5. அத்ததீ³பவக்³கோ³
1. அத்ததீ³பஸுத்தவண்ணனா
43. த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி ஆபோ ஏத்த² க³தாதி தீ³போ, தீ³போ வியாதி தீ³போ ஓகே⁴ஹி அனஜ்ஜோ²த்த²ரனீயதாய. யோ பரோ ந ஹோதி, ஸோ அத்தா, இத⁴ பன த⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோ. அத்தா தீ³போ ஏதேஸந்தி அத்ததீ³பா. படிஸரணத்தோ² தீ³பட்டோ²தி ஆஹ – ‘‘அத்தஸரணாதி இத³ம் தஸ்ஸேவ வேவசன’’ந்தி. லோகியலோகுத்தரோ த⁴ம்மோ அத்தா நாம ஏகந்தனாத²பா⁴வதோ. பட²மேன பதே³ன வுத்தோ ஏவ அத்தோ² து³தியபதே³ன வுச்சதீதி வுத்தம் ‘‘தேனேவாஹா’’திஆதி³. யவதி ஏதஸ்மா ப²லம் பஸவதீதி யோனி, காரணம். கிம் பபு⁴தி உப்பத்திட்டா²னம் ஏதேஸந்தி கிம் பபு⁴திகா. பஹானத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். தேனேவாஹ ‘‘புப்³பே³ சேவ…பே… தே பஹீயந்தீ’’தி. ந பரிதஸ்ஸதி தண்ஹாபரித்தாஸஸ்ஸ அபா⁴வதோ. விபஸ்ஸனங்கே³னாதி விபஸ்ஸனாஸங்கா²தேன காரணேன.
அத்ததீ³பஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. படிபதா³ஸுத்தவண்ணனா
44. ஸபா⁴வதோஸந்தோ விஜ்ஜமானோ காயோ ரூபாதி³த⁴ம்மஸமூஹோதி ஸக்காயோதி ஆஹ – ‘‘ஸக்காயோ து³க்க²’’ந்தி. தி³ட்டி² ஏவ ஸமனுபஸ்ஸனா, தி³ட்டி²ஸஹிதா வா ஸமனுபஸ்ஸனா தி³ட்டி²ஸமனுபஸ்ஸனா, தி³ட்டி²மஞ்ஞனாய ஸத்³தி⁴ம் இதரமஞ்ஞனா. ஸஹ விபஸ்ஸனாய சதுமக்³க³ஞாணம் ஸமனுபஸ்ஸனா ‘‘சதுன்னம் அரியஸச்சானம் ஸம்மதே³வ அனுரூபதோ பஸ்ஸனா’’தி கத்வா.
படிபதா³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. அனிச்சஸுத்தவண்ணனா
45. விராகோ³ நாம மக்³கோ³, விமுத்திப²லந்தி ஆஹ – ‘‘மக்³க³க்க²ணே விரஜ்ஜதி, ப²லக்க²ணே விமுச்சதீ’’தி. அக்³க³ஹேத்வாதி ஏவம் நிருஜ்ஜ²மானேஹி ஆஸவேஹி ‘‘அஹம் மமா’’தி கஞ்சி த⁴ம்மம் அனாதி³யித்வா. ‘‘சித்தம் விரத்தம், விமுத்தம் ஹோதீ’’தி வுத்தத்தா ப²லம் க³ய்ஹதி, ‘‘கீ²ணா ஜாதீ’’திஆதி³னா பச்சவேக்க²ணாதி ஆஹ ‘‘ஸஹ ப²லேன பச்சவேக்க²ணத³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி. உபரி கத்தப்³ப³கிச்சாபா⁴வேன டி²தம். தேனாஹ ‘‘விமுத்தத்தா டி²த’’ந்தி. யம் பத்தப்³ப³ம், தம் அக்³க³ப²லஸ்ஸ பத்தபா⁴வேன அதி⁴க³தத்தா ஸந்துட்ட²ம் பரிதுட்ட²ம்.
அனிச்சஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
4. து³தியஅனிச்சஸுத்தவண்ணனா
46. புப்³ப³ந்தம் அதீதக²ந்த⁴கோட்டா²ஸம். அனுக³தாதி ஸஸ்ஸதாதீ³னி கப்பேத்வா க³ஹணவஸேன அனுக³தா. அட்டா²ரஸ தி³ட்டி²யோதி சதஸ்ஸோ ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யோ, சதஸ்ஸோ ஏகச்சஸஸ்ஸததி³ட்டி²யோ, சதஸ்ஸோ அந்தானந்திகதி³ட்டி²யோ, சதஸ்ஸோ அமராவிக்கே²பதி³ட்டி²யோ, த்³வே அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னதி³ட்டி²யோதி ஏவம் அட்டா²ரஸ தி³ட்டி²யோ ந ஹோந்தி பச்சயகா⁴தேன. அபரந்தந்தி அனாக³தம் க²ந்த⁴கோட்டா²ஸம் ஸஸ்ஸதாதி³பா⁴வம் கப்பேத்வா க³ஹணவஸேன அனுக³தா. ஸோளஸ ஸஞ்ஞீவாதா³, அட்ட² அஸஞ்ஞீவாதா³, அட்ட² நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³, ஸத்த உச்சே²த³வாதா³, பஞ்ச பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³தி ஏவம் சதுசத்தாலீஸ தி³ட்டி²யோ ந ஹோந்தி பச்சயகா⁴தேன. ஸஸ்ஸததி³ட்டி²தா²மஸோ சேவ ஸீலப்³ப³ததி³ட்டி²பராமாஸோ ச ந ஹோதி பச்சயகா⁴தேன. தேனாஹ ‘‘ஏத்தாவதா பட²மமக்³கோ³ த³ஸ்ஸிதோ’’தி அனவஸேஸதி³ட்டி²பஹானகித்தனதோ. பஹீனா விக்க²ம்பி⁴தா. இத³ம் பனாதி ‘‘ரூபஸ்மி’’ந்திஆதி³.
து³தியஅனிச்சஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
5. ஸமனுபஸ்ஸனாஸுத்தவண்ணனா
47. பரிபுண்ணகா³ஹவஸேனாதி பஞ்சக்க²ந்தே⁴ அஸேஸேத்வா ஏகஜ்ஜ²ம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹணவஸேன. ஏதேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞதரம் ‘‘அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி. இதீதி ஏவம். யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அயம் அத்ததி³ட்டி²ஸங்கா²தா ஸமனுபஸ்ஸனா அத்தி² படிபக்கே²ன அவிஹதத்தா ஸம்விஜ்ஜதி. பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானந்தி சக்கா²தீ³னம் இந்த்³ரியானம்.
ஆரம்மணந்தி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணம். மானவஸேன ச தி³ட்டி²வஸேன ச ‘‘அஸ்மீ’’தி கா³ஹே ஸிஜ்ஜ²ந்தே தம்ஸஹக³தா தண்ஹாபி தக்³க³ஹிதாவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன அஸ்மீதி ஏவம்பிஸ்ஸ ஹோதீ’’தி. க³ஹேத்வாதி அஹம்காரவத்து²வஸேன க³ஹேத்வா. அயம் அஹமஸ்மீதி அயம் சக்கா²தி³கோ, ஸுகா²தி³கோ வா அஹமஸ்மி. ‘‘ரூபீ அத்தா அரோகோ³ பரம் மரணா’’தி ஏவமாதி³க³ஹணவஸேன பவத்தனதோ வுத்தம் ‘‘ரூபீ ப⁴விஸ்ஸந்திஆதீ³னி ஸப்³பா³னி ஸஸ்ஸதமேவ ப⁴ஜந்தீ’’தி. விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸதோ புப்³பே³ யதே²வாகாரானி பஞ்சிந்த்³ரியானி, அத² விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸதோ பரம் தேனேவாகாரேன டி²தேஸு சக்கா²தீ³ஸு இந்த்³ரியேஸு அவிஜ்ஜா பஹீயதி விபஸ்ஸனம் வட்³ட⁴ஏத்வா மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³னேன, அத² மக்³க³பரம்பராய அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதி. தண்ஹாமானதி³ட்டி²யோ கம்மஸம்பா⁴ரபா⁴வதோ. கம்மஸ்ஸ…பே… ஏகோ ஸந்தீ⁴தி ஹேதுப²லஸந்தி⁴. புன ஏகோ ஸந்தீ⁴தி ப²லஹேதுஸந்தி⁴மாஹ. தயோ பபஞ்சா அதீதோ அத்³தா⁴ அதீதப⁴வஅத்³தா⁴னம் தேஸம் அதி⁴ப்பேதத்தா. அனாக³தஸ்ஸ பச்சயோ த³ஸ்ஸிதோ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ வஸேன. ஸுதவதோ பன அரியஸாவகஸ்ஸ வஸேன வட்டஸ்ஸ வூபஸமோ த³ஸ்ஸிதோதி.
ஸமனுபஸ்ஸனாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
6. க²ந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா
48. ததே²வாதி ஆரம்மணபா⁴வேனேவ. ஆரம்மணகரணவஸேன உபாதா³னேஹி உபாதா³தப்³ப³ந்தி உபாதா³னியம். இதா⁴பீதி உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸுபி. விபா⁴க³த்தே² க³ய்ஹமானே அனிட்ட²ப்பஸங்கோ³பி ஸியா, அபி⁴த⁴ம்மே ச ராஸட்டோ² ஏவ ஆக³தோ, ‘‘ததே³கஜ்ஜ²ம் அபி⁴ஸம்யுஹித்வா’’தி வசனதோ ‘‘ராஸட்டே²ன’’இச்சேவ வுத்தம்.
க²ந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
7-8. ஸோணஸுத்தாதி³வண்ணனா
49-50. விஸிட்டோ²தி பதா⁴னோ. உத்தமோதி உக்கட்டோ². அஞ்ஞம் கிம் ப⁴வேய்யாதி அஞ்ஞம் கிம் காரணம் ப⁴வேய்ய ததா² ஸமனுபஸ்ஸனாய அஞ்ஞேஸம் அவிஜ்ஜமானதாய வசனபரிட்டி²திபபி⁴ன்னதோ. வஜிரபே⁴த³தே³ஸனம் நாம அத்த²தோ தேபரிவட்டதே³ஸனா.
ஸோணஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
9-10. நந்தி³க்க²யஸுத்தாதி³வண்ணனா
51-52. நவமத³ஸமேஸூதி ஸுத்தத்³வயம் ஸஹேவ உத்³த⁴டம், த்³வீஸுபி அத்த²வண்ணனாய ஸரிக்க²பா⁴வதோ. நந்த³னட்டே²ன நந்தீ³, ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³. ஸதிபி ஸத்³த³த்த²தோ பே⁴தே³ ‘‘இமேஸம் அத்த²தோ நின்னானாகரணதாயா’’தி வத்வாபி பஹாயகத⁴ம்மபே⁴தே³ன பன லப்³ப⁴தேவ பே⁴த³மத்தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய வா’’திஆதி³ வுத்தம். விரஜ்ஜந்தோ ராக³ம் பஜஹதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தாவதாதி ‘‘நந்தி³க்க²யா ராக³க்க²யோ’’தி ஏத்தாவதா. விபஸ்ஸனம் நிட்ட²பேத்வா விபஸ்ஸனாகிச்சஸ்ஸ பரியோஸானேன. ராக³க்க²யாதி வுட்டா²னகா³மினிபரியோஸானாய விபஸ்ஸனாய ராக³ஸ்ஸ கே²பிதத்தா. அனந்தரம் உப்பன்னேன அரியமக்³கே³ன ஸமுச்சே²த³வஸேன நந்தி³க்க²யோதி. தேனாஹ ‘‘இத⁴ மக்³க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா’’தி. அனந்தரம் பன உப்பன்னேன அரியப²லேன படிபஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன நந்தி³ராக³க்க²யா ஸப்³ப³ம் ஸம்கிலேஸதோ சித்தம் விமுச்சதீதி. தேனாஹ ‘‘ப²லம் த³ஸ்ஸித’’ந்தி.
நந்தி³க்க²யஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
அத்ததீ³பவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
மூலபண்ணாஸகோ ஸமத்தோ.