பரிவாரவக்³க³யோஜனா

சூளவக்³க³க²ந்த⁴கஸ்ஸேவம், கத்வான யோஜனானயம்;

அது⁴னா பரிவாரஸ்ஸ, கரிஸ்ஸம் யோஜனானயம்.

ஸோளஸமஹாவாரோ

பஞ்ஞத்திவாரயோஜனா

ஏவம் த்³வாவீஸதிக²ந்த⁴கானம் ஸம்வண்ணனம் கத்வா இதா³னி ‘‘பரிவாரோ’’தி ஸங்க³ஹமாரூள்ஹஸ்ஸ வினயஸ்ஸ ஸம்வண்ணனம் கரோந்தோ அயமாசரியோ பட²மம் தாவ அனுஸந்தி⁴த³ஸ்ஸனமுகே²ன படிஞ்ஞம் காதுகாமோ ஆஹ ‘‘விஸுத்³த⁴பரிவாரஸ்ஸா’’திஆதி³. தத்த² விஸுத்³த⁴பரிவாரஸ்ஸாதி விஸுத்³தா⁴ய சதுபரிஸாய பரிவாரிதஸ்ஸ, அத²வா விஸுத்³தே⁴ன சதுபரிஸஸங்கா²தேன பரிவாரேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ ப⁴க³வதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பரிவாரே ஹி விஸுத்³தே⁴ தேன பரிவாரிதோ, தம்பரிவாரிதோ வா ப⁴க³வாபி விஸுத்³தோ⁴யேவ நாம ஹோதி. இமினா ஸம்வண்ணியமானஸ்ஸ ‘‘பரிவாரோ’’தி ஸங்க³ஹமாரூள்ஹஸ்ஸ தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ அனுரூபேன தே³ஸகபூ⁴தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ தோ²மனம் கதம் ஹோதி. த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸரீரஸ்ஸாதி ஸீலாதி³த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தேன ஸரீரேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ, இமினா ஸம்வண்ணிதானம் க²ந்த⁴கானமனுரூபேன ப⁴க³வதோ தோ²மனம் கதம் ஹோதி. பகதி ஹேஸாசரியானம் யதி³த³ம் தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மானுரூபேன தே³ஸகஸ்ஸ தோ²மனா (ஸாரத்த². டீ. 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²; விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.1). அனந்தராதி அனந்தரே காலே.

யோதி வினயோ. புப்³பா³க³தந்தி புப்³பே³ வுத்தேஸு விப⁴ங்க³க²ந்த⁴கேஸு ஆக³தம். நயந்தி ஸத்³த³அத்த²வினிச்ச²யனயஸங்கா²தம் ஸப்³ப³ம் நயம். ஹித்வாதி சஜித்வா. அனுத்தானத்த²வண்ணனந்தி அனுத்தானானம் பதா³னமத்த²வண்ணனம். அயம் பனேத்த² யோஜனா – விஸுத்³த⁴பரிவாரஸ்ஸ த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸரீரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே க²ந்த⁴கானமனந்தரா ‘‘பரிவாரோ’’தி யோ வினயோ ஸங்க³ஹம் ஸமாரூள்ஹோ, தஸ்ஸ வினயஸ்ஸ புப்³பா³க³தம் நயம் ஹித்வா இதா³னி அனுத்தானத்த²வண்ணனம் கரிஸ்ஸாமீதி.

1. தத்த² தத்தா²தி ‘‘தஸ்ஸ அனுத்தானத்த²வண்ணனம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி யோ பரிவாரஸங்கா²தோ வினயோ ஸம்வண்ணேதப்³ப³பா⁴வேன வுத்தோ, தத்த². ஸங்கே²பத்தோ²தி ஸமாஸத்தோ². யம் தேனாதி ஏத்த² தஸத்³த³ஸ்ஸ அனியமனித்³தே³ஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யோ ஸோ’’தி. தத்த² யோதி அனியம நித்³தே³ஸோ, தஸ்ஸ ‘‘தேனா’’தி நியமனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸோதி பதா³லங்காரோ. த்³வீஸு ஹி ஸப்³ப³னாமேஸு யேபு⁴ய்யேன புப்³ப³மேவ பதா⁴னம், பச்சி²மம் பன வசனாலங்காரம். யோ ஸோ ப⁴க³வா பஞ்ஞபேஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. சிரட்டி²திகத்த²ந்தி சிரம் பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸகாலம் டி²திகத்தா²ய, ‘‘யாசிதோ’’தி ச ‘‘பஞ்ஞபேஸீ’’தி ச ஸம்ப³ந்தோ⁴. த⁴ம்மஸேனாபதினா யாசிதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யாசிதோ ஹுத்வா பஞ்ஞபேஸீதி யோஜனா. தேன ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஜானதா பஸ்ஸதா’’தி த்³வின்னம் பதா³னம் கம்மமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தஸ்ஸ தஸ்ஸா’’திஆதி³. தத்த² ‘‘பஞ்ஞத்திகால’’ந்தி இமினா ‘‘ஜானதா’’தி பத³ஸ்ஸ கம்மம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘த³ஸ அத்த²வஸே’’தி இமினா ‘‘பஸ்ஸதா’’தி பத³ஸ்ஸ கம்மம்.

ஏவம் கம்மத³ஸ்ஸனேன யோஜனானயம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி கரணத³ஸ்ஸனேன அபரம்பி யோஜனானயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அபிசா’’திஆதி³. ‘‘புப்³பே³னிவாஸாதீ³ஹீ’’திஆதி³ஸத்³தே³ன தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ விஸும் க³ஹேதப்³ப³த்தா இத்³தி⁴வித⁴தி³ப்³ப³ஸோதபரசித்தவிஜானனானி க³ஹேதப்³பா³னி. இமேஹி பதே³ஹி ‘‘ஜானதா, பஸ்ஸதா’’தி த்³வின்னம் பதா³னம் பஞ்சன்னம் லோகியஅபி⁴ஞ்ஞானமேவ கரணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தீஹி விஜ்ஜாஹீதி புப்³பே³னிவாஸதி³ப்³ப³சக்கு²ஆஸவக்க²யஞாணஸங்கா²தாஹி தீஹி விஜ்ஜாஹி. ச²ஹி வா பன அபி⁴ஞ்ஞாஹீதி ஸஹ ஆஸவக்க²யஞாணேன பஞ்சலோகியாபி⁴ஞ்ஞாஸங்கா²தாஹி ச²ஹி அபி⁴ஞ்ஞாஹி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு தீஸு காலேஸு, பஞ்சஸுபி ஞேய்யத⁴ம்மேஸு. ஸமந்தசக்கு²னாதி அனாவரணஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸங்கா²தேன ஸமந்தசக்கு²னா. பஞ்ஞாயாதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதபஞ்ஞாய. திரோகுட்டாதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன திரோபப்³ப³தாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. மம்ஸசக்கு²னாதி பஸாத³சக்கு²னா. படிவேத⁴பஞ்ஞாயாதி மக்³க³பஞ்ஞாய. தே³ஸனாபஞ்ஞாயாதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதபஞ்ஞாய. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதபஞ்ஞாயேவ ஹி அத்த²தோ தே³ஸனாபஞ்ஞா நாம. தேன வுத்தம் ‘‘தஸ்ஸா பஞ்ஞாய தேஜஸா. அபி⁴த⁴ம்மகதா²மக்³க³ம், தே³வானம் ஸம்பவத்தயீதி (த⁴. ஸ. அட்ட². க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா² 5). இமேஹி பதே³ஹி அவத்தா²வஸேன விஸும் விஸும் த்³வின்னம் பதா³னம் கரணஸம்ப⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. அரஹதாதி அரீனம் அரானஞ்ச ஹதத்தா, பச்சயாதீ³னஞ்ச அரஹத்தா அரஹதா. ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னாதி ஸம்மா ஸாமஞ்ச ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பு³த்³த⁴த்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன, தேன ப⁴க³வதாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கேனாப⁴தந்தி தம் பட²மம் பாராஜிகம் கேன ஆப⁴தம், இதி ஸங்கே²பத்தோ²தி யோஜனா.

2. புச்சா²விஸஜ்ஜனே பன ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. யம் தேன…பே… பாராஜிகந்தி இத³ம் பத³ம் பச்சுத்³த⁴ரணமத்தமேவாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பதிஉத்³த⁴ரணமத்தமேவ, ந அத்த²த³ஸ்ஸனந்தி அத்தோ². ஏத்தா²தி ஏதேஸு பதே³ஸு. ஏகா பஞ்ஞத்தீதி ஏகா பட²மபஞ்ஞத்தி. அனுபஞ்ஞத்தியோதி பச்சா² ட²பிதா பஞ்ஞத்தியோ.

ஏத்தாவதாதி ஏத்தகேன ‘‘ஏகா பஞ்ஞத்தி, த்³வே அனுபஞ்ஞத்தியோ’’தி வசனமத்தேன விஸ்ஸஜ்ஜிதா ஹோந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததியம் புச்ச²ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கஸ்மா அனுப்பன்னபஞ்ஞத்தி தஸ்மிம் நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘அயம் ஹீ’’திஆதி³. தத்த² ஹி யஸ்மா அஞ்ஞத்ர நத்தி², தஸ்மா நத்தீ²தி யோஜனா. ‘‘அனுப்பன்னே தோ³ஸே பஞ்ஞத்தா’’தி இமினா அனுப்பன்னே தோ³ஸே பஞ்ஞபேதப்³பா³தி அனுப்பன்னபஞ்ஞத்தீதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸாதி அனுப்பன்னபஞ்ஞத்தி. தஸ்மாதி யஸ்மா அஞ்ஞத்ர நத்தி², தஸ்மா. ஸப்³ப³த்த²பஞ்ஞத்தீதி ஏத்த² ஸப்³ப³ஸ்மிம் பதே³ஸே பஞ்ஞத்தி ஸப்³ப³த்த²பஞ்ஞத்தீதி அலுத்தஸமாஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘மஜ்ஜி²மதே³ஸே சேவா’’திஆதி³. ‘‘மஜ்ஜி²மதே³ஸே சேவ பச்சந்திமஜனபதே³ஸு சா’’தி இமினா ‘‘ஸப்³ப³த்தா²’’தி பத³ஸ்ஸ ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. பதே³ஸபஞ்ஞத்திம் அபனேத்வா ஸப்³ப³த்த²பஞ்ஞத்திம் பாரிஸேஸனயேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வினயத⁴ரபஞ்சமேனா’’திஆதி³. தத்த² வினயத⁴ரபஞ்சமேனாதி அனுஸ்ஸாவனாசரியபஞ்சமேன. ஏத்தே²வாதி மஜ்ஜி²மதே³ஸேயேவ. ஏதேஹீதி சதூஹி ஸிக்கா²பதே³ஹி. ஸேஸானீதி சதூஹி ஸிக்கா²பதே³ஹி ஸேஸானி.

ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தீதி ஏத்த² ஸாதா⁴ரணா நாம பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீனமேவாதி ஆஹ ‘‘பி⁴க்கூ²னஞ்சேவ பி⁴க்கு²னீனஞ்சா’’தி. இத³ம் பனாதி பட²மபாராஜிகம் பன, பஞ்ஞத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வினீதகதா²மத்தமேவாதி வினீதவத்து²பகாஸகம் கதா²மத்தமேவ. தாஸந்தி பி⁴க்கு²னீனம். ப்³யஞ்ஜனமத்தமேவாதி ‘‘ஸாதா⁴ரணா’’தி ச ‘‘உப⁴தோ’’தி ச ப்³யஞ்ஜனமத்தமேவ. ஏத்தா²தி ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்திஉப⁴தோபஞ்ஞத்திபதே³.

‘‘நிதா³னே அனுபவிட்ட²’’ந்தி இமினா ‘‘நிதா³னோக³த⁴’’ந்தி பத³ஸ்ஸ ஸத்தமீஸமாஸஞ்ச ஓக³த⁴ஸத்³த³ஸ்ஸ அனுபவிட்ட²த்த²ஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ஓகா³ள்ஹோ ஹுத்வா த⁴ரதி திட்ட²தீதி ஓக³த⁴ம். நனு நிதா³னோக³தே⁴ ஸதி ‘‘பட²மேன உத்³தே³ஸேனா’’தி வத்தப்³ப³ம், கஸ்மா ‘‘து³தியேன உத்³தே³ஸேனா’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘நிதா³னோக³த⁴’’ந்தி. நிதா³னபரியாபன்னம்பி ஸமானந்தி நிதா³னபரியாபன்னம் ஸமானம்பீதி யோஜனா. பிஸத்³தோ³ க³ரஹத்தோ², பகே³வ து³தியே உத்³தே³ஸே பரியாபன்னேதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஸீலவிபத்திஆதீ³ன’’ந்தி வசனம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘பட²மா ஹீ’’திஆதி³.

த்³வங்கி³கேனாதி காயசித்தஸங்கா²தேன த்³வங்கி³கேன. நனு ‘‘ஏகேன ஸமுட்டா²னேனா’’தி வுத்தத்தா ‘‘காயதோயேவா’’தி வத்தப்³ப³ம், அத² கஸ்மா ‘‘காயதோ ச சித்ததோ ச ஸமுட்டா²தீ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஏத்த² ஹீ’’திஆதி³. ஏத்தா²தி ‘‘ஏகேன ஸமுட்டா²னேனா’’தி வசனே. சித்தந்தி ஸேவனசித்தம். ஆபன்னோஸீதி த்வம் ஆபன்னோ அஸீதி யோஜனா. ஆம ஆபன்னோம்ஹீதி ஆம அஹம் ஆபன்னோ அம்ஹீதி யோஜனா. தாவதே³வாதி தஸ்மிம் படிஜானக்க²ணேயேவ. தம் புக்³க³லந்தி பாராஜிகமாபன்னம் தம் புக்³க³லம். தப்பச்சயாதி தஸ்ஸ பாராஜிகமாபன்னஸ்ஸ காரணா. ‘‘ந கதமேன ஸமதே²ன ஸம்மதீ’’தி யம் பன வசனம் வுத்தந்தி யோஜனா. தந்தி வசனம், வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

வுத்தமாதிகா பஞ்ஞத்தீதி வுத்தமாதிகாஸங்கா²தா பஞ்ஞத்தி வினயோ நாமாதி யோஜனா. மாதிகா ஹி யஸ்மா பஞ்ஞபீயதி ஸங்கே²பேன ட²பீயதி, பகாரம் ஜானாபேதி வா, தஸ்மா பஞ்ஞத்தீதி வுச்சதி. ‘‘பத³பா⁴ஜனம் வுச்சதீ’’தி இமினா வித்தா²ரேன பா⁴ஜியதி ஏதாயாதி விப⁴த்தீதி த³ஸ்ஸேதி. வீதிக்கமோதி காயவாசாவீதிக்கமோ. ஸோ ஹி ந ஸம்வரதி காயவாசம் ந பித³ஹதீதி அஸம்வரோதி வுச்சதி. யேஸம் வத்ததீதி ஏத்த² வத்ததிகிரியாய கத்தாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வினயபிடகஞ்ச அட்ட²கதா² சா’’தி. பகு³ணாதி வாசுக்³க³தா. தேதி தே புக்³க³லா, தா⁴ரேந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ஏதஸ்ஸாதி பட²மபாராஜிகஸ்ஸ. கேனாப⁴தந்தி ஏத்த² ப⁴ரதா⁴துயா தா⁴ரணபோஸனத்தே²ஸு (பாணினீ 108 தா⁴துபாடே²) தா⁴ரணத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கேன ஆனீத’’ந்தி. ‘‘பரம்பராய ஆனீத’’ந்தி இமினா பரம்பராப⁴தந்தி பத³ஸ்ஸ ததியாஸமாஸம் த³ஸ்ஸேதி. அத²வா ‘‘கேனாப⁴த’’ந்தி புச்சா²ய அனுரூபம் யகாரலோபவஸேன வாக்யந்தி த³ஸ்ஸேதி.

3. உபாலி தா³ஸகோ சேவாதிஆதி³கா கா³தா²யோ கிமத்த²ம் கேஹி ட²பிதாதி ஆஹ ‘‘இதா³னீ’’திஆதி³. தந்தி பரம் பரம். தத்தா²தி தாஸு கா³தா²ஸு. யந்தி வசனம். இமினா நயேனாதி பட²மபாராஜிகஸ்ஸ புச்சா²விஸஜ்ஜனே வுத்தேன இமினா நயேன.

இதி மஹாவிப⁴ங்கே³ பஞ்ஞத்திவாரவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

கதாபத்திவாராதி³வண்ணனா

157. இதோதி பஞ்ஞத்திவாரதோ, பரம் வுத்தா ஸத்த வாரா உத்தானத்தா² ஏவாதி யோஜனா. கதாபத்திவாரோதி ‘‘கதாபத்தீ’’தி பதே³ன லக்கி²தோ வாரோ. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. தத³னந்தரோதி தேஸம் ஸத்தன்னம் வாரானம் அனந்தரே வுத்தோ. ஸமுச்சயவாரோதி ஸம் ஏகதோ ஆபத்திவிபத்திஆத³யோ உசியந்தி ஸம்பிண்டி³யந்தி ஏத்தா²தி ஸமுச்சயோ, ஸோயேவ வாரோ ஸமுச்சயவாரோ.

188. ததோதி தேஹி அட்ட²ஹி வாரேஹி, பரம் வுத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பச்சயவஸேன வுத்தோ ஏகோ பஞ்ஞத்திவாரோதி யோஜனா. பச்சயவஸேனாதி பச்சயஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன. தஸ்ஸாதி பச்சயஸ்ஸ. தேபீதி அட்ட² வாராபி. இதீதிஆதி³ நிக³மனம். ததோதி மஹாவிப⁴ங்க³தோ, பரம் ஆக³தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் இமே த்³வத்திம்ஸ வாராதி யோஜனா. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ஏத்தா²தி த்³வத்திம்ஸவாரேஸு.

ஸமுட்டா²னஸீஸவண்ணனா

257. தத³னந்தராயாதி தேஸம் த்³வத்திம்ஸவாரானம் அனந்தரம் வுத்தாய ஸமுட்டா²னகதா²ய ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. அனத்தா இதி நிச்சி²தாதி அனத்தாத்வேவ வினிச்சி²தா. இமினா அனத்தா இதி நிச்ச²யாதி ஏத்த² சிதா⁴துயா வினிச்ச²யத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அனிச்சாகாராதீ³ஹீ’’தி இமினா ஸபா⁴க³த⁴ம்மானந்தி ஏத்த² அனிச்சாகாராதீ³ஹி ஸமானோ பா⁴கோ³ ஏதேஸந்தி ஸபா⁴கா³, தேயேவ த⁴ம்மா ஸபா⁴க³த⁴ம்மாதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. நாமமத்தம்பீதி அனிச்சாதி³னாமமத்தம்பி. பிஸத்³தே³ன பகே³வ நாமிகோ அனிச்சாதி³ஸபா⁴வோதி த³ஸ்ஸேதி. ந பஞ்ஞாயதீதி ந கா²யதி. இமினா ந நாயதீதி ஏத்த² ஞாதா⁴துயா கா²யனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. து³க்க²ஹானிந்தி ஏத்த² து³க்க²ம் ஜஹாதீதி து³க்க²ஹானீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘து³க்க²கா⁴தன’’ந்தி. து³க்க²ம் ஹனதீதி து³க்க²கா⁴தனோ, ஸத்³த⁴ம்மோ, தம். ‘‘க²ந்த⁴கா யா ச மாதிகா’’தி வத்தப்³பே³ ஸுகு²ச்சாரணத்தா²ய ரஸ்ஸவஸேன பாடோ² அத்தீ²தி ஆஹ ‘‘க²ந்த⁴கா ய ச மாதிகா’’தி. ஸமுட்டா²னம் நியதோகதந்தி (ஸம். நி. 1.216) ஏத்த² ‘‘ஸமுட்டா²னம் நியதகத’’ந்தி வத்தப்³பே³ ‘‘பரோஸஹஸ்ஸ’’ந்திஆதீ³ஸு விய ஓகாராக³மவஸேன ‘‘ஸமுட்டா²னனியதோகத’’ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸமுட்டா²னம் நியதகத’’ந்தி. ஏதேனாதி ‘‘ஸமுட்டா²னம் நியதோகத’’ந்தி பாடே²ன. பச்சேதப்³போ³தி பதி ஏதப்³போ³, படிமுக²ம் ஞாதப்³போ³தி அத்தோ². அஞ்ஞேஹீதி தீஹி ஸிக்கா²பதே³ஹி அஞ்ஞேஹி ஸிக்கா²பதே³ஹி.

தத்தா²தி ஸம்பே⁴த³னிதா³னவசனேஸு. ஸம்பே⁴த³வசனேன பச்சேதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹீதி ஸச்சம். தானி தீணி ஸிக்கா²பதா³னி ட²பேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பஞ்ஞத்திதே³ஸஸங்கா²தந்தி பஞ்ஞத்திட்டா²னபூ⁴ததே³ஸஸங்கா²தம். ‘‘இமானி தீணீ’’தி இமினா ‘‘தி³ஸ்ஸந்தீ’’தி கிரியாய கத்தாரம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘பஞ்ஞாயந்தீ’’தி இமினா தி³ஸதா⁴துயா கா²யனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. தத்தா²தி ஸமுட்டா²னனியமஸம்பே⁴த³னிதா³னஸங்கா²தேஸு தீஸு, நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். இதரம் பனாதி ஸமுட்டா²னனியமஸம்பே⁴தே³ஹி அஞ்ஞம் பன.

ஆளவீதி ஆளவியம். ஸக்கேஸு ப⁴க்³கே³ஸு சாதி ஏத்த² ஜனபத³னாமத்தா ப³ஹுவசனவஸேன வுத்தம்.

த்³வீஸு விப⁴ங்கே³ஸு பஞ்ஞத்தம் யம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸந்தீதி யோஜனா. ‘‘விப⁴ங்கே³ஸூ’’தி இமினா விப⁴ங்கே³தி ஏத்த² ஸுகாரலோபோதி த³ஸ்ஸேதி. தஸ்ஸாதி ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ. யதா²ஞாயந்தி யுத்தியா அனுரூபம். தந்தி ஸமுட்டா²னம். மே ஸுணாதா²தி மம ஸந்திகா ஸுணாத². இதீதி அயமத்தோ².

கதி²னந்தி பட²மகதி²னஸமுட்டா²னம். அனனுஞ்ஞாதாய ஸத்³தி⁴ந்தி அனனுஞ்ஞாதஸமுட்டா²னேன ஸத்³தி⁴ம். ஸதி³ஸா இத⁴ தி³ஸ்ஸரேதி ஏத்த² இத⁴ஸத்³தோ³ அத்த²பகரணவஸேன உப⁴தோவிப⁴ங்க³விஸயோதி ஆஹ ‘‘இத⁴ உப⁴தோவிப⁴ங்கே³’’தி. ‘‘ஸதி³ஸானீ’’தி இமினா ஸதி³ஸாதி ஏத்த² நிகாரஸ்ஸாகாராதே³ஸோ த³ஸ்ஸிதோ. ‘‘தி³ஸ்ஸந்தீ’’தி இமினா தி³ஸ்ஸரேதி ஏத்த² அந்திஸத்³த³ஸ்ஸ ரேகாரோ (நிருத்திதீ³பனியம் 570 ஸுதே) த³ஸ்ஸிதோ.

ஸமுட்டா²னஸீஸோ

பட²மபாராஜிகஸமுட்டா²னவண்ணனா

258. கிமத்த²ம் ‘‘மேது²னம் ஸுக்கஸம்ஸக்³கோ³’’திஆதி³வசனம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘இதா³னீ’’திஆதி³. தத்த² தத்தா²தி ‘‘மேது²னம் ஸுக்கஸம்ஸக்³கோ³’’திஆதி³வசனே. ஸமுட்டா²னஸீஸந்தி ஸமுட்டா²னானம், ஸமுட்டா²னேஸு வா ஸீஸம். ஸேஸானீதி பட²மபாராஜிகதோ ஸேஸானி பஞ்சஸத்ததி ஸிக்கா²பதா³னி. தேனாதி பட²மபாராஜிகேன. ‘‘ஸுக்கஸம்ஸக்³கோ³’’திஆதி³வசனம் ஸம்வண்ணேந்தோ ஆஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. தத்த² தத்தா²தி ‘‘ஸுக்கஸம்ஸக்³கோ³’’திஆதி³வசனே.

கு²த்³த³கவண்ணனாவஸானேதி கு²த்³த³கட்ட²கதா²ய அவஸானே.

லிங்க³விபரியாயோதி லிங்க³விபல்லாஸோ. காயமானஸிகா கதாதி ஏத்த² காயமானஸேஸு பவத்தா காயமானஸிகாதி வுத்தே ஸமுட்டா²னாதி ஆஹ ‘‘காயசித்தஸமுட்டா²னா கதா’’தி.

து³தியபாராஜிகஸமுட்டா²னவண்ணனா

259. இத³ம் ஸமுட்டா²னம் ஏகம் ஸமுட்டா²னஸீஸந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அதி³ன்னாதா³ன’’ந்தி இமினா அதி³ன்னந்தி ஏத்த² ஸமுதா³யனாமே ஏகதே³ஸவோஹாரோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸானீதி து³தியபாராஜிகதோ ஸேஸானி ஏகூனஸத்ததி ஸிக்கா²பதா³னி. தேனாதி து³தியபாராஜிகேன. தத்தா²தி ‘‘விக்³க³ஹுத்தரீ’’திஆதி³வசனே. விக்³க³ஹுத்தரீதிஆதி³பதா³னம் ப்³யஞ்ஜனே ஆத³ரமகத்வா அத்த²மேவ த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹஉத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸிக்கா²பதா³னீ’’தி. அனியதா து³தியிகாதி ஆபத்திம் அபேக்கி²த்வா பாளியம் இத்தி²லிங்க³வஸேன வுத்தம், அட்ட²கதா²யம் பன ஸிக்கா²பத³ம் அபேக்கி²த்வா நபும்ஸகலிங்க³வஸேன து³தியந்தி வுத்தம்.

ஸமுட்டா²னா திகா கதாதி ஏத்த² ‘‘திகஸமுட்டா²னா’’தி வத்தப்³பே³ பத³விபரியாயவஸேன ககாரஸ்ஸ தீ³க⁴வஸேன ஸமுட்டா²னா திகாதி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘திகஸமுட்டா²னா கதா’’தி.

ஸஞ்சரித்தஸமுட்டா²னவண்ணனா

260. ‘‘ஸஞ்சரீ’’தி இத³ம் தாவ ஸஞ்சரித்தம் நாம ஏகஸமுட்டா²னஸீஸம், ஸேஸானி தேன ஸதி³ஸானி.

விப⁴ங்கே³ ஆக³தேன ‘‘ரிஞ்சந்தீ’’தி (பாரா. 576) பதே³ன ஏளகலோமதோ⁴வாபனஸிக்கா²பத³ம் உபலக்கி²த்வா வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘விப⁴ங்கே³ ரிஞ்சந்தி உத்³தே³ஸந்தி ஆக³த’’ந்தி.

‘‘யாவ த்³வாரகோஸா அக்³க³ளட்ட²பனாய’’ இதி (பாசி. 135-136) ச ‘‘அஞ்ஞாதிகாய பி⁴க்கு²னியா சீவரம் த³தே³ய்ய’’இதி (பாசி. 169) ச ‘‘சீவரம் ஸிப்³பே³ய்ய’’இதி (பாசி. 176-177) ச வுத்தஸிக்கா²பத³த்தயந்தி யோஜனா.

‘‘ஸமணசீவரேன சா’’தி ஏவம் வசனம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஸமணசீவரம் த³தே³ய்யா’’தி இத³ம் (பாசி. 917) வசனம் ஸந்தா⁴யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ஸமனுபா⁴ஸனாஸமுட்டா²னவண்ணனா

261. பே⁴த³ந்தி இத³ம் ஸமனுபா⁴ஸனம் நாம ஏகம் ஸமுட்டா²னஸீஸம், ஸேஸானி தேன ஸதி³ஸானி.

கதி²னஸமுட்டா²னவண்ணனா

262. உப்³ப⁴தந்தி இத³ம் கதி²னஸமுட்டா²னம் நாம ஏகம் ஸமுட்டா²னஸீஸம், ஸேஸானி தேன ஸதி³ஸானி.

ஆவஸதே²ன ஸத்³தி⁴ந்தி ஆவஸத²ஸத்³தே³ன ஸத்³தி⁴ம்.

ஏளகலோமஸமுட்டா²னவண்ணனா

263. ‘‘ஏளகலோமா’’தி இத³ம் ஏளகலோமஸமுட்டா²னம் நாம ஏகம் ஸமுட்டா²னஸீஸம். இதோதி யதா²வுத்ததோ. பாளிந்தி மாதிகாபாளிம். விரஜ்ஜி²த்வாதி புப்³பா³பரதோ விராதே⁴த்வா. யதா²தி யேனாகாரேன. பனஸத்³தோ³ அனுக்³க³ஹத்தோ². கிஞ்சாபி லிக²ந்தி, பன ததா²பீதி யோஜனா. ஏவந்தி ததா²காரேன. அத்தா²னுக்கமோதி அத்த²ஸ்ஸ அனுக்கமோ.

‘‘அபி⁴க்கு²காவா ஸேன சா’’தி ஏதம் வசனம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அபி⁴க்கு²கே ஆவாஸே வஸ்ஸம் வஸேய்யா’’தி (பாசி. 1047) இத³ம் வசனம் ஸந்தா⁴யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘பி⁴க்கு²னீ’’திஆதி³னா வுத்தானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘ஸிக்க²மானா ச ஸாமணேரீ கி³ஹினியா’’தி பாட²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

பத³ஸோத⁴ம்மஸமுட்டா²னவண்ணனா

264. பத³ந்தி இத³ம் பத³ஸோத⁴ம்மஸமுட்டா²னம் நாம ஏகம் ஸமுட்டா²னஸீஸம், ஸேஸானி தேன ஸதி³ஸானி. ‘‘ததா² அத்த²ங்க³தேன சா’’தி ஏதம் வசனம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அத்த²ங்க³தே ஸூரியே ஓவதே³ய்யா’’தி (பாசி. 154-155) இத³ம் வசனம் ஸந்தா⁴யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனோகாஸோ ச…பே… ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி (பாசி. 1219-1221) ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

அத்³தா⁴னஸமுட்டா²னவண்ணனா

265. அத்³தா⁴னந்தி இத³ம் அத்³தா⁴னஸமுட்டா²னம் நாம ஏகம் ஸமுட்டா²னஸீஸம், ஸேஸானி தேன ஸதி³ஸானி.

தே²ய்யஸத்த²ஸமுட்டா²னவண்ணனா

266. தே²ய்யஸத்த²ந்தி இத³ம் தே²ய்யஸத்த²ஸமுட்டா²னம் நாம ஏகம் ஸமுட்டா²னஸீஸம், ஸேஸானி தேன ஸதி³ஸானி. ‘‘ப்³யூஹேன ஸத்தமா’’தி இத³ம் வசனம் வுத்தந்தி யோஜனா. தத³னந்தரமேவாதி தஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ அனந்தரமேவ, ‘‘ஆக³த’’இதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

த⁴ம்மதே³ஸனாஸமுட்டா²னவண்ணனா

267. த⁴ம்மதே³ஸனாஸமுட்டா²னே ஸமுட்டா²னஸீஸம் நத்தி², ஸப்³பா³னி ஏகத³ஸ ஸிக்கா²பதா³னி ஸம்பிண்டே³த்வா த⁴ம்மதே³ஸனாஸமுட்டா²னானீதி வுத்தானி. ஏவந்திஆதி³ நிக³மனம். தேஸந்தி தேஸம் ஸிக்கா²பதா³னம். ஸம்பி⁴ன்னஸமுட்டா²னந்தி ஸம்ஸக்³க³ஸமுட்டா²னம். திவித⁴ந்தி பூ⁴தாரோசனசோரிவுட்டா²பனஅனனுஞ்ஞாதஸமுட்டா²னவஸேன திப்பகாரம். தந்தி நியதஸமுட்டா²னம், ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புன தந்தி நியதஸமுட்டா²னம், த³ஸ்ஸேதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புன தந்தி வசனம். நேத்தித⁴ம்மானுலோமிகந்தி ஏத்த² காயவாசம் நேதி வினேதீதி நேத்தி, காயவாசம் நேதி வினேதி ஏத்த², ஏதாயாதி வா நேத்தி. த⁴ம்மோதி பாளி. ஸா ஹி யஸ்மா அத்த²ம் தா⁴ரேதி, தஸ்மா த⁴ம்மோதி வுச்சதி. நேத்தியேவ த⁴ம்மோ நேத்தித⁴ம்மோ, தஸ்ஸ அனுலோமிகம் நேத்தித⁴ம்மானுலோமிகம். தேன வுத்தம் ‘‘வினயபாளித⁴ம்மஸ்ஸ அனுலோம’’ந்தி.

இதி ஸமுட்டா²னஸீஸவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

அந்தரபேய்யால கதிபுச்சா²வாரவண்ணனா

271. இதா³னி வுத்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘இதா³னீ’’தி பதே³ன ஸம்ப³ந்த⁴த்தா வுத்தோதி ஏத்த² தபச்சயோ பச்சுப்பன்னகாலிகோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

தத்தா²தி மாதிகாயம், புச்சா²ஸு வா. ஆக³தாபத்திபுச்சா²தி ஆக³தாபத்தியா புச்சா². ஹீதி விஸேஸஜோதகோ, ஹி விஸேஸம் வக்கா²மீதி அத்தோ². ஏத்தா²தி ‘‘கதி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴’’தி து³தியபதே³. ‘‘ராஸிவஸேனா’’தி இமினா க²ந்த⁴ஸத்³த³ஸ்ஸ ராஸத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. வினீதவத்தூ²னீதி ஏத்த² வினீதஸத்³தோ³ வினயபரியாயோதி ஆஹ ‘‘வினயபுச்சா²’’தி. நனு வினீதவினயஸத்³தா³னம் ஸத்³த³தோ நானத்தா அத்த²தோபி நானம், கஸ்மா பன ‘‘வினயபுச்சா²’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘வினீதம்…பே… ஏக’’ந்தி. இத³ந்தி பத³த்தயம். அத்த²தோ ஏகந்தி அத்த²தோயேவ ஏகம், ந ஸத்³த³தோ. வினீதவத்தூ²னீதி ஆபத்திவினயகாரணத்தா வினீதவத்தூ²னி. யேஸூதி அகா³ரவேஸு. ஸதீதி ஸந்தேஸு. ஏத்த² ச யேஸு ஸதி ஆபத்தியோ ந ஹோந்தி, அஸதி ஹோந்தீதி வாக்யம்பி அவுத்தஸித்³தி⁴னயேன க³ஹேதப்³ப³ம். யேஸூதி கா³ரவேஸு. தேதி அகா³ரவகா³ரவே. யஸ்மா பன நத்தீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விபத்திபா⁴வபுச்சா²தி விபத்திபா⁴வஸ்ஸ புச்சா². புச்சி²யதி இமாயாதி புச்சா². விவாத³மூலானி அனுவாத³மூலானீதி இமா புச்சா²யோ மூலபுச்சா²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. போத்த²கேஸு ‘‘இமானீ’’தி நிகாரேன ஸஹ பாடோ² அத்தி², ஸோ அபாடோ²யேவ. மூலபுச்சா²தி புச்சி²யந்தி இமாஹீதி புச்சா², மூலானம் புச்சா² மூலபுச்சா². ‘‘அதி⁴கரண’’ந்திஆதீ³ஸு ‘‘வுத்தம்’’ இதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேஸம்யேவாதி அதி⁴கரணானம்யேவ. அயமேத்த² மாதிகா.

நித்³தே³ஸே மாதிகாயாதி பாதிமோக்கே². விப⁴ங்கே³தி பத³பா⁴ஜனியம், ஆக³தவஸேன வுத்தாதி யோஜனா. அயமேத்த² நித்³தே³ஸோ.

படினித்³தே³ஸே ஆரதீதிஆதி³பதா³னம் வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஆரகா’’திஆதி³. தத்த² ‘‘ஆரகா’’தி இமினா ஆரதீதி ஏத்த² ஆஉபஸக்³க³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏதேஹீதி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி, ஆரகாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ரமதீ’’தி இமினா திபச்சயோ கத்வத்தே² ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ரதீதி ரமனம். இமினா திபச்சயோ பா⁴வத்தே²பி ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. வினாதி ஏதேஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி வினா. இமினா விரதீதி ஏத்த² வித்யூபஸக்³க³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. பச்சேகந்தி பதி ஏகம், படிஸத்³தோ³ விச்ச²த்த²ஜோதகோ, விஸும் விஸுந்தி அத்தோ². இமினா படிவிரதீதி ஏத்த² படித்யூபஸக்³க³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. விரதி படிவிரதீதி ஏத்தா²பி திபச்சயோ பா⁴வத்தே²பி வேதி³தப்³போ³. வேரந்தி அனத்த²கரத்தா விரமிதப்³ப³ந்தி விரம், ததே³வ வேரம், ராகா³தி³அகுஸலத⁴ம்மா. தே ஹி வேரஹேதுத்தா வேரந்தி வுச்சந்தி. ஏதாயாதி விரதியா. இமினா அகிரியாதி ஏத்த² ரிரியபச்சயோ கரணத்தே² ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. யம் ஆபத்திக்க²ந்த⁴கரணந்தி யோஜனா. தஸ்ஸாதி ஆபத்திக்க²ந்த⁴கரணஸ்ஸ. படிபக்க²தோதி விருத்³த⁴பா⁴வதோ. இமினா அகரணந்தி ஏத்த² அகாரோ விருத்³த⁴த்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. ஆபத்திக்க²ந்த⁴அஜ்ஜா²பத்தியாதி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் அதிக்கமித்வா ஆபஜ்ஜனஸ்ஸ. ‘‘வேலனதோ’’தி இமினா வேலதீதி வேலா, வேலனம் வா வேலாதி வசனத்தே² த³ஸ்ஸேதி. நிய்யானந்தி மக்³க³ம். மக்³கோ³ ஹி நிப்³பா³னம் ஆரம்மணகரணவஸேன யாதி க³ச்ச²தீதி நிய்யானந்தி வுச்சதி. ‘‘ப³ந்த⁴தீ’’தி இமினா ஸிதா⁴துயா ப³ந்த⁴னத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘நிவாரேதீ’’தி இமினா ப³ந்த⁴தா⁴துயா அதி⁴ப்பாயத்த²ம். ஏதந்தி ‘‘ஸேதூ’’தி நாமம். தம் ஸேதுந்தி ஆபத்திக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தம் தம் ஸேதும். ஏத்த² கேஸுசி போத்த²கேஸு ‘‘ஸோ ஸேதூ’’தி ச ‘‘ஏதாய பஞ்ஞத்தியா’’தி ச பாடோ² அத்தி², ஸோ அபாடோ²யேவ.

பு³த்³தே⁴ அகா³ரவாதீ³ஸு ஏவம் வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. யோதி யோ கோசி, ந க³ச்ச²தீதிஆதீ³ஸு ஸம்ப³ந்தோ⁴. த⁴ரமானேதி திட்ட²மானே, ஸம்விஜ்ஜமானேதி அத்தோ². உபட்டா²னந்தி உபட்டா²னட்டா²னம், உபட்டா²னத்த²ம் வா. ஏதஸ்ஸாதி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி க³ஹட்ட²ஸ்ஸ வா பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா. த⁴ம்மஸ்ஸவனந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனட்டா²னம், த⁴ம்மஸ்ஸவனத்த²ம் வா. த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³க³ந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனம் க³ண்ஹந்தி ஏத்தா²தி த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³கோ³, த⁴ம்மஸவனமண்ட³போ. அத² வா த⁴ம்மஸ்ஸவனம் க³ண்ஹாதீதி த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³கோ³, த⁴ம்மஸ்ஸவனட்டா²னே ஸமாக³மஜனோ, தம் த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³க³ம். சித்தீகாரந்தி அபசாயனாகாரம். விக்கி²த்தோ வா அனாத³ரோ வா ஹுத்வா நிஸீத³தீதி யோஜனா. காயபாக³ப்³பி³யந்தி பு⁴ஸம் க³ரதி அஞ்ஞே பீளேதி அனேனாதி பக³ப்³போ³, அதிமானோ, ஓட்ட²ஜோ ததியக்க²ரோ. பக³ப்³ப³ஸ்ஸ பா⁴வோ பாக³ப்³பி³யம், காயேன பாக³ப்³பி³யம் காயபாக³ப்³பி³யம் (வஜிர. டீ. பரிவார 271; ஸாரத்த². டீ. பரிவார 3.271; வி. வி. டீ. பரிவார 2.271 ஸம். நி. அட்ட². 2.2.146; அ. நி. அட்ட². 3.6.82-84; ஸு. நி. அட்ட². 1.144), காயானாசாரம். திஸ்ஸோ ஸிக்கா²தி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தி³கா திஸ்ஸோ ஸிக்கா². பமஜ்ஜனம் பமாதோ³, ஸதிவிப்பவாஸோதி ஆஹ ‘‘பமாதே³ ச ஸதிவிப்பவாஸே’’தி. ஆமிஸபடிஸந்தா⁴ரந்தி ஆமிஸேன அத்தனோ, பரேஸஞ்ச அந்தரஸ்ஸ படிஸந்த³ஹனம் ஆமிஸபடிஸந்தா⁴ரோ, ததா² த⁴ம்மபடிஸந்தா⁴ரோ.

272. ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோதிஆதீ³னம் அத்தோ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அனீசவுத்தீ’’திஆதி³னா அப்பதிஸ்ஸோதி பத³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி, ஸத்³த³த்தோ² பனேவம் வேதி³தப்³போ³, படிமுக²ம் ஆத³ரேன ஸத்து²வசனம் அஸுணந்தோ அப்பதிஸ்ஸோ நாமாதி. அஜ்ஜ²த்தம் வாதி ஏத்த² நியகஜ்ஜ²த்தாதீ³ஸு சதூஸு நியகஜ்ஜ²த்தபா⁴வஞ்ச ஸத்தமீவிப⁴த்தியா அமாதே³ஸபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத்தனோ ஸந்தானே வா’’தி. ‘‘அத்தனோ பக்கே² வா’’தி இமினா அத்தனோ சித்தஸந்தானேதி அத்த²ம் படிக்கி²பதி. தத்ர தும்ஹேதி ஏத்த² தஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தஸ்மிம் அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴பே⁴தே³’’தி. ஸபரஸந்தானேதி அத்தபரஸந்தானே. பஹானாயாதி ஏத்த² ஹாதா⁴துயா கரணஞ்ச ஆயஸத்³த³ஸ்ஸ தத³த்த²பா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘மேத்தாபா⁴வனாதீ³ஹி நயேஹி பஹானத்த²’’ந்தி. மேத்தாபா⁴வனாதீ³ஹீதிஆதி³ஸத்³தே³ன கருணாபா⁴வனாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தந்தி விவாத³மூலம். ‘‘அப்பவத்திபா⁴வாயா’’தி இமினா அனவஸ்ஸவாயாதி ஏத்த² அவபுப்³ப³ ஸுதா⁴துயா பவத்தனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீதி ஏத்த² ஸஸ்ஸ அத்தனோ இத³ம் ஸம், ஸம் தி³ட்டி²ம் பரதோ ஆமஸதீதி ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸகமேவ தி³ட்டி²ம் பராமஸதீ’’தி. ‘‘ய’’ந்திஆதி³னா பராமஸனாகாரம் த³ஸ்ஸேதி. ஆதா⁴னக்³கா³ஹீதி ஏத்த² ஆபு⁴ஸோ டி²யதே ஆதா⁴னந்தி வசனத்தே²ன ஆதா⁴னஸத்³தோ³ த³ள்ஹபரியாயோதி ஆஹ ‘‘த³ள்ஹக்³கா³ஹீ’’தி. த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதீதி த³ள்ஹக்³கா³ஹீ.

273. அனுவாத³மூலனித்³தே³ஸோ கிஞ்சாபி ஸமானோதி யோஜனா. அத² கோ²தி ததா² ஸமானோபி, அயமேத்த² விஸேஸோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விவத³ந்தானம் புக்³க³லானந்தி யோஜனா. ததா² விவத³ந்தாதி தேனாகாரேன விவத³ந்தா, அனுவத³ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அஸுகம் நாம விபத்திம் ஆபன்னோ’’தி வுத்தமேவத்த²ம் ஆபத்தியா ஸல்லக்கே²த்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பாராஜிகம் ஆபன்னோஸீ’’திஆதி³. ஏத்தா²தி அனுவாத³மூலே. விஸேஸோதி விவாத³மூலதோ விஸேஸோ. விவத³ந்தானம் கோதூ⁴பனாஹாதீ³னி விவாத³மூலானி, அனுவத³ந்தானம் அனுவாத³மூலானீதி வுத்தம் ஹோதி.

274. மேத்தம் காயகம்மம் நாமாதி ஏத்த² மேத்தா ஏதஸ்ஸத்தீ²தி மேத்தம், காயகம்மம், மேத்தசித்தஸஹக³தம் காயகம்மந்தி வுத்தம் ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘மேத்தசித்தேன கதம் காயகம்ம’’ந்தி. ஸம்முக²பரம்முகா²னம் வித்தா²ரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. தத்த² தத்தா²தி தேஸு ஸம்முக²பரம்முகே²ஸு. காயகம்மம் நாமாதி மேத்தம் காயகம்மம் நாம. தே²ரானம் தா³னஇதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உப⁴யேஹிபீதி நவகத்தே²ரேஹிபி. தேஸூதி நவகத்தே²ரேஸு. அவமஞ்ஞந்தி அவமானம். அத்தனோ து³ன்னிக்கி²த்தானம் படிஸாமனம் விய படிஸாமனந்தி யோஜனா. ‘‘மேத்தாகாயகம்மஸங்கா²தோ’’தி இமினா அயம்பி த⁴ம்மோதி ஏத்த² த⁴ம்மஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. பிஸத்³தோ³ உபரி வக்க²மானே த⁴ம்மே அபேக்க²தி. ‘‘ஸரிதப்³போ³’’தி இமினா அனீயஸத்³தோ³ கம்மவாசகோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸதிஜனகோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஸதிஜனகோ. தஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யோ ந’’ந்திஆதி³. தத்த² யோதி புக்³க³லோ. நந்தி மேத்தம் காயகம்மம். தம் புக்³க³லம் அனுஸ்ஸரந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யேஸந்தி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம். தேதி ஸப்³ரஹ்மசாரினோ. பஸன்னசித்தா ஹுத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘பியம் கரோதீ’’தி இமினா பியகரணோதி பத³ஸ்ஸ பியம் கரோதீதி பியகரணோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏஸேவ நயோ க³ருகரணோதி ஏத்தா²பி. ‘‘ஸங்க³ஹேதப்³ப³பா⁴வாயா’’தி இமினா ஸங்க³ஹாயாதி பத³ஸ்ஸ பா⁴வப்பதா⁴னகம்மனித்³தே³ஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸங்க³ஹேதப்³போ³தி ஸங்க³ஹோ, தத³த்தா²ய. தேஹீதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி. ‘‘ஸமக்³க³பா⁴வாயா’’தி இமினா ஸமக்³க³ஸ்ஸ பா⁴வோ ஸாமக்³கீ³தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

பக்³க³ய்ஹ வசனந்தி பக்³க³ஹேத்வா வசனம். விஹாரேதி ஆதா⁴ரே பு⁴ம்மம், தே²ரே அஸந்தேதி யோஜனா. தந்தி தே²ரம் கதா³ ஆக³மிஸ்ஸதி நுகோ²தி யோஜனா. மமாயனவசனந்தி மமாயனாகாரேன பவத்தம் வசனம். மேத்தாஸினேஹஸினித்³தா⁴னீதி மேத்தாஸங்கா²தேன ஸினேஹேன ஸினேஹிதானி. நயனானீதி சக்கூ²னி. ‘‘அப்பாபா³தோ⁴’’தி இமினா அரோகோ³தி பத³ஸ்ஸேவ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. நிச்சாபா³தே⁴ன வா அரோகோ³, ஆக³ந்துகாபா³தே⁴ன அப்பாபா³தோ⁴, அஜ்ஜ²த்தாபா³தே⁴ன வா அரோகோ³, ப³ஹித்³தா⁴பா³தே⁴ன அப்பாபா³தோ⁴, காயாபா³தே⁴ன வா அரோகோ³, சித்தாபா³தே⁴ன அப்பாபா³தோ⁴. ஸமன்னாஹரணந்தி புனப்புனம் மனஸிகரணம்.

ந புக்³க³லம் படிவிப⁴ஜித்வா பு⁴ஞ்ஜதீதி யோஜனா. தத³த்த²ம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³. தத்த² யோதி புக்³க³லோ, பு⁴ஞ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஏத்தகம்…பே… பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி இமினா ஆமிஸபடிவிப⁴த்தபோ⁴கி³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஏத்தகம் வா அஸுகஸ்ஸ ச…பே… பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி இமினா புக்³க³லபடிவிப⁴த்தபோ⁴கி³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. அயந்தி புக்³க³லோ. ஆப⁴தந்தி கா³மாதி³தோ ஆனீதம். அதா³தும்பீதி பிஸத்³தே³ன தா³தும்பி வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. தா³னஞ்ஹி நாம ந கஸ்ஸசி வாரிதம். ஸப்³பே³ஸந்தி து³ஸ்ஸீலஸீலவந்தானம். வுத்தந்தி அட்ட²கதா²யம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.141; ம. நி. அட்ட². 2.492; அ. நி. அட்ட². 3.6.11) வுத்தம். விசேய்யாதி விசினித்வா. தா³தும்பீதி பிஸத்³தே³ன அவிசினித்வா ஸாமஞ்ஞதோ தா³தும்பி வட்டதீதி ஸம்பிண்டே³தி. நனு ஏவம் ஸதி புக்³க³லவிபா⁴கோ³ கதோ நாம ஹோதி, கஸ்மா விசேய்ய தா³தும் வட்டதீதி ஆஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. ஹீதி யஸ்மா. ஏதேதி கி³லானாத³யோ. இத³ம் பத³ம் விசினித்வாதி பதே³ கம்மம், ‘‘தே³ந்தேனா’’தி பதே³ ஸம்பதா³னம். ஹீதி ஸச்சம். இதி அயந்தி இதி மனஸிகத்வா அயம் ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ.

அக²ண்டா³னீதிஆதீ³ஸு பட²மம் தாவ க²ண்ட³சி²த்³த³ஸப³லகம்மாஸானி த³ஸ்ஸேத்வா தேஸம் படிபக்க²வஸேன அக²ண்டா³தீ³னி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³. தத்த² யஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ, ஸிக்கா²பத³ம் பி⁴ன்னந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸத்தஸு ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஸூதி ஆதா⁴ரே பு⁴ம்மம், ஸிக்கா²பத³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆபத்திஞ்ஹி படிச்ச ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ பஞ்ஞத்தத்தா ஆபத்தி தஸ்ஸ விஸயோ ஹோதி. ஆதி³ம்ஹி வா அந்தே வாதி ஸிக்கா²பதா³னம் ஆதி³ம்ஹி வா அந்தே வா. வாஸத்³தோ³ அனியமவிகப்பத்தோ². ஸிக்கா²பதே³ பி⁴ன்னே ஆபத்திஸம்ப⁴வதோ வுத்தம் ‘‘ஸிக்கா²பத³ம் பி⁴ன்ன’’ந்தி. க²ண்ட³ம் நாமாதி சி²ன்னம் நாம. வேமஜ்ஜே²தி ஸிக்கா²பதா³னம் வேமஜ்ஜே². பி⁴ன்னந்தி ஸிக்கா²பத³ம் பி⁴ன்னம். சி²த்³த³ம் நாமாதி விவரம் நாம. த்³வே தீணி ஸிக்கா²பதா³னீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப³லம் நாமாதி சித்ரம் நாம. பி⁴ன்னானீதி ஸிக்கா²பதா³னி பி⁴ன்னானி. கம்மாஸம் நாமாதி விசித்ரம் நாம. ஏத்த² ச ஏகஸ்மிம் டா²னே ஏகேன விஸபா⁴க³வண்ணேன சித்ரம் ஸப³லம் நாம, நானாடா²னே நானாவண்ணேன விசித்ரம் கம்மாஸம் நாமாதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ. க²ண்டா³தீ³னம் விபரிவத்தனவஸேன அக²ண்டா³தீ³னி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. அபி⁴ன்னானிஸீலானீதி அபி⁴ன்னானி ஸிக்கா²பத³ஸீலானி. தானி பனாதி ஸீலானி பன. ‘‘ஏதானீ’’தி பத³ம் பதா³லங்காரமத்தம். பு⁴ஜிஸ்ஸபா⁴வகரணதோதி தண்ஹாதா³ஸப்³யதோ மோசேத்வா பு⁴ஜிஸ்ஸகரணபா⁴வதோ. இமினா ‘‘பு⁴ஜிஸ்ஸபா⁴வகரணானீ’’தி வத்தப்³பே³ உத்தரபத³லோபவஸேன ஏவம் வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. பு⁴ஜிஸ்ஸானீதி வுச்சந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விஞ்ஞூஹீதி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி ஸப்புரிஸேஹி. உபசாரஸமாதி⁴ம் அப்பனாஸமாதி⁴ம் வாதி ஏத்த² வாஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ². உபசாரஸமாதி⁴ஞ்ச அப்பனாஸமாதி⁴ம் சாதி ஹி அத்தோ². ‘‘ஸம்வத்தயந்தீ’’தி இமினா ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகாநீதி ஏத்த² அனீயஸத்³தோ³ ப³ஹுலம் கத்துவாசகோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோதி ஏத்த² ஸமானஸ்ஸ பா⁴வோ ஸாமஞ்ஞம், தம் க³தோதி ஸாமஞ்ஞக³தோ, ஸீலேன ஸாமஞ்ஞக³தோ ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ, ஹுத்வா விஹரதீதி யோஜனா. தேன வுத்தம் ‘‘ஸமானபா⁴வூபக³தஸீலோ விஹரதீ’’தி.

யாயம் தி³ட்டீ²தி ஏத்த² ‘‘தி³ட்டீ²’’தி ஸாமஞ்ஞக³தஸ்ஸாபி ஸத்³த³ஸ்ஸ ‘‘அரியா’’தி ஸத்³த³ந்தரஸன்னிதா⁴னேன விஸேஸவிஸயத்தா ஸம்மாதி³ட்டீ²தி ஆஹ ‘‘மக்³க³ஸம்பயுத்தா ஸம்மாதி³ட்டீ²’’தி. ‘‘மக்³க³ஸம்பயுத்தா’’தி இமினா லோகியஸம்மாதி³ட்டி²ம் படிக்கி²பதி. நித்³தோ³ஸாதி விஸுத்³த⁴த்தா, உத்தமத்தா வா நித்³தோ³ஸா. இமினா அரியஸத்³தோ³ நித்³தோ³ஸத்த²வாசகோ அனிப்ப²ன்னபாடிபதி³கோதி த³ஸ்ஸேதி. நிய்யாதீதி நிப்³பா³னம் யாதி. இமினா அனீயஸத்³தோ³ ப³ஹுலம் கத்துவாசகோதி த³ஸ்ஸேதி. யோ ததா²காரீ ஹோதி, தக்கரஸ்ஸாதி யோஜனா. ததா²காரீதி தாய மக்³க³ஸம்பயுத்தாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா காரீ ஹோதி. இமினா தாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா கரோதீதி தக்கரோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. து³க்க²க்க²யாயாதி ஏத்த² கீ²யனம் க²யோ, து³க்க²ஸ்ஸ க²யோ து³க்க²க்க²யோ, தத³த்தா²யாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³து³க்க²ஸ்ஸ க²யத்த²’’ந்தி. ஸேஸந்தி வுத்தவசனதோ ஸேஸம் வசனம்.

இதி கதிபுச்சா²வாரவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

க²ந்த⁴கபுச்சா²வாரோ

புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனாவண்ணனா

320. உபஸம்பத³க்க²ந்த⁴கந்தி மஹாக²ந்த⁴கம். ‘‘நிதா³னேன ச நித்³தே³ஸேன ச ஸத்³தி⁴’’ந்தி இமினா ஸஹ நிதா³னேனாதி ஸனிதா³னம், ஸஹ நித்³தே³ஸேனாதி ஸனித்³தே³ஸந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² நிதா³னேனாதி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திதே³ஸஸங்கா²தேன நிதா³னேன. நித்³தே³ஸேனாதி புக்³க³லாதி³னித்³தே³ஸேன. தத்தா²தி உபஸம்பத³க்க²ந்த⁴கே. ஸமுக்கட்ட²பதா³னந்தி ஏத்த² ஸமுக்கட்ட²ஸத்³தோ³ உத்தமபரியாயோதி ஆஹ ‘‘உத்தமானீ’’தி. பதா³னீதி ‘‘ந பி⁴க்க²வே ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ புக்³க³லோ உபஸம்பாதே³தப்³போ³’’தி (பாசி. 402-403; மஹாவ. 124) ஆதி³னா நயேன வுத்தானி பதா³னி. இமேஹி பதே³ஹி ‘‘ஸமுக்கட்டா²னி பதா³னி ஸமுக்கட்ட²பதா³னீ’’தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. இதீதி அயமத்தோ². கஸ்மா பனேத்த² ‘‘ஸமுக்கட்ட²பதா³னம் கதி ஆபத்தியோ’’தி பதா³னமேவ ஸாமிவஸேன நித்³தே³ஸோ கதோ, நனு ஆபத்தியோ நாம புக்³க³லானஞ்ஞேவ ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘யேன யேன ஹீ’’திஆதி³. ஹீதி யஸ்மா. யேன யேன பதே³ன பஞ்ஞத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸா ஸாதி ஆபத்தி. த்³வே ஆபத்தியோதி ஏத்த² த்³வின்னம் ஆபத்தீனம் ஸரூபம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பாசித்தியம், து³க்கட’’ந்தி.

நஸ்ஸந்தேதேதி நஸ்ஸந்து ஏதே. வினஸ்ஸந்தேதேதி வினஸ்ஸந்து ஏதே பி⁴க்கூ²தி அத்தோ². தேஹீதி பி⁴க்கூ²ஹி. வத³தோதி வத³ந்தானம். ஸேஸேஸு உபோஸத²கரணேஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘து³க்கடாபத்தியேவா’’தி இமினா ஏகா ஆபத்தீதி ஏத்த² அத்த²பகரணாதி³வஸேன து³க்கடாபத்தியேவாதி த³ஸ்ஸேதி.

பவாரணக்க²ந்த⁴கேபீதி பிஸத்³தோ³ உபோஸத²க்க²ந்த⁴கம் அபேக்க²தி.

சம்மஸம்யுத்தேபீதி சம்மேன ஸம்யுத்தம் கத்வா தே³ஸிதே க²ந்த⁴கேபி, சம்மக்க²ந்த⁴கேபீதி அத்தோ². பிஸத்³தோ³ பவாரணக்க²ந்த⁴கம் அபேக்க²தி. பே⁴ஸஜ்ஜக்க²ந்த⁴கேபீதி பிஸத்³தோ³ சம்மக்க²ந்த⁴கம் அபேக்க²தி. ஸமந்தாதி அங்க³ஜாதஸ்ஸ ஸமந்ததோ.

தத்தா²தி கதி²னக்க²ந்த⁴கே. சீவரஸம்யுத்தேதி சீவரக்க²ந்த⁴கே.

சம்பேய்யகேதி சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கே. ஸமுச்சயக்க²ந்த⁴கேஸுபீதி பிஸத்³தோ³ சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கம் அபேக்க²தி.

ஸமத²க்க²ந்த⁴கே இமா த்³வே ஆபத்தியோ ஹோந்தீதி யோஜனா. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. கு²த்³த³கவத்து²கேதி கு²த்³த³கவத்து²க்க²ந்த⁴கே. க³ருப⁴ண்ட³விஸ்ஸஜ்ஜனேதி க³ருப⁴ண்ட³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே.

ஸங்க⁴பே⁴தே³தி ஸங்க⁴பே⁴த³க்க²ந்த⁴கே. ‘‘ஸமாசாரம் புச்சி²ஸ்ஸந்தி வுத்தே வத்தக்க²ந்த⁴கே’’தி இமினா ஸமாசாரஸத்³தே³ன வத்தக்க²ந்த⁴கம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸாதி து³க்கடாபத்தி. ‘‘ததா²’’தி பதே³ன ‘‘ஏகா து³க்கடாபத்தியேவா’’தி பத³ம் அதிதி³ஸதி. ‘‘பாதிமோக்க²ட்ட²பனே’’தி இமினா பாளியம் ட²பனம் புச்சி²ஸ்ஸந்தி ஏத்த² ‘‘பாதிமோக்க²’’ந்திஆதி³பத³ஸ்ஸ லோபம் த³ஸ்ஸேதி. பஞ்சஸதிகஸத்தஸதிகேஸூதி பஞ்சஸதிகக்க²ந்த⁴கஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கேஸு. ஆரோபிதோதி ஏத்த² ருபதா⁴துயா த்³விகம்மிகத்தா, ந்யாதி³க³ணத்தா ச ‘‘த⁴ம்மோ’’தி பதா⁴னகம்மமேவ வுத்தம், ந ‘‘ஸங்க³ஹ’’ந்தி அபதா⁴னகம்மம். தேன வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மோ ஸங்க³ஹ’’ந்தி. தத்தா²தி பஞ்சஸதிகஸத்தஸதிகேஸு.

இதி க²ந்த⁴கபுச்சா²வண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

ஏகுத்தரிகனயோ

ஏகுத்தரிகனயோ ஏககவாரவண்ணனா

321. ஏவம் க²ந்த⁴கபுச்சா²ய வண்ணனம் கத்வா இதா³னி ஏகுத்தரிகனயஸ்ஸ தம் கரோந்தோ ஆஹ ‘‘ஆபத்தி…பே… நயே’’தி. தத்த² ஏகுத்தரிகனயே ஏவம் வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. ‘‘ச² ஆபத்திஸமுட்டா²னானீ’’தி இமினா ஸமுட்டா²னானி ஆபத்திம் கரோந்தீதி அத்தே²ன ஆபத்திகரா நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. ஏதேஸந்தி ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம். ஹீதி யஸ்மா, ஆபஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸிக்கா²பதே³ சாதி மாதிகாஸிக்கா²பதே³ ச. லஹுகா ஆபத்தீதி ஏத்த² அப்பஸாவஜ்ஜத்தா ந லஹுகா நாம ஹோதி, லஹுகேன பன வினயகம்மேனாதி ஆஹ ‘‘லஹுகேன வினயகம்மேன விஸுஜ்ஜ²னதோ’’தி. பஞ்சவிதா⁴தி து²ல்லச்சயாதி³வஸேன பஞ்சபகாரா. கேனசீதி லஹுகேன வா க³ருகேன வா கேனசி ஆகாரேன. ஸம்விஜ்ஜதி கி³ஹிபா⁴வதோ அவஸேஸோ ஸமணபா⁴வோ ஏதிஸ்ஸாதி ஸாவஸேஸா, படிபக்க²வஸேன அனவஸேஸா. த்³வே ஆபத்திக்க²ந்தா⁴தி பாராஜிகஸங்கா⁴தி³ஸேஸவஸேன த்³வே ஆபத்திக்க²ந்தா⁴.

‘‘கரோந்தீ’’தி இமினா அந்தராயிகாதி ஏத்த² ணிகபச்சயஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. அந்தராயிகா ஆபத்தியோ ஸப்³ப³தா² அந்தராயிகா ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘அந்தராயிகம் ஆபன்னஸ்ஸாபீ’’திஆதி³. தே³ஸேத்வா ஸுத்³தி⁴பத்தஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. லோகவஜ்ஜாதி லோகேஹி வஜ்ஜேதப்³பா³. பண்ணத்திவஜ்ஜாதி ப⁴க³வதோ பண்ணத்தியா வஜ்ஜேதப்³பா³. யந்தி யம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கரோந்தோதி கிரியமானதோ. ஏத்த² ஹி மானஸத்³த³ஸ்ஸ அந்தாதே³ஸோ. இமினா கரணம் கிரியந்தி பா⁴வத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஆபஜ்ஜதீதி புக்³க³லோ ஆபஜ்ஜதி. ஸா ஆபத்தி கிரியதோ ஸமுட்டி²தா நாமாதி யோஜனா. கா ஆபத்தி வியாதி ஆஹ ‘‘பாராஜிகாபத்தி வியா’’தி. ஏஸேவ நயோ அனந்தரவாக்யேஸுபி.

புப்³பா³பத்தீதி ஏத்த² புப்³ப³ஸத்³தோ³ பட²மத்தோ²தி ஆஹ ‘‘பட²மம் ஆபன்னாபத்தீ’’தி. ‘‘ஆபன்னா’’தி பதே³ன மஜ்ஜே²லோபம் த³ஸ்ஸேதி. பச்சா² ஆபன்னாபத்தீதி வத்தபே⁴த³து³க்கடாபத்தி. மூலவிஸுத்³தி⁴யாதி மூலே காயசி ஆபத்தியா அமிஸ்ஸத்தா விஸுத்³தி⁴யா ஆபத்தியா. குருந்தி³யம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ம்பீதி குருந்தி³யம் வுத்தவசனம்பி. பிஸத்³தே³ன புரிமம் மஹாஅட்ட²கதா²வசனம் அபேக்க²தி. ஏகேன பரியாயேனாதி ஏகேன காரணேன.

யாதி ஆபத்தி, தே³ஸிதா ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அயம் தே³ஸிதா க³ணனூபிகா நாமாதி யோஜனா. யா தே³ஸிதா ஹோதி, அயம் அக³ணனூபிகா நாமாதி யோஜனா. ஸஉஸ்ஸாஹேனேவாதி புனபி ஆபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி ஸஹ உஸ்ஸாஹேனேவ. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ‘‘க³ணனம் ந உபேதீ’’தி இமினா க³ணனம் ந உபக³ச்ச²தீதி அக³ணனூபிகாதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. அட்ட²மே வத்து²ஸ்மிம் பூரணேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ம் பாளியம் அட்ட²வத்து²கபூரணவஸேன பி⁴க்கு²னீனம் ஆக³தத்தா பி⁴க்கு²னியோ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பி⁴க்கூ²னம்பி து³தியபாராஜிகட்டா²னே லப்³ப⁴தியேவ.

து²ல்லவஜ்ஜாதி ஏத்த² து²ல்லம் வஜ்ஜம் ஏதிஸ்ஸாதி து²ல்லவஜ்ஜாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘து²ல்லதோ³ஸே பஞ்ஞத்தா’’தி. யா ச த⁴ம்மிகஸ்ஸ படிஸ்ஸவஸ்ஸ அஸச்சாபனே ஆபத்தி அத்தி², ஸா ச கி³ஹிபடிஸம்யுத்தாதி யோஜனா. பஞ்சானந்தரியகம்மாபத்தீதி பஞ்சஹி ஆனந்தரியகம்மேஹி ஆபன்னா பாராஜிகாபத்தி. ஸுதி³ன்னத்தே²ராதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன த⁴னியத்தே²ராத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. ஆதி³கம்மிகோதி ஆதி³கம்மம் கரோந்தோ, தஸ்மிம் நியுத்தோ வா. மக்கடிஸமணாதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன வஜ்ஜிபுத்தகாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. யோ கதா³சி கரஹசி ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஸோ அதி⁴ச்சாபத்திகோ நாமாதி யோஜனா. பரதோபி ஏஸேவ நயோ.

‘‘சோதே³தீ’’தி இமினா சோதே³தீதி சோத³கோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘சோதி³தோ’’தி இமினா சோதி³தப்³போ³தி சுதி³தோ, ஸோயேவ சுதி³தகோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. பஞ்சத³ஸஸூதி பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴கே வுத்தேஸு பஞ்சத³ஸத⁴ம்மேஸு. தேனாதி அத⁴ம்மசோத³கேன, சோதி³தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 401) வுத்தே ஸச்சே ச அகுப்பே ச அதிட்ட²ந்தோபி அத⁴ம்மசுதி³தகோயேவ நாம, ஸோ பன த⁴ம்மசோத³கேன சோதி³தேயேவ குப்பந்தோ அத⁴ம்மசுதி³தகோ நாம, அத⁴ம்மசோத³கேன சோதி³தே பன குப்பந்தோபி அத⁴ம்மசுதி³தகோ நாம ந ஹோதி, தஸ்மா இத⁴ ந வுத்தோ. ‘‘ஸமன்னாக³தோ’’தி இமினா நியதா ஏதஸ்ஸ ஸந்தீதி நியதோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

ஆபஜ்ஜிதும் ப⁴ப்³பா³தி ப⁴ப்³பா³பத்திகா. கேனசி கம்மேன அகதோபி அனுக்கி²த்தகோயேவ நாம, ஸோ பன உக்கி²த்தகோதி ஸங்காபா⁴வதோ இத⁴ ந வுத்தோ. அயந்தி தஜ்ஜனீயாதி³கம்மகதோ பி⁴க்கு². ஹீதி யஸ்மா, ந கோபேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. லிங்க³த³ண்ட³கம்மஸம்வாஸனாஸனாஹீதி லிங்க³னாஸனேன ச த³ண்ட³கம்மனாஸனேன ச ஸம்வாஸனாஸனேன ச. யேனாதி பி⁴க்கு²னா. ஸோதி நானாஸம்வாஸகோ. த்³வின்னம் நானாஸம்வாஸகானம் விஸேஸோ ஹேட்டா² (பாசி. அட்ட². 428) வுத்தோயேவ. ட²பனம் ஜானிதப்³ப³ந்தி ஏத்த² கிம் ட²பனம் நாமாதி ஆஹ ‘‘பாதிமோக்க²ட்ட²பன’’ந்தி.

இதி ஏககவாரவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

ஏகுத்தரிகனயோ து³கவாரவண்ணனா

322. து³கேஸு அசித்தகா ஆபத்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பூ⁴தாரோசனாபத்தீதி பாசித்தியாபத்தி. அபூ⁴தாரோசனாபத்தீதி பாராஜிகது²ல்லச்சயாபத்தி. பத³ஸோத⁴ம்மாதி³காதிஆதி³ஸத்³தே³ன உத்தரிச²பஞ்சவாசா ஸங்க³ஹிதா. மஞ்சபீடா²தீ³னந்திஆதி³ஸத்³தே³ன பி⁴ஸிஆத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. அனாபுச்சா²க³மனாதீ³ஸூதி ஆதி³ஸத்³தே³ன அனுத்³த⁴ரித்வா க³மனம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸபுக்³க³லோதி ஸோ அத்தஸங்கா²தோ புக்³க³லோ ஸபுக்³க³லோ. பரபுக்³க³லோதி பரோ புக்³க³லோ பரபுக்³க³லோ. க³ருகந்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம். லஹுகந்தி பாசித்தியம். புன க³ருகந்தி பாராஜிகம். புன லஹுகந்தி பாசித்தியமேவ.

அங்கு³லிமத்தம்பீதி பிஸத்³தே³ன கேஸக்³க³மத்தம்பீதி அத்த²ம் ஸம்பிண்டே³தி. தந்தி மஞ்சபீட²ம். க³மியோ ஆபஜ்ஜதி நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

‘‘ஆதி³யந்தோ ஆபஜ்ஜதி நாமா’’திஆதி³னா அத்தா²பத்தி ஆதி³யந்தோ ஆபஜ்ஜதீதி பாளியம் ஆதி³யந்தோ ஹுத்வா ஆபஜ்ஜதி ஆபத்தி அத்தீ²தி யோஜனானயம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவஞ்ஹி ஸதி ‘‘ஆபஜ்ஜதீ’’தி ஆக்²யாதபத³ம் ‘‘அத்தீ²’’தி கிரியந்தரம் அபேக்கி²த்வா கத்தா ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா ஆதி³யந்தோ புக்³க³லோ யம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஸா ஆபத்தி அத்தீ²தி யோஜனா. ஏஸேவ நயோ அஞ்ஞேஸுபி. மூக³ப்³ப³தாதீ³னீதி ஆதி³ஸத்³தே³ன கோ³வதகுக்குரவதாதீ³னி ஸங்க³ண்ஹாதி. பாரிவாஸிகாத³யோ ஆபஜ்ஜந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஜ்ஜனீயாதி³கம்மகதா வா புக்³க³லாதி யோஜனா. அஸமாதி³யந்தா ஆபஜ்ஜந்தீதி அஸமாதி³யந்தா ஹுத்வா ஆபஜ்ஜந்தி. தேதி புக்³க³லே. கரோந்தோ ஆபஜ்ஜதி நாமாதி கரோந்தோ ஹுத்வா ஆபஜ்ஜதி நாமாதி யோஜனா. ஏவம் தே³ந்தோ ஆபஜ்ஜதி நாமாதிஆதீ³ஸுபி.

ஏகரத்தசா²ரத்தஸத்தாஹத³ஸாஹமாஸாதிக்கமேஸூதி ‘‘ஏகரத்தம்பி திசீவரேன விப்பவஸேய்யா’’தி (பாரா. 475-476) ச ‘‘சா²ரத்தபரமம் தேன பி⁴க்கு²னா தேன சீவரேன விப்பவஸிதப்³ப³’’ந்தி (பாரா. 653) ச ‘‘ஸத்தாஹபரமம் ஸன்னிதி⁴காரகம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி (பாரா. 622-623) ச ‘‘த³ஸாஹபரமம் அதிரேகசீவரம் தா⁴ரேதப்³ப³’’ந்தி (பாரா. 462-463) ச ‘‘மாஸபரமம் நிக்கி²பிதப்³ப³’’ந்தி (பாரா. 499-500) ச வுத்தகாலாதிக்கமேஸு.

இமம் பன ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

யஸ்மிம் பக்கே² நிஸின்னோதி யஸ்மிம் பக்கே² ஸயம் நிஸின்னோ. தேஸந்தி அத்தனோ பக்கே² நிஸின்னானம், நானாஸம்வாஸகந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யேஸந்தி ஸகபக்கே² நிஸின்னானம். கம்மம் கோபேதீதி நானாஸம்வாஸகத்தா கம்மம் கோபேதி. இதரேஸந்தி பரபக்கே² நிஸின்னானம். ஹத்த²பாஸம் அனாக³தத்தா கம்மம் கோபேதீதி யோஜனா. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி வுத்தவசனம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘யேஸம் ஹீ’’திஆதி³. யேஸந்தி ஸகபக்கே² வா பரபக்கே² வா நிஸின்னானம் யேஸம் பி⁴க்கூ²னம். ஸோதி பி⁴க்கு². ஆபஜ்ஜிதப்³ப³தோதி ஆபஜ்ஜிதப்³ப³பா⁴வதோ. இமினா புக்³க³லேன ச²ஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஆபஜ்ஜிதப்³பா³தி ஆபத்தியோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. கம்மேன வா ஸலாகக்³கா³ஹேன வாதி ஏத்த² உத்³தே³ஸோ கம்மே லக்க²ணஹாரனயேன ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, வோஹாரானுஸ்ஸாவனா ஸலாகக்³கா³ஹேதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உத்³தே³ஸோ சேவ…பே… ஏக’’ந்தி. புப்³ப³பா⁴கா³தி ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தா. பமாணந்தி ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ காரணம்.

அத்³தா⁴னஹீனோ நாமாதி ஏத்த² அத்³தா⁴னஸத்³தோ³ காலபரியாயோதி ஆஹ ‘‘ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ’’தி. தே²ய்யஸம்வாஸகாத³யோதிஆதி³ஸத்³தே³ன தித்தி²யபக்கந்தகபி⁴க்கு²னீதூ³ஸகபஞ்சானந்தரியா ஸங்க³ஹேதப்³பா³. அட்ட² அப⁴ப்³ப³புக்³க³லா கரணது³க்கடகா நாம ஹோந்தீதி யோஜனா. ஏத்த² கத்தப்³ப³ந்தி கரணம், கம்மம், து³ட்டு² கத்தப்³ப³ந்தி து³க்கடம், கம்மமேவ. கரணம் து³க்கடமேதஸ்ஸாதி கரணது³க்கடகோ. விஸேஸனபரனிபாதோ ‘‘அக்³யாஹிதோ’’திஆதீ³ஸு விய. ததே³வத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘து³க்கடகிரியா’’திஆதி³. நோ ச யாசதீதி ஏத்த² யாசதா⁴துயா பதா⁴னகம்மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உபஸம்பத³’’ந்தி, ‘‘ஸங்க⁴’’ந்தி அபதா⁴னகம்மமானேதப்³ப³ம். தேபிடகோதி திபிடகம் வாசுக்³க³தவஸேன தா⁴ரகோ. ஆணாயபீதி பிஸத்³தோ³ ‘‘மதேனபீ’’தி அத்த²ம் ஸம்பிண்டே³தி. யாசந்தஸ்ஸேவாதி நிஸ்ஸயம் ஆசரியம் யாசந்தஸ்ஸேவ. யம் வத்து²ம் அஜ்ஜா²சரந்தோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, தம் வத்து² ஸாதிஸாரம் நாமாதி யோஜனா.

உபகா⁴திகாதி ஏத்த² உபஹனந்தீதி உபகா⁴தா, தேயேவ உபகா⁴திகாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உபகா⁴தா’’தி. தத்தா²தி த்³வீஸு உபகா⁴திகேஸு. த்³வே வேனயிகாதி ஏத்த² வினயேன ஸித்³தா⁴ வேனயிகாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வினயஸித்³தா⁴’’தி. ‘‘த்³வே அத்தா²’’தி இமினா ணிகஸத்³த³ஸ்ஸ ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. பஞ்ஞத்தானுலோமம் நாம த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பச்சயகா⁴தோதி பச்சயஸ்ஸ கா⁴தோ. இமினா ஸேதுகா⁴தோதி ஏத்த² ஸேதுஸத்³தோ³ பச்சயவாசகோதி த³ஸ்ஸேதி. சித்தஸ்ஸாபீதி பிஸத்³தோ³ பகே³வ காயவாசானந்தி த³ஸ்ஸேதி. இதிபீதி பிஸத்³தோ³ து³தியத்த²ஸம்பிண்ட³னோ. ‘‘பமாணேனா’’தி இமினா மத்தகாரிதாதி ஏத்த² மத்தஸத்³தோ³ பமாணத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘கரண’’ந்தி இமினா காரிதாதி தத்³தி⁴தபா⁴வம் கிதபா⁴வேன த³ஸ்ஸேதி ஸபா⁴க³த்தா. காயத்³வாரிகந்தி காயத்³வாரே பவத்தம் ஆபத்திம். இமினா ஆபஜ்ஜதீதி பத³ஸ்ஸ கம்மம் த³ஸ்ஸேதி. காயேனேவ வுட்டா²தீதி காயஸாமக்³கி³யா தா³னத்தா காயேனேவ வுட்டா²தி. ஸீஸமக்க²னாதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன பாத³மக்க²னாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

தந்தி பா⁴ரம். ‘‘நித்த²ரிதும் வீரியம் ஆரப⁴தீ’’தி இமினா வஹனாகாரம் த³ஸ்ஸேதி. தே²ரோ ஸமானோதி யோஜனா. நவஹனாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனுஜானாமீ’’திஆதி³. ‘‘குக்குச்சாயித்வா கரோதீ’’தி இமினா குக்குச்சஸத்³த³ஸ்ஸ நாமதா⁴தும் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘தி³வா ச ரத்தோ சா’’தி இமினா அபி⁴ண்ஹம் ஆஸவவட்³ட⁴னம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² தத்தா²தி தேஸு தேஸு விப⁴ங்க³க்க²ந்த⁴கேஸு.

இதி து³கவாரவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

ஏகுத்தரிகனயோ திகவாரவண்ணனா

323. திகேஸு ப⁴க³வதி திட்ட²ந்தே யம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஸா ஆபத்தி அத்தீ²தி யோஜனா. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு பதே³ஸு. வித்தா²ரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. தத்த² தத்தா²தி திகேஸு, வித்தா²ரோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. லோஹிதுப்பாதா³பத்தீதி அனுலோமபாராஜிகாபத்தி. ‘‘ஆவுஸோவாதே³னா’’தி ‘‘ஆவுஸோ’’தி வோஹாரேன. வோதி தும்ஹேஹி.

காலேதி புரேப⁴த்தகாலே. விகாலேதி பச்சா²ப⁴த்தகாலே. அவஸேஸம் ஆபத்திந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த³ஸவஸ்ஸோம்ஹீதி அஹம் த³ஸவஸ்ஸோ அம்ஹி. நவோதி பஞ்சவஸ்ஸஅபரிபுண்ணோ. மஜ்ஜி²மோதி பஞ்சவஸ்ஸதோ பட்டா²ய யாவ த³ஸவஸ்ஸஅபரிபுண்ணோ. குஸலசித்தோ ஆபஜ்ஜதீதி குஸலசித்தோ ஹுத்வா ஆபஜ்ஜதி. அப்³யாகதசித்தோதி ஸுபந்தஸ்ஸ ப⁴வங்க³சித்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யந்தி ஆபத்திம். ஸப்³ப³ந்தி ஆபத்திம், ஆபஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. து³க்க²வேத³னாஸமங்கீ³ ஹுத்வா ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா. யந்தி ஆபத்திம்.

தயோ படிக்கே²பாதி ஏத்த² படிக்கே²பஸ்ஸ ஸாமிகம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ’’தி. கிலேஸஸல்லேக²னகபடிபத்தியாதி கிலேஸம் ஸல்லிக²தி தனும் கரோதீதி கிலேஸஸல்லேக²னகா, ஸாயேவ படிபத்தி கிலேஸஸல்லேக²னகபடிபத்தி, தாய.

பரிஸம் உபட்டா²பேந்தோ பா³லோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பரிஸம் உபட்டா²பேந்தோ பண்டி³தோ சாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அவஸேஸம் ஆபத்திந்தி யோஜனா. காளேதி காளபக்கே². ஜுண்ஹேதி ஜுண்ஹபக்கே².

கத்திகபுண்ணமாஸியாதி பச்சி²மகத்திகபுண்ணமாஸியா. குருந்தி³யம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸுவுத்தகாரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘சாதுமாஸ’’ந்திஆதி³. ஹீதி யஸ்மா, பரியேஸந்தோ ச நிவாஸேந்தோ ச பி⁴க்கூ²தி யோஜனா.

வத்து²ந்தி மேது²னத⁴ம்மாதி³வத்து²ம்.

படிச்சா²தே³தி ஏதாயாதி படிச்சா²தீ³தி கரணத்தோ²பி யுஜ்ஜதி. வித்தா²ரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘த்³வாரம் பித³ஹித்வா’’திஆதி³. ஏததே³வாதி பரிகம்மமேவ. உப⁴யத்தா²தி உப⁴யேஸு ஜந்தாக⁴ரபடிச்சா²தி³உத³கபடிச்சா²தீ³ஸு. ஸப்³ப³ந்தி அகி²லம் பரிகம்மாதி³ம். நிய்யந்தீதி நிலீயித்வா யந்தி. இமினா வஹந்தீதி ஏத்த² வஹதா⁴து க³த்யத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. அப்³ப⁴மஹிகாதூ⁴மரஜராஹுவிமுத்தந்தி அப்³பே⁴ன ச மஹிகாய ச தூ⁴மேன ச ரஜேன ச ராஹுனா ச விமுத்தம். தேஸூதி அப்³பா⁴தீ³ஸு. ததா²தி யதா² சந்த³மண்ட³லம் விரோசதி, ததா² ஸூரியமண்ட³லம்.

கரணீயேன ஹுத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

கப்பேந்தோதி கரோந்தோ. ஆக³ந்துகோ ஆபஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனஜ்ஜி²ட்டோ²தி அனஜ்ஜே²ஸிதோ ஹுத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. திணவத்தா²ரகஸமதே² காயேன வுட்டா²தி காயஸாமக்³கி³யா தா³னத்தா.

ஆகா³ள்ஹாய சேதேய்யாதி ஆகா³ள்ஹஸத்³தோ³ த³ள்ஹபரியாயோதி ஆஹ ‘‘த³ள்ஹபா⁴வாயா’’தி. ஆ பு⁴ஸோ கா³ஹியதே ஆகா³ள்ஹோ, கா³ள்ஹோ பா³ள்ஹோ த³ள்ஹோதி அத்த²தோ ஏகம். சேதேய்யாதி பகப்பேய்ய. ந பூரயதோதி ந பூரயந்தஸ்ஸ. அலஜ்ஜீ ச ஹோதி பா³லோ ச அபகதத்தோ சாதி ஏத்த² பா³லமத்தஅபகதத்தமத்தேன கம்மம் ந காதப்³ப³ம், ஆபத்திவஸேனேவ பன காதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பா³லோ’’திஆதி³. தத்த² பா³லோ ந ஜானாதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அயந்தி பா³லோ. ஏத்தாவதாதி ஏத்தகேன அஜானனமத்தேன. பா³லபா⁴வமூலகம் ஆபத்திந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த்³வே ஆபத்திக்க²ந்தே⁴தி பாராஜிகஸங்கா⁴தி³ஸேஸவஸேன த்³வே ஆபத்திராஸயோ. தேஸந்தி திண்ணம் புக்³க³லானம், காதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

காயிகோ த³வோ நாமாதி காயிகோ பரிஹாஸோ நாம. முகா²லம்ப³ரகரணாதி³பே⁴தோ³தி முகே²ன ஆலம்ப³ரனாமகதூரியகிச்சஸ்ஸ கரணாதி³பே⁴தோ³. த்³வீஹிபி த்³வாரேஹீதி காயவசீவஸேன த்³வீஹிபி த்³வாரேஹி. காயத்³வாரே பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³வீதிக்கமோதி காயத்³வாரே பஞ்ஞத்தஸ்ஸ காயஸம்ஸக்³கா³தி³ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ வீதிக்கமோ. வசீத்³வாரே பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³வீதிக்கமோதி வசீத்³வாரே பஞ்ஞத்தஸ்ஸ து³ட்டு²ல்லவாசாதி³ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ வீதிக்கமோ. காயிகேன உபகா⁴திகேனாதி ஏத்த² உபகா⁴திகம் நாம அஸிக்க²னந்தி ஆஹ ‘‘அஸிக்க²னேனா’’தி. கஸ்மா அஸிக்க²னம் உபகா⁴தம் நாமாதி ஆஹ ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³. தத்த² யோதி புக்³க³லோ. தந்தி காயத்³வாரே பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ம். நந்தி ஏவமேவ. ஹி யஸ்மா உபகா⁴தேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வேஜ்ஜகம்மேன ஸமன்னாக³தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸாஸனஉக்³க³ஹணஆரோசனாதி³னா வாசஸிகேன மிச்சா²ஜீவேனாதி யோஜனா.

‘‘மா ப⁴ண்ட³னம் கரீ’’தி இமினா ‘‘மா’’தி படிஸேத⁴ஸ்ஸ ‘‘கரீ’’தி பாட²ஸேஸேன ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ந வோஹரிதப்³ப³ந்தி ஏத்த² விபுப்³ப³அவபுப்³ப³-ஹரதா⁴து கத²னத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ந கிஞ்சி வத்தப்³ப³’’ந்தி. ஹீதி ஸச்சம். பீ³ஜனக்³கா³ஹாதி³கேதி ஆதி³ஸத்³தே³ன த⁴ம்மஜ்ஜே²ஸனாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஓகாஸகம்மம் காரேந்தஸ்ஸாதி ஏத்த² ‘‘ஓகாஸ’’ந்தி ச ‘‘ஓகாஸகம்ம’’ந்தி ச ஸதி³ஸந்தி ஆஹ ‘‘ஓகாஸம் காரேந்தஸ்ஸா’’தி. ந ஆதா³தப்³ப³ந்தி ந க³ண்ஹிதப்³ப³ம். தமேவத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யத்த² க³ஹேத்வா’’திஆதி³.

யந்தி வினயம். ஸோதி பி⁴க்கு². ஸோதி வினயோ. தஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ. இத³ந்தி கம்மம். அஞ்ஞம் புச்சா²தி மயா அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் புச்சா²ஹீதி யோஜனா. இதீதி ஏவம். ஸோதி தீஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு². அஸ்ஸாதி தீஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ. ந ஸாகச்சி²தப்³போ³தி ந ஸஹ கதே²தப்³போ³.

‘‘லத்³தி⁴’’ந்தி இமினா இத³மப்பஹாயாதி ஏத்த² இத³ம்ஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அவிஜஹித்வா’’தி இமினா ஹாதா⁴து த்வாபச்சயோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசாரிந்தி ஏத்த² ஸப்³ப³தா² கிலேஸஸுத்³தோ⁴ கீ²ணாஸவோவ க³ஹேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘கீ²ணாஸவம் பி⁴க்கு²’’ந்தி. ‘‘பாதப்³யபா⁴வ’’ந்தி இமினா பாதப்³யதந்தி ஏத்த² தாபச்சயோ பா⁴வத்தே² ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘படிஸேவன’’ந்தி இமினா பாதப்³யஸத்³தோ³ யதா²காமபரிபு⁴ஞ்ஜனத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. க³திவிஸோத⁴னந்தி து³க்³க³திதோ ஸுக³தியா விஸுஜ்ஜ²னம். ‘‘அகுஸலானி சேவ மூலானி சா’’தி இமினா அகுஸலஸத்³த³ஸ்ஸ ச மூலஸத்³த³ஸ்ஸ ச துல்யாதி⁴கரணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தஸ்மா அகுஸலஸங்கா²தானி மூலானி அகுஸலமூலானீதி துல்யாதி⁴கரணஸமாஸோ காதப்³போ³. து³ச்சரிதானீதி ஏத்த² து³ஸத்³த³ஸ்ஸ து³ட்டு²விரூபத்த²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘து³ட்டு² சரிதானி, விரூபானி வா சரிதானீ’’தி. விரூபானீதி விகாரஸபா⁴வானி. ‘‘கரணபூ⁴தேனா’’தி இமினா ‘‘கத்துபூ⁴தேனா’’தி அத்த²ம் படிக்கி²பதி. தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் க²ந்த⁴கே.

இதி திகவாரவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

ஏகுத்தரிகனயோ சதுக்கவாரவண்ணனா

324. சதுக்கேஸு ஏவம் வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. திணவத்தா²ரகஸமத²ட்டா²னந்தி திணவத்தா²ரகஸமதே²ன அதி⁴கரணவூபஸமிதட்டா²னம். பரஸ்ஸ கம்மவாசாயாதி பரஸ்ஸ கரணபூ⁴தாய கம்மவாசாய. ததோதி சதுக்கதோ. பரேஸூதி அஞ்ஞேஸு சதுக்கேஸு ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. தமேவாதி காயத்³வாரிகமேவ. புன தமேவாதி வசீத்³வாரிகமேவ. ஆபஜ்ஜிதப்³பா³பத்திஞ்ச ஸஹாகா³ரஸேய்யாபத்திஞ்சாதி யோஜனா. ஜக்³க³ந்தோதி ஜாக³ரந்தோ.

அசித்தகோ ஆபஜ்ஜதி நாமாதி ‘‘அசித்தகோ பி⁴க்கு² ஆபஜ்ஜதி நாமா’’தி வா ‘‘அசித்தகோ ஹுத்வா ஆபஜ்ஜதி நாமா’’தி வா யோஜனா காதப்³பா³. ஸபா⁴க³ந்தி வத்து²ஸபா⁴க³ம். தஞ்சாதி அஞ்ஞதரம் தஞ்ச ஆபத்திம். இதீதி ஏவம்.

கம்மேனாதி ஸமனுபா⁴ஸனகம்மேன. கம்மேன வுட்டா²தீதி கம்மேன ஏவ வுட்டா²தி.

ஸோதி கி³ஹிபரிக்கா²ரோ, ஆஹடோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அவாபுரணந்தி குஞ்சிகம். அந்தோதி ப⁴ண்டா³கா³ரஸ்ஸ அந்தோ.

ஸம்முகா² வுட்டா²தீதி ஸம்முகா² ஏவ வுட்டா²தி.

ஸயிதாய ஏவ பி⁴க்கு²னியாதி யோஜனா. இத³ந்தி ஸஹாகா³ரஸேய்யாபத்திம், படிச்சாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதந்தி ‘‘லிங்க³பாதுபா⁴வேனா’’தி வசனம், வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபி⁴ன்னம்பீதி பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீனம்பி. லிங்க³படிலாபே⁴னாதி இத்தி²லிங்க³படிலாபே⁴ன. பட²மந்தி ஆதி³கப்பகாலே. ‘‘பட²மம் உப்பன்னவஸேனா’’தி இமினா புரே உப்பன்னம் புரிமந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஸேட்ட²பா⁴வேனா’’தி இமினா புரபா⁴வேன ஸேட்ட²பா⁴வேன உப்பன்னம் புரிமந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘புரிஸலிங்க³’’ந்தி இமினா இமபச்சயஸ்ஸ ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. புரிஸகுத்தபுரிஸாகாராதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன புரிஸனிமித்தாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. யானி ச²சத்தாலீஸ ஸிக்கா²பதா³னீதி யோஜனா. இமினா வுத்தனயானுஸாரேன து³தியசதுக்கேபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தேஹீதி திம்ஸாதி⁴கேஹி ஸதஸிக்கா²பதே³ஹி.

மஹாபதே³ஸாதி வினயே (மஹாவ. 305) ஆக³தா மஹாபதே³ஸா. கஸ்மா மஹாபதே³ஸா ‘‘ஸாமுக்கம்ஸா’’தி வுச்சந்தீதி ஆஹ ‘‘தே ஹீ’’திஆதி³. தத்த² தேதி சத்தாரோ மஹாபதே³ஸா, வுச்சந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஸய’’ந்தி இமினா ஸாமுக்கம்ஸாதி ஏத்த² ஸம்ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸயமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘உக்கி²பித்வா’’தி இமினா உக்கம்ஸஸத்³தோ³ உக்கி²பனத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ட²பிதத்தா’’தி இமினா ஸயம் உக்கம்ஸித்வா ட²பிதா ஸாமுக்கம்ஸாதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அஜ்ஜோ²ஹரணீயபரிபோ⁴கா³’’தி இமினா பா³ஹிரபரிபோ⁴க³ம் நிவத்தேதி. உத³கம் பனாதி கேனசி அஸம்ஸக்³க³ம் பஸன்னோத³கம் பன. காலேதி ஸப்பத³ட்ட²காலே. ‘‘பஞ்ச வா த³ஸ வா ஸீலானீ’’தி இமினா பஞ்ச வா த³ஸ வா ஸீலானி உபாஸகஸீலந்தி த³ஸ்ஸேதி.

தத்த² சாதி விஹாரே ச. உபோ⁴பீதி ஆக³ந்துகாவாஸிகவஸேன உபோ⁴பி. அஸாதா⁴ரணந்தி த்³வீஹி அஸாதா⁴ரணம். ஆபத்திந்தி பி⁴க்கு²னீஹியேவ ஸாதா⁴ரணம் ஆபத்திம். க³மியசதுக்கேபீதி பிஸத்³தோ³ ஆக³ந்துகசதுக்கம் அபேக்க²தி. வத்து²னானத்ததாவாதி மேது²னாதி³வத்து²னானத்ததா ஏவ. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ஸாதி ஆபத்தி. ததா²தி யதா² காயஸம்ஸக்³கே³, ததா² லஸுணகா²த³னேதி யோஜனா. ஏத்தா²தி வத்து²னானத்ததாதி³சதுக்கே. சத்தாரி பாராஜிகானீதி பி⁴க்கு²பாதிமோக்கே² ஆக³தானி. விஸும் ஆபஜ்ஜந்தேஸுபி ஏஸேவ நயோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

புரிமசதுக்கேதி வத்து²னானத்ததாதி³சதுக்கே. யோ பட²மோ பஞ்ஹோதி யோஜனா. இதா⁴தி வத்து²ஸபா⁴க³தாதி³சதுக்கே. யோ சாதி யோ ச பஞ்ஹோ. தத்தா²தி வத்து²னானத்ததாதி³சதுக்கே. ததியசதுத்தே²ஸு பஞ்ஹேஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

‘‘ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸா’’தி பத³ம் ‘‘கத்தப்³ப³’’இதி பதே³ ஸம்பதா³னம்.

க³ருகந்தி பாராஜிகம். லஹுகந்தி து²ல்லச்சயம் வா து³க்கடம் வா.

அட்ட²ன்னம் பி⁴க்கு²னீனம் படிபாடியா நிஸீதி³தப்³ப³தோ வுத்தம் ‘‘நவமபி⁴க்கு²னிதோ’’தி. பச்சுட்டா²னாரஹாதி படிமுக²ம் உபட்டா²தும் அரஹா. அவிஸேஸேன சாதி ‘‘பி⁴க்கூ²’’தி வா ‘‘பி⁴க்கு²னீ’’தி வா விஸேஸ, மகத்வா ஸாமஞ்ஞேன ச. ‘‘ஆஸனாரஹசதுக்கஸ்ஸா’’தி பத³ம் ‘‘பட²மபத³’’ந்தி பதே³ அவயவிஸம்ப³ந்தோ⁴.

அஸாதா⁴ரணந்தி பி⁴க்கூ²ஹி அஸாதா⁴ரணம். விகாலே கப்பதீதி தத³ஹுவிகாலே கப்பதி. காலாதீதந்தி காலயாமஸத்தஹாதீதம். யாவகாலிகாதி³த்தயஞ்ச அகப்பியமம்ஸஞ்ச உக்³க³ஹிதகஞ்ச அபடிக்³க³ஹிதகஞ்சாதி யோஜனா.

கு³ணங்கு³ணூபாஹனஞ்ச து⁴வன்ஹானஞ்ச சம்மத்த²ரணஞ்ச கு³ணங்கு³ணூபாஹனது⁴வன்ஹானசம்மத்த²ரணானி. இமானி சத்தாரீதி பஞ்சவக்³கே³ன க³ணேன உபஸம்பத³தா³னாதீ³னி. இதா⁴தி பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு. இதா⁴தி மஜ்ஜி²மேஸு. இத³ந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் வத்து². தீ³பேதும்பீதி தீ³பனம்பி. தும்பச்சயோ ஹி கத்வத்த²ஜோதகோ. ஏஸேவ நயோ தீ³பேதும் பனாதி ஏத்தா²பி. ஸேஸம் அனுஞ்ஞாதகந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உப⁴யத்த²பீதி பச்சந்திமமஜ்ஜி²மவஸேன உப⁴யத்தா²பி.

ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴அக்கா²னம் ஏகம் கத்வா ‘‘சத்தாரோ’’தி வுத்தம். சத்தாரோ புப்³ப³கிச்சாதி லிங்க³விபல்லாஸோ, ‘‘சத்தாரி புப்³ப³கிச்சானீ’’தி ஹி அத்தோ². ஏவம் வுத்தானி இமானி சத்தாரீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் ஆக³தா ஸம்முதியோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு சதுக்கேஸு.

இதி சதுக்கவாரவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

ஏகுத்தரிகனயோ பஞ்சகவாரவண்ணனா

325. பஞ்சகேஸு ‘‘பஞ்ச புக்³க³லா நியதா’’தி ஏதம் ஆனந்தரியானமேவ க³ஹணந்தி யோஜனா. பஞ்ச சே²த³ன கா ஆபத்தியோ நாம வேதி³தப்³பா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யா விகப்பனா வுத்தாதி யோஜனா. உஸ்ஸங்கிதோதி உட்ட²ஹித்வா ஸங்கிதோ. பரிஸங்கிதோதி புனப்புனம் ஸங்கிதோ. அகுப்போ அரஹத்தப²லஸங்கா²தோ த⁴ம்மோ இமஸ்ஸாதி அகுப்பத⁴ம்மோ, கீ²ணாஸவோ. கீ²ணாஸவோ ஸமானோபி உஸ்ஸங்கிதோ சேவ பரிஸங்கிதோ சாதி யோஜனா. பரிஹரிதப்³பா³தி அபனேதப்³பா³. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ஏதேஸூதி அகோ³சரேஸு. தூ²பசீவரந்தி ஏத்த² தூ²பம் பரிக்கி²பித்வா கதம் சீவரம் தூ²பசீவரந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வம்மிக’’ந்திஆதி³. வம்மிகோ ஹி தூ²பயதி உத்³த⁴ம் ஆரோஹதீதி தூ²போதி வுச்சதி. ந்ஹானட்டா²னேதி ஸப்³பே³ஸம் ந்ஹானட்டா²னே. தஞ்ஹி உத³கேன காயம் அபி⁴ஸிஞ்சதி ஏத்தா²தி அபி⁴ஸேகந்தி வுச்சதி. அபி⁴ஸேகே ச²ட்³டி³தம் ஆபி⁴ஸேகிகம், சீவரம். தேன வுத்தம் ‘‘ச²ட்³டி³தசீவர’’ந்தி. ப⁴தபடியாப⁴தந்தி ஏத்த² ப⁴ரதா⁴துயா போஸனத்த²ம் படிக்கி²பித்வா தா⁴ரணத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸுஸானம் நேத்வா புன ஆனீதக’’ந்தி. தத்த² ‘‘ஸுஸான’’ந்தி இமினா கம்மம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘புனா’’தி இமினா படிஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. இமேஹி பதே³ஹி ஸுஸானம் ப⁴தம் ஹுத்வா கே³ஹம் படிஆப⁴ரிதப்³ப³ந்தி ப⁴தபடியாப⁴தந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி, யகாரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ. பாளியம், அட்ட²கதா²யஞ்ச போத்த²கேஸு ‘‘க³தபடியாக³த’’ந்தி கண்ட²ஜததியக்க²ரேன பாடோ² அத்தி², ஸோ அஸுந்த³ரோ.

காயோ பட²மம், வாசா து³தியம், காயவாசா ததியம், இத³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ததியேனா’’தி வுத்தம். தத்தே²வாதி அந்தரபேய்யாலே ஏவ.

அதி³ன்னந்தி ஏத்த² அகாரஸ்ஸ நகாரியபா⁴வஞ்ச தபச்சயஸ்ஸ கம்மவாசகபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அஞ்ஞேன ந தி³ன்ன’’ந்தி. தத்த² ‘‘அஞ்ஞேனா’’தி இமினா தபச்சயஸ்ஸ கம்மவாசகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, நகாரேன அகாரஸ்ஸ காரியம் த³ஸ்ஸேதி. கேன காரணேன அவிதி³தந்தி ஆஹ ‘‘படிக்³க³ண்ஹாமீதி சேதனாய அபா⁴வேனா’’தி. அவிதி³தந்தி அபாகடம். நடஸமஜ்ஜாதி³தா³னந்தி நடஸமஜ்ஜாதீ³னம் ஸப்³பே³ஸம் தா³னம். உஸப⁴விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி உஸப⁴ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனம். இத³ம் உபலக்க²ணவஸேன வுத்தம். ஸப்³பா³ஸம்பி பன மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸானம் இத்தீ²னம் மேது²னரதிவஸேன புரிஸானம் தா³னம்பி க³ஹேதப்³ப³ம். இத்தி²தா³னந்தி ஏத்தா²பி யாஸம் காஸஞ்சி இத்தீ²னம் யேஸம் கேஸஞ்சி புரிஸானம் தா³னம் க³ஹேதப்³ப³ம். படிபா⁴னசித்தகம்மதா³னந்தி மேது²னஸேவனபடிபா⁴னசித்தகம்மதா³னம். லோகஸ்ஸாதி லோகேன. கதே²துகம்யதாதி கதே²துகாமதா. ‘‘ந ஸுப்படிவினோத³யா’’தி இமினா து³க்கே²ன படிவினோதே³தப்³பா³தி து³ப்படிவினோத³யா, படிவினோதே³தும் ந ஸுகராதி த³ஸ்ஸேதி. உபாயேனாதி யுத்தியா.

பு²ஸ்ஸதே³வத்தே²ரோ அட்டா²ஸி கிராதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏகம்ஸந்தி பு⁴ம்மத்தே² சேதம் உபயோக³வசனம். ஏகஸ்மிம் அம்ஸேதி ஹி அத்தோ². பு³த்³தா⁴ரம்மணந்தி பு³த்³த⁴கு³ணாரம்மணம். மாரோதி தே³வபுத்தமாரோ, க³தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கோ³மயந்தி கோ³மீள்ஹம். ஜரக்³க³வோதி ஜரகோ³ணோ. தாதி³ஸமேவாதி கோ³மயவிப்பகிரணஸபா⁴வமேவ. விப்பகாரந்தி விஸேஸபகாரேன கரணம். வங்கபாத³ந்தி குடிலபாத³ம். பரிகஸந்தோதி பரிச்சே²த³ம் கத்வா விலேக²ந்தோ. விக³ச்ச²புரிஸோதி விகாரம், விரூபம் வா க³தபுரிஸோ. ‘‘விப⁴ச்ச²புரிஸோ’’திபி பாடோ², விஸேஸேன ஸோப⁴ணம் ப⁴க்க²புரிஸோதி அத்தோ². அயமேவ பாடோ² அபி⁴தா⁴னாதீ³ஸு (அபி⁴தா⁴னப்பதீ³பிகாயம் 102 கா³தா²யம்) தி³ஸ்ஸதி. ஸமந்தாதி கடஅந்த⁴காரவிஹாரஸ்ஸ ஸமந்ததோ. மாரோ ஸியா நு கோ²தி யோஜனா. ந அஸக்கி²ம் இதி ஆஹாதி யோஜனா. தி³ட்ட²புப்³போ³தி புப்³பே³ தி³ட்டோ². மஹானுபா⁴வோதி தே³வித்³தி⁴யா மஹானுபா⁴வோ. இங்கா⁴தி உய்யோஜனத்தே² நிபாதோ, உய்யோஜேமீதி அத்தோ². அத்தபா⁴வந்தி தவ அத்தபா⁴வம். தாதி³ஸம் ரூபந்தி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அத்தபா⁴வஸதி³ஸம் ரூபம். தம்ஸரிக்க²கந்தி தேன ரூபேன ஸதி³ஸம். பதிரூபமேவ ஸதி³ஸட்டே²ன பதிரூபகம், ந ஏகம்ஸஸதி³ஸம் ரூபம் கிஞ்சி ஸதி³ஸரூபந்தி அத்தோ². ஸகத்தபா⁴வந்தி ஸஸ்ஸ ஏஸோ ஸகோ, ஸோயேவ அத்தபா⁴வோ ஸகத்தபா⁴வோ, தம். அயந்தி மாரோ. கத²ந்தி கேன காரணேன ப⁴க³வா ந ஸோப⁴தி நு கோ², ஸோப⁴தியேவாதி அத்தோ². ததே³வ ஸமத்தே²தும் வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ஸோ வீதராக³தோ³ஸமோஹோ’’தி. வஞ்சிதோம்ஹீதி அஹம் வஞ்சிதோ அம்ஹி. கிம் அத்தீ²தி கிம் நாம அத்தி², மம வஞ்சனசித்தம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. த³ஹரபி⁴க்கு² படிலப⁴தீதிஆதி³னா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம்.

த³ஹரபி⁴க்கு² அட்டா²ஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸங்காரச²ட்³ட³னிம் பச்சி²ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸங்காரம் ச²ட்³டே³தி இமாயாதி ஸங்காரச²ட்³ட³னீ. திஸ்ஸத³த்தத்தே²ரோ நாம புச்சீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நாவாதோதி போததோ. பஞ்ஹாஸஹஸ்ஸந்தி ஸமத²விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னேஸு புச்சா²ஸஹஸ்ஸம். புச்சீ²தி த³ஹரம் புச்சி². பரிச்சி²ந்தீ³தி தஸ்மிம் தி³வஸே காதப்³ப³வத்தம் நிட்ட²பேஸீதி அத்தோ². யோனகவிஸயதோதி யோனகலோகதோ. அட்ட² கப்பே அனுஸ்ஸரீதி சேதியங்க³ணம் தி³ஸ்வா சித்தஸ்ஸ பஸீத³னதோ புப்³பே³னிவாஸஞாணேன அட்ட² கப்பே அனுஸ்ஸரி.

ஏகோ பி⁴க்கு² க³தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தே³வதா புப்ப²ஹத்தா² அட்ட²ம்ஸூதி மனுஸ்ஸவேஸம் க³ஹேத்வா அட்ட²ம்ஸு. தேன வுத்தம் ‘‘கதரகா³மவாஸிகாத்தா²’’தி. தும்ஹே கதரஸ்மிம் கா³மே வஸனஸீலா அத்த² ப⁴வதா²தி யோஜனா. இதே⁴வாதி இமஸ்மிம்யேவ டா²னே. டி²தாம்ஹாதி மயம் டி²தா அம்ஹாதி யோஜனா.

அயம் கதா²தி அயம் வக்க²மானகதா². கிம் அமச்சபுத்தோ பாஸாதி³கோ நு கோ²தி யோஜனா. நேதி அமச்சபுத்தஅப⁴யத்தே²ரே. ஞாதகா அக³மம்ஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தே²ரமாதாபி பஹிணீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பிஸத்³தே³ன ஞாதகே அபேக்க²தி. பஹிணாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘புத்தோ மே’’திஆதி³. அமச்சபுத்தோ ஆரூள்ஹோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அப⁴யத்தே²ரோ ஆஹாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேனாதி அமச்சபுத்தேன. யுக³க்³கா³ஹந்தி யுக³ஸ்ஸ கா³ஹம். ‘‘மஹல்லகத்தே²ரஸ்ஸ ஸம்மட்ட²ட்டா²னே கசவரம் ச²ட்³டே³த்வா’’தி வசனம் ஆவி கரோந்தோ ஆஹ ‘‘அதீதத்தபா⁴வே கிரா’’திஆதி³. அமச்சபுத்தோ ச²ட்³டே³ஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

தந்தி ஸம்மஜ்ஜனவத்தம். தத்ராதி ‘‘ஸத்து²ஸாஸனம் கதம் ஹோதீ’’திவசனே. ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ நிஸீதி³ கிராதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப⁴க³வா பச்சாக³ஞ்சீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பாதா³னீதி பாத³ஸ்ஸ அக்கமனட்டா²னானி, பாத³சேதியானீதி அத்தோ². தே²ரோ நிஸீதீ³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஜண்ணுகேஹி பதிட்டா²ய ‘‘பாத³சேதியம் வந்தி³த்வா’’தி பாட²ஸேஸோ அஜ்ஜா²ஹரிதப்³போ³. மே நிஸின்னபா⁴வம் மே ஸத்தா² அஞ்ஞாஸி வதாதி யோஜனா. மேஸத்³தோ³ ஹி புப்³ப³பராபேக்கோ². சோத³னந்தி தோ³ஸாரோபனம். காரேஸ்ஸாமீதி த³ஸப³லம் காரேஸ்ஸாமி. ப⁴க³வா ஆஹாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க³தோஸீதி த்வம் க³தோ அஸி, விசரந்தஸ்ஸ துய்ஹம் ந பதிரூபந்தி யோஜனா. ததோதி சோத³னகாலதோ.

ஏத்தகோ வினிச்ச²யோ உபலப்³ப⁴தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பா⁴ஸபரியந்தந்தி வசனபரிச்சே²த³ம். அயந்தி கதா². ஏத்தகம் வசனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க³ய்ஹூபக³ந்தி க³ஹேதப்³ப³பா⁴வம் உபக³மனம், க³ண்ஹிதும் க²மனீயந்தி அத்தோ². தானீதி த்³வே மூலானி. புன தானீதி ஸமுத³யபூ⁴தானி ச² ஆபத்திஸமுட்டா²னானி. வத்து²ந்தி மேது²னாதி³வத்து²ம். இதிபீதி பிஸத்³தோ³ பட²மனயம் அபேக்க²தி. ஏத்த² பட²மனயே மூலேன ஸமுத³யஸ்ஸ பாயதோ அபே⁴தோ³ ஹோதி, பச்சி²மனயே பன ஸப்³ப³தா² பே⁴தோ³ ஹோதி. தஸ்மா பச்சி²மனயோயேவ யுத்ததரோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘வூபஸம்மதீ’’தி இமினா ‘‘நிருஜ்ஜ²தீ’’தி பத³ஸ்ஸ ஸமுச்சே²த³னிரோத⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. வுட்டா²னேனாதி பரிவாஸாதி³வினயகம்மேன.

தேத்திம்ஸமூலானம் ஸரூபம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ த்³வாத³ஸ மூலானீ’’திஆதி³. ஏகம் மூலந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தானீதி தேத்திம்ஸ மூலானி. பரதோதி பரஸ்மிம். ‘‘அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னீ’’திஆதி³னா அதி⁴கரணானம் ஸமுட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதி. சத்தாரி ஸங்க⁴கிச்சானி நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜதீதி யோஜனா. இத³ந்தி வத்து². ஸத்தன்னம் நிதா³னந்தி ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் பஞ்ஞத்திட்டா²னஸங்கா²தம் நிதா³னம். ஏத்தா²தி டா²னே. பஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதீதி ஏத்த² ‘‘அனுபஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதீ’’தி வக்க²மானத்தா பட²மபஞ்ஞத்தி க³ஹேதப்³பா³தி ஆஹ ‘‘பட²மபஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதீ’’தி. அனுபஞ்ஞத்தீதி ஏத்த² அனுஸத்³தோ³ நஉபச்சி²ன்னத்தோ²தி ஆஹ ‘‘புனப்புனம் பஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதீ’’தி. பச்சா²த்தோ²பி யுஜ்ஜதேவ பட²மபஞ்ஞத்திதோ பச்சா² பஞ்ஞத்தத்தா. அனுஸந்தி⁴வசனபத²ந்தி ஏத்த² அனுஸந்தீ⁴னம் வஸேன வசனபத²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கதா²னுஸந்தி⁴வினிச்ச²யானுஸந்தி⁴வஸேன வத்து²’’ந்தி. ஞத்திகிச்சந்தி ஞத்தியா கிச்சம். இமினா ஞத்தியாதி ஏத்த² ஸாம்யத்தே² ஸாமிவசனம். கரதா⁴துஸம்ப³ந்தே⁴ கரணவசனம்பி யுஜ்ஜதேவ. கரணந்தி ஏத்த² ச யுபச்சயஸ்ஸ கம்மத்த²பா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ந கேவலம் ஞத்திகம்மே ஏவ ஞத்திகிச்சம் ந ஜானாதி, அத² கோ² ஞத்திது³தியஞத்திசதுத்த²கம்மேஸுபி ந ஜானாதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஞத்திது³தியஞத்திசதுத்த²கம்மேஸூ’’திஆதி³. புப்³பே³ ட²பேதப்³பா³தி ஞத்தி நாம கம்மவாசாய புப்³பே³ ட²பேதப்³பா³தி ந ஜானாதி. இமினா நபுப்³ப³குஸலபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘பச்சா²’’தி இமினா நஅபரகுஸலபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. பிஸத்³தே³ன பட²மனயம் அபேக்க²தி. ‘‘காலம் ந ஜானாதீ’’தி இமினா அகாலஞ்ஞூதி பத³ஸ்ஸ விக்³க³ஹவாக்யம் த³ஸ்ஸேதி. காலம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனஜ்ஜி²ட்டோ²’’திஆதி³.

‘‘து⁴தங்கே³ ஆனிஸம்ஸம் அஜானித்வா’’தி இமினா மந்த³மோமூஹானம் ப²லம் த³ஸ்ஸேதி. பாபிச்சோ²தி ஏத்த² பாபிச்சோ² நாம பச்சயலாப⁴ஸ்ஸ பத்த²னாதி ஆஹ ‘‘பச்சயலாப⁴ம் பத்த²யமானோ’’தி. காயவிவேகோ ச சித்தவிவேகோ ச உபதி⁴விவேகோ ச காயசித்தஉபதி⁴விவேகம், ஸமாஹாரத்³வந்தோ³, புப்³ப³பதே³ஸு உத்தரபத³லோபோ. ஏதஸ்ஸாதி ஆரஞ்ஞிகஸ்ஸ. இமினா இமாய அத்தோ² இத³மத்தோ², ஸோ ஏதஸ்ஸத்தீ²தி இத³மத்தீ²தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. அப்பிச்ச²ஞ்ஞேவாதிஆதீ³ஸு ஏவஸத்³தா³னம் ச²ட்³டே³தப்³ப³த்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந அஞ்ஞம் கிஞ்சி லோகாமிஸ’’ந்தி.

நவவித⁴ந்தி தி³வஸவஸேன திவித⁴ம், ததா² கத்தப்³பா³காரவஸேன, ததா² காரகவஸேனாதி நவவித⁴ம் உபோஸத²ம்.

காயது³ச்சரிதாதி³ யஸ்மா ந பஸாத³ம் ஸம்வத்தேதி, ந பஸாதா³ய வா ஸம்வத்ததி, தஸ்மா அபாஸாதி³கந்தி வுச்சதி. தேன வுத்தம் ‘‘அபாஸாதி³கந்தி காயது³ச்சரிதாதி³ அகுஸல’’ந்தி. வேலம் அதிக்கம்மாதி போ⁴ஜனாதி³காலம் அதிக்கமித்வா. இமினா அதிவேலந்தி ஏத்த² அதிஸத்³த³ஸ்ஸ அதிக்கமனத்த²ஞ்ச ‘‘அதிவேல’’ந்தி பத³ஸ்ஸ ‘‘விஹரதோ’’தி பதே³ கிரியவிஸேஸனபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. அப்பம் காலந்தி யோஜனா. அவதரணம் ஓதாரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஓதரண’’ந்தி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு பஞ்சகேஸு.