1. சூளஸுஞ்ஞதஸுத்தவண்ணனா

176. காலபரிச்சே²த³ம் கத்வாதி ஸமாபஜ்ஜந்தேஹி நாம காலபரிச்சே²தோ³ காதப்³போ³. தே²ரோ பன ப⁴க³வதோ வத்தகரணத்த²ம் காலபரிச்சே²த³ம் கரோதி, ‘‘ஏத்தகே காலே வீதிவத்தே இத³ம் நாம ப⁴க³வதோ காதப்³ப³’’ந்தி. ஸோ தத்த²கம்யேவ ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²தி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘காலபரிச்சே²த³ம் கத்வா’’தி. ஸுஞ்ஞதாப²லஸமாபத்திம் அப்பேத்வாதி ஏதேன இதரே, ‘‘ந ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீ ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜந்தீ’’தி வத³ந்தி, தம் வாத³ம் படிஸேதே⁴தி. ஸுஞ்ஞதோதி அத்தஸுஞ்ஞதோ ச நிச்சஸுஞ்ஞதோ ச ஸங்கா²ரா உபட்ட²ஹிம்ஸு. ஸேக்கா²னஞ்ஹி ஸுஞ்ஞதாபடிவேதோ⁴ பாதே³ஸிகோ ஸுப⁴ஸுக²ஸஞ்ஞானம் அப்பஹீனத்தா, தஸ்மா ஸோ தே²ரோ ஸுஞ்ஞதாகத²ம் ஸோதுகாமோ ஜாதோ. து⁴ரேன து⁴ரம் பஹரந்தேன வியாதி ரத²து⁴ரேன ரத²து⁴ரம் பஹரந்தேன விய கத்வா உஜுகமேவ ஸுஞ்ஞதா…பே… வத்து²ம் ந ஸக்காதி யோஜனா. ஏகம் பத³ந்தி ஏகம் ஸுஞ்ஞதாபத³ம்.

புப்³பே³பாஹந்திஆதி³னா ப⁴க³வா பட²மபோ³தி⁴யம்பி அத்தனோ ஸுஞ்ஞதாவிஹாரபா³ஹுல்லம் பகாஸேதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பட²மபோ³தி⁴யம்பீ’’தி ஆஹ. ஏகோதிஆதி³ தே²ரஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதாகதா²ய பா⁴ஜனபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸோதுந்தி அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா ஸோதும்பி. உக்³க³ஹேதும்பிதி யதா²பூ⁴தம் த⁴ம்மம் தா⁴ரணபரிபுச்சா²பரிசயவஸேன ஹத³யேன உக்³க³ஹிதம் ஸுவண்ணபா⁴ஜனே பக்கி²த்தஸீஹவஸா விய அவினட்டே² காதும்பி. கதே²தும்பீதி வித்தா²ரேன பரேஸம் த³ஸ்ஸேதும்பி ஸக்கா. தத்தா²தி மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. கட்ட²ரூபபோத்த²கரூபசித்தரூபவஸேன கதாதி த²ம்பா⁴தீ³ஸு உத்திரித்வா கதானம் கட்ட²ரூபானம், நிய்யூஹாதீ³ஸு படிமாவஸேன ரசிதானம் போத்த²கரூபானம், ஸித்திபஸ்ஸே சித்தகம்மவஸேன விரசிதானம் சித்தரூபானஞ்ச கதா நிட்ட²பிதா. வேஸ்ஸவணமந்தா⁴தாதீ³னந்தி படிமாரூபேன கதானம் வேஸ்ஸவணமந்தா⁴துஸக்காதீ³னம். சித்தகம்மவஸேனாதி ஆராமாதி³சித்தகம்மவஸேன. ஸண்டி²தம்பீதி அவயவபா⁴வேன ஸண்டி²தம் ஹுத்வா டி²தம்பி. ஜிண்ணபடிஸங்க²ரணத்த²ந்தி ஜிண்ணானம் நிய்யூஹகூடாகா³ரபாஸாதா³வயவானம் அபி⁴ஸங்க²ரணத்தா²ய தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே ரஹஸ்ஸஸஞ்ஞாணேன ட²பிதம். ‘‘பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் கிச்சே வினியுஞ்ஜனவஸேன பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ஸ்ஸ. ஏதம் வுத்தந்தி, ‘‘அயம் மிகா³ரமாதுபாஸாதோ³ ஸுஞ்ஞோ’’திஆதி³கம் வுத்தம்.

நிச்சந்தி ஸப்³ப³காலம் ரத்திஞ்ச தி³வா ச. ஏகபா⁴வம் ஏகம் அஸுஞ்ஞதந்தி பச்சத்தே உபயோக³வசனம், ஏகத்தம் ஏகோ அஸுஞ்ஞதோதி அத்தோ². கா³மோதி பவத்தனவஸேனாதி கே³ஹஸன்னிவேஸவீதி²சச்சரஸிங்கா⁴டகாதி³கே உபாதா³ய கா³மோதி லோகுப்பத்திவஸேன. கிலேஸவஸேனாதி தத்த² அனுனயபடிக⁴வஸேன. ஏஸேவ நயோதி இமினா ‘‘பவத்தவஸேன வா கிலேஸவஸேன வா உப்பன்னம் மனுஸ்ஸஸஞ்ஞ’’ந்தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. ஏத்த² ச யதா² கா³மக்³க³ஹணேன க⁴ராதி³ஸஞ்ஞா ஸங்க³ஹிதா, ஏவம் மனுஸ்ஸக்³க³ஹணேன இத்தி²புரிஸாதி³ஸஞ்ஞா ஸங்க³ஹிதா. யஸ்மா ருக்கா²தி³கே படிச்ச அரஞ்ஞஸஞ்ஞா தத்த² பப்³ப³தவனஸண்டா³த³யோ அந்தோக³தா⁴, தஸ்மா தத்த² விஜ்ஜமானம்பி தம் விபா⁴க³ம் அக்³க³ஹேத்வா ஏகம் அரஞ்ஞம்யேவ படிச்ச அரஞ்ஞஸஞ்ஞம் மனஸி கரோதி. ஓதரதீதி அனுப்பவிஸதி. அதி⁴முச்சதீதி நிச்சி²னோதி. பவத்தத³ரதா²தி ததா²ரூபாய பஸ்ஸத்³தி⁴யா அபா⁴வதோ ஓளாரிகத⁴ம்மப்பவத்திஸித்³தா⁴ த³ரதா². கிலேஸத³ரதா²தி அனுனயபடிக⁴ஸம்ப⁴வா கிலேஸத³ரதா². து³தியபதே³தி ‘‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² மனுஸ்ஸஸஞ்ஞம் படிச்சா’’தி இமஸ்மிம் பதே³. மனஸிகாரஸந்ததாய, – ‘‘நாயம் புப்³பே³ விய ஓளாரிகா, த⁴ம்மப்பவத்தீ’’தி ஸங்கா²ரத³ஸ்ஸனத³ரதா²னம் ஸுகு²மதா ஸல்லஹுகதா ச சரிதத்தா²தி ஆஹ ‘‘பவத்தத³ரத²மத்தா அத்தீ²’’தி.

யம் கிலேஸத³ரத²ஜாதம், தம் இமிஸ்ஸா த³ரத²ஸஞ்ஞாய ந ஹோதீதி யோஜனா. பவத்தத³ரத²மத்தம் அவஸிட்ட²ம் ஹோதி, விஜ்ஜமானமேவ அத்தி² இத³ந்தி பஜானாதீதி யோஜனா. ஸுஞ்ஞதா நிப்³ப³த்தீதி ஸுஞ்ஞதந்தி பவத்தி. ஸுஞ்ஞதா ஸஹசரிதஞ்ஹி ஸுஞ்ஞம், இத⁴ ஸுஞ்ஞதாதி வுத்தா.

177. அஸ்ஸாதி ப⁴க³வதோ ஏவம் இதா³னி வுச்சமானாகாரேன சித்தப்பவத்தி அஹோஸி. அச்சந்தஸுஞ்ஞதந்தி ‘‘பரமானுத்தர’’ந்தி வுத்தம் அரஹத்தம் தே³ஸேஸ்ஸாமீதி. அரஞ்ஞஸஞ்ஞாய விஸேஸானதி⁴க³மனதோதி, ‘‘அரஞ்ஞம் அரஞ்ஞ’’ந்தி மனஸிகாரேன ஜா²னாதி³விஸேஸஸ்ஸ அதி⁴க³மாபா⁴வதோ, ‘‘பத²வீ’’தி மனஸிகாரேன விஸேஸாதி⁴க³மனதோ. இதா³னி தமேவத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏவம் ஸந்தேதி ஏவம் வபிதே ஸாலிஆத³யோ ஸம்பஜ்ஜந்தி. து⁴வஸேவனந்தி நியதஸேவனம் பாரிஹாரியகம்மட்டா²னம். படிச்சாதி ஏத்த² ‘‘ஸம்பூ⁴த’’ந்தி வசனஸேஸோ இச்சி²தோதி ஆஹ ‘‘படிச்ச ஸம்பூ⁴த’’ந்தி. பத²விம் படிச்ச ஸம்பூ⁴தா ஹி ஸஞ்ஞாதி.

பத²வீகஸிணே ஸோ பத²வீஸஞ்ஞீ ஹோதி, ந பகதிபத²வியம். தஸ்ஸாதி பத²வீகஸிணஸ்ஸ. தேஹீதி க³ண்டா³தீ³ஹி. ஸுட்டு² விஹதந்தி யதா² வலீனம் லேஸோபி ந ஹோதி, ஏவம் ஸம்மதே³வ ஆகோடிதம். நதீ³தளாகாதீ³னம் தீரப்பதே³ஸோ உத³கஸ்ஸ ஆகரட்டே²ன கூலம், உன்னதபா⁴வதோ உக்³க³தம் கூலம் வியாதி உக்கூலம், பூ⁴மியா உச்சட்டா²னம். விக³தம் கூலந்தி விக்கூலம், நீசட்டா²னம். தேனாஹ ‘‘உச்சனீச’’ந்தி. ஏகம் ஸஞ்ஞந்தி ஏகம் பத²வீதிஸஞ்ஞம்யேவ.

182. ஸதிபி ஸங்கா²ரனிமித்தவிரஹே யாதி³ஸானம் நிமித்தானம் அபா⁴வேன ‘‘அனிமித்த’’ந்தி வுச்சதி, தானி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘நிச்சனிமித்தாதி³விரஹிதோ’’தி வுத்தம். சதுமஹாபூ⁴திகம் சதுமஹாபூ⁴தனிஸ்ஸிதம். ஸளாயதனபடிஸம்யுத்தம் சக்கா²யதனாதி³ஸளாயதனஸஹிதம்.

183. விபஸ்ஸனாய படிவிபஸ்ஸனந்தி த⁴ம்மானஞ்ச புன விபஸ்ஸனம். இதா⁴தி அத்தனோ பச்சக்க²பூ⁴தயதா²தி⁴க³தமக்³க³ப²லம் வத³தீதி ஆஹ – ‘‘அரியமக்³கே³ சேவ அரியப²லே சா’’தி. உபாதி³ஸேஸத³ரத²த³ஸ்ஸனத்த²ந்தி ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸுபதி⁴யா பஹீனாய க²ந்தோ⁴பதி⁴ அவிஸிட்டா², தப்பச்சயா த³ரதா² உபாதி³ஸேஸத³ரதா², தம் த³ஸ்ஸனத்த²ம். யஸ்மா விஸயதோ கா³மஸஞ்ஞா ஓளாரிகா, மனுஸ்ஸஸஞ்ஞா ஸுகு²மா, தஸ்மா மனுஸ்ஸஸஞ்ஞாய கா³மஸஞ்ஞம் நிவத்தேத்வா. யஸ்மா பன மனுஸ்ஸஸஞ்ஞாபி ஸபா⁴க³வத்து²பரிக்³க³ஹதோ ஓளாரிகா, ஸபா⁴க³வத்து²தோ அரஞ்ஞஸஞ்ஞா ஸுகு²மா, தஸ்மா அரஞ்ஞஸஞ்ஞாய மனுஸ்ஸஸஞ்ஞம் நிவத்தேத்வா. பத²வீஸஞ்ஞாதி³னிவத்தனே காரணம் ஹேட்டா² ஸுத்தந்தரேஸு ச வுத்தமேவ. அனுபுப்³பே³னாதி மக்³க³ப்படிபாடியா. நிச்சஸாராதீ³னம் ஸப்³ப³ஸோ அவத்து²தாய அச்சந்தமேவ ஸுஞ்ஞத்தா அச்சந்தஸுஞ்ஞதா.

184. ஸுஞ்ஞதப²லஸமாபத்திந்தி ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²ஸ்ஸ ப²லபூ⁴தத்தா, ஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனாய வஸேன ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா ச ஸுஞ்ஞதப²லஸமாபத்திந்தி லத்³த⁴னாமம் அரஹத்தப²லஸமாபத்திம். யஸ்மா அதீதே பச்சேகஸம்பு³த்³தா⁴ அஹேஸும், அனாக³தே ப⁴விஸ்ஸந்தி, இதா³னி பன பு³த்³த⁴ஸாஸனஸ்ஸ த⁴ரமானத்தா பச்சேகபு³த்³தா⁴ ந வத்தந்தி, தஸ்மா பச்சேகபு³த்³த⁴க்³க³ஹணம் அகத்வா, ‘‘ஏதரஹிபி பு³த்³த⁴பு³த்³த⁴ஸாவகஸங்கா²தா’’இச்சேவ வுத்தம். ந ஹி பு³த்³த⁴ஸாஸனே த⁴ரந்தே பச்சேகபு³த்³தா⁴ ப⁴வந்தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

சூளஸுஞ்ஞதஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.