5. சூளகம்மவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனா
289. அங்க³ஸுப⁴தாயாதி அங்கா³னம் ஹத்த²பாதா³தி³ஸரீராவயவானம் ஸுந்த³ரபா⁴வேன. யம் அபச்சம் குச்சி²தம் முத்³த⁴ம் வா, தத்த² லோகே மாணவவோஹாரோ, யேபு⁴ய்யேன ஸத்தா த³ஹரகாலே ஸுத்³த⁴தா⁴துகா ஹோந்தீதி வுத்தம், ‘‘தருணகாலே வோஹரிம்ஸூ’’தி. அதி⁴பதித்தாதி இஸ்ஸரபா⁴வதோ.
ஸமாஹாரந்தி ஸன்னிசயம். பண்டி³தோ க⁴ரமாவஸேதி யஸ்மா அப்பதரேபி ப்³யயமானே போ⁴கா³ கீ²யந்தி, அப்பதரேபி ஸஞ்சயமானே வட்³ட⁴ந்தி, தஸ்மா விஞ்ஞுஜாதிகோ கிஞ்சி ப்³யயம் அகத்வா அயமேவ உப்பாதே³ந்தோ க⁴ராவாஸம் அனுதிட்டே²ய்யாதி லோபா⁴தே³ஸிதமத்த²ம் வத³தி.
த⁴னலோபே⁴ன…பே… நிப்³ப³த்தோ. லோப⁴வஸிகஸ்ஸ ஹி க³தி நிரயோ வா திரச்சா²னயோனி வா. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘நிமித்தஸ்ஸாத³க³தி²தம் வா, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணம் திட்ட²மானம் திட்ட²தி அனுப்³யஞ்ஜனஸ்ஸாத³க³தி²தம் வா. தஸ்மிம் ஸமயே காலங்கரேய்ய, த்³வின்னம் க³தீனம் அஞ்ஞதரம் க³திம் வதா³மி – நிரயம் வா திரச்சா²னயோனிம் வா’’தி (ஸம். நி. 4.235). நிரயே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி கதோகாஸஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ படிபா³ஹிதும் அஸக்குணேய்யபா⁴வதோ.
பத்தக்க²ந்த⁴அதோ⁴முக²பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஓனாமேத்வா’’தி வுத்தம். ப்³ராஹ்மணசாரித்தஸ்ஸ பா⁴விததம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தோ’’தி. தம் பவத்திம் புச்சீ²தி ஸுதமேதம் மயா, ‘‘மய்ஹம் பிதா ஸுனகோ² ஹுத்வா நிப்³ப³த்தோ’’தி, ஏதம் போ⁴தா கோ³தமேன வுத்தந்தி. கிமித³ம் வுத்தந்தி இமம் பவத்திம் புச்சி².
ததே²வ வத்வாதி யதா² ஸுனக²ஸ்ஸ வுத்தம், ததே²வ வத்வா. அவிஸம்வாத³னத்த²ந்தி, ‘‘தோதே³ய்யப்³ராஹ்மணோ ஸுனகோ² ஜாதோ’’தி அத்தனோ வசனஸ்ஸ அவிஸம்வாத³னத்த²ம், விஸம்வாத³னாபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஞாதோம்ஹி இமினாதி இமினா மம புத்தேன மய்ஹம் புரிமஜாதியம் பிதாதி ஏவம் ஞாதோ அம்ஹீதி ஜானித்வா. பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன கிர ஸுனகோ² ததா² த³ஸ்ஸேதி, ந ஜாதிஸ்ஸரதாய. ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா பு⁴க்கரணம் பன புரிமஜாதிஸித்³த⁴வாஸனாய. ப⁴வபடிச்ச²ன்னந்தி ப⁴வந்தரபா⁴வேன படிச்ச²ன்னம். நாம-ஸத்³தோ³ ஸம்பா⁴வனே. படிஸந்தி⁴அந்தரந்தி அஞ்ஞஜாதிபடிஸந்தி⁴க்³க³ஹணேன ஹேட்டி²மஜாதம் க³திம். அங்க³விஜ்ஜாபாட²கோ கிரேஸ, தேன அப்பாயுகதீ³கா⁴யுகதாதி³வஸேன சுத்³த³ஸ பஞ்ஹே அபி⁴ஸங்க²ரி; ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி, ‘‘இமேஸம் ஸத்தானம் அப்பாயுகதாத³யோ விஸேஸா அங்க³பச்சங்க³வஸேன ஸல்லக்கி²யந்தி. ந கோ² பனேதம் யுத்தம் ‘அங்க³பச்சங்கா³னி யாவ தேஸம் தேஸம் காரண’ந்தி; தஸ்மா ப⁴விதப்³ப³மேத்த² அஞ்ஞேனேவ காரணேன. ஸமணோ கோ³தமோ தம் காரணம் விப⁴ஜித்வா கதே²ஸ்ஸதி, ஏவாயம் ஸப்³ப³ஞ்ஞூதி நிச்ச²யோ மே அபண்ணகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. அபரே பன ப⁴ணந்தி, ‘‘திரச்சா²னக³தம் மனுஸ்ஸம் வா ஆவிஸித்வா இச்சி²தத்த²கஸாவனம் நாம மஹாமந்தவிஜ்ஜாவஸேன ஹோதி; தஸ்மா ந ஏத்தாவதா ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ஸுனிச்சி²தா ஹோதி. யம் நூனாஹம் கம்மப²லமஸ்ஸ உத்³தி³ஸ்ஸ பஞ்ஹம் புச்சே²ய்யம், தத்த² ச மே சித்தம் ஆராதே⁴ந்தோ பஞ்ஹம் ப்³யாகரிஸ்ஸதி. ஏவாயம் ஸப்³ப³ஞ்ஞூதி வினிச்ச²யோ மே ப⁴விஸ்ஸதீதி தே பஞ்ஹே புச்ச²தீ’’தி.
ப⁴ண்ட³கந்தி ஸாபதேய்யம், ஸந்தகந்தி அத்தோ². கம்முனா தா³தப்³ப³ம் ஆதி³யந்தீதி கம்மதா³யாதா³, அத்தனா கதூபசிதகம்மப²லபா⁴கீ³தி அத்தோ². தம் பன கம்மதா³யஜ்ஜம் காரணோபசாரேன வத³ந்தோ, ‘‘கம்மம் ஏதேஸம் தா³யஜ்ஜம் ப⁴ண்ட³கந்தி அத்தோ²’’தி ஆஹ – யதா² ‘‘குஸலானம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீ’’தி (தீ³. நி. 3.80). யவதி ப²லம் ஸபா⁴வதோ பி⁴ன்னம்பி அபி⁴ன்னம் விய மிஸ்ஸிதம் ஹோதி, ஏதேனாதி யோனீதி ஆஹ – ‘‘கம்மம் ஏதேஸம் யோனி காரண’’ந்தி. மமத்தவஸேன ப³ஜ்ஜ²தி ஸம்ப³ஜ்ஜ²தீதி ப³ந்து⁴, ஞாதி ஸாலோஹிதோ ச. கம்மம் பன ஏகந்தஸம்ப³ந்த⁴மேவாதி ஆஹ – ‘‘கம்மம் ஏதேஸம் ப³ந்தூ⁴’’தி. பதிட்டா²தி அவஸ்ஸயோ. கம்மஸதி³ஸோ ஹி ஸத்தானம் அவஸ்ஸயோ நத்தி², அஞ்ஞோ கோசி இஸ்ஸரோ ப்³ரஹ்மா வா ந கரோதி தாதி³ஸம் கத்தும் ஸஜ்ஜிதும் அஸமத்த²பா⁴வதோ. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாயம் வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். கம்மமேவாதி கஸ்மா அவதா⁴ரிதம், நனு கிலேஸாபி ஸத்தானம் ஹீனபணீதபா⁴வகாரணம், ந கேவலந்தி? ஸச்சமேதம், கிலேஸபயோகே³ன விபாகவட்டம் நிப்³ப³த்தம் கம்மபவத்திதமேவாதி கத்வா வுத்தம். ‘‘கதி²தஸ்ஸ அத்த²ம் ந ஸஞ்ஜானாஸீ’’தி ஸங்கே²பதோ வத்வா நனு ப⁴க³வா மஹாகாருணிகோ பரேஸம் ஞாபனத்த²மேவ த⁴ம்மம் தே³ஸேதீதி ஆஹ – ‘‘மானனிஸ்ஸிதோ கிரேஸா’’திஆதி³.
290. ஸமத்தேனாதி பரியத்தேன, யதா² தம் ப²லம் தா³தும் ஸமத்த²ம் ஹோதி, ஏவம் கதேன, உபசிதேனாதி அத்தோ². தாதி³ஸம் பன அத்தனோ கிச்சே அனூனம் நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பரிபுண்ணேனா’’தி. ஸமாதி³ன்னேனாதி ஏத்த² ஸமாதா³னம் நாம தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி க³ஹணம் பராமஸனந்தி ஆஹ – ‘‘க³ஹிதேன பராமட்டே²னா’’தி. படிபஜ்ஜதி ஏதாய ஸுக³திது³க்³க³தீதி படிபதா³, கம்மம். ததா² ஹி தம் ‘‘கம்மபதோ²’’தி வுச்சதி.
ஏஸாதி படிபதா³. து³ப்³ப³லம் உபகா⁴தகமேவ ஸியாதி உபபீளகஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ப³லவகம்மேனா’’திஆதி³ வுத்தம். ப³லவகம்மேனாதி புஞ்ஞகம்மேன. வத³தி நாமாதி வத³ந்தோ விய ஹோதி. நிப்³ப³த்தாபேய்யந்தி கஸ்மா வுத்தம், நனு உபபீளகஸபா⁴வம் கம்மம் ஜனகஸபா⁴வம் ந ஹோதீதி? ஸப்³ப³மேதம் பரிகப்பனவசனம், யதா² மனுஸ்ஸா பச்சத்தி²கம் படிபக்க²ம் கிஞ்சி காதும் அஸமத்தா²பி கேசி ஆலம்ப³னவஸேன ஸமத்தா² விய அத்தானம் த³ஸ்ஸேந்தி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ந்தி கேசி. அபரே பன ப⁴ணந்தி – யஸ்ஸித³ம் கம்மஸ்ஸவிபாகம் பீளேதி, ஸசே தஸ்மிம் அனோகாஸே ஏவ ஸயம் விபச்சிதும் ஓகாஸம் லபே⁴ய்ய, அபாயேஸு ஏவ தம்ஸமங்கி³புக்³க³லம் நிப்³ப³த்தாபேய்ய, யஸ்மா தம் கம்மம் ப³லவம் ஹுத்வா அவஸேஸபச்சயஸமவாயேன விபச்சிதும் ஆரத்³த⁴ம், தஸ்மா இதரம் தஸ்ஸ விபாகம் விபா³தே⁴ந்தம் உபபீளகம் நாம ஜாதம். ஏதத³த்த²மேவ சேத்த² ‘‘ப³லவகம்மேன நிப்³ப³த்த’’ந்தி ப³லவக்³க³ஹணம் கதம். கிச்சவஸேன ஹி நேஸம் கம்மானம் ஏதா ஸமஞ்ஞா, யதி³த³ம் உபபீளகம் உபச்சே²த³கம் ஜனகம் உபத்த²ம்ப⁴கந்தி, ந குஸலானி விய உபத்த²ம்பா⁴னி ஹோந்தி நிப்³ப³த்தத்தா²ய. பீளேத்வாதி விஹேடே²த்வா படிகா⁴டனாதி³வஸேன உச்சு²தேலயந்தாத³யோ விய உச்சு²திலாதி³கே விபா³தே⁴த்வா. நிரோஜந்தி நித்தேஜம். நியூஸந்தி நிரஸம். கஸடந்தி நிஸ்ஸாரம். பரிஸ்ஸயந்தி உபத்³த³வம்.
இதா³னி பரிஸ்ஸயஸ்ஸ உபனயனாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தேன தத்த², ‘‘தா³ரகஸ்ஸா’’திஆதி³ம் வத்வா போ⁴கா³னம் வினாஸனாகாரம் த³ஸ்ஸேதும், புன ‘‘தா³ரகஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். கும்ப⁴தோ³ஹனாதி கும்ப⁴பூரகீ²ரா. கோ³மண்ட³லேதி கோ³யூதே².
அட்டு²ஸப⁴க³மனம் கத்வாதி அட்ட²உஸப⁴ப்பமாணம் பதே³ஸம் பச்சத்தி²கம் உத்³தி³ஸ்ஸ த⁴னுக்³க³ஹோ அனுயாயிம் கத்வா. தந்தி ஸரம். அஞ்ஞோதி பச்சத்தி²கோ. தத்தே²வ பாதேய்ய அச்சாஸன்னம் கத்வா ஸரஸ்ஸ கி²த்தத்தா. வாளமச்சோ²த³கந்தி மகராதி³வாளமச்ச²வந்தம் உத³கம்.
படிஸந்தி⁴னிப்³ப³த்தகம் கம்மம் ஜனககம்மம் நாம பரிபுண்ணவிபாகதா³யிபா⁴வதோ, ந பவத்திவிபாகமத்தனிப்³ப³த்தகம். போ⁴க³ஸம்பதா³தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆரோக்³யஸம்பதா³தி³-பரிவாரஸம்பதா³தீ³னி க³ண்ஹாதி. ந தீ³கா⁴யுகதாதீ³னி ஹி அப்பாயுகதாஸம்வத்தனிகேன கம்முனா நிப்³ப³த்தானி; அஞ்ஞம் தீ³கா⁴யுகதாகரணேன உபத்த²ம்பே⁴தும் ஸக்கோதி; ந அதிது³ப்³ப³ண்ணம் அப்பேஸக்க²ம் நீசகுலீனம் து³ப்பஞ்ஞம் வா வண்ணவந்ததாதி³வஸேன. ததா² ஹி வக்க²தி, ‘‘இமஸ்மிம் பன பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனே’’திஆதி³, தம் பன நித³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
புரிமானீதி உபபீளகோபச்சே²த³கானி. உபபீளகுபகா⁴தா நாம குஸலவிபாகபடிபா³ஹகாதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘த்³வே அகுஸலானேவா’’தி வுத்தம். உபத்த²ம்ப⁴கம் குஸலமேவாதி ஏத்த² யதா² ஜனகம் உப⁴யஸபா⁴வம், ஏவம் இதரேஸம்பி உப⁴யஸபா⁴வதாய வுச்சமானாய ந கோசி விரோதோ⁴. தே³வத³த்தாதீ³னஞ்ஹி நாகா³தீ³னம் இதோ அனுப்பவச்சி²தானம் பேதாதீ³னஞ்ச நரகாதீ³ஸு அகுஸலகம்மவிபாகஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴னுபபீளனுபகா⁴தனானி ந ந ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவஞ்ச கத்வா யா ஹேட்டா² ப³ஹூஸு ஆனந்தரியேஸு ஏகேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ இதரேஸம் தஸ்ஸ அனுப³லப்பதா³யிதா வுத்தா, ஸாபி ஸமத்தி²தா ஹோதி. யஸ்மிஞ்ஹி கம்மே கதே ஜனகனிப்³ப³த்தம் குஸலப²லம் வா அகுஸலப²லம் வா ப்³யாதி⁴தா⁴துஸமதாதி³னிமித்தம் விபா³தீ⁴யதி, தமுபத்த²ம்ப⁴கம். யஸ்மிம் பன கதே ஜாதிஸமத்த²ஸ்ஸ படிஸந்தி⁴யம் பவத்தியஞ்ச விபாககடத்தாரூபானம் உப்பத்தி ஹோதி, தம் ஜனகம். யஸ்மிம் பன கதே அஞ்ஞேன ஜனிதஸ்ஸ இட்ட²ஸ்ஸ வா அனிட்ட²ஸ்ஸ வா ப²லஸ்ஸ விபா³தா⁴விச்சே²த³பச்சயானுப்பத்தியா உபப்³ரூஹனபச்சயுப்பத்தியா ச ஜனகஸாமத்தி²யானுரூபம் பரிவுத்திசிரதரபப³ந்தா⁴ ஹோதி, ஏதம் உபத்த²ம்ப⁴கம். ததா² யஸ்மிம் கதே ஜனகனிப்³ப³த்தம் குஸலப²லம் அகுஸலப²லம் வா ப்³யாதி⁴தா⁴துஸமதாதி³னிமித்தம் விபா³தீ⁴யதி, தம் உபபீளகம். யஸ்மிம் பன கதே ஜனகஸாமத்தி²யவஸேன சிரதரபப³ந்தா⁴ரஹம்பி ஸமானம் ப²லம் விச்சே²த³கபச்சயுப்பத்தியா விச்சி²ஜ்ஜதி, தம் உபகா⁴தகந்தி அயமேத்த² ஸாரோ.
தத்தா²தி தேஸு கம்மேஸு. உபச்சே²த³ககம்மேனாதி ஆயுனோ உபகா⁴தககம்மேன. ஸ்வாயமுபகா⁴தகபா⁴வோ த்³விதா⁴ இச்சி²தப்³போ³தி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பாணாதிபாதினா’’திஆதி³ வுத்தம். ந ஸக்கோதி பாணாதிபாதகம்முனா ஸந்தானஸ்ஸ ததா²பி⁴ஸங்க²தத்தா. யஸ்மிஞ்ஹி ஸந்தானே நிப்³ப³த்தம், தஸ்ஸ தேன அபி⁴ஸங்க²ததா அவஸ்ஸம் இச்சி²தப்³பா³ தத்தே²வ தஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ வினிப³ந்த⁴னதோ. ஏதேன குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஆயூஹனக்க²ணேயேவ பாணாதிபாதோ தாதி³ஸம் ஸாமத்தி²யுபகா⁴தம் கரோதீதி த³ஸ்ஸேதி, ததோ கம்மம் அப்பப²லம் ஹோதி. ‘‘தீ³கா⁴யுகா’’திஆதி³னா உபகா⁴தஸாமத்தி²யேன கே²த்தே உப்பன்னஸஸ்ஸம் விய உபபத்தினியாமகா த⁴ம்மாதி த³ஸ்ஸேதி. உபபத்தி நியதவிஸேஸே விபச்சிதும் ஓகாஸே கரோந்தே ஏவ குஸலகம்மே ஆகட்³டி⁴யமானபடிஸந்தி⁴கம் பாணாதிபாதகம்மம் அப்பாயுகத்தா²ய நியமேதீதி ஆஹ – ‘‘படிஸந்தி⁴மேவ வா நியாமேத்வா அப்பாயுகம் கரோதீ’’தி. பாணாதிபாதசேதனாய அச்சந்தகடுகவிபாகத்தா ஸன்னிட்டா²னசேதனாய நிரயே நிப்³ப³த்ததி தஸ்ஸா அத்த²ஸ்ஸ கீ²ணாபா⁴வதோ; இதரே பன ந ததா² பா⁴ரியாதி ஆஹ – ‘‘புப்³பா³…பே… ஹோதீ’’தி. இத⁴ பன யம் ஹேட்டா² வுத்தஸதி³ஸம், தம் வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம்.
மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸபரிஸ்ஸயாதி மானுஸகா அமானுஸகா ச உபத்³த³வா. புரதோதி புப்³ப³த்³வாரதோ. பச்ச²தோதி பச்சி²மவத்து²தோ. பவட்டமானாதி பரிஜனஸ்ஸ, தே³வதானம் வா தே³ஸேன பவட்டமானா. பரேஹீதி புராதனேஹி பரேஹி. ஸம்முகீ²பா⁴வந்தி ஸாமிபா⁴வவஸேன பச்சக்க²த்தம். ஆஹரித்வா தே³ந்தி இணாயிகா. கம்மந்தாதி வணிஜ்ஜாதி³கம்மானி. அபாணாதிபாதகம்மந்தி பாணாதிபாதஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தம் கம்மம்; பாணாதிபாதா விரதிவஸேன பவத்திதகம்மந்தி அத்தோ². தீ³கா⁴யுகஸம்வத்தனிகம் ஹோதி விபாகஸ்ஸ கம்மஸரிக்க²பா⁴வதோ. இமினா நயேனாதி இமினா அப்பாயுகதீ³கா⁴யுகஸம்வத்தனிகேஸு கம்மேஸு யதா²வுத்தேன தம் ஸம்வத்தனிகவிபா⁴வனனயேன.
விஹேட²னகம்மாதீ³னிபீதி பி-ஸத்³தே³ன கோத⁴இஸ்ஸாமனகமச்சே²ரத²த்³த⁴அவித்³த³ஸுபா⁴வவஸேன பவத்திதகம்மானி ஸங்க³ண்ஹாதி. ததே²வாதி யதா² பாணாதிபாதகம்மம் அத்த²தோ ஏவம் வத³தி நாமாதி வுத்தம், ததே²வ வத³மானானி விய. ‘‘யம் யதே³வாதிபத்தே²ந்தி, ஸப்³ப³மேதேன லப்³ப⁴தீ’’தி (கு². பா. 8.10) வசனதோ யதா² ஸப்³ப³குஸலம் ஸப்³பா³ஸம் ஸம்பத்தீனம் உபனிஸ்ஸயோ, ஏவம் ஸப்³ப³ம் அகுஸலம் ஸப்³பா³ஸம் விபத்தீனம் உபனிஸ்ஸயோதி, ‘‘உபபீளனேன நிப்³போ⁴க³தம் ஆபாதே³த்வா’’திஆதி³ வுத்தம். ததா² ஹி பாணாதிபாதகம்மவஸேனபி அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோ. அவிஹேட²னாதீ³னீதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன அக்கோத⁴ன-அனிஸ்ஸாமன-தா³ன-அனதிமான-வித்³த³ஸுபா⁴வேன பவத்தகம்மானி ஸங்க³ண்ஹாதி.
293. இஸ்ஸா மனோ ஏதஸ்ஸாதி இஸ்ஸாமனகோதி ஆஹ ‘‘இஸ்ஸாஸம்பயுத்தசித்தோ’’தி. உபக்கோஸந்தோதி அக்கோஸவத்தூ²ஹி அக்கோஸந்தோ. இஸ்ஸம் ப³ந்த⁴தீதி இஸ்ஸம் அனுப³ந்த⁴தி இஸ்ஸாஸஹிதமேவ சித்தம் அனுபவத்தேதி. அப்பேஸக்கோ²தி அப்பானுபா⁴வோ அப்பஞ்ஞாதோ. தேனாஹ ‘‘ந பஞ்ஞாயதீ’’தி. ஸா பனஸ்ஸ அப்பானுபா⁴வதா பரிவாராபா⁴வேன பாகடா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அப்பபரிவாரோ’’தி.
294. மச்ச²ரியவஸேன ந தா³தா ஹோதீதி ஸப்³ப³ஸோ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வேன ந தா³தா ந ஹோதி. அமச்ச²ரீ ஹி புக்³க³லோ ஸதி தே³ய்யத⁴ம்மே யதா²ரஹம் தே³தியேவ.
295. அபி⁴வாதே³தப்³ப³ம் கே²த்தவஸேன மத்த²கப்பத்தம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘பு³த்³த⁴ம் வா’’திஆதி³ வுத்தம். அஞ்ஞேபி மாதுபிதுஜேட்ட²பா⁴தராத³யோ அபி⁴வாத³னாதி³அரஹா ஸந்தி, தேஸு த²த்³தா⁴தி³வஸேன கரணம் நீசகுலஸம்வத்தனிகமேவ. ந ஹி பவத்தே ஸக்கா காதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேன பவத்திவிபாகதா³யினோ கம்மஸ்ஸ விஸயோ ஏஸோதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘படிஸந்தி⁴மேவ பனா’’திஆதி³.
296. அபரிபுச்ச²னேனாதி அபரிபுச்சா²மத்தேன நிரயே ந நிப்³ப³த்ததி; அபரிபுச்சா²ஹேது பன கத்தப்³பா³கரணாதீ³ஹி ஸியா நிரயனிப்³ப³த்தீதி பாளியம், ‘‘ந பரிபுச்சி²தா ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘அபரிபுச்ச²கோ பனா’’திஆதி³மாஹ. யதா²னுஸந்தி⁴ம் பாபேஸீதி தே³ஸனம் யதா²னுஸந்தி⁴னிட்டா²னம் பாபேஸி. ஸேஸம் வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
சூளகம்மவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.