12. ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கம்
த³ஸவத்து²கதா²
447. ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கே வட்³டே⁴ந்தி கடஸிந்தி ஏத்த² கடஸீஸத்³தோ³ ஸுஸானபூ⁴மிவாசகோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘புனப்புனம் களேவரம் நிக்கி²பமானா பூ⁴மிம் வட்³டே⁴ந்தீ’’தி. தத்த² களேவரந்தி தே³ஹம். தஞ்ஹி களே அங்க³பச்சங்கா³னம் அவயவே ஸம்பிண்டே³த்வா வரியதி இச்சி²யதீதி களேவரந்தி வுச்சதி. ஏவம் கோ⁴ரம் கடஸிம் வட்³டே⁴ந்தாவ புனப்³ப⁴வம் ஆதி³யந்தீதி யோஜனா.
454. பாபகம் நோ ஆவுஸோ கதந்தி ஏத்த² நோஸத்³தோ³ அம்ஹஸத்³த³காரியோ, ச²ட்டீ²கத்தா ச ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஆவுஸோ அம்ஹேஹி பாபகம் கத’’ந்தி.
455. ‘‘பியவசன’’ந்தி இமினா கதமேன த்வம் பூ⁴மி-விஹாரேனாதி ஏத்த² பூ⁴மிஸத்³தோ³ பியவாசகோ ருள்ஹீஸத்³தோ³தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஆமந்தேதீ’’தி இமினா ஆலபனபத³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஆவுஸோ பூ⁴மீதி அத்தோ². குல்லவிஹாரோ நாம மேத்தாவிஹாரோ, ஸோ ச ஹேட்டி²மஜா²னத்தயே யுத்தத்தா உத்தானவிஹாரோதி ஆஹ ‘‘உத்தானவிஹாரேனா’’தி.
457. ஸாவத்தி²யாதி ஸாவத்தி²னக³ரே. ஸுத்தவிப⁴ங்கே³தி பத³பா⁴ஜனீயே. படிக்கி²த்தபா⁴வம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘தத்ர ஹீ’’திஆதி³. தத்ராதி ஸுத்தவிப⁴ங்கே³, படிக்கி²த்தம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்ராதி ‘‘ஸன்னிதி⁴காரகே அஸன்னிதி⁴காரகஸஞ்ஞீ’’திஆதி³வசனே. ஏகே ஆசரியா ஏவம் மஞ்ஞந்தீதி யோஜனா. கிந்தி மஞ்ஞந்தீதி ஆஹ ‘‘யோ பன பி⁴க்கூ²’’திஆதி³. அலோணகம் யம்பி ஆமிஸந்தி யோஜனா. தேனாதி புரேபரிக்³க³ஹிதலோணேன. தந்தி ஆமிஸம். தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதமேவாதி தஸ்மிம் அஹனி படிக்³க³ஹிதமேவ. தஸ்மாதி யஸ்மா தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதமேவ, தஸ்மா. வத³தோதி வத³ந்தஸ்ஸ, ப⁴க³வதோ வசனேனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தா²தி அலோணகாமிஸபரிபு⁴ஞ்ஜனே, து³க்கடேன ப⁴விதப்³ப³ம் இதி மஞ்ஞந்தீதி யோஜனா. தேதி ஏகே ஆசரியா. து³க்கடேனபீதி பிஸத்³தே³ன பகே³வ பாசித்தியேனாதி த³ஸ்ஸேதி. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ஏத்தா²தி யாவஜீவிகயாவகாலிகேஸு. யாவஜீவிகம் ந தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதம், யாவகாலிகமேவ தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதந்தி யோஜனா. தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதஞ்ச யாவகாலிகந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம் து³க்கடம் தும்ஹே யதி³ மஞ்ஞதா²தி யோஜனா. யாவஜீவிகமிஸ்ஸந்தி லோணஸங்கா²தேன யாவஜீவிகேன ஸம்ஸட்ட²ம். ப்³யஞ்ஜனமத்தந்தி விகாலே ந கப்பதீதி ப்³யஞ்ஜனமத்தம்.
ஏத்தா²தி ‘‘யாவகாலிகேன பி⁴க்க²வே’’திஆதி³வசனே (மஹாவ. 305) தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதம் யாவஜீவிகந்தி யோஜனா. யாவகாலிகஸ்ஸ க³தி விய க³தி ஏதஸ்ஸாதி யாவகாலிகக³திகம். தஸ்மா து³க்கடம் ந ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தா²தி புரேபடிக்³க³ஹிதலோணேன ஆமிஸபரிபு⁴ஞ்ஜனே. தத³ஹுபடிக்³க³ஹிதம் யாவகாலிகேன ஸம்பி⁴ன்னரஸம் யாவஜீவிகந்தி யோஜனா. தந்தி யதா²வுத்தம் யாவஜீவிகம், விகாலபோ⁴ஜனபாசித்தியா ஏவ காரணம் ஹோதீதி யோஜனா. ஏவந்தி ததா², அஜ்ஜ படிக்³க³ஹிதம்பி யாவஜீவிகந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அபரஜ்ஜு படிக்³க³ஹிதேன யாவகாலிகேனாதி யோஜனா. தந்தி யாவஜீவிகேன ஸம்மிஸ்ஸம் யாவகாலிகம், அஜானந்தோபீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ந்தி யதா²வுத்தம் யாவகாலிகம். ததோதி ஸன்னிதி⁴போ⁴ஜனபாசித்தியதோ. ஹீதி ஸச்சம். ‘‘ஸாவத்தி²யா ஸுத்தவிப⁴ங்கே³’’தி இத³ம் ப்³யாகரணம் பரிஸுத்³த⁴ந்தி யோஜனா.
‘‘ராஜக³ஹே உபோஸத²ஸம்யுத்தே’’தி இத³ம் வசனம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபோஸத²ஸம்யுத்தேதி உபோஸதே²ன ஸம்ப³ந்தே⁴ உபோஸத²க்க²ந்த⁴கே. கிம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ந பி⁴க்க²வே…பே… து³க்கடஸ்ஸாதி (மஹாவ. 141) ஏதம் ஸந்தா⁴யா’’தி. அதிஸாரேதி அதிக்கமித்வா ஸரணே க³மனே பவத்தனேதி அத்தோ². நிமித்தத்தே² சேதம் பு⁴ம்மம். ‘‘சம்பேய்யகே வினயவத்து²ஸ்மி’’ந்தி இத³ம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கே ஆக³த’’ந்தி இமினா சம்பேய்யே ஆக³தம் சம்பேய்யகந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.
த⁴ம்மிகந்தி பூ⁴தேன பவத்தம். ஸுத்தவிப⁴ங்கே³ ஹி யஸ்மா ஆக³தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த³ஸாயேவாதி த³ஸாயமேவ, ஆதா⁴ரே சேதம் பு⁴ம்மம். வித³த்தி²மத்தாதி வித³த்தி²பமாணா. த³ஸாய வினாதி த³ஸம் வஜ்ஜேத்வா. தம் பமாணந்தி வித³த்தி²த்தயஸங்கா²தம் தம் பமாணம் கரோந்தஸ்ஸ வுத்தபாசித்தியம் ஆபஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தம் அதிக்காமயதோ சே²த³னகம் பாசித்திய’’ந்தி (பாசி. 533) இத³ம் வசனம் ஆக³தமேவ ஹோதீதி யோஜனா. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³ஸ்மிம் ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கே.
இதி ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய
ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கவண்ணனாய
யோஜனா ஸமத்தா.
த்³விவக்³க³ஸங்க³ஹாதி மஹாவக்³க³சூளவக்³க³வஸேன த்³வீஹி வக்³கே³ஹி ஸங்க³ஹிதா. த்³வாவீஸதிபபே⁴த³னாதி மஹாவக்³கே³ த³ஸ, சூளவக்³கே³ த்³வாத³ஸாதி ஏவம் த்³வாவீஸதிபகாரா. பஞ்சக்க²ந்த⁴து³க்க²ப்பஹாயினோதி பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தம் து³க்க²ம் பஜஹனஸீலஸ்ஸ, ப⁴க³வதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆஸாபீதி இச்சா²பி. அயம் பனேத்த² யோஜனா-பஞ்சக்க²ந்த⁴து³க்க²ப்பஹாயினோ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே த்³விவக்³க³ஸங்க³ஹா த்³வாவீஸதிபபே⁴த³னா யே க²ந்த⁴கா ப⁴க³வதா வுத்தா, தேஸம் க²ந்த⁴கானம் ஏஸா வண்ணனா அந்தராயம் வினா யதா² ஸித்³தா⁴, ஏவம் ததா² பாணீனம் கல்யாணா ஆஸாபி ஸிஜ்ஜ²ந்தூதி.
இதி ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய
சூளவக்³க³ஸம்வண்ணனாய
யோஜனா ஸமத்தா.
ஜாதி³லஞ்சி²தனாமேன, நேகானம் வாசிதோ மயா;
சூளவக்³க³க²ந்த⁴கஸ்ஸ, ஸமத்தோ யோஜனானயோதி.
நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ