏகேகபத³தோ ஏகேகமக்க²ரம் க³ஹேத்வா ‘‘மேக²லா’’தி வுத்தம், ஏவமிதா⁴பீதி அத்தோ². மேஹனஸ்ஸாதி கு³ய்ஹப்பதே³ஸஸ்ஸ. க²ஸ்ஸாதி ஓகாஸஸ்ஸ.

ஸஹ தே³வேஹீதிஆதீ³ஸு ஸஹ தே³வேஹி வத்ததீதி ஸதே³வகோ லோகோ. தம் ஸதே³வகந்திஆதி³னா யோஜனா வேதி³தப்³பா³. ஸதே³வகவசனேனாதி ஸதே³வக-ஸத்³தே³ விஸேஸனபா⁴வேன டி²ததே³வவசனேன. தஸ்ஸாபி ஸதே³வகபதே³ அந்தோபூ⁴தத்தா அவயவே ஸமுதா³யோபசாரவஸேன வோஹாரோ கதோ. இதரதா² தேன தே³வவிஸிட்ட²லோகஸ்ஸேவ க³ஹணதோ பஞ்சகாமாவசரதே³வக்³க³ஹணம் ந ஸியா, ஏவம் உபரிபி. ஸமாரகவசனேன மாரஸத்³தே³ன தேன ஸஹசரிதா ஸப்³பே³ வஸவத்திதே³வா ச க³ஹிதாதி ஆஹ ‘‘ச²ட்ட²காமாவசரதே³வக்³க³ஹண’’ந்தி. ப்³ரஹ்மகாயிகா நாம பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிகா. தே ஆதி³ யேஸம் ஆருப்பபரியந்தானம் ப்³ரஹ்மானம் தேஸம் ப்³ரஹ்மானம் க³ஹணம் ப்³ரஹ்மகாயிகாதி³ப்³ரஹ்மக்³க³ஹணம். லோக-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஓகாஸலோகாதீ³னம்பி ஸாதா⁴ரணத்தா ஸத்தலோகாவேணிகமேவ பஜாக³ஹணம் கதந்தி ஆஹ ‘‘பஜாவசனேன ஸத்தலோகக்³க³ஹண’’ந்தி. ஸதே³வகாதி³வசனேன உபபத்திதே³வானம், ஸஸ்ஸமணவசனேன விஸுத்³தி⁴தே³வானஞ்ச க³ஹிதத்தா ஆஹ ‘‘ஸதே³வமனுஸ்ஸவசனேன ஸம்முதிதே³வஅவஸேஸமனுஸ்ஸக்³க³ஹண’’ந்தி. தத்த² ஸம்முதிதே³வா ராஜானோ, அவஸேஸமனுஸ்ஸா ஸம்முதிதே³வஸமணப்³ராஹ்மணேஹி அவஸிட்டா². ஸத்தலோகாவேணிகஸ்ஸ பஜாஸத்³த³ஸ்ஸ விஸும் க³ஹிதத்தா ஸதே³வகம் லோகந்தி ஏத்த² லோகஸத்³த³க்³க³ஹணம் ஓகாஸலோகமேவ நியமேதீதி ஆஹ ‘‘தீஹி பதே³ஹி ஓகாஸலோகோ’’தி. இத³ஞ்ச ஸதே³வகாதி³பத³த்தயவசனீயஸ்ஸ பதா⁴னத்த²ஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். ஓகாஸலோகவிஸேஸனஸ்ஸ பனேத்த² தே³வமாராதி³ஸத்தலோகஸ்ஸாபி க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம் ஸாமத்தி²யதோ க³ம்யமானத்தா ஸபுத்தோ ஆக³தோதிஆதீ³ஸு புத்தாதீ³னம் விய. இமஸ்மிஞ்ச நயே ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஓகாஸலோகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் பஜஞ்சாதி ச-காரம் ஆனேத்வா யோஜேதப்³ப³ம், ஓகாஸஸத்தலோகானம் க³ஹணேன சேத்த² தது³ப⁴யஸம்முதினிமித்தபூ⁴தோ ஸங்கா²ரலோகோபி தத³வினாபா⁴வதோ க³ஹிதோ ஏவாதி த³ட்ட²ப்³போ³. அபரே பன ‘‘ஸதே³வகந்திஆதீ³ஹி பஞ்சஹி பதே³ஹி ஸத்தலோகோவ அத்தனோ அவயவபூ⁴ததே³வாதி³விஸேஸனேஹி விஸேஸேத்வா க³ஹிதோ, தக்³க³ஹணேன ததா³தா⁴ரோ ஓகாஸலோகோ, தது³ப⁴யபஞ்ஞத்திவிஸயோ ஸங்கா²ரலோகோ ச க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தீ’’தி வத³ந்தி. தேஸஞ்ச பஜந்தி இத³ம் லோகஸத்³த³ஸ்ஸ விஸேஸனம் கத்வா ஸதே³வகம் பஜம் லோகம்…பே… ஸதே³வமனுஸ்ஸம் பஜம் லோகந்தி யோஜேதப்³ப³ம்.

அரூபாவசரலோகோ க³ஹிதோ பாரிஸேஸஞாயேன இதரேஸம் பத³ந்தரேஹி க³ஹிதத்தா. மாரக்³க³ஹணேன தப்பதா⁴னா தம்ஸதி³ஸா ச உபபத்திதே³வா ஸங்க³ய்ஹந்தீதி ஆஹ ‘‘ச²காமாவசரதே³வலோகோ’’தி. க²த்தியபரிஸா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிஸமணசாதுமஹாராஜிகதாவதிம்ஸமாரப்³ரஹ்மபரிஸாதி இமாஸு அட்ட²ஸு பரிஸாஸு சாதுமஹாராஜிகாதீ³னம் சதுன்னம் பரிஸானம் ஸதே³வகாதி³பதே³ஹி ஸங்க³ஹிதத்தா இத⁴ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிந்தி இமினா ஸமணபரிஸா ப்³ராஹ்மணபரிஸா ச, ஸதே³வமனுஸ்ஸந்தி இமினா க²த்தியபரிஸா க³ஹபதிபரிஸா ச வுத்தாதி ஆஹ ‘‘சதுபரிஸவஸேனா’’தி. தஸ்ஸ மனுஸ்ஸலோகோ க³ஹிதோதி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² மனுஸ்ஸலோகோதி மனுஸ்ஸஸமூஹோ, தேனாஹ ‘‘அவஸேஸஸப்³ப³ஸத்தலோகோ வா’’தி.

விகப்பந்தரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸம்முதிதே³வேஹி வா ஸஹ மனுஸ்ஸலோகோ’’தி. தே³வபதே³ன ஸம்முதிதே³வா, ஸமணப்³ராஹ்மணமனுஸ்ஸபதே³ஹி ஸேஸமனுஸ்ஸா ச க³ஹிதாதி ஏவம் விகப்பத்³வயேபி மனுஸ்ஸம் பஜம் மனுஸ்ஸிம் பஜந்தி பஜா-ஸத்³த³ம் மனுஸ்ஸ-ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா தம் புன ஸஹ தே³வேஹி வத்ததீதி ஸதே³வா, பஜா. ஸதே³வா ச ஸா மனுஸ்ஸா சாதி ஸதே³வமனுஸ்ஸா, தம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் பஜம். புன கிம் பூ⁴தம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிந்தி ஏவம் யதா² பஜாஸத்³தே³ன மனுஸ்ஸானஞ்ஞேவ க³ஹணம் ஸியா, ததா² நிப்³ப³சனம் காதப்³ப³ம், இதரதா² மனுஸ்ஸானஞ்ஞேவ க³ஹணம் ந ஸம்பஜ்ஜதி ஸப்³ப³மனுஸ்ஸானம் விஸேஸனபா⁴வேன க³ஹிதத்தா அஞ்ஞபத³த்த²பூ⁴தஸ்ஸ கஸ்ஸசி மனுஸ்ஸஸ்ஸ அபா⁴வா. இதா³னி பஜந்தி இமினா அவஸேஸனாகா³தி³ஸத்தேபி ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதுகாமோ ஆஹ ‘‘அவஸேஸஸப்³ப³ஸத்தலோகோ வா’’தி. ஏத்தா²பி சதுபரிஸவஸேன அவஸேஸஸப்³ப³ஸத்தலோகோ ஸம்முதிதே³வமனுஸ்ஸேஹி வா ஸஹ அவஸேஸஸப்³ப³ஸத்தலோகோதி யோஜேதப்³ப³ம்.

ஏத்தாவதா பா⁴க³ஸோ லோகம் க³ஹேத்வா யோஜனம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஏகேகபதே³ன அபா⁴க³ஸோ ஸப்³ப³லோகானம் க³ஹணபக்கே²பி தஸ்ஸ தஸ்ஸ விஸேஸனஸ்ஸ ஸப்ப²லதம் த³ஸ்ஸேதும் அபி சேத்தா²திஆதி³ வுத்தம். உக்கட்ட²பரிச்சே²த³தோதி உக்கட்டா²னம் தே³வக³திபரியாபன்னானம் பரிச்சி²ன்னவஸேன ஜானனவஸேன கித்திஸத்³தோ³ ஸயம் அத்தனோ அவயவபூ⁴தேன ஸதே³வகவசனேன தம் ஸுணந்தானம் ஸாவேந்தோ அப்³பு⁴க்³க³தோதி யோஜனா. அனுஸந்தி⁴க்கமோதி அத்தா²னஞ்சேவ பதா³னஞ்ச அனுஸந்தா⁴னக்கமோ, ஜானனக்கமோதி அத்தோ².

அபி⁴ஞ்ஞாதி ய-காரலோபேன நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘அபி⁴ஞ்ஞாயா’’தி. ஸமந்தப⁴த்³ரகத்தாதி ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி ஸுந்த³ரத்தா. ஸாஸனத⁴ம்மோதி படிபத்திபடிவேத⁴ஸாஸனஸ்ஸ பகாஸகோ பரியத்தித⁴ம்மோ. பு³த்³த⁴ஸுபோ³தி⁴ததாயாதி இத³ம் திகம் த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுஸரூபப²லவஸேன வுத்தம், ததா² நாத²பப⁴வத்திகம்பி. மஜ்ஜே² திகத்³வயம் ப²லவஸேனேவ வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கிச்சஸுத்³தி⁴யாதி த⁴ம்மம் ஸுத்வா யதா²ஸுதவஸேன படிபஜ்ஜந்தானம் ஸுப்படிபத்திஸங்கா²தகிச்சஸுத்³தி⁴யா.

இதா³னி ஆதி³கல்யாணாதி³ப்பகாரமேவ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ ப⁴க³வா ஸோதூனம் யம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஞ்ச பகாஸேதி, தப்பகாஸகஸ்ஸ ப்³ரஹ்மசரியபத³ஸ்ஸ ஸாத்த²ந்திஆதீ³னி பதா³னி விஸேஸனபா⁴வேன வுத்தானி, ந த⁴ம்மபத³ஸ்ஸாதி த³ஸ்ஸனமுகே²ன நானப்பகாரதோ அத்த²ம் விவரிதுகாமோ ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனந்தி ஏவமாதீ³ஸு பனாதிஆதி³மாஹ. தத்த² திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸகலோ ச தந்தித⁴ம்மோ ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் நாம. ப⁴க³வா ஹி த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ ஸீலாதி³கே விய தப்பகாஸகம் தந்தித⁴ம்மம்பி பகாஸேதி ஏவ ஸத்³த³த்த²ஸமுதா³யத்தா பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ. யதா²னுரூபந்தி யதா²ரஹம். ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதஞ்ஹி ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஞ்ச அத்த²ஸம்பத்தியா ஸம்பன்னத்த²தாய, உபரூபரி அதி⁴க³ந்தப்³ப³விஸேஸஸங்கா²தஅத்த²ஸம்பத்தியா ச ஸஹ அத்தே²ன பயோஜனேன வத்ததீதி ஸாத்த²மேவ, ந து ஸப்³யஞ்ஜனம், தந்தித⁴ம்மஸங்கா²தம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் யதா²வுத்தேன அத்தே²ன ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனஞ்ச. கிராதாதி³மிலக்க²வசனானம்பி ஸாத்த²ஸப்³யஞ்ஜனத்தே ஸமானேபி விஸிட்ட²த்த²ப்³யஞ்ஜனயோக³ம் ஸந்தா⁴ய ஸஹத்தோ² தே³வத³த்தோ ஸவித்தோதிஆதி³ விய ‘‘ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘அத்த²ஸம்பத்தியா ஸாத்த²ம், ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி. தத்த² யம் அத்த²ம் ஸுத்வா ததா² படிபஜ்ஜந்தா ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யம் பாபுணந்தி, தஸ்ஸ தாதி³ஸஸம்பத்தி அத்த²ஸம்பத்தி நாம, ஸம்பன்னத்த²தாதி அத்தோ². ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தி நாம ஸிதி²லத⁴னிதாதி³ப்³யஞ்ஜனபரிபுண்ணாய மாக³தி⁴காய ஸபா⁴வனிருத்தியா க³ம்பீ⁴ரம்பி அத்த²ம் உத்தானம் கத்வா த³ஸ்ஸனஸமத்த²தா ஸம்பன்னப்³யஞ்ஜனதாதி அத்தோ².

இதா³னி நேத்திப்பகரணனயேனாபி (நேத்தி 4 த்³வாத³ஸபத³) அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ஸங்காஸனாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸங்கே²பதோ காஸீயதி தீ³பீயதீதி ஸங்காஸனந்தி கம்மஸாத⁴னவஸேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³, ஏவம் ஸேஸேஸுபி. பட²மம் காஸனம் பகாஸனம். உப⁴யம்பேதம் உத்³தே³ஸத்த²வசனஸங்கா²தஸ்ஸ வித்தா²ரவசனம். ஸகிம் வுத்தஸ்ஸ புன வசனஞ்ச விவரணவிப⁴ஜனானி. உப⁴யம்பேதம் நித்³தே³ஸத்த²வசனம். விவடஸ்ஸ வித்தா²ரதராபி⁴தா⁴னம் விப⁴த்தஸ்ஸ ச பகாரேஹி ஞாபனம் உத்தானீகரணபஞ்ஞத்தியோ. உப⁴யம்பேதம் படினித்³தே³ஸத்த²வசனஸங்கா²தஸ்ஸ வித்தா²ரவசனம். அத்த²பத³ஸமாயோக³தோதி யதா²வுத்தானி ஏவ ச² பதா³னி பரியத்தியா அத்த²விபா⁴க³த்தா அத்த²பதா³னி, தேஹி ஸஹிததாய அத்த²கோட்டா²ஸயுத்தத்தாதி அத்தோ². அபரியோஸிதே பதே³ ஆதி³மஜ்ஜ²க³தவண்ணோ அக்க²ரம், ஏகக்க²ரம், பத³ம் வா அக்க²ரம். விப⁴த்தியந்தம் பத³ம். பதா³பி⁴ஹிதம் அத்த²ம் ப்³யஞ்ஜேதீதி ப்³யஞ்ஜனம், வாக்யம். கதி²தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ அனேகவிதே⁴ன விபா⁴க³கரணம் ஆகாரோ நாம. ஆகாராபி⁴ஹிதஸ்ஸ நிப்³ப³சனம் நிருத்தி. நிப்³ப³சனத்த²வித்தா²ரோ நித்³தே³ஸோ. அத² வா ‘‘அக்க²ரேஹி ஸங்காஸேதி, பதே³ஹி பகாஸேதி, ப்³யஞ்ஜனேஹி விவரதி, ஆகாரேஹி விப⁴ஜதி, நிருத்தீஹி உத்தானிம் கரோதி, நித்³தே³ஸேஹி பஞ்ஞபேதீ’’தி வசனதோ ஸங்காஸனபகாஸனஸங்க²ஆதஉத்³தே³ஸத்த²வாசகானி வசனானி அக்க²ரபதா³னி நாம. விவரணவிப⁴ஜனஸங்கா²தனித்³தே³ஸத்த²வாசகானி வசனானி ப்³யஞ்ஜனாகாரா நாம. உத்தானீகரணபஞ்ஞத்திஸங்கா²தபடினித்³தே³ஸத்த²வாசகானி வசனானி நிருத்தினித்³தே³ஸா நாம, தேஸம் ஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜனந்தி அத்தோ².

அத்த²க³ம்பீ⁴ரதாதிஆதீ³ஸு அத்தோ² நாம தந்திஅத்தோ², ஹேதுப²லம் வா. த⁴ம்மோ நாம தந்தி, ஹேது வா. தே³ஸனா நாம யதா²த⁴ம்மம் த⁴ம்மாபி⁴லாபோ. படிவேதோ⁴ நாம யதா²வுத்தஅத்தா²தீ³னம் அவிபரீதாவபோ³தோ⁴. தே பனேதே அத்தா²த³யோ யஸ்மா ஸஸாதீ³ஹி விய மஹாஸமுத்³தோ³ மந்த³பு³த்³தீ⁴ஹி து³க்கோ²கா³ஹா அலப்³ப⁴னேய்யபதிட்டா² ச, தஸ்மா க³ம்பீ⁴ரா. தேஸு படிவேத⁴ஸ்ஸாபி அத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதத்தா அத்த²ஸபா⁴க³த்தா ச வுத்தம் ‘‘அத்த²க³ம்பீ⁴ரதாபடிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரதாஹி ஸாத்த²’’ந்தி. த⁴ம்மதே³ஸனானம் அத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதத்தேபி ஸயம் ப்³யஞ்ஜனரூபத்தா வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ரதாதே³ஸனாக³ம்பீ⁴ரதாஹி ஸப்³யஞ்ஜன’’ந்தி. யதா²வுத்தஅத்தா²தீ³ஸு பபே⁴த³க³தானி ஞாணானி அத்த²படிஸம்பி⁴தா³த³யோ. தத்த² நிருத்தீதி தந்திபதா³னம் நித்³தா⁴ரேத்வா வசனம், நிப்³ப³சனந்தி அத்தோ². தீஸு படிஸம்பி⁴தா³ஸு ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. லோகியா ஸத்³தே⁴ய்யவசனமுகே²னேவ அத்தே²ஸு பஸீத³ந்தி, ந அத்த²முகே²னாதி ஆஹ ஸத்³தே⁴ய்யதோதிஆதி³. கேவலஸத்³தோ³ ஸகலாதி⁴வசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸகலபரிபுண்ணபா⁴வேனா’’தி. ப்³ரஹ்மசரிய-ஸத்³தோ³ இத⁴ ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹம் ஸகலம் ஸாஸனம் தீ³பேதீதி ஆஹ ஸிக்க²த்தயபரிக்³க³ஹிதத்தாதிஆதி³.

யதா²வுத்தமேவத்த²ம் அபரேனாபி பரியாயேன த³ஸ்ஸேதும் அபி சாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸனிதா³னந்தி தே³ஸகாலாதி³தீ³பகேன நிதா³னவசனேன ஸனிதா³னம். ஸஉப்பத்திகந்தி அட்டு²ப்பத்திஆதி³யுத்தியுத்தம். தத்ராயம் பாளியோஜனாக்கமோ – ‘‘வேரஞ்ஜோ ப்³ராஹ்மணோ ஸமணோ க²லு போ⁴…பே… விஹரதீ’’தி ச, ‘‘தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ‘இதிபி ஸோ…பே… பவேதே³தீ’தி ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ’’தி ச, ‘‘ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி…பே… பரியோஸானகல்யாணம், தே³ஸேந்தோ ச ஸாத்த²ஸப்³யஞ்ஜனாதி³கு³ணஸம்யுத்தம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதீ’’தி ச, ‘‘ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி ச அஸ்ஸோஸி, ஸுத்வா ச அத² கோ² வேரஞ்ஜோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி.

அட்ட²கதா²யம் பன கிஞ்சாபி ‘‘த³ஸ்ஸனமத்தம்பி ஸாது⁴ ஹோதீதி ஏவம் அஜ்ஜா²ஸயம் கத்வா அத² கோ² வேரஞ்ஜோ…பே… உபஸங்கமீ’’தி ஏவம் ஸாது⁴ கோ² பனாதிஆதி³பாட²ஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ பரிவிதக்கனபா⁴வேன வுத்தத்தா ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதீதி பதா³னந்தரமேவ அஸ்ஸோஸீதி பத³ம் ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம் விய பஞ்ஞாயதி, ததா²பி ‘‘ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி ஏவம் யதா²வுத்தனித³ஸ்ஸனத்தே²ன இதி-ஸத்³தே³ன பரிச்சி²ந்தி³த்வா வுத்தத்தா பன அஞ்ஞத்த² இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனதோ ச அத² கோ² வேரஞ்ஜோதிஆதி³னா கத்தப்³ப³ந்தரத³ஸ்ஸனமுகே²ன பாளியா பகாரந்தரே பவத்திதோ ச யதா²வுத்தவஸேனேவ ‘‘ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி வசனானந்தரமேவ அஸ்ஸோஸீதி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்த⁴னம் யுத்தம். அட்ட²கதா²சரியேன ஹி ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அத்தனா ஸுதவஸேனேவ அஜ்ஜா²ஸயோ உப்பஜ்ஜதீதி உபஸங்கமனஹேதுத³ஸ்ஸனமுகே²ன த³ஸ்ஸனமத்தம்பி ஸாது⁴ ஹோதீதி ஏவம் அஜ்ஜா²ஸயம் கத்வாதிஆதி³ வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம்.

2. ஸீதோத³கம் விய உண்ஹோத³கேனாதி இத³ம் உக்கமேன முகா²ருள்ஹவஸேன வுத்தம், அனுபஸந்தஸபா⁴வதாய ப்³ராஹ்மணஸ்ஸேவ உண்ஹோத³கம் விய ஸீதோத³கேனாதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³, ஞாணதேஜயுத்ததாய வா ப⁴க³வா உண்ஹோத³கோபமோதி கத்வா தப்³பி³ரஹிதம் ப்³ராஹ்மணம் ஸீதோத³கம் விய கத்வா ததா² வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏகீபா⁴வந்தி ஸம்மோத³னகிரியாய ஏகரூபதம். யாயாதிஆதீ³ஸு யாய கதா²ய ஸம்மோதி³ ப்³ராஹ்மணோ, தம் ஸம்மோத³னீயம் கத²ந்தி யோஜனா. தத்த² க²மனீயந்தி து³க்க²ப³ஹுலம் இத³ம் ஸரீரம், கச்சி க²மிதும் ஸக்குணேய்யம். யாபனீயந்தி சிரப்பப³ந்த⁴ஸங்கா²தாய யாபனாய யாபேதும் ஸக்குணேய்யம். ரோகா³பா⁴வேன அப்பாபா³த⁴ம். து³க்க²ஜீவிதாபா⁴வேன அப்பாதங்கம். தம்தம்கிச்சகரணத்தா²ய லஹும் அகிச்சே²ன உட்டா²தும் யோக்³க³தாய லஹுட்டா²னம். ப³லந்தி ஸரீரஸ்ஸ ஸப்³ப³கிச்சக்க²மம் ப³லம் கச்சி அத்தீ²தி புச்ச²தி. பா²ஸுவிஹாரோதி ஸுக²விஹாரோ. ஸரணீயமேவ தீ³க⁴ம் கத்வா ‘‘ஸாரணீய’’ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸரிதப்³ப³பா⁴வதோ ச ஸாரணீய’’ந்தி. பரியாயேஹீதி காரணேஹி.

பா⁴வோதி கிரியா, தஸ்மிம் வத்தமானோ நபும்ஸக-ஸத்³தோ³ பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ நாம, கிரியாவிஸேஸனஸத்³தோ³தி அத்தோ². ஏகமந்தே ஏகஸ்மிம் அந்தே யுத்தப்பதே³ஸேதி அத்தோ². க²ண்டி³ச்சாதி³பா⁴வந்தி க²ண்டி³தத³ந்தபலிதகேஸாதி³பா⁴வம். ராஜபரிவட்டேதி ராஜூனம் பரிவத்தனம், படிபாடியோதி அத்தோ². புராதனுச்சகுலப்பஸுததாய ஜிண்ணதா, ந வயஸாதி ஆஹ ‘‘சிரகாலப்பவத்தகுலன்வயே’’தி. விப⁴வானம் மஹந்தத்தம் லாதி க³ண்ஹாதீதி மஹல்லகோதி ஆஹ ‘‘விப⁴வமஹத்ததாய ஸமன்னாக³தே’’தி. விபா⁴வனே நாம அத்தே²தி பகதிவிபா⁴வனஸங்கா²தே அத்தே². ந அபி⁴வாதே³தி வாதி அபி⁴வாதே³தப்³ப³ந்தி ந ஸல்லக்கே²தி, ஏவம் அஸல்லக்க²ணபகதிகோதி வுத்தம் ஹோதி. ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வாதி ஏத்தா²பி நிச்சபகதிகம் அனிச்சபகதிகம் வாதி அத்தோ². அனிச்சம் வாதி ஏத்த² வா-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணத்தோ².

ஸம்பதிஜாதோதி முஹுத்தஜாதோ, ஜாதஸமனந்தரமேவாதி அத்தோ². ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ந்த்வா…பே… ஓலோகேஸீதி ஏத்த² த்³வாரம் பிதா⁴ய நிக்க²ந்தோதிஆதீ³ஸு விய க³மனதோ புரே கதம்பி ஓலோகனம் பச்சா² கதம் விய வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஓலோகேஸிந்தி ச லோகவிவரணபாடிஹாரியே ஜாதே மம்ஸசக்கு²னா வோலோகேஸீதி அத்தோ². ஸேட்டோ²தி பஸத்த²தரோ. பதிமானேஸீதி பூஜேஸி. ஆஸபி⁴ந்தி உத்தமம்.

3. தம் வசனந்தி நாஹம் தம் ப்³ராஹ்மணாதிஆதி³வசனம். அஞ்ஞாய ஸண்ட²ஹேய்யாதி அரஹத்தே பதிட்ட²ஹேய்ய. ஜாதிவஸேனாதி க²த்தியாதி³ஜாதிவஸேன. உபபத்திவஸேனாதி தே³வேஸு உபபத்திவஸேன. ஆவிஞ்ச²ந்தீதி ஆகட்³ட⁴ந்தி. யஸ்ஸ அபி⁴வாதா³தி³கரணஸங்கா²தஸ்ஸ ஸாமக்³கி³ரஸஸ்ஸ ப⁴க³வதி அபா⁴வம் மஞ்ஞமானோ ப்³ராஹ்மணோ ‘‘அரஸரூபோ’’தி ஆஹ, தப்³பி³து⁴ரஸ்ஸ ரூபதண்ஹாதி³கஸ்ஸேவ ஸாமக்³கி³ரஸஸ்ஸ அபா⁴வேன ப⁴க³வா ‘‘அரஸரூபோ’’தி த³ஸ்ஸேதும் ஸாமக்³கி³ரஸஸத்³த³ஸ்ஸ ரூபரஸாதீ³ஸு வத்தனப்பகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ வத்தா²ரம்மணாதீ³திஆதி³.

தாலாவத்து²கதாதி உச்சி²ன்னமூலானம் தாலானம் வத்து² விய நேஸம் ரூபரஸாதீ³னம் வத்து² சித்தஸந்தானம் கதந்தி இமஸ்மிம் அத்தே² மஜ்ஜே²பத³லோபம் தீ³க⁴ஞ்ச கத்வா நித்³தே³ஸோதி ஆஹ தாலவத்து² வியாதிஆதி³. தாலவத்து² விய யேஸம் வத்து² கதம் தே தாலாவத்து²கதாதி விஸேஸனஸ்ஸ பரனிபாதோ த³ட்ட²ப்³போ³, கததாலவத்து²காதி அத்தோ². மத்த²கச்சி²ன்னதாலோயேவ பத்தப²லாதீ³னம் அகாரணதாய அவத்தூ²தி தாலாவத்து², தம் விய யேஸம் வத்து² கதம் தே ரூபரஸாத³யோ தாலாவத்து²கதா, அயம் அஞ்ஞபத³த்த²வஸேன அத்த²க்³கா³ஹோ ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஸுக³மோதி விஸேஸமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘மத்த²கச்சி²ன்னதாலோ விய கதா’’தி. ஏவஞ்ச மத்த²கஸதி³ஸேஸு ரூபரஸாதீ³ஸு ராகே³ஸு சி²ன்னேஸுபி தப்³ப³த்து²பூ⁴தஸ்ஸ தாலாவத்து²ஸதி³ஸஸ்ஸ சித்தஸந்தானஸ்ஸ யாவ பரினிப்³பா³னட்டா²னம் உபபன்னமேவ ஹோதி. யதா²ருததோ பன விஸேஸனஸமாஸவஸேன அத்தே² க³ய்ஹமானே ரூபரஸாதீ³னம் தாலாவத்து²ஸதி³ஸதாய டா²னம் ஆபஜ்ஜதி. யம் பன ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. 1.3) ஏதம் தோ³ஸம் பரிஹரிதும் ரூபரஸாதீ³னம் குஸலாகுஸலத்தம் வுத்தம், தம் தே ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனாதிஆதி³பாளியா, காமஸுக²ஸ்ஸாத³ஸங்கா²தா ரூபரஸாதிஆதி³அட்ட²கதா²ய ச ந ஸமேதி, கீ²ணாஸவானம்பி யாவ பரினிப்³பா³னா குஸலாகுஸலானம் ப²லுப்பத்திதோ தேஸம் மத்த²கச்சி²ன்னதாலஸதி³ஸதாபி ந யுத்தாதி க³ஹேதப்³ப³ம். அத² வா மத்த²கச்சி²ன்னதாலஸ்ஸ டி²தம் அட்டி²தஞ்ச அமனஸிகத்வா புன அனுப்பத்தித⁴ம்மதாஸதி³ஸமத்தம் உபமேத்வா தாலாவத்து² விய கதாதி விஸேஸனஸமாஸவஸேன அத்த²க்³க³ஹணேபி ந கோசி தோ³ஸோ. அனு-ஸத்³தோ³ பச்சா²தி அத்தே² வத்ததீதி ஆஹ பச்சா²பா⁴வோ ந ஹோதீதிஆதி³. அனு அபா⁴வம் க³தாதி பச்சா² அனுப்பத்தித⁴ம்மதாவஸேன அபா⁴வம் க³தா. அனச்ச²ரியாதி அனு அனு உபரூபரி விம்ஹயகதாதி அத்தோ². யஞ்ச கோ² த்வம் வதே³ஸீதி யம் வந்த³னாதி³ஸாமக்³கீ³ரஸாபா⁴வஸங்கா²தம் காரணம் அரஸரூபதாய வதே³ஸி, தம் காரணம் ந விஜ்ஜதீதி அத்தோ².

4. ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதமத்த²ந்தி யம் அத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ப்³ராஹ்மணோ நிப்³போ⁴கோ³ ப⁴வம் கோ³தமோதிஆதி³மாஹ, ப⁴க³வா ச யம் ஸந்தா⁴ய நிப்³போ⁴க³தாதி³ம் அத்தனி அனுஜானாதி, தம் ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதமத்த²ம்.

5. குலஸமுதா³சாரகம்மந்தி குலாசாரகம்மம். காயதோ காயத்³வாரதோ பவத்தம் து³ச்சரிதம் காயது³ச்சரிதம். அனேகவிஹிதாதி அனேகப்பகாரா.

6. பஞ்சகாமகு³ணிகராக³ஸ்ஸாதி ரூபாதீ³ஸு பஞ்சஸு காமகோட்டா²ஸேஸு அதிவிய ஸங்க³வஸேன நியுத்தஸ்ஸ காமராக³ஸ்ஸ, ஏதேன அனாகா³மீனம் வத்தா²ப⁴ரணாதீ³ஸு ஸங்க³னிகந்திவஸேன உப்பஜ்ஜனகாமராக³ஸ்ஸ காமராக³தாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி தஸ்ஸ ரூபராகா³தீ³ஸு ஸங்க³ஹதோ. அவஸேஸானந்தி ஏத்த² ஸக்காயதி³ட்டி²விசிகிச்சா²னம் பட²மேன மக்³கே³ன, ஸேஸானம் சதூஹிபி உச்சே²த³ம் வத³தி, தேனாஹ ‘‘யதா²னுரூப’’ந்தி.

7. ஜிகு³ச்ச²தி மஞ்ஞேதி ஜிகு³ச்ச²தி விய, ‘‘ஜிகு³ச்ச²தீ’’தி வா ஸல்லக்கே²மி. அகோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²னாதி அஞ்ஞாணஸம்பூ⁴தட்டே²ன.

8-10. தத்ராதி யதா²வுத்தேஸு த்³வீஸு அத்த²விகப்பேஸு. படிஸந்தி⁴பரியாயோபி இத⁴ க³ப்³ப⁴ஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘தே³வலோகபடிஸந்தி⁴படிலாபா⁴யா’’தி. அபுனப்³ப⁴வபூ⁴தாதி க²ணே க²ணே உப்பஜ்ஜமானானம் த⁴ம்மானம் அபி⁴னிப்³ப³த்தி.

11. த⁴ம்மதா⁴துந்தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம். தஞ்ஹி த⁴ம்மே யாதா²வதோ தா⁴ரேதி உபதா⁴ரேதீதி ‘‘த⁴ம்மதா⁴தூ’’தி வுச்சதி. தே³ஸனாவிலாஸப்பத்தோதி அபி⁴ருசிவஸேன பரிவத்தேத்வா தே³ஸேதும் ஸமத்த²தா தே³ஸனாவிலாஸோ, தம் பத்தோ. கருணாவிப்பா²ரந்தி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு மஹாகருணாய ப²ரணம். தாதி³கு³ணலக்க²ணமேவ உபமாய விபா⁴வேந்தோ ஆஹ ‘‘பத²வீஸமசித்தத’’ந்தி. ததோயேவ அகுஜ்ஜ²னஸபா⁴வதோ அகுப்பத⁴ம்மதா. ஜாதியா அனுக³தந்தி ஜாதியா அனுப³த்³த⁴ம். ஜராய அனுஸடந்தி ஜராய பலிவேடி²தம். வட்டகா²ணுபூ⁴தந்தி வட்டதோ உத்³த⁴ரிதும் அஸக்குணேய்யதாய வட்டே நிச்சலபா⁴வேன டி²தம் கா²ணு விய பூ⁴தம். ஜாதானம் மச்சானம் நிச்சம் மரணதோ ப⁴யந்தி ஆஹ அஜ்ஜ மரித்வாதிஆதி³. அப்படிஸமம் புரேஜாதபா⁴வந்தி அஸதி³ஸம் அரியாய ஜாதியா பட²மஜாதபா⁴வம், ஸப்³ப³ஜேட்ட²பா⁴வந்தி அத்தோ².

‘‘அபீ’’தி அவத்வா ‘‘பீ’’தி வத³ந்தோ பி-ஸத்³தோ³ விஸும் அத்தி² நிபாதோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மா அதி⁴ஸயிதானீதி பாதா³தீ³ஹி உபகா⁴தம் அகரோந்தியா ஸம்மதே³வ உபரி ஸயிதானி, அகம்மகஸ்ஸாபி ஸயதிதா⁴துனோ அதி⁴புப்³ப³தாய ஸகம்மகதா த³ட்ட²ப்³பா³. நக²ஸிகா²தி நக²க்³கா³னி. ஸகுணானம் பக்கா² ஹத்த²பாத³ட்டா²னியாதி ஆஹ ‘‘ஸங்குடிதஹத்த²பாதா³’’தி. ஏத்தா²தி ஆலோகட்டா²னே. நிக்க²மந்தானந்தி நிக்க²மந்தேஸு, நித்³தா⁴ரணே ஹேதம் ஸாமிவசனம். அண்ட³கோஸந்தி அண்ட³கபாலம்.

லோகோயேவ லோகஸன்னிவாஸோ. அபு³ஜ்ஜி² ஏத்தா²தி ருக்கோ² போ³தி⁴, ஸயம் பு³ஜ்ஜ²தி, பு³ஜ்ஜ²ந்தி வா தேனாதி மக்³கோ³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம்பி போ³தி⁴. பு³ஜ்ஜீ²யதீதி நிப்³பா³னம் போ³தி⁴. அந்தரா ச போ³தி⁴ந்தி து³தியமுதா³ஹரணம் வினாபி ருக்க²-ஸத்³தே³ன போ³தி⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ ருக்க²ப்பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம். வரபூ⁴ரிமேத⁴ஸோதி மஹாபத²வீ விய பத்த²டபஞ்ஞோதி அத்தோ². திஸ்ஸோ விஜ்ஜாதி அரஹத்தமக்³கோ³ அத்தனா ஸஹ வத்தமானம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கா²தம் ஆஸவக்க²யஞாணஞ்சேவ இதரா த்³வே மஹக்³க³தவிஜ்ஜா ச தப்³பி³னிப³ந்த⁴ககிலேஸவித்³த⁴ம்ஸனவஸேன உப்பாத³னதோ ‘‘திஸ்ஸோ விஜ்ஜா’’தி வுச்சதி. ச² அபி⁴ஞ்ஞாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸாவகபாரமீஞாணந்தி அக்³க³ஸாவகேஹி படிலபி⁴தப்³ப³ம் ஸப்³ப³மேவ லோகியலோகுத்தரஞாணம். பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

ஓபம்மஸம்படிபாத³னந்தி ஓபம்மத்த²ஸ்ஸ உபமேய்யேன ஸமம் படிபாத³னம். அத்தே²னாதி உபமேய்யத்தே²ன. திக்க²க²ரவிப்பஸன்னஸூரபா⁴வோதி இமினா ஸங்கா²ருபேக்கா²பத்ததம் விபஸ்ஸனாய த³ஸ்ஸேதி. பரிணாமகாலோதி இமினா வுட்டா²னகா³மினிபா⁴வாபத்திம். ததா³ ச ஸா மக்³க³ஞாணக³ப்³ப⁴ம் தா⁴ரேந்தீ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணகாலோ’’தி. அனுபுப்³பா³தி⁴க³தேனாதி பட²மமக்³கா³தி³படிபாடியா அதி⁴க³தேன. சதுரங்க³ஸமன்னாக³தந்தி ‘‘காமம் தசோ ச ந்ஹாரு ச அட்டி² ச அவஸிஸ்ஸது (ம. நி. 2.184; ஸம். நி. 2.22; அ. நி. 2.5; மஹானி. 196), ஸரீரே உபஸுஸ்ஸது மம்ஸலோஹித’’ந்தி ஏவம் வுத்தசதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் வீரியம்.

ச²ந்தோ³ காமோதிஆதீ³ஸு பத்த²னாகாரேன பவத்தோ து³ப்³ப³லோ லோபோ⁴ இச்ச²னட்டே²ன ச²ந்தோ³. ததோ ப³லவா ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³. ததோபி ப³லவதரோ ச²ந்த³ராகோ³. நிமித்தானுப்³யஞ்ஜனஸங்கப்பவஸேன பவத்தோ ஸங்கப்போ. ததோபி ப³லவஸங்கப்பவஸேனேவ பவத்தோ ராகோ³. ததோபி ப³லவதரோ ஸங்கப்பராகோ³. ஸ்வாயம் பபே⁴தோ³ ஏகஸ்ஸேவ லோப⁴ஸ்ஸ பவத்திஆகாரபே⁴தே³ன அவத்தா²பே⁴தே³ன ச வுத்தோ.

பட²மஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

ஸேய்யதி²த³ந்தி தம் கத²ந்தி அத்தோ². ஏதந்தி புப்³ப³பதே³யேவ அவதா⁴ரணகரணம், ஏதம் அத்த²ஜாதம் வா. தன்னிஸ்ஸரணதோதி தேஸம் காமானம் நிஸ்ஸரணத்தா. ஏஸாதி ஏவ-காரோ. காமதா⁴து நாம காமப⁴வோ, நேக்க²ம்மந்தி பட²மஜ்ஜா²னம். ஏஸாதி நியமோ. தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணவிவேகா தத³ங்க³விவேகாத³யோ. காயசித்தஉபதி⁴விவேகா காயவிவேகாத³யோ, தயோ ஏவ இத⁴ ஜா²னகதா²ய, ஸமுச்சே²த³விவேகாதீ³னம் அஸம்ப⁴வா. நித்³தே³ஸேதி மஹானித்³தே³ஸே. தத்தே²வாதி மஹானித்³தே³ஸே ஏவ. விப⁴ங்கே³தி ஜா²னவிப⁴ங்கே³. ஏவஞ்ஹி ஸதீதி உப⁴யேஸம்பி காமானம் ஸங்க³ஹே ஸதி.

புரிமேனாதி காயவிவேகேன. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் காயசித்தவிவேகத்³வயே. து³தியேனாதி சித்தவிவேகேன. ஏதேஸந்தி யதா²வுத்தனயேன வத்து²காமகிலேஸகாமவிவேகத்³வயஸ்ஸ வாசகபூ⁴தானம் விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹீதி இமேஸம் பதா³னம், நித்³தா⁴ரணே சேதம் ஸாமிவசனம். பா³லபா⁴வஸ்ஸ ஹேதுபரிச்சாகோ³தி அனுவத்ததி. அகுஸலத⁴ம்மோ ஹி பா³லபா⁴வஸ்ஸ ஹேது. ஆஸயபோஸனந்தி ஆஸயஸ்ஸ விஸோத⁴னம் வட்³ட⁴னஞ்ச. விப⁴ங்கே³ நீவரணானேவ வுத்தானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² காரணமாஹ ‘‘உபரிஜா²னங்க³பச்சனீகபடிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ’’தி. தத்த² உபரி ஸவிதக்கந்திஆதி³னா வுச்சமானானி ஜா²னங்கா³னி, தேஸம் அத்தனோ பச்சனீகானம் படிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோதி அத்தோ². உபரிஜா²னங்கா³னம் பச்சனீகபடிபக்க²பா⁴வஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோதிபி பாடோ². தத்த² ‘‘உபரி வுச்சமானஜா²னங்கா³னம் உஜுவிபச்சனீகவஸேன படிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ’’தி ‘‘நீவரணானம் தானேவ விப⁴ங்கே³ வுத்தானீ’’திபி அத்த²ம் வத³ந்தி. பேடகேதி மஹாகச்சாயனத்தே²ரேன கதம் நேத்திப்பகரணனயானுஸாரிபகரணம், தம் பன பிடகானம் வண்ணனாபூ⁴தத்தா ‘‘பேடக’’ந்தி வுத்தம், தஸ்மிந்தி அத்தோ².

விதக்கனம் நாம ஆரம்மணபரிகப்பனந்தி ஆஹ ‘‘ஊஹன’’ந்தி. ரூபம் ரூபந்திஆதி³னா விஸயே ஆகோடேந்தஸ்ஸ விஸயப்பவத்திஆஹனனம் உபரி ஆஹனனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ ஆனயனம் நாம ஆரம்மணாபி⁴முக²கரணம். அனுஸஞ்சரணந்தி அனுபரிப்³ப⁴மனம், தஞ்ச க²ணந்தரஸ்ஸ ததா²காரேன உப்பாத³னமேவ, ந ஹி பரமத்த²தோ ஏகஸ்ஸ ஸஞ்சரணமத்தி², ஏவமஞ்ஞத்தா²பி ஈதி³ஸேஸு. அனுமஜ்ஜனந்தி பரிமஜ்ஜனம். தத்தா²தி ஆரம்மணே. ஸஹஜாதானுயோஜனம் ஸகிச்சானுவத்திதாகரணேன. கத்த²சீதி து³தியஜ்ஜா²னவிரஹிதேஸு ஸவிசாரசித்தேஸு ஸப்³ப³த்தா²தி அத்தோ². விசாரேன ஸஹ உப்பஜ்ஜமானோபி விதக்கோ ஆரம்மணே அபி⁴னிரோபனாகாரேன பவத்திம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பட²மாபி⁴னிபாதோ’’தி வுத்தோ. விப்பா²ரவாதி அவூபஸந்தஸபா⁴வதாய வேக³வா, தேனேவேஸ து³தியஜ்ஜா²னே பஹானங்க³ம் ஜாதம். பட²மது³தியஜ்ஜா²னேஸூதி பஞ்சகனயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அங்க³வினிமுத்தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ருக்கோ² வியாதிஆதி³மாஹ.

விவேக-ஸத்³த³ஸ்ஸ பா⁴வஸாத⁴னபக்கே² ‘‘தஸ்மா விவேகா’’தி வுத்தம், இதரபக்கே² ‘‘தஸ்மிம் விவேகே’’தி. பினயதீதி தப்பேதி, வட்³டே⁴தி வா. ப²ரணரஸாதி பணீதரூபேஹி காயே ப்³யாபனரஸா. ஸாதலக்க²ணந்தி இட்ட²ஸபா⁴வம், மது⁴ரந்தி அத்தோ². ஸம்பயுத்தானம் பீளனஜ்ஜு²பேக்க²னம் அகத்வா அனு அனு க³ண்ஹனம் உபகாரிதா வா அனுக்³க³ஹோ. வனமேவ வனந்தம். உத³கமேவ உத³கந்தம். தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமயே பாகடபா⁴வதோதி இமினா இட்டா²ரம்மணாதி³படிலாப⁴ஸமயேபி ஸுக²ம் விஜ்ஜமானம்பி அபாகடம், பீதியேவ தத்த² பாகடா, படிலத்³த⁴ரஸானுப⁴வனஸமயே ச விஜ்ஜமானபீதிதோபி ஸுக²மேவ பாகடதரந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² ச சேதஸிகஸுக²வஸேனேவ படிலத்³த⁴ரஸானுப⁴வனம் வேதி³தப்³ப³ம், ந காயிகஸுக²வஸேன தஸ்ஸ பீதிஸம்பயோக³ஸ்ஸேவ அபா⁴வேன இதா⁴னதி⁴ப்பேதத்தா. அயஞ்ச பீதீதிஆதி³ அஞ்ஞபத³த்த²ஸமஆஸத³ஸ்ஸனம், அஸ்ஸத்தி²பக்கே² தத்³தி⁴தபச்சயத³ஸ்ஸனம் வா. து³தியவிகப்பேன அஞ்ஞபத³த்த²ஸமாஸவஸேனேவ ‘‘விவேகஜம் பீதிஸுக²’’ந்தி இத³ம் ஏகம் பத³ந்தி த³ஸ்ஸேதி, விப⁴த்தியா ச அலோபம்.

க³ணனானுபுப்³ப³தாதி தே³ஸனாக்கமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பட²மம் ஸமாபஜ்ஜதீதி இத³ம் ஆதி³கம்மிகவஸேன வுத்தம், சிண்ணவஸீனம் பன யோகீ³னம் உப்படிபாடியாபி ஜா²னம் உப்பஜ்ஜதேவ. ஜா²பேதீதி த³ஹதி. அனிச்சாதி³லக்க²ணவிஸயாய விபஸ்ஸனாய உபனிஜ்ஜா²யனம் கத²ம் நிப்³பா³னாலம்ப³னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஹோதீதி ஆஹ விபஸ்ஸனாயாதிஆதி³. தத்த² மக்³கே³ன ஸிஜ்ஜ²தீதி நிச்சாதி³விபல்லாஸப்பஹாயகேன ஸஹ மக்³கே³னேவ தம் லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம் அஸம்மோஹதோ அத்தனோ ஸிஜ்ஜ²தி. அத² வா மக்³கே³னாதி மக்³க³கிச்சேன, விபல்லாஸப்பஹானேனாதி அத்தோ².

அஞ்ஞோதி ஸத்தோ. அவுத்தத்தாதி ‘‘ஸசித்தேகக்³க³த’’ந்தி ஜா²னபாளியம் (விப⁴. 508 ஆத³யோ) அவுத்தத்தா. வுத்தத்தாதி தஸ்ஸா ஜா²னபாளியா விப⁴ங்கே³ வுத்தத்தா.

து³தியஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

அஜ்ஜ²த்தந்தி ஜா²னவிஸேஸனத்தா வுத்தம் ‘‘இத⁴ நியகஜ்ஜ²த்தமதி⁴ப்பேத’’ந்தி. ஜா²னஞ்ஹி அஜ்ஜ²த்தஜ்ஜ²த்தம் ந ஹோதி ச²ளிந்த்³ரியானமேவ தப்³பா⁴வதோ. கு²த்³த³கா ஊமியோ வீசியோ. மஹதியோ தரங்கா³. ஸந்தா ஹோந்தி ஸமிதாதிஆதீ³னி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானி, ஜா²னப³லேன ஸமதிக்கந்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. அப்பிதாதி க³மிதா வினாஸம் பாபிதா. பரியாயோதி ஜா²னபரிக்கா²ரே ஜா²னவோஹாரத்தா அபரமத்த²தோ.

ததியஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

தத³தி⁴க³மாயாதி ததியமக்³கா³தி⁴க³மாய. உபபத்திதோ இக்க²தீதி பஞ்ஞாய ஸஹசரணபரிசயேன யதா² ஸமவாஹிபா⁴வோ ஹோதி, ஏவம் யுத்திதோ பஸ்ஸதி. விபுலாயாதி மஹக்³க³தபா⁴வப்பத்தாய. தா²மக³தாயாதி விதக்கவிசாரபீதிவிக³மேன தி²ரபா⁴வப்பத்தியா, தேனேவ வக்க²தி ‘‘விதக்கவிசாரபீதீஹி அனபி⁴பூ⁴தத்தா’’திஆதி³. (பாரா. அட்ட². 1.11 ததியஜ்ஜா²னகதா²). உபேக்கா²பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா⁴தி⁴ப்பேதம் உபேக்க²ம் பகாஸேதும் உபேக்கா² பனாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்ரமஜ்ஜ²த்ததாவ கீ²ணாஸவானம் இட்டா²னிட்ட²ச²ளாரம்மணாபாதே² பரிஸுத்³த⁴பகதிபா⁴வாவிஜஹனாகாரேன அஜ்ஜு²பேக்க²னதோ ‘‘ச²ளங்கு³பேக்கா²’’தி ச, ஸத்தேஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரப்பவத்தத்தா ‘‘ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா²’’தி ச, ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் மஜ்ஜ²த்தாகாரபூ⁴தா ‘‘போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா²’’தி ச, கேவலா ‘‘தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²’’தி ச, ததியஜ்ஜா²னஸஹக³தா அக்³க³ஸுகே²பி தஸ்மிம் அபக்க²பாதபூ⁴தா ‘‘ஜா²னுபேக்கா²’’தி ச, சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸஹக³தா ஸப்³ப³பச்சனீகபரிஸுத்³தி⁴தாய ‘‘பாரிஸுத்³து⁴பேக்கா²’’தி ச தேன தேன அவத்தா²பே⁴தே³ன ச²தா⁴ வுத்தா.

வீரியமேவ பன அனச்சாரத்³த⁴அனதிஸிதி²லேஸு ஸஹஜாதேஸு ஸங்கா²ரேஸு உபேக்க²னாகாரேன பவத்தம் ‘‘வீரியுபேக்கா²’’தி வுத்தம். அட்ட²ன்னம் ரூபாரூபஜ்ஜா²னானம் படிலாப⁴தோ புப்³ப³பா⁴கே³ ஏவ நீவரணவிதக்கவிசாராதீ³னம் பஹானாபி⁴முகீ²பூ⁴தத்தா தேஸம் பஹானேபி அப்³யாபாரபா⁴வூபக³மனேன மஜ்ஜ²த்தாகாரப்பவத்தா ஸமாதி⁴வஸேன உப்பன்னா அட்ட² பஞ்ஞா சேவ உபாதா³னக்க²ந்த⁴பூ⁴தேஸு ஸங்கா²ரேஸு அஜ்ஜு²பேக்க²னாகாரப்பவத்தா விபஸ்ஸனாவஸேன உப்பன்னா சதுன்னம் மக்³கா³னம் புப்³ப³பா⁴கே³ தஸ்ஸ தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய சதஸ்ஸோ சதுன்னம் ப²லஸமாபத்தீனம் புப்³ப³பா⁴கே³ தஸ்ஸ தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அப்பணிஹிதவிமோக்க²வஸேன பவத்தா சதஸ்ஸோ ஸுஞ்ஞதஅனிமித்தவிமோக்க²வஸேன த்³வேதி த³ஸ பஞ்ஞா சாதி இமே அட்டா²ரஸ பஞ்ஞா ஸங்கா²ருபேக்கா² நாம. யதா²வுத்தவிபஸ்ஸனாபஞ்ஞாவ லக்க²ணவிசினனேபி மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா விபஸ்ஸனுபேக்கா² நாம. அது³க்க²மஸுக²வேத³னா வேத³னுபேக்கா² நாம. இமாஸம் பன த³ஸன்னம்பி உபேக்கா²னம் ‘‘தத்த² தத்த² ஆக³தனயதோ விபா⁴கோ³ த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ஏவமயம் த³ஸவிதா⁴பீதிஆதி³. தத்த² தத்த² ஆக³தனயதோதி இத³ம்பி ஹி தாஸம் விபா⁴க³த³ஸ்ஸனஸ்ஸ பூ⁴மிபுக்³க³லாதி³பத³ம் விய விஸும் மாதிகாபத³வஸேன வுத்தம், ந பன பூ⁴மிபுக்³க³லாதி³வஸேன விபா⁴க³த³ஸ்ஸனஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னபராமஸனம் ஆக³தட்டா²னஸ்ஸ அட்ட²ஸாலினியாதிஆதி³னா வுத்தத்தா, தஸ்மா ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. 1.11 ததியஜ்ஜா²னகதா²) யம் வுத்தம் ‘‘இமாஸம் பன த³ஸன்னம்பி உபேக்கா²னம் பூ⁴மிபுக்³க³லாதி³வஸேன விபா⁴கோ³ தத்த² தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ஏவமயம் த³ஸவிதா⁴திஆதீ³’’தி, தம் அமனஸிகத்வா வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். தத்த² தத்த² ஆக³தனயதோதி ‘‘இத⁴ (கீ²ணாஸவோ) பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நேவ ஸுமனோ ஹோதி, ந து³ம்மனோ, உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.348; அ. நி. 6.1) ச²ளங்கு³பேக்கா² ஆக³தா, ‘‘உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’தி (தீ³. நி. 3.308; ம. நி. 1.77; 2.309; 3.230) ஏவம் ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² ஆக³தாதி இமினா நயேன த³ஸன்னம்பி உபேக்கா²னம் தத்த² தத்த² வுத்தபதே³ஸேஸு ஆக³தனயத³ஸ்ஸனதோ ச அயம் த³ஸவிதா⁴பி உபேக்கா² த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

பூ⁴மீதிஆதீ³ஸு பன ச²ளங்கு³பேக்கா² காமாவசரா, ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² ரூபாவசராதிஆதி³னா பூ⁴மிதோ ச, ச²ளங்கு³பேக்கா² அஸேக்கா²னமேவ, ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² புது²ஜ்ஜனாதீ³னம் திண்ணம்பி புக்³க³லானந்திஆதி³னா புக்³க³லதோ ச, ச²ளங்கு³பேக்கா² ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²ஸஹக³தசித்தஸம்பயுத்தாதிஆதி³னா சித்ததோ ச, ச²ளங்கு³பேக்கா² ச²ளாரம்மணாதிஆதி³னா ஆரம்மணதோ ச, ‘‘வேத³னுபேக்கா² வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதா, இதரா நவ ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴னா’’தி க²ந்த⁴ஸங்க³ஹவஸேன ச, ‘‘ச²ளங்கு³பேக்கா² ப்³ரஹ்மவிஹாரபோ³ஜ்ஜ²ங்க³ஜா²ன பாரிஸுத்³தி⁴தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ச அத்த²தோ ஏகா. தஸ்மா ஏகக்க²ணே ச தாஸு ஏகாய ஸதி இதரா ந உப்பஜ்ஜந்தி, ததா² ஸங்கா²ருபேக்கா² விபஸ்ஸனுபேக்கா²பி வேதி³தப்³பா³. வேத³னாவீரியுபேக்கா²னமேகக்க²ணே ஸியா உப்பத்தீ’’தி ஏகக்க²ணவஸேன ச, ‘‘ச²ளங்கு³பேக்கா² அப்³யாகதா ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² குஸலாப்³யாகதா, ததா² ஸேஸா. வேத³னுபேக்கா² பன ஸியா அகுஸலாபீ’’தி ஏவம் குஸலத்திகவஸேன ச, ‘‘ஸங்கே²பதோ சத்தாரோ ச த⁴ம்மா வீரியவேத³னாதத்ரமஜ்ஜ²த்ததாஞாணவஸேனா’’தி ஏவம் ஸங்கே²பவஸேன ச அயம் த³ஸவிதா⁴பி உபேக்கா² த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி யோஜனா.

ஏத்த² சேதா கிஞ்சாபி அட்ட²ஸாலினியம் பூ⁴மிபுக்³க³லாதி³வஸேன ஸரூபதோ உத்³த⁴ரித்வா ந வுத்தா, ததா²பி தத்த² வுத்தப்பகாரேஹேவ தாஸம் பூ⁴மிபுக்³க³லாதி³விபா⁴கோ³ நயதோ உத்³த⁴ரித்வா ஸக்கா ஞாதுந்தி தத்த² ஸரூபதோ வுத்தஞ்ச அவுத்தஞ்ச ஏகதோ ஸங்க³ஹேத்வா தத்த² தத்த² ஆக³தனயதோதிஆதீ³ஹி நவஹி பகாரேஹி அதிதே³ஸோ கதோ, தேனேவ ‘‘த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²யம் வுத்தவஸேனா’’தி அவத்வா ‘‘வுத்தனயேனேவா’’தி வுத்தம். ததா²ஹி கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வாதி ஆதி³ம்ஹி வுத்தே ச²ளங்கு³பேக்கா² ரூபாதி³ஆரம்மணதாய பூ⁴மிதோ காமாவசரா ச புக்³க³லதோ அஸேக்கா²னமேவ ச உப்பஜ்ஜதி, சித்ததோ ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²சித்தஸம்பயுத்தா, ஆரம்மணதோ ச²ளாரம்மணா, குஸலத்திகதோ அப்³யாகதா சாதி பண்டி³தேஹி ஸக்கா ஞாதும், ததா² ச²ளங்கு³பேக்கா² ச ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² ச தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ச ஜா²னுபேக்கா² ச பாரிஸுத்³து⁴பேக்கா² ச அத்த²தோ ஏகாதிஆதி³ம்ஹி வுத்தே பனஸ்ஸ ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹிதத்தா ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா²தீ³ஹி ஸஹ ஏகக்க²ணே அனுப்பத்திஆத³யோ ச ஸக்கா ஞாதும், யதா² ச ச²ளங்கு³பேக்கா², ஏவம் ஸேஸானம்பி யதா²ரஹம் அட்ட²ஸாலினியம் வுத்தனயதோ பூ⁴மிஆதி³விபா⁴கு³த்³தா⁴ரனயோ ஞாதப்³போ³. அனாபோ⁴க³ரஸாதி பணீதஸுகே²பி தஸ்மிம் அவனதிபடிபக்க²கிச்சாதி அத்தோ².

புக்³க³லேனாதி புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன. கிலேஸேஹி ஸம்பயுத்தானம் ஆரக்கா². தீரணம் கிச்சஸ்ஸ பாரக³மனம். பவிசயோ வீமம்ஸா. இத³ந்தி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம். யஸ்மா தஸ்ஸ நாமகாயேன ஸம்பயுத்தம் ஸுக²ந்தி இமஸ்ஸ தஸ்மா ஏதமத்த²ந்திஆதி³னா ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாதி ஜா²னஸமங்கி³னோ. தம்ஸமுட்டா²னேனாதி தம் யதா²வுத்தனாமகாயஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம் ஸமுட்டா²னம் காரணம் யஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ தேன தம்ஸமுட்டா²னேன ரூபேன. அஸ்ஸாதி யோகி³னோ. யஸ்ஸாதி ரூபகாயஸ்ஸ. பு²டத்தாதி அதிபணீதேன ரூபேன பு²டத்தா. ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோதி காயிகஸுக²ஹேதுபூ⁴தரூபஸமுட்டா²பகனாமகாயஸுக²ம் படிஸம்வேதி³யமானோ ஏவ ஜா²னஸமங்கி³தாகரணே காரியோபசாரதோ ‘‘ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தீ’’தி வுச்சதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோதி அத்தோ². யந்தி ஹேதுஅத்தே² நிபாதோதி ஆஹ ‘‘யம்ஜா²னஹேதூ’’தி. ஸுக²பாரமிப்பத்தேதி ஸுக²ஸ்ஸ உக்கம்ஸபரியந்தம் பத்தே. ஏவமேதேஸம் பஹானம் வேதி³தப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத² கஸ்மா ஜா²னேஸ்வேவ நிரோதோ⁴ வுத்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

சதுத்த²ஜ்ஜா²னகதா²வண்ணனா

கத்த² சுப்பன்னந்தி ஏத்த² கத்தா²தி ஹேதும்ஹி பு⁴ம்மம், கஸ்மிம் ஹேதும்ஹி ஸதீதி அத்தோ². நானாவஜ்ஜனேதி அப்பனாவீதி²ஆவஜ்ஜனதோ நானா பி⁴ன்னம் புரிமவீதீ²ஸு ஆவஜ்ஜனம் யஸ்ஸ உபசாரஸ்ஸ, தஸ்மிம் நானாவஜ்ஜனே. விஸமனிஸஜ்ஜாய உப்பன்னகிலமதோ² விஸமாஸனுபதாபோ. உபசாரே வாதிஆதி³ பக்க²ந்தரத³ஸ்ஸனம் ஏகாவஜ்ஜனூபசாரேபி வாதி அத்தோ². பீதிப²ரணேனாதி இமினா அப்பனாவீதி²யா விய ஏகவீதி²யம்பி காமாவசரபீதியா ப²ரணமத்தஸ்ஸ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியஸ்ஸ அஸ்ஸ ஸியா உப்பத்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதந்தி தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விதக்கவிசாரப்பச்சயேபீதி பி-ஸத்³தோ³ அட்டா²னப்பயுத்தோ. ஸோ ‘‘பஹீனஸ்ஸா’’தி ஹேட்டா² வுத்தபதா³னந்தரம் யோஜேதப்³போ³ ‘‘பஹீனஸ்ஸாபி தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியஸ்ஸா’’தி. விதக்கவிசாரபா⁴வேதி ஏத்த² ‘‘உப்பஜ்ஜதி தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரிய’’ந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். நிமித்தத்தே² சேதம் பு⁴ம்மம், விதக்கவிசாரபா⁴வஹேதூதி அத்தோ². விதக்கவிசாராதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ தஸ்மாதி ஏதஸ்மிம் அத்தே² த³ட்ட²ப்³போ³, தேன யஸ்மா ஏதம் தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம் விதக்கவிசாரபச்சயே…பே… நேவ உப்பஜ்ஜதி, யத்த² பன உப்பஜ்ஜதி, தத்த² விதக்கவிசாரபா⁴வேயேவ உப்பஜ்ஜதி. யஸ்மா ச அப்பஹீனாயேவ து³தியஜ்ஜா²னூபசாரே விதக்கவிசாரா, தஸ்மா தத்த²ஸ்ஸ ஸியா உப்பத்தீதி ஏவமேத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

தத்தா²தி து³தியஜ்ஜா²னூபசாரே. அஸ்ஸாதி தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியஸ்ஸ. ஸியா உப்பத்தீதி இத³ஞ்ச பச்சயமத்தத³ஸ்ஸனேன ஸம்பா⁴வனமத்ததோ வுத்தம். தோ³மனஸ்ஸுப்பத்திஸம்பா⁴வனாபி ஹி உபசாரக்க²ணேயேவ காதும் யுத்தா, விதக்கவிசாரரஹிதே பன து³தியஜ்ஜா²னக்க²ணே தது³ப்பத்திஸம்பா⁴வனாபி ந யுத்தா காதுந்தி. இதரதா² குஸலசித்தக்க²ணே அகுஸலதோ³மனஸ்ஸுப்பத்தியா அஸம்ப⁴வதோ ‘‘தத்த²ஸ்ஸ ஸியா உப்பத்தீ’’தி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ஸமீபத்தே² வா ஏதம் பு⁴ம்மம், உபசாரஜ்ஜா²னானந்தரவீதீ²ஸூதி அத்தோ². து³தியஜ்ஜா²னேதி ஏத்தா²பி அனந்தரவீதீ²ஸுபி ந த்வேவ உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ², ஏவம் உபரி ஸுகி²ந்த்³ரியேபி. ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியஸ்ஸ உப்பத்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பஹீனாதி வுத்தாதி இத³ம் ‘‘பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா’’தி வுத்தத்தா வுத்தம். து³க்கா²பா⁴வேனாதி து³க்க²தாபா⁴வேன. ஏவம் ஸுகா²பா⁴வேனாதி ஏத்தா²பி. ஏதேனாதி து³க்க²ஸுக²படிக்கே²பவசனேன. இட்டா²னிட்ட²விபரீதானுப⁴வனலக்க²ணாதி அதிஇட்ட²அதிஅனிட்டா²னம் விபரீதஸ்ஸ மஜ்ஜ²த்தாரம்மணஸ்ஸ அனுப⁴வனலக்க²ணா, மஜ்ஜ²த்தாரம்மணம்பி ஹி இட்டா²னிட்டே²ஸு ஏவ பவிட்ட²ம் தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ அபா⁴வா.

ஜா²னசதுக்ககதா²வண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

புப்³பே³னிவாஸகதா²வண்ணனா

12. அரூபஜ்ஜா²னானம்பி அங்க³ஸமதாய சதுத்த²ஜ்ஜா²னே ஸங்க³ஹோதி ஆஹ கேஸஞ்சி அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கானீதிஆதி³, தேனேவ வக்க²தி ‘‘அட்ட² ஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்தேத்வா’’திஆதி³ (பாரா. அட்ட². 1.12). தேஸு ச சதுத்த²ஜ்ஜா²னமேவ அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கம் நிரோத⁴பாத³கம் ஹோதி, ந இதரானி. தூ³ரகாரணதம் பன ஸந்தா⁴ய ‘‘சத்தாரி ஜா²னானீ’’தி நேஸம்பி ஏகதோ க³ஹணம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். சித்தேகக்³க³தத்தா²னீதி இத³ம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஆஹ கீ²ணாஸவானந்திஆதி³. ஸப்³ப³கிச்சஸாத⁴கந்தி தி³ப்³ப³விஹாராதி³ஸப்³ப³பு³த்³த⁴கிச்சஸாத⁴கம். ஸப்³ப³லோகியலோகுத்தரகு³ணதா³யகந்தி இமினா யதா²வுத்தம் விபஸ்ஸனாபாத³கத்தாதி³ஸப்³ப³ம் ஸம்பிண்டே³தி. இத³ஞ்ஹி ஜா²னம் ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³பு³த்³த⁴கு³ணதா³யகஸ்ஸ மக்³க³ஞாணஸ்ஸ பத³ட்டா²னத்தா ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யத²யித³ந்தி யதா² இத³ம். அபி⁴னீஹாரக்க²மந்தி இத்³தி⁴விதா⁴தி³அத்த²ம் தத³பி⁴முக²ம் நீஹரணயோக்³க³ம்.

ஜா²னப்படிலாப⁴பச்சயானந்தி ஜா²னப்படிலாப⁴ஹேதுகானம் ஜா²னப்படிலாப⁴ம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜனகானம். பாபகானந்தி லாமகானம். இச்சா²வசரானந்தி இச்சா²ய வஸேன ஓதிண்ணானம் நீவரணபா⁴வம் ததே³கட்ட²தஞ்ச அப்பத்தானம் அத்துக்கம்ஸனாதி³வஸப்பவத்தானம் அஹோ வத மமேவ ஸத்தா² படிபுச்சி²த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏவரூபம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யாதிஆதி³னயப்பவத்தானம் மானாதீ³னம். போத்த²கேஸு பன ‘‘ஜா²னப்படிலாப⁴பச்சனீகான’’ந்திபி பாட²ம் லிக²ந்தி, ஸோ பமாத³பாடோ²தி க³ஹேதப்³போ³ ‘‘ஜா²னப்படிலாப⁴பச்சனீகானம் நீவரணானம் அபா⁴வஸ்ஸ நீவரணதூ³ரீபா⁴வேன பரிஸுத்³தோ⁴’’தி ஏவம் புப்³பே³ பரிஸுத்³த⁴பதே³யேவ வுத்தத்தா. ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. 1.12) பன ‘‘இச்சா²வசரானந்தி இச்சா²ய அவசரானம் இச்சா²வஸேன ஓதிண்ணானம் பவத்தானம் நானப்பகாரானம் கோபஅப்பச்சயானந்தி அத்தோ²தி அயம்பி பாடோ² அயுத்தோ ஏவாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ததோ ஏவ ச விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ அயம் பாடோ² ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ந த³ஸ்ஸிதோ’’தி வுத்தம். தத்த² ச நானப்பகாரானம் கோபஅப்பச்சயானந்தி ஏவம் நீவரணபா⁴வப்பத்ததோ³ஸானம் பராமட்ட²த்தா அயம் பாடோ² படிக்கி²த்தோதி வேதி³தப்³போ³.

அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னந்தி ஏத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²-ஸத்³தே³ன ச அனீவரணஸபா⁴வஸ்ஸேவ லோப⁴ஸ்ஸ மானாதீ³னஞ்ச க³ஹணம் ஜா²னப்படிலாப⁴பச்சயானந்தி அனுவத்தமானத்தா. உப⁴யம்பீதி அனங்க³ணத்தம் விக³தூபக்கிலேஸத்தஞ்சாதி ஏதம் உப⁴யம்பி யதா²க்கமம் அனங்க³ணஸுத்தவத்த²ஸுத்தாநுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தேஸு ச ஸுத்தேஸு கிஞ்சாபி நீவரணஸபா⁴வப்பத்தா தூ²லதோ³ஸாபி வுத்தா, ததா²பி அதி⁴க³தசதஉத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ வஸேன வுத்தத்தா இத⁴ ஸுகு²மா ஏவ தே க³ஹிதா. அங்க³ணுபக்கிலேஸஸாமஞ்ஞேன பனேத்த² ஸுத்தானம் அபதி³ஸனம். ததா² ஹி ‘‘ஸுத்தானுஸாரேனா’’தி வுத்தம், ந பன ஸுத்தவஸேனாதி.

புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதியம் ஞாணம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணந்தி நிப்³ப³சனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிம்ஹீதிஆதி³. இதா³னி புப்³பே³னிவாஸம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிம் தத்த² ஞாணஞ்ச விபா⁴க³தோ த³ஸ்ஸேதும் தத்தா²திஆதி³ வுத்தம். புப்³ப³-ஸத்³தோ³ அதீதப⁴வவிஸயோ, நிவாஸ-ஸத்³தோ³ ச கம்மஸாத⁴னோதி ஆஹ ‘‘புப்³பே³ அதீதஜாதீஸு நிவுத்த²க்க²ந்தா⁴’’தி. நிவுத்த²தா சேத்த² ஸகஸந்தானே பவத்ததா, தேனாஹ அனுபூ⁴தாதிஆதி³. இதா³னி ஸபரஸந்தானஸாத⁴னவஸேன நிவாஸ-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிவுத்த²த⁴ம்மா வா நிவுத்தா²’’தி வத்வா தம் விவரிதும் கோ³சரனிவாஸேனாதிஆதி³ வுத்தம். கோ³சரபூ⁴தாபி ஹி த⁴ம்மா ஞாணேன நிவுத்தா² நாம ஹோந்தி, தே பன ஸபரவிஞ்ஞாணகோ³சரதாய து³விதா⁴தி த³ஸ்ஸேதும் அத்தனோதிஆதி³ வுத்தம். பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதாபி வா நிவுத்தா²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இதா⁴பி பரிச்சி²ன்னாதி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். அனமதக்³கே³பி ஹி ஸம்ஸாரே அத்தனா அவிஞ்ஞாதபுப்³பா³னம் ஸத்தானம் க²ந்தா⁴ பரேஹேவ கேஹிசி விஞ்ஞாதத்தா பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதா நாம வுத்தா, தேஸம் அனுஸ்ஸரணம் புரிமதோ து³க்கரம் யேஹி பரேஹி விஞ்ஞாததாய தே பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதா நாம ஜாதா, தேஸம் வத்தமானஸந்தானானுஸாரேன விஞ்ஞாதப்³ப³தோ. தே ச பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதா து³விதா⁴ பரினிப்³பு³தா அபரினிப்³பு³தாதி. தேஸு ச பரினிப்³பு³தானுஸ்ஸரணம் து³க்கரம் ஸப்³ப³ஸோ ஸுஸமுச்சி²ன்னஸந்தானத்தா. தம் பன ஸிகா²ப்பத்தபரவிஞ்ஞாதம் புப்³பே³னிவாஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணாதீ³ஸூ’’தி வுத்தம். தத்த² சி²ன்னவடுமகா அதீதே பரினிப்³பு³தா கீ²ணாஸவா சி²ன்னஸம்ஸாரமக்³க³த்தா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன அபரினிப்³பு³தானம் பரவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதானம்பி ஸீஹோக்கந்திகவஸஏன அனுஸ்ஸரணம் க³ஹிதம். யாய ஸதியா புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸா புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம்.

விஹித-ஸத்³தோ³ வித⁴-ஸத்³த³பரியாயோதி ஆஹ ‘‘அனேகவித⁴’’ந்தி, ப⁴வயோனிஆதி³வஸேன ப³ஹுவித⁴ந்தி அத்தோ². விஹிதந்தி வா பயுத்தம் வண்ணிதந்தி அத்த²ம் க³ஹேத்வா ‘‘அனேகேஹி பகாரேஹி விஹித’’ந்தி வத்தப்³பே³ மஜ்ஜே²பத³லோபம் கத்வா நித்³தி³ட்ட²ந்தி ஆஹ ‘‘அனேகேஹி…பே… ஸம்வண்ணித’’ந்தி. பகாரேஹீதி நாமகோ³த்தாதி³பகாரேஹி. ஸம்வண்ணிதந்தி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி கதி²தம். அனு-ஸத்³தோ³ அனந்தரத்த²தீ³பகோதி ஆஹ ‘‘அபி⁴னின்னாமிதமத்தே ஏவா’’தி, ஏதேன ச பரிகம்மஸ்ஸ ஆரத்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி. பூரிதபாரமீனஞ்ஹீதிஆதி³னா பரிகம்மம் வினாபி ஸித்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி.

ஆரத்³த⁴ப்பகாரத³ஸ்ஸனத்தே²தி அனுஸ்ஸரிதும் ஆரத்³தா⁴னம் புப்³பே³ நிவுத்த²க்க²ந்தா⁴னம் த³ஸ்ஸனத்தே². ஜாயதீதி ஜாதி, ப⁴வோ. ஸோ ஏககம்மமூலகோ ஆதா³னனிக்கே²பபரிச்சி²ன்னோ க²ந்த⁴ப்பப³ந்தோ⁴ இத⁴ ‘‘ஜாதீ’’தி அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ஏகம்பீதிஆதி³. கப்போதி அஸங்க்²யேய்யகப்போ, ஸோ பன அத்த²தோ காலோ ததா²பவத்தத⁴ம்மமுபாதா³ய பஞ்ஞத்தோ, தேஸம் வஸேனஸ்ஸ பரிஹானி ச வட்³டி⁴ ச வேதி³தப்³பா³. ஸம்வட்டோ ஸம்வட்டனம் வினாஸோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸம்வட்டோ, அஸங்க்²யேய்யகப்போ. ஸம்வட்டேன வினாஸேன ஸஹ திட்ட²தி ஸீலேனாதி ஸம்வட்டட்டா²யீ. ஏவம் விவட்டோதிஆதீ³ஸுபி. தத்த² விவட்டனம் விவட்டோ, உப்பத்தி, வட்³டி⁴ வா. தேஜேன வினாஸோ தேஜோஸம்வட்டோ. வித்தா²ரதோ பனாதி புது²லதோ பன ஸம்வட்டஸீமாபே⁴தோ³ நத்தி², தேனாஹ ‘‘ஸதா³பீ’’தி. ஏகனக³ரியா விய அஸ்ஸ ஜாதக்க²ணே விகாராபஜ்ஜனதோ ஜாதிக்கே²த்தவோஹாரோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘படிஸந்தி⁴ஆதீ³ஸு கம்பதீ’’தி வுத்தம். ஆனுபா⁴வோ பவத்ததீதி தத³ந்தோக³தா⁴னம் ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தானம் ரோகா³தி³உபத்³த³வோ வூபஸம்மதீதி அதி⁴ப்பாயோ. யம் யாவதா வா பன ஆகங்கே²ய்யாதி வுத்தந்தி யம் விஸயக்கே²த்தம் ஸந்தா⁴ய ஏகஸ்மிம் ஏவ க²ணே ஸப்³ப³த்த² ஸரேன அபி⁴விஞ்ஞாபனம், அத்தனோ ரூபகாயத³ஸ்ஸனஞ்ச படிஜானந்தேன ப⁴க³வதா ‘‘யாவதா வா பன ஆகங்கே²ய்யா’’தி வுத்தம்.

ஏதேஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். பவத்தப²லபோ⁴ஜனோதி ஸயம்பதிதப²லாஹாரோ, இத³ஞ்ச தாபஸகாலம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். இதூ⁴பபத்தியாதி இத⁴ சரிமப⁴வே உபபத்தியா. ஏககோ³த்தோதி துஸிதகோ³த்தேன ஏககோ³த்தோ. இதரேதி வண்ணாத³யோ. தித்தி²யாதி கம்மப²லவாதி³னோ. அபி⁴னீஹாரோதி அபி⁴னீஹாரோபலக்கி²தோ புஞ்ஞஞாணஸம்ப⁴ரணகாலோ வுத்தோ. சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேனாதி அத்தனோ பரஸ்ஸ வா தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே சுதிம் தி³ஸ்வா அந்தரா கிஞ்சி அனாமஸித்வா படிஸந்தி⁴யா ஏவ க³ஹணவஸேன ஏவம் ஜானனம் இச்சி²தப்பதே³ஸோக்கமனந்தி ஆஹ தேஸஞ்ஹீதிஆதி³. உப⁴யதா²பீதி க²ந்த⁴படிபாடியாபி சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேனபி. ஸீஹோக்கந்தவஸேனபீதி ஸீஹனிபாதவஸேனபி. கிலேஸானம் ஆதாபனபரிதாபனட்டே²ன வீரியம் ஆதாபோதி ஆஹ ‘‘வீரியாதாபேனா’’தி.

தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணகதா²வண்ணனா

13. தி³வி ப⁴வத்தா தி³ப்³ப³ந்தி தே³வானம் பஸாத³சக்கு² வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தா’’தி. தூ³ரேபீதி பி-ஸத்³தே³ன ஸுகு²மஸ்ஸாபி ஆரம்மணஸ்ஸ க³ஹணம். வீரியாரம்ப⁴வஸேன இஜ்ஜ²னதோ ஸப்³பா³பி பா⁴வனா, பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தோ வா இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனாவிஸேஸதோ வீரியபா⁴வனாதி ஆஹ ‘‘வீரியபா⁴வனாப³லனிப்³ப³த்த’’ந்தி. தி³ப்³ப³விஹாரவஸேனாதி கஸிணாதி³ஜ்ஜா²னசதஉக்கவஸேன. இமினா தூ³ரகாரணத்தே² அஸ்ஸ தி³ப்³ப³பா⁴வமாஹ. தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸிதத்தாதி இமினா ஆஸன்னகாரணபூ⁴தபாத³கஜ்ஜா²னதோ நிப்³ப³த்தந்தி தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸிதத்தாதி இமஸ்ஸ தி³ப்³ப³விஹாரபஅயாபன்னம் அத்தனா ஸம்பயுத்தம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிஸ்ஸயபச்சயபூ⁴தம் நிஸ்ஸாய தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ பவத்தத்தாதிபி அத்தோ². தி³வுதா⁴துஸ்ஸ ஜுதிக³தியோக³ம் ஸந்தா⁴ய ஆலோகபஅக்³க³ஹேனாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆலோகபரிக்³க³ஹேனாதி கஸிணாலோகபரிக்³க³ஹவஸேன. த³ஸ்ஸனட்டே²னாதி ரூபத³ஸ்ஸனபா⁴வேன, இமினா ‘‘சக்க²தி ரூபம் விபா⁴வேதீ’’தி நிப்³ப³சனதோ சக்கு²த்தம் த³ஸ்ஸேதி. சக்கு²கிச்சகரணேனாதி இத³ம் சக்கு²மிவ சக்கூ²தி உபமாய ஸதி³ஸனிமித்தத³ஸ்ஸனம், ஸமவிஸமாதி³த³ஸ்ஸனஸங்கா²தஸ்ஸ சக்கு²கிச்சஸ்ஸ கரணதோதி அத்தோ².

யதா²ஹாதி உபக்கிலேஸஸுத்தப்பதே³ஸம் (ம. நி. 3.242) நித³ஸ்ஸேதி. தத்த² விசிகிச்சா²திஆதீ³ஸு ப⁴க³வதோ போ³தி⁴மூலே அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ தி³ப்³ப³சக்கு²னா நானாவிதா⁴னி ரூபானி பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ‘‘இத³ம் நு கோ² கிம், இத³ம் நு கோ² கி’’ந்தி விசிகிச்சா² உப்பன்னா, ததோ பன விசிகிச்சா²னிவத்தனத்த²ம் தானி ரூபானி அமனஸிகரோதோ அமனஸிகரோந்தஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ம் உப்பன்னம், ததோ நிவத்தனத்த²ம் புன ஸப்³ப³ரூபானி மனஸிகரோதோ ரக்க²ஸாதீ³ஸு ச²ம்பி⁴தத்தம் உப்பன்னம், ‘‘கிமேத்த² பா⁴யிதப்³ப³’’ந்தி ப⁴யவினோத³னவஸேன மனஸிகரோதோ அத்தனோ மனஸிகாரகோஸல்லம் படிச்ச உப்பிலஸங்கா²தா ஸமாதி⁴தூ³ஸிகா கே³ஹஸிதபீதி உப்பன்னா, தன்னிஸேதா⁴ய மனஸிகாரவீரியம் ஸிதி²லம் கரோந்தஸ்ஸ காயாலஸியஸங்கா²தம் து³ட்டு²ல்லம், தன்னிஸேதா⁴ய புன வீரியம் பக்³க³ண்ஹதோ அச்சாரத்³த⁴வீரியம், புன தன்னிஸேதா⁴ய வீரியம் ஸிதி²லயதோ அதிலீனவீரியம் உப்பன்னம், தன்னிஸேதே⁴த்வா தி³ப்³ப³ரூபானி பஸ்ஸதோ அபி⁴ஜப்பாஸங்கா²தா தண்ஹா உப்பன்னா, தன்னிஸேதா⁴ய ஹீனாதி³னானாரூபானி மனஸிகரோதோ நானாரம்மணவிக்கே²பஸங்கா²தா நானத்தஸஞ்ஞா உப்பன்னா. புன தம் விஹாய ஏகமேவ மனஸிகரோதோ அதினிஜ்ஜா²யிதத்தம் ரூபானம் அதிவிய சிந்தனம் உப்பன்னம். ஓபா⁴ஸந்தி பரிகம்மஸமுட்டி²தம் ஓபா⁴ஸம். ந ச ரூபானி பஸ்ஸாமீதி ‘‘பரிகம்மோபா⁴ஸமனஸிகாரபஸுததாய தி³ப்³ப³சக்கு²னா ரூபானி ந பஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் உப்பத்திக்கமஸஹிதோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³, மனுஸ்ஸானம் இத³ந்தி மானுஸகம் மானுஸகசக்கு²கோ³சரம் தூ²லரூபம் வுச்சதி. ததே³வ மனுஸ்ஸானம் த³ஸ்ஸனூபசாரத்தா மனுஸ்ஸூபசாரோதி ஆஹ ‘‘மனுஸ்ஸூபசாரம் அதிக்கமித்வா’’தி. ரூபத³ஸ்ஸனேனாதி தூ³ரஸுகு²மாதி³ரூபத³ஸ்ஸனேன.

யஸ்மா நியமேன புரேஜாதட்டி²தரூபாரம்மணம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் ஆவஜ்ஜனபரிகம்மேஹி வினா ந உப்பஜ்ஜதி, ந ச உப்பஜ்ஜமானம் பி⁴ஜ்ஜமானம் ரூபமஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோதி து³ப்³ப³லத்தா, சுதிசித்தஞ்ச கம்மஜரூபஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே ஏவ உப்பஜ்ஜதி, படிஸந்தி⁴சித்தஞ்ச உபபத்திக்க²ணே, தஸ்மா ஆஹ சுதிக்க²ணேதிஆதி³. ரூபத³ஸ்ஸனமேவேத்த² ஸத்தத³ஸ்ஸனந்தி சவமானேதிஆதி³னா புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன வுத்தம். அபி⁴ரூபே விரூபேதிபீதி இத³ம் வண்ண-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸண்டா²னவாசகதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் மஹந்தம் ஹத்தி²ராஜவண்ணம் அபி⁴னிம்மினித்வாதிஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.138) விய. ஸுந்த³ரம் க³திம் க³தா ஸுக³தாதி ஆஹ ‘‘ஸுக³திக³தே’’தி. இமினா பன பதே³னாதி யதா²கம்முபகே³தி இமினா பதே³ன.

நேரயிகானம் அக்³கி³ஜாலஸத்த²னிபாதாதீ³ஹி விபி⁴ன்னஸரீரவண்ணம் தி³ஸ்வா தத³னந்தரேஹி காமாவசரஜவனேஹேவ ஞாதம் தேஸம் து³க்கா²னுப⁴வனம்பி த³ஸ்ஸனப²லாயத்ததாய ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சமேவா’’தி வுத்தம். ஏவம் மனஸிகரோதீதி தேஸம் கம்மஸ்ஸ ஞாதுகாமதாவஸேன பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய பரிகம்மவஸேன கின்னு கோ²திஆதி³னா மனஸிகரோதி. அத²ஸ்ஸ தம் கம்மம் ஆரம்மணம் கத்வா ஆவஜ்ஜனபரிகம்மாதீ³னம் உபரி உப்பன்னேன ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னேன ஸம்பயுத்தம் யம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் யதா²கம்முபக³ஞாணம் நாமாதி யோஜனா. தே³வானம் த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ. விஸும் பரிகம்மந்தி புப்³பே³னிவாஸாதீ³னம் விய தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணபரிகம்மம் வினா விஸும் பரிகம்மம் நத்தி². கேசி பனேத்த² ‘‘பாத³கஜ்ஜா²னஸமாபஜ்ஜனபரிகம்மேஹி கிச்சம் நத்தி², கின்னு கோ² கம்மந்திஆதி³மனஸிகாரானந்தரமேவ கம்மம். கம்மஸீஸேன தம்ஸம்பயுத்தே ச த⁴ம்மே ஆரம்மணம் கத்வா அப்பனாவீதி² உப்பஜ்ஜதி. ஏவமனாக³தம்ஸஞாணேபி, தேனேவ விஸும் பரிகம்மம் நாம நத்தி²…பே… தி³ப்³ப³சக்கு²னா ஸஹேவ இஜ்ஜ²ந்தீதி வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி. தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம் வஸீபூ⁴தானம்பி அபி⁴ஞ்ஞானம் பாத³கஜ்ஜா²னாதி³பரிகம்மம் வினா அனுப்பத்திதோ. பாத³கஜ்ஜா²னாதி³மத்தேன ச விஸும் பரிகம்மம் நாம ந ஹோதீதி தி³ப்³ப³சக்கு²னாவ ஏதானி ஞாணானி ஸித்³தா⁴னீதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏவம் அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸாபீதி தி³ப்³ப³சக்கு²னா தி³ட்ட²ஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ அனாக³தே பவத்திம் ஞாதுகாமதாய பாத³கஜ்ஜா²னாதீ³னமனந்தரம் ஞாணப³லானுரூபம் அனாக³தேஸு அனேககப்பேஸு உப்பஜ்ஜனாரஹே புப்³பே³ அத்தபா⁴வபரியாபன்னே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ தப்படிப³த்³தே⁴ ததா³ரம்மணே ச ஸப்³பே³ லோகியலோகுத்தரத⁴ம்மே ஸம்முதிஞ்ச ஏகக்க²ணே ஆலம்பி³த்வா உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸம்பயுத்தஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞஆணஸ்ஸாபி விஸும் பரிகம்மம் நாம நத்தீ²தி யோஜனா.

கேசி பனேத்த² ‘‘புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதியம் விய நாமகோ³த்தாதி³க³ஹணம்பி அத்தே²வ, தஞ்ச ந அபி⁴ஞ்ஞாக்க²ணே, அத² கோ² தத³னந்தரேஸு காமாவசரஜவனக்க²ணேஸு ஏவ ஹோதி நாமபரிகப்பகாலே இதரபரிகப்பாஸம்ப⁴வா கம்மேனுப்பத்தியஞ்ச பரியந்தாபா⁴வா. ஸப்³ப³பரிகம்மனிமித்தேஸு பன த⁴ம்மேஸு அத்தே²ஸுபி ஏகக்க²ணே அபி⁴ஞ்ஞாய தி³ட்டே²ஸு யதா²ருசிவஸேன பச்சா² ஏவம்னாமோதிஆதி³னா காமாவசரசித்தேன விகப்போ உப்பஜ்ஜதி சக்கு²னா தி³ட்டே²ஸு ப³ஹூஸு ரூபேஸு த²ம்ப⁴கும்பா⁴தி³விகப்போ விய. யஞ்ச கத்த² அவிகப்பிதம், தம்பி விகப்பனாரஹந்தி ஸப்³ப³ம் நாமகோ³த்தாதி³தோ விகப்பிதமேவ ஹோதி. யதா² சேத்த², ஏவம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதியம்பி பரிகப்பாரஹதம்பி ஸந்தா⁴ய பாளியம் ஏவம்னாமோதிஆதி³னா அபதே³ஸஸஹிதமேவ வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி. அஞ்ஞே பன ‘‘நாமகோ³த்தாதி³கம் ஸப்³ப³ம்பி ஏகக்க²ணே பஞ்ஞாயதி, அபி⁴ருசிதம் பன வசஸா வோஹரந்தீ’’தி வத³ந்தி, தேபி அத்த²தோ புரிமேஹி ஸதி³ஸா ஏவ, புப்³பே³ தி³ட்ட²ஸ்ஸ புன வோஹாரகாலேபி பரிகப்பேதப்³ப³தோ பரிகப்பாரஹத⁴ம்மத³ஸ்ஸனமேவ தேஹிபி அத்த²தோ உபக³தம். ஏகே பன ‘‘ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ந்திஆதி³வசனதோ கமேனேவ அதீதானாக³தத⁴ம்மஜானனேன நாமகோ³த்தாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் க³ஹணம் ஸுகர’’ந்தி வத³ந்தி, தம் அயுத்தமேவ பு³த்³தா⁴னம்பி ஸப்³ப³ம் ஞாதும் அஸக்குணேய்யதாய ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாஹானிப்பஸங்க³தோ. பாளியம் இமே வத போ⁴ந்தோதிஆதி³ யதா²கம்முபக³ஞாணஸ்ஸ பவத்திஆகாரத³ஸ்ஸனம். காயவாசாதி³ சேத்த² காயவசீவிஞ்ஞத்தியோ.

பா⁴ரியந்தி ஆனந்தரியஸதி³ஸத்தா வுத்தம். க²மாபனே ஹி அஸதி ஆனந்தரியமேவ. தஸ்ஸாதி பா⁴ரியஸபா⁴வஸ்ஸ உபவாத³ஸ்ஸ. மஹல்லகோதி கேவலம் வயஸாவ மஹல்லகோ, ந ஞாணேன, ‘‘நாயம் கிஞ்சி லோகவோஹாரமத்தம்பி ஜானாதி, பரிஸதூ³ஸகோ ஏவ அம்ஹாகம் லஜ்ஜிதப்³ப³ஸ்ஸ கரணதோ’’தி அதி⁴ப்பாயேன ஹீளேத்வா வுத்தத்தா கு³ணபரித⁴ம்ஸனேன உபவத³தீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஆவுஸோதிஆதி³னா தே²ரோ உபரிமக்³கு³ப்பத்திமஸ்ஸ ஆகங்க²ந்தோ கருணாய அத்தானமாவிகாஸி. பாகதிகம் அஹோஸீதி மக்³கா³வரணம் நாஹோஸீதி அதி⁴ப்பாயோ. அத்தனா வுட்³ட⁴தரோதி ஸயம்பி வுட்³டோ⁴. ஏத்தா²பி ‘‘உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா’’தி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தம். அனாகா³மீ அரஹா ச ஆயதிம் ஸம்வரத்தா²ய ந க²மேய்யும், ஸேஸா தோ³ஸேனபீதி ஆஹ ‘‘ஸசே ஸோ ந க²மதீ’’தி.

யே ச…பே… ஸமாத³பேந்தி, தேபி மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னாதி யோஜேதப்³ப³ம். ஸீலஸம்பன்னோதிஆதீ³ஸு நிப்பரியாயதோ அக்³க³மக்³க³ட்டோ² அதி⁴ப்பேதோ தஸ்ஸேவ அஞ்ஞாராத⁴னா நியமதோ, ஸேஸாபி வா பச்சி²மப⁴விகா ஸீலாதீ³ஸு டி²தா தேஸம்பி அஞ்ஞுப்பத்தினியமதோ. அஞ்ஞந்தி அரஹத்தப²லம். ஏவம் ஸம்பத³ந்தி ஏவம் நிப்³ப³த்திகம். யதா² தம் அவிரஜ்ஜ²னகனிப்³ப³த்திகம், ஏவமித³ம்பி ஏதஸ்ஸ நிரயே நிப்³ப³த்தனந்தி அத்தோ². யம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏவம்ஸம்பத³மித³’’ந்தி நித்³தி³ட்ட²ம், தம் த³ஸ்ஸேதும் தம் வாசந்திஆதி³ வுத்தம். தம் வாசந்தி அரியூபவாத³ம். சித்தந்தி அரியூபவாத³கசித்தம். தி³ட்டி²ந்தி அரியூபவாதே³ தோ³ஸாபா⁴வத³ஸ்ஸனதி³ட்டி²ம். ‘‘ஸப்³ப³மேதம் பஜஹிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தேன அச்சயம் தே³ஸேத்வா க²மாபனவஸேன அப்பஹாய அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா. யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயேதி யதா² நிரயபாலேஹி ஆஹரித்வா நிரயே ட²பிதோ, ஏவம் நிரயே ட²பிதோ ஏவ, அரியூபவாதே³னேவஸ்ஸ இத³ம் நியமேன நிரயே நிப்³ப³த்தனம் யதா² மக்³கே³ன ப²லம் ஸம்பஜ்ஜதி, ஏவம் ஸம்பஜ்ஜனகந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

மிச்சா²தி³ட்டி² ஸப்³ப³பாபமூலத்தா பரமா பதா⁴னா யேஸம் வஜ்ஜானம் தானி மிச்சா²தி³ட்டி²பரமானி வஜ்ஜானி, ஸப்³ப³வஜ்ஜேஹி மிச்சா²தி³ட்டி²யேவ பரமம் வஜ்ஜந்தி அத்தோ². அவீதராக³ஸ்ஸ மரணதோ பரம் நாம ப⁴வந்தருபாதா³னமேவாதி ஆஹ ‘‘பரம் மரணாதி தத³னந்தரம் அபி⁴னிப்³ப³த்தக்க²ந்த⁴க்³க³ஹணே’’தி. யேன திட்ட²தி, தஸ்ஸ உபச்சே²தே³னேவ காயோ பி⁴ஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸுபச்சே²தா³’’தி. ஏதி ஏதஸ்மா ஸுக²ந்தி அயோ, புஞ்ஞம். ஆயஸ்ஸாதி ஆக³மனஸ்ஸ, ஹேதுஸ்ஸ வா. அயதி இட்டா²ரம்மணாதீ³ஹி பவத்ததீதி ஆயோ, அஸ்ஸாதோ³. அஸுரஸதி³ஸந்தி பேதாஸுரஸதி³ஸம்.

ஆஸவக்க²யஞாணகதா²வண்ணனா

14. ஸரஸலக்க²ணபடிவேதே⁴னாதி ஸபா⁴வஸங்கா²தஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ அஸம்மோஹதோ படிவிஜ்ஜ²னேன. நிப்³ப³த்திகந்தி நிப்பா²த³னம். யம் டா²னம் பத்வாதி யம் நிப்³பா³னம் மக்³க³ஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயட்டே²ன டா²னம் காரணபூ⁴தம் ஆக³ம்ம. அப்பவத்திந்தி அப்பவத்திஹேதும். கிலேஸவஸேனாதி யேஸம் ஆஸவானம் கே²பனேன இத³ம் ஞாணம் ஆஸவக்க²யஞாணம் ஜாதம், தேஸம் கிலேஸானம் வஸேன, தேஸம் ஆஸவானம் வஸேன ஸப்³ப³கிலேஸானம் ஸங்க³ஹணதோ பரியாயதோ பகாரந்தரதோதி அத்தோ². பாளியம் அதீதகாலவஸேன ‘‘அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி’’ந்தி வத்வாபி அபி⁴ஸமயகாலே தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜானனஸ்ஸ பச்சுப்பன்னதம் உபாதா³ய ‘‘ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ’’தி வத்தமானகாலேன நித்³தே³ஸோ கதோ. காமாஸவாதீ³னம் விமுச்சனேனேவ தத³வினாபா⁴வதோ தி³ட்டா²ஸவஸ்ஸாபி விமுத்தி வேதி³தப்³பா³.

‘‘கீ²ணா ஜாதீ’’தி ஜானனம் கிலேஸக்க²யபச்சவேக்க²ணவஸேன, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியந்திஆதி³ஜானனம் மக்³க³ப²லனிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணவஸேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘கீ²ணா ஜாதீதிஆதீ³ஹி தஸ்ஸ பூ⁴மி’’ந்தி. தத்த² பூ⁴மிந்தி விஸயம், தீஸு காலேஸுபி ஜாதிக்க²யம் பதி உஜுகமேவ வாயாமாஸம்ப⁴வேபி தம் பதி வாயாமகரணஸ்ஸ ஸாத்த²கதம், தஸ்ஸ அனாக³தக்க²ந்தா⁴னுப்பத்திப²லதஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் யா பனாதிஆதி³ வுத்தம். யா பன மக்³க³ஸ்ஸ அபா⁴விதத்தாதிஆதி³னா ஹி மக்³கே³னாவிஹதகிலேஸேஹேவ ஆயதிம் க²ந்தா⁴னம் ஜாதி ஹேஸ்ஸதி, தேஸஞ்ச கிலேஸானம் மக்³கே³ன வினாஸே ஸதி க²ந்தா⁴ ந ஜாயிஸ்ஸந்தி, கிலேஸானஞ்ச தேகாலிகதாய ஜாதியம் வுத்தனயேன கேனசி பச்சயேன வினாஸயோகே³பி சித்தஸந்தானே கிலேஸவிருத்³த⁴அரியமக்³க³க்க²ணுப்பாத³னமேவ தப்³பி³னாஸோ விருத்³த⁴பச்சயோபனிபாதேன ஆயதிம் அனுப்பஜ்ஜனதோ பீ³ஜஸந்தானே அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴பனிபாதேன ஆயதிம் பீ³ஜத்தானுப்பத்தி விய, இதி மக்³க³க்க²ணுப்பத்திஸங்கா²தகிலேஸாபா⁴வேன கிலேஸப²லானம் க²ந்தா⁴னம் ஆயதிம் அனுப்பத்தியேவ ஜாதிக்க²யோதி அயமத்தோ² விபா⁴வீயதி, தேனாஹ ‘‘மக்³க³ஸ்ஸ பா⁴விதத்தா அனுப்பாத³த⁴ம்மதம் ஆபஜ்ஜனேன கீ²ணா’’தி. ஏத்த² சாயமத்தோ² கிலேஸாபா⁴வஸங்கா²தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ பா⁴விதத்தா உப்பாதி³தத்தா பச்சயாபா⁴வேன அனுப்பஜ்ஜந்தீ க²ந்தா⁴னம் ஜாதி தேன ஆயதிம் அனுப்பஜ்ஜனஸங்கா²தேன அனுப்பாத³த⁴ம்மதம் ஆபஜ்ஜனேன வோஹாரதோ கீ²ணா மே ஜாதீதி. ந ஹி ஸங்க²தத⁴ம்மானம் பச்சயந்தரேன வினாஸோ ஸம்ப⁴வதி, ஸம்ப⁴வே ச தஸ்ஸ பச்சயந்தரதாதி³ப்பஸங்க³தோ. தப்³பி³ருத்³த⁴க்க²ணுப்பாத³னமேவ தப்³பி³னாஸுப்பாத³னம். தந்தி கீ²ணஜாதிம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத்த²த்தாயாதி இமே பகாரா இத்த²ம், தப்³பா⁴வோ இத்த²த்தம், தத³த்தா²ய. த³ஸ்ஸேந்தோதி நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோதி.

விஜ்ஜாத்தயகதா²வண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

உபாஸகத்தபடிவேத³னாகதா²வண்ணனா

15. அஞ்ஞாணந்தி தி⁴-ஸத்³த³யோகே³ன ஸாமிஅத்தே² உபயோக³வசனம். பாதா³னீதி பாதே³. யஸஸாதி பரிவாரேன. கோதூஹலச்ச²ரேதி கோதூஹலே அச்ச²ரே ச. அயந்தி அமிக்கந்த-ஸத்³தோ³. நயித³ம் ஆமேடி³தவஸேன த்³விக்க²த்தும், அத² கோ² அத்த²த்³வயவஸேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ அத² வாதிஆதி³மாஹ. அவிஸேஸேன அத்த²ஸாமஞ்ஞேன நிப்ப²ன்னோ அபி⁴க்கந்தந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, தே³ஸனாபஸாதா³தி³விஸேஸாபேக்கா²யபி ததே²வ திட்ட²தி புப்³பே³ நிப்ப²ன்னத்தாதி ஆஹ ‘‘அபி⁴க்கந்தம்…பே… பஸாதோ³’’தி. அதோ⁴முக²ட²பிதம் கேனசி. ஹேட்டா²முக²ஜாதம் ஸயமேவ. பரியாயேஹீதி பகாரேஹி, அரஸரூபத்தாதி³படிபாத³ககாரணேஹி வா.

க³முதா⁴துஸ்ஸ த்³விகம்மகத்தாபா⁴வா கோ³தமம் ஸரணந்தி இத³ம் பத³த்³வயம்பி ந உபயோக³வசனம். அபி ச கோ² புரிமமேவ, பச்சி²மம் பன பச்சத்தவசனந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கோ³தமம் ஸரணந்தி க³ச்சா²மீ’’தி வுத்தம். தேன ச இதி-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி த³ஸ்ஸேதி. அக⁴ஸ்ஸாதி அக⁴தோ பாபதோ. தாதாதி ஹி பத³ம் அபேக்கி²த்வா நிஸ்ஸக்கஸ்ஸேவ யுத்தத்தா. அதி⁴க³தமக்³கே³ ஸச்சி²கதனிரோதே⁴தி பத³த்³வயேனாபி ப²லட்டா² ஏவ த³ஸ்ஸிதா, ந மக்³க³ட்டா²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானே சா’’தி ஆஹ. வித்தா²ரோதி இமினா ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா வா அஸங்க²தா வா, விராகோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி (இதிவு. 90; அ. நி. 4.34) வுத்தபத³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அனேஜந்தி நித்தண்ஹம். அப்படிகூலந்தி அவிரோத⁴த்த²தீ³பனதோ அவிருத்³த⁴ஸுசிம் பணீதம் வா. வாசாய பகு³ணீகத்தப்³ப³தோ, பகட்டே²ஹி ஸத்³த³த்த²கு³ணேஹி யோக³தோ வா பகு³ணம். ஸம்ஹதோதி க⁴டிதோ ஸமேதோ. யத்தா²தி யேஸு புரிஸயுகே³ஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அட்ட² ச புக்³க³லத⁴ம்மத³ஸா தேதி தே அட்ட² புக்³க³லா அரியத⁴ம்மஸ்ஸ தி³ட்ட²த்தா த⁴ம்மத³ஸா.

ஸரணந்திஆதீ³ஸு அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – ப⁴யஹிம்ஸனாதி³அத்தே²ன ரதனத்தயம் ஸரணம் நாம, ததே³வ மே ரதனத்தயம் தாணம் லேணம் பராயணந்தி பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தாதி³கு³ணவஸேன தப்பராயணதாகாரப்பவத்தோ சித்துப்பாதோ³ ஸரணக³மனம் நாம. யதா²வுத்தேன இமினா சித்துப்பாதே³ன ஸமன்னாக³தோ ஸரணம் க³ச்ச²தி நாம. ஏதஸ்ஸ ச ஸரணக³மனஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரவஸேன து³விதோ⁴ பபே⁴தோ³. தத்த² லோகுத்தரம் ஸரணக³மனூபக்கிலேஸஸமுச்சே²தே³ன மக்³க³க்க²ணேயேவ ஸிஜ்ஜ²தி. லோகியஸரணக³மனம் சதுதா⁴ பவத்ததி அஹம் அத்தானம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பரிச்சஜாமீதிஆதி³னா அத்தனிய்யாதனேன, யதா²வுத்ததப்பராயணதாய, ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மனேன, பணிபாதேன சாதி. ஸப்³ப³த்தா²பி சேத்த² ஸேட்ட²த³க்கி²ணேய்யபா⁴வவஸேனேவ ஸரணக³மனம் ஹோதி, ந ஞாதிப⁴யாசரியாதி³வஸேனாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் ஞாதிஆதி³வஸேன தித்தி²யம் வந்த³தோ ஸரணம் ந பி⁴ஜ்ஜதி, த³க்கி²ணேய்யபா⁴வேன அஞ்ஞம் வந்த³தோ ஸரணம் பி⁴ஜ்ஜதி. லோகியஸ்ஸ ஸரணக³மனஸ்ஸ நிப்³பா³னப்பத்தினியமம் ஸதி³ஸப²லம் ஸரணக³தஸ்ஸ அனாக³தே நிப்³பா³னப்பத்தினியமதோ. ஸப்³ப³லோகியஸம்பத்திஸமதி⁴க³மோ பன அபாயது³க்கா²தி³ஸமதிக்கமோ ச ஆனிஸம்ஸப²லம். தீஸு வத்தூ²ஸு சஸ்ஸ ஸம்ஸயமிச்சா²ஞாணாதி³ ஸம்கிலேஸோ. பே⁴தோ³பிஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜவஸேன து³விதோ⁴. தத்த² பட²மோ மிச்சா²தி³ட்டி²புப்³ப³கேஹி தித்தி²யபணிபாதாதீ³ஹி ஹோதி, ஸோ ச அனிட்ட²ப²லத்தா ஸாவஜ்ஜோ. அனவஜ்ஜோ பன காலகிரியாய ஹோதி. லோகுத்தரஸரணக³மனஸ்ஸ ஸப்³ப³தா² ஸம்கிலேஸோ வா பே⁴தோ³ வா நத்தீ²தி வேதி³தப்³ப³ம்.

கோ உபாஸகோதிஆதி³ உபாஸகத்தஸரூபகாரணாதி³புச்சா². தத்த² யோ க³ஹட்டோ² மனுஸ்ஸோ வா அமனுஸ்ஸோ வா வுத்தனயேன திஸரணம் க³தோ, அயம் உபாஸகோ. யோ ச ஸரணக³மனாதி³கிரியாய ரதனத்தயம் உபாஸனதோ ‘‘உபாஸகோ’’தி வுச்சதி. பஞ்ச வேரமணியோ சஸ்ஸ ஸீலம். பஞ்சமிச்சா²வாணிஜ்ஜாதி³பாபாஜீவம் பஹாய த⁴ம்மேன ஸமேன ஜீவிதகப்பனமஸ்ஸ ஆஜீவோ. அஸ்ஸத்³தி⁴யது³ஸ்ஸீலதாத³யோ உபாஸகத்தஸ்ஸ விபத்தி, தத³பா⁴வோ ஸம்பத்தீதி வேதி³தப்³பா³.

விஹாரக்³கே³னாதி ஓவரகாதி³வஸனட்டா²னகோட்டா²ஸேன. அஜ்ஜபா⁴வந்தி அஸ்மிம் அஹனி பவத்தம் பஸாதா³தி³ம். காயவிஞ்ஞத்திஹேதுகோ ஸரீராவயவோ காயங்க³ம். வசீவிஞ்ஞத்திஹேதுகம் ஓட்ட²ஜிவ்ஹாதி³ வாசங்க³ம். அசோபேத்வாதி அசாலேத்வா. ஏதேன ச வசீபவத்தியா புப்³ப³பா⁴கே³ டா²னகரணானம் சலனபச்சயோ வாயோதா⁴துயா விகாராகாரோ விஸும் காயவிஞ்ஞத்தி ந ஹோதி, தேன விஸும் விஞ்ஞாபேதப்³ப³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயஸ்ஸ அபா⁴வா வசீவிஞ்ஞத்தியமேவ ஸங்க³ய்ஹதி தது³பகாரத்தா. யதா² காயேன காயகண்டு³யனாதீ³ஸு ஸத்³து³ப்பத்திஹேதுபூ⁴தோ பத²வீதா⁴துயா ஆகாரவிகாரோ விஸும் அதி⁴ப்பாயஸ்ஸ அவிஞ்ஞாபனதோ வசீவிஞ்ஞத்தி ந ஹோதி, ஏவமயம்பீதி த³ஸ்ஸேதி. அதி⁴ப்பாயவிஞ்ஞாபனதோ ஹேதா விஞ்ஞத்தியோ நாம ஜாதா, ந கேவலம் வாயுபத²வீனம் சலனஸத்³து³ப்பத்திபச்சயபூ⁴தவிகாராகாரமத்ததாய. ஏவஞ்ச ப³ஹித்³தா⁴ ருக்கா²தீ³ஸு சலனஸத்³து³ப்பத்திபச்சயானம் யதா²வுத்தப்பகாரானம் விகாராகாரானம் அவிஞ்ஞத்திதா ஸமத்தி²தா ஹோதீதி வேதி³தப்³பா³. கேசி வாசங்க³ந்தி ‘‘ஹோது ஸாதூ⁴’’தி ஏவமாதி³வாசாய அவயவந்திஆதி³ம் வத³ந்தி, தம் அசோபேத்வாதி இமினா ந ஸமேதி. க²ந்திம் சாரேத்வாதி அனுமதிம் பவத்தேத்வா. ‘‘க²ந்திம் தா⁴ரேத்வா’’திபி பாடோ², ப³ஹி அனிக்க²மனவஸேன க³ண்ஹித்வாதி அத்தோ². படிமுகோ²தி ப⁴க³வதி படினிவத்தமுகோ², தேனாஹ ‘‘அபக்கமித்வா’’தி.

16. யாசதா⁴துஸ்ஸ த்³விகம்மகத்தா ‘‘ப⁴க³வா வஸ்ஸாவாஸம் யாசிதோ’’தி வுத்தம். ஸுஸஸ்ஸகாலேபீதி வுத்தமேவத்த²ம் பாகடம் காதும் ‘‘அதிஸமக்³கே⁴பீ’’தி வுத்தம். அதிவிய அப்பக்³கே⁴பி யதா³ கிஞ்சிதே³வ த³த்வா ப³ஹும் புப்³ப³ண்ணாபரண்ணம் க³ண்ஹந்தி, தாதி³ஸே காலேபீதி அத்தோ². பி⁴க்க²மானாதி யாசமானா. வுத்தஸஸ்ஸந்தி வபிதஸஸ்ஸம். தத்தா²தி வேரஞ்ஜாயம், ஏதேன ‘‘வுத்தம் ஸலாகா ஏவ ஹோதி ஏத்தா²தி ஸலாகாவுத்தா’’தி விஸேஸனஸ்ஸ பரனிபாதேன நிப்³ப³சனம் த³ஸ்ஸேதி. அத² வா ‘‘ஸப்³ப³ம் ஸஸ்ஸம் ஸலாகாமத்தமேவ வுத்தம் நிப்³ப³த்தம் ஸம்பன்னம் ஏத்தா²தி ஸலாகாவுத்தா’’திபி நிப்³ப³சனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், தேனாஹ ‘‘ஸலாகா ஏவ ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி. ‘‘ஸலாகாய வுத்தம் ஜீவிகா ஏதிஸ்ஸந்தி ஸலாகாவுத்தா’’திபி நிப்³ப³சனம் த³ஸ்ஸேதும் ஸலாகாய வாதிஆதி³ வுத்தம். த⁴ஞ்ஞகரணட்டா²னேதி த⁴ஞ்ஞமினனட்டா²னே. வண்ணஜ்ஜ²க்க²ந்தி கஹாபணபரிக்க²கம்.

உஞ்சே²ன பக்³க³ஹேனாதி ஏத்த² பக்³க³ஹேனாதி பத்தேன, தம் க³ஹேத்வாதி அத்தோ². பக்³க³ய்ஹதி ஏதேன பி⁴க்கா²தி ஹி பக்³க³ஹோ, பத்தோ. தேனாஹ பக்³க³ஹேன யோ உஞ்சோ²திஆதி³. அத² வா பக்³க³ஹேனாதி க³ஹணேன, உஞ்ச²த்தா²ய க³ஹேதப்³போ³ பத்தோதி ஸிஜ்ஜ²தீதி ஆஹ ‘‘பத்தம் க³ஹேத்வா’’தி.

க³ங்கா³ய உத்தரதி³ஸாபதே³ஸோ உத்தராபதோ², ஸோ நிவாஸோ ஏதேஸம், ததோ வா ஆக³தாதி உத்தராபத²கா, தேனாஹ உத்தராபத²வாஸிகாதிஆதி³. ‘‘உத்தராஹகா’’திபி பாடோ², ஸோ ஏவ அத்தோ² நிருத்தினயேன. மந்தி³ரந்தி அஸ்ஸஸாலம். ‘‘மந்த³ர’’ந்திபி லிக²ந்தி, தம் ந ஸுந்த³ரம். ஸா ச மந்தி³ரா யஸ்மா பரிமண்ட³லாகாரேன ப³ஹுவிதா⁴ ச கதா, தஸ்மா ‘‘அஸ்ஸமண்ட³லிகாயோ’’தி வுத்தா.

க³ங்கா³ய த³க்கி²ணாய தி³ஸாய தே³ஸோ த³க்கி²ணாபதோ², தத்த² ஜாதா மனுஸ்ஸா த³க்கி²ணாபத²மனுஸ்ஸா. பு³த்³த⁴ம் மமாயந்தி மமேவாயந்தி க³ண்ஹனஸீலா பு³த்³த⁴மாமகா, ஏவம் ஸேஸேஸுபி. ஏவந்தி பச்சா² வுத்தனயேன அத்தே² க³ய்ஹமானே. படிவீஸந்தி கோட்டா²ஸம். தது³பியந்தி தத³னுரூபம் தப்பஹோனகம். லத்³தா⁴தி லபி⁴த்வா நோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘லத்³தோ⁴’’தி வா பாடோ², உபட்டா²கட்டா²னம் நேவ லபி⁴ந்தி அத்தோ². ஞாதி ச பஸத்த²தமகு³ணயோக³தோ ஸேட்டோ² சாதி ஞாதிஸேட்டோ². ஏவரூபேஸு டா²னேஸு அயமேவ பதிரூபோதி ஆமிஸஸ்ஸ து³ல்லப⁴காலேஸு பரிகதோ²பா⁴ஸாதி³ம் அகத்வா பரமஸல்லேக²வுத்தியா ஆஜீவஸுத்³தி⁴யம் ட²த்வா ப⁴க³வதோ அதி⁴ப்பாயானுகு³ணம் ஆமிஸம் விசாரேந்தேன நாம ஞாதிஸினேஹயுத்தேன அரியஸாவகேனேவ காதும் யுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

மாராவட்டனாயாதி மாரேன கதசித்தபரிவட்டனேன, சித்தஸம்மோஹனேனாதி அத்தோ². தம்பீதி உத்தரகுரும் வா தித³ஸபுரம் வா ஆவட்டேய்ய.

‘‘பு²ஸ்ஸஸ்ஸாஹம் பாவசனே, ஸாவகே பரிபா⁴ஸயிம்;

யவம் கா²த³த² பு⁴ஞ்ஜத², மா ச பு⁴ஞ்ஜத² ஸாலயோ’’தி. (அப. தே²ர 1.39.88) –

அபதா³னே வுத்தஸ்ஸ அகுஸலஸ்ஸ ததா³ ஓகாஸகதத்தா. நிப³த்³த⁴தா³னஸ்ஸாதி ‘‘த³ஸ்ஸாமா’’தி வாசாய நியமிததா³னஸ்ஸ. அப்பிதவத்தஸ்ஸாதி காயேன அதிஹரித்வா தி³ன்னவத்து²னோபி. விஸஹதீதி ஸக்கோதி. ஸங்கே²பேனாதி நீஹாரேன. ப்³யாமப்பபா⁴யாதி ஸமந்ததோ ஹேட்டா² ச உபரி ச அஸீதிஹத்த²மத்தே டா²னே க⁴னீபூ⁴தாய ச²ப்³ப³ண்ணாய பபா⁴ய, யதோ ச²ப்³ப³ண்ணரம்ஸியோ தளாகதோ மாதிகாயோ விய நிக்க²மித்வா த³ஸஸு தி³ஸாஸு தா⁴வந்தி, ஸா யஸ்மா ப்³யாமமத்தா விய கா²யதி, தஸ்மா ‘‘ப்³யாமப்பபா⁴’’தி வுச்சதி. யஸ்மா அனுப்³யஞ்ஜனானி ச பச்சேகம் ப⁴க³வதோ ஸரீரே பபா⁴ஸம்பத்தியுத்தா ஆகாஸே சந்த³ஸூரியாத³யோ விய விபா⁴தா விரோசந்தி, தஸ்மா தானி ப்³யாமப்பபா⁴ய ஸஹ கேனசி அனபி⁴ப⁴வனீயானி வுத்தானி.

அனத்த²ஸஞ்ஹிதேதி கா⁴தாபேக்க²ம் ஸாமிஅத்தே² பு⁴ம்மவசனம், தேனாஹ ‘‘தாதி³ஸஸ்ஸ வசனஸ்ஸ கா⁴தோ’’தி. அத்தோ² த⁴ம்மதே³ஸனாய ஹேது உப்பஜ்ஜதி ஏத்த², த⁴ம்மதே³ஸனாதி³கோ வா அத்தோ² உப்பஜ்ஜதி ஏதாயாதி அட்டு²ப்பத்தி, பச்சுப்பன்னவத்து².

ஏகம் க³ஹேத்வாதி த⁴ம்மதே³ஸனாஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஸங்கா²தேஸு த்³வீஸு த⁴ம்மதே³ஸனாகாரணம் க³ஹேத்வா. ரத்திச்சே²தோ³ வாதி ஸத்தாஹகரணீயவஸேன க³ந்த்வா ப³ஹி அருணுட்டா²பனவஸேன வுத்தோ, ந வஸ்ஸச்சே²த³வஸேன தஸ்ஸ விஸும் வுச்சமானத்தா. ஏதேன ச வஸ்ஸச்சே²த³பச்சயே ஸத்தாஹகரணீயேன க³மனம் அனுஞ்ஞாதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ந கிஸ்மிஞ்சீதி கிஸ்மிஞ்சி கு³ணே ஸம்பா⁴வனாவஸேன ந மஞ்ஞந்தி. பச்சா² ஸீலம் அதி⁴ட்ட²ஹேய்யாமாதி ஆஜீவஹேது ஸந்தகு³ணப்பகாஸனேன ஆஜீவவிபத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அதிமஞ்ஞிஸ்ஸதீதி அவமஞ்ஞிஸ்ஸதி.

17. ‘‘ஆயஸ்மாதி பியவசனமேத’’ந்தி உச்சனீசஜனஸாமஞ்ஞவஸேன வத்வா புன உச்சஜனாவேணிகவஸேனேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘க³ருகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸாதி⁴வசன’’ந்தி ஆஹ. தத்த² ஸஹ பதிஸ்ஸயேன நிஸ்ஸயேனாதி ஸப்பதிஸ்ஸோ, ஸனிஸ்ஸயோ, தஸ்ஸ க³ருகு³ணயுத்தேஸு கா³ரவவசனந்தி அத்தோ². இத⁴ பன வசனமேவ அதி⁴வசனம். பப்படகோஜந்தி ஆதி³கப்பே உத³கூபரி பட²மம் பத²வீபா⁴வேன ஸஞ்ஜாதம் நவனீதபிண்ட³ஸதி³ஸம் உத³கேபி உப்பிலனஸபா⁴வம் அவிலீயனகம் அதிஸினித்³த⁴மது⁴ரம் அனேகயோஜனஸஹஸ்ஸப³ஹலம் ரஸாதலஸங்கா²தம் பத²வோஜம். யம் ஆதி³கப்பிகேஹி மனுஸ்ஸேஹி ரஸதண்ஹாய க³ஹேத்வா பு⁴ஞ்ஜமானம் தேஸம் கம்மப³லேன உபரிபா⁴கே³ கக்க²ளபா⁴வம் ஆபஜ்ஜித்வா ஹேட்டா² புரிமாகாரேனேவ டி²தம், யஸ்ஸ ச ப³லேன அயம் மஹாபத²வீ ஸபப்³ப³தஸமுத்³த³கானனா ஹேட்டா²உத³கே அனிமுஜ்ஜமானா அவிகிரியமானா குல்லுபரி விய நிச்சலா திட்ட²தி, தம் பத²வீஸாரமண்ட³ந்தி அத்தோ², தேனாஹ பத²வீமண்டோ³திஆதி³. ஸம்பன்னந்தி மது⁴ரரஸேன உபேதம், தேனாஹ ‘‘ஸாது³ரஸ’’ந்தி. உபபன்னப²லோதி ப³ஹுப²லோ. ‘‘நிம்மக்கி²க’’ந்தி வத்வா புன ‘‘நிம்மக்கி²கண்ட³’’ந்தி மக்கி²கண்டா³னம்பி அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. யே பத²வீனிஸ்ஸிதா பாணா, தே தத்த² ஸங்காமேஸ்ஸாமீதி ஏத்த² மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸதிரச்சா²னக³தித்தீ²னம்பி ஹத்த²ஸங்காமனே கிம் அனாமாஸதோ³ஸோ ந ஹோதீதி? ந ஹோதி, கஸ்மா? ‘‘அனாபத்தி, பி⁴க்க²வே, இத்³தி⁴மஸ்ஸ இத்³தி⁴விஸயே’’தி (பாரா. 159) வசனதோ, தேனேவ ப⁴க³வாபி அனாமாஸதோ³ஸம் அத³ஸ்ஸேத்வா ‘‘விபல்லாஸம்பி ஸத்தா படிலபே⁴ய்யு’’ந்தி ஆஹ, கு²த்³த³கோ கா³மோ. மஹந்தோ ஸாபணோ நிக³மோ. பத³வீதிஹாரேனாதி பத³னிக்கே²பேன.

வினயபஞ்ஞத்தியாசனகதா²வண்ணனா

18. வினயபஞ்ஞத்தியா மூலதோ பபு⁴தீதி பாராஜிகாதி³க³ருகானம், தத³ஞ்ஞேஸஞ்ச ஸிக்கா²பதா³னம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸக்கமேன யேபு⁴ய்யேன அபஞ்ஞத்ததம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அபஞ்ஞத்ததாய. தேனேவ தே²ரோ ப⁴க³வந்தம் ‘‘ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேய்ய உத்³தி³ஸேய்ய பாதிமோக்க²’’ந்தி பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸேன ஸஹ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திம் யாசி. க²ந்த⁴கே ஹி ஆனந்த³த்தே²ராதீ³னம் பப்³ப³ஜ்ஜதோ புரேதரமேவ ராஹுலப⁴த்³த³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாய ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அனனுஞ்ஞாதோ மாதாபிதூஹி புத்தோ பப்³பா³ஜேதப்³போ³, யோ பப்³பா³ஜேய்ய ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 105) பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ம் தி³ஸ்ஸதி. இதே⁴வ அட்ட²கதா²யம்பி ‘‘ஸாமம்பி பசனம்…பே… ந வட்டதீ’’தி ச, ‘‘ரத்திச்சே²தோ³ வஸ்ஸச்சே²தோ³ வா ந கதோ’’தி ச வுத்தத்தா புப்³பே³வ ஸாமபாகாதி³படிக்கே²போ அத்தீ²தி பஞ்ஞாயதி. ஏவம் கதிபயஸிக்கா²பதா³னம் பஞ்ஞத்திஸப்³பா⁴வேபி அபஞ்ஞத்தபாராஜிகாதி³கே ஸந்தா⁴ய ‘‘ந தாவ, ஸாரிபுத்த, ஸத்தா² ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேதீ’’தி வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். புது²த்தாரம்மணதோ படினிவத்தித்வா ஸம்மதே³வ ஏகாரம்மணே சித்தேன லீனோ படிஸல்லீனோ நாமாதி ஆஹ ‘‘ஏகீபா⁴வம் க³தஸ்ஸா’’தி, சித்தவிவேகம் க³தஸ்ஸாதி அத்தோ². சிரந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம்.

ஸோளஸவிதா⁴ய பஞ்ஞாயாதி மஜ்ஜி²மனிகாயே அனுபத³ஸுத்தந்ததே³ஸனாயம் ‘‘மஹாபஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ புது²பஞ்ஞோ ஹாஸபஞ்ஞோ ஜவனபஞ்ஞோ திக்க²பஞ்ஞோ நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ’’தி ஆக³தா ச² பஞ்ஞா ச நவானுபுப்³ப³விஹாரஸமாபத்திபஞ்ஞா ச அரஹத்தமக்³க³பஞ்ஞா சாதி ஏவம் ஸோளஸவிதே⁴ன ஆக³தாய பஞ்ஞாய. யேஸம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாவகா ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு ஸந்தி³ஸ்ஸந்தி, தேயேவ லோகே பாகடாதி விபஸ்ஸீஆத³யோவ இத⁴ உத்³த⁴டா, ந இதரே புப்³ப³பு³த்³தா⁴. தேனேவ ஆடானாடியஸுத்தே (தீ³. நி. 3.275 ஆத³யோ) தே³வாபி அத்தனோ பாகடானம் தேஸஞ்ஞேவ க³ஹணம் அகம்ஸு, நாஞ்ஞேஸந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.