3. மஹாவச்ச²ஸுத்தவண்ணனா

193. ஸஹ கதா² ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸஹகதீ², ‘‘மயம் புச்சா²வஸேன தும்ஹே விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேனா’’தி ஏவம் ஸஹபவத்தகதோ²தி அத்தோ². ஏதஸ்ஸேவ கதி²தானி, தத்த² பட²மே விஜ்ஜாத்தயம் தே³ஸிதம், து³தியே அக்³கி³னா த³ஸ்ஸிதந்தி தேவிஜ்ஜவச்ச²ஸுத்தம் அக்³கி³வச்ச²ஸுத்தந்தி நாமம் விஸேஸேத்வா வுத்தம். ஸீக⁴ம் லத்³தி⁴ம் ந விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி, யஸ்மா ஸங்கா²ரானம் நியதோயம் வினாஸோ அனஞ்ஞஸமுப்பாதோ³, ஹேதுஸமுப்பன்னாபி ந சிரேன நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி, ந லஹும். தேனாஹ ‘‘வஸாதேல …பே… ஸுஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. பச்சி²மக³மனம் ஞாணஸ்ஸ பரிபாகம் க³தத்தா. யட்டி²ம் ஆலம்பி³த்வா உத³கம் தரிதும் ஓதரந்தோ புரிஸோ ‘‘யட்டி²ம் ஓதரித்வா உத³கே பதமானோ’’தி வுத்தோ. கம்மபத²வஸேன வித்தா²ரதே³ஸனந்தி ஸம்கி²த்ததே³ஸனம் உபாதா³ய வுத்தம். தேனாஹ ‘‘மூலவஸேன சேத்தா²’’திஆதி³. வித்தா²ரஸதி³ஸாதி கம்மபத²வஸேன இத⁴ தே³ஸிததே³ஸனாவ மூலவஸேன தே³ஸிததே³ஸனம் உபாதா³ய வித்தா²ரஸதி³ஸா. வித்தா²ரதே³ஸனா நாம நத்தீ²தி ந கேவலம் அயமேவ, அத² கோ² ஸப்³பா³பி பு³த்³தா⁴னம் நிப்பரியாயேன உஜுகேன நிரவஸேஸதோ வித்தா²ரதே³ஸனா நாம நத்தி² தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ மஹாவிஸயதாய கரணஸம்பத்தியா ச தஜ்ஜாய மஹானுபா⁴வத்தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸமங்கி³தாய ஹி அவஸேஸபடிஸம்பி⁴தா³னுபா⁴விதாய அபரிமிதகாலஸம்ப⁴தஞாணஸம்பா⁴ரஸமுதா³க³தாய கதா³சிபி பரிக்க²யானரஹாய அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணாய படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ய பஹூதஜிவ்ஹாதி³தத³னுரூபரூபகாயஸம்பத்திஸம்பதா³ய வித்தா²ரியமானா ப⁴க³வதோ தே³ஸனா கத²ம் பரிமிதா பரிச்சி²ன்னா ப⁴வேய்ய, மஹாகாருணிகதாய பன ப⁴க³வா வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் தத்த² தத்த² பரிமிதம் பரிச்சி²ன்னம் கத்வா நிட்ட²பேதி. அயஞ்ச அத்தோ² மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தேன (ம. நி. 1.146 ஆத³யோ) தீ³பேதப்³போ³. ஸப்³ப³ம் ஸம்கி²த்தமேவ அத்தஜ்ஜா²ஸயவஸேன அகதே²த்வா போ³த⁴னேய்யபுக்³க³லஜ்ஜா²ஸயவஸேன தே³ஸனாய நிட்டா²பிதத்தா. ந சேத்த² த⁴ம்மஸாஸனவிரோதோ⁴ பரியாயம் அனிஸ்ஸாய யதா²த⁴ம்மம் த⁴ம்மானம் போ³தி⁴தத்தா ஸப்³ப³லஹுத்தா சாதி.

194. ஸத்த த⁴ம்மா காமாவசரா ஸம்பத்தஸமாதா³னவிரதீனம் இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா.

அனியமேத்வாதி ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, ஸாவகோ’’தி வா நியமம் விஸேஸேன அகத்வா. அத்தானமேவ…பே… வேதி³தப்³ப³ம், ததா² ஹி பரிப்³பா³ஜகோ ‘‘திட்ட²து ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி ஆஹ.

195. ஸத்தா²வ அரஹா ஹோதி படிபத்தியா பாரிபூரிபா⁴வதோ. தஸ்மிம் ப்³யாகதேதி தஸ்மிம் ‘‘ஏகபி⁴க்கு²பி ஸாவகோ’’திஆதி³னா ஸுட்டு² பஞ்ஹே கதி²தே.

196. ஸம்பாத³கோதி படிபத்திஸம்பாத³கோ.

197. ஸேகா²ய விஜ்ஜாயாதி ஸேக²லக்க²ணப்பத்தாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஸாதிஸயம் கத்வா கரணவஸேன வுத்தா, ப²லபஞ்ஞா பன தாய பத்தப்³ப³த்தா கம்மபா⁴வேன வுத்தா. தேனாஹ ‘‘ஹேட்டி²மப²லத்தயம் பத்தப்³ப³’’ந்தி. இமம் பனேத்த² அவிபரீதமத்த²ம் பாளிதோ ஏவ விஞ்ஞாயமானம் அப்படிவிஜ்ஜ²னதோ விதண்ட³வாதீ³ ‘‘யாவதகம் ஸேகே²ன பத்தப்³ப³ம், அனுப்பத்தம் தம் மயா’’தி வசனலேஸம் க³ஹேத்வா ‘‘அரஹத்தமக்³கோ³பி அனேன பத்தோயேவா’’தி வத³தி. ஏவந்தி இதா³னி வுச்சமானாய கா³தா²ய.

கிலேஸானி பஹாய பஞ்சாதி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனஸங்கா²தே ஸம்கிலேஸே பஹாய பஜஹித்வா, பஹானஹேது வா. பரிபுண்ணஸேகோ²தி ஸப்³ப³ஸோ வட்³டி⁴தஸேக²த⁴ம்மோ. அபரிஹானத⁴ம்மோதி அபரிஹானஸபா⁴வோ. ந ஹி யஸ்ஸ பா²திக³தேஹி ஸீலாதி³த⁴ம்மேஹி பரிஹானி அத்தி², ஸமாதி⁴ம்ஹி பரிபூரகாரிதாய சேதோவஸிப்பத்தோ. தேனாஹ ‘‘ஸமாஹிதிந்த்³ரியோ’’தி. அபரிஹானத⁴ம்மத்தாவ டி²தத்தோ.

அனாகா³மினா ஹி அஸேக²பா⁴வாவஹா த⁴ம்மா பரிபூரேதப்³பா³, ந ஸேக²பா⁴வாவஹாதி ஸோ ஏகந்தபரிபுண்ணே ஸேகோ² வுத்தோ. ஏதம் ந பு³த்³த⁴வசனந்தி ‘‘மக்³கோ³ ப³ஹுசித்தக்க²ணிகோ’’தி ஏதம் வசனம் ந பு³த்³த⁴வசனம் அனந்தரேகந்தவிபாகதா³னதோ, ப³ஹுக்க²த்தும் பவத்தனே பயோஜனாபா⁴வதோ ச லோகுத்தரகுஸலஸ்ஸ, ‘‘ஸமாதி⁴மானந்தரிகஞ்ஞமாஹு (கு². பா. 6.5; ஸு. நி. 228), ந பாரம் தி³கு³ணம் யந்தீ’’தி (ஸு. நி. 719) ஏவமாதீ³னி ஸுத்தபதா³னி ஏதஸ்ஸத்த²ஸாத⁴கானி. ஓரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனப்பஹானேன ஸேக்க²த⁴ம்மபரிபூரிபா⁴வஸ்ஸ வுத்ததாய அத்தோ² தவ வசனேன விருஜ்ஜ²தீதி. அஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ வச்ச²ஸ்ஸ.

198. அபி⁴ஞ்ஞா வா காரணந்தி யஞ்ஹி தம் தத்ர தத்ர ஸக்கி²ப⁴ப்³ப³தாஸங்கா²தம் இத்³தி⁴வித⁴பச்சனுப⁴வனாதி³, தஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞா காரணம். அத² இத்³தி⁴வித⁴பச்சனுப⁴வனாதி³ அபி⁴ஞ்ஞா, ஏவம் ஸதி அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஜ்ஜா²னம் காரணம். அவஸானே ச²ட்டா²பி⁴ஞ்ஞாய பன அரஹத்தம். ஏத்த² ச யஸ்மா பட²மஸுத்தே ஆஸவக்க²யோ அதி⁴ப்பேதோ, ஆஸவா கீ²ணா ஏவ, ந புன கே²பேதப்³பா³, தஸ்மா தத்த² ‘‘யாவதே³வா’’தி ந வுத்தம். இத⁴ ப²லஸமாபத்தி அதி⁴ப்பேதா, ஸா ச புனப்புனம் ஸமாபஜ்ஜீயதி, தஸ்மா ‘‘யாவதே³வா’’தி வுத்தம். ததோ ஏவ ஹி ‘‘அரஹத்தம் வா காரண’’ந்தி வுத்தம். தஞ்ஹி ‘‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம் ததா³யதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமி, யத³ரியா ஏதரஹி உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி (ம. நி. 1.465; 3.307) அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்ட²பேத்வா அபி⁴ஞ்ஞா நிப்³ப³த்தேந்தஸ்ஸ காரணம், தயித³ம் ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணம் ந ஹோதீதி ஸாதா⁴ரணவஸேன நம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அரஹத்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனா வா’’தி ஆஹ.

200. பரிசரந்தி நாம விப்பகதப்³ரஹ்மசரியவாஸத்தா. பரிசிண்ணோ ஹோதி ஸாவகேன நாம ஸத்து² த⁴ம்மே கத்தப்³பா³ பரிசரியா ஸம்மதே³வ நிட்டா²பிதத்தா. தேனாஹ ‘‘இதி…பே… தே²ரோ ஏவமாஹா’’தி. தேஸம் கு³ணானந்தி தேஸம் அஸேக்க²கு³ணானம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

மஹாவச்ச²ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.