2. அக்³கி³வச்ச²ஸுத்தவண்ணனா
187. லோகஸ்ஸ ஸஸ்ஸததாபவத்திபடிக்கே²பவஸேன பவத்தோ வாதோ³ உச்சே²த³வாதோ³ ஏவ ஹோதீதி ஸஸ்ஸதக்³கா³ஹாபா⁴வே உச்சே²த³க்³கா³ஹபா⁴வதோ புன பரிப்³பா³ஜகேன ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி வத³ந்தேன உச்சே²த³க்³கா³ஹோ புச்சி²தோ, ப⁴க³வதாபி ஸோ ஏவ படிக்கி²த்தோதி ஆஹ ‘‘து³தியே நாஹம் உச்சே²த³தி³ட்டி²கோ’’தி. அந்தானந்திகாதி³வஸேனாதி ஏத்த² அந்தானந்திகக்³க³ஹணேன அந்தவா லோகோ அனந்தவா லோகோதி இமம் வாத³த்³வயமாஹ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’’ந்திஆதி³வாத³சதுக்கம் ஸங்க³ண்ஹாதி, இதரம் பன த்³வயம் ஸரூபேனேவ க³ஹிதந்தி. படிக்கே²போ வேதி³தப்³போ³தி ‘‘ததியே நாஹம் அந்தவாதி³ட்டி²கோ, சதுத்தே² நாஹம் அனந்தவாதி³ட்டி²கோ’’தி ஏவமாதி³னா படிக்கே²போ வேதி³தப்³போ³. ‘‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி அயம்பி ஸஸ்ஸதவாதோ³, ஸோ ச கோ² அபரந்தகப்பிகவஸேன, ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி பன புப்³ப³ந்தகப்பிகவஸேனாதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ. ‘‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி அயம்பி உச்சே²த³வாதோ³, ஸோ ச கோ² ஸத்தவஸேன, ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி பன ஸத்தஸங்கா²ரவஸேனாதி வத³ந்தி.
189. ஸப்பதிப⁴யம் உப்பஜ்ஜனதோ ஸஹ து³க்கே²னாதி ஸது³க்க²ம். தேனாஹ ‘‘கிலேஸது³க்கே²னா’’திஆதி³. தேஸம்யேவாதி கிலேஸது³க்க²விபாகது³க்கா²னம்யேவ. ஸஉபகா⁴தகந்தி ஸபா³த⁴ம். ஸஉபாயாஸந்தி ஸபரிஸ்ஸமம் ஸஉபதாபம் ஸபீளம். ஸபரிளாஹந்தி ஸத³ரத²ம்.
கிஞ்சி தி³ட்டி²க³தந்தி இமா தாவ அட்ட² தி³ட்டி²யோ மா ஹோந்து, அத்தி² பன, போ⁴ கோ³தம, யம் கிஞ்சி தி³ட்டி²க³தம் க³ஹிதம். ந ஹி தாய தி³ட்டி²யா வினா கஞ்சி ஸமயம் பவத்தேதும் யுஜ்ஜதீதி அதி⁴ப்பாயேன புச்ச²தி. அபவித்³த⁴ந்தி ஸமுச்சே²த³ப்பஹானவஸேன ச²ட்³டி³தம். பஞ்ஞாய தி³ட்ட²ந்தி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாஸஹிதாய மக்³க³பஞ்ஞாய ப⁴க³வதா படிவித்³த⁴ம். யத்த² உப்பஜ்ஜந்தி, தம் ஸத்தம் மதே²ந்தி ஸம்மத்³த³ந்தீதி மதி²தாதி ஆஹ ‘‘மதி²தானந்தி தேஸம்யேவ வேவசன’’ந்தி. கஞ்சி த⁴ம்மந்தி ரூபத⁴ம்மம் அரூபத⁴ம்மம் வா. அனுபாதி³யித்வாதி அக்³க³ஹேத்வா.
190. ந உபேதீதி ஸங்க²ம் ந க³ச்ச²தீதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ந யுஜ்ஜதீ’’தி. அனுஜானிதப்³ப³ம் ஸியா அனுபாதா³விமுத்தஸ்ஸ கஞ்சிபி உப்பத்தியா அபா⁴வதோ. ‘‘ஏவம் விமுத்தசித்தோ ந உபபஜ்ஜதீ’’தி காமஞ்சேதம் ஸபா⁴வபவேத³னம் பரினிப்³பா³னம், ஏகே பன உச்சே²த³வாதி³னோ ‘‘மயம்பி ‘ஸத்தோ ஆயதிம் ந உபபஜ்ஜதீ’தி வதா³ம, ஸமணோ கோ³தமோபி ததா² வத³தீ’’தி உச்சே²த³பா⁴வேயேவ பதிட்ட²ஹிஸ்ஸந்தி, தஸ்மா ப⁴க³வா ‘‘ந உபபஜ்ஜதீதி கோ² வச்ச² ந உபேதீ’’தி ஆஹ. ‘‘உபபஜ்ஜதீ’’தி பன வுத்தே ஸஸ்ஸதமேவ க³ண்ஹேய்யாதி யோஜனா. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. அப்பதிட்டோ²தி உச்சே²த³வாதா³தி³வஸேன பதிட்டா²ரஹிதோ. அனாலம்போ³தி தேஸம்யேவ வாதா³னம் ஓலம்பா³ரம்மணஸ்ஸ அபா⁴வேன அனாலம்போ³. ஸுக²பவேஸனட்டா²னந்தி தேஸஞ்ஞேவ வாதா³னம் ஸுக²பவேஸனோகாஸம் மா லப⁴தூதி. அனனுஞ்ஞாய ட²த்வாதி ‘‘ந உபபஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா அனுஜானிதப்³பா³ய படிஞ்ஞாய டா²னஹேது. அனுஞ்ஞம்பீதி அனுஜானிதப்³ப³ம்பி து³தியபஞ்ஹம் படிக்கி²பி. பரியத்தோ பன த⁴ம்மோ அத்த²தோ பச்சயாகாரோ ஏவாதி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மோதி பச்சயாகாரத⁴ம்மோ’’தி. அஞ்ஞத்த² பயோகே³னாதி இமம்ஹா நிய்யானிகஸாஸனா அஞ்ஞஸ்மிம் மிச்சா²ஸமயே பவத்தப்பயோகே³ன, அனிய்யானிகம் விவித⁴ம் மிச்சா²படிபத்திம் படிபஜ்ஜந்தேனாதி அத்தோ². ‘‘அஞ்ஞவாதி³யகேனா’’திபி பாடோ², பச்சயாகாரதோ அஞ்ஞாகாரதீ³பகஆசரியவாத³ம் பக்³க³ய்ஹ திட்ட²ந்தேனாதி அத்தோ².
191. அப்பச்சயோதி அனுபாதா³னோ, நிரிந்த⁴னோதி அத்தோ².
192. யேன ரூபேனாதி யேன பூ⁴துபாதா³தி³பே⁴தே³ன ரூபத⁴ம்மேன. தம் ரூபம் தப்படிப³த்³த⁴ஸம்யோஜனப்பஹானேன கீ²ணாஸவ-ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனம் அனுப்பத்தித⁴ம்மதம் ஆபன்னம். தேன வுத்தம் பாளியம் ‘‘அனுப்பாத³த⁴ம்ம’’ந்திஆதி³. அஞ்ஞேஸம் ஜானனாய அபா⁴வகு³ணதாய கு³ணக³ம்பீ⁴ரோ. ‘‘ஏத்தகா கு³ணா’’தி பமாணம் க³ண்ஹிதும் ந ஸக்குணேய்யோ. ‘‘ஈதி³ஸா ஏதஸ்ஸ கு³ணா’’தி பரியோகா³ஹிதும் அஸக்குணேய்யதாய து³ப்பரியோகா³ள்ஹோதி. து³ஜ்ஜானோதி அகா³த⁴தாய க³ம்பீ⁴ரோ ‘‘ஏத்தகானி உத³கள்ஹகஸதானீ’’திஆதி³னா பமேதும் ந ஸக்காதி அப்பமேய்யோ, ததோ ஏவ து³ஜ்ஜானோ. ஏவமேவாந்தி யதா² மஹாஸமுத்³தோ³ க³ம்பீ⁴ரோ அப்பமேய்யோ து³ஜ்ஜானோ, ஏவமேவ கீ²ணாஸவோபி கு³ணவஸேன, தஸ்மா அயம் ரூபாதி³ம் க³ஹேத்வா ரூபீதிஆதி³வோஹாரோ ப⁴வேய்ய, பரினிப்³பு³தஸ்ஸ பன தத³பா⁴வா ததா² பஞ்ஞாபேதும் ந ஸக்கா, ததோ தம் ஆரப்³ப⁴ உபபஜ்ஜதீதிஆதி³ ந யுஜ்ஜேய்ய. யதா² பன விஜ்ஜமானோ ஏவ ஜாதவேதோ³ ப்³யத்தேன புரிஸேன நீயமானோ புரத்தி²மாதி³தி³ஸம் க³தோதி வுச்சேய்ய, ந நிப்³பு³தோ, ஏவம் கீ²ணாஸவோபீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவமேவா’’திஆதி³மாஹ.
அனிச்சதாதி ஏத்த² அனிச்சதாக³ஹணம் அஸாரனித³ஸ்ஸனம். தேன யதா² ஸோ ஸாலருக்கோ² ஸாகா²பலாஸாதி³அஸாராபக³மேன ஸுத்³தோ⁴ ஸாரே பதிட்டி²தோ, ஏவமயம் த⁴ம்மவினயோ ஸாஸவஸங்கா²தஅஸாரவிக³மேன லோகுத்தரத⁴ம்மஸாரே பதிட்டி²தோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
அக்³கி³வச்ச²ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.