10. புப்ப²வக்³கோ³

1. நதீ³ஸுத்தவண்ணனா

93. பப்³ப³தேய்யாதி பப்³ப³ததோ ஆக³தா. ததோ ஏவ ஓஹாரினீ. தேனஸ்ஸா சண்ட³ஸோததம் த³ஸ்ஸேதி. தூ³ரம் க³ச்ச²தீதி தூ³ரங்க³மா. தேனஸ்ஸா மஹோக⁴தம் த³ஸ்ஸேதி.

ஸோதேதி வட்டஸோதே. சதூஹி கா³ஹேஹீதி ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³னயப்பவத்தேஹி சதூஹி கா³ஹேஹி. பலுஜ்ஜனத்தாதி சி²ன்னத்தா. ஸோகாதி³ப்³யஸனப்பத்தீதி ஸோகாதி³அனத்து²ப்பத்தி.

நதீ³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. புப்ப²ஸுத்தவண்ணனா

94. விவத³தீதி விவாத³ம் கரோதி. வத³ந்தோதி அயதா²ஸபா⁴வேன வத³ந்தோ. விவத³தி த⁴ம்மதாய விருத்³த⁴ம் கத்வா வத³தி. லோகத⁴ம்மோதி லுஜ்ஜனஸபா⁴வத⁴ம்மோ. கோ பன ஸோதி ஆஹ ‘‘க²ந்த⁴பஞ்சக’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘தம் ஹீ’’திஆதி³. கத²ம் கரோமீதி கேன பகாரேனாஹம் பா³லம் அஜானந்தம் கரோமி. தேனாஹ ‘‘மய்ஹம் ஹீ’’திஆதி³. ததா² சாஹ ‘‘அக்கா²தோ வோ மயா மக்³கோ³’’திஆதி³ (த⁴. ப. 275). ‘‘தயோ லோகா கதி²தா’’தி வத்வா தம் விவரிதும் ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ.

புப்ப²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பே²ணபிண்டூ³பமஸுத்தவண்ணனா

95. கேனசி காரணேன யுஜ்ஜி²த்வா க³ஹேதும் ந ஸக்காதி அயுஜ்ஜா² நாம. நிவத்தனட்டா²னேதி உத³கப்பவாஹஸ்ஸ நிவத்திதட்டா²னே.

அனுஸோதாக³மனேதி அனுஸோதம் ஆக³மனஹேது, ‘‘அனுஸோதாக³மனேனா’’தி வா பாடோ². அனுபுப்³பே³ன பவட்³டி⁴த்வாதி தத்த² தத்த² உட்டி²தானம் கு²த்³த³கமஹந்தானம் பே²ணபிண்டா³னம் ஸம்ஸக்³கே³ன பகாரதோ வுத்³தி⁴ம் பத்வா. ஆவஹேய்யாதி ஆனேத்வா வஹேய்ய. காரணேன உபபரிக்கே²ய்யாதி ஞாணேன வீமம்ஸேய்ய. ‘‘ஸாரோ நாம கிம் ப⁴வேய்யா’’தி வத்வா ஸப்³ப³ஸோ தத³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விலீயித்வா வித்³த⁴ம்ஸேய்யேவா’’தி ஆஹ. தேன ரூபம்பி நிஸ்ஸாரதாய பி⁴ஜ்ஜதேவாதி த³ஸ்ஸேதி. யதா² ஹி அனிச்சதாய அஸாரதாஸித்³தி⁴, ஏவம் அஸாரதாயபி அனிச்சதாஸித்³தீ⁴தி அனிச்சதாய ஏவ நிச்சஸாரம் தி²ரபா⁴வஸாரம் து⁴வஸாரம் ஸாமீனிவாஸீகாரகபூ⁴தஸ்ஸ அத்தனோ வஸே பவத்தனம்பேத்த² நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ரூபம்பி…பே… நிஸ்ஸாரமேவா’’தி. ஸோதி பே²ணபிண்டோ³. க³ஹிதோபி உபாயேன தமத்த²ம் ந ஸாதே⁴தி அனரஹத்தா. அனேகஸந்தி⁴க⁴டிதோ ததா² ததா² க⁴டிதோ ஹுத்வா.

ப்³யாமமத்தம்பி ஏதரஹி மனுஸ்ஸானம் வஸேன. அவஸ்ஸமேவ பி⁴ஜ்ஜதி தரங்க³ப்³பா⁴ஹதம் ஹுத்வா.

தஸ்மிம் தஸ்மிம் உத³கபி³ந்து³ம்ஹி பதிதே. உத³கதலந்தி உத³கபிட்டி²ம். அஞ்ஞதோ பதந்தம் உத³கபி³ந்து³ம். உத³கஜல்லந்தி ஸந்தானகம் ஹுத்வா டி²தம் உத³கமலம். தஞ்ஹி ஸம்கட்³டி⁴த்வா ததோ உத³கம் புடம் கரோதி, தஸ்மிம் புடே புப்³பு³ளஸமஞ்ஞா. வத்து²ந்தி சக்கா²தி³வத்து²ம். ஆரம்மணந்தி ரூபாதி³ஆரம்மணம். கிலேஸஜல்லந்தி புரிமஸித்³த⁴ம், படிலப்³ப⁴மானம் வா கிலேஸமலம். ப²ஸ்ஸஸங்க⁴ட்டனந்தி ப²ஸ்ஸஸமோதா⁴னம். புப்³பு³ளஸதி³ஸா முஹுத்தரமணீயதாய. யஸ்மா க⁴ம்மகாலே ஸூரியாதபஸந்தாபாபி⁴னிப்³ப³த்தரஸ்மிஜாலனிபாதே தாதி³ஸே பூ⁴மிபதே³ஸே இதோ சிதோ ஸமுக்³க³தவாதவேக³ஸமுத்³த⁴டவிருள்ஹஸங்கா²தேஸு பரிப்³ப⁴மந்தேஸு அணுபரமாணுதஜ்ஜாரிப்பகாரேஸு பூ⁴தஸங்கா⁴தேஸு மரீசிஸமஞ்ஞா, தஸ்மா ஸப்³ப³ஸோ ஸாரவிரஹிதாதி வுத்தம் ‘‘ஸஞ்ஞாபி அஸாரகட்டே²ன மரீசிஸதி³ஸா’’தி. யஸ்மா ச பஸ்ஸந்தானம் யேபு⁴ய்யேன உத³காகாரேன கா²யதி, தஸ்மா ‘‘க³ஹேத்வா பிவிதும் வா’’திஆதி³ வுத்தம். நீலாதி³அனுப⁴வனத்தா²யாதி நீலாதி³ஆரம்மணஸ்ஸ அனுப⁴வனத்தா²ய. ப²ந்த³தீதி ப²ந்த³னாகாரப்பத்தா விய ஹோதி அப்பஹீனதண்ஹஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. விப்பலம்பே⁴தி அப்பஹீனவிபல்லாஸம் புக்³க³லம். தேனாஹ ‘‘இத³ம் நீலக’’ந்திஆதி³. ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸதோ ஹி சித்தவிபல்லாஸோ, ததோ தி³ட்டி²விபல்லாஸோதி. விப்பலம்ப⁴னேனாதி விப்பகாரவஸேனேவ ஆரம்மணஸ்ஸ லம்ப⁴னேன. விப்பகாரவஸேன ஹி ஏதம் லம்ப⁴னம், யதி³த³ம் அனுத³கமேவ உத³கம் கத்வா த³ஸ்ஸனம் அனக³ரமேவ நக³ரம் கத்வா க³ந்த⁴ப்³ப³னாடகாதி³த³ஸ்ஸனம்.

குக்குகம் வுச்சதி கத³லிக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸப்³ப³பத்தவட்டீனம் அப்³ப⁴ந்தரே த³ண்ட³கந்தி ஆஹ ‘‘அகுக்குகஜாதந்தி அந்தோ அஸஞ்ஜாதக⁴னத³ண்ட³க’’ந்தி. ந ததா² ஹோதீதி யத³த்தா²ய உபனீதம், தத³த்தா²ய ந ஹோதி. நானாலக்க²ணோதி நானாஸபா⁴வோ. ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴வாதி ஏகோ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴த்வேவ வுச்சதி.

அஸ்ஸாதி புரிஸஸ்ஸ. அபக³தபடலபிளகந்தி அபக³தபடலதோ³ஸஞ்சேவ அபக³தபிளகதோ³ஸஞ்ச. அஸாரபா⁴வத³ஸ்ஸனஸமத்த²ந்தி அஸாரஸ்ஸ அஸாரபா⁴வத³ஸ்ஸனஸமத்த²ம். இத்தராதி பரித்தகாலா, ந சிரட்டி²திகா. தேனாஹ ‘‘லஹுபச்சுபட்டா²னா’’தி. அஞ்ஞதே³வ ச ஆக³மனகாலே சித்தந்தி இத³ஞ்ச ஓளாரிகவஸேனேவ வுத்தம். ததா² ஹி ஏகச்ச²ரக்க²ணே அனேககோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்கா²னி சித்தானி உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி. மாயாய த³ஸ்ஸிதம் ரூபம் மாயாதி வுத்தம். யம்கிஞ்சிதே³வ கபாலிட்ட²கபாஸாணவாலிகாதி³ம். வஞ்சேதீதி அஸுவண்ணமேவ ஸுவண்ணந்தி, அமுத்தமேவ முத்தாதிஆதி³னா வஞ்சேதி. நனு ச ஸஞ்ஞாபி மரீசி விய விப்பலம்பே⁴தி வஞ்சேதி, இத³ம்பி விஞ்ஞாணம் மாயா விய வஞ்சேதீதி கோ இமேஸம் விஸேஸோதி? வசனத்தோ² நேஸம் ஸாதா⁴ரணோ. ததா²பி ஸஞ்ஞா அனுத³கம்யேவ உத³கம் கத்வா கா³ஹாபேந்தீ, அபுரிஸஞ்ஞேவ புரிஸம் கத்வா கா³ஹாபேந்தீ விப்பலம்ப⁴னவஸேன அப்பவிஸயா, விஞ்ஞாணம் பன யம் கிஞ்சி அதம்ஸபா⁴வம் தம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தீ மாயா விய மஹாவிஸயா. தேனாஹ ‘‘யம்கிஞ்சிதே³வா’’திஆதி³. ஏவம்பீதி அதிவிய லஹுபரிவத்திபா⁴வேனபி மாயாஸதி³ஸந்தி.

தே³ஸிதாதி ஏவம் தே³ஸிதா பே²ணபிண்டா³தி³உபமாஹி.

பூ⁴ரி வுச்சதி பத²வீ, ஸண்ஹட்டே²ன விபுலட்டே²ன ச பூ⁴ரிஸதி³ஸபஞ்ஞதாய பூ⁴ரிபஞ்ஞோ. தேனாஹ ‘‘ஸண்ஹபஞ்ஞேன சேவா’’திஆதி³. கிமிக³ணாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அனேககி³ஜ்ஜா²தி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. பவேணீதி த⁴ம்மபப³ந்தோ⁴. பா³லலாபினீ ‘‘அஹம் மமா’’திஆதி³னா. ஸேஸதா⁴துயோ க³ஹேத்வாவ பி⁴ஜ்ஜதி ஏகுப்பாதே³கனிரோத⁴த்தா, வத்து²ரூபனிஸ்ஸயபச்சயத்தா ‘‘அய’’ந்தி ந விஸும் க³ஹிதம். வத⁴பா⁴வதோதி வத⁴ஸ்ஸ மரணஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வதோ. ஸரணந்தி படிஸரணம்.

பே²ணபிண்டூ³பமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4-6. கோ³மயபிண்ட³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

96-98. ஸஸ்ஸதம் ஸப்³ப³காலம் யாவ கப்பவுட்டா²னா ஹோந்தீதி ஸஸ்ஸதியோ, ஸினேருஆத³யோ. தாஹி ஸமம் ஸமகாலம். அனேனாதி ப⁴க³வதா. நயித³ந்தி ஏத்த² ய-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, இத³ந்தி நிபாதபத³ம். தம் பன யேன யேன ஸம்ப³ந்தீ⁴யதி, தம் திலிங்கோ³வ ஹோதீதி ‘‘அயம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ’’தி வுத்தம். ‘‘ந பஞ்ஞாயேய்யா’’தி வத்வா தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘மக்³கோ³ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். விவட்டேந்தோதி வினிவட்டேந்தோ அப்பவத்திம் கரோந்தோ.

ராஜதா⁴னீதி ரஞ்ஞோ நிவாஸனக³ரம். ஸுத்தமயந்தி சித்தவண்ணவட்டிகாமயம்.

கோ³மயபிண்ட³ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. க³த்³து³லப³த்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

99. யம் மஹாஸமுத்³தோ³தி ஏத்த² யந்தி ஸமயஸ்ஸ பச்சாமஸனம். பு⁴ம்மத்தே² சேதம் பச்சத்தவசனந்தி ஆஹ ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே’’தி. ஸோ ச ஸமயோ அயந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பஞ்சமே ஸூரியே உட்டி²தே’’தி ஆஹ. பரிச்சே²த³ம் ந வதா³மி பரிச்சே²த³காரிகாய அக்³க³மக்³க³விஜ்ஜாய அனதி⁴க³தத்தா. ஸுனகோ² விய வட்டனிஸ்ஸிதோ பா³லோ அஸவஸபா⁴வதோ. க³த்³து³லோ விய தி³ட்டி²ப³ந்தோ⁴. ஸக்காயோ தஸ்ஸ அஸவஸபா⁴வதோ. புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஸக்காயானுபரிவத்தனந்தி ‘‘ஸந்தானே ஸத்தவோஹாரோ’’தி தம் ததோ அஞ்ஞம் கத்வா பே⁴தே³ன நித்³தே³ஸோ.

க³த்³து³லப³த்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. து³தியக³த்³து³லப³த்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

100. தி³ட்டி²க³த்³து³லனிஸ்ஸிதாயாதி ஸஹஜாதாதி³பச்சயவஸேன தி³ட்டி²க³த்³து³லனிஸ்ஸிதாய நிஸ்ஸாயேவ பவத்ததி ததோ அத்தானம் விவேசேதும் அஸக்குணேய்யத்தா. சித்தஸம்கிலேஸேனேவாதி த³ஸவித⁴கிலேஸவத்து²வஸேன சித்தஸ்ஸ ஸம்கிலிட்ட²பா⁴வேன. அரியமக்³கா³தி⁴க³மனேன சித்தஸ்ஸ வோதா³னத்தா வோதா³யந்தி விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

விசரணசித்தந்தி க³ஹேத்வா விசரணவஸேன விசரணசித்தம். ஸங்கா²னாமாதி ஏவம்னாமகா. ப்³ராஹ்மணபாஸண்டி³காதி ஜாதியா ப்³ராஹ்மணா, ச²ன்னவுதியா பாஸண்டே³ஸு தம் ஸங்கா²ஸஞ்ஞிதம் பாஸண்ட³ம் பக்³க³ய்ஹ விசரணகா. படகோட்ட²கந்தி து³ஸ்ஸாபணகம். த³ஸ்ஸேந்தாதி யதா²க³திகம்மவிபாகசித்ததம் த³ஸ்ஸேந்தா. தம் சித்தந்தி தம் படகோட்ட²கசித்தம் க³ஹேத்வா விசரந்தி. சிந்தேத்வா கதத்தாதி ‘‘இமஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ஏவம் ஹத்த²பாதா³, ஏவம் முக²ம் லிகி²தப்³ப³ம், ஏவம் ஆகாரவத்த²க்³க³ஹணானி, ஏவம் கிரியாவிஸேஸா, ஏவம் கிரியாவிபா⁴க³ம், ஸத்தவிஸேஸானம் விபா⁴க³ம் காதப்³ப³’’ந்தி தஸ்ஸ உப்³ப³த்தனகி²பனபவத்தனாதி³பயோஜனஞ்சாதி ஸப்³ப³மேதம் ததா² சிந்தேத்வா கதத்தா சித்தேன மனஸா சிந்திதம் நாம. உபாயபரியேஸனசித்தந்தி ‘‘ஹத்த²பாதா³ ஏவம் லிகி²தப்³பா³’’திஆதி³னா யதா²வுத்தஉபாயஸ்ஸ சேவ புப்³பே³ பவத்தஸ்ஸ பூ⁴மிபரிகம்மவண்ணதா⁴துஸம்மாயோஜனுபாயஸ்ஸ ச வஸேன பவத்தம் சித்தம். ததோபி சித்ததரந்தி ததோ சித்தகம்மதோபி சித்ததரம் சித்தகாரேன சிந்திதப்பகாரானம் ஸப்³பே³ஸம்யேவ சித்தகம்மே அனிப்ப²ஜ்ஜனதோ. கம்மசித்தேனாதி கம்மவிஞ்ஞாணேன. கம்மசித்தேனாதி வா கம்மஸ்ஸ சித்தபா⁴வேன. ஸோ கம்மஸ்ஸ விசித்தபா⁴வோ தண்ஹாவஸேன ஜாயதீதி வேதி³தப்³போ³. ஸ்வாயமத்தோ² அட்ட²ஸாலினீடீகாயம் விபா⁴விதோ. ஏவம் சித்தாதி ஏவம் சித்தரூபவிஸேஸா. யோனிம் உபனேதீதி தம் தம் அண்ட³ஜாதி³பே⁴த³ம் யோனிவிஸேஸம் பாபேதி வண்ணவிஸேஸோ விய ப²லிகமணிகம். ந ஹி விஸேஸா ஹிதவிசித்தஸாமத்தி²யகம்மம் யோனிம் உபனேதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ விபாகுப்பத்தியா பச்சயோ ஹோதி. யோனிமூலகோ தேஸம் சித்தபா⁴வோதி யம் யம் யோனிம் கம்மம் ஸத்தே உபனேதி, தம்தம்யோனிமூலகோ தேஸம் ஸத்தானம் சித்தவிசித்தபா⁴வோ. தேனாஹ ‘‘யோனிஉபக³தா’’திஆதி³. ஸதி³ஸசித்தாவ ஸதி³ஸசித்தபா⁴வா ஏவ. இதீதிஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ உப்படிபாடியா நிக³மனம்.

திரச்சா²னக³தசித்தபா⁴வதோ சித்தஸ்ஸேவ ஸவிஸேஸம் சித்தபா⁴வகரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² சித்தம் நாமேதம் சித்ததரமேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸஹஜாதத⁴ம்மசித்ததாயாதி ராகா³தி³ஸத்³தா⁴தி³த⁴ம்மவிசித்தபா⁴வேன. பூ⁴மிசித்ததாயாதி அதி⁴ட்டா²னசித்ததாய. கம்மனானத்தம் மூலம் காரணம் ஏதேஸந்தி கம்மனானத்தமூலகா, தேஸம். லிங்க³னானத்தம் இத்தி²லிங்கா³தி³னானத்தவஸேன சேவ தம்தம்ஸண்டா²னனானத்தவஸேன ச வேதி³தப்³ப³ம். ஸஞ்ஞானானத்தம் இத்தி²புரிஸதே³வமனுஸ்ஸாதி³ஸஞ்ஞானானத்தவஸேன. வோஹாரனானத்தம் திஸ்ஸோதிஆதி³வோஹாரனானத்தவஸேன. சித்தானம் விசித்தானம். தம்தம்வோஹாரனானத்தம்பி சித்தேனேவ பஞ்ஞபீயதி. ரங்க³ஜாதரூபஸமுட்டா²பனாதி³னா வத்த²ம் ரஞ்ஜயதீதி ரஜகோ, வண்ணகாரோ. புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸஞ்ஞிதரூபஸமுட்டா²பனதா நியதா ஏகந்திகாதி புது²ஜ்ஜனக்³க³ஹணம். ‘‘அபி⁴ரூபம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதீ’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴.

து³தியக³த்³து³லப³த்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. வாஸிஜடஸுத்தவண்ணனா

101. அத்த²ஸ்ஸாதி ஹிதஸ்ஸ. அஸாதி⁴கா ‘‘பா⁴வனானுயோக³ம் அனனுயுத்தஸ்ஸா’’தி அனனுயுத்தஸ்ஸ வுத்தத்தா. இதராதி ஸுக்கபக்க²உபமா. ஸாதி⁴கா பா⁴வனாயோக³ஸ்ஸ அனுயுத்தத்தா. தஞ்ஹி தஸ்ஸ ஸாதி⁴கா வேதி³தப்³பா³. ஸம்பா⁴வனத்தே²தி பரமத்த²ஸம்பா⁴வனே. ஏவஞ்ஹி கண்ஹபக்கே²பி அபிஸத்³த³க்³க³ஹணம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. ஸம்பா⁴வனத்தே²தி வா பரிகப்பனத்தே²தி அத்தோ². ஸங்கா²தப்³பே³ அத்தே² அனியமதோ வுச்சமானே ஸங்கா²தோ அனியமத்தோ² வாஸத்³தோ³ வத்தப்³போ³தி ‘‘அட்ட² வா’’திஆதி³ வுத்தம். ஊனாதி⁴கானீதி ஊனானிபி அதி⁴கானிபி கிஞ்சாபி ஹோந்தி, ஏகம்ஸோ பன க³ஹேதப்³போ³தி ‘‘அட்ட² வா த³ஸ வா த்³வாத³ஸ வா’’தி வுத்தம். ஏவம் வசனம் ஸந்தா⁴ய ‘‘வசனஸிலிட்ட²தாயா’’திஆதி³ வுத்தம். பாத³னக²ஸிகா²ஹி அகோபனவஸேன ஸம்மா அதி⁴ஸயிதானி. உதுந்தி உண்ஹஉதும் காயுஸ்மாவஸேன. தேனாஹ ‘‘உஸ்மீகதானீ’’தி. பா⁴விதானீதி குக்குடவாஸனாய வாஸிதானி. ஸம்மாஅதி⁴ஸயனாதி³திவித⁴கிரியாகரணேன இமம் அப்பமாத³ம் கத்வா. ஸோத்தி²னா அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜிதுந்தி அனந்தராயேன ததோ நிக்க²மிதும். இதா³னி தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘தே ஹீ’’திஆதி³மாஹ. ஸயம்பீதி அண்டா³னி. பரிணாமந்தி பரிபக்கம் ப³ஹினிக்க²மனயோக்³க³தம்.

தந்தி ஓபம்மஸம்படிபாத³னம். ஏவந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரேன. அத்தே²னாதி உபமேய்யத்தே²ன. ஸம்ஸந்தி³த்வா ஸம்மா யோஜேத்வா. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மவஸேன ஞாணஸ்ஸ திக்கா²தி³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஞாணஸ்ஸ ஹி ஸபா⁴வதோ ஸதினேபக்கதோ ச திக்க²பா⁴வோ, ஸமாதி⁴வஸேன ஸூரபா⁴வோ, ஸத்³தா⁴வஸேன விப்பஸன்னபா⁴வோ, வீரியவஸேன பரிணாமபா⁴வோ. பரிணாமகாலோதி ப³லவவிபஸ்ஸனாகாலோ. வட்³டி⁴தகாலோதி வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாகாலோ. அனுலோமட்டா²னஸ்ஸ ஹி விபஸ்ஸனா க³ஹிதக³ப்³பா⁴ நாம ததா³ மக்³க³க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ க³ஹிதத்தா. தஜ்ஜாதிகந்தி தஸ்ஸ விபஸ்ஸனானுயோக³ஸ்ஸ அனுரூபம். ஸத்தா²பி கா³தா²ய அவிஜ்ஜண்ட³கோஸம் பஹரதி பி⁴ந்தா³பேதி.

ஓலம்ப³கஸங்கா²தந்தி ஓலம்ப³கஸுத்தஸங்கா²தம். பலந்தி தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ நாமம். தா⁴ரேத்வாதி தா³ரூனம் ஹேய்யாதி³ஜானனத்த²ம் உபனேத்வா. தா³ரூனம் க³ண்ட³ம் ஹரதீதி பலக³ண்டோ³தி ஏதேன பலேன க³ண்ட³ஹாரோ ‘‘பலக³ண்டோ³’’தி பச்சி²மபதே³ உத்தரபத³லோபேன நித்³தே³ஸோதி த³ஸ்ஸேதி. க³ஹணட்டா²னேதி ஹத்தே²ன க³ஹேதப்³ப³ட்டா²னே. ஸம்மதே³வ கே²பீயந்தி ஏதேன காயது³ச்சரிதாதீ³னீதி ஸங்கே²போ, தேன. விபஸ்ஸனம் அனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸேவ தி³வஸே தி³வஸே ஆஸவானம் பரிக்க²யோ இத⁴ ‘‘விபஸ்ஸனாயானிஸம்ஸோ’’தி அதி⁴ப்பேதோ. ஹேமந்திகேன கரணபூ⁴தேன. பு⁴ம்மத்தே² வா ஏதம் கரணவசனம், ஹேமந்திகேதி அத்தோ². படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தீதி படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ப²லானி ஹோந்தி. தேனாஹ ‘‘பூதிகானி ப⁴வந்தீ’’தி.

மஹாஸமுத்³தோ³ விய ஸாஸனம் ஸபா⁴வக³ம்பீ⁴ரபா⁴வதோ. நாவா விய யோகா³வசரோ மஹோகு⁴த்தரணதோ. பரியாதா³னம் வியாதி பரிதோ அபரிபூரணம் விய. க²ஜ்ஜமானானந்தி ஸங்கா²த³ந்தேன விய உத³கேன கே²பியமானானம் ப³ந்த⁴னானம். தனுபா⁴வோதி பரியுட்டா²னுப்பத்தியா அஸமத்த²தாய து³ப்³ப³லபா⁴வோ. விபஸ்ஸனாஞாணபீதிபாமோஜ்ஜேஹீதி விபஸ்ஸனாஞாணஸமுட்டி²தேஹி பீதிபாமோஜ்ஜேஹி. ஓக்கா²யமானே பக்கா²யமானேதி விவித⁴படிபத்தியா உக்கா²யமானே படிஸங்கா²னுபஸ்ஸனாய பக்கா²யமானே. து³ப்³ப³லதா தீ³பிதா ‘‘அப்பகஸிரேனேவ ஸம்யோஜனானி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி, பூதிகானி ப⁴வந்தீ’’தி வுத்தத்தா.

வாஸிஜடஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. அனிச்சஸஞ்ஞாஸுத்தவண்ணனா

102. பா⁴வேந்தஸ்ஸாதி விபஸ்ஸனாய மக்³க³ம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ உப்பன்னஸஞ்ஞா. தேனாஹ – ‘‘ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதீ’’திஆதி³. ஸந்தானேத்வாதி கஸனட்டா²னம் ஸப்³ப³ஸோ விதனேத்வா பத்த²ரித்வா. கிலேஸாதி உபக்கிலேஸப்பபே⁴தா³ கிலேஸா. அனிச்சஸஞ்ஞாஞாணேனாதி அனிச்சஸஞ்ஞாஸஹக³தேன ஞாணேன.

லாயனந்தி லாயனம் விய நயனம் விய நிச்சோ²டனம் விய ச அனிச்சஸஞ்ஞாஞாணம். இமினா அத்தே²னாதி இமினா யதா²வுத்தேன பாளியா அத்தே²ன, உபமா ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³தி ஏத்த² பப்³ப³ஜலாயகோ விய யோகா³வசரோ. லாயனாதி³னா தஸ்ஸ தத்த² கதகிச்சதாய பரிதுட்டி² விய இமஸ்ஸ கிலேஸே ஸப்³ப³ஸோ சி²ந்தி³த்வா ப²லஸமாபத்திஸுகே²ன காலஸ்ஸ வீதினாமனா.

கூடம் க³ச்ச²ந்தீதி பாரிமந்தேன கூடம் க³ச்ச²ந்தி. கூடம் பவிஸனபா⁴வேனாதி கூடச்சி²த்³த³ம் அக்³கே³ன பவிஸனவஸேன. ஸமோஸரித்வாதி சி²த்³தே³ அனுபவிஸனவஸேன ச ஆஹச்ச அவட்டா²னேன ச ஸமோஸரித்வா டி²தா. கூடம் விய அனிச்சஸஞ்ஞா அனிச்சானுபஸ்ஸனாவஸேன அவட்டா²னஸ்ஸ மூலபா⁴வதோ. கோ³பானஸியோ விய சதுபூ⁴மககுஸலா த⁴ம்மா அனிச்சஸஞ்ஞாமூலகத்தா. கூடம் அக்³க³ம் ஸப்³ப³கோ³பானஸீனம் ததா²அதி⁴ட்டா²னஸ்ஸ பதா⁴னகாரணத்தா. அனிச்சஸஞ்ஞா அக்³கா³தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அனிச்சஸஞ்ஞா லோகியாதி இத³ம் அனிச்சஸஞ்ஞானுபஸ்ஸனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அனிச்சானுபஸ்ஸனாமுகே²ன அதி⁴க³தஅரியமக்³கே³ உப்பன்னஸஞ்ஞா அனிச்சஸஞ்ஞாதி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தீதி ‘‘அனிச்சஸஞ்ஞா, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ததா² ஹி த⁴ம்மஸங்க³ஹே (த⁴. ஸ. 357, 360) ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே லோகுத்தரம் ஸஞ்ஞம் பா⁴வேதீ’’திஆதி³னா ஸஞ்ஞாபி உத்³த⁴டா. ஸப்³பா³ஸு உபமாஸூதி மூலஸந்தானஉபமாதீ³ஸு பஞ்சஸு உபமாஸு. புரிமாஹீதி கஸ்ஸகபப்³ப³ஜலாயனஅம்ப³பிண்டி³உபமாஹி அனிச்சஸஞ்ஞாய கிச்சம் வுத்தம் மூலஸந்தானகபதா³லனபப்³ப³ஜலாயனவண்டச்சே²த³னபதே³ஸேன அனிச்சஸஞ்ஞாய படிபக்க²பச்சே²த³னஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா. பச்சி²மாஹி ப³லம் த³ஸ்ஸிதம் படிபக்கா²திபா⁴வஸ்ஸ ஜோதிதத்தா.

அனிச்சஸஞ்ஞாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

புப்ப²வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

மஜ்ஜி²மபண்ணாஸகோ ஸமத்தோ.