2. து³தியவக்³கோ³

1. ஸனங்குமாரஸுத்தவண்ணனா

182. போராணகத்தாதி நிப்³ப³த்தித்வா சிரகாலத்தா. ஜாதத்தா ஜனோ, தம் இதோ ஜனேதோ, தஸ்மிம். க²த்தியோ ஸேட்டோ² லோகமரியாத³பரிபாலனாதி³னா ஸம்மாபடிபத்தியம் ஸத்தானம் நியோஜனேன ப³ஹுகாரத்தா. ஸோ ஹி பரே ததா² படிபாதே³ந்தோ ஸயம்பி தத்த² பதிட்டி²தோயேவ ஹோதீதி ஸேட்டோ² வுத்தோ. படிபக்க²விஜ்ஜ²னட்டே²ன புப்³பே³னிவாஸாதீ³னம் விதி³தகரணட்டே²ன விஜ்ஜாதி. ஸத்³தா⁴ஹிரோத்தப்பபா³ஹுஸச்சவீரியஸதிபஞ்ஞாதி இமே ஸத்த ஸத்³த⁴ம்மா. சரந்தி அக³தபுப்³ப³ம் தி³ஸம் ஏதேஹீதி சரணானி, ஸீலாத³யோ பன்னரஸ த⁴ம்மா.

ஸனங்குமாரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. தே³வத³த்தஸுத்தவண்ணனா

183. அப்பஞ்ஞத்தே ஏவ ஸிக்கா²பதே³ சே²ஜ்ஜகா³மிகம்மஸ்ஸ கதத்தா ஸலிங்கே³னேவ ச டி²தத்தா ‘‘தே³வத³த்தோ ஸாஸனதோ பக்கந்தோ’’தி ந வத்தப்³போ³தி அசிரபக்கந்தேதி ஏத்த² ‘‘ஸாஸனதோ பக்கந்தே’’தி அவத்வா ‘‘வேளுவனதோ க³யாஸீஸம் க³தே’’தி வுத்தம். பகதத்தோ ஹி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய, ந அபகதத்தோதி. வளவாயாதி வளவாய குச்சி²யம் ஜாதம்.

தே³வத³த்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. அந்த⁴கவிந்த³ஸுத்தவண்ணனா

184. ஜனதந்தி ஜனானம் ஸமூஹம், ஜனஸஞ்சரணட்டா²னந்தி அத்தோ². மனுஸ்ஸானம் அனுபசாரேதி யத்தகே கஸனாதி³கிச்சம் கரோந்தானம் ஸஞ்சாரோ ஹோதி, ஏத்தகம் அதிக்கமித்வா அனுபசாரே. ஸம்யோஜனவிப்பமோக்கா²தி ஸம்யோஜனவிமோக்க²ஹேது. விவேகரதிம் பவிவேகஸுக²ஜ்ஜா²னம் அலப⁴ந்தோ. சித்தானுரக்க²ணத்த²ந்தி புப்³பே³ மம் மனுஸ்ஸா ‘‘அரஞ்ஞவாஸேன பவிவித்தோ அஸம்ஸட்டோ² ஆரத்³த⁴வீரியோ’’தி மஞ்ஞிம்ஸு, இதா³னி கா³மந்தே வஸந்தம் தி³ஸ்வா க³ணஸங்க³ணிகாய நிவுட்டோ²தி அப்பஸாத³ம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. யதி³பி மே இத⁴ அபி⁴ரதி நத்தி², ஏவம் ஸந்தேபி இதே⁴வ வஸிஸ்ஸாமீதி விக்கி²த்தசித்தேன ஹுத்வா ந வஸிதப்³ப³ம், கோ அத்தோ² சித்தவஸம் க³ந்த்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸதிபட்டா²னபராயணோதி ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாரதோ. ஏவம் ஹிஸ்ஸ க³ணவாஸோபி பாஸம்ஸோ விவேகவாஸேன வினா ஸமணகிச்சஸ்ஸ அஸிஜ்ஜ²னதோ.

வட்டப⁴யதோ பமுத்தோ அஜ்ஜா²ஸயவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ.

நிஸீதி³ தத்த² பி⁴க்கூ²தி இமினா ஸத்தூபலத்³தி⁴யா அனிஸ்ஸிதத்தா யதா²ருசியா தேஸம் நிஸஜ்ஜம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘இமினா’’திஆதி³.

இமினா ச இமினா ச ஆகாரேன ஜாதந்தி ந அனுஸ்ஸவத³ஸ்ஸனமேதம், ந அனுஸ்ஸவக்³க³ஹணம். தக்கஹேது நயஹேது வா ந வதா³மீதி யோஜனா. பிடகம் க³ந்தோ² ஸம்பதீ³யதி ஏதஸ்ஸாதி பிடகஸம்பதா³னம், க³ந்த²ஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனதோ தேன பிடகஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனகபா⁴வேன, கேனசி க³ந்தா²னுஸாரேன ஏவம் ந வதா³மீதி அத்தோ². ப்³ரஹ்மஸ்ஸ ஸேட்ட²ஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ சரியம் வாசஸிகம் பவத்ததீதி ப்³ரஹ்மசரியம், த⁴ம்மதே³ஸனா. பா⁴விதேன மரணஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ பா⁴கே³ன விப்பஹானேன மரணபரிச்சாகீ³னம். தே ச கீ²ணஜாதிகாதி ஆஹ ‘‘கீ²ணாஸவான’’ந்தி.

த³ஸதா⁴ த³ஸாதி த³ஸக்க²த்தும் த³ஸ. அஞ்ஞந்தி பஞ்சஸதாதி⁴கஸஹஸ்ஸதோ அஞ்ஞம். புஞ்ஞபா⁴கி³னோதி விவட்டனிஸ்ஸிதபுஞ்ஞஸ்ஸ பா⁴கி³னோ தஸ்ஸா தே³ஸனாய ஏத்தகா ஸத்தா ஜாதாதி க³ணேதும் அஹம் ந ஸக்கோமீதி த³ஸ்ஸேதி. ப்³ரஹ்மத⁴ம்மதே³ஸனந்தி ப்³ரஹ்முனா வுத்தம் ஆஹ.

அந்த⁴கவிந்த³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. அருணவதீஸுத்தவண்ணனா

185. அபி⁴பூ⁴ ஸம்ப⁴வோதி தேஸம் த்³வின்னம் மஹாதே²ரானம் நாமானி. தேஸம் விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏதே த்³வே தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அக்³க³ஸாவகாதி த³ஸ்ஸேதி. அவஜ்ஜா²யந்தீதி ஹேட்டா² கத்வா சிந்தேந்தி. கி²ய்யந்தி தம் லாமகதோ சிந்தேதப்³ப³தம் பாபேந்தி பாபகதம் கரோந்தி. வித்தா²ரயந்தாதி தமேவ லாமகதோ சிந்தேதப்³ப³தம் வேபுல்லம் பாபேந்தா. ஸப்³பே³ பாஸண்டா³ அத்தனோ அத்தனோ ஸமயே ஸித்³த⁴ந்தே ஸப்³பே³ தே³வமனுஸ்ஸா அத்தனோ அத்தனோ ஸமயே படிலாபே⁴ படிலத்³த⁴அத்தே² புரிஸகாரம் வண்ணயந்தீதி யோஜனா.

ஆரம்ப⁴வீரியந்தி மச்சுஸேனாஸங்கா²தகிலேஸது⁴னனே ஆரம்ப⁴வீரியம், யா ‘‘ஆரம்ப⁴தா⁴தூ’’தி வுச்சதி. நிக்கமவீரியந்தி கோஸஜ்ஜபடிபக்க²பூ⁴தம் வீரியம், யா ‘‘நிக்கமதா⁴தூ’’தி வுச்சதி. பயோக³ம் கரோதா²தி பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதோ ததோபி ப³லவதரம் பா⁴வனாபி⁴யோக³ம் பவத்தேதா²தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘பரக்கமதா²’’தி. கிலேஸஸேனா நாம ராகா³தி³கிலேஸஸமூஹோ, ஸோ மரணபச்சயபா⁴வதோ ‘‘மச்சுனோ ஸேனா’’தி வுச்சதி. தஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘மஹாஸேனேன மச்சுனா’’தி (ம. நி. 3.272, 275, 276). க²ந்தா⁴னம் பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்தி ஜாதி, தத³ஞ்ஞம் பன தேஸம் படிபாடி பவத்தம் ஸம்ஸாரோதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘ஜாதிஞ்ச ஸம்ஸாரஞ்சா’’தி. யஸ்மா ‘‘ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ’’திஆதீ³ஸு தஸ்மிம் தஸ்மிம் ப⁴வே ஆதா³னனிக்கே²பபரிச்சி²ன்னக²ந்த⁴ப்பவத்தி ‘‘ஜாதீ’’தி வுச்சதி, ஸா ஏவ யாவ பரினிப்³பா³னா அபராபரம் பவத்தமானோ ஸம்ஸாரோ ‘‘இதோ சிதோ ஸம்ஸரண’’ந்தி கத்வா, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ஜாதிஸங்கா²தம் வா ஸம்ஸார’’ந்தி. பரிச்சே²த³ந்தி பரியோஸானம். ஓபா⁴ஸம் ப²ரீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆலோகட்டா²னேதி அத்தனா கதஆலோகட்டா²னே. ஆலோககிச்சம் நத்தீ²தி அந்த⁴காரட்டா²னே ஆலோகத³ஸ்ஸனம் விய ஆலோகட்டா²னே ஆலோகத³ஸ்ஸனகிச்சம் நத்தி². தஸ்மா தேஸம் ஸத்தானம் ‘‘கிம் ஆலோகோ அயம், கஸ்ஸ நு கோ² அயம் ஆலோகோ’’தி? விசினந்தானம் சிந்தேந்தானம். ஸப்³பே³தி ஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயம் ஸப்³பே³ தே³வமனுஸ்ஸா. ஓஸடாய பரிஸாயாதி த⁴ம்மஸ்ஸவனத்த²ம் ஸப்³போ³ஸடாய பரிசிதபரிச்சி²ன்னாய பரிஸாய. ஸத்³த³ம் ஸுணிம்ஸூதி ந கேவலம் ஸத்³த³மேவ ஸுணிம்ஸு, அத² கோ² அத்தோ²பீதி யதா²தி⁴ப்பேதோ தேஸம் பகதிஸவனுபசாரே விய பாகடோ அஹோஸி, திஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் விஞ்ஞாபேஸீதி.

அருணவதீஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பரினிப்³பா³னஸுத்தவண்ணனா

186. ஏவம் தம் குஸினாராய ஹோதீதி யதா² அனுரோத⁴புரஸ்ஸ தூ²பாராமோ த³க்கி²ணபச்சி²மதி³ஸாயம், ஏவம் தம் உய்யானம் குஸினாராய த³க்கி²ணபச்சி²மதி³ஸாயம் ஹோதி. தஸ்மாதி யஸ்மா நக³ரம் பவிஸிதுகாமா உய்யானதோ உபேச்ச வத்தந்தி க³ச்ச²ந்தி ஏதேனாதி உபவத்தனந்தி வுச்சதி, தஸ்மா. தந்தி ஸாலபந்திபா⁴வேன டி²தம் ஸாலவனம். அந்தரேனாதி வேமஜ்ஜே². அப்பமஜ்ஜனம் அப்பமாதோ³, ஸோ பன அத்த²தோ ஞாணூபஸம்ஹிதா ஸதி. யஸ்மா தத்த² ஸதியா ப்³யாபாரோ ஸாதிஸயோ, தஸ்மா ‘‘ஸதிஅவிப்பவாஸேனா’’தி வுத்தம். அப்பமாத³பதே³யேவ பக்கி²பித்வா அபா⁴ஸி அத்த²தோ தஸ்ஸ ஸகலஸ்ஸ பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ ஸங்க³ண்ஹனதோ.

ஜா²னாதீ³ஸு சித்தே ச பரமுக்கம்ஸக³தவஸீபா⁴வதாய ‘‘ஏத்தகே காலே ஏத்தகா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமீ’’தி காலபரிச்சே²த³ம் கத்வா ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனம் பரினிப்³பா³னபரிகம்மந்தி அதி⁴ப்பேதம். தே²ரோதி அனுருத்³த⁴த்தே²ரோ.

அயம்பி சாதி யதா²வுத்தபஞ்சஸட்டி²யா ஜா²னானம் ஸமாபன்னகதா²பி ஸங்கே²பகதா² ஏவ. கஸ்மா? யஸ்மா ப⁴க³வா ததா³ தே³வஸிகம் வளஞ்ஜனஸமாபத்தியோ ஸப்³பா³பி அபரிஹாபேத்வா ஸமாபஜ்ஜி ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நிப்³பா³னபுரம் பவிஸந்தோ’’திஆதி³மாஹ. சதுவீஸதி…பே… பவிஸித்வாதி ஏத்த² கேசி தாவ ஆஹு ‘‘ப⁴க³வா தே³வஸிகம் த்³வாத³ஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸக்க²த்தும் மஹாகருணாஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, த்³வாத³ஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸக்க²த்துமேவ ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, தஸ்மா ததா³பி சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்கா² ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘ததா²க³தம், பி⁴க்க²வே, அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் த்³வே விதக்கா ப³ஹுலம் ஸமுதா³சரந்தி கே²மோ ச விதக்கோ பவிவேகோ ச விதக்கோ’தி (இதிவு. 38). கே²மோ ஹி விதக்கோ ப⁴க³வதோ மஹாகருணாஸமாபத்திம் பூரேத்வா டி²தோ, பவிவேகவிதக்கோ அரஹத்தப²லஸமாபத்திம். பு³த்³தா⁴னம் ஹி ப⁴வங்க³பரிவாஸோ லஹுகோ மத்த²கப்பத்தோ ஸமாபத்தீஸு வஸீபா⁴வோ, தஸ்மா ஸமாபஜ்ஜனவுட்டா²னானி கதிபயசித்தக்க²ணேஹேவ இஜ்ஜ²ந்தி. பஞ்ச ரூபாவசரஸமாபத்தியோ சதஸ்ஸோ அரூபஸமாபத்தியோ அப்பமஞ்ஞாஸமாபத்தியா ஸத்³தி⁴ம் நிரோத⁴ஸமாபத்தி அரஹத்தப²லஸமாபத்தி சாதி த்³வாத³ஸேதா ஸமாபத்தியோ ப⁴க³வா பச்சேகம் தி³வஸே தி³வஸே கோடிஸதஸஹஸ்ஸக்க²த்தும் புரேப⁴த்தம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததா² பச்சா²ப⁴த்தந்தி ஏவம் சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்கா² தே³வஸிகம் வளஞ்ஜனககஸிணஸமாபத்தியோ’’தி.

அபரே பனாஹு ‘‘யம் தம் ப⁴க³வதா அபி⁴ஸம்போ³தி⁴தி³வஸே பச்சி²மயாமே படிச்சஸமுப்பாத³ங்க³முகே²ன படிலோமனயேன ஜராமரணதோ பட்டா²ய ஞாணம் ஓதாரேத்வா அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனம் ஆரப⁴ந்தேன யதா² நாம புரிஸோ ஸுவிது³க்³க³ம் மஹாக³ஹனம் மஹாவனம் சி²ந்த³ந்தோ அந்தரந்தரா நிஸானஸிலாயம் ப²ரஸும் நிஸிதம் கரோதி, ஏவமேவம் நிஸானஸிலாஸதி³ஸியோ ஸமாபத்தியோ அந்தரந்தரா ஸமாபஜ்ஜித்வா ஞாணஸ்ஸ திக்க²விஸத³பா⁴வம் ஸம்பாதே³தும் அனுலோமபடிலோமதோ பச்சேகம் படிச்சஸமுப்பாத³ங்கே³ஸு லக்க²கோடிஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனவஸேன ஸம்மஸனஞாணம் பவத்தேதி, தத³னுஸாரேன ப⁴க³வா பு³த்³த⁴பூ⁴தோபி அனுலோமபடிலோமதோ படிச்சஸமுப்பாத³ங்க³முகே²ன விபஸ்ஸனாவஸேன தி³வஸே தி³வஸே லக்க²கோடிப²லஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ‘சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்கா² ஸமாபத்தியோ பவிஸித்வா’’’தி.

இமானி த்³வேபி ஸமனந்தரானேவ பச்சவேக்க²ணாயபி யேபு⁴ய்யேன நானந்தரியகதாய ஜா²னபக்கி²கபா⁴வதோ. யஸ்மா ஸப்³ப³பச்சி²மம் ப⁴வங்க³சித்தம் ததோ ததோ சவனதோ ‘‘சுதீ’’தி வுச்சதி, தஸ்மா ந கேவலம் அயமேவ ப⁴க³வா, அத² கோ² ஸப்³பே³பி ஸத்தா ப⁴வங்க³சித்தேனேவ சவந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே ஹி கேசீ’’திஆதி³ வுத்தம். து³க்க²ஸச்சேனாதி து³க்க²ஸச்சபரியாபன்னேன சுதிசித்தேன காலம் காலகிரியம் கரோந்தி பாபுணந்தி, காலக³மனதோ வா கரோந்தி பேச்சாதி.

படிபா⁴க³புக்³க³லவிரஹிதோ ஸீலாதி³கு³ணேஹி அஸதி³ஸதாய ஸதி³ஸபுக்³க³லரஹிதோ. ஸங்கா²ரா வூபஸம்மந்தி ஏத்தா²தி வூபஸமோதி ஏவம் ஸங்கா²தம் ஞாதம் கதி²தம் நிப்³பா³னமேவ ஸுக²ந்தி. லோமஹம்ஸனகோதி லோமானம் ஹட்ட²பா⁴வாபாத³னோ. பி⁴ம்ஸனகோதி அவீதராகா³னம் ப⁴யஜனகோ ஆஸி அஹோஸி. ஸப்³பா³காரவரகு³ணூபேதேதி ஸப்³பே³ஹி ஆகாரவரேஹி உத்தமகாரணேஹி ஸீலாதி³கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தே. அஸங்குடிதேனாதி அகுடிதேன விப்பா²ரிகாபா⁴வதோ. ஸுவிகஸிதேனேவாதி பீதிஸோமனஸ்ஸயோக³தோ ஸுட்டு² விகஸிதேன. வேத³னம் அதி⁴வாஸேஸி ஸபா⁴வஸமுத³யாதி³தோ ஸுட்டு² பஞ்ஞாதத்தா. அனாவரணவிமோக்கோ² ஸப்³ப³ஸோ நிப்³பி³த³பா⁴வோ. தேனாஹ ‘‘அபஞ்ஞத்திபா⁴வூபக³மோ’’தி. பஜ்ஜோதனிப்³பா³னஸதி³ஸோதி பதீ³பஸ்ஸ நிப்³பா³னஸதி³ஸோ தத்த² விலீயித்வா அவட்டா²னாபா⁴வதோ.

பரினிப்³பா³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³தியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாரத்த²ப்பகாஸினியா ஸம்யுத்தனிகாய-அட்ட²கதா²ய

ப்³ரஹ்மஸம்யுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.