5. கு²த்³த³கவத்து²க்க²ந்த⁴கம்

கு²த்³த³கவத்து²கதா²

243. கு²த்³த³கவத்து²க்க²ந்த⁴கே முட்டி²கமல்லாதி முட்டி²கேன மத²ந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஹிம்ஸந்தீதி முட்டி²கமல்லா. இமினா பாளியம் பத³ஸ்ஸ ஹேட்டு²பரியம் த³ஸ்ஸேதி. கா³மமுத³வாதி ஏத்த² ச²விராக³மண்ட³னானுயுத்தேன முதோ³ மோத³னம் ஏதேஸமத்தீ²தி முத³வா, கா³மே வஸந்தா முத³வா கா³மமுத³வாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ச²விராக³மண்ட³னானுயுத்தா நாக³ரிகமனுஸ்ஸா’’தி. ‘‘வண்ணவா அஹேஸு’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. 193; பாசி. 67) விய வசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். த²ம்பே⁴தி ஏத்த² ந யத்த² கத்த²சி த²ம்போ⁴ ஹோதி, அத² கோ² ந்ஹானதித்தே² நிக²ணித்வா ட²பிதத²ம்போ⁴யேவாதி ஆஹ ‘‘ந்ஹானதித்தே² நிக²ணித்வா ட²பிதத்த²ம்பே⁴’’தி.

இட்ட²காஸிலாதா³ருகுட்டானந்தி இட்ட²காகுட்டஸிலாகுட்டதா³ருகுட்டானம். அட்ட²பதா³காரேனாதி அட்ட²பத³ப²லகாகாரேன. ராஜியோதி லேகா²யோ. தத்தா²தி அட்டானே, ஆகிரித்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க³ந்த⁴ப்³ப³ஹத்த²கோதி க³ந்த⁴ப்³பா³னம் வீணாஹத்தோ² வியாதி க³ந்த⁴ப்³ப³ஹத்த²கோ. தா³ரூஹி கதத்தா வுத்தம் ‘‘தா³ருமயஹத்தே²னா’’தி. தேனாதி க³ந்த⁴ப்³ப³ஹத்தே²ன, க³ஹேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. குருவிந்த³கபாஸாணசுண்ணானீதி ஏவம்னாமகஸ்ஸ பாஸாணஸ்ஸ சுண்ணானி. தந்தி கதகு³ளிககலாபகம், க³ஹேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விக்³க³ய்ஹாதி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸரீரே த³ள்ஹம் க³ஹேத்வாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸரீரேன ஸரீர’’ந்தி. மகரத³ந்தகேதி மகரனாமகஸ்ஸ மச்ச²ஸ்ஸ த³ந்தஸதி³ஸே த³ந்தே. மல்லகமூலஸண்டா²னேனாதி கே²ளபடிக்³க³ஹபாத³ஸண்டா²னேன. கி³லானஸ்ஸாபீதி பிஸத்³தோ³ அகி³லானஸ்ஸ பகே³வாதி த³ஸ்ஸேதி.

244. த³ந்தேதி மகரத³ந்தே. அகதம் மல்லகம் அகதமல்லகம். கபாலக²ண்ட³ம் வாதி வாஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ². காஸபு²ல்லவிரஹிதத்தா வத்த²வட்டி உக்காஸிகா நாம. நத்தி² காஸம் பு²ல்லமேதிஸ்ஸாதி உக்காஸா, ஸா ஏவ உக்காஸிகா. யஸ்ஸ கஸ்ஸசீதி கி³லானாகி³லானஸ்ஸ வா ஜராது³ப்³ப³லதருணப³லவஸ்ஸ வா. பிட்டி²ந்தி பிட்டி²யம், அயமேவ வா பாடோ². பாணிதலஸ்ஸ புது²ட்டா²னம் புது²பாணி, தேன கதம் புது²பாணிகம், ஹத்த²பரிகம்மம், தேன வுத்தம் ‘‘ஹத்த²பரிகம்மம் வுச்சதீ’’தி. ஸப்³பே³ஸந்தி ந்ஹாயந்தானம் வா அன்ஹாயந்தானம் வா ஸப்³பே³ஸம்.

245. கண்ணதோதி கண்ணச்சி²த்³த³தோ. முத்தோலம்ப³காதி³வல்லிஸதி³ஸத்தா வல்லிகா நாம. பலம்ப³கஸுத்தந்தி பரிமுஞ்சித்வா லம்பி³யதி அனேனாதி பலம்ப³கம், தமேவ ஸுத்தம் பலம்ப³கஸுத்தம். வலயந்தி நியுரம்.

246. த்³வீஹி மாஸேஹி நியுத்தம் து³மாஸிகம். த்³வே அங்கு³லானி ஏதஸ்ஸாதி து³வங்கு³லம், கேஸோ. உப⁴யேனபீதி து³மாஸிகது³வங்கு³லஸங்கா²தேன உப⁴யேனபி. அயம்பி உக்கட்ட²பரிச்சே²தோ³வ வுத்தோதி யோஜனா. ததோதி து³மாஸிகது³வங்கு³லதோ.

ஓஸண்டே²ந்தீதி ஏத்த² ஓலிகி²த்வா ஸமம் பதிட்டா²பேந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஓலிகி²த்வா ஸன்னிஸீதா³பேந்தீ’’தி. த³ந்தமயாதீ³ஸூதி ஆதி³ஸத்³தே³ன அட்டி²மயாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. ஹத்த²ப²ணேனாதி ஹத்த²ஸங்கா²தேன ப²ணேன. சிக்க²ல்லேனாதி சிக்க²ல்லஸதி³ஸேன நிய்யாஸேன. உத³கதேலேனாதி ஏத்த² உத³கஞ்ச தேலஞ்சாதி ச உத³கஸங்கா²தேன தேலேனாதி ச அத்த²ம் நிவத்தேந்தோ ஆஹ ‘‘உத³கமிஸ்ஸகேன தேலேனா’’தி. இமினா உத³கேன மிஸ்ஸகம் தேலம் உத³கதேலந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. உட்ட²லோமேதி உட்டி²தலோமே. ஹத்த²ம் தேமேத்வாதி ஹத்த²ம் உத³கதேலேன தேமேத்வா. உண்ஹாபி⁴தத்தரஜோகிண்ணஸிரானம்பீதி உண்ஹேன அபி⁴தத்தோ ச ரஜேஹி ஓகிண்ணஸிரோ ச உண்ஹாபி⁴தத்தரஜோகிண்ணஸிரா, அத² வா உண்ஹேன அபி⁴தத்தோ ஸிரோ ஏதேஸந்தி உண்ஹாபி⁴தத்தஸிரா, ரஜேஹி ஓகிண்ணோ ஸிரோ ஏதேஸந்தி ரஜோகிண்ணஸிரா, உண்ஹாபி⁴தத்தஸிரா ச ரஜோகிண்ணஸிரா ச உண்ஹாபி⁴தத்தரஜோகிண்ணஸிரா, புப்³ப³பதே³ உத்தரபத³லோபோ, தேஸம்பி. அல்லஹத்தே²னாதி அத்³த³ஹத்தே²ன, அயமேவ வா பாடோ².

247. யேஸு கம்ஸபத்தாதீ³ஸு முக²னிமித்தம் பஞ்ஞாயதி, ஸப்³பா³னி தானி கம்ஸபத்தாதீ³னிபீதி யோஜனா. யத்த² கத்த²சீதி யஸ்மிம் கஸ்மிம்சி ஆதா³ஸே வா உத³கபத்தே வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸஞ்ச²வி நு கோ²தி ஸஞ்ஜாதா ச²வி நு கோ², அஹம் ஜிண்ணோ அம்ஹி நு கோ², நோதி யோஜனா.

முக²ம் ஆலிம்பந்தீதி ஏத்த² கேஹி ஆலிம்பந்தீதி ஆஹ ‘‘விப்பஸன்னச²விராக³கரேஹி முக²லேபனேஹீ’’தி. ‘‘மனோஸிலாயா’’தி இமினா மனோஸிலா ஏவ மனோஸிலிகாதி த³ஸ்ஸேதி. தானீதி லஞ்ச²னானி. ஹரிதாலாதீ³ஹிபீதி பிஸத்³தே³ன ந கேவலம் மனோஸிலிகாய ஏவ, அத² கோ² ஹரிதாலாதீ³ஹிபீதி த³ஸ்ஸேதி.

248. ந பி⁴க்க²வே நச்சம் வாதிஆதீ³ஸு ஏவம் வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. நிச்சாபேந்தஸ்ஸ வாதி பரேஹி நச்சாபேந்தஸ்ஸ வா. ஸாது⁴கீ³தந்தி ஸுந்த³ரம் அனிச்சதாதி³படிஸம்யுத்தம் கீ³தம், ஸஜ்ஜனானம் வா. த³ந்தகீ³தம்பி ந வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யந்தி கீ³தம். புப்³ப³பா⁴கே³தி கா³யனதோ புப்³ப³பா⁴கே³. கா³யாபேந்தஸ்ஸாபீதி பரேஹி வா கா³யாபேந்தஸ்ஸாபி. யம் பனாதி கிரியாபராமஸனம். யம் பஹரதி, தத்த² பஹரணே அனாபத்தீதி யோஜனா. ஸப்³ப³ந்தி அகி²லம் நச்சகீ³தவாதி³தம். பஸ்ஸதோதி பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ச ஸுணந்தஸ்ஸ ச. ஸவனம்பி ஹி ஏகஸேஸேன வா ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸேன வா பஸ்ஸனேனேவ ஸங்க³ஹிதம். விஹாரதோதி அனச்சஅகீ³தஅவாதி³தட்டா²னவிஹாரதோ. விஹாரந்தி நச்சகீ³தவாதி³தட்டா²னவிஹாரம். அஸனஸாலாயாதி கா³மே டி²தாய அஸனஸாலாய.

249. ஸரகிரியந்தி ஸரஸ்ஸ கிரியம். இமினா ஸரகுத்திந்தி ஏத்த² ஸரஸ்ஸ கரணம் ஸரகுத்தீதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. அலத்³த⁴ம் ஸமாதி⁴ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பச்சி²மா ஜனதாதி ஏத்த² ஸமூஹிம் அவயவம் வினா ஸமூஹஸ்ஸ அவயவினோ அபா⁴வா தாபச்சயோ ஸ்வத்தோ²பி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பச்சி²மோ ஜனோ’’தி. தம் தம் வத்தந்தி ஸுத்தந்தவத்தாதி³ம் தம் தம் வத்தம். அக்க²ரானி வினாஸேத்வாதி அஞ்ஞதா² வத்தப்³பா³னி அக்க²ரானி அஞ்ஞதா² வத³னேன ச தீ³கா⁴தீ³னி ரஸ்ஸாதி³வத³னேன ச வினாஸேத்வா. த⁴ம்மே பனாதி ஏத்த² ஸத்³தோ³ பன விஸேஸஜோதகோ. கீ³ததோ விஸேஸோவ வேதி³தப்³போ³தி ஹி அத்தோ². ஸுத்தந்தவத்தந்தி ஸுத்தந்தஸ்ஸ உச்சாரணம் வத்தம். ஏஸேவ நயோ ‘‘ஜாதகவத்தம் கா³தா²வத்த’’ந்தி ஏத்தா²பி. தந்தி வத்தம். யதி³ பன தம் வினாஸேத்வா அதிதீ³க⁴ம் காதும் ந வட்டதி, ஏவம் ஸதி யதா² ஸுத்தந்தவத்தாதீ³னி ஹோந்தி, ததா² கத²ம் த³ஸ்ஸேதப்³பா³னீதி ஆஹ ‘‘சதுரஸ்ஸேன வத்தேனா’’திஆதி³. தத்த² சதுரஸ்ஸேன வத்தேனாதி பரிபுண்ணேன உச்சாரணவத்தேன. பரிமண்ட³லானீதி ஸமந்ததோ மண்ட³லானி பி³ம்பா³னி புண்ணானீதி அத்தோ². ‘‘ஸரேன ப⁴ணித’’ந்தி இமினா ஸரப⁴ஞ்ஞந்தி ஏத்த² ஸரேன ப⁴ணிதப்³ப³ந்தி ஸரப⁴ஞ்ஞந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸரப⁴ஞ்ஞே கிர அத்தீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தரங்க³வத்தா²தீ³னம் உச்சாரணவிதா⁴னானி (வஜிர. டீ. சூளவக்³க³ 249; ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.249; வி. வி. டீ. சூளவக்³க³ 2.248-9) ஏதரஹி நத்தி². த்³வத்திம்ஸவத்தானீதி ச ஸங்க்²யாமத்தமேவ அத்தி², ந ஸங்க்²யேய்யம். தஸ்மா டீகாஸு (ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.249; வஜிர. டீ. சூளவக்³க³. 249) ‘‘தரங்க³வத்தாதீ³னம் உச்சாரணவிதா⁴னானி நட்ட²பயோகா³னீ’’தி வுத்தம். அத்தீ²தி ஸம்விஜ்ஜந்தி. அயஞ்ஹி அத்தி²ஸத்³தோ³ நிபாதோ. தேஸூதி த்³வத்திம்ஸவத்தேஸு. யந்தி வத்தம். உச்சாரணவிதா⁴னானி நட்ட²பயோகா³னிபி தேஸம் ஸப்³பே³ஸம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸப்³பே³ஸ’’ந்திஆதி³. தத்த² ஸப்³பே³ஸந்தி த்³வத்திம்ஸவத்தானம், லக்க²ணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அவினாஸேத்வா’’தி வத்வா தமேவத்த²ம் பாகடம் கரோந்தோ ஆஹ ‘‘விகாரம் அகத்வா’’தி. தத்த² விகாரகரணம் நாம யத்தகாஹி மத்தாஹி அக்க²ரம் பரிபுண்ணம் ஹோதி, ததோ அதி⁴கமத்தாயுத்தம் கத்வா கத²னம், ததா² அகத்வா ஸமணஸாருப்பேன சதுரஸ்ஸேன நயேன பவத்தனம்யேவ லக்க²ணந்தி அத்தோ².

பா³ஹிரலோமிம் உண்ணிந்தி ஏத்த² ‘‘பா³ஹிரலோமி’’ந்தி பத³ம் பா⁴வனபும்ஸகந்தி ஆஹ ‘‘உண்ணலோமானி ப³ஹி கத்வா’’தி. ‘‘உண்ணபாவார’’ந்தி இமினா உண்ணீதி ஏத்த² உத்தரபத³லோபம் த³ஸ்ஸேதி. அத² வா பாவாரபதே³ன உண்ணா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி உண்ணீதி கத்வா தத்³தி⁴தபச்சயஸ்ஸ ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ததா² தா⁴ரேந்தஸ்ஸ து³க்கட’’ந்தி வசனஸ்ஸ அத்தா²பத்தினயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘லோமானி அந்தோ கத்வா பாருபிதும் வட்டதீ’’தி.

251. அங்க³ஜாதம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸேவாதி அங்க³ஜாதமேவ சி²ந்த³ந்தஸ்ஸாதி யோஜனா. அத² வா அங்க³ஜாதம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ து²ல்லச்சயமேவாதி யோஜனா. அஹிகீடத³ட்டா²தீ³ஸு நிமித்தபூ⁴தேஸு சி²ந்த³ந்தஸ்ஸாதி யோஜனா.

252. உப்பன்னா ஹோதீதி படிலாப⁴வஸேன உப்பன்னா ஹோதி. உப்பன்னபா⁴வம் பாகடம் கரோந்தோ ஆஹ ‘‘ஸோ’’திஆதி³. தத்த² ஸோதி ராஜக³ஹகோ ஸேட்டி², கீளதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாதி ஸேட்டி²ஸ்ஸ. இத³ம் பத³ம் ‘‘ஜாலே’’தி பதே³ ஸாம்யத்த²ச²ட்டீ², ‘‘உப்பன்னா ஹோதீ’’தி பதே³ ஸம்பதா³னம். தந்தி சந்த³னக³ண்டி²ம். அஸ்ஸாதி ஸேட்டி²ஸ்ஸ. இத³ம் பத³ம் ‘‘புரிஸா’’தி பதே³ ஸாம்யத்த²ச²ட்டீ², ‘‘அத³ம்ஸூ’’தி பதே³ ஸம்பதா³னம். விகுப்³ப³னித்³தீ⁴தி விவித⁴ம், விகாரம் வா குப்³ப³னவஸேன பவத்தா இத்³தி⁴ (படி. ம. 3.12-16; விஸுத்³தி⁴. 2.369-373). அதி⁴ட்டா²னித்³தீ⁴தி அதி⁴ட்டா²னவஸேன பவத்தா இத்³தி⁴ (படி. ம. 3.12-16; விஸுத்³தி⁴. 2.369-373).

கி³ஹீ உபனாமேந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப்³யஞ்ஜனம் கத்வாதி ப்³யஞ்ஜனம் பக்கி²பனம் கத்வா. தந்தி ஸுவண்ணதட்டிகாதி³ம். ஆமஸிதும்பீதி பிஸத்³தோ³ பகே³வ படிக்³க³ண்ஹிதுந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன வாதி வாஸத்³தோ³ பனஸத்³த³த்தோ². ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன பனாதி ஹி அத்தோ². கி³ஹிவிகடானி வாதி வாஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². கி³ஹிவிகடானி பா⁴ஜனானிபி வட்டந்தீதி ஹி அத்தோ². கம்ஸலோஹவட்டலோஹானம் ஸபா⁴க³த்தா வுத்தம் ‘‘கம்ஸ…பே… ஸங்க³ஹிதோ’’தி.

253. ‘‘லிகி²து’’ந்தி ஏதம் வுத்தந்தி யோஜனா. பகதிமண்ட³லந்தி ஏத்த² கிம் மகரத³ந்தமத்தம்பி அச்சி²ன்னமண்ட³லந்தி ஆஹ ‘‘மகரத³ந்தச்சி²ன்னகமண்ட³லமேவா’’தி.

254. பஹரித்வாதி ஆவட்டனதோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஹரித்வா. தயோ பத்தே உபருபரி ட²பேதும் வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பூ⁴மிஆதா⁴ரகோ நாம பூ⁴மியா ஆஸன்னோ த³ந்தாதீ³ஹி கதோ வலயாதா⁴ரகோ. தா³ருஆதா⁴ரகோ நாம ஏகதா³ருனா கதோ ஆதா⁴ரகோ. த³ண்டா³தா⁴ரகோ நாம சதுத³ண்ட³தோ பட்டா²ய ப³ஹூஹி த³ண்டே³ஹி கதோ ஆதா⁴ரகோ. தத்தா²தி ப⁴மகோடிஸதி³ஸதா³ரு ஆதா⁴ரகதித³ண்ட³காதா⁴ரேஸு. க³ஹேத்வா ஏவாதி பத்தம் க³ஹேத்வா ஏவ, ஏகமேவ ட²பேதப்³ப³ம் இதி வுத்தந்தி யோஜனா.

தத்தே²வாதி மிட்³ட⁴ந்தேயேவ. வித்தி²ண்ணாயாதி வித்தா²ராய. பா³ஹிரபஸ்ஸேதி குட்டஸ்ஸ பா³ஹிரபஸ்ஸே. கதாயாதி குட்டஸ்ஸ தி²ரபா⁴வத்த²ம் கதாய. ஏத்தா²தி பரிப⁴ண்ட³ந்தே.

யம் வத்த²ம் பத்த²ரித்வா பத்தோ ட²பியதீதி வத்த²ம் சோளகம் நாமாதி யோஜனா. தஸ்மிம் பனாதி சோளகே பன. யத்தா²தி யஸ்ஸம் வாலிகாயம். ந து³ஸ்ஸதீதி பத்தோ ந து³ஸ்ஸதி. பத்தமாளகந்தி பத்தஸ்ஸ ட²பனத்தா²ய கதம் அட்டம். ப⁴ண்ட³குக்க²ளிகாதி பத்தாதி³ப⁴ண்ட³கானம் பக்கி²பனா உக்க²ளிகா. யத்த² கத்த²சீதி பி⁴த்திகீ²லாதி³கே யஸ்மிம் கஸ்மிம்சி. லக்³கே³ந்தஸ்ஸாதி பத்தம் த²விகாய லக்³கே³ந்தஸ்ஸ. நிஸீத³னஸயனத்த²ம் வா கதம் ஹோதூதி யோஜனா. அஞ்ஞேனாதி பத்ததோ அஞ்ஞேன. அட்டகச²ன்னேனாதி அட்டபதிரூபேன, அட்டகஸதி³ஸேனாதி அத்தோ². தத்தா²தி அட்டகச²ன்னேன ட²பிதே மஞ்சபீடே². அம்ஸே ப³த்³தி⁴யதி அனேனாதி அம்ஸப³த்³தோ⁴, ஸோயேவ அம்ஸப³த்³த⁴கோ, தேன லக்³கே³த்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ச²த்தே ட²பேதும் ந வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப⁴த்தேன பூரோ ப⁴த்தபூரோ, பத்தோ. ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதே ச²த்தே வா அட்டகம் கத்வா ட²பிதே ச²த்தே வாதி யோஜனா. யோ கோசி ப⁴த்தபூரோபி துச்ச²பத்தோபீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

255. யஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²னோ. ஹத்தே² பத்தோ அத்தி², ஸோ ஏவ பி⁴க்கு² பத்தஹத்தோ² ந ஹோதி, அபிச கோ² பன ஹத்தே² வா பிட்டி²பாதே³ வா யத்த² கத்த²சி ஸரீராவயவே பத்தஸ்மிம் ஸதீதி யோஜனா. ஏஸேவ நயோ அனந்தரவாக்யேபி. இமேஹி வாக்யேஹி ‘‘பத்தஹத்தோ²’’தி ச ‘‘கவாடம் பணாமேது’’ந்தி ச உபலக்க²ணமத்தமேவாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸூசிம் வா அவாபுரிதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. குஞ்சிகாய வாதி வாஸத்³தோ³ ‘‘ஸரீராவயவேனா’’தி பத³ம் அபேக்க²தி.

லாபு³கடாஹந்தி லம்ப³தீதி லாபு³, லாபு³யா கடாஹம் லாபு³கடாஹம். ‘‘தாவகாலிக’’ந்தி இமினா ஏகவாரமேவ தேன ஆமிஸம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ச²ட்³டே³தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. க⁴டிகபாலந்தி பா⁴ஜனகபாலம். அபு⁴ம் மேதி அவட்³டி⁴ மய்ஹம், உப்பஜ்ஜித்தா²தி அத்தோ². ‘‘அபு⁴ மே’’தி (ம. நி. அட்ட². 2.149; ம. நி. டீ. 2.149) வத்தப்³பே³ நிக்³க³ஹிதாக³மவஸேன ஏவம் வுத்தம். உத்ராஸவசனந்தி உத்ராஸேன வசனகாரணம் பத³ம். தி³ன்னகமேவாதி பரேஹி தி³ன்னகமேவ ஆமிஸந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

சம்பே³த்வாதி முகே²ன சம்பே³த்வா. அபவித்³தா⁴மிஸானீதி ச²ட்³டி³தானி ஆமிஸானி. ஏதேஸூதி சலகாதீ³ஸு. அனுச்சி²ட்ட²ம் ஸுத்³த⁴பத்தந்தி நத்தி² உச்சி²ட்டோ² ஏத்தா²தி அனுச்சி²ட்டோ², ஸுத்³த⁴பத்தோ, தம். உச்சி²ட்ட²ஹத்தே²னாதி உச்சி²ட்டோ² ஏத்த² அத்தீ²தி உச்சி²ட்டோ², ஸோயேவ ஹத்தோ² உச்சி²ட்ட²ஹத்தோ², தேன. வாமஹத்தே²ன ஆஸிஞ்சித்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தா²தி ஸுத்³த⁴பத்தே. ஏத்தாவதாபீதி ஏத்தகேன ஏகஉத³ககே³ண்டு³ஸக³ஹணமத்தேனாபி. ஸோதி ஸுத்³த⁴பத்தோ. ஹத்த²ம் பனாதி உச்சி²ட்ட²ஹத்த²ம்பி. பனஸத்³தோ³ ஹேத்த² ஸம்பிண்ட³னத்தோ². யம் அட்டி²ம் வா யம் சலகம் வாதி யோஜனா. தத்தா²தி மச்ச²மம்ஸப²லாதீ³ஸு. தந்தி அட்டி²சலகம். யம் பனாதி அட்டி²சலகாதி³ம் பன, படிகா²தி³துகாமோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, புன கா²தி³துகாமோதி அத்தோ². தத்தே²வாதி பத்தே ஏவ. கத்வாதி ட²பனம் கத்வா. யம் கிஞ்சி அட்டி²கண்டகாதி³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

256. ஸத்த²கவேட²னகந்தி ஸத்த²கஸ்ஸ வேட²னகரணம். பிப்ப²லிகம் வா த³ண்ட³ஸத்த²கம் நாமாதி யோஜனா. பிப்பா²லேதி ஏதாயாதி பிப்ப²லி, ஸாயேவ பிப்ப²லிகம். அஞ்ஞம்பீதி பிப்ப²லிகதோ அஞ்ஞம்பி. யம்கிஞ்சி த³ண்ட³ம் யோஜேத்வா கதஸத்த²கம் வா த³ண்ட³ஸத்த²கம் நாமாதி யோஜனா. இமினா த³ண்டே³ன யோஜிதம் ஸத்த²கம் த³ண்ட³ஸத்த²கந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

மலக்³க³ஹிதாதி அயமலக்³க³ஹிதா. கிண்ணேனாதி மதி³ராதி³பீ³ஜேன கிண்ணேன. தேனாதி பாஸாணசுண்ணஸங்கா²தேன ஸரிதகேன. மக்கே²துந்தி ஸூசிம் மக்கே²தும். மக்கி²தமது⁴ஸித்த²கம் தம் ஸரிதகம் பரிபி⁴ஜ்ஜதீதி யோஜனா. மது⁴ஸித்த²கபிலோதிகந்தி மது⁴ஸித்த²கேன மக்கி²தம் பிலோதிகம். தத்தா²தி நிஸ்ஸேணியம். யாய ரஜ்ஜுயா கதி²னே ப³ந்த⁴ந்தி, ஸா ரஜ்ஜு கதி²னரஜ்ஜு நாமாதி யோஜனா. தத்தா²தி தீ³க⁴ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பமாணேன கதே கதி²னே. த³ண்ட³கேதி கதி²னத³ண்ட³கம்ஹி. தஸ்ஸாதி தீ³க⁴ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பமாணேன கதஸ்ஸ கதி²னஸ்ஸ. இதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோதி தீ³க⁴பி⁴க்கு²தோ இதரஸ்ஸ ரஸ்ஸபி⁴க்கு²னோ.

த³ண்ட³கதி²னபமாணேன கதஸ்ஸ கடஸாரகஸ்ஸாதி யோஜனா. ‘‘து³கு³ணகரண’’ந்தி இமினா பித³லகந்தி து³கு³ணகரணஸங்கா²தஸ்ஸ கிரியாவிஸேஸஸ்ஸ நாமந்தி த³ஸ்ஸேதி. வினந்த⁴னரஜ்ஜுந்தி விஸேஸேன நஹியதி ப³ந்தி⁴யதி ஏதாயாதி வினந்த⁴னா, ஸாயேவ ரஜ்ஜு வினந்த⁴னரஜ்ஜு, தமேவத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘வினந்தி⁴தும் ரஜ்ஜு’’ந்தி. வினந்த⁴னஸுத்தகந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தேன ஸுத்தகேனாதி வினந்த⁴னஸுத்தகேன. தத்தா²தி கு²த்³த³கனிஸ்ஸேணியம் காசி ஸுத்தந்தரிகாயோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பமாணஸஞ்ஞாகரணந்தி ஸுத்தந்தரிகபமாணஸ்ஸ ஸஞ்ஞாகரணம். காளஸுத்தேன ஸஞ்ஞாகரணம் விய ஹலித்³தி³ஸுத்தேன ஸஞ்ஞாகரணந்தி யோஜனா. அங்கு³லியா படிக்³க³ண்ஹந்தீதி ஏத்த² ‘‘படிக்³க³ண்ஹந்தீ’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘அங்கு³லியா’’தி கரணஸ்ஸேவ வுத்தத்தா கம்மஸ்ஸ அவுத்தத்தா தஸ்ஸ கம்மம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘ஸூசிமுக²’’ந்தி. அங்கு³லிகோஸகந்தி அங்கு³லிகஞ்சுகம்.

257. பாதிசங்கோடகாதி³ந்தி ஏத்த² பாதி நாம படிக்³க³ஹஸண்டா²னேன கதோ ஸூசிஆதி³ப⁴ண்ட³ட்ட²பனோ பா⁴ஜனவிஸேஸோ. ஆகிரித்வாதி பக்கி²பித்வா. ஓது⁴னித்வாதி பப்போ²டேத்வா. க⁴னத³ண்ட³கந்தி நிரந்தரத³ண்ட³கம். அந்தோகத்வாதி கதி²னஸ்ஸ அந்தோகத்வா.

258. வினந்தி⁴த்வாதி சோளகேன வினந்தி⁴த்வா.

259. அபரிஸ்ஸாவனகஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²னோதி யோஜனா. யோ பன யாசதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. மஜ்ஜே²த³ண்ட³கேதி த³ண்ட³கஸ்ஸ மஜ்ஜே². உத³கந்தி அகப்பியஉத³கம். தந்தி உத³கம். யந்தி பரிஸ்ஸாவனம். உத³கம் பரிஸுத்³த⁴ம் ஹுத்வா ஸவதி க³ச்ச²தி பவத்ததி அனேனாதி பரிஸ்ஸாவனம். யம் உத³கே ஓத்த²ரித்வா க⁴டேன உத³கம் க³ண்ஹந்தி, தம் ஓத்த²ரகம் நாமாதி யோஜனா. தமேவத்த²ம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘தம் ஹீ’’திஆதி³. தந்தி பரிஸ்ஸாவனம், ப³ந்தி⁴த்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேஸூதி சதூஸு கா²ணுகேஸு. ஸப்³ப³பரியந்தேதி ஸப்³ப³பரிஸ்ஸாவனஸ்ஸ பரியந்தே மோசேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஓத்த²ரித்வாதி ஓகா³ஹேத்வா. சீவரகுடிகாதி சீவரேன கதா குடிகா, ஸா மகஸானம் பரித்தாணத்த²ம் கதத்தா மகஸகுடிகாதி வுச்சதி.

260. ஸேம்ஹாதி³தோ³ஸுஸ்ஸன்னகாயாதி ஸேம்ஹாதி³தோ³ஸேஹி உஸ்ஸன்னகாயா. அக்³க³ளத்த²ம்போ⁴தி கவாடத்த²ம்போ⁴. யத்தா²தி அக்³க³ளத்த²ம்பே⁴. தத்தா²தி த்³வாரபா³ஹாய. தத்தா²தி அக்³க³ளபாஸகே. தூ⁴மோ நிக்க²மதி ஏதேனாதி தூ⁴மனேத்தோ, சி²த்³தோ³. தேன வுத்தம் ‘‘தூ⁴மனிக்க²மனசி²த்³த³’’ந்தி. ‘‘க³ந்தே⁴ஹீ’’தி இமினா ‘‘வாஸேது’’ந்தி பத³ஸ்ஸ கரணம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘உத³கட்ட²பனட்டா²ன’’ந்தி இமினா உத³கட்டா²னந்தி ஏத்த² உத³கஸ்ஸ ட²பனம் டா²னம் உத³கட்டா²னந்தி மஜ்ஜே²பத³லோபஸமாஸம் த³ஸ்ஸேதி. தத்தா²தி உத³கட்டா²னே. கோட்ட²கோதி ஏத்த² ந யத்த² கத்த²சி, யஸ்ஸ கஸ்ஸசி வா கோட்ட²கோ ஹோதி, அபி ச கோ² பன த்³வாரே ஏவ, த்³வாரஸ்ஸேவ வா கோட்ட²கோதி ஆஹ ‘‘த்³வாரகோட்ட²கோ’’தி.

261. பரிகம்மந்தி பிட்டி²ஆதி³பரிகம்மம். படிச்சா²தி³யதி இமாயாதி படிச்சா²தி³, வத்த²மேவ படிச்சா²தி³ வத்த²படிச்சா²தி³. உத³கம் ந ஹோதீதி ஏத்த² பானோத³கம் நிவத்தேந்தோ ஆஹ ‘‘ந்ஹானோத³கம் ந ஹோதீ’’தி.

262. பண்ணிகானம் துலம் விய உத³கஉப்³பா³ஹனகதுலந்தி யோஜனா. தீ³க⁴வரத்தாதீ³ஹீதிஆதி³ஸத்³தே³ன ரஜ்ஜு ஆத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. அரஹத்த²க⁴டியந்தம் நாம சக்கஸண்டா²னம் அனேகாரம் அரே அரே க⁴டானி ப³ந்தி⁴த்வா ஏகேன வா த்³வீஹி வா பரிப்³ப⁴மியமானம் யந்தம். அரஸங்கா²தேஸு ஹத்தே²ஸு க⁴டா ப³ந்தி⁴தப்³பா³ ஏத்தா²தி அரஹத்த²க⁴டி, தமேவ யந்தம் அரஹத்த²க⁴டியந்தம். சம்மபா⁴ஜனந்தி சம்மமயம் பா⁴ஜனம். அபரிக்கி²த்தா ஹோதீதி சந்த³னிகா அபாகாரா ஹோதி. உத³கபுஞ்ஜனம் வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்மிந்தி உத³கபுஞ்ஜனே. ‘‘உத³கபுஞ்ஜனீ’’திபி பாடோ². ஏவம் ஸதி தாய உத³கபுஞ்ஜனியாதி அத்தோ². பச்சுத்³த⁴ரிதுந்தி அபனேதும்.

263. ஆ ஸமந்ததோ வித்³த⁴ம் பக்க²பாஸகமேத்தா²தி ஆவித்³த⁴பக்க²பாஸகம். மண்ட³லேதி கண்ணிகமண்ட³லம்ஹி. கதம் கூடஞ்ச ச²த³னஞ்ச ஏத்தா²தி கதகூடச்ச²த³னம், ஜந்தாக⁴ரம், தஸ்ஸ. ஏதந்தி ‘‘நில்லேக²ஜந்தாக⁴ர’’ந்தி ஏதம் நாமம். ‘‘சத்தாரோ மாஸே’’தி இமினா ‘‘சதுமாஸ’’ந்தி தி³கு³ஸமாஸஸ்ஸ வாக்யம் த³ஸ்ஸேதி.

264. நமதகந்தி ஏத்த² ஹேட்டா² வுத்தனமதகதோ (சூளவ. அட்ட². 256) விஸேஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏளகலோமேஹீ’’திஆதி³. அவாயிமந்தி வாயித்வா ந கதம். சம்மக²ண்ட³பரிஹாரேனாதி சம்மக²ண்ட³ம் விய அதி⁴ட்டா²னவிகப்பனஅபனயனேன, பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². பேளாயாதி அட்ட²ம்ஸாதி³ஆகாரேன கதாய மஞ்ஜூஸாய. ஏதந்தி ‘‘ஆஸித்தகூபதா⁴ன’’ந்தி ஏதம் நாமம். தா³ருமயாபீதி பிஸத்³தோ³ ந தம்ப³லோஹரஜதமயா ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி. ஏத்தே²வாதி மளோரிகாயமேவ. ஆதா⁴ரகஸங்கே²பக³மனதோதி ஆதா⁴ரகே ஸங்கே²பம் க³மனதோ. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. புப்³பே³ பத்தரக்க²னத்த²ம் ஆதா⁴ரகோ அனுஞ்ஞாதோ, இதா³னி பு⁴ஞ்ஜனத்த²ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகோ பி⁴க்கு² க³ச்ச²தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸேஸகந்தி க³ஹேதப்³ப³ப²லபூவேஹி ஸேஸகம். தஸ்மிம் க²ணேதி தஸ்மிம் பு⁴ஞ்ஜனக்க²ணே.

265. ஏகேகேனபி அங்கே³னாதி பிஸத்³தோ³ ஸம்பா⁴வனத்தோ², ததோ பன அதி⁴கேஹி அங்கே³ஹி பகே³வாதி ஹி அத்தோ². ஸமன்னாக³தஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ நிக்குஜ்ஜிதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாதி உபாஸகஸ்ஸ. ந க³ஹேதப்³போ³தி ஸங்கே⁴ன ந க³ஹேதப்³போ³. அஸுகஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உக்குஜ்ஜனகாலேதி பத்தஸ்ஸ உக்குஜ்ஜனகாலே. யாசாபேத்வாதி பத்தனிகுஜ்ஜிதேன உபாஸகேன யாசாபேத்வா. ஹத்த²பாஸந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஹத்த²பாஸம்.

268. புரக்க²த்வாதி ஏத்த² புரஸத்³த³ஸ்ஸ அக்³க³த்த²பா⁴வஞ்ச கரஸத்³த³ஸ்ஸ கா²தே³ஸபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அக்³க³தோ கத்வா’’தி. ஸோதி போ³தி⁴ராஜகுமாரோ, ஸந்த²ரீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. லச்சா²மீதி லபி⁴ஸ்ஸாமி, ஏஸ போ³தி⁴ராஜகுமாரோ புத்தலாபா⁴ய அப⁴ப்³போ³தி யோஜனா. அக்கமனே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யதீ³’’திஆதி³. பச்சா²தி அக்கமனதோ பச்சா². அயந்தி ப⁴க³வா. இத³ந்தி காரணம். தாவாதி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திதோ, ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா வா பட²மம். பரிப⁴வதோதி கி³ஹீனம் பரிப⁴வதோ.

மங்க³லத்தா²யாதி அரோகா³தி³கஸ்ஸ மங்க³லஸ்ஸ அத்தா²ய. தோ⁴தபாத³கந்தி ஏத்த² தோ⁴தேஹி பாதே³ஹி அக்கமனட்டா²னே அத்த²ரிதம் தோ⁴தபாத³கந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தோ⁴தபாத³கம் நாமா’’திஆதி³. தத்த² ‘‘பச்சத்த²ரணம் அத்த²த’’ந்தி இமினா ‘‘தோ⁴தபாத³க’’ந்தி ஏத்த² ணிகபச்சயஸ்ஸ அத்த²ரிதத்தே² பவத்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

269. பது³மகண்ணிகாகாரந்தி பது³மகண்ணிகஸண்டா²னம். கதம் பாத³க⁴ம்ஸனம் கதகம் நாமாதி யோஜனா. தந்தி கதகம், படிக்கி²த்தமேவாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. போத்த²கேஸு தம்ஸத்³தோ³ க³லிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. பா³ஹுல்லிகானுயோக³த்தாதி பச்சயப³ஹுலபா⁴வாய அனுயோக³த்தா. பாஸாணபே²ணகோபீதி பாஸாணஅப்³பு³த³ம்பி. பீ³ஜனீதி சதுரஸ்ஸபீ³ஜனீ. தந்தி விதூ⁴பனம், கதம் ஹோதூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இதா⁴பி தம்ஸத்³தோ³ க³லிதோ. வேளுத³ந்தவிலீவேஹி வா மோரபிஞ்சே²ஹி வா சம்மவிகதீஹி வா கதம் ஹோதூதி யோஜனா. ஸப்³ப³ம் விதூ⁴பனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பாளியம் தாலவண்டந்தி ஸஹ வண்டேன கதம் தாலம் தாலவண்டம், தாலஸத்³தே³ன தம்மயா மண்ட³லபீ³ஜனீ க³ஹேதப்³பா³ விகாரீவிகாரபா⁴வேன ஸம்ப³ந்த⁴த்தா. மகஸபீ³ஜனீதி மகஸானம் பலாயனகபீ³ஜனீ, த³ந்தமயவிஸாணமயத³ண்ட³காபி மகஸபீ³ஜனீ வட்டதீதி யோஜனா. ‘‘வாகமயபீ³ஜனியா’’தி பத³ம் ‘‘ஸங்க³ஹிதா’’தி பதே³ ஆதா⁴ரோ, கரணம் வா.

270. யஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ சக்கு²ம் வா து³ப்³ப³லம் ஹோதீதி யோஜனா. அஞ்ஞோதி காயடா³ஹாதீ³ஹி ஆபா³தே⁴ஹி அஞ்ஞோ, கோசி ஆபா³தோ⁴ வா உப்பஜ்ஜதீதி யோஜனா. ‘‘வஸ்ஸே பனா’’தி பத³ம் ‘‘சீவரகு³த்தத்த²’’ந்தி பதே³ ஏவ ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். சீவரகு³த்தத்த²ந்தி சீவரஸ்ஸ வஸ்ஸதேமனதோ கு³த்தத்த²ம், வாளமிக³சோரப⁴யேஸு ஸந்தேஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தாலபண்ணாதி³னா ஏகேன பண்ணேன கதம் ச²த்தம் ஏகபண்ணச்ச²த்தம். ஸப்³ப³த்தே²வாதி ஸப்³பே³ஸு ஏவ கா³மாரஞ்ஞேஸு.

‘‘அஸி அஸ்ஸா’’தி இமினா அஸிஸ்ஸாதி பத³ஸ்ஸ அனவகாஸவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. அஸீதி க²க்³கோ³. அஸ்ஸாதி சோரஸ்ஸ, அஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விஜ்ஜோதலதீதி ஏத்த² அலபச்சயோ ரூபஸித்³தி⁴மத்தோவாதி ஆஹ ‘‘விஜ்ஜோததீ’’தி. ‘‘சதுஹத்தோ²யேவா’’தி இமினா பமாணயுத்தோதி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ததோதி சதுஹத்த²தோ. ஸப்³பே³ஸந்தி கி³லானாகி³லானானம். ‘‘ஸக்கா பனா’’தி பத³ம் ‘‘ந வட்டதீ’’தி பதே³ கத்தா, ‘‘தா³தப்³பா³’’தி பதே³ கம்மம். ஸம்மன்னித்வாவ தா³தப்³பா³, ந வினா ஸம்முதியாதி அதி⁴ப்பாயோ.

273. ஆக³தந்தி உத³ரியதோ நிக்க²மித்வா ஆக³தம். உக்³கா³ரந்தி க³லதோ உக்³கா³ரம் போ⁴ஜனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸந்தா⁴ரேத்வாதி பதிட்டா²பேத்வா. அஸந்தா⁴ரிதமேவ ஹுத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

யந்தி கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம், பதிதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தந்தி கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம், க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ந்தி வசனம்.

274. குப்³ப³ம் கரிஸ்ஸாமீதி ஏத்த² கரியதி உச்சாரியதீதி குப்³ப³ந்தி வுத்தே ஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘ஸத்³த³ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸத்³த³ந்தி ‘‘அயம் மம் பி⁴க்கு² விப்பகரோதீ’’தி உச்சாஸத்³த³ம். நகா²தீ³ஹீதிஆதி³ஸத்³தே³ன முக²குட்டே ஸங்க³ண்ஹாதி. அனுரக்க²னத்த²ந்தி அனுத³யேன பாலனத்த²ம். நக²ச்சே²த³னந்தி நக²ம் சி²ந்த³தி அனேனாதி நக²ச்சே²த³னம், ஸத்த²காதி³. வீஸதிமட்ட²ந்தி ஏத்த² வீஸதியா நகா²னம் மட்ட²ம் வீஸதிமட்ட²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வீஸதிபி நகே²’’திஆதி³. லிகி²தமட்டே²தி லிகி²தே ஹுத்வா மட்டே². காராபேந்தீதி நஹாபிதே காராபேந்தி. நக²தோதி நக²தோ வா நக²ந்தரதோ வா. அபகட்³டி⁴துந்தி கட்³டி⁴த்வா அபனேதும்.

275. கு²ரகோஸகந்தி கு²ரஸ்ஸ ட²பனகம். கத்தரியாதி கந்தியதி சி²ந்தி³யதி இமாயாதி கத்தரி, அயோமயோ ஏகோ உபகரணவிஸேஸோ, தாய. ‘‘சே²தா³பேந்தீ’’தி இமினா கப்பாபேந்தீதி ஏத்த² கப்பஸத்³த³ஸ்ஸ வித்⁴யத்த²ம் அதி⁴ப்பாயேன த³ஸ்ஸேதி. மஸ்ஸும் வட்³டா⁴பேந்தீதி ஏத்த² மஸ்ஸும் வட்³டே⁴த்வா ருஹாபேந்தீதி அத்த²ம் படிக்கி²பந்தோ ஆஹ ‘‘மஸ்ஸும் தீ³க⁴ம் காராபேந்தீ’’தி. ஏளகமஸ்ஸூதி ஏளகஸ்ஸ விய மஸ்ஸூதி ஏளகமஸ்ஸு. ‘‘கோ³லோமிக’’ந்தி வுச்சதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘சதுகோண’’ந்தி இமினா சதுரஸ்ஸந்தி ஏத்த² அம்ஸஸத்³தோ³ கோணத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. சதுரஸ்ஸந்தி ஏத்த² ஹி ‘‘சதுரம்ஸ’’ந்தி வத்தப்³பே³ நிக்³க³ஹிதஸ்ஸ லோபம் கத்வா பரஸ்ஸ ஸகாரஸ்ஸ த்³வேபா⁴வம் கத்வா ‘‘சதுரஸ்ஸ’’ந்தி வுத்தம். லோமஸம்ஹரணந்தி லோமானம் அபனயனம். லோமராஜிட்ட²பனந்தி லோமலேகா²ட²பனம். ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு, மஸ்ஸுகப்பனாதீ³ஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க³ண்ட³வணருதி⁴ஆபா³த⁴பச்சயாதி க³ண்டோ³ ச வணோ ச ருதி⁴ ச க³ண்ட³வணருத⁴யோ, தேயேவ ஆபா³தா⁴ க³ண்ட³வணருதி⁴ஆபா³தா⁴, தேஸம் பச்சயா. வணோதி மஹந்தோ வணோ. ருதீ⁴தி கு²த்³த³கோ வணோ. ஸக்க²ராதீ³ஹீதி ஸக்க²ரமது⁴ஸித்த²கேஹி. ஸண்டா³ஸோதி ஸுட்டு² லோமம் ட³ம்ஸதீதி ஸண்டா³ஸோ. யந்தி லோமம், டி²தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத்த² டி²தந்தி ஆஹ ‘‘ப⁴முகாய வா’’திஆதி³. கிம் ஹுத்வா டி²தந்தி ஆஹ – ‘‘உக்³க³ந்த்வா விப⁴ச்ச²ம் டி²த’’ந்தி, விப⁴ச்ச²ம் ஹுத்வா டி²தந்தி யோஜனா. விஸேஸேன ஸோப⁴ணம் ப⁴க்க²தீதி விப⁴ச்சோ², அஸோப⁴ணோ. ‘‘விக³ச்ச²’’ந்திபி பாடோ², விரூபம் க³ச்ச²தி, க³மயதீதி வா விக³ச்சோ². தத்த² புரிமபாடோ²யேவ மூலபாடோ²தி த³ட்ட²ப்³போ³தி. பலிதம் வா அபலிதம் வா தாதி³ஸம் லோமந்தி யோஜனா.

277. கம்ஸபத்த²ரிகாதி ஏத்த² கம்ஸஆபணே பத்த²ரந்தி பஸாரேந்தீதி கம்ஸபத்த²ரிகாதி வுத்தே கம்ஸப⁴ண்ட³வாணிஜா க³ஹேதப்³பா³தி ஆஹ ‘‘கம்ஸப⁴ண்ட³வாணிஜா’’தி. வாஸித³ண்டா³தீ³னம் அபாதனத்த²ம் ப³ந்த⁴தி அனேன லோஹேனாதி ப³ந்த⁴னம், தமேவ மத்தம் அப்பந்தி ப³ந்த⁴னமத்தம்.

278. நிக்க²மந்தேனாதி ஆராமதோ நிக்க²மந்தேன. யத்தா²தி யஸ்மிம் டா²னே. ‘‘ஸரித்வா’’தி இமினா அஸரித்வா பிண்டா³ய சரிதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ப³ஹுரஜ்ஜுகந்தி ப³ஹூ ரஜ்ஜுயோ ஏதஸ்ஸாதி ப³ஹுரஜ்ஜுகம். இமினா கலாபேன ப³ஹுரஜ்ஜூனம் ஸமூஹேன கத்தப்³ப³ந்தி கலாபுகந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி, இகாரஸ்ஸுகாரோ. தே³ட்³டு³ப⁴கந்தி ஏத்த² தே³ட்³டு³ப⁴ஸத்³தே³ன தஸ்ஸ ஸீஸம் க³ஹேதப்³ப³ம் ஏகதே³ஸூபசாரேன, தே³ட்³டு³ப⁴ம் வியாதி தே³ட்³டு³ப⁴கம், ஸதி³ஸத்தே² கபச்சயோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘உத³கஸப்பஸீஸஸதி³ஸ’’ந்தி. ‘‘முரஜவட்டிஸண்டா²ன’’ந்தி இமினா முரஜஸத்³தே³ன முரஜவட்டி க³ஹேதப்³பா³ தஸ்ஸ விகாரத்தா, தேன ஸதி³ஸம் முரஜந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. வேடே²த்வாதி ப³ஹுரஜ்ஜுகே ஏகதோ வேடே²த்வா. மத்³த³வீணஸத்³தோ³ பாமங்க³பரியாயோ. மத்³த³வீணம் வியாதி மத்³த³வீணம். தேன வுத்தம் ‘‘பாமங்க³ஸண்டா²ன’’ந்தி. ‘‘பகே³வ ப³ஹூனீ’’தி இமினா ‘‘ஏகம்பீ’’தி ஏத்த² பிஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்பா⁴வனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. மச்ச²கண்டகவாயிமாதி மச்ச²கண்டகம் விய த³ஸ்ஸேத்வா வாயிமா. குஞ்ஜரச்சி²காதி³பே⁴தா³தி வாரணஅச்சி²காதி³பே⁴தா³. வாரணோ ஹி கும் பூ⁴மிம் ஜராபேதீதி குஞ்ஜரோதி (வி. வ. அட்ட². 31; அ. நி. டீ. 1.1.2) ச குஞ்ஜே நிகுஞ்ஜே ரமதீதி குஞ்ஜரோதி ச வுச்சதி. தஸ்ஸ அச்சி² வியாதி குஞ்ஜரச்சி²கம், தம் ஆதி³ யேஸம் தானீதி குஞ்ஜரச்சி²காதீ³னி, தேஸம் பே⁴தா³தி குஞ்ஜரச்சி²காதி³பே⁴தா³. ஆதி³ஸத்³தே³ன கோ³ணச்சி²காத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. ‘‘குஞ்சிகாகோஸகஸண்டா²ன’’ந்தி இமினா ஸூகரஸ்ஸ அந்தம் விய ஸூகரந்தகந்தி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸூகரஸ்ஸ ஹி அந்தம் குஞ்சிகாகோஸகம் விய மஜ்ஜே² ஸுஸிரோ ஹோதி. ஸூகரந்தகம் அனுலோமேதீதி ஸூகரந்தகேன அனுலோமேதி. த³ஸாஸுயேவாதி காயப³ந்த⁴னஸ்ஸ அந்தேஸுயேவ. ஏத்தா²தி த³ஸாஸு. ‘‘சதுன்னம் உபரி ந வட்டதீ’’தி இமினா முரஜத³ஸா ததோ உபரி வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. வேடே²த்வாதி ரஜ்ஜும் வத்தே²ன வேடே²த்வா. முத்³தி³கஸண்டா²னேனாதி வரகஸீஸஸண்டா²னேன. ஏவம் ஸிப்³பி³தாதி ஏவம் ஸிப்³பி³யமானா. ஹீதி ப²லஜோதகோ. பாஸந்தோதி பாஸகோடி.

280. ஓலம்ப³கம் கத்வா நிவத்த²ம் ஹத்தி²ஸோண்ட³கம் நாமாதி யோஜனா. சோளிகஇத்தீ²னந்தி சோளரட்டே² நிவாஸீனம் இத்தீ²னம். ஹத்தி²யா ஸோண்டோ³ விய ஹத்தி²ஸோண்ட³கம் நிவத்த²ம். மச்ச²வாலம் வியாதி மச்ச²வாலகம். சத்தாரோ கண்ணா ஏதஸ்ஸ நிவத்த²ஸ்ஸாதி சதுகண்ணகம். தாலவண்டம் வியாதி தாலவண்டகம். ஸதம் வலினோ ஏதஸ்ஸ நிவத்த²ஸ்ஸாதி ஸதவலிகம். ‘‘அனேகக்க²த்து’’ந்தி இமினா ‘‘ஸதவலிக’’ந்தி ஏத்த² ஸதஸத்³த³ஸ்ஸ அனேகத்த²வாசகதம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘வாமத³க்கி²ணபஸ்ஸேஸு வா’’தி இமினா புரிமனிவத்த²ம் கடிதோ பட்டா²ய ஹேட்டா² நிவத்த²ம் நாமாதி த³ஸ்ஸேதி.

ஸம்வல்லித்வா நிவத்த²ம் ஸம்வல்லியம். மல்லோ ச கம்மகாரோ ச மல்லகம்மகாரா, தே ஆத³யோ யேஸம் தேதி மல்லகம்மகாராத³யோ. ஆதி³ஸத்³தே³ன து⁴த்தாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. யம்பி நிவத்த²ம் நிவாஸேந்தி, ஸப்³ப³ம் தம் நிவத்த²ம் ந வட்டதீதி யோஜனா. ஏகம் வா கோணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கோணேதி அந்தரவாஸகஸ்ஸ கோணே. ‘‘ததா²’’தி இமினா ‘‘ஏகம் வா த்³வே வா கோணே உக்கி²பித்வா அந்தரவாஸகஸ்ஸ உபரி லக்³கே³ந்தீ’’தி அத்த²ம் அதிதி³ஸதி. அந்தோகாஸாவஸ்ஸ த³ஸ்ஸேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த்³வே நிவாஸேந்தேன அகி³லானேனாதி யோஜனா. ஸகு³ணந்தி அந்தோகாஸாவேன ப³ஹிகாஸாவம் ஸமானகு³ணம் கத்வா. இதீதிஆதி³ நிக³மனம். யஞ்சாதி யம் நிவத்த²ஞ்ச. இதா⁴தி கு²த்³த³கவத்து²க்க²ந்த⁴கே. யஞ்ச ஸேகி²யவண்ணனாயம் (பாசி. அட்ட². 576 ஆத³யோ) படிக்கி²த்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³ப³ம் தம் நிவத்த²ந்தி யோஜனா. நிப்³பி³காரம் கத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபோ⁴ கண்ணேதி ஹேட்டா² டி²தே உபோ⁴ கண்ணே உபரி ச டி²தே உபோ⁴ கண்ணே. தந்தி பரிமண்ட³லபாருபனம்.

தத்தா²தி ‘‘கி³ஹிபாருத’’ந்தி வசனே யம்கிஞ்சி அஞ்ஞதா²பாருதம் அத்தீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்மாதி யஸ்மா கி³ஹிபாருதம் நாம, தஸ்மா, பரிமண்ட³லம் பாருபிதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யதா² பாருபந்தி, யதா² ச ட²பேந்தீ’’திஆதி³னா யோஜனா காதப்³பா³. தஸ்ஸேவாதி தீ³க⁴ஸாடகஸ்ஸேவ. தஸ்ஸேவாதி ஸாடகஸ்ஸேவ. பாளிகாரகோதி பாளிம் க³ண்ஹந்தம் வா வாசேந்தம் வா காரகோ. ததா²தி யதா² பாருபந்தி, ததா².

281. குஹிஞ்சி டா²னம் க³ச்ச²தோ ரஞ்ஞோதி யோஜனா. ‘‘பரிக்கா²ரப⁴ண்ட³வஹனமனுஸ்ஸா’’தி இமினா தே மனுஸ்ஸா முண்ட³ம் ஸீஸம் சோளகேன வேடே²ந்தீதி முண்ட³வேடி²னோ நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. அதி⁴ப்பாயோதி உஜ்ஜா²யந்தானம் மனுஸ்ஸானமதி⁴ப்பாயோ. அந்தராகாஜந்தி ஏத்த² அந்தராஸத்³தோ³ மஜ்ஜ²த்த²வாசகோதி ஆஹ ‘‘மஜ்ஜே²’’தி. ‘‘லக்³கே³த்வா’’திஆதி³னா காஜஸ்ஸ அந்தரே லக்³கே³த்வா வஹிதப்³ப³ம் அந்தராகாஜந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

282. ‘‘சக்கூ²னம் ஹித’’ந்தி இமினா அசக்கு²ஸ்ஸந்தி ஏத்த² ஸ்ஸபச்சயோ சக்கு²ஸத்³த³தோ ஹிதத்தே² ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. பமாணங்கு³லேனாதி வட்³ட⁴கீனம் பமாணயுத்தேன அங்கு³லேன.

283. ‘‘திணவனாதீ³ஸூ’’தி இமினா தா³யம் ஆலிம்பேந்தீதி ஏத்த² தா³யஸத்³தோ³ வனவாசகோதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அக்³கி³ம் தே³ந்தீ’’தி இமினா ஆபுப்³போ³ லிபிதா⁴து உபஸக்³க³வஸேன அக்³கி³தா³னத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. பரித்தந்தி ஏத்த² ஸமந்ததோ தாயதி அனேனாதி பரித்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அப்பஹரிதகரணேன வா பரிகா²க²ணேன வா பரித்தாண’’ந்தி. ஏத்தா²தி பரித்தகரணே. தா³தும் லப்³ப⁴தீதி ஸயம் தா³தும் லப்³ப⁴தி. ஹரிதுந்தி அபனேதும். பத்தம் வா அபத்தம் வா அக்³கி³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததா²தி அக்³கி³தா³னாதி³னா ஆகாரேன. உத³கேன நிப்³பா³பேந்தேன பி⁴க்கு²னாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

284. ஸதி கரணீயேதி ஏத்த² கரணீயஸத்³தோ³ கிச்சபரியாயோதி ஆஹ ‘‘ஸுக்க²கட்டா²தி³க்³க³ஹணகிச்சே’’தி. ‘‘ஸுக்க²கட்டா²தி³க்³க³ஹண’’ இதி பதே³ன கிச்சஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘புரிஸப்பமாண’’ந்தி இமினா போரிஸியந்தி ஏத்த² ணியபச்சயோ பமாணத்தே² ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. புரிஸப்பமாணம் நாம உபரி பா³ஹுத்³வயததஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பமாணம். தி³ஸ்வா வா ஹுத்வா வா தி³ஸ்வாதி யோஜனா. அதிஉச்சம்பீதி பிஸத்³தோ³ ஸம்பா⁴வனத்தோ². நீசம் பன ருக்க²ம் பகே³வாதி ஹி அத்தோ².

285. கல்யாணவாக்கரணாதி ஏத்த² கரியதி உச்சாரியதீதி கரணோ, ஸத்³தோ³, வாசாயேவ கரணோ வாக்கரணோ, கல்யாணோ வாக்கரணோ ஏதேஸந்தி கல்யாணவாக்கரணாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘மது⁴ரஸத்³தா³’’தி. வேத³ம் வியாதி ஸுதிம் விய. வாசனாமக்³க³ந்தி வாசனாய உபாயம். ஸகாதி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ ஸஸ்ஸ அத்தனோ ஏஸா ஸகா. தேன வுத்தம் ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னா’’தி. ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஹி மாக³த⁴னிருத்தியா ஏவ த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதோ, தஸ்மா ஸா மாக³த⁴னிருத்தி ஸகா நாமாதி வுச்சதி. நிருத்தீதி அத்த²ம் நீஹரித்வா வுச்சதே இமாய ஸத்³த³பஞ்ஞத்தியாதி நிருத்தி, வசதா⁴துஸ்ஸ வகாரஸ்ஸ உகாரோ, ஸப்³ப³வோஹாரோ லப்³ப⁴தி. இத⁴ பன ‘‘ஸகாயா’’தி வுத்தத்தா மாக³த⁴வோஹாரோ ஏவ. தேன வுத்தம் ‘‘மாக³த⁴வோஹாரோ’’தி. ‘‘ஸபா⁴வனிருத்தீ’’திபி பாடோ². ஏவஞ்ஹி ஸதி ஸப்³ப³ஸத்தானம் ஸபா⁴வேன பவத்தா மூலபா⁴ஸாபூ⁴தா மாக³த⁴னிருத்தியேவ.

286. லோகாயதம் நாம தித்தி²யஸத்த²ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இமினாவ காரணேனாதி ‘‘ஸேதோ காகோ, கஸ்மா? அட்டீ²னம் ஸேதத்தா. ரத்தோ ப³கோ, கஸ்மா? லோஹிதஸ்ஸ ரத்தத்தா’’ இதி (ம. நி. அட்ட². 2.223; ஸம். நி. அட்ட². 3.5.1080; அ. நி. 10.69-70) இமினா ஏவ காரணேன.

288. அந்தரா அஹோஸீதி ஏத்த² அந்தரஸத்³தோ³ ப்³யவதா⁴னத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அந்தரிதா அஹோஸி படிச்ச²ன்னா’’தி. தேன ஸத்³தே³ன த⁴ம்மகதா² ப்³யவதா⁴னா அஹோஸீதி அத்தோ².

289. ஆபா³த⁴ப்பச்சயாதி ஏத்த² ஆபா³த⁴ஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜஸங்கா²தோ பச்சயோ ஆபா³த⁴பச்சயோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³. இமினா ஆபா³தோ⁴யேவ பச்சயோ ஆபா³த⁴பச்சயோதி அத்த²ம் படிக்கி²பதி.

293. து³க்கடவத்து² நாம அகப்பியவோஹாராதி³னா மாலாவச்ச²ரோபனாதி³, பாசித்தியவத்து² நாம மாலாவச்ச²ரோபனாதி³அத்தா²ய பத²வீக²ணனாதி³. பஹரணீதி பஹரதி இமாயாதி பஹரணீ. ஏதந்தி ‘‘பஹரணீ’’தி ஏதம் நாமம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆவுத⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ லோஹப⁴ண்ட³ஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தந்தி ஆவுத⁴ஸங்கா²தம் லோஹப⁴ண்ட³ம். வுத்தமேவாதி ‘‘கதகம் நாம பது³மகண்ணிகாகார’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. அட்ட². 269) வுத்தமேவ. த⁴னியஸ்ஸேவாதி த⁴னியஸ்ஸ ஏவ. அஞ்ஞேஸஞ்ஹி கதாய ஸப்³ப³மத்திகாமயகுடியா அபாகடத்தா வுத்தம் ‘‘த⁴னியஸ்ஸேவா’’தி. அத² வா த⁴னியஸ்ஸ ஸப்³ப³மத்திகாமயகுடி இவாதி யோஜனா. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³ஸ்மிம் கு²த்³த³கவத்து²க்க²ந்த⁴கே.

இதி கு²த்³த³கவத்து²க்க²ந்த⁴கவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.