8. அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ம்
417. அட்ட²மே க³ந்தே⁴தி கி³ஜ்ஜே². தே ஹி கி³த⁴ந்தி குணபம் அபி⁴கங்க²ந்தீதி ‘‘க³ந்தா⁴’’தி வுச்சந்தி. க³த்³தே⁴திபி பாடோ², ஸோபி யுஜ்ஜதி யதா² ‘‘யுக³னந்தோ⁴, யுக³னத்³தோ⁴’’தி ச ‘‘படிப³ந்தோ⁴ படிப³த்³தோ⁴’’தி ச. பா³த⁴யிம்ஸூதி ஹனிம்ஸு. அஸ்ஸாதி அரிட்ட²ஸ்ஸ.
தத்³தி⁴தேன வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘தே’’திஆதி³. தேதி அந்தராயிகா. தத்தா²தி பஞ்சவிதே⁴ஸு அந்தராயிகேஸு. ‘‘ததா²’’திபதே³ன ‘‘கம்மந்தராயிகம் நாமா’’தி பத³ம் அதிதி³ஸதி. தம் பனாதி பி⁴க்கு²னிதூ³ஸககம்மம் பன. மோக்க²ஸ்ஸேவாதி மக்³க³னிப்³பா³னஸ்ஸேவ. மக்³கோ³ ஹி கிலேஸேஹி முச்சதீதி அத்தே²ன மோக்கோ² நாம. ஜா²னம்பேத்த² ஸங்க³ஹிதம் நீவரணேஹி விமுச்சனத்தா. நிப்³பா³னம் விமுச்சீதி அத்தே²ன மோக்கோ² நாம. ப²லம்பேத்த² ஸங்க³ஹிதம் விமுச்சிதத்தா. நியதமிச்சா²தி³ட்டி²த⁴ம்மாதி நியதபா⁴வம் பத்தா, நியதவஸேன வா பவத்தா மிச்சா²தி³ட்டி²ஸங்கா²தா த⁴ம்மா. தே பன நத்தி²கஅஹேதுக அகிரியவஸேன திவிதா⁴. பண்ட³காதி³க³ஹணஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனமத்தத்தா ‘படிஸந்தி⁴த⁴ம்மா’’திபதே³ன அஹேதுகத்³விஹேதுகபடிஸந்தி⁴த⁴ம்மா க³ஹேதப்³பா³ ஸப்³பே³ஸம்பி விபாகந்தராயிகபா⁴வதோ. தேபி மோக்க²ஸ்ஸேவ அந்தராயம் கரோந்தி, ந ஸக்³க³ஸ்ஸ. தே பனாதி அரியூபவாதா³ பன. தாவதே³வ உபவாத³ந்தராயிகா நாமாதி யோஜனா. தாபீதி ஸஞ்சிச்ச ஆபன்னா ஆபத்தியோபி. பாராஜிகாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘பி⁴க்கு²பா⁴வம் வா படிஜானாதீ’’தி. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ந வுட்டா²தி வா’’தி. லஹுகாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ந தே³ஸேதி வா’’தி.
தத்ராதி பஞ்சவிதே⁴ஸு அந்தராயிகேஸு. அயம் பி⁴க்கூ²தி அரிட்டோ² க³ந்த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ பி⁴க்கு². ஸேஸந்தராயிகேதி ஆணாவீதிக்கமந்தராயிகதோ ஸேஸே சதுப்³பி³தே⁴ அந்தராயிகே. இமே ஆகா³ரிகாதி அகா³ரே வஸனஸீலா இமே மனுஸ்ஸா. பி⁴க்கூ²பி பஸ்ஸந்தி பு²ஸந்தி பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கஸ்மா ந வட்டந்தி, வட்டந்தியேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ரஸேன ரஸம் ஸம்ஸந்தி³த்வாதி உபாதி³ண்ணகரஸேன அனுபாதி³ண்ணகரஸம், அனுபாதி³ண்ணகரஸேன வா உபாதி³ண்ணகரஸம் ஸமானேத்வா. யோனிஸோ பச்சவேக்க²ணஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஸம்விஜ்ஜதி ச²ந்த³ராகோ³ ஏத்தா²தி ஸச்ச²ந்த³ராகோ³, ஸோயேவ பரிபோ⁴கோ³ ஸச்ச²ந்த³ராக³பரிபோ⁴கோ³, தம். ஏகம் கத்வாதி ஸமானம் கத்வா. க⁴டேந்தோ விய பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பாதே³த்வாதி யோஜனா. கிம்ஸத்³தோ³ க³ரஹத்தோ², கஸ்மா ப⁴க³வதா பட²மபாராஜிகம் பஞ்ஞத்தம், ந பஞ்ஞாபேதப்³ப³ந்தி அத்தோ². மஹாஸமுத்³த³ம் ப³ந்த⁴ந்தோ யதா² அகத்தப்³ப³ம் கரோதி, ததா² பட²மபாராஜிகம் பஞ்ஞபேந்தோ ப⁴க³வா அபஞ்ஞத்தம் பஞ்ஞபேதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்தா²தி பட²மபாராஜிகே. ஆஸந்தி ப⁴ப்³பா³ஸம். ஆணாசக்கேதி ஆணாஸங்கா²தே சக்கே.
அட்டி²யேவ அட்டி²கம் குச்சி²தத்தே²ன, குச்சி²தத்தே² ஹி கோ. அட்டி²கமேவ க²லோ நீசட்டே²ன லாமகட்டே²னாதி அட்டி²கங்க²லோ நிக்³க³ஹீதாக³மம் கத்வா. தேன உபமா ஸதி³ஸாதி அட்டி²கங்க²லூபமா. ‘‘அட்டீ²’’தி ச ‘‘கங்க²ல’’ந்தி ச பத³ம் க³ஹேத்வா வண்ணேந்தி ஆசரியா (ஸாரத்த². டீ. பாசித்திய 3.417; வி. வி. டீ. பாசித்திய 2.417; ம. நி. அட்ட². 2.42; ம. நி. டீ. 3.42). அங்கா³ரகாஸூபமாதி அங்கா³ரராஸிஸதி³ஸா, அங்கா³ரேஹி வா பரிபுண்ணா ஆவாடஸதி³ஸா. அஸிஸூனூபமாதி ஏத்த² அஸீதி க²க்³கோ³. ஸோ ஹி அஸதே கி²பதே அனேனாதி ‘‘அஸீ’’தி வுச்சதி. ஸூனாதி அதி⁴கோட்டனம். தஞ்ஹி ஸுனதி ஸஞ்சுண்ணபா⁴வம் க³ச்ச²தி ஏத்தா²தி ‘‘ஸூனா’’தி வுச்சதி. அஸினா ஸூனாதி அஸிஸூனா, தாய உபமா ஸதி³ஸாதி அஸிஸூனூபமா. ஸத்திஸூலூபமாதி ஸத்தியா ச ஸூலேன ச ஸதி³ஸா. ஏத்தா²தி இமிஸ்ஸம் அட்ட²கதா²யம். மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²யம் அலக³த்³தூ³பமஸுத்தே (ம. நி. அட்ட². 1.234 ஆத³யோ) க³ஹேதப்³போ³. ஏவம்ஸத்³த³கோ²ஸத்³தா³னமந்தரே வியஸத்³த³ஸ்ஸ ப்³யாதே³ஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘ஏவம் விய கோ²’’தி. அட்ட²மம்.