15. உபஜ்ஜா²யவத்தகதா²

64. அனுபஜ்ஜா²யகாதி ஏத்த² வஜ்ஜாவஜ்ஜம் உபக³ந்த்வா ஜா²யதீதி உபஜ்ஜா²யோ, ஸோ நத்தி² ஏதேஸந்தி அனுபஜ்ஜா²யகாதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வஜ்ஜாவஜ்ஜ’’ந்திஆதி³. ‘‘பிண்டா³ய சரணகபத்த’’ந்தி இமினா பிண்டா³ய உத்³தி³ஸ்ஸ, உட்ட²ஹித்வா வா திட்ட²தி அனேனாதி உத்திட்டோ², ஸோயேவ பத்தோ உத்திட்ட²பத்தோதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘உத்திட்டே² ந பமஜ்ஜேய்யா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 168) பன பிண்டா³ய சரணம் ‘‘உத்திட்ட²’’ந்தி வுச்சதி. தஸ்மா தத்த² பிண்டா³ய உத்³தி³ஸ்ஸ, உட்ட²ஹித்வா வா திட்ட²னம் உத்திட்ட²ந்தி வசனத்தோ² காதப்³போ³. ‘‘பிண்டா³ய சரணபத்த’’ந்தி இத³ம் வசனம் ‘‘தஸ்மிஞ்ஹி மனுஸ்ஸா உச்சி²ட்ட²ஸஞ்ஞினோ’’திபத³ம் லங்கி⁴த்வா ‘‘தஸ்மா உத்திட்ட²பத்தந்தி வுத்த’’ந்திபதே³ன யோஜேதப்³ப³ம், தஸ்மா பிண்டா³ய சரணகபத்தத்தா உத்திட்ட²பத்தந்தி வுத்தந்தி வுத்தம் ஹோதி. தஸ்மிம் மனுஸ்ஸா கிம்ஸஞ்ஞினோதி ஆஹ ‘‘தஸ்மிஞ்ஹி மனுஸ்ஸா உச்சி²ட்ட²ஸஞ்ஞினோ’’தி. தஸ்மிஞ்ஹி தஸ்மிம் ஏவ உத்திட்ட²பத்தே பப்³ப³ஜிதானம் பரிபோ⁴க³பா⁴வேன மனுஸ்ஸேஹி அவஸஜ்ஜிதப்³ப³த்தா, அவச²ட்³டே³தப்³ப³த்தா வா மனுஸ்ஸா உச்சி²ட்ட²ஸஞ்ஞினோ ஹோந்தீதி யோஜனா. பப்³ப³ஜிதானம் பிண்டா³ய சரணகபத்தத்தா உத்திட்ட²பத்தந்தி வுத்தம், மனுஸ்ஸானம் பன அவஸஜ்ஜிதபத்தத்தா உச்சி²ட்ட²பத்தந்தி வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. உத்திட்ட² பத்தந்திபத³ம் வாக்யமேவ, ந ஸமாஸோதிபி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத² வா’’திஆதி³. ‘‘உட்ட²ஹித்வா’’தி இமினா உத்திட்டா²தி ஏத்த² த்வாலோபோதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘க³ஹேது’’ந்தி இமினா பாட²ஸேஸம் த³ஸ்ஸேதி. கே³ஹஸிதபேமவஸேனாதி கே³ஹே நிஸ்ஸிதபேமவஸேன, மேத்தாபுப்³ப³ங்க³மபேமவஸேனாதி அத்தோ². ஸகா³ரவா ஹுத்வா ஸப்பதிஸ்ஸா ஹுத்வா விஹரந்தாதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உபட்ட²பேத்வா’’தி. ‘‘ஸபா⁴க³ஜீவிகா’’தி இமினா ஸபா⁴க³வுத்திகாதி ஏத்த² வுத்திஸத்³தோ³ ஜீவிகத்தோ²யேவ, ந விவரணாத்³யத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. உபஜ்ஜா²யபா⁴வம் ஸம்படிச்ச²தி ஏதேஹீதி உபஜ்ஜா²யபா⁴வஸம்படிச்ச²னானி, தானியேவ வேவசனானி உபஜ்ஜா²யபா⁴வஸம்படிச்ச²னவேவசனானி. திக்க²த்துந்தி உக்கட்ட²வஸேன வுத்தம், ஸகிம்பி வட்டதியேவ. பத³ஸ்ஸ வஸேன விஞ்ஞாபேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹீதி ஸச்சம். ஏத்தா²தி உபஜ்ஜா²யக³ஹணட்டா²னே. யதி³த³ம் வாசாய வா ஸாவனம், யதி³த³ம் காயேன வா அத்த²விஞ்ஞாபனம் அத்தி², இத³மேவ ஸாவனஅத்த²விஞ்ஞாபனமேவ உபஜ்ஜா²யக³ஹணந்தி யோஜனா. ஸாதூ⁴தி ஸம்படிச்ச²னந்தி உபஜ்ஜா²யேன பஞ்சஸு பதே³ஸு யஸ்மிம் கிஸ்மிம்சி வுத்தே ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்ச²னம். தந்தி கேஸஞ்சி வசனம். ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ஏத்தா²தி உபஜ்ஜா²யக³ஹணே. ‘‘ந ஸம்படிச்ச²னம் அங்க³’’ந்தி இமினா ஆயாசனதா³னானியேவ அங்கா³னி நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸத்³தி⁴விஹாரிகேனாபி ஞாதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இமினா பதே³னாதி ‘‘ஸாதூ⁴’’தி இமினா பதே³ன.

தத்ராயம் ஸம்மாவத்தனாதி ஏத்த² தஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘யம் வுத்தம் ஸம்மா வத்திதப்³ப³’’ந்தி. இமினா கிரியாவிஸயபா⁴வமேவ தீ³பேதி, ந த³ப்³ப³விஸயபா⁴வம். அயந்தி வுச்சமானா. அஸ்ஸாதி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ. தோ⁴தபாத³பரிஹரணத்தா²யாதி தோ⁴தஸ்ஸ பாத³ஸ்ஸ பம்ஸுமக்க²னாதீ³னம் பரிஹரணத்தா²ய. தாதி உபாஹனாயோ. காலஸ்ஸேவாதி பச்சூஸகாலதோயேவ, நிஸ்ஸக்கத்தே² சேதம் ஸாமிவசனம். ததோதி தேஹி தீஹி த³ந்தகட்டே²ஹி, விப⁴த்தஅபாதா³னமேதம். தேஸு வா தீஸு த³ந்தகட்டே²ஸு. யந்தி யம் த³ந்தகட்ட²ம். அதா²தி தஸ்மிம் க³ஹணே.

ததோதி ஸீதுண்ஹோத³கேஹி, ஸீதுண்ஹோத³கேஸு வா. வளஞ்ஜேதீதி பரிபு⁴ஞ்ஜதி. உத³கந்தி முக²தோ⁴வனோத³கம். ‘‘வச்சகுடிதோ’’தி இமினா பஸ்ஸாவகுடீபி க³ஹேதப்³பா³. ஏவந்தி ஸம்மஜ்ஜியமானே. அஸுஞ்ஞந்தி ஜனஸத்³த³தோ அதுச்ச²ம். ஆஸனந்தி தே²ரஸ்ஸ ஆஸனம். தஸ்மிந்தி ஆஸனே. நிஸின்னஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ வத்தம் காதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உக்லாபோ அஸ்மிம் தே³ஸே அத்தீ²தி உக்லாபோதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கேனசி கசவரேன ஸம்கிண்ணோ’’தி. ஏத்த² ச ஸங்காரோ உச்சி²ட்டோ² கலாபோ ஸமூஹோ உக்லாபோதி வசனத்தே²ன உக்லாபோதி வுச்சதி. கசீயதி ப³ந்தீ⁴யதி அஸ்மிம் தே³ஸேதி கசோ, ஸோ வரீயதி இச்சீ²யதி அனேனாதி கசவரோதி வசனத்தே²ன கசவரோதி வுச்சதி. ஹத்தே²னபீதி ஏத்த² பிஸத்³தோ³ பிலோதிகேனபீதிஆதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

ஏகதோ கத்வாதி ஏகதோ ஸமானபடலம் கத்வா. கஸ்மா ஸங்கா⁴டீதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ம் ஹீ’’திஆதி³. ‘‘ஸங்க⁴டிதத்தா’’தி இமினா ஸம்ஹரிதப்³பா³தி ஸங்கா⁴டீதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. நிவத்தித்வா ஓலோகேந்தம் உபஜ்ஜா²யம் ஸம்பாபுணாதீதி யோஜனா. ஏகேன வா பத³வீதிஹாரேனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பத்தோயேவ உண்ஹபா⁴ரிகேஸு பரியாபன்னோதி பத்தபரியாபன்னோ, பத்தே பரியாபன்னோ யாகு³ஆதி³கோ பத்தபரியாபன்னோதிபி யுஜ்ஜதியேவ. பி⁴க்கா²சாரேதி பி⁴க்கா²சாரட்டா²னே. யாகு³யா வா லத்³தா⁴யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாதி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ. ஸோ பத்தோதி உண்ஹாதீ³ஸு பரியாபன்னோ ஸோ பத்தோ. அஞ்ஞத்ர வாதி ஆராமாதீ³ஸு வா. தஸ்ஸாதி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ. வசனே அனிட்டி²தேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இதோ பட்டா²யாதி ‘‘ந உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ப⁴ணமானஸ்ஸா’’தி ஏத்த² வுத்தனகாரதோ பட்டா²ய. இமினா ஹேட்டா² வுத்தேஸு ‘‘நாதிதூ³ரே க³ந்தப்³ப³’’ந்திஆதீ³ஸு நகாரபடிஸித்³தே⁴ஸு ஆபத்தி நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. யத்த² கத்த²சீதி ‘‘ந ச உண்ஹே சீவரம் நித³ஹிதப்³ப³’’ந்திஆதீ³ஸு யேஸு கேஸுசி. அயந்தி து³க்கடாபத்தி. ஹீதி ஸச்சம். ஆபத்திஸாமந்தாதி ஏத்த² ஆபத்தியா ஸாமந்தா ஆபத்திஸாமந்தாதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஆபத்தியா ஆஸன்ன’’ந்தி. ‘‘ஆஸன்ன’’ந்தி இமினா ஸாமந்தாஸத்³த³ஸ்ஸ ஆஸன்னவேவசனதஞ்ச உபயோக³த்தே² நிஸ்ஸக்கவசனதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ஈதி³ஸம் வசனம் ப⁴ந்தே வத்தும் வட்டதி நாமாதி யோஜனா.

கா³மதோ பட²மதரந்தி கா³மதோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பட²மதரம். தேனேவாதி உபஜ்ஜா²யேனேவ. நிவத்தந்தேன ஸத்³தி⁴விஹாரிகேனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘திந்த’’ந்தி வத்வா தமேவத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘ஸேத³க்³க³ஹித’’ந்தி. இமினா ஸேதே³ன ஸீத³தீதி ஸின்னந்தி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அதிரேகம் கத்வா’’தி இமினா உஸ்ஸாரேத்வாதிபத³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி, உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் ஸாரேத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. பச்சி²மவாக்யஸ்ஸ புப்³ப³வாக்யகாரணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘கிம் காரணா’’தி. மஜ்ஜே² ப⁴ங்க³ஸ்ஸ தோ³ஸம் ஆவிகரோந்தோ ஆஹ ‘‘ஸமம் கத்வா’’திஆதி³. ததோதி ஸமம் கத்வா ஸம்ஹரணதோ, நிச்சம் பி⁴ஜ்ஜமானந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. மஜ்ஜே² ப⁴ங்க³தோ வா, து³ப்³ப³லந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதந்தி ‘‘சதுரங்கு³லம் கண்ணம் உஸ்ஸாரேத்வா’’தி ஏதம் வசனம். யதா²தி யேனாகாரேன ஸம்ஹரியமானேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. சீவரபோ⁴க³ஸ்ஸ ஓரோ அந்தோ ஓபோ⁴கோ³தி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘காயப³ந்த⁴ன’’ந்திஆதி³.

யோதி உபஜ்ஜா²யோ. ‘‘கா³மேயேவா’’தி வத்வா தமேவத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘அந்தரக⁴ரே வா படிக்கமனே வா’’தி. படிக்கமனே வாதி போ⁴ஜனஸாலாயம் வா. தஸ்ஸாதி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ. லத்³தா⁴ பி⁴க்கா² யேனாதி லத்³த⁴பி⁴க்கோ², தஸ்ஸ வா. பிண்ட³பாதோ ஹோதீதி யோஜனா. தஸ்ஸாதி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ. பிண்ட³பாதோ ந ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத்தனா லத்³தோ⁴பீதி பிஸத்³தோ³ உபஜ்ஜா²யேன லத்³தோ⁴பீதி அத்த²ம் ஸம்பிண்டே³தி. ஆஹரியதூதி ஏத்த² துவிப⁴த்தி புச்சா²யம் ஹோதி, ஆஹரியது கிந்தி அத்தோ². காலோதி போ⁴ஜனகாலோ. பு⁴ஞ்ஜித்தா²தி பு⁴த்தோ, தஸ்மிம் ஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபகட்டோ²தி மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸ்ஸ ஆஸன்னோ.

அனந்தரஹிதாயாதி ஏத்த² அந்தரதா⁴யதீதி அந்தரஹிதோ, தட்டிகசம்மக²ண்டா³தி³, நத்தி² அந்தரஹிதோ ஏதஸ்மிம் பத்தபூ⁴மீனமந்தரேதி அனந்தரஹிதோதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனத்த²தாயா’’தி. காளவண்ணகதா வா ஸுதா⁴ப³த்³தா⁴ வா நிரஜமத்திகா ஹோதீதி யோஜனா. தந்தி பத்தம். தோ⁴தவாலிகாயபீதி ஸுத்³த⁴வாலிகாயபி. தத்தா²தி பம்ஸுரஜஸக்க²ராதீ³ஸு. புன தத்தா²தி பண்ணாதா⁴ரகேஸு. இத³ம் வசனம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அபி⁴முகே²னாதி அத்தனோ அபி⁴முகே²ன. ஸணிகந்தி ஸின்னம். அந்தே பனாதி சீவரஸ்ஸ கோடியம் பன. நிக்கி²பந்தஸ்ஸ ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ சீவரஸ்ஸ போ⁴கோ³தி யோஜனா.

சுண்ணம் ஸன்னேதப்³ப³ந்தி ஏத்த² சுண்ணஸமோதா⁴னேன நேதப்³ப³ந்தி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பிண்டி³ காதப்³பா³’’தி. ‘‘ஏகஸ்மிம் நித்³தூ⁴மே டா²னே’’தி இமினா ஏகமந்தந்தி ஏத்த² ஏகஸ்மிம் அந்தே டா²னேதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஜந்தாக⁴ரேதி அக்³கி³ஸாலாயம். ஸா ஹி ஜலதி தி³ப்³ப³தி அக்³கி³ ஏத்தா²தி ஜந்தா, ஜனேதி ஸரீரஸேத³மேத்தா²தி வா ஜந்தா, ஸா ஏவ க⁴ரம் ஜந்தாக⁴ரந்தி வுச்சதி, தஸ்மிம். பரிபூஜாவஸேன கரீயதீதி பரிகம்மந்தி அத்தே²ன அங்கா³ரதா³னாதி³கம் பரிகம்மம் நாமாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பரிகம்மம் நாமா’’திஆதி³.

‘‘ந கேனசி கே³லஞ்ஞேனா’’திஆதி³னா உஸ்ஸஹனஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதி. ஹீதி ஸச்சம். அகி³லானேன ஸட்டி²வஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴விஹாரிகேனாபி காதப்³ப³ந்தி யோஜனா. அனாத³ரேனாதி வத்தகரணஸ்ஸ அனாத³ரேன. நகாரபடிஸம்யுத்தேஸூதி படிஸேத⁴வாசகேன நகாரேன படிஸம்யுத்தேஸு. பதே³ஸூதி ‘‘ந உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ப⁴ணமானஸ்ஸ அந்தரந்தரா கதா² ஓபாதேதப்³பா³’’திஆதீ³ஸு வாக்யேஸு. பூ⁴மியந்தி உபலக்க²ணவஸேன வுத்தம் பி⁴த்தியம்பி அபடிக⁴ம்ஸிதப்³ப³த்தா. ‘‘பிட²ஸங்கா⁴டஞ்சா’’தி இமினா கவாடபீளந்தி ஏத்த² பீட²ஸத்³தே³ன பிட²ஸங்கா⁴டம் வுச்சதி உத்தரபத³லோபவஸேன வா ஏகதே³ஸவோஹாரவஸேன வாதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அச்சு²பந்தேனா’’தி இமினா அப்படிக⁴ம்ஸந்தேனாதி ஏத்த² க⁴ம்ஸதா⁴துயா அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மா தாயதி அத்தானஞ்ச பரஞ்ச அனேனாதி ஸந்தானம், தமேவ ஸந்தானகந்தி அத்தே²ன கீடகுலாவகமக்கடகஸுத்தாதி³ ஸந்தானகம் நாமாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸந்தானக’’ந்திஆதி³. உல்லோகதோதி விதானதோ. தஞ்ஹி உத்³த⁴ம் லுசீயதே ப³ந்தீ⁴யதேதி உல்லோகந்தி வுச்சதி, சகாரஸ்ஸ ககாரமகத்வா ‘‘உல்லோச’’ந்திபி வுச்சதி. தோஸத்³தே³ன ஆகாரஸ்ஸ ஸ்மாவசனஸ்ஸ காரியபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. அபஹரிதப்³ப³ந்தி அபனேதப்³ப³ம். ‘‘அவஹரிதப்³ப³’’ந்திபி பாடோ², ஹேட்டா² ஹரிதப்³ப³ம் பாதேதப்³ப³ந்தி அத்தோ².

ஆலோகஸந்தி⁴பா⁴கா³தி ஏத்த² பா⁴க³ஸத்³த³ஸ்ஸ த்³வந்த³தோ பரத்தா புப்³ப³பதே³ஸுபி பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஆலோகஸந்தி⁴பா⁴கா³ ச கண்ணபா⁴கா³ சா’’தி. தஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அந்தரபா³ஹிரா’’திஆதி³. ‘‘வாதபானகவாடகானீ’’தி இமினா ஆலோகஸந்தி⁴ஸத்³த³ஸ்ஸ வாதபானகவாடகபரியாயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘கோணா’’தி இமினா கண்ணஸத்³த³ஸ்ஸ கோணவேவசனபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

‘‘யதா² பட²ம’’ந்திஆதி³னா பட²மபஞ்ஞத்தமேவ பஞ்ஞபேதப்³ப³ம், ந அஞ்ஞதா²தி த³ஸ்ஸேதி. இத³ம் பதிரூபம் பட²மபஞ்ஞத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பட²மபஞ்ஞத்தே அபதிரூபே அஞ்ஞதா²பி பஞ்ஞபேதப்³ப³ம். ஏதத³த்த²மேவாதி யதா²பஞ்ஞத்தம் பஞ்ஞபேதப்³ப³ஸ்ஸ அத்தா²ய ஏவ. ஸசே பஞ்ஞத்தம் அஹோஸி, ஏவம் ஸதீதி யோஜனா. இத³ந்தி பி⁴த்திம் மோசேத்வா பஞ்ஞாபனம். கடேஸு கிளஞ்ஜேஸு ஸாரத்தா உத்தமத்தா கடஸாரகோதி வுச்சதி. நிவத்தேத்வாதி ஸம்ஹரித்வா. புரத்தி²மாதி ஏத்த² யகாரலோபேன நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘புரத்தி²மாயா’’தி.

வூபகாஸேதப்³போ³தி ஏத்த² கஸதா⁴து க³த்யத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞத்த² நேதப்³போ³’’தி. உபஜ்ஜா²யம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞத்த² க³ந்தப்³போ³தி அத்தோ². அஞ்ஞத்தா²தி அஞ்ஞம் டா²னம். விவேசேதப்³ப³ந்தி ஏத்த² தி³ட்டி²க³ததோ உபஜ்ஜா²யம் விவேசேதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜாபேதப்³ப³’’ந்தி. ‘‘அஞ்ஞோ வத்தப்³போ³’’தி வத்வா தஸ்ஸ ஆகாரம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘தே²ர’’ந்திஆதி³னா. ஸோ ஸோ பி⁴க்கு² யாசிதப்³போ³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஞ்ஞேன தா³பேதப்³போ³தி அத்தனா அஞ்ஞேன பி⁴க்கு²னா உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பரிவாஸோ தா³பேதப்³போ³தி அத்தோ². கிந்தி நு கோ²தி கேன ஏவ உபாயேன த³தே³ய்ய நுகோ²தி அத்தோ². இதிஸத்³தோ³ ஹி அவதா⁴ரணத்தோ². அட்ட²கதா²யபி இமமேவ நயம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘கேன நு கோ² உபாயேனா’’தி இமினா. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு ‘‘கிந்தி நு கோ² படிகஸ்ஸேய்யா’’திஆதி³வாக்யேஸு. ஸத்தஸு கம்மேஸு திவித⁴ஸ்ஸ உக்கே²பனீயகம்மஸ்ஸ க³ருகத்தா வுத்தம் ‘‘உக்கே²பனீயம் அகத்வா’’தி. தமேவத்த²ம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘தேன ஹீ’’திஆதி³.

தேன ஸத்³தி⁴விஹாரிகேன யாசிதப்³பா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸசே கரோந்தியேவாதி பி⁴க்கூ² ஸசே கம்மம் கரோந்தியேவ. புன ஸசே கரோந்தியேவாதி பி⁴க்கூ² ஸசே உக்கே²பனீயகம்மம் கரோந்தியேவ. அதா²தி தஸ்மிம் கம்மே கதே. இதீதி ஏவம் யாசனேன. நந்தி தம் உபஜ்ஜா²யம்.

ஸம்பரிவத்தகந்தி ஏத்த² ‘‘பிண்டு³க்கே²பக’’ந்திஆதீ³ஸு (பாசி. 620) விய ஸம்பரிவத்தகந்திபத³ம் கிரியாவிஸேஸனம், கபச்சயோ ச விச்ச²த்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஸம்பரிவத்தேத்வா ஸம்பரிவத்தேத்வா’’தி. யதீ³தி யாவ. யதி³ஸத்³தோ³ ஹி யாவபரியாயோ, தேன வுத்தம் ‘‘ந தாவ பக்கமிதப்³ப³’’ந்தி. யாவ அப்பமத்தகம்பி ரஜனம் க³லதி, ந தாவ பக்கமிதப்³ப³ந்தி யோஜனா. விஸபா⁴க³புக்³க³லேனாதி விஸபா⁴கே³ன புக்³க³லேன கரணபூ⁴தேன. ந உபஜ்ஜா²யம் அனாபுச்சா² கா³மோ பவிஸிதப்³போ³தி ஏத்த² ந அஞ்ஞேனேவ கரணீயேன பவிஸிதப்³போ³. பிண்டா³ய பன பவிஸிதப்³போ³தி ஆஸங்கா ப⁴வேய்யாதி ஆஹ ‘‘பிண்டா³ய வா’’திஆதி³. ‘‘அனாபுச்சி²த்வா’’தி இமினா அனாபுச்சா²தி ஏத்த² ஆகாரோ த்வாபச்சயஸ்ஸ காரியோதி த³ஸ்ஸேதி. பி⁴க்கா²சாரந்தி பி⁴க்கா²ய சரணட்டா²னம், உபஜ்ஜா²யேன க³ந்தப்³ப³ந்தி யோஜனா. பரிவேணந்தி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பரிவேணம். பஸ்ஸதீதி உபஜ்ஜா²யம் பஸ்ஸதி.

த³ஸ்ஸனத்தா²ய வாதி அஸுப⁴த³ஸ்ஸனத்தா²ய வா. இமினாபி வாஸத்தா²ய ஏவ ந க³ந்தப்³ப³ந்தி ஆஸங்கம் நிவத்தேதி. கம்மந்தி பக்கமனஸ்ஸ காரணம் கம்மம். அனனுஜானனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘யாவததிய’’ந்தி. தந்தி உபஜ்ஜா²யம். அஸ்ஸாதி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ. ‘‘ந ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி இமினா ஸசே ஸம்பஜ்ஜதி, ந பக்கமிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதி. கேவலந்தி வினா உத்³தே³ஸாதி³ஸம்பஜ்ஜனேஹி. ஏவரூபே உபஜ்ஜா²யே நிவாரேந்தேபீதி யோஜனா. ‘‘கே³லஞ்ஞதோ’’தி இமினா வுட்டா²னஸத்³த³ஸ்ஸ அவதி⁴அபேக்க²தம் த³ஸ்ஸேதி. அஸ்ஸாதி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ. அஞ்ஞோதி அத்தனா அஞ்ஞோ. தஸ்ஸாதி அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ.