1. பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸயாசனகதா²
383. பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴கே நந்தி³முகி²யா ரத்தியாதி ஏத்த² நந்தி³யதி துஸியதீதி நந்தி³, இகாரந்தோயம் நபும்ஸகலிங்கோ³. ‘‘நந்தி³ஸேனோ (ஜா. அட்ட². 3.4.1) நந்தி³விஸாலோ’’திஆதீ³ஸு இகாரந்தோயம் புல்லிங்கோ³ ஹோதி, இத⁴ பன முக²ம் அபேக்கி²த்வா இகாரந்தோ நபும்ஸகலிங்கோ³ ஹோதி. அருணுட்டி²தகாலே ஓதா³ததி³ஸாமுக²தாய நந்தி³ முக²ம் ஏதிஸ்ஸம் ரத்தியந்தி நந்தி³முகீ², ரத்தி, தாய நந்தி³முகி²யா ரத்தியா, தேன வுத்தம் ‘‘அருணுட்டி²தகாலேபி ஹி நந்தீ³முகா² விய ரத்தி கா²யதீ’’தி. அந்தோபூதிந்தி ஏத்த² காயஸ்ஸ அந்தோ குணபபூதிந்தி அத்த²ம் படிபக்கி²பந்தோ ஆஹ ‘‘அத்தசித்தஸந்தானே’’திஆதி³. ‘‘கிலேஸவஸ்ஸனவஸேனா’’தி இமினா உத³கவஸ்ஸனவஸேனாதி அத்த²ம் படிக்கி²பதி. அவஸ்ஸுதந்தி திந்தம், கிலின்னந்தி அத்தோ². கஸம்பு³ஜாதந்தி ஏத்த² கஸம்பூ³தி ஸங்காரோ. ஸோ ஹி ஸம்முஞ்சனியா கஸியமானே விலேகி²யமானே ஸம்ப³தி ஸத்³த³ம் கரோதீதி கஸம்பு³, தம் விய ஜாதந்தி கஸம்பு³ஜாதந்தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. அட்ட²கதா²யம் பன அதி⁴ப்பாயவஸேன ‘‘ஆகிலிட்ட²ஜாத’’ந்தி வுத்தம், அதிவிய கிலிட்ட²ஜாதந்தி அத்தோ². ‘‘ஆகிண்ணதோ³ஸதாய கிலிட்ட²ஜாத’’ந்திபி பாடோ². ‘‘யாவ பா³ஹாக³ஹணாபி நாமா’’தி இமினா பாடே²ன த³ஸ்ஸேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹீதி பத³பூரணமத்தம். தேனாதி மோக⁴புரிஸேன. ‘‘யாவா’’தி நிபாதபயோக³த்தா ‘‘பா³ஹாக³ஹணாபீ’’தி ஏத்த² பஞ்சமீவிப⁴த்தி அவதி⁴அத்தே² ஹோதி. நாம-ஸத்³தோ³ க³ரஹத்த²ஜோதகோ, தஸ்ஸ பயோக³த்தா ‘‘ஆக³மேஸ்ஸதீ’’தி ஏத்த² அதீதத்தே² அனாக³தவசனம் (ஸத்³த³னீதிஸுத்தமாலாய 893 ஸுத்தே). ஆக³மேஸ்ஸதி நாமாதி யோஜனா. ஆக³மேஸ்ஸதீதி ஈஸம் அதி⁴வாஸேஸ்ஸதி. ‘‘ஆதோ க³முஈஸமதி⁴வாஸனே’’தி ஹி தா⁴துபாடே²ஸு (ஸத்³த³னீதிதா⁴துமாலாயம் 18 மகாரந்ததா⁴து) வுத்தம்.
384. ந ஆயதகேனேவ பபாதோதி ஏத்த² தீ³கே⁴னேவ பபாதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந பட²மமேவ க³ம்பீ⁴ரோ’’தி. ஆயதஸத்³தோ³ ஹி தீ³க⁴பரியாயோ. ‘‘ந ஆயதகேன கீ³தஸ்ஸரேன த⁴ம்மோ கா³யிதப்³போ³’’திஆதீ³ஸு (சூளவ. 249) விய பபாதோ தீ³கே⁴ன தீரஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி ந ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. பட²மமேவாதி தீரஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹியேவ. ‘‘அனுபுப்³பே³ன க³ம்பீ⁴ரோ’’தி இமினா ‘‘ந பட²மமேவ க³ம்பீ⁴ரோ’’தி வசனஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. டி²தத⁴ம்மோதி தீரஸ்ஸ அந்தோயேவ டி²தஸபா⁴வோ. வேலம் நாதிவத்ததீதி ஏத்த² வேலாஸத்³த³ஸ்ஸ தீரமரியாத³த்தே²ஸு பவத்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஓஸக்கனகந்த³ரம் மரியாத³வேல’’ந்தி. தத்த² ‘‘ஓஸக்கனகந்த³ர’’இதி பதே³ன தீரத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘மரியாத³’’ இதி பதே³ன மரியாத³த்த²ம். கேன உத³கேன த³ரிதப்³போ³தி கந்த³ரோ, உத³கேன ஓஸக்கனோ கந்த³ரோ ஏத்தா²தி ஓஸக்கனகந்த³ரம், தீரம். ஓஸக்கனகந்த³ரபூ⁴தஞ்ச மரியாத³பூ⁴தஞ்ச வேலம் தீரம் நாதிக்கமதீதி அத்தோ². தீரம் வாஹேதீதி ஏத்த² வஹதா⁴துயா பாபுணனத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தீரம் அப்பேதீ’’தி. தத்த² அப்பேதீதி பாபுணாபேதி. ‘‘உஸ்ஸாரேதீ’’தி இமினா பாளியம் ‘‘த²லம் உஸ்ஸாரேதீ’’தி பதே³ன ‘‘தீரம் வாஹேதீ’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதீதி அத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ. உஸ்ஸாரேதீதி உத்³த⁴ரித்வா க³மாபேதி. அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴தி ஏத்த² ஆஜானாதி, ஆஜானித்தா²தி வா அஞ்ஞம் அரஹத்தமக்³கோ³ வா அரஹத்தப²லம் வா, தஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னம் அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴, ஸுகு²ச்சாரணத்த²ம் மஜ்ஜே² தீ³கோ⁴, அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴ நாம அரஹத்துப்பத்தியேவ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘அரஹத்துப்பத்தீ’’தி.
385. ச²ன்னமதிவஸ்ஸதீதி உதா³னபாளியா ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதபாளிபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஆபத்தி’’ந்திஆதி³. தத்த² இத³ந்தி ‘‘ச²ன்னமதிவஸ்ஸதீ’’தி வசனம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதந்தி நவாபத்திஆபஜ்ஜனம் ஸந்தா⁴யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.