5. ப⁴த்³தா³லிஸுத்தவண்ணனா

134. அஸியதீதி அஸனம், பு⁴ஞ்ஜனம் போ⁴ஜனம், அஸனஸ்ஸ போ⁴ஜனம் அஸனபோ⁴ஜனம், ஆஹாரபரிபோ⁴கோ³, ஏகஸ்மிம் காலே அஸனபோ⁴ஜனம் ஏகாஸனபோ⁴ஜனம். ஸோ பன காலோ ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஸப்³ப³பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ணஸமாசிண்ணவஸேன புப்³ப³ண்ஹோ ஏவ இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘ஏகஸ்மிம் புரேப⁴த்தே அஸனபோ⁴ஜன’’ந்தி. விப்படிஸாரகுக்குச்சந்தி ‘‘அயுத்தம் வத மயா கதம், யோ அத்தனோ ஸரீரபகதிம் அஜானந்தோ ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜி, யேன மே இத³ம் ஸரீரம் கிஸம் ஜாதம் ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹோ நாஹோஸீ’’தி ஏவம் விப்படிஸாரகுக்குச்சம் ப⁴வேய்ய. ஏதம் ஸந்தா⁴ய ஸத்தா² ஆஹ, ந ப⁴த்³தா³லிமேவ தாதி³ஸம் கிரியம் அனுஜானந்தோ. இதரதா²தி யதி³ ஏகம்யேவ ப⁴த்தம் த்³விதா⁴ கத்வா ததோ ஏகஸ்ஸ பா⁴க³ஸ்ஸ பு⁴ஞ்ஜனம் ஏகதே³ஸபு⁴ஞ்ஜனம் அதி⁴ப்பேதம். கோ ஸக்கோதீதி கோ ஏவம் யாபேதும் ஸக்கோதி. அதீதஜாதிபரிசயோபி நாம இமேஸம் ஸத்தானம்யேவ அனுப³ந்த⁴தீதி ஆஹ ‘‘அதீதே’’திஆதி³. விரவந்தஸ்ஸேவாதி அனாத³ரே ஸாமிவசனம். தம் மத்³தி³த்வாதி ‘‘அயம் ஸிக்கா² ஸப்³பே³ஸம்பி பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனே ஆசிண்ணம், அயஞ்ச பி⁴க்கு² இமம் ஸிக்க²தேவா’’தி வத்வா தம் ப⁴த்³தா³லிம் தஸ்ஸ வா அனுஸ்ஸாஹபவேத³னம் அபி⁴ப⁴வித்வா. பி⁴க்கா²சாரக³மனத்த²ம் ந விதக்கமாளகம் அக³மாஸி, விஹாரசாரிகம் சரந்தோ தஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் ப⁴க³வா க³ச்ச²தி.

135. தூ³ஸயந்தி க³ரஹந்தி ஏதேனாதி தோ³ஸோ, அபராதோ⁴, ஸோ ஏவ குச்சி²தபா⁴வேன தோ³ஸகோ. க³ரஹாய பவத்திட்டா²னதோ ஓகாஸோ. தேனாஹ – ‘‘ஏதம் ஓகாஸம் ஏதம் அபராத⁴’’ந்தி. து³க்கரதரந்தி பதிகாரவஸேன அதிஸயேன து³க்கரம். அபராதோ⁴ ஹி ந க²மாபேந்தம் யதா²பச்சயம் வித்தா²ரிதோ ஹுத்வா து³ப்பதிகாரோ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘வஸ்ஸஞ்ஹீ’’திஆதி³.

அலக்³கி³த்வாதி இமம்பி நாம அபனீதம் அகாஸீதி ஏவம் அவினேத்வா, தம் தம் தஸ்ஸ ஹிதபடிபத்திம் நிவாரணம் கத்வாதி அத்தோ². ஞாயபடிபத்திம் அதிச்ச ஏதி பவத்ததீதி அச்சயோ, அபராதோ⁴, புரிஸேன மத்³தி³த்வா பவத்திதோ அபராதோ⁴ அத்த²தோ புரிஸம் அதிச்ச அபி⁴ப⁴வித்வா பவத்தோ நாம ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அச்சயோ மம், ப⁴ந்தே, அச்சக³மா’’தி. அவஸேஸபச்சயானம் ஸமாக³மே ஏதி ப²லம் ஏதஸ்மா உப்பஜ்ஜதி பவத்ததி சாதி ஸமயோ, ஹேது யதா² ‘‘ஸமுதா³யோ’’தி ஆஹ ‘‘ஏகம் காரண’’ந்தி. யம் பனேத்த² ப⁴த்³தா³லித்தே²ரஸ்ஸ அபரிபூரகாரிதாய பி⁴க்கு²ஆதீ³னம் ஜானனம், தம்பி காரணம் கத்வா ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, ந உஸ்ஸஹாமீ’’திஆதி³னா வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி.

136. ஏகசித்தக்க²ணிகாதி பட²மமக்³க³சித்தக்க²ணேன ஏகசித்தக்க²ணிகா. ஏவம் ஆணாபேதும் ந யுத்தந்தி ஸங்கமத்தா²ய ஆணாபேதும் ந யுத்தம் பயோஜனாபா⁴வதோ. அனாசிண்ணஞ்சேதம் பு³த்³தா⁴னம், யதி³த³ம் பத³ஸா அக்கமனம். ததா² ஹி –

‘‘அக்கமித்வான மம் பு³த்³தோ⁴, ஸஹ ஸிஸ்ஸேஹி க³ச்ச²து;

மா நம் கலலம் அக்கமித்த², ஹிதாய மே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. (பு³. வம். 2.53);

ஸுமேத⁴பண்டி³தேன பச்சாஸீஸிதம் ந கதம். யதா²ஹ –

‘‘தீ³பங்கரோ லோகவிதூ³, ஆஹுதீனம் படிக்³க³ஹோ;

உஸ்ஸீஸகே மம் ட²த்வான, இத³ம் வசனமப்³ரவீ’’தி. (பு³. வம். 2.60);

ப⁴க³வதா ஆணத்தே ஸதி தேஸம்பி ஏவம் காதும் ந யுத்தந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஏதேஸம் படிபா³ஹிதும் யுத்தந்தி இத³ம் அட்டா²னபரிகப்பனவஸேனேவ வுத்தம். ந ஹி பு³த்³தா⁴னம் காதும் ஆரத்³த⁴ம் நாம கிச்சம் கேஹிசி படிபா³ஹிதும் யுத்தம் நாம அத்தி² படிபா³ஹிதும்யேவ அகரணதோ. ஸம்மத்தனியாமஸ்ஸ அனோக்கந்தத்தா வுத்தம் ‘‘பா³ஹிரகோ’’தி.

137. ந கம்மட்டா²னம் அல்லீயதீதி சித்தம் கம்மட்டா²னம் ந ஓதரதி.

140. புனப்புனம் காரேந்தீதி த³ண்ட³கம்மபணாமனாதி³காரணம் புனப்புனம் காரேந்தி. ஸம்மாவத்தம்ஹி ந வத்ததீதி தஸ்ஸா தஸ்ஸா ஆபத்தியா வுட்டா²னத்த²ம் ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தஸம்மாவத்தம்ஹி ந வத்ததி. அனுலோமவத்தே ந வத்ததீதி யேன யேன வத்தேன ஸங்கோ⁴ அனுலோமிகோ ஹோதி, தஸ்மிம் தஸ்மிம் அனுலோமவத்தே ந வத்ததி விலோமமேவ க³ண்ஹாதி, படிலோமேன ஹோதி. நித்தா²ரணகவத்தம்ஹீதி யேன வத்தேன ஸங்கோ⁴ அனுலோமிகோ ஹோதி, ஸாபத்திகபா⁴வதோ நித்தி²ண்ணோ ஹோதி, தம்ஹி நித்தா²ரணவத்தஸ்மிம் ந வத்ததி. தேனாஹ ‘‘ஆபத்தீ’’திஆதி³. து³ப்³ப³சகரணேதி து³ப்³ப³சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கரணே.

144. யாபேதீதி வத்ததி, ஸாஸனே திட்ட²தீதி அத்தோ². அபி⁴ஞ்ஞாபத்தாதி ‘‘அஸுகோ அஸுகோ ச தே²ரோ ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ’’திஆதி³னா அபி⁴ஞ்ஞாதபா⁴வம் பத்தா அதி⁴க³தஅபி⁴ஞ்ஞாதா.

145. ஸத்தேஸு ஹாயமானேஸூதி கிலேஸப³ஹுலதாய படிபஜ்ஜனகஸத்தேஸு பரிஹாயந்தேஸு படிபதே²ஸு ஜாயமானேஸு. அந்தரதா⁴யதி நாம ததா³தா⁴ரதாய. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகா பரூபவாதா³த³யோ. ஸம்பராயிகா அபாயது³க்க²விஸேஸா. ஆஸவந்தி தேன தேன பச்சயேன பவத்தந்தீதி ஆஸவா. நேஸந்தி பரூபவாதா³தி³ஆஸவானம். தேதி வீதிக்கமத⁴ம்மா.

அகாலம் த³ஸ்ஸேத்வாதி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா அகாலம் த³ஸ்ஸேத்வா. உப்பத்திந்தி ஆஸவட்டா²னியானம் த⁴ம்மானமுப்பத்திம். ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா காலம், தாவ ஸேனாஸனானி பஹோந்தி, தேன ஆவாஸமச்ச²ரியாதி³ஹேதுனா ஸாஸனே ஏகச்சே ஆஸவட்டா²னியா த⁴ம்மா ந உப்பஜ்ஜந்தி. இமினா நயேனாதி இமினா பன ஹேதுனா பத³ஸோத⁴ம்மஸிக்கா²பதா³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

யஸந்தி கித்திஸத்³த³ம் பரிவாரஞ்ச. ஸாக³தத்தே²ரஸ்ஸ நாக³த³மனகித்தியஸாதி³வஸேன ஸுராபானஸங்கா²தோ ஆஸவட்டா²னியோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜி.

ரஸேன ரஸம் ஸம்ஸந்தே³த்வாதி உபாதி³ன்னகப²ஸ்ஸரஸேன அனுபாதி³ன்னகப²ஸ்ஸரஸம் ஸம்ஸந்தே³த்வா.

146. ந கோ², ப⁴த்³தா³லி, ஏஸேவ ஹேது, அத² கோ² அஞ்ஞம்பி அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. தேன த⁴ம்மஸ்ஸ ஸக்கச்சஸவனே தே²ரம் நியோஜேதி.

147. விஸேவனாசாரந்தி அத³ந்தகிரியம். பரினிப்³பா³யதீதி வூபஸம்மதி. தத்த² அத³ந்தகிரியம் பஹாய த³ந்தோ ஹோதி. யுக³ஸ்ஸாதி ரத²து⁴ரஸ்ஸ.

அனுக்கமேதி அனுரூபபரிக³மே. தத³வத்தா²னுரூபம் பாதா³னம் உக்கி²பனே நிக்கி²பனே ச. தேனாஹ ‘‘சத்தாரோ பாதே³’’திஆதி³. ரஜ்ஜுப³ந்த⁴னவிதா⁴னேனாதி பாத³தோ பூ⁴மியா மோசனவிதா⁴னேன. ஏவம் கரணத்த²ந்தி யதா² அஸ்ஸே நிஸின்னஸ்ஸேவ பூ⁴மிம் க³ஹேதும் ஸக்கா, ஏவம் சத்தாரோ பாதே³ ததா² கத்வா அத்தனோ நிச்சலபா⁴வகரணத்த²ம். மண்ட³லேதி மண்ட³லதா⁴விகாயம். பத²வீகமனேதி பத²விம் பு²ட்ட²மத்தேன க³மனே. தேனாஹ ‘‘அக்³க³க்³க³கு²ரேஹீ’’தி. ஓக்கந்தகரணஸ்மிந்தி ஓக்கந்தேத்வா பரஸேனாஸம்மத்³த³ன ஓக்கந்தகரணே. ஏகஸ்மிம் டா²னேதி சதூஸு பாதே³ஸு யத்த² கத்த²சி ஏகஸ்மிம் டா²னே க³மனம் சோதே³ந்தீதி அத்தோ², ஸோ பனேத்த² ஸீக⁴தரோ அதி⁴ப்பேதோ. த³வத்தேதி மரியாதா³கோபனேஹி நானப்பயோஜனே, பரஸேனாய பவத்தமஹானாத³பஹரணேஹி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘யுத்³த⁴காலஸ்மி’’ந்திஆதி³.

ரஞ்ஞா ஜானிதப்³ப³கு³ணேதி யதா² ராஜா அஸ்ஸஸ்ஸ கு³ணே ஜானாதி, ஏவம் தேன ஜானிதப்³ப³கு³ணகாரணம் காரேதி. அஸ்ஸராஜவம்ஸேதி து³ஸ்ஸஹம் து³க்க²ம் பத்வாபி யதா² அயம் ராஜவம்ஸானுரூபகிரியம் ந ஜஹிஸ்ஸதி, ஏவம் ஸிக்கா²பனே. ஸிக்கா²பனமேவ ஹி ஸந்தா⁴ய ஸப்³ப³த்த² ‘‘காரணம் காரேதீ’’தி வுத்தம் தஸ்ஸ கரணகாராபனபரியாயத்தா.

யதா² உத்தமஜவோ ஹோதீதி ஜவத³ஸ்ஸனட்டா²னே யதா² ஹயோ உத்தமஜவம் ந ஹாபேஸி, ஏவம் ஸிக்கா²பேதி. உத்தமஹயபா⁴வே, யதா² உத்தமஹயோ ஹோதீதி கம்மகரணகாலே அத்தனோ உத்தமஸபா⁴வம் அனிகு³ஹித்வா அவஜ்ஜேத்வா யதா² அத்த²ஸித்³தி⁴ ஹோதி, ஏவம் பரமஜவேன ஸிக்கா²பேதி. யதா² கிரியா வினா த³ப்³ப³ம்பி வினா கிரியம் ந ப⁴வதி, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² பகதியா’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்ராதி தஸ்மிம் பகதியா உத்தமஹயஸ்ஸேவ உத்தமஹயகாரணாரஹத்தா உத்தமஜவபடிபஜ்ஜனே. மாஸகா²த³ககோ⁴டகானந்தி மாஸம் கா²தி³த்வா யதா² ததா² விகு³ணக²லுங்க³கானம். வலஞ்ஜகத³ண்ட³ந்தி ரஞ்ஞா க³ஹேதப்³ப³ஸுவண்ணத³ண்ட³ம். தா⁴துபத்த²த்³தோ⁴தி அத்தனாவ ஸமுப்பாதி³ததா⁴துயா உபத்த²ம்பி⁴தோ ஹுத்வா.

உத்தமே ஸாக²ல்யேதி பரமஸகி²லபா⁴வே ஸகி²லவாசாய ஏவ த³மேதப்³ப³தாய. தேனாஹ ‘‘முது³வாசாய ஹீ’’திஆதி³.

அரஹத்தப²லஸம்மாதி³ட்டி²யாதி ப²லஸமாபத்திகாலே பவத்தஸம்மாஞாணம். ஸம்மாஞாணம் புப்³பே³ வுத்தஸம்மாதி³ட்டி²யேவாதி பன இத³ம் ப²லஸம்மாதி³ட்டி²பா⁴வஸாமஞ்ஞேன வுத்தம். கேசி பன ‘‘பச்சவேக்க²ணஞாண’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ந யுஜ்ஜதி ‘‘அஸேக்கே²னா’’தி விஸேஸிதத்தா. தம்பி அஸேக்க²ஞாணந்தி சே? ஏவம்பி நிப்பரியாய ஸேக்க²க்³க³ஹணே பரியாயஸேக்க²க்³க³ஹணம் ந யுத்தமேவ, கிச்சபே⁴தே³ன வா வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகா ஏவ ஹி ஸா பஞ்ஞா நிப்³பா³னஸ்ஸ பச்சக்க²கிரியாய ஸம்மாத³ஸ்ஸனகிச்சம் உபாதா³ய ‘‘ஸம்மாதி³ட்டீ²’’தி வுத்தா, ஸம்மாஜானனகிச்சம் உபாதா³ய ‘‘ஸம்மாஞாண’’ந்தி. அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியவஸேன வா ஸம்மாதி³ட்டி², பஞ்ஞிந்த்³ரியவஸேன ஸம்மாஞாணந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. மக்³க³ப²லாவஹாய தே³ஸனாய ஸங்கே²பதோவ ஆக³தத்தா வுத்தம் ‘‘உக்³க⁴டிதஞ்ஞுபுக்³க³லஸ்ஸ வஸேனா’’தி.

ப⁴த்³தா³லிஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.