2. பூ⁴தகா³மவக்³கோ³

1. பூ⁴தகா³மஸிக்கா²பத³-அத்த²யோஜனா

89. து³தியவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே தஸ்ஸாதி தே³வதாய. உக்கி²த்தம் ப²ரஸுந்தி உத்³த⁴ம் கி²த்தம் குடா²ரிம். நிக்³க³ஹேதுந்தி ஸண்டா²தும், நிவத்தேதும் வா. சக்கு²விஸயாதீதேதி பஸாத³சக்கு²ஸ்ஸ கோ³சராதிக்கந்தே. மஹாராஜஸந்திகாதி வேஸ்ஸவணமஹாராஜஸ்ஸ ஸந்திகா. த²னமூலேயேவாதி த²னஸமீபேயேவ. ஹிமவந்தேதி ஹிமஉக்³கி³ரணே வனே, ஹிமயுத்தே வா. தத்தா²தி ஹிமவந்தே, தே³வதாஸன்னிபாதே வா. ருக்க²த⁴ம்மோதி ருக்க²ஸபா⁴வோ. ருக்க²த⁴ம்மோ ச நாம சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஸு ருக்கா²னம் அசேதனத்தா கோபஸ்ஸ அகரணம், தஸ்மிம் ருக்க²த⁴ம்மே டி²தா தே³வதா ருக்க²த⁴ம்மே டி²தா நாம, சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஸு ருக்க²ஸ்ஸ விய ருக்க²ட்ட²கதே³வதாய அகோபனம் ருக்க²த⁴ம்மே டி²தா நாமாதி அதி⁴ப்பாயோ. தத்தா²தி தாஸு ஸன்னிபாததே³வதாஸு. இதீதி இமஸ்ஸ அலப⁴னஸ்ஸ, இமஸ்மிம் அலப⁴னே வா, ஆதீ³னவந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப⁴க³வதோ சாதி ச-ஸத்³தோ³ ‘‘புப்³ப³சரித’’ந்தி ஏத்த² யோஜேதப்³போ³. இமஞ்ச ஆதீ³னவம் அத்³த³ஸ, ப⁴க³வதோ புப்³ப³சரிதஞ்ச அனுஸ்ஸரீதி வாக்யஸம்பிண்ட³னவஸேன யோஜனா காதப்³பா³. தேனாதி த³ஸ்ஸனானுஸ்ஸரணகாரணேன. அஸ்ஸாதி தே³வதாய. ஸம்விஜ்ஜதி பிதா அஸ்ஸாதி ஸபிதிகோ, புத்தோ. (தாவாதி அதிவிய, படிஸஞ்சிக்க²ந்தியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴) ‘‘மரியாத³ம் ப³ந்தி⁴ஸ்ஸதீ’’தி வத்வா தஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேஸ்ஸதீ’’தி. இதி படிஸஞ்சிக்க²ந்தியா அஸ்ஸா தே³வதாய ஏதத³ஹோஸீதி யோஜனா.

யோதி யோ கோசி ஜனோ. வேதி ஏகந்தேன. உப்பதிதந்தி உப்பஜ்ஜனவஸேன அத்தனோ உபரி பதிதம். ப⁴ந்தந்தி ப⁴மந்தம் தா⁴வந்தம், வாரயேதி நிவாரேய்ய நிக்³க³ண்ஹேய்யாதி அத்தோ². தந்தி ஜனம். அயம் பனேத்த² யோஜனா – ஸாரதி² ப⁴ந்தம் ரத²ம் வாரயே இவ, ததா² யோ வே உப்பதிதம் கோத⁴ம் வாரயே, தம் அஹம் ஸாரதி²ம் இதி ப்³ரூமி. இதரோ கோத⁴னிவாரகதோ அஞ்ஞோ ராஜஉபராஜாதீ³னம் ஸாரதி²பூ⁴தோ ஜனோ ரஸ்மிக்³கா³ஹோ ரஜ்ஜுக்³கா³ஹோ நாமாதி.

து³தியகா³தா²ய வேஜ்ஜோ விஸடம் வித்த²தம் ஸப்பவிஸம் ஸப்பஸ்ஸ ஆஸீவிஸஸ்ஸ விஸம் க³ரளம் ஓஸதே⁴ஹி பே⁴ஸஜ்ஜேன, மந்தேன ச வினேதி இவ, ததா² யோ பி⁴க்க²வே உப்பதிதம் கோத⁴ம் மேத்தாய வினேதி, ஸோ பி⁴க்கு² உரகோ³ பு⁴ஜகோ³ புராணம் புரே ப⁴வம் ஜிண்ணம் புராணத்தா ஜிண்ணம் தசம் ஜஹாதி இவ, ததா² ஓரபாரம் அபாரஸங்கா²தம் பஞ்சோரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனம் ஜஹாதீதி யோஜனா காதப்³பா³.

தத்ராதி த்³வீஸு கா³தா²ஸு. வத்து² பன வினயே ஆரூள்ஹந்தி யோஜனா. அதா²தி பச்சா². யஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸாதி யேன தே³வபுத்தேன. பரிக்³க³ஹோதி பரிச்சி²ந்தி³த்வா க³ஹிதோ. ஸோதி தே³வபுத்தோ. ததோதி உபக³மனதோ. யதா³ ஹோதி, ததா³தி யோஜனா. மஹேஸக்க²தே³வதாஸூதி மஹாபரிவாராஸு தே³வதாஸு, மஹாதேஜாஸு வா. படிக்கமந்தீதி அபேந்தி. தே³வதா யம்பி பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தீதி யோஜனா. தத்தே²வாதி அத்தனோ வஸனட்டா²னேயேவ. உபட்டா²னந்தி உபட்டா²னத்தா²ய, ஸம்பதா³னத்தே² சேதம் உபயோக³வசனம். அத² வா உபக³ந்த்வா திட்ட²தி ஏத்தா²தி உபட்டா²னம், ப⁴க³வதோ ஸமீபட்டா²னம், தம் ஆக³ந்த்வாதி அத்தோ². நந்தி தம், அயமேவ வா பாடோ².

90. ‘‘ப⁴வந்தீ’’தி இமினா விரூள்ஹே மூலே நீலபா⁴வம் ஆபஜ்ஜித்வா வட்³ட⁴மானகே தருணருக்க²க³ச்சா²தி³கே த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அஹுவத்து²’’ந்தி இமினா பன வட்³டி⁴த்வா டி²தே மஹந்தருக்க²க³ச்சா²தி³கே த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அஹுவத்து²’’ந்தி ச ஹிய்யத்தனிஸங்கா²தாய த்து²ம்-விப⁴த்தியா ஹூ-தா⁴துஸ்ஸ ஊகாரஸ்ஸ உவாதே³ஸோ ஹோதி. போத்த²கேஸு பன ‘‘அஹுவதீ’’தி பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, ஸோ அபாடோ²தி த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘ஜாயந்தீ’’தி இமினா பூ⁴-தா⁴துஸ்ஸ ஸத்தத்த²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘வட்³ட⁴ந்தீ’’தி இமினா வட்³ட⁴னத்த²பா⁴வம். ஏதந்தி ‘‘பூ⁴தகா³மோ’’தி நாமம். பீயதே யதா²காமம் பரிபு⁴ஞ்ஜீயதே, பாதப்³ப³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி வா பாதப்³யம், பாஸத்³தோ³ யதா²காமபரிபு⁴ஞ்ஜனத்தோ². தேனாஹ – ‘‘சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஹி யதா²ருசி பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தாதி அத்தோ²’’தி.

91. ‘‘இதா³னீ’’தி பத³ம் ‘‘ஆஹா’’தி பதே³ காலஸத்தமீ. யஸ்மிந்தி பீ³ஜே. தந்தி பீ³ஜம். பஞ்ச பீ³ஜஜாதானீதி ஏத்த² ஜாதஸத்³த³ஸ்ஸ தப்³பா⁴வத்த²தம் ஸந்தா⁴ய அட்ட²கதா²ஸு ஏவம் வுத்தம். தப்³பா⁴வத்த²ஸ்ஸ ‘‘மூலே ஜாயந்தீ’’தி இமாய பாளியா அஸம்ஸந்த³னதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ஸங்க³ஹகாரேன ‘‘ந ஸமேந்தீ’’தி. அட்ட²கதா²சரியானம் மதேன ஸதி ஜாதஸத்³த³ஸ்ஸ தப்³பா⁴வத்த²பா⁴வே ‘‘மூலே ஜாயந்தீ’’திஆதீ³ஸு மூலே மூலானி ஜாயந்தீதி தோ³ஸோ ப⁴வேய்யாதி மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. தானீதி ருக்கா²தீ³னி. தஸ்ஸாதி ‘‘பூ⁴தகா³மோ நாம பஞ்ச பீ³ஜஜாதானீ’’தி பத³ஸ்ஸ. ஏதந்தி ‘‘பீ³ஜஜாதானீ’’தி நாமம். பீ³ஜேஸு ஜாதானி பீ³ஜஜாதானீதி வுத்தே ‘‘மூலே ஜாயந்தீ’’திஆதி³னா ஸமேதி. ஏதேனாதி ‘‘பீ³ஜதோ’’திஆதி³னா ஸங்க³ஹோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

‘‘யேஹீ’’தி பத³ம் ‘‘ஜாதத்தா’’தி பதே³ அபாதா³னம், ஹேது வா ‘‘வுத்தானீ’’தி பதே³ கரணம், கத்தா வா. தேஸந்தி பீ³ஜானம். ருக்கா²தீ³னம் விருஹனம் ஜனேதீதி பீ³ஜம். ‘‘பீ³ஜதோ’’திஆதி³னா காரியோபசாரேன காரணஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா காரணூபசாரம் பதீ³பேதி. அஞ்ஞானிபி யானி வா பன க³ச்ச²வல்லிருக்கா²தீ³னி அத்தி² ஸம்விஜ்ஜந்தி, தானி க³ச்ச²வல்லிருக்கா²தீ³னி ஜாயந்தி ஸஞ்ஜாயந்தீதி யோஜனா. தானீதி க³ச்ச²வல்லிருக்கா²தீ³னி. தஞ்ச மூலம், பாளியம் வுத்தஹலித்³தா³தி³ ச அத்தி², ஸப்³ப³ம்பி ஏதம் மூலபீ³ஜம் நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தா²தி பீ³ஜேஸு, க²ந்த⁴பீ³ஜேஸு வா.

92. ஸஞ்ஞாவஸேனாதி ‘‘பீ³ஜ’’ந்தி ஸஞ்ஞாவஸேன. ‘‘தத்தா²’’தி பத³ம் ‘‘வேதி³தப்³போ³’’தி பதே³ ஆதா⁴ரோ. ‘‘யதா²’’திஆதி³னா காரணோபசாரேன காரியஸ்ஸ வுத்தத்தா ப²லூபசாரம் த³ஸ்ஸேதி. யம் பீ³ஜம் வுத்தம், தம் து³க்கடவத்தூ²தி யோஜனா. யதே³தம் ஆதி³பத³ந்தி யோஜேதப்³ப³ம். தேனாதி ஆதி³பதே³ன. ரவீயதி ப⁴க³வதா கதீ²யதீதி ருதம், பாளி, தஸ்ஸ அனுரூபம் யதா²ருதம், பாளிஅனதிக்கந்தந்தி அத்தோ².

ஏத்தா²தி ‘‘பீ³ஜே பீ³ஜஸஞ்ஞீ’’திஆதி³பதே³, இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ வா. உத³கே டா²தி பவத்ததீதி உத³கட்டோ², ஏவம் த²லட்டோ²பி. தத்தா²தி உத³கட்ட²த²லட்டே²ஸு. ஸாஸபஸ்ஸ மத்தம் பமாணம் அஸ்ஸ ஸேவாலஸ்ஸாதி ஸாஸபமத்திகோ. திலஸ்ஸ பீ³ஜபமாணம் அஸ்ஸ ஸேவாலஸ்ஸாதி திலபீ³ஜகோ. பமாணத்தே² கோ. ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸங்க²பணகாத³யோ ஸேவாலே ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்த² திலபீ³ஜபமாணோ ஜலஸண்டி²தோ நீலாதி³வண்ணயுத்தோ ஸேவாலோ திலபீ³ஜம் நாம, ஸபத்தோ அப்பகண்டோ³ உக்க²லிபிதா⁴னாதி³பமாணோ ஸமூலோ ஏகோ ஸேவாலவிஸேஸோ ஸங்கோ² நாம, ப⁴மரஸண்டா²னோ நீலவண்ணோ ஏகோ ஸேவாலவிஸேஸோ பணகோ நாம. உத³கம் ஸேவதீதி ஸேவாலோ. தத்தா²தி ஸேவாலேஸு. யோதி ஸேவாலோ. பதிட்டி²தம் ஸேவாலந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யத்த² கத்த²சீதி மூலே வா நளே வா பத்தே வா. உத்³த⁴ரித்வாதி உப்பாடேத்வா. ‘‘ஹத்தே²ஹீ’’தி பத³ம் ‘‘வியூஹித்வா’’தி பதே³ கரணம். ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. தஸ்ஸாதி ஸேவாலஸ்ஸ. ஏத்தாவதாதி இதோ சிதோ ச வியூஹனமத்தேன. யோ ஸேவாலோ நிக்க²மதி, தம் ஸேவாலந்தி யோஜனா. பரிஸ்ஸாவனந்தரேனாதி பரிஸ்ஸாவனசி²த்³தே³ன. உப்பலானி அஸ்மிம் க³ச்சே²தி உப்பலினீ. பது³மானி அஸ்மிம் க³ச்சே²தி பது³மினீ, இனோ, இத்தி²லிங்க³ஜோதகோ ஈ. தத்தே²வாதி உத³கேயேவ. தானீதி வல்லீதிணானி. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. அனந்தகோதி ஸாஸபமத்திகோ ஸேவாலோ. ஸோ ஹி நத்தி² அத்ததோ அந்தோ லாமகோ ஸேவாலோ ஏதஸ்ஸாதி கத்வா ‘‘அனந்தகோ’’தி வுச்சதி. அத்தனாயேவ ஹி ஸுகு²மோ, ததோ ஸுகு²மோ ஸேவாலோ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. தத்தா²தி து³க்கடவத்து²பா⁴வே. தம்பீதி ‘‘ஸம்புண்ணபூ⁴தகா³மம் ந ஹோதீ’’தி வசனம்பி. பிஸத்³தோ³ மஹாபச்சரிஆதி³அட்ட²கதா²சரியானம் வசனாபேக்கோ². ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ந ஆக³தோ, தஸ்மா ந ஸமேதீதி யோஜனா. அதா²தி தஸ்மிம் அனாக³தே. ஏதந்தி அனந்தகஸேவாலாதி³ம். க³ச்சி²ஸ்ஸதீதி வதே³ய்யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம்பீதி ‘‘க³ச்சி²ஸ்ஸதீ’’தி வசனம்பி. பிஸத்³தோ³ புரிமட்ட²கதா²சரியானம் வசனாபேக்கோ².

அபூ⁴தகா³மமூலத்தா தாதி³ஸஸ்ஸ பீ³ஜகா³மஸ்ஸாதி ஏத்த² பீ³ஜகா³மோ திவிதோ⁴ ஹோதி – யோ ஸயம் பூ⁴தகா³மதோ ஹுத்வா அஞ்ஞம்பி பூ⁴தகா³மம் ஜனேதி, அம்ப³ட்டி²ஆதி³கோ. யோ பன ஸயம் பூ⁴தகா³மதோ ஹுத்வா அஞ்ஞம் பன பூ⁴தகா³மம் ந ஜனேதி, தாலனாளிகேராதி³கா²ணு. யோ பன ஸயம்பி பூ⁴தகா³மதோ அஹுத்வா அஞ்ஞம்பி பூ⁴தகா³மம் ந ஜனேதி. பானீயக⁴டாதீ³னம் ப³ஹி ஸேவாலோதி. பூ⁴தகா³மோ பன சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி – யோ ஸயம் பீ³ஜகா³மதோ ஹுத்வா அஞ்ஞம்பி பீ³ஜகா³மம் ஜனேதி, ஏதரஹி அம்ப³ருக்கா²தி³கோ. யோ பன ஸயம் பீ³ஜகா³மதோ அஹுத்வாவ அஞ்ஞம் பீ³ஜகா³மம் ஜனேதி, ஆதி³கப்பகாலே அம்ப³ருக்கா²தி³கோ. யோ பன ஸயம் பீ³ஜகா³மதோ ஹுத்வா அஞ்ஞம் பன பீ³ஜகா³மம் ந ஜனேதி, நீலவண்ணோ ப²லிதகத³லீருக்கா²தி³கோ. யோ பன ஸயம்பி பீ³ஜகா³மதோ அஹுத்வா அஞ்ஞம்பி பீ³ஜகா³மம் ந ஜனேதி, இத⁴ வுத்தோ அனந்தகஸேவாலாதி³கோதி. தத்த² சதுத்த²ம் பூ⁴தகா³மம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அபூ⁴தகா³மமூலகத்தா தாதி³ஸஸ்ஸ பீ³ஜஸ்ஸா’’தி. அயம் பன ததியபீ³ஜகா³மஸ்ஸ ச சதுத்த²பூ⁴தகா³மஸ்ஸ ச விஸேஸோ – ததியபீ³ஜகா³மே மூலபண்ணானி ந பஞ்ஞாயந்தி, சதுத்த²பூ⁴தகா³மே தானி பஞ்ஞாயந்தீதி. மூலபண்ணானம் அபஞ்ஞாயனத்தா பீ³ஜகா³மோதி வுத்தோ, தேஸம் பஞ்ஞாயனத்தா பூ⁴தகா³மோதி வுத்தோ. இதரதா² ஹி விரோதோ⁴ ப⁴வேய்யாதி. அத்தனோ வாதே³ பாசித்தியபா⁴வதோ க³ருகம், மஹாபச்சரிஆதீ³னம் வாதே³ து³க்கடமத்தபா⁴வதோ லஹுகம். ஏதந்தி டா²னம்.

ஏவம் உத³கட்ட²ம் த³ஸ்ஸேத்வா த²லட்ட²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘த²லட்டே²’’திஆதி³. த²லட்டே² வினிச்ச²யோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. தத்தா²தி ஹரிதகா²ணூஸு. உத்³த⁴ம் வட்³ட⁴தீதி நவஸாகா²னிக்³க³மனேன சி²ன்னதோ உபரி வட்³ட⁴தி. ஸோதி கா²ணு. ப²லிதாய கத³லியா கா²ணு பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹிதோதி யோஜனா. ப²லம் ஸஞ்ஜாதம் ஏதிஸ்ஸாதி ப²லிதா. ததா²தி ‘‘பூ⁴தகா³மேனேவ ஸங்க³ஹிதா’’தி பதா³னி ஆகட்³ட⁴தி. யதா³தி யஸ்மிம் காலே. ரதனப்பமாணாபீதி ஹத்த²ப்பமாணாபி. அதா²தி அபாதா³னத்தோ², ததோ ராஸிகரணதோ அஞ்ஞந்தி அத்தோ². பூ⁴மியம் நிக²ணந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘மூலேஸு சேவ பண்ணேஸு சா’’தி ஏத்த² சஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ²வ, ந விகப்பத்தோ²தி ஆஹ ‘‘மூலமத்தேஸு பனா’’திஆதி³.

பீ³ஜானீதி மூலாதி³பீ³ஜானி. ட²பிதானி ஹோந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘உபரீ’’தி பதே³ன ஹேட்டா² மூலானி சாதி அத்த²ம் நயேன ஞாபேதி. ந அங்குரே நிக்³க³தமத்தேயேவ, அத² கோ² ஹரிதே நீலபண்ணவண்ணே ஜாதேயேவ பூ⁴தகா³மஸங்க³ஹோ காதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஹரிதே’’திஆதி³. தாலட்டீ²னம் மூலந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த³ந்தஸூசி வியாதி ஹத்தி²த³ந்தஸூசி விய. யதா² அஸம்புண்ணபூ⁴தகா³மோ ததியோ கோட்டா²ஸோ ந ஆக³தோ, ந ஏவம் அமூலகபூ⁴தகா³மோ. ஸோ பன ஆக³தோயேவாதி ஆஹ ‘‘அமூலகபூ⁴தகா³மே’’தி. அமூலிகலதா விய அமூலகபூ⁴தகா³மே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ².

வந்தா³காதி ருக்கா²த³னீ. ஸா ஹி ஸயம் ருக்க²ம் நிஸ்ஸாய ஜாயந்தீபி அத்தனோ நிஸ்ஸயானம் ருக்கா²னம் அத³னத்தா ப⁴க்க²னத்தா வதீ³யதி து²தீயதீதி ‘‘வந்தா³கா’’தி வுச்சதி. அஞ்ஞா வாதி வந்தா³காய அஞ்ஞா வா. தந்தி வந்தா³காதி³ம். ததோதி ருக்க²தோ. வனந்தி கு²த்³த³கோ க³ச்சோ². பகு³ம்போ³தி மஹாக³ச்சோ². த³ண்ட³கோதி ருக்கோ² த³ண்ட³யோக³தோ. தஸ்ஸாபீதி அமூலிகலதாயபி. அயமேவ வினிச்ச²யோதி வந்தா³காதி³கஸ்ஸ வினிச்ச²யோ விய அயம் வினிச்ச²யோ த³ட்ட²ப்³போ³தி யோஜனா. ‘‘த்³வே தீணி பத்தானீ’’தி வுத்தத்தா ஏகபத்தோ ஸஞ்ஜாயந்தோபி அக்³க³பீ³ஜஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ². ‘‘அனுபஸம்பன்னேனா’’தி பத³ம் ‘‘லித்தஸ்ஸா’’தி பதே³ கத்தா. நிதா³க⁴ஸமயேதி கி³ம்ஹகாலே. அப்³போ³ஹாரிகோதி ஆபத்தியா அங்க³ந்தி ந வோஹரிதப்³போ³. வோஹரிதும் ந அரஹதீதி அத்தோ². ஏதந்தி அப்³போ³ஹாரிகதம், ‘‘ஸசே…பே… பமஜ்ஜிதப்³பா³’’தி வசனம் வா.

அஹிம் ஸப்பம் சா²தே³தீதி அஹிச்ச²த்தம், தம்யேவ அஹிச்ச²த்தகம். யதா²கத²ஞ்சி ஹி ப்³யுப்பத்தி, ருள்ஹியா அத்த²வினிச்ச²யோ. தஸ்மாதி ததோ விகோபனதோ. தத்தா²தி அஹிச்ச²த்தகே. ஹேட்டா² ‘‘உத³கபப்படகோ’’தி வத்வா இத⁴ ‘‘ருக்க²பப்படிகாயபீ’’தி வுத்தத்தா பப்படகஸத்³தோ³ த்³விலிங்கோ³தி த³ட்ட²ப்³போ³. தந்தி பப்படிகம். டி²தம் நிய்யாஸந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் ‘‘லக்³க³’’ந்தி ஏத்தா²பி. ஹத்த²குக்குச்சேனாதி ஹத்த²லோலேன. ‘‘சி²ந்த³ந்தஸ்ஸாபீ’’தி பதே³ ஹேது.

வாஸத்தி²கேனாதி வாஸம் இச்ச²ந்தேன. ‘‘ஓசினாபேதப்³பா³’’தி பதே³ கத்தா. உப்பாடேந்தேஹீதி உத்³த⁴ரந்தேஹி. தேஸந்தி ஸாமணேரானம். ஸாக²ம் க³ஹிதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ட²பிதஸ்ஸ ஸிங்கீ³வேரஸ்ஸாதி யோஜனா.

சி²ஜ்ஜனகந்தி சி²ஜ்ஜனயுத்தம், சி²ஜ்ஜனாரஹந்தி அத்தோ². ‘‘சங்கமிதட்டா²னம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமீ’’தி இமினா வத்தஸீஸேன சங்கமனம் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘பி⁴ஜ்ஜதீ’’தி இமினா அபி⁴ஜ்ஜமானே க³ண்டி²பி காதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. தா³ருமக்கடகந்தி மக்கடஸ்ஸ ஹத்தோ² மக்கடோ உபசாரேன, மக்கடோ வியாதி மக்கடகோ, ஸதி³ஸத்தே² கோ. தா³ருஸங்கா²தோ மக்கடகோ தா³ருமக்கடகோ. தம் ஆகோடேந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனியாமிதத்தாதி இமந்தி அனியாமிதத்தா வசனஸ்ஸ. இத³ம் மஹாஸாமஞ்ஞம், விஸேஸஸாமஞ்ஞம்பி வட்டதீதி ஆஹ ‘‘நாமம் க³ஹேத்வாபீ’’திஆதி³. ஸப்³ப³ந்தி ஸப்³ப³ம் வசனம்.

‘‘இமம் ஜானாதிஆதீ³ஸூ’’தி பத³ம் ‘‘ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி பதே³ ஆதா⁴ரோ. இமம் மூலபே⁴ஸஜ்ஜம் ஜானாதி இமம் மூலபே⁴ஸஜ்ஜம் யோஜிதும் ஜானாதி யோஜனா. ஏத்தாவதாதி ‘‘இமம் ஜானா’’திஆதி³வசனமத்தேன. கப்பியந்தி ஸமணவோஹாரேன, வோஹாரஸ்ஸ வா யுத்தம் அனுரூபம். ஏத்தா²தி ‘‘கப்பியம் காதப்³ப³’’ந்தி வசனே. நிப்³ப³ட்டபீ³ஜமேவாதி ப²லதோ நிப்³ப³ட்டேத்வா விஸும் கதம் பீ³ஜம் ஏவ. தத்தா²தி ஸுத்தே. கரோந்தேன பி⁴க்கு²னா காதப்³ப³ந்தி யோஜனா. ‘‘கப்பியந்தி வத்வாவா’’தி இமினா பட²மம் கத்வா அக்³கி³ஸத்த²னகா²னி உத்³த⁴ரித்வா பச்சா² வத்தும் ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. லோஹமயஸத்த²ஸ்ஸாதி அயதம்பா³தி³லோஹமயஸ்ஸ ஸத்த²ஸ்ஸ. தேஹீதி மனுஸ்ஸாதீ³னம் நகே²ஹி. தேஹீதி அஸ்ஸாதீ³னம் கு²ரேஹி. தேஹீதி ஹத்தி²னகே²ஹி. யேஹீதி நகே²ஹி. தத்த²ஜாதகேஹிபீதி தஸ்மிம் ஸத்தே² ஜாதகேஹிபி, நகே²ஹீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

தத்தா²தி புரிமவசனாபேக்க²ம். ‘‘கப்பியம் கரோந்தேனா’’திஆதி³வசனமபேக்க²தி. ‘‘உச்சு²ம் கப்பியம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி உச்சு²மேவ விஜ்ஜ²தி, பகே³வ. ‘‘தா³ரும் கப்பியம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி உச்சு²ம் விஜ்ஜ²தி, ‘‘தா³ரும் கப்பியம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி தா³ருமேவ வா விஜ்ஜ²தி, வட்டதி ஏகாப³த்³த⁴த்தாதி வத³ந்தி. தந்தி ரஜ்ஜும் வா வல்லிம் வா. ஸப்³ப³ம் க²ண்ட³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி மரிசபக்கேஸு. கடாஹந்தி ஏகாய பா⁴ஜனவிகதியா நாமமேதம். இத⁴ பன பீ³ஜானம் பா⁴ஜனபா⁴வேன தம்ஸதி³ஸத்தா ப²லபே²க்³கு³பி ‘‘கடாஹ’’ந்தி வுச்சதி. ஏகாப³த்³த⁴ந்தி கடாஹேன ஏகதோ ஆப³த்³த⁴ம்.

தானீதி திணானி. தேனாதி ருக்க²பவட்டனாதி³னா. தத்ராதி தஸ்மிம் ட²பனபாதனட்டா²னே. ‘‘மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹபாராஜிகவண்ணனாய’’ந்தி பத³ம் ‘‘வுத்த’’ந்தி பதே³ ஸாமஞ்ஞாதா⁴ரோ. பி⁴க்கு² அஜ்ஜோ²த்த²டோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஓபாதேதி ஆவாடே. ஸோ ஹி அவபதனட்டா²னத்தா ‘‘ஓபாதோ’’தி வுச்சதி. ருக்க²ந்தி அஜ்ஜோ²த்த²டருக்க²ம். பூ⁴மிந்தி ஓபாததி²ரபூ⁴மிம். ஜீவிதஹேதூதி நிமித்தத்தே² பச்சத்தவசனம், ஜீவிதகாரணாதி அத்தோ². ‘‘பி⁴க்கு²னா’’தி பத³ம் ‘‘நிக்கா²மேது’’ந்தி பதே³ பா⁴வகத்தா, காரிதகத்தா வா. ‘‘அஜ்ஜோ²த்த²டபி⁴க்கு²’’ந்தி வா ‘‘ஓபாதபி⁴க்கு²’’ந்தி வா காரிதகம்மம் அஜ்ஜா²ஹரிதப்³ப³ம். தத்தா²தி அனாபத்திபா⁴வே, அனாபத்திபா⁴வஸ்ஸ வா. ஏதஸ்ஸாதி ஸுத்தஸ்ஸ. பரோ பன காருஞ்ஞேன கரோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதம்பீதி காருஞ்ஞம்பி. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வாதி. பட²மம்.

2. அஞ்ஞவாத³கஸிக்கா²பத³ம்

94. து³தியே அனாசாரந்தி அசரிதப்³ப³ம் காயவசீத்³வாரவீதிக்கமம். ஸப்³ப³னாமஸ்ஸ அனியமத்த²த்தா இத⁴ வசனந்தி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞேன வசனேன அஞ்ஞம் வசன’’ந்தி. ஸோதி பி⁴க்கு², வத³தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கோதி கோ புக்³க³லோ. கிந்தி கிம் ஆபத்திம். கிஸ்மிந்தி கிஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம். கிந்தி கிம் கம்மம். கந்தி கம் புக்³க³லம். கிந்தி கிம் வசனம்.

ஏத்தா²தி ‘‘கோ ஆபன்னோ’’திஆதி³பாளியம். ‘‘பி⁴க்கூ²ஹீ’’தி பத³ம் ‘‘வுத்தோ’’தி பதே³ கத்தா. அஸாருப்பந்தி பி⁴க்கூ²னம் அஸாருப்பம். ஏஸோதி ஏஸோ அத்தோ², விப⁴வோதி அத்தோ². ஏதந்தி வத்து². ப⁴ணந்தோ வா ஹுத்வா அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தா²தி படிச்ச²ன்னாஸனே. ஸோதந்தி ஸோதத்³வாரம். சக்கு²ந்தி சக்கு²த்³வாரம்.

98. அஞ்ஞந்தி புச்சி²தத்த²தோ அஞ்ஞம் அபுச்சி²தமத்த²ம். பா⁴வப்பதா⁴னோயம் கத்துனித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரணஸ்ஸேதம் நாம’’ந்தி. துண்ஹீபா⁴வஸ்ஸாதி அபா⁴ஸனஸ்ஸ. ஆத்யூபஸக்³கோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி ஆஹ ‘‘ஆரோபேதூ’’தி. ஏவம் ‘‘அரோபிதே’’தி ஏத்த²பி. தேனாஹ ‘‘அனாரோபிதே’’தி.

101. தந்தி அஞ்ஞவாத³கவிஹேஸகரோபனகம்மம். அஸ்ஸாதி ப⁴வேய்ய, ஹோதி வா.

102. கிந்தி கிம் வசனம். யேனாதி யேன ப்³யாதி⁴னா கதே²தும் ந ஸக்கோதி, தாதி³ஸோ ப்³யாதி⁴ முகே² ஹோதீதி யோஜனா. தப்பச்சயாதி ததோ கதி²தகாரணாதி. து³தியம்.

3. உஜ்ஜா²பனகஸிக்கா²பத³ம்

103. ததியே பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²பேந்தீதி ஏத்த² ‘‘பி⁴க்கூ²’’தி காரிதகம்மத்தா கரணத்தே² உபயோக³வசனந்தி ஆஹ ‘‘தேஹி பி⁴க்கூ²ஹீ’’தி. ஓகாரவிபரீதோ உகாரோதி ச ஜே²ஸத்³தோ³ ஞாணத்தோ²தி ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அவஜானாபேந்தீ’’தி. ‘‘தம் ஆயஸ்மந்த’’ந்தி பத³ம் ‘‘அவஜானாபேந்தீ’’தி பதே³ தா⁴துகம்மம். அனேகத்த²த்தா தா⁴தூனம் ஜே²ஸத்³தோ³ ஓலோகனத்தோ² ச சிந்தனத்தோ² ச ஹோதி, தேனாஹ ‘‘ஓலோகாபேந்தீ’’திஆதி³. ஏத்தா²தி ‘‘பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²பேந்தீ’’தி பதே³. ச²ந்தா³யாதி ச²ந்த³த்த²ம். யேஸம் ஸேனாஸனானி ச பஞ்ஞபேதி, ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸதி, தேஸம் அத்தனி பேமத்த²ந்தி அத்தோ². அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ச²ந்தா³யாதி ச²ந்தே³னா’’தி வுத்தம். இமினா லிங்க³விபல்லாஸனயோ வுத்தோ. பரேஸம் அத்தனோ பேமேனாதி அத்தோ². பக்க²பாதேனாதி அத்தனோ பக்கே² பாதாபனேன.

105. உஜ்ஜா²பேந்தி அனேனாதி உஜ்ஜா²பனகம். கி²ய்யந்தி அனேனாதி கி²ய்யனகந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யேன வசனேனா’’திஆதி³.

106. உபஸம்பன்னம் ஸங்கே⁴ன ஸம்மதம் மங்குகத்துகாமோதி ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உபஸம்பன்னம் ஸங்கே⁴ன ஸம்மத’’ந்திஆதி³. ஸம்ப³ஜ்ஜ²னம் ஸம்ப³ந்தோ⁴, காதப்³போ³தி யோஜனா. உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன ஸம்மதஸ்ஸ அவண்ணம் கத்துகாமோ அயஸம் கத்துகாமோதி விப⁴த்திவிபரிணாமேன ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘விப⁴த்திவிபரிணாமோ காதப்³போ³’’தி. ‘‘வஸேனா’’தி பத³ம் விப⁴த்திவிபரிணாமோ காதப்³போ³’’தி பதே³ விஸேஸனம். யஸ்மா விஸேஸோ நத்தி², தஸ்மா கதந்தி யோஜனா. தந்தி ‘‘கி²ய்யனக’’ந்தி பத³ம். ஸோ ச பி⁴க்கூ²தி உஜ்ஜா²பனகோ ச கி²ய்யனகோ ச ஸோ ச பி⁴க்கு². அதா²தி தஸ்மா உஜ்ஜா²பனககி²ய்யனககரத்தா. அஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²னோ. அஸ்ஸாதி ப⁴வேய்ய.

‘‘உபஸம்பன்ன’’ந்தி பத³ம் ‘‘உஜ்ஜா²பேதீ’’தி பதே³ தா⁴துகம்மம் ‘‘அனுபஸம்பன்ன’’ந்தி பத³ம் காரிதகம்மம், ‘‘அனுபஸம்பன்ன’’ந்தி பத³ம் ‘‘உஜ்ஜா²பேதீ’’தி காரிதகிரியம் அபேக்கி²த்வா கம்மம் ஹோதி. ‘‘கி²ய்யதீ’’தி ஸுத்³த⁴கிரியாய அபேக்கா²ய விப⁴த்திவிபல்லாஸோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸ வா’’திஆதி³. தஸ்ஸாதி அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸந்திகேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தந்தி ஸங்கே⁴ன ஸம்மதம் உபஸம்பன்னம். ‘‘ஸங்கே⁴ன அஸம்மத’’ந்தி ஏத்த² ந அபலோகனகம்மேன அஸம்மதம், கம்மவாசாய பன அஸம்மதந்தி ஆஹ ‘‘கம்மவாசாயா’’திஆதி³. த்³வே தயோ ஹுத்வா கம்மவாசாய ஸம்மனிதுமஸக்குணேய்யத்தா அஸம்மதந்தி ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யத்ரா’’திஆதி³. யத்ராதி யஸ்மிம் விஹாரே. ‘‘அனுபஸம்பன்னம் ஸங்கே⁴ன ஸம்மத’’ந்தி ஏத்த² அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸம்முதியோ தா³துமஸக்குணேய்யத்தா புப்³ப³வோஹாரவஸேன ஸம்மதந்தி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. தந்தி அனுபஸம்பன்னபா⁴வே டி²தம். ப்³யத்தஸ்ஸாதி வியத்தஸ்ஸ. ஸங்கே⁴ன வா கதோதி யோஜனாதி. ததியம்.

4. பட²மஸேனாஸனஸிக்கா²பத³ம்

108. சதுத்தே² ஹிமமேவ ஹிமந்தோ, ஹிமந்தே நியுத்தோ ஹேமந்திகோ, காலோதி ஆஹ ‘‘ஹேமந்தகாலே’’தி. ஓதாபேந்தா பக்கமிம்ஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. காலஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தி⁴ஸத்³த³த்தா ஸம்ப³ந்தா⁴பேக்கோ²தி ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசீ’’தி. ஹிமவஸ்ஸேனாதி ஹிமேன ச வஸ்ஸேன ச.

110. ‘‘வஸ்ஸிகோ’’தி ந ஸங்கேதாதி அவஸ்ஸிகஸங்கேதா. ‘‘அட்ட² மாஸே’’தி ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தேபி ‘‘அவஸ்ஸிகஸங்கேதே’’தி விஸேஸிதத்தா ஹேமந்திககி³ம்ஹிகமாஸாயேவ க³ஹேதப்³பா³தி ஆஹ ‘‘சத்தாரோ ஹேமந்திகே’’திஆதி³. யத்தா²தி யஸ்மிம் ருக்கே². ந ஊஹத³ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘காகா வா’’தி ஏத்த² வாஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞே வா ஸகுந்தா’’தி. தஸ்மாதி யஸ்மா அனுஜானாதி, தஸ்மா. யத்தா²தி யஸ்மிம் ருக்கே², விஸ்ஸமித்வா க³ச்ச²ந்தீதி யோஜனா. யஸ்மிந்தி ருக்கே², கத்வா வஸந்தீதி யோஜனா. அட்ட² மாஸே ஏவாதி ஸம்ப⁴வதோ ஆஹ ‘‘யேஸு ஜனபதே³ஸூ’’திஆதி³. தேஸுபீதி ஜனபதே³ஸுபி. அவஸ்ஸிகஸங்கேதே ஏவாதி ஸம்ப⁴வதோ ஆஹ ‘‘யத்தா²’’திஆதி³. யத்தா²தி யேஸு ஜனபதே³ஸு. ‘‘விக³தவலாஹகம் விஸுத்³த⁴ம் நப⁴ம் ஹோதீ’’தி இமினா ஸசே அவிக³தவலாஹகம் அவிஸுத்³த⁴ம் நப⁴ம் ஹோதி, நிக்கி²பிதும் ந வட்டதீதி தீ³பேதி. ‘‘ஏவரூபே காலே’’தி பத³ம் ‘‘நிக்கி²பிதும் வட்டதீ’’தி பதே³ ஆதா⁴ரோ.

அப்³போ⁴காஸிகேனாபீதி அப்³போ⁴காஸது⁴தங்க³யுத்தேனாபி. பிஸத்³தோ³ ருக்க²மூலிகஸ்ஸ அபேக்க²கோ. வத்தம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘தஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. தஸ்ஸாதி அப்³போ⁴காஸிகஸ்ஸ. ஹிஸத்³தோ³ வித்தா²ரஜோதகோ. தத்தே²வாதி புக்³க³லிகமஞ்சகேயேவ. ஸங்கி⁴கம் மஞ்சந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வீதமஞ்சகோதி வாயிதமஞ்சகோ. தஸ்மிந்தி வீதமஞ்சகே. புராணமஞ்சகோ நஸ்ஸந்தோபி அனக்³கோ⁴தி ஆஹ ‘‘புராணமஞ்சகோ க³ஹேதப்³போ³’’தி. சம்மேன அவனஹிதப்³போ³தி ஓனத்³தோ⁴, ஸோ ஏவ ஓனத்³த⁴கோ. க³ஹேத்வா ச பன பஞ்ஞபேத்வா நிபஜ்ஜிதும் ந வட்டதீதி யோஜனா. அஸமயேதி வஸ்ஸிகஸங்கா²தே அகாலே. சதுக்³கு³ணேனாபீதி சதுபடலேனபி. வட்டந்தி வலாஹகா ஆவட்டந்தி அஸ்மிம் ஸமயேதி வட்டுலோ, ஸோ ஏவ வட்டலிகோ, ஸத்தாஹம் வட்டலிகோ, ஸத்தாஹோ வா வட்டலிகோ ஸத்தாஹவட்டலிகோ, ஸோ ஆதி³ யேஸம் தானீதி ஸத்தாஹவட்டலிகாதீ³னி. ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸத்தாஹதோ ஊனாதி⁴கானி க³ஹேதப்³பா³னி. காயானுக³திகத்தாதி காயம் அனுக³மகத்தா காயஸதி³ஸத்தாதி அத்தோ².

பண்ணகுடீஸூதி பண்ணேன சா²தி³தகுடீஸு. ஸபா⁴க³பி⁴க்கூ²னந்தி அத்தனா ஸபா⁴க³பி⁴க்கூ²னம், ஸந்திகந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனோவஸ்ஸகே டா²னேதி யோஜனா. லக்³கே³த்வாதி லம்பே³த்வா, அயமேவ வா பாடோ². ‘‘ஸம்மஜ்ஜனி’’ந்தி பத³ம் ‘‘க³ஹேத்வா’’தி பதே³ அவுத்தகம்மம், ‘‘ட²பேதப்³பா³’’தி பதே³ வுத்தகம்மம். தோ⁴வித்வாதி ஸம்மஜ்ஜனிம் ஸுத்³த⁴ம் கத்வா. உபோஸதா²கா³ராதீ³ஸூதிஆதி³ஸத்³தே³ன பரிவேணாதீ³னி க³ஹேதப்³பா³னி.

யோ பன பி⁴க்கு² க³ந்துகாமோ ஹோதி, தேனாதி யோஜனா. தத்தா²தி ஸாலாயம். யத்த² கத்த²சீதி யஸ்மிம் கிஸ்மிஞ்சி டா²னே. பாகதிகட்டா²னேதி பகதியா க³ஹிதட்டா²னே. தத்ர தத்ரேவாதி தேஸு தேஸு சேதியங்க³ணாதீ³ஸுயேவ. அஸனஸாலந்தி அஸந்தி ப⁴க்க²ந்தி அஸ்ஸம் ஸாலாயந்தி அஸனா, அஸனா ச ஸா ஸாலா சேதி அஸனஸாலா, போ⁴ஜனஸாலாதி அத்தோ². தத்ராதி தஸ்ஸ ஸம்மஜ்ஜந்தஸ்ஸ, தஸ்மிம் ‘‘வத்தம் ஜானிதப்³ப³’’ந்தி பாடே² வா. மஜ்ஜ²தோதி பவித்ததோ, ஸுத்³த⁴ட்டா²னதோதி அத்தோ². பாத³ட்டா²னாபி⁴முகா²தி ஸம்மஜ்ஜந்தஸ்ஸ பாத³ட்டா²னம் அபி⁴முகா². வாலிகா ஹரிதப்³பா³தி பம்ஸு ச வாலிகா ச அபனேதப்³பா³. ஸம்முஞ்சனீஸலாகாய பரம் பேல்லேதப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ. ப³ஹீதி ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³தலதோ ப³ஹி.

111. மஸாரகோதீதி ஏத்த² இதிஸத்³தோ³ நாமபரியாயோ, மஸாரகோ நாமாதி அத்தோ². ஏவம் பு³ந்தி³காப³த்³தோ⁴தீதிஆதீ³ஸுபி. பாதே³ மஸித்வா விஜ்ஜி²த்வா தத்த² அடனியோ பவேஸேதப்³பா³ ஏத்தா²தி மஸாரகோ. பு³ந்தோ³ ஏவ பு³ந்தி³கோ, பாதோ³, தஸ்மிம் ஆப³த்³தா⁴ ப³ந்தி⁴தா அடனீ யஸ்ஸாதி பு³ந்தி³காப³த்³தோ⁴. குளீரஸ்ஸ பாதோ³ விய பாதோ³ யஸ்ஸாதி குளீரபாத³கோ, யதா² குளீரோ வங்கபாதோ³ ஹோதி, ஏவம் வங்கபாதோ³தி வுத்தம் ஹோதி. ஆஹச்ச அங்கே³ விஜ்ஜி²த்வா தத்த² பவேஸிதோ பாதோ³ யஸ்ஸாதி ஆஹச்சபாத³கோ. ஆணிந்தி அக்³க³கி²லம். மஞ்சதி புக்³க³லம் தா⁴ரேதீதி மஞ்சோ. பீட²தி விஸமது³க்க²ம் ஹிம்ஸதீதி பீட²ம். பணவோதி ஏகோ தூரியவிஸேஸோ, தஸ்ஸ ஸண்டா²னம் கத்வாதி அத்தோ². தஞ்ஹி ஏதரஹி பு³த்³த⁴படிமஸ்ஸ பல்லங்கஸண்டா²னம் ஹோதி. தந்தி கோச்ச²ம். கரோந்தி கிராதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தா²தி ஸேனாஸனபரிபோ⁴கே³. ஹீதி ஸச்சம். தந்தி கோச்ச²ம் மஹக்³க⁴ம் ஹோதி, மஹக்³க⁴த்தா ப⁴த்³த³பீட²ந்திபி வுச்சதி. யேனாதி யேன பி⁴க்கு²னா. ‘‘தா²மமஜ்ஜி²மஸ்ஸா’’தி பதே³ன பமாணமஜ்ஜி²மம் நிவத்தேதி.

ஏத்தா²தி ‘‘அனாபுச்ச²ம் வா க³ச்சே²ய்யா’’தி பதே³. தே²ரோ ஆணாபேதீதி யோஜனா. ஆணாபேதீதி ச ஆண-தா⁴துயா ஏவ பேஸனஸங்கா²தஸ்ஸ ஹேத்வத்த²ஸ்ஸ வாசகத்தா ணாபேஸத்³தோ³ ஸ்வத்தோ²வ. ஸோதி த³ஹரோ. ததா²தி யதா² தே²ரேன வுத்தோ, ததா² கத்வாதி அத்தோ². தத்தா²தி தி³வாட்டா²னே, மஞ்சபீடே² வா. ததோதி ட²பனகாலதோ. பரிபு³ந்தே⁴தி ஹிம் ஸேதீதி பலிபோ³தோ⁴, பரிஸத்³தோ³ உபஸக்³கோ³, ஸோ விகாரவஸேன அஞ்ஞதா² ஜாதோ. ஸோ பலிபோ³தோ⁴ அஞ்ஞத்த² ஆவாஸாதி³கோ, இத⁴ பன ஸந்த²ராபிதமஞ்சாதி³கோ. ஸாயந்தி ஸாயன்ஹே, பு⁴ம்மத்தே² சேதம் உபயோக³வசனம். தே²ரோ ப⁴ணதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி மஞ்சபீடே². ‘‘பா³லோ ஹோதீ’’தி வத்வா தஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனுக்³க³ஹிதவத்தோ’’தி. அனுக்³க³ஹிதம் வத்தம் யேனாதி அனுக்³க³ஹிதவத்தோ, தே²ரோ. தஜ்ஜேதீதி உப்³பே³ஜேதி. தஸ்மிந்தி த³ஹரே. அஸ்ஸாதி தே²ரஸ்ஸ.

ஆணத்திக்க²ணேயேவாதி தே²ரஸ்ஸ பேஸனக்க²ணேயேவ. த³ஹரோ வத³தீதி யோஜனா. ‘‘தே²ரோ’’தி பத³ம் ‘‘வத்வா க³ச்ச²தீ’’தி பத³த்³வயே கத்தா, ‘‘காரேதப்³போ³’’தி பதே³ கம்மம். நந்தி மஞ்சபீட²ம், ‘‘பஞ்ஞபேத்வா’’திபத³மபேக்கி²ய ஏவம் வுத்தம். நந்தி த³ஹரம் வா. ‘‘வத்வா’’தி பத³மபேக்கி²ய ஏவம் வுத்தம். தத்தே²வாதி மஞ்சபீடே²யேவ. அஸ்ஸாதி தே²ரஸ்ஸ. தத்தா²தி தி³வாட்டா²னே. போ⁴ஜனஸாலதோ அஞ்ஞத்த² க³ச்ச²ந்தோதி போ⁴ஜனஸாலதோ நிக்க²மித்வா மஞ்சபீட²பஞ்ஞாபனட்டா²னதோ அஞ்ஞம் டா²னம் க³ச்ச²ந்தோ, தே²ரோதி யோஜனா. தத்தே²வாதி தி³வாட்டா²னேயேவ. யத்ரிச்ச²தீதி யம் டா²னம் க³ந்துமிச்ச²தீதி அத்தோ². அந்தரஸன்னிபாதேதி ஸகலம் அஹோரத்தம் அஸன்னிபாதேத்வா அந்தரே ஸன்னிபாதே ஸதீதி யோஜனா.

தத்தா²தி தஸ்மிம் டா²னே. ஆக³ந்துகா க³ண்ஹந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததோதி க³ண்ஹனதோ. தேஸந்தி ஆக³ந்துகானம். யேஹீதி ஆவாஸிகோ வா ஹோது, ஆக³ந்துகோ வா, யேஹி பி⁴க்கூ²ஹி. தேதி நிஸின்னகபி⁴க்கூ². உத்³த⁴ம் பாளிபாட²ம் ஸாரேதி பவத்தேதீதி உஸ்ஸாரகோ. த⁴ம்மகதா²யம் ஸாதூ⁴தி த⁴ம்மகதி²கோ. தஸ்மிந்தி உஸ்ஸாரகே வா த⁴ம்மகதி²கே வா. அஹோரத்தந்தி அஹோ ச ரத்தி ச அஹோரத்தம், அச்சந்தஸம்யோக³பத³ம். இதரஸ்மிந்தி பட²மம் நிஸின்னபி⁴க்கு²தோ அஞ்ஞஸ்மிம் பி⁴க்கு²ம்ஹீதி யோஜனா. அந்தோஉபசாரட்டே²யேவாதி லேட்³டு³பாதஸங்கா²தஸ்ஸ உபசாரஸ்ஸ அந்தோ டி²தேயேவ, அனாத³ரே சேதம் பு⁴ம்மம். ஸப்³ப³த்தா²தி ஆபத்திவாரஅனாபத்திவாரேஸு.

112. சிமிலிகம் வாதிஆதீ³ஸு வினிச்ச²யோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. தந்தி சிமிலிகத்த²ரணம். உத்தரி அத்த²ரிதப்³ப³ந்தி உத்தரத்த²ரணந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உத்தரத்த²ரணம் நாமா’’திஆதி³. பூ⁴மியந்தி ஸுதா⁴தி³பரிகம்மேன அகதாயம் பகதிபூ⁴மியம். சம்மக²ண்டோ³தி ஏத்த² சம்மம்யேவ அந்தே க²ண்ட³த்தா சி²ன்னத்தா சம்மக²ண்டோ³தி வுச்சதி. நனு ஸீஹசம்மாதீ³னி ந கப்பந்தீதி ஆஹ ‘‘அட்ட²கதா²ஸு ஹீ’’திஆதி³. ஹீதி ஸச்சம். தஸ்மாதி யஸ்மா ந தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா. பரிஹரணேயேவாதி அத்தனோ ஸந்தகந்தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா, புக்³க³லிகந்தி வா பரிக்³க³ஹேத்வா தம் தம் டா²னம் ஹரணேயேவ. பாதோ³ புஞ்சீ²யதி ஸோதீ⁴யதி ஏதாயாதி பாத³புஞ்ச²னீதி கத்வா ரஜ்ஜுபிலோதிகாயோ பாத³புஞ்ச²னீதி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘பாத³புஞ்ச²னீ நாமா’’திஆதி³. மயஸத்³த³லோபம் கத்வா ப²லகபீட²ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ப²லகபீட²ம் நாம ப²லகமயம் பீட²’’ந்தி. ப²லகஞ்ச பீட²ஞ்ச ப²லகபீட²ந்தி வா த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘அத² வா’’தி. ஏதேனாதி ‘‘ப²லகபீட²’’ந்தி பதே³ன. ‘‘ஸங்க³ஹித’’ந்தி பதே³ கரணம், கத்தா வா. பீ³ஜனிபத்தகந்தி சதுரஸ்ஸபீ³ஜனீயேவ ஸகுணபத்தஸதி³ஸத்தா பீ³ஜனிபத்தகம், ஸதி³ஸத்தே² கோ. ‘‘அஜ்ஜோ²காஸே’’தி பத³ம் ‘‘பசித்வா’’தி பதே³ ஆதா⁴ரோ. அக்³கி³ஸாலாயந்தி அக்³கி³னா பசனஸாலாயம். பப்³பா⁴ரேதி லேணஸதி³ஸே பப்³பா⁴ரே. யத்தா²தி யஸ்மிம் டா²னே.

யஸ்மிந்தி புக்³க³லே. ‘‘அத்தனோ புக்³க³லிகமிவ ஹோதீ’’தி இமினா அனாபத்தீதி த³ஸ்ஸேதி.

113. யோ பி⁴க்கு² வா லஜ்ஜீ ஹோதி, ததா²ரூபம் பி⁴க்கு²ம் வா தி யோஜனா. ‘‘லஜ்ஜீ ஹோதீ’’தி வத்வா தஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத்தனோ பலிபோ³த⁴ம் விய மஞ்ஞதீ’’தி. யோதி ஆபுச்ச²கோ பி⁴க்கு². ‘‘கேனசி உபத்³து³தம் ஹோதீ’’தி ஸங்கே²பேன வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸசேபி ஹீ’’திஆதி³. ஹிஸத்³தோ³ வித்தா²ரஜோதகோ. வுட்³ட⁴தரோ பி⁴க்கு² க³ண்ஹாதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம் பதே³ஸந்தி ஸேனாஸனட்ட²பிதட்டா²னம். ஆபதா³ஸூதி விபத்தீஸூதி. சதுத்த²ம்.

5. து³தியஸேனாஸனஸிக்கா²பத³ம்

116. பஞ்சமே மஞ்சகபி⁴ஸீதி மஞ்சே அத்த²ரிதப்³போ³ மஞ்சகோ, ஸோயேவ பி⁴ஸீதி மஞ்சகபி⁴ஸி. ஏவம் பீட²கபி⁴ஸிபி. பாவாரோ கோஜவோதி த்³வேயேவ பச்சத்த²ரணந்தி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘பாவாரோ’’திஆதி³. வுத்தந்தி அட்ட²கதா²ஸு வுத்தம். து³தியாதிக்கமேதி து³தியபாதா³திக்கமே. ஸேனாஸனதோதி ஸசே ஏகம் ஸேனாஸனம் ஹோதி, ததோ. அத² ப³ஹூனி ஸேனாஸனானி ஹோந்தி, ஸப்³ப³பச்சி²மஸேனாஸனதோ. ஏகோ லேட்³டு³பாதோ ஸேனாஸனஸ்ஸ உபசாரோ ஹோதி, ஏகோ பரிக்கே²பாரஹோதி ஆஹ ‘‘த்³வே லேட்³டு³பாதா’’தி.

ஸசே பி⁴க்கு², ஸாமணேரோ, ஆராமிகோ சாதி தயோ ஹோந்தி, பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சி²த்வா ஸாமணேரோ வா ஆராமிகோ வா ந ஆபுச்சி²தப்³போ³. அத² ஸாமணேரோ, ஆராமிகோ சாதி த்³வே ஹோந்தி, ஸாமணேரம் அனாபுச்சி²த்வா ஆராமிகோவ ந ஆபுச்சி²தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பி⁴க்கு²ம்ஹி ஸதீ’’திஆதி³. தீஸுபி அஸந்தேஸு ஆபுச்சி²தப்³ப³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘தஸ்மிம்பி அஸதீ’’திஆதி³. யேனாதி உபாஸகேன, ‘‘காரிதோ’’தி பதே³ கத்தா. தஸ்ஸாதி விஹாரஸாமிகஸ்ஸ. தஸ்மிம்பி அஸதி க³ந்தப்³ப³ந்தி யோஜனா. பாஸாணேஸூதி பாஸாணப²லகேஸு. ஸசே உஸ்ஸஹதீதி ஸசே ஸக்கோதி. உஸ்ஸஹந்தேன பி⁴க்கு²னா ட²பேதப்³ப³ந்தி யோஜனா. தேபீதி உபாஸகாபி, ந ஸம்படிச்ச²ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி தா³ருப⁴ண்டா³தீ³ஸு.

பரிச்சே²தா³காரேன வேணீயதி தி³ஸ்ஸதீதி பரிவேணம். ‘‘அத² கோ²’’தி பத³ம் ‘‘வேதி³தப்³ப³’’ந்தி பதே³ அருசிலக்க²ணம். ‘‘ஆஸன்னே’’தி இமினா உபசாரஸத்³த³ஸ்ஸ உபட்டா²னத்த²அஞ்ஞரோபனத்தே² நிவத்தேதி. யஸ்மா வம்மிகராஸியேவ ஹோதி, தஸ்மாதி யோஜனா. உபசினந்தீதி உபசிகா, தாஹி நிமித்தபூ⁴தாஹி பலுஜ்ஜதி நஸ்ஸதீதி அத்தோ². ஸேனாஸனந்தி விஹாரம். கா²யிதுந்தி கா²தி³தும், அயமேவ வா பாடோ². தந்தி மஞ்சபீட²ம். மஞ்சபீட²ம் விஹாரே அபஞ்ஞபேத்வா விஹாரூபசாரே பஞ்ஞாபனஸ்ஸ விஸேஸப²லம் த³ஸ்ஸேதும் ஆஹ ‘‘விஹாரூபசாரே பனா’’திஆதி³. விஹாரூபசாரே பஞ்ஞபிதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

118. ‘‘க³ச்ச²ந்தேனா’’தி பத³ம் ‘‘க³ந்தப்³ப³’’ந்தி பதே³ கத்தா. ததே²வாதி யதா² புரிமபி⁴க்கு² கரோதி, ததே²வ. வஸந்தேன பி⁴க்கு²னா படிஸாமேதப்³ப³ந்தி யோஜனா. ரத்திட்டா²னந்தி ரத்திம் வஸனட்டா²னம்.

யா தீ³க⁴ஸாலா வா யா பண்ணஸாலா வா உபசிகானம் உட்டா²னட்டா²னம் ஹோதி, ததோதி யோஜனா. தஸ்மிந்தி தீ³க⁴ஸாலாதி³கே. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா, ஸந்திட்ட²ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸிலுச்சயோதி பப்³ப³தோ, தஸ்மிம் லேணம் ஸிலுச்சயலேணம், பப்³ப³தகு³ஹாதி அத்தோ². உபசிகாஸங்காதி உபசிகானம் உட்டா²னட்டா²னந்தி ஆஸங்கா. ததோதி பாஸாணபிட்டி²யம் வா பாஸாணத²ம்பே⁴ஸு வா கதஸேனாஸனாதி³தோ. ஆக³ந்துகோ யோ பி⁴க்கு² அனுவத்தந்தோ வஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸோதி ஆக³ந்துகோ பி⁴க்கு². புன ஸோதி ஆக³ந்துகோ பி⁴க்கு²யேவ. ததோதி க³ஹேத்வா இஸ்ஸரியேன வஸனதோ. உபோ⁴பீதி ஆவாஸிகோபி ஆக³ந்துகோபி த்³வே பி⁴க்கூ². தேஸூதி த்³வீஸு தீஸு. பச்சி²மஸ்ஸாதி ஸப்³ப³பச்சி²மஸ்ஸ. ஆபோ⁴கே³னாதி ஆபோ⁴க³மத்தேன முத்தி நத்தி², ஆபுச்சி²தப்³ப³மேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. அஞ்ஞதோதி அஞ்ஞாவாஸதோ. அஞ்ஞத்ராதி அஞ்ஞஸ்மிம் ஆவாஸே. தத்தே²வாதி ஆனீதாவாஸேயேவ. தேனாதி வுட்³ட⁴தரேன, ‘‘ஸம்படிச்சி²தே’’தி பதே³ கத்தா. ஸம்படிச்சி²தேதி வுட்³ட⁴தரேன ஸம்படிச்சி²தேபி இதரஸ்ஸ க³ந்தும் வட்டதி ஆபுச்சி²தத்தாதி வத³ந்தி. நட்ட²ம் வாதி நட்டே² வா ஸேனாஸனே ஸதி கீ³வா ந ஹோதீதி யோஜனா. அஞ்ஞஸ்ஸாதி அவிஸ்ஸாஸிகபுக்³க³லஸ்ஸ. நட்டா²னீதி நட்டே²ஸு மஞ்சபீடே²ஸு ஸந்தேஸு.

வுட்³ட⁴தரோ பி⁴க்கு² ச இஸ்ஸரியோ ச யக்கோ² ச ஸீஹோ ச வாளமிகோ³ ச கண்ஹஸப்போ ச வுட்³ட⁴…பே… கண்ஹஸப்பா, தே ஆத³யோ யேஸம் தேதி வுட்³ட⁴…பே… கண்ஹஸப்பாத³யோ, தேஸு. ஆதி³ஸத்³தே³ன பேதாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. யத்தா²தி யஸ்மிம் டா²னே. அஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²னோ. ‘‘பலிபு³த்³தோ⁴’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘உபத்³து³தோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³ம்

119. ச²ட்டே² ரூம்பி⁴த்வாதி நிவாரேத்வா, ஆவரணம் கத்வாதி அத்தோ². வஸ்ஸக்³கே³னாதி வஸ்ஸக³ணனாய. அனுபக²ஜ்ஜாதி ஏத்த² க²த³ ஹிம்ஸாயந்தி தா⁴துபாடே²ஸு (ஸத்³த³னீதிதா⁴துமாலாயம் 15 த³காரந்ததா⁴து) வுத்தத்தா க²த³ஸத்³தோ³ ஹிம்ஸத்தோ² ஹோதி. அனுஸமீபம் உபக³ந்த்வா க²த³னம் ஹிம் ஸனம் நாம அனுஸமீபம் பவிஸனமேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனுபவிஸித்வா’’தி.

120. ‘‘ஜான’’ந்தி ஏத்த² ஜானனாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘அனுட்டா²பனீயோ அய’’ந்தி. தேனேவாதி ஜானனஹேதுனா ஏவ. அஸ்ஸாதி ‘‘ஜான’’ந்திபத³ஸ்ஸ. ஹீதி வித்தா²ரஜோதகோ. ஸங்கோ⁴ பன தே³தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யஸ்ஸாதி வுட்³டா⁴தீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸ. ஏத்தா²தி வுட்³ட⁴கி³லானாதீ³ஸு. கி³லானஸ்ஸபி தே³தீதி யோஜனா. ‘‘கி³லானோ’’தி பத³ம் ‘‘ந பீளேதப்³போ³, அனுகம்பிதப்³போ³’’திபத³த்³வயே வுத்தகம்மம். ‘‘காமஞ்சா’’தி பத³ஸ்ஸ அனுக்³க³ஹத்த²ஜோதகத்தா பனஸத்³தோ³ க³ரஹத்த²ஜோதகோ.

121. மஞ்சபீடா²னம் உபசாரோ நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யதோதி யதோ குதோசி டா²னதோ. யாவ மஞ்சபீட²ம் அத்தி², தாவ உபசாரோ நாமாதி யோஜனா. தஸ்மிம் உபசாரே டி²தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபசாரேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

‘‘அபி⁴னிஸீத³தி வா அபி⁴னிபஜ்ஜதி வா’’தி ஏத்த² வாஸத்³த³ஸ்ஸ அனியமவிகப்பத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘அபி⁴னிஸீத³னமத்தேனா’’திஆதி³.

122. இதோதி வாரதோ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் பாசித்தியவாரே. யதா² வுத்தோ, ஏவந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³ப³த்தே²வாதி ஸப்³பே³ஸு ஏவ விஹாரபரிவேணேஸு. அஸ்ஸாதி விஸபா⁴க³புக்³க³லஸ்ஸ. இதா⁴பீதி இமஸ்மிம்பி ஸிக்கா²பதே³. தத்தா²தி விஸ்ஸாஸிகபுக்³க³லே.

123. பாளியம் ‘‘ஆபதா³ஸூ’’திபத³ம் ‘‘பவிஸதீ’’தி அஜ்ஜா²ஹாரபதே³ன ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ஆபதா³ஸூதிஆதீ³’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. நிக்கட்³ட⁴னஸிக்கா²பத³ம்

126. ஸத்தமே யே பாஸாதா³ வா யானி வா சதுஸ்ஸாலானீதி யோஜனா. சதஸ்ஸோ பூ⁴மியோ ஏதேஸந்தி சதுபூ⁴மகா. ஏவம் பஞ்சபூ⁴மகா. கோட்ட²கானீதி த்³வாரகோட்ட²கானி. ‘‘பாஸாதா³’’திபத³மபேக்கி²ய வுத்தம் ‘‘யே’’திபத³ம், ‘‘சதுஸ்ஸாலானீ’’திபதே³ அபேக்கி²தே ‘‘யானீ’’தி லிங்க³விபல்லாஸோ ஹோதி. ஸேனாஸனேஸு ஏகேன பயோகே³ன ப³ஹுகே த்³வாரே பி⁴க்கு²ம் அதிக்காமேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நானாபயோகே³ஹி நானாத்³வாரே பி⁴க்கு²ம் அதிக்காமேந்தஸ்ஸாதி யோஜனா. ‘‘த்³வாரக³ணனாயா’’திஇமினா பயோக³க³ணனாயாதிபி அத்த²ம் ஞாபேதி அத்த²தோ பாகடத்தா. அனாமஸித்வாதி அசு²பித்வா.

ஏத்தகானீதி ஏதபமாணானி. தஸ்ஸாதி நிக்கட்³டி⁴யமானஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ. கா³ள்ஹந்தி த³ள்ஹம்.

127. இதா⁴பீதி இமஸ்மிம்பி ஸிக்கா²பதே³. பிஸத்³தோ³ புரிமஸிக்கா²பதா³பேக்கோ². ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு. யத்ராதி யஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³.

128. ஸோதி ப⁴ண்ட³னகாரககலஹகாரகோ பி⁴க்கு². ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. பக்க²ந்தி அத்தனோ பக்க²ம். நிக்கட்³டி⁴யமானபுக்³க³லபக்கே² உம்மத்தகஸ்ஸ நிக்கட்³ட⁴தி வா நிக்கட்³டா⁴பேதி வாதி ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். நிக்கட்³ட⁴கபுக்³க³லபக்கே² உம்மத்தகஸ்ஸ அனாபத்தீதி ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ந்தி. ஸத்தமம்.

8. வேஹாஸகுடிஸிக்கா²பத³ம்

129. அட்ட²மே அச்ச²ன்னதலத்தா உபரி வேஹாஸோ ஏதிஸ்ஸாதி உபரிவேஹாஸா, ஸா ச ஸா குடி சேதி உபரிவேஹாஸகுடீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உபரிஅச்ச²ன்னதலாயா’’தி. தஸ்ஸா குடியா ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘த்³விபூ⁴மிககுடியா வா’’திஆதி³. ‘‘மஞ்ச’’ந்தி பத³ம் ‘‘அபீ⁴’’திஉபஸக்³கே³ன ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘அபி⁴ப⁴வித்வா’’தி. ‘‘நிஸீத³தீ’’தி கிரியாபதே³ன வா யோஜேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘பு⁴ம்மத்தே² வா’’திஆதி³. ஏதந்தி ‘‘மஞ்ச’’ந்திபதே³ ஏதம் வசனம் உபயோக³வசனம். அத² வா ஏதந்தி ‘‘மஞ்ச’’ந்திபத³ம் உபயோக³வசனவந்தம். ஏத்த² ச பச்சி²மஸம்ப³ந்தே⁴ அபீ⁴த்யூபஸக்³கோ³ பதா³லங்காரமத்தோ பத³விபூ⁴ஸனமத்தோதி ஆஹ ‘‘அபீ⁴தி இத³ம் பனா’’திஆதி³. பத³ஸோப⁴ணத்த²ந்தி பத³ஸ்ஸ அலங்காரத்த²ம் விபூ⁴ஸனத்த²ம் பத³ஸ்ஸ பு²ல்லிதத்த²ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. நிபதித்வாதி ஏத்த² நீத்யூபஸக்³கோ³ தா⁴த்வத்தா²னுவத்தகோதி ஆஹ ‘‘பதித்வா’’தி. அத² வா நிக்க²ந்தத்த²வாசகோதி ஆஹ ‘‘நிக்க²மித்வா வா’’தி. இமினா நீத்யூபஸக்³க³ஸ்ஸ தா⁴த்வத்த²விஸேஸகதம் தீ³பேதி, நிக்க²ந்தோ ஹுத்வா பதித்வாதி அத்தோ². ஹீதி யஸ்மா. ஆணீதி அக்³க³கீ²லா.

131. யா குடி ஸீஸம் ந க⁴ட்டேதி, ஸா அஸீஸக⁴ட்டா நாமாதி யோஜனா. ‘‘பமாணமஜ்ஜி²மஸ்ஸா’’திஇமினா தா²மமஜ்ஜி²மம் நிவத்தேதி. ஸப்³ப³ஹேட்டி²மாஹீதி ஸப்³பே³ஸம் த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரானம் ஹேட்டா² டி²தாஹி. துலாஹீதி கே³ஹத²ம்பா⁴னமுபரி வித்தா²ரவஸேன டி²தேஹி கட்ட²விஸேஸேஹி. இமினா அட்ட²கதா²வசனேன ச துலாய ஸரூபம் பாகடம். கேசி பன துலாய ஸரூபம் அஞ்ஞதா² வத³ந்தி. ஏதேனாதி ‘‘மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ அஸீஸக⁴ட்டா’’திவசனேன த³ஸ்ஸிதா ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹீதி ஸச்சம். யா காசி குடி வுச்சதீதி யோஜனா. உபரீதி த்³விபூ⁴மிககுடியம் பூ⁴மிதோ உபரி பூ⁴மியம். அச்ச²ன்னதலாதி அனுல்லோசதலா, அவிதானதலாதி அத்தோ². இத⁴ பனாதி இமஸ்மிம் பன ஸிக்கா²பதே³.

133. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. யாயந்தி யா அயம் குடி. தத்தா²தி தஸ்ஸம் ஸீஸக⁴ட்டகுடியம். அனோணதேன பி⁴க்கு²னாதி யோஜனா. யஸ்ஸாதி குடியா. அபரிபோ⁴க³ந்தி ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், ந பரிபு⁴ஞ்ஜனாரஹந்தி அத்தோ². பதாணீதி பதனஸ்ஸ நிவாரணா ஆணி அக்³க³கீ²லா. ஸா ஹி ஆப³ந்த⁴ம் நயதி பவத்தேதீதி ஆணீதி வுச்சதி. யத்தா²தி யஸ்மிம் மஞ்சபீடே². ந நிப்பதந்தீதி நிக்க²ந்தோ ஹுத்வா ந பதந்தி. ஆஹச்சபாத³கேதி அங்கே³ ஆஹனித்வா விஜ்ஜி²த்வா தத்த² பவேஸிதபாத³கே. நாக³த³ந்தகாதீ³ஸூதி நாக³ஸ்ஸ த³ந்தோ வியாதி நாக³த³ந்தகோ, ஸதி³ஸத்தே² கோ, ஸோ ஆதி³ யேஸம் தேதி நாக³த³ந்தகாத³யோ, தேஸு. ஆதி³ஸத்³தே³ன பி⁴த்திகீ²லாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதீதி. அட்ட²மம்.

9. மஹல்லகவிஹாரஸிக்கா²பத³ம்

135. நவமே பிட்ட²ஸங்கா⁴டஸ்ஸாதி த்³வாரபா³ஹாய. ஸா ஹி பிட்டே² த்³வின்னம் கவாடானம் ஸம் ஏகதோ கா⁴டோ க⁴டனம் ஸமாக³மோ ஏதஸ்ஸத்தீ²தி பிட்ட²ஸங்கா⁴டோதி வுச்சதி. குருந்தி³யம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தந்தி யோஜனா. தந்தி மஹாஅட்ட²கதா²ய வுத்தவசனம். ஏவம் ‘‘ததே³வா’’தி ஏத்தா²பி. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. ப⁴க³வதாபீதி ந மஹாஅட்ட²கதா²சரியேஹி ஏவ வுத்தம், அத² கோ² ப⁴க³வதாபி கதோதி யோஜனா. த்³வாரப³ந்தே⁴ன அக்³க³ளஸ்ஸ அவினாபா⁴வதோ ‘‘அக்³க³ளட்ட²பனாயா’’தி வுத்தேபி அக்³க³ளேன ஸஹ த்³வாரப³ந்த⁴ட்ட²பனாயாதி அத்தோ²வ க³ஹேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஸகவாடகத்³வாரப³ந்த⁴ட்ட²பனாயா’’தி. அக்³க³ளோதி கவாடப²லகோ. இமமேவத்த²ந்தி மயா வுத்தம் இமம் ஏவ அத்த²ம் ஸந்தா⁴யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தா²தி ‘‘அக்³க³ளட்ட²பனாயா’’திவசனே. அதி⁴ப்பாயோதி ப⁴க³வதோ அபி⁴ஸந்தி⁴. ஹி-ஸத்³தோ³ வித்தா²ரஜோதகோ. கம்பதீதி பு⁴ஸம் கம்பதி. சலதீதி ஈஸம் சலதி. தேனாதி தேன ஸிதி²லபதனஹேதுனா. மாதிகாயம், பத³பா⁴ஜனீயஞ்ச ‘‘அக்³க³ளட்ட²பனாயா’’திபத³ஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தா⁴பா⁴வதோ தஸ்ஸ ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. தத்த² தத்தா²தி ‘‘அக்³க³ளட்ட²பனாயா’’திவசனே ந வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத்த²ஸ்ஸ காரணஸ்ஸ உப்பத்தி அத்து²ப்பத்தி, ஸாயேவ அட்டு²ப்பத்தீதி வுச்சதி த்த²காரஸ்ஸ ட்ட²காரம் கத்வா. அதி⁴காரதோ த³ட்ட²ப்³போ³தி யோஜனா.

யம் பன வசனம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யஸ்ஸாதி மஹாவிஹாரஸ்ஸ. உபரீதி த்³வாரதோ உபரி. தீஸு தி³ஸாஸூதி உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு, உபரீதி தீஸு தி³ஸாஸு. தத்ராபீதி கு²த்³த³கே விஹாரேபி. ஸாதி பி⁴த்தி. அபரிபூரஉபசாராபீதி ஸமந்தா கவாடபமாணேன அபரிபூரஉபசாராபி. உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³னாதி உக்கம்ஸபமாணேன. ஹத்த²பாஸதோ அதிரேகம் ந லிம்பிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. தீஸு தி³ஸாஸு ஏவ லிம்பிதப்³போ³ ந ஹோதி, லேபோகாஸே ஸதி அதோ⁴பா⁴கே³பி லிம்பிதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஸசே பனஸ்ஸா’’திஆதி³. அஸ்ஸாதி விஹாரஸ்ஸ. ஆலோகம் ஸந்தே⁴ந்தி பித³ஹந்தீதி ‘‘ஆலோகஸந்தீ⁴’’தி வுத்தே வாதபானகவாடகாயேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வாதபானகவாடகா வுச்சந்தீ’’தி. வாதம் பிவதீதி வாதபானம், த்³வாரம், தஸ்மிம் டி²தா கவாடகா வாதபானகவாடகா. தேதி வாதபானகவாடகா பஹரந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏத்தா²தி ஆலோகஸந்தி⁴ம்ஹி. ஸப்³ப³தி³ஸாஸூதி உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு, ஹேட்டா², உபரீதி சதூஸு தி³ஸாஸு. ‘‘தஸ்மா’’திபத³ம் ‘‘லிம்பிதப்³போ³ வா லேபாபேதப்³போ³ வா’’திபத³த்³வயே ஹேது. ஏத்தா²தி ‘‘ஆலோகஸந்தி⁴பரிகம்மாயா’’திபதே³.

இமினாதி ஸேதவண்ணாதி³னா. ஸப்³ப³மேதந்தி ஏதம் ஸப்³ப³ம் ஸேதவண்ணாதி³கம்.

யந்தி கிச்சம். கத்தப்³ப³ம் கிச்சந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸத்³த³ந்தரப்³யவஹிதோபி த்³வத்திஸத்³தோ³ பரியாயஸத்³தே³ன ஸமாஸோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ச²த³னஸ்ஸ த்³வத்திபரியாய’’ந்தி. த்³வே வா தயோ வா பரியாயா ஸமாஹடாதி த்³வத்திபரியாயம், ஸமாஹாரே தி³கு³, திஸத்³தே³ பரே த்³விஸ்ஸ அகாரோ ஹோதி. பரிக்கே²போதி அனுக்கமேன பரிக்கே²போ. அபத்யூபஸக்³க³ஸ்ஸ படிஸேத⁴வாசகத்தா ‘‘அஹரிதே’’தி வுத்தம். ஏத்தா²தி ‘‘அபஹரிதே’’தி பதே³. ‘‘ஹரித’’ந்தி இமினா அதி⁴ப்பேதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆதி³கப்பகாலே அபரண்ணதோ புப்³பே³ பவத்தம் அன்னம் புப்³ப³ண்ணம், அபரஸ்மிம் புப்³ப³ண்ணதோ பச்சா² பவத்தம் அன்னம் அபரண்ணம், நகாரத்³வயஸ்ஸ ணகாரத்³வயம் கத்வா. தேனேவாதி அதி⁴ப்பேதத்தா ஏவ.

வுத்தந்தி வபிதம், யதா² ‘‘ஸுமேத⁴பூ⁴தோ ப⁴க³வா’’திஏத்த² போ³தி⁴ம் அஸம்பத்தோபி போ³தி⁴ஸத்தோ ஸுமேத⁴பூ⁴தோ ‘‘ப⁴க³வா’’தி வுச்சதி அவஸ்ஸம்பா⁴வியத்தா, ஏவம் ஹரிதம் அஸம்பத்தம்பி கே²த்தம் ‘‘ஹரித’’ந்தி வுச்சதி அவஸ்ஸம்பா⁴வியத்தாதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யஸ்மிம்பி கே²த்தே’’திஆதி³னா.

அஹரிதேயேவாதி ஹரிதவிரஹே ஏவ கே²த்தேதி யோஜனா. தத்ராபீதி அஹரிதகே²த்தேபி. ‘‘பிட்டி²வம்ஸஸ்ஸா’’திபத³ம் ‘‘பஸ்ஸே’’திபதே³ ஸாம்யத்த²ச²ட்டீ², இமினா பகதிகே³ஹம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘கூடாகா³ரகண்ணிகாயா’’திபத³ம் ‘‘உபரி, தூ²பிகாயா’’திபதே³ ஸாம்யத்த²ச²ட்டீ², இமினா ஏககூடயுத்தே மாளாதி³கே த³ஸ்ஸேதி. டி²தம் பி⁴க்கு²ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நிஸின்னகம் யம்கஞ்சி ஜனந்தி யோஜனா. தஸ்ஸாதி டி²தட்டா²னஸ்ஸ. அந்தோதி அப்³ப⁴ந்தரே, ஹி யஸ்மா அயம் ஓகாஸோ பதனோகாஸோதி யோஜனா.

136. சா²தி³தம் நாமாதி ஏத்த² சா²தி³தஸத்³தோ³ பா⁴வத்தோ² ஹோதி, தேனாஹ ‘‘சா²த³ன’’ந்தி. உஜுகமேவாதி ச²த³னுட்டா²பனதோ உத்³த⁴ம் உஜுகம் ஏவ. தந்தி சா²த³னம். அபனேத்வாபீதி நாஸேத்வாபி. தஸ்மாதி யஸ்மா லப்³ப⁴தி, தஸ்மா, பக்கமிதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பரிக்கே²பேனாதி பரிவாரேன சா²தே³ந்தஸ்ஸாதி யோஜனா. இதா⁴பீதி பரியாயசா²த³னேபி அதி⁴ட்ட²ஹித்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. துண்ஹீபூ⁴தேனாதி துண்ஹீபூ⁴தோ ஹுத்வா. ச²த³னுபரீதி ச²த³னஸ்ஸ உபரி. ஹீதி ஸச்சம். ‘‘ததோ சே உத்தரி’’ந்தி ஏத்த² ததோ த்³வத்திபரியாயதோ உபரீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘திண்ணம் மக்³கா³னம் வா’’திஆதி³.

137. கரேன ஹத்தே²ன லுனிதப்³போ³, சி²ந்தி³தப்³போ³, லாதப்³போ³ க³ஹேதப்³போ³தி வா கரளோதி கதே அத்த²பகரணாதி³தோ திணமுட்டி² ஏவாதி ஆஹ ‘‘திணமுட்டி²ய’’ந்தி. நவமம்.

10. ஸப்பாணகஸிக்கா²பத³ம்

140. த³ஸமே ‘‘ஜான’’ந்தி க³ச்ச²ந்தாதி³க³ணோதி ஆஹ ‘‘ஜானந்தோ’’தி. ஸம் விஜ்ஜதி பாணோ ஏத்தா²தி ஸபாணகம். ஏதந்தி உத³கம். ஸயம் ஜானந்தோபி பரேன ஜானாபேந்தோபி ஜானாதியேவ நாமாதி ஆஹ ‘‘யதா² ததா² வா’’தி. ஸபாணகம் உத³கந்தி கரணத்தே² சேதம் உபயோக³வசனம், தேனாஹ ‘‘தேன உத³கேனா’’தி. புப்³பே³தி பத²விக²ணனஸிக்கா²பதா³தி³கே.

தத்தா²தி ‘‘ஸிஞ்சேய்ய வா ஸிஞ்சாபேய்ய வா’’திபதே³. தா⁴ரந்தி ஸோதம். மாதிகம் பமுக²ந்தி மாதிகம் அபி⁴முக²ம். தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே. அஞ்ஞதோ டா²னதோ அஞ்ஞம் டா²னம் நேதீதி யோஜனா. ‘‘ஸபாணகம் உத³க’’ந்தி ஸாமஞ்ஞவசனஸ்ஸபி விஸேஸே அவட்டா²னதோ, விஸேஸத்தி²னா ச விஸேஸஸ்ஸ அனுபயோஜிதப்³ப³தோ இத⁴ விஸேஸஉத³கந்தி ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘இத³ம் பனா’’திஆதி³. இத³ம் பன ந வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யந்தி உத³கம் ‘‘க³ச்ச²தீ’’திபதே³ கத்தா. யத்தா²தி யஸ்மிம் உத³கேதி. த³ஸமம்.

பூ⁴தகா³மவக்³கோ³ து³தியோ.