2. ரட்ட²பாலஸுத்தவண்ணனா

293. தூ²லமேவ து²ல்லம், து²ல்லா விபுலா மஹந்தா கோட்டா² ஜாதா இமஸ்ஸாதி து²ல்லகோட்டி²கந்தி ஓத³னபூபபஹூதவஸேன லத்³த⁴னாமோ நிக³மோ. அட்ட²கதா²யம் பன து²ல்லகோட்ட²ந்தி அத்தோ² வுத்தோ. தேன பாளியம் இக-ஸத்³தே³ன பத³வட்³ட⁴னம் கதந்தி த³ஸ்ஸேதி.

294. ரட்ட²பாலோதி இத³ம் தஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ நாமம். பவேணிவஸேன ஆக³தகுலவம்ஸானுக³தந்தி ஸமுதா³க³மதோ பட்டா²ய த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கஸ்மா ரட்ட²பாலோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸந்தா⁴ரேதுந்தி வினாஸனதோ புப்³பே³ யாதி³ஸம், ததே²வ ஸம்மதே³வ தா⁴ரேதும் ஸமத்தோ². ஸத்³தா⁴தி கம்மப²லஸத்³தா⁴ய ஸம்பன்னா. ஸாமணேரம் தி³ஸ்வாதி ஸிக்கா²காமதாய ஏதத³க்³கே³ ட²பியமானம் தி³ஸ்வா.

ஸஹ ரஞ்ஞாதி ஸராஜிகம், ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் ராஜபரிஸம். சாதுவண்ணந்தி ப்³ராஹ்மணாதி³சதுவண்ணஸமுதா³யம். போஸேதுந்தி வத்³தே⁴தும் தா³னாதீ³ஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி ஸங்க³ண்ஹிதும். யம் குலம். பஹோஸ்ஸதீதி ஸக்கி²ஸ்ஸதி.

தேன தேன மே உபபரிக்க²தோதி ‘‘காமா நாமேதே அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா, அட்டி²கங்கலூபமா’’தி (ம. நி. 1.234; பாசி. 417; மஹானி. 3, 6) ச ஆதி³னா யேன யேன ஆகாரேன காமேஸு ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம், தப்³பி³பரியாயதோ நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் கு³ணம் பகாஸேந்தம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, தேன தேன பகாரேன உபபரிக்க²தோ வீமம்ஸந்தஸ்ஸ மய்ஹம் ஏவம் ஹோதி ஏவம் உபட்டா²தி. ஸிக்க²த்தயப்³ரஹ்மசரியந்தி அதி⁴ஸீலாதி³ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹம் ஸேட்ட²சரியம். அக²ண்டா³தி³பா⁴வாபாத³னேன அக²ண்ட³ம் லக்க²ணவசனஞ்ஹேதம். கஞ்சிபி ஸிக்கே²கதே³ஸம் அஸேஸேத்வா ஏகந்தேனேவ பரிபூரேதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிபுண்ணம். சித்துப்பாத³மத்தம்பி ஸம்கிலேஸமலம் அனுப்பாதே³த்வா அச்சந்தமேவ விஸுத்³த⁴ம் கத்வா பரிஹரிதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம். ததோ ஏவ ஸங்க²ம் விய லிகி²தந்தி ஸங்க²லிகி²தம். தேனாஹ ‘‘லிகி²தஸங்க²ஸதி³ஸ’’ந்தி. தா³டி²காபி மஸ்ஸுக்³க³ஹணேனேவ க³ஹேத்வா ‘‘மஸ்ஸு’’த்வேவ வுத்தம், உத்தராத⁴ரமஸ்ஸுந்தி அத்தோ². கஸாயேன ரத்தானி காஸாயானி. அனனுஞ்ஞாதம் புத்தம் ந பப்³பா³ஜேதி ‘‘மாதாபிதூனம் லோகியமஹாஜனஸ்ஸ சித்தஞ்ஞத²த்தம் மா ஹோதூ’’தி. ததா² ஹி ஸுத்³தோ⁴த³னமஹாராஜஸ்ஸ ததா² வரோ தி³ன்னோ.

295. பியாயிதப்³ப³தோ பியோதி ஆஹ ‘‘பீதிஜனகோ’’தி. மனஸ்ஸ அப்பாயனதோ மனாபோதி ஆஹ ‘‘மனவட்³ட⁴னகோ’’தி. ஸுகே²தி⁴தோ தருணதா³ரககாலே. ததோ பரஞ்ச ஸப்பிகீ²ராதி³ஸாது³ரஸமனுஞ்ஞபோ⁴ஜனாதி³ஆஹாரஸம்பத்தியா ஸுக²பரிப⁴தோ. அத² வா த³ள்ஹப⁴த்திகதா⁴திஜனாதி³பரிஜனஸம்பத்தியா சேவ பரிச்ச²த³ஸம்பத்தியா ச உளாரபணீதஸுக²பச்சயூபஹாரேஹி ச ஸுகே²தி⁴தோ, அகிச்சே²னேவ து³க்க²ப்பச்சயவினோத³னேன ஸுக²பரிப⁴தோ. அஜ்ஜ²த்திகங்க³ஸம்பத்தியா வா ஸுகே²தி⁴தோ, பா³ஹிரங்க³ஸம்பத்தியா ஸுக²பரிப⁴தோ. கஸ்ஸசீதி உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனம், கிஞ்சீதி வுத்தம் ஹோதி, அயமேவ வா பாடோ². ததா² ஹி ‘‘அப்பமத்தகம்பி கலபா⁴க³ம் து³க்க²ஸ்ஸ ந ஜானாஸீ’’தி அத்தோ² வுத்தோ. ஏவம் ஸந்தேதி நனு மயம் ரட்ட²பால மரணாதீ³ஸு கேனசி உபாயேன அப்பதீகாரேன மரணேனபி தயா அகாமகாபி வினா ப⁴விஸ்ஸாம, ஏவம் ஸதி. யேனாதி யேன காரணேன. கிம் பனாதி ஏத்த² கிந்தி காரணத்தே² பச்சத்தவசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கேன பன காரணேனா’’தி.

296. பரிசாரேஹீதி பரிதோ தத்த² தத்த² யதா²ஸகம் விஸயேஸு சாரேஹி. தேனாஹ ‘‘இதோ சிதோ ச உபனேஹீ’’தி. பரிசாரேஹீதி வா ஸுகூ²பகரணேஹி அத்தானம் பரிசாரேஹி, அத்தனோ பரிசரணம் காரேஹி. ததா²பூ⁴தோ ச யஸ்மா லளந்தோ கீளந்தோ நாம ஹோதி, தஸ்மா ‘‘லளா’’திஆதி³ வுத்தம். நிச்சதா³னம் தா³னம் நாம, உபோஸத²தி³வஸாதீ³ஸு தா³தப்³ப³ம் அதிரேகதா³னம் பதா³னம் நாம. பவேணீரக்க²ணவஸேன வா தீ³யமானம் தா³னம் நாம, அத்தனாவ பட்ட²பேத்வா தீ³யமானம் பதா³னம் நாம. பசுரஜனஸாதா⁴ரணம் வா நாதிஉளாரம் தா³னம் நாம, அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் அதிஉளாரம் பதா³னம் நாம. உத்³த³ஸ்ஸேதப்³பா³தி உத்³த⁴ம் த³ஸ்ஸேதப்³பா³. குதோ உத்³த⁴ம் தே த³ஸ்ஸேதப்³பா³? பப்³ப³ஜிததோ உத்³த⁴ம் அத்தானம் மாதாபிதரோ த³ஸ்ஸேதப்³பா³, தேனாஹ ‘‘யதா²’’திஆதி³.

299. ப³லம் க³ஹேத்வாதி ஏத்த² ப³லக்³க³ஹணம் நாம காயப³லஸ்ஸ உப்பாத³னமேவாதி ஆஹ ‘‘காயப³லம் ஜனேத்வா’’தி. ஏவம் விஹரந்தோதி யதா² பாளியம் வுத்தம் ஏவம் ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ விஹரந்தோ. தஸ்மாதி யஸ்மா நேய்யோ, ந உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ, ந ச விபஞ்சிதஞ்ஞூ, தஸ்மா. சிரேன பப்³ப³ஜிதோ த்³வாத³ஸமே வஸ்ஸே அரஹத்தம் பாபுணி. யம் பன வுத்தம் பாளியம் ‘‘ந சிரஸ்ஸேவா’’தி, தம் ஸட்டி² வஸ்ஸானி ததோ அதி⁴கம்பி விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தே உபாதா³ய வுத்தம்.

ஸத்தத்³வாரகோட்ட²கஸ்ஸாதி ஸத்தக³ப்³ப⁴ந்தரத்³வாரகோட்ட²கஸீஸேன க³ப்³ப⁴ந்தரானி வத³தி. பஹராபேதீதி வயோவுட்³டா⁴னுரூபம் கப்பாபனாதி³னா அலங்காராபேதி. அந்தோஜாததாய ஞாதிஸதி³ஸீ தா³ஸீ ஞாதிதா³ஸீ. பூதிபா⁴வேனேவ லக்கி²தப்³போ³ தோ³ஸோ வா அபி⁴தோ³ஸோ, ஸோவ ஆபி⁴தோ³ஸிகோ, அபி⁴தோ³ஸம் வா பச்சூஸகாலம் க³தோ பத்தோ அதிக்கந்தோதி ஆபி⁴தோ³ஸிகோ. தேனாஹ ‘‘ஏகரத்தாதிக்கந்தஸ்ஸா’’திஆதி³. அபரிபோ⁴கா³ரஹோ பூதிபூ⁴தபா⁴வேன. அரியவோஹாரேனாதி அரியஸமுதா³சாரேன. அரியா ஹி மாதுகா³மம் ப⁴கி³னிவாதே³ன ஸமுதா³சரந்தி. நிஸ்ஸட்ட²பரிக்³க³ஹந்தி பரிச்சத்தாலயம். வத்தும் வட்டதீதி நிரபேக்க²பா⁴வதோ வுத்தம், இத⁴ பன விஸேஸதோ அபரிபோ⁴கா³ரஹத்தாவ வத்து²னோ. நிமீயதி ஸஞ்ஞாயதீதி நிமித்தம், ததா²ஸல்லக்கி²தோ ஆகாரோதி ஆஹ ‘‘ஆகாரம் அக்³க³ஹேஸீ’’தி.

300. க⁴ரம் பவிஸித்வாதி கே³ஹஸாமினியா நிஸீதி³தப்³ப³ட்டா²னபூ⁴தம் அந்தோகே³ஹம் பவிஸித்வா. ஆலபனேதி தா³ஸிஜனஸ்ஸ ஆலபனே. ப³ஹி நிக்க²மந்தாதி யதா²வுத்தஅந்தோகே³ஹதோ ப³ஹி நிக்க²மந்தியோ. க⁴ரேஸு ஸாலா ஹோந்தீதி க⁴ரேஸு ஏகமந்தே போ⁴ஜனஸாலா ஹோந்தி பாகாரபரிக்கி²த்தா ஸுஸம்விஹிதத்³வாரப³ந்தா⁴ ஸுஸம்மட்ட²வாலிகங்க³ணா.

அனோகப்பனம் அஸத்³த³ஹனம். அமரிஸனம் அஸஹனம். அனாக³தவசனம் அனாக³தஸத்³த³ப்பயோகோ³, அத்தோ² பன வத்தமானகாலிகோவ. தேனாஹ ‘‘பச்சக்க²ம்பீ’’தி. அரியித்³தி⁴யந்தி ‘‘படிகூலே அபடிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதீ’’தி (அ. நி. 5.144) ஏவம் வுத்தஅரியித்³தி⁴யம்.

பூதிகும்மாஸோ ச²ட்³ட³னீயத⁴ம்மோ தஸ்ஸ கே³ஹதோ லத்³தோ⁴பி ந தா³தப்³ப³யுத்தகோ தா³ஸிஜனேன தி³ன்னோதி ஆஹ ‘‘தே³ய்யத⁴ம்மவஸேன நேவ தா³னம் அலத்த²ம்ஹா’’தி. ‘‘இமேஹி முண்ட³கேஹீ’’திஆதி³னா நித்து²னனவசனேன பச்சக்கா²னம் அத்த²தோ லத்³த⁴மேவ, தஸ்ஸ பன உஜுகபா²ஸுஸமாசாரவஸேன அலத்³த⁴த்தா வுத்தம் ‘‘ந பச்சக்கா²ன’’ந்தி. தேனாஹ – ‘‘படிஸந்தா²ரவஸேன பச்சக்கா²னம்பி ந அலத்த²ம்ஹா’’தி. ‘‘நேவ தா³ன’’ந்திஆதி³ பச்சாஸீஸாய அக்க²ந்தியா ச வுத்தம் விய பசுரஜனோ மஞ்ஞேய்யாதி தன்னிவத்தனத்த²ம் அதி⁴ப்பாயமஸ்ஸ விவரிதும் ‘‘கஸ்மா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸுத்திகாபடிச்ச²ன்னந்தி ஸிப்பிகாச²தா³ஹி ச²ன்னம்.

உக்கட்ட²ஏகாஸனிகதாயாதி இத³ம் பூ⁴தகத²னமத்தம் தே²ரஸ்ஸ ததா²பா⁴வதீ³பனதோ. முது³கஸ்ஸபி ஹி ஏகாஸனிகஸ்ஸ யாய நிஸஜ்ஜாய கிஞ்சிமத்தம் போ⁴ஜனம் பு⁴த்தம், வத்தஸீஸேனபி ததோ வுட்டி²தஸ்ஸ புன பு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதி. தேனாஹ திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரோ ‘‘ஆஸனம் வா ரக்கே²ய்ய போ⁴ஜனம் வா’’தி. உக்கட்ட²ஸபதா³னசாரிகோதி புரதோ பச்ச²தோ ச ஆஹடபி⁴க்க²ம்பி அக்³க³ஹேத்வா ப³ஹித்³வாரே ட²த்வா பத்தவிஸ்ஸஜ்ஜனமேவ கரோதி. ஏதேனேவ தே²ரஸ்ஸ உக்கட்ட²பிண்ட³பாதிகபா⁴வோ தீ³பிதோ. தேனாஹ – ‘‘ஸ்வாதனாய பி⁴க்க²ம் நாம நாதி⁴வாஸேதீ’’தி. அத² கஸ்மா அதி⁴வாஸேஸீதி ஆஹ ‘‘மாது அனுக்³க³ஹேனா’’திஆதி³. பண்டி³தா ஹி மாதாபிதூனம் ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் வா காதப்³ப³ம் அனுக்³க³ஹம் அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா து⁴தங்க³ஸுத்³தி⁴கா ந ப⁴வந்தி.

301. பயுத்தந்தி வத்³தி⁴வஸேன பயோஜிதம், தத்³தி⁴தலோபம் கத்வா வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம் யதா² அஞ்ஞத்தா²பி ‘‘பிதாமஹம் த⁴னம் லத்³தா⁴, ஸுக²ம் ஜீவதி ஸஞ்சயோ’’தி. ஜேட்ட²கித்தி²யோதி பதா⁴னித்தி²யோ. இதோதி இமஸ்மிம் குலே அனுப⁴விதப்³ப³விப⁴வஸம்பத்திதோ. அஞ்ஞதோதி இமஸ்ஸ தி³ன்னத்தா அஞ்ஞஸ்மிம் குலே அனுப⁴விதப்³ப³ஸம்பத்திதோ.

302. சித்தவிசித்தந்தி கப்பனாய சேவ அரஹரூபேன அலங்காராதி³னா ச சித்திதஞ்சேவ விசித்திதஞ்ச. வணகாயந்தி வணபூ⁴தம் காயம். ஸமந்ததோ உஸ்ஸிதந்தி ஹேட்டி²மகாயவஸேன ஹேட்டா² உபரி ச ஸன்னிஸ்ஸிதம். நிச்சாதுரந்தி அபி⁴ண்ஹப்படிபீளிதம், ஸதா³ து³க்கி²தம் வா. ப³ஹுஸங்கப்பந்தி ராக³வத்து²பா⁴வேன அபி⁴ஜனேஹி ஹாவபா⁴வவிலாஸவஸேன, ஆமிஸவஸேன ச ஸோணஸிங்கா³லாதீ³ஹி ப³ஹூஹி ஸங்கப்பேதப்³ப³ம். டி²தீதி அவட்டா²னம் அவிபரிணாமோ நத்தி². தேனாஹ – ‘‘பி⁴ஜ்ஜனத⁴ம்மதாவ நியதா’’தி, பரிஸ்ஸவபா⁴வாபத்தி சேவ வினாஸபத்தி ச ஏகந்திகாதி அத்தோ².

சித்தகதம்பீதி க³ந்தா⁴தீ³ஹி சித்தகதம்பி. ரூபந்தி ஸரீரம்.

அலத்தககதாதி பிண்டி³அலத்தகேன ஸுவண்ணகதா. தேனாஹ ‘‘அலத்தகேன ரஞ்ஜிதா’’தி. சுண்ணகமக்கி²தந்தி தோ³ஸனீஹரணேஹி தாபத³ஹனாதீ³ஹி கதாபி⁴ஸங்கா²ரமுக²ம் கோ³ரோசனாதீ³ஹி ஓபா⁴ஸனகசுண்ணேஹி மக்கி²தம், தேனாஹ ‘‘ஸாஸபகக்கேனா’’திஆதி³.

ரஸோத³கேனாதி ஸரலனிய்யாஸரஸமிஸ்ஸேன உத³கேன. ஆவத்தனபரிவத்தே கத்வாதி ஆவத்தனபரிவத்தனவஸேன நதே கத்வா. அட்ட²பத³கரசனாயாதி பி⁴த்திகூடத்³த⁴சந்தா³தி³விபா⁴கா³ய அட்ட²பத³கரசனாய.

விரவமானேதி ‘‘அயம் பலாயதி, க³ண்ஹ க³ண்ஹா’’தி விரவமானே. ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணஓரோதே⁴தி வத்தப்³ப³ம்.

303. உஸ்ஸிதாய உஸ்ஸிதாயாதி குலவிப⁴வபா³ஹுஸச்சபஞ்ஞாஸம்பத்தியா உக்³க³தாய உக்³க³தாய. அபி⁴லக்கி²தோ உளாரபா⁴வேன.

304. பரிஜுஞ்ஞானீதி பரிஹானானி. யே ப்³யாதி⁴னா அபி⁴பூ⁴தா ஸத்தா ஜிண்ணகப்பா வயோஹானிஸத்தா விய ஹோந்தி, ததோ நிவத்தேந்தோ ‘‘ஜராஜிண்ணோ’’தி ஆஹ. வயோவுட்³டோ⁴, ந ஸீலாதி³வுட்³டோ⁴. மஹத்தம் லாதி க³ண்ஹாதீதி மஹல்லகோ, ஜாதியா மஹல்லகோ, ந விப⁴வாதி³னாதி ஜாதிமஹல்லகோ. த்³வத்திராஜபரிவத்தஸங்கா²தம் அத்³தா⁴னம் காலம் க³தோ வீதிவத்தோதி அத்³த⁴க³தோ. ததா² ச பட²மவயம் மஜ்ஜி²மவயஞ்ச அதீதோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அத்³தா⁴னம் அதிக்கந்தோ’’தி. ஜிண்ணாதி³பதே³ஹி பட²மவயமஜ்ஜி²மவயஸ்ஸ போ³தி⁴தத்தா அனுப்பத்ததாவிஸிட்டோ² வய-ஸத்³தோ³ ஓஸானவயவிஸயோதி ஆஹ ‘‘பச்சி²மவயம் அனுப்பத்தோ’’தி.

‘‘அப்பிச்சோ², அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸோ’’தி (அ. நி. 10.11) ஏவமாதீ³ஸு விய அப்ப-ஸத்³தோ³ அபா⁴வத்தோ²தி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘அப்பாபா³தோ⁴தி அரோகோ³, அப்பாதங்கோதி நித்³து³க்கோ²’’தி. அப்பத்தோ² வா இத⁴, தத்தா²பி அப்ப-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவஞ்ஹி ‘‘யோ ஹி, க³ஹபதி, இமம் பூதிகாயம் பரிஹரந்தோ முஹுத்தம்பி ஆரோக்³யம் படிஜானேய்ய கிமஞ்ஞத்ர பா³ல்யா’’தி (ஸம். நி. 3.1) ஸுத்தபத³ம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. விபச்சனம் விபாகோ, ஸோ ஏவ வேபாகோ. ஸமோ வேபாகோ ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி ஸமவேபாகினீ, தாய. தேனேவ ஸமவேபாகினிபா⁴வேன ஸப்³ப³ம்பி ஸம்மதே³வ க³ண்ஹாதி தா⁴ரேதீதி க³ஹணீ. க³ஹணிஸம்பத்தியா ஹி யதா²பு⁴த்தஆஹாரோ ஸம்மதே³வ ஜீரந்தோ ஸரீரே திட்ட²தி, நோ அஞ்ஞதா² பு⁴த்தபு⁴த்தோ ஆஹாரோ ஜீரதி க³ஹணியா திக்க²பா⁴வேன. ததே²வ திட்ட²தீதி பு⁴த்தாகாரேனேவ திட்ட²தி க³ஹணியா மந்த³பா⁴வதோ. ப⁴த்தச்ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதேவ பு⁴த்தஆஹாரஸ்ஸ ஸம்மா பரிணாமம் க³தத்தா. தேனேவாதி ஸமவேபாகினிபா⁴வேனேவ. பத்தானம் போ⁴கா³னம் பரிக்கி²யமானம் ந ஸஹஸா ஏகஜ்ஜ²ம்யேவ பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, அத² கோ² அனுக்கமேன, ததா² ஞாதயோபீதி ஆஹ ‘‘அனுபுப்³பே³னா’’தி. சா²தகப⁴யாதி³னாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ப்³யாதி⁴ப⁴யாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

305. உத்³தே³ஸஸீஸேன நித்³தே³ஸோ க³ஹிதோதி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மனித்³தே³ஸா உத்³தி³ட்டா²’’தி. யஸ்மா வா யே த⁴ம்மா உத்³தி³ஸிதப்³ப³ட்டே²ன ‘‘உத்³தே³ஸா’’தி வுச்சந்தி. தேவ த⁴ம்மா நித்³தி³ஸிதப்³ப³ட்டே²ன நித்³தே³ஸாதி ‘‘த⁴ம்மனித்³தே³ஸா உத்³தி³ட்டா²’’தி அத்தோ² வுத்தோ. அத² வா யே த⁴ம்மா அனிச்சதாதி³விபா⁴வனவஸேன உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் தே³ஸேஸ்ஸந்தி, தே த⁴ம்மா ததே²வ நிஸ்ஸேஸதோ தே³ஸேஸ்ஸந்தீதி ஏவம் உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸபதா³னம் அனத்த²ந்தரதா வேதி³தப்³பா³. தத்தா²தி ஜராமரணஸந்திகே. அத்³து⁴வோதி நித்³து⁴வோ ந தி²ரோ, அனிச்சோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘து⁴வட்டா²னவிரஹிதோ’’தி, அஜாதாபூ⁴தாஸங்க²தது⁴வபா⁴வகாரணவிவித்தோதி அத்தோ². உபனீய்யதீதி வா ஜராமரணேன லோகோ ஸம்மா நீயதி, தஸ்மா அத்³து⁴வோதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தாயிதுந்தி ஜாதிஆதி³ப்³யஸனதோ ரக்கி²தும் ஸமத்தே²ன இஸ்ஸரேன அத்தனா விரஹிதோதி. ‘‘இமம் லோகம் இதோ வட்டது³க்க²தோ மோசேஸ்ஸாமி, ஜராப்³யாதி⁴மரணானம் தம் அதி⁴ப⁴விதும் ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் அபி⁴ஸரதீதி அபி⁴ஸ்ஸரணம், லோகஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ தா³தா ஹிதஸ்ஸ விதா⁴தா கோசி இஸ்ஸரோ, தத³பா⁴வதோ ஆஹ ‘‘அனபி⁴ஸ்ஸரோதி அஸரணோ’’தி. நிஸ்ஸகோ மமாயிதப்³ப³வத்து²அபா⁴வதோ, தேனாஹ ‘‘ஸகப⁴ண்ட³விரஹிதோ’’திஆதி³. தண்ஹாய வஸே ஜாதோ தண்ஹாய விஜிதோதி கத்வா ‘‘தண்ஹாய தா³ஸோ’’தி வுத்தம்.

306. ஹத்தி²விஸயத்தா ஹத்தி²ஸன்னிஸ்ஸிதத்தா வா ஹத்தி²ஸிப்பம் ‘‘ஹத்தீ²’’தி க³ஹிதந்தி ஆஹ – ‘‘ஹத்தி²ஸ்மிந்தி ஹத்தி²ஸிப்பே’’தி, ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸாதிஸயம் ஊருப³லம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஊருப³லீதி ஆஹ – ‘‘ஊருப³லஸம்பன்னோ’’தி, தமேவத்த²ம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அபி⁴ன்னம் பரஸேனம் பி⁴ந்த³தோ பி⁴ன்னம் ஸகஸேனம் ஸந்தா⁴ரயதோ உபத்த²ம்ப⁴யதோ. பா³ஹுப³லீதி ஏத்தா²பி ‘‘யஸ்ஸ ஹி ப²லகஞ்ச ஆவுத⁴ஞ்ச க³ஹேத்வா’’திஆதி³னா அத்தோ² வத்தப்³போ³, இத⁴ பன பரஹத்த²க³தம் ரஜ்ஜம் ஆஹரிதும் பா³ஹுப³லந்தி யோஜனா. யதா² ஹி ‘‘ஊருப³லீ’’தி ஏத்தா²பி பா³ஹுப³லம் அனாமஸித்வா அத்தோ², ஏவம் ‘‘பா³ஹுப³லீ’’தி ஏத்த² ஊருப³லம் அனாமஸித்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³, ஆஹிதோ அஹம்மானோ ஏத்தா²தி அத்தா, அத்தபா⁴வோ. அலம் ஸமத்தோ² அத்தா ஏதஸ்ஸாதி அலமத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஸமத்த²அத்தபா⁴வோ’’தி.

பரியோதா⁴யாதி வா பரிதோ ஆரக்க²ம் ஓத³ஹித்வா. ‘‘ஸம்விஜ்ஜந்தே கோ², போ⁴ ரட்ட²பால, இமஸ்மிம் ராஜகுலே ஹத்தி²காயாபி…பே… வத்திஸ்ஸந்தீ’’தி இத³ம்பி ஸோ ராஜா உபரி த⁴ம்முத்³தே³ஸஸ்ஸ காரணம் ஆஹரந்தோ ஆஹ.

வுத்தஸ்ஸேவ அனு பச்சா² கா³யனவஸேன கத²னம் அனுகீ³தி. தா பன கா³தா² த⁴ம்முத்³தே³ஸானம் தே³ஸனானுபுப்³பி³ம் அனாதி³யித்வாபி யதா²ரஹம் ஸங்க³ண்ஹனவஸேன அனுகீ³தாதி ஆஹ ‘‘சதுன்னம் த⁴ம்முத்³தே³ஸானம் அனுகீ³தி’’ந்தி.

307. ஏகந்தி ஏகஜாதியம். வத்து²காமகிலேஸகாமா விஸயபே⁴தே³ன பி⁴ந்தி³த்வா ததா² வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸாக³ரந்தேனாதி ஸாக³ரபரியந்தேன.

அஹோ வதாதி ஸோசனே நிபாதோ, ‘‘அஹோ வத பாபம் கதம் மயா’’திஆதீ³ஸு விய. அமராதிஆதீ³ஸு ஆஹூதி கதே²ந்தி. மதம் உத்³தி³ஸ்ஸ ‘‘அம்ஹ’’ந்தி வத்தப்³பே³ ஸோகவஸேன ‘‘அமர’’ந்தி வுச்சதி.

வோஸானந்தி நிட்ட²ம், பரியோஸானந்தி அத்தோ². ஸாவாதி பஞ்ஞா ஏவ. த⁴னதோதி ஸப்³ப³த⁴னதோ. உத்தமதரா ஸேட்டா², தேனேவாஹ ‘‘பஞ்ஞாஜீவிம் ஜீவிதமாஹு ஸேட்ட²’’ந்தி (ஸம். நி. 1.246; ஸு. நி. 184).

தேஸு பாபம் கரோந்தேஸு ஸத்தேஸு, நித்³தா⁴ரணே சேதம் பு⁴ம்மவசனம். பரம்பராயாதி அத்தபா⁴வபரம்பராய. ஸம்ஸாரம் ஆபஜ்ஜித்வாதி ப⁴வாதீ³ஸு ஸம்ஸாரஸ்ஸ ஆபஜ்ஜனஹேதும் ஆபஜ்ஜந்தோ பரலோகம் உபேதி, பரலோகம் உபேந்தோவ ப³ஹுவித⁴து³க்க²ஸங்கா²தம் க³ப்³ப⁴ஞ்ச உபேதி. தாதி³ஸஸ்ஸாதி ததா²ரூபஸ்ஸ க³ப்³ப⁴வாஸது³க்கா²தீ³னம் அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தஸ்ஸ அப்பபஞ்ஞஸ்ஸ அஞ்ஞோ அப்பபஞ்ஞோ ச அபி⁴ஸத்³த³ஹந்தோ ஹிதஸுகா²வஹந்தி பத்தியாயந்தோ.

‘‘பாபத⁴ம்மோ’’தி வுத்தத்தா தாதி³ஸஸ்ஸ பரலோகோ நாம து³க்³க³தி ஏவாதி ஆஹ ‘‘பரம்ஹி அபாயலோகே’’தி.

விவித⁴ரூபேனாதி ரூபஸத்³தா³தி³வஸேன தத்த²பி பணீததராதி³வஸேன ப³ஹுவித⁴ரூபேன.

ஸாமஞ்ஞமேவாதி ஸமணபா⁴வோ ஏவ ஸேய்யோ. ஏத்த² ச ஆதி³தோ த்³வீஹி கா³தா²ஹி சதுத்தோ² த⁴ம்முத்³தே³ஸோ அனுகீ³தோ. சதுத்த²கா³தா²ய ததியோ. பஞ்சமகா³தா²ய து³தியோ. ச²ட்ட²கா³தா²ய து³தியததியா. ஸத்தமகா³தா²ய பட²மோ த⁴ம்முத்³தே³ஸோ அனுகீ³தோ, அட்ட²மாதீ³ஹி பவத்தினிவத்தீஸு காமேஸு நேக்க²ம்மே ச யதா²ரஹம் ஆதீ³னவானிஸம்ஸம் விபா⁴வேத்வா அத்தனோ பப்³ப³ஜ்ஜகாரணம் பரமதோ த³ஸ்ஸேந்தோ யதா²வுத்தத⁴ம்முத்³தே³ஸம் நிக³மேதி, தேன வுத்தம் ‘‘தா பன கா³தா² த⁴ம்முத்³தே³ஸானம் தே³ஸனானுபுப்³பி³ம் அனாதி³யித்வாபி யதா²ரஹம் ஸங்க³ண்ஹனவஸேன அனுகீ³தா’’தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ரட்ட²பாலஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.