1. பட²மகஸ்ஸபஸுத்தவண்ணனா
82. தே³வஸ்ஸ புத்தோ தே³வபுத்தோ. தே³வானம் ஜனகஜனேதப்³ப³ஸம்ப³ந்தா⁴பா⁴வதோ கத²மயம் தே³வபுத்தோதி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘தே³வானம் ஹீ’’திஆதி³. ‘‘அபாகடோ அஞ்ஞதரோதி வுச்சதீ’’தி இத³ம் யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம். பாகடோபி ஹி கத்த²சி ‘‘அஞ்ஞதரோ’’தி வுச்சதி. ஹேட்டா² தே³வதாஸம்யுத்தே ‘‘அபாகடா அஞ்ஞதரா தே³வதா’’தி வத்வா இத⁴ ‘‘பாகடோ தே³வபுத்தோ’’தி வுத்தம். ததா² ஹிஸ்ஸ கஸ்ஸபோதி கோ³த்தனாமம் க³ஹிதம், தஞ்ச கோ² புரிமஜாதிஸித்³த⁴ஸமஞ்ஞாவஸேன. அனுஸாஸனம் அனுஸாஸோ, தம் அனுஸாஸம். பி⁴க்கு²னித்³தே³ஸந்தி பி⁴க்கு²ஸத்³த³ஸ்ஸ நித்³தே³ஸம். பி⁴க்கு²ஓவாத³ந்தி பி⁴க்கு²பா⁴வாவஹம் ஓவாத³ம். யதி³ பன ந அஸ்ஸோஸி, கத²மயம் பஞ்ஹம் கதே²ஸீதி? அஞ்ஞதோ ஸுதம் நிஸ்ஸாய பஞ்ஹம் கதே²ஸி, ந பன ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதபா⁴வேன.
தேஸந்தி யதா²வுத்தானம் திண்ணம் புக்³க³லானம். ‘‘கதே²துகாமோ சேவா’’திஆதி³னா ஹி சதுத்த²ம் இத⁴ உத்³த⁴டம். தத்த² ஆதி³தோ திண்ணம் ப⁴க³வா பஞ்ஹம் பா⁴ரம் ந கரோதி ஏகேகங்க³வேகல்லதோ சேவ அங்க³த்³வயவேகல்லதோ ச, சதுத்த²ஸ்ஸ பன உப⁴யங்க³பாரிபூரத்தா பா⁴ரம் கரோதீதி ஆஹ ‘‘அயம் பனா’’திஆதி³.
கா³தா²யம் ‘‘ஸுபா⁴ஸிதஸ்ஸா’’தி உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸுபா⁴ஸிதம் ஸிக்கே²ய்யா’’தி. சதுஸச்சாதி³னிஸ்ஸிதம் பு³த்³த⁴வசனம் ஸிக்க²ந்தோ சதுப்³பி³த⁴ம் வசீஸுசரிதம் ஸிக்க²தி நாமாதி ஆஹ ‘‘சதுஸச்சனிஸ்ஸிதம்…பே… ஸிக்கே²ய்யா’’தி. அவதா⁴ரணேன தப்படிபக்க²ம் படினிவத்தேதி. உபாஸிதப்³ப³ந்தி ஆஸேவிதப்³ப³ம் பா⁴வேதப்³ப³ம் ப³ஹுலீகாதப்³ப³ம். அட்ட²திம்ஸபே⁴த³ம் கம்மட்டா²னந்தி இத³ம் தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபத³ட்டா²னதம் ஹத³யே ட²பேத்வா வுத்தம். ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘து³தியபதே³ன அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² கதி²தா’’தி. யே பன ‘‘து³தியபதே³ன அதி⁴சித்தஸிக்கா² சித்தவூபஸமேன அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²’’தி பட²ந்தி, தேஸம் பதே³ன அட்ட²திம்ஸப்பபே⁴த³கம்மட்டா²னம் ஸுத்³த⁴ஸமத²கம்மட்டா²னஸ்ஸேவ க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதி³ ஏவம் ‘‘அட்ட²ஸமாபத்திவஸேனா’’தி இத³ம் கத²ந்தி? ‘‘தம் விபஸ்ஸனாதி⁴ட்டா²னானம் ஸமாபத்தீனம் வஸேன கதி²த’’ந்தி வத³ந்தி. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘து³தியபதே³ன அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²’’தி இத³ம் வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. ஸிக்க²னம் நாம ஆஸேவனந்தி ஆஹ ‘‘பா⁴வேய்யாதி அத்தோ²’’தி. உபாஸனந்தி பயிருபாஸனம். தஞ்ச கோ² அஸ்ஸுதபரியாபுணனகம்மட்டா²னுக்³க³ஹாதி³வஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தம்பீ’’திஆதி³மாஹ. அதி⁴ஸீலஸிக்கா² கதி²தா லக்க²ணஹாரனயேன. வசீஸுசரிதஸ்ஸ ஹி ஸீலஸபா⁴வத்தா தக்³க³ஹணேனேவ ததே³கலக்க²ணம் காயஸுசரிதம்பி இதரம்பி க³ஹிதமேவாதி. ஏத்த² ச அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய சித்தவிவேகோ, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²ய உபதி⁴விவேகோ, அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய காயவிவேகோ கதி²தோ, காயவிவேகோ பன ஸரூபேனேவ பாளியம் க³ஹிதோதி திவித⁴ஸ்ஸபி விவேகஸ்ஸ பகாஸிதத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
பட²மகஸ்ஸபஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.