அதி⁴கரணபே⁴த³ம்

உக்கோடனபே⁴தா³தி³வண்ணனா

340. அதி⁴கரணபே⁴தே³ ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. த³ஸ்ஸேதும் ஆஹாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த்³வே ஸமதே²தி ஏத்த² த்³வின்னம் ஸமதா²னம் ஸரூபம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸம்முகா²வினயஞ்ச யேபு⁴ய்யஸிகஞ்சா’’தி. ‘‘படிஸேதே⁴தீ’’தி இமினா உக்கோடேதீதி ஏத்த² குடதா⁴துயா சே²த³னத்த²ம் அத்த²தோ த³ஸ்ஸேதி. சே²த³னம் நாம அத்த²தோ ஸமத²படிஸேத⁴னந்தி அத்தோ².

341. த்³வாத³ஸஸு உக்கோடேஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். அகதம் கம்மந்திஆத³யோதி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘து³க்கடம் கம்மம், புன காதப்³ப³ம் கம்ம’’ந்தி த்³வே உக்கோடா ஸங்க³ஹேதப்³பா³. அனிஹதம் கம்மந்திஆத³யோதி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘து³ன்னிஹதம், புன நிஹனிதப்³ப³’’ந்தி த்³வே உக்கோடா ஸங்க³ஹேதப்³பா³. அவினிச்சி²தந்திஆத³யோதி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘து³வினிச்சி²தம், புன வினிச்சி²தப்³ப³’’ந்தி த்³வே உக்கோடா ஸங்க³ஹேதப்³பா³. அவூபஸந்தந்திஆத³யோதி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘து³வூபஸந்தம், புன வூபஸமேதப்³ப³’’ந்தி த்³வே உக்கோடா ஸங்க³ஹேதப்³பா³. அபிசாதி ஸாமஞ்ஞதோ பன.

தத்த² ஜாதகந்தி ஏத்த² தஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யஸ்மிம்விஹாரே’’தி. யஸ்மிம்விஹாரே உப்பன்னம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அத்தேஸு, அத்தானம் வா படிபக்க²ம் அத்த²யந்தி இச்ச²ந்தீதி அத்தபச்சத்தி²கா. பாளிமுத்தகவினிச்ச²யேனேவாதி பாளியம் ஆக³தேஹி ஸமதே²ஹி முத்தகேன த⁴ம்மதே³ஸனாமத்தவினிச்ச²யேனேவ. இத³ந்தி அதி⁴கரணம். யேனாபி வினிச்ச²யேனாதி பாளிமுத்தகேன யேனாபி வினிச்ச²யேன.

அஞ்ஞோதி நேவாஸிகேஹி அஞ்ஞோ வினயத⁴ரோ புச்ச²தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேஹி சாதி நேவாஸிகேஹி ச.

ஏதஸ்ஸாதி வினயத⁴ரஸ்ஸ. அயந்தி வினயத⁴ரோ. தத்தா²தி தம் கா³மம். அஞ்ஞமஞ்ஞம் வா ஸஞ்ஞாபேந்தீதி அத்தபச்சத்தி²கா அஞ்ஞமஞ்ஞம் வா ஸஞ்ஞாபேந்தி. தே பி⁴க்கூ²தி தே அத்தபச்சத்தி²கா பி⁴க்கூ². நிஜ்ஜா²பேந்தீதி ஸஞ்ஞாபேந்தி. உக்கோடேதி யோதி யோ உக்கோடேதி. ஏதேதி அத்தபச்சத்தி²கே பி⁴க்கூ², தி³ஸ்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி கா³மம். தத்தே²வாதி அந்தராமக்³கே³ ஏவ.

தத்தே²வாதி கா³மமேவ. தத்தே²வாதி தஸ்மிம்யேவ டா²னே. தத்த² க³தந்தி தம் கா³மம் க³தம்.

‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி இமினா பாசித்தியமேவ அதிதி³ஸதி.

ஸங்கே⁴ன…பே… அதி⁴கரணே வத³ந்தோபீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யம் பனேதம் ஆபத்திவுட்டா²னம் நாம ஹோதீதி யோஜனா. ஏதந்தி ஆபத்திவுட்டா²னம். வத³ந்தோபீதி பிஸத்³தோ³ ந கேவலம் திணவத்தா²ரகம் உக்கோடேந்தோயேவ உக்கோடேதி நாம, அத² கோ² வத³ந்தோபீதி த³ஸ்ஸேதி.

ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²ந்தோதிஆதீ³ஸு அக³திக³மனாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வினயத⁴ரோ ஹுத்வா’’திஆதி³. அத்தா²ய உக்கோடேந்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாதி அனத்த²ம் சரந்தஸ்ஸ. மந்தோ³ பன உக்கோடேதி நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏகோ ப³லவனிஸ்ஸிதோ ச ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க³ஹனமிச்சா²தி³ட்டி²ந்தி க³ஹனஸதி³ஸம் மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பவனஸதி³ஸம் மிச்சா²தி³ட்டி²ந்தி அத்தோ². ப³லவந்தே சாதி ஏத்த² சஸத்³தோ³ ஸப்³ப³கம்மேஸு யோஜேதப்³போ³. நிஸ்ஸிதத்தாதி ஏகஸ்ஸ நிஸ்ஸிதத்தா. ப³லவனிஸ்ஸிதோ சாதி ஏத்தா²பி ச ஸத்³தோ³ ஸப்³ப³கத்தூஸு யோஜேதப்³போ³. தஸ்ஸாதி விஸமாதி³னிஸ்ஸிதஸ்ஸ.

ஸோதி ஸாமணேரோ. மங்குபூ⁴தாத்தா²தி மங்கூ ஹுத்வா பூ⁴தா, மங்கும் வா பத்தா அத்த² ப⁴வதா²தி அத்தோ². தேதி பராஜயபி⁴க்கூ². தஸ்ஸாதி ஸாமணேரஸ்ஸ. ஸோதி ஸாமணேரோ. தேதி பராஜயபி⁴க்கூ². தந்தி ஸாமணேரம். ஸோதி த³ஹரோ. ததோதி ஸன்னிபாதகாரணா. ஹிய்யோதி அனந்தராதீதாஹே. இதீதி ஏவம் வதே³தி. ஸோதி த³ஹரோ. இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தந்தி யோஜனா. க³ச்சா²தி க³ச்சா²ஹி. இதீதி ஏவம் வத்தப்³போ³தி யோஜனா.

ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னித்வா பரிவேணக³தம் ஏகம் பி⁴க்கு²ந்தி யோஜனா. கிஸ்ஸாதி கேன காரணேன. ஏவம் இமினாகாரேன வினிச்சி²தப்³ப³ம் நனூதி யோஜனா. ஸோதி வினிச்ச²யகாரகோ பி⁴க்கு². ச²ந்த³தா³யகோ ஸுவிஞ்ஞேய்யோயேவ.

அதி⁴கரணனிதா³னாதி³வண்ணனா

342. கிம்னிதா³னந்திஆதீ³ஸு ச²ஸு பதே³ஸு ஸமாஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கிம்னிதா³னமஸ்ஸா’’திஆதி³. அஸ்ஸாதி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ. ‘‘கிம்னிதா³ன’’ந்தி பதா³னம் ஸதிபி ஸமாஸபா⁴வே ப்³யஞ்ஜனந்தபகதிகத்தா ‘‘கி’’ந்தி நிக்³க³ஹிதந்தபா⁴வேன உச்சாரணம் காதப்³ப³ம். ஸப்³பா³னேதானீதி ஸப்³பா³னி நிதா³னந்திஆதீ³னி ஏதானி பதா³னி. வேவசனானீதி ஏகஸ்மிம்யேவ ‘‘காரண’’ந்தி அத்தே² விவிதா⁴னி வசனானி விவசனானி, தானியேவ வேவசனானி. அத² வா விவித⁴ம் வசனமேதஸ்ஸத்த²ஸ்ஸாதி விவசனம், காரணஸங்கா²தோ அத்தோ², அபி⁴தே⁴ய்யஅபி⁴தா⁴னபா⁴வேன ஸம்ப³ந்த⁴த்தா விவசனஸ்ஸ ஏதானி வேவசனானி, பதா³னி.

‘‘அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்து²ஸங்கா²தோ’’தி இமினா விவாத³ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. விவாத³ந்தி அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்து²ஸங்கா²தம் விவாத³ம். ஏதந்தி ‘‘விவாத³னிதா³ன’’ந்தி ஏதம் வசனம். அஸ்ஸாதி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ. இத³ம்பீதி ‘‘அனுவாத³னிதா³ன’’ந்தி வசனம்பி. அஸ்ஸாதி ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ. ஏதந்தி ‘‘ஆபத்தினிதா³ன’’ந்தி வசனம். கிச்சமேவ ப்³யஞ்ஜனவட்³ட⁴னவஸேன கிச்சயந்தி வுத்தம். அஸ்ஸாதி கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ. ஸமனுபா⁴ஸனாதீ³னம் உப்பஜ்ஜனககிச்சானந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதந்தி ‘‘கிச்சயனிதா³ன’’ந்தி வசனம். ஏகபத³யோஜனாதி ஏகேன ‘‘நிதா³ன’’ந்தி பதே³ன யோஜனா. ஸப்³ப³பதா³னீதி ஸப்³பா³னி ஸமுத³யாதீ³னி பதா³னி.

நவன்னந்தி ஜாதிவஸேன ச²ன்னம் ஹேதூனம் நவஸு அந்தோக³த⁴த்தா திகவஸேனேதம் வுத்தம். ப்³யஞ்ஜனமத்தந்தி ஹேதுபச்சயவஸேன ப்³யஞ்ஜனமேவ. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ஏத்தா²தி ததியபுச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே.

343. த்³வாத³ஸ மூலானீதி ஏத்த² த்³வாத³ஸன்னம் மூலானம் ஸரூபம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கோத⁴உபனாஹயுக³ளகாதீ³னீ’’திஆதி³. ஏத்த² (விப⁴. 833, 944) ஆதி³ஸத்³தே³ன மக்க²பளாஸயுக³ள இஸ்ஸாமச்ச²ரியயுக³ள மாயாஸாடே²ய்யயுக³ள பாபிச்ச²மிச்சா²தி³ட்டி²யுக³ள ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸிஆதா⁴னக்³கா³ஹிது³ப்படினிஸ்ஸக்³கி³யுக³ளவஸேன பஞ்ச யுக³ளானி ஸங்க³ண்ஹாதி. அஜ்ஜ²த்தஸந்தானப்பவத்தானீதி நியகஜ்ஜ²த்தஸந்தானே பவத்தானி.

அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்தூ²னம் ஸமுட்டா²னபா⁴வம் நிப்³ப³சனேன பகாஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தம் ஹீ’’திஆதி³. தந்தி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஸமுட்டா²தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்த² ச ‘‘ஏதேஸூ’’தி இமினா அதி⁴கரணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஏதேஹீ’’தி இமினா கரணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாதி காரணேன. அஸ்ஸாதி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ. ஏதானீதி அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்தூ²னி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸம் அதி⁴கரணானம் ஸப்³பே³ஸு ஸமுட்டா²னேஸு.

344. ஏகேன அதி⁴கரணேன கிச்சாதி⁴கரணேனாதி இத³ம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதானீதி அதி⁴கரணானி. ஏகம்ஸதோதி ஏகம்ஸேன, ஏககோட்டா²ஸேனாதி அத்தோ². ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா.

ஸாவஸேஸாபத்தி ஸம்மதி விய அனவஸேஸாபத்தி ந ஸம்மதீதி யோஜனா. கஸ்மா ந ஸம்மதீதி ஆஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. ஹீதி யஸ்மா. ஸாதி அனவஸேஸா ஆபத்தி. ததோதி அனவஸேஸாபத்திதோ. ஏத்த² ச ‘‘ந ஸக்கா தே³ஸேது’’ந்தி இமினா தே³ஸனாகா³மினியா அபா⁴வம் தீ³பேதி. ‘‘ந ஸக்கா…பே… பதிட்டா²து’’ந்தி இமினா வுட்டா²னகா³மினியா அபா⁴வம் தீ³பேதி.

349. ததோதி நயதோ. யத்த² ஸதிவினயோதிஆதி³கா ச² யமகபுச்சா²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தாஸந்தி புச்சா²னம். பகாஸிதோதி பாகடோ.

351. த்³வின்னம்பி ஸமதா²னந்தி ஸம்முகா²வினயஸதிவினயவஸேன த்³வின்னம்பி ஸமதா²னம். யஸ்மாதி யேன காரணேன ந ஸக்காதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பத்தவட்டீனம் நானாகரணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேஸந்தி ஸம்முகா²வினயஸதிவினயானம் நானாகரணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அயம் பனேத்த² யோஜனா – யஸ்மா கத³லிக்க²ந்தே⁴ பத்தவட்டீனம் நானாகரணம் வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ந ஸக்கா விய தேஸம் நானாகரணம் வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ந ஸக்காதி. தேனாதி காரணேன. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு.

ஸத்தஸமத²னிதா³னவண்ணனா

352. அஸ்ஸாதி ஸம்முகா²வினயஸ்ஸ. தத்தா²தி ‘‘நிதா³னனிதா³னோ’’தி பாடே². இத³ந்தி ஸம்முகா²சதுக்கம். லத்³து⁴பவாதோ³தி லத்³தோ⁴ பரேஸம் உபவாதோ³ யேனாதி லத்³து⁴பவாதோ³, கீ²ணாஸவோ. யஸ்ஸ சாதி யஸ்ஸ ச ஸந்திகேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபி⁴ன்னந்தி தே³ஸகபடிக்³கா³ஹகானம் த்³வின்னம்.

353. நனு புச்சா²யம் ‘‘ஸத்தன்னம் ஸமதா²ன’’ந்தி வுத்தம், கஸ்மா பன விஸ்ஸஜ்ஜனாயம் ஸம்முகா²வினயஸ்ஸ ஸமுட்டா²னம் ந வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. தத்த² கிஞ்சாபி வுத்தந்தி யோஜனா. ஏத்த² கிஞ்சாபிஸத்³தோ³ ஸம்பா⁴வனத்தோ², பனஸத்³தோ³ க³ரஹத்தோ². ததா² வுத்தம்பீதி யோஜனா. கம்மஸங்க³ஹாபா⁴வேனாதி கம்மே ஸங்க³ஹஸ்ஸ அபா⁴வேன. தத்தா²தி தஸ்மிம் ‘‘கம்மஸ்ஸ கிரியா’’திஆதி³பாடே². கம்மம் கரீயதி இமாயாதி கிரியா, ஞத்தி. தேன வுத்தம் ‘‘கம்மஸ்ஸ கிரியாதி ஞத்தி வேதி³தப்³பா³’’தி. கரியதே ட²பியதே கரணம். ஸயம் உபக³மியதே உபக³மனம். அஜ்ஜே²ஸனேன பரம் உபக³மாபியதே அஜ்ஜு²பக³மனம். அதி⁴வாஸியதே அதி⁴வாஸனா. அப்படிக்கோஸியதே அபடிக்கோஸனா. இதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கரணந்தி தஸ்ஸாயேவா’’திஆதி³. ஏதந்தி கம்மம். மேதி மய்ஹம். க²முதா⁴துபயோகே³ ஸம்பதா³னத்தே² ஸம்பதா³னவசனம். அத² வா மேதி மயா. கத்வத்தே² கரணவசனம், ஸாமிவசனம் வா. க²மதீதி கத்துரூபஸதி³ஸம் கம்மரூபம். ரூபஞ்ஹி கத்துரூபஸதி³ஸம் கம்மரூபம் ‘‘க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 127) விய. கம்மரூபஸதி³ஸம் கத்துரூபம் ‘‘உபாஸகோ ஸீலம் ஸமாதி³யதீ’’திஆதீ³ஸு (பட்டா². 1.1.423) விய. ஏத்த² கம்மத்தே² பவத்தோ யபச்சயோ லோபோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸத்தஸமத²னானாத்தா²தி³வண்ணனா

354. மாதாபுத்தாதீ³னம் அயம் விவாதோ³தி யோஜனா. ‘‘விருத்³த⁴வாத³த்தா’’தி இமினா வத³னம் வாதோ³, விருத்³தோ⁴ வாதோ³ விவாதோ³தி நிப்³ப³சனம் த³ஸ்ஸேதி. அதி⁴கரணீயதாயாதி வூபஸமிததாய. இமினா அதி⁴கரியதி ஸமதே²ஹி வூபஸமியதீதி அதி⁴கரணந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு அதி⁴கரணபே⁴தே³ஸு.

இதி அதி⁴கரணபே⁴த³வண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.