1. பத்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா

598. ப³ஹூ பத்தே ஸன்னிசயந்தி ஏத்த² ஸன்னிசயந்தி பா⁴வனபும்ஸகம், ப³ஹூ பத்தே வா க³ஹேத்வா ஸன்னிசயம் கரிஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². ‘‘அட்³ட⁴தேரஸபலமாஸானம் கா³ஹிகா’’தி லிகி²தம். ஏத்த² –

‘‘குடு³வோ சதுபலேய்யோ, குடு³வானம் சதுக்³கு³ணம்;

பத்த²ம் சதுக்³கு³ணோ மாஸா-தி கமாஹு சதுக்³கு³ண’’ந்தி. –

ஆதி³ம் லோகவோஹாரம் த³ஸ்ஸேத்வாவ கேசி பபஞ்சேந்தி.

602. கா²த³னந்தி கா²த³னீயம் ஸூபாதி³. ‘‘ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ மத்தா நாம ஓத³னதோ சதுத்தோ² பா⁴கோ³’’தி (ம. நி. அட்ட². 2.387) ப்³ரஹ்மாயுஸுத்தட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா ஆலோபஸ்ஸ சதுத்த²பா⁴க³ம் ப்³யஞ்ஜனம் அனுரூபந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘பி⁴க்கு²னியா பத்தஸன்னிசயஸ்ஸ வாரிதத்தா தத³னுலோமதோ பி⁴க்கூ²னம்பி து³தியோ வாரிதோ’’தி வுத்தம், தம் ந யுத்தம், பாளியஞ்ஹி ‘‘ஸன்னிசயம் கரேய்யாதி அனதி⁴ட்டி²தோ அவிகப்பிதோ’’தி (பாசி. 735) வுத்தம். ஸோ ஹி கதி²னக்க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 306 ஆத³யோ) நிசயஸன்னிதி⁴ விய ஏகோபி புனதி³வஸே ‘‘ஸன்னிசயோ’’தி வுச்சதி. அனந்தரஸிக்கா²பதே³ பன ‘‘து³தியோ வாரிதோதி அதி⁴ட்டா²னம் நியதம், தஸ்மா த்³வே பத்தே அதி⁴ட்டா²தும் ந லப⁴தி. ஸசே ஏகதோ அதி⁴ட்டா²தி, த்³வேபி ந அதி⁴ட்டி²தா ஹோந்தி. விஸும் விஸும் அதி⁴ட்டா²தி, து³தியோ அனதி⁴ட்டி²தோ’’தி வத³ந்தி. விகப்பேதும் பன ப³ஹூபி லப⁴தி. இதா³னி வத்தப்³ப³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘நாமமத்தே விஸேஸோ’’தி வுத்தம். தத்த² நாமந்தி மஜ்ஜி²மோ மஜ்ஜி²மோமகோ மஜ்ஜி²முக்கட்டோ²திஆதி³.

608. ‘‘பாகஸ்ஸ ஹி ஊனத்தா பத்தஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தீ’’தி வசனதோ அதி⁴ட்டி²தபத்தோபி க²ரபாகேன ஸேதத்தா அதி⁴ட்டா²னம் விஜஹதீதி சே? ந, அதி⁴ட்டா²னவிஜஹனேஸு நவஸு அனாக³தத்தா, தஸ்மா பட²மபாகானம் ஏவ ஊனத்தா பத்தஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தி, தஸ்மிம் ஸதி அஞ்ஞம் விஞ்ஞாபேதும் ந வட்டதி. ‘‘ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேனா’’தி ஹி வுத்தம். சி²த்³தே³, ராஜியா வா ஹி ஸதி தேஹி அதி⁴ட்டா²னம் விஜஹதீதி விஜஹிதே நாயம் படிஸேதோ⁴, தஸ்மா பச்சுத்³த⁴ரித்வா, விகப்பேத்வாபி அஞ்ஞம் விஞ்ஞாபேதும் ந லப⁴தி.

ஏவம் பத்தகாரகோ மூலம் லபி⁴த்வாதி ஏத்த² பசித்வா ட²பிததி³வஸதோ பட்டா²ய. தா³துகாமோ ஹுத்வாதி ஏத்த² தி³ன்னதி³வஸதோ, ஸுததி³வஸதோ வா பட்டா²ய த³ஸாஹம் வேதி³தப்³ப³ம். லிங்க³பரிவத்தேன பன த³ஸாஹாதிக்கமே பத்தஸாமிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ, பி⁴க்கு²னியா பன ரத்தாதிக்கமே நிஸ்ஸக்³கி³யம்.

பத்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.