3. மஹாவேத³ல்லஸுத்தவண்ணனா

449. க³ருபா⁴வோ கா³ரவம், பாஸாணச்ச²த்தம் விய க³ருகரணீயதா. ஸஹ கா³ரவேனாதி ஸகா³ரவோ, க³ருனா கிஸ்மிஞ்சி வுத்தே கா³ரவவஸேன பதிஸ்ஸவனம் பதிஸ்ஸவோ, ஸஹ பதிஸ்ஸவேன ஸப்பதிஸ்ஸவோ, பதிஸ்ஸவபூ⁴தம் தம்ஸபா⁴க³ஞ்ச யம் கிஞ்சி க³ருகரணம். ஸகா³ரவே ஸப்பதிஸ்ஸவசனம் ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸவசனம். க³ருகரணம் வா கா³ரவோ, ஸகா³ரவஸ்ஸ ஸப்பதிஸ்ஸவசனம் ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸவசனம். ஏதேன ஸபா⁴வேனேவ ஸகா³ரவஸ்ஸ ததா²பவத்தம் வசனந்தி த³ஸ்ஸேதி. அஞ்ஞத்த² து³-ஸத்³தோ³ க³ரஹத்தோ²பி ஹோதி ‘‘து³க்க²ம் து³ப்புத்தோ’’திஆதீ³ஸு விய, இத⁴ பன ஸோ ந ஸம்ப⁴வதி குச்சி²தாய பஞ்ஞாய அபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘பஞ்ஞாய து³ட்ட²ம் நாம நத்தீ²’’தி. ‘‘து³ஸ்ஸீலோ’’திஆதீ³ஸு விய அபா⁴வத்தோ² து³-ஸத்³தோ³தி வுத்தம் ‘‘அப்பஞ்ஞோ நிப்பஞ்ஞோதி அத்தோ²’’தி. கித்தகேனாதி கேன பரிமாணேன. தம் பன பரிமாணம் யஸ்மா பரிமேய்யஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பரிச்சி²ந்த³னம் ஹோதி, நு-ஸத்³தோ³ ச புச்சா²ய ஜோதகோ, தஸ்மா ‘‘கித்தாவதா நு கோ²தி காரணபரிச்சே²த³புச்சா²’’தி வத்வா ‘‘கித்தகேன நு கோ² ஏவம் வுச்சதீதி அத்தோ²’’தி ஆஹ. ‘‘காரணபரிச்சே²த³புச்சா²’’தி இமினா ‘‘கித்தாவதா’’தி ஸாமஞ்ஞதோ புச்சா²பா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, ந விஸேஸதோ, தஸ்ஸ புச்சா²விஸேஸபா⁴வஞாபனத்த²ம் மஹானித்³தே³ஸே ஆக³தா ஸப்³பா³வ புச்சா² அத்து²த்³தா⁴ரனயேன த³ஸ்ஸேதி ‘‘புச்சா² ச நாமா’’திஆதி³னா. அதி³ட்ட²ம் ஜோதீயதி ஏதாயாதி அதி³ட்ட²ஜோதனா, புச்சா². தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னா ஸாகச்சா²வஸேன வினிச்ச²யகரணம். விமதி சி²ஜ்ஜதி ஏதாயாதி விமதிச்சே²த³னா. அனுமதியா புச்சா² அனுமதிபுச்சா². ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே’’திஆதி³புச்சா²ய ஹி ‘‘கிம் தும்ஹாகம் அனுமதீ’’தி அனுமதி புச்சி²தா ஹோதி. கதே²தும் கம்யதாய புச்சா² கதே²துகம்யதாபுச்சா².

லக்க²ணந்தி ஞாதும் இச்சி²தோ யோ கோசி ஸபா⁴வோ. அஞ்ஞாதந்தி யேன கேனசி ஞாணேன அஞ்ஞாதபா⁴வம் ஆஹ. அதி³ட்ட²ந்தி த³ஸ்ஸனபூ⁴தேன பச்சக்க²ம் விய அதி³ட்ட²தம். அதுலிதந்தி ‘‘ஏத்தகம் இத³’’ந்தி துலனபூ⁴தேன அதுலிததம். அதீரிதந்தி தீரணபூ⁴தேன அகதஞாணகிரியாஸமாபனதம். அவிபூ⁴தந்தி ஞாணஸ்ஸ அபாகடபா⁴வம். அவிபா⁴விதந்தி ஞாணேன அபாகடீகதபா⁴வம். இத⁴ தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா² அதி⁴ப்பேதா, ந அதி³ட்ட²ஜோதனா விமதிச்சே²த³னா சாதி.

கத²மயம் அத்தோ² விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘தே²ரோ ஹீ’’திஆதி³. ஸயம் வினிச்சி²னந்தோதி ஸயமேவ தேஸம் பஞ்ஹானம் அத்த²ம் விஸேஸேன நிச்சி²னந்தோ. இத³ம் ஸுத்தந்தி இத³ம் பஞ்சவீஸதிபஞ்ஹபடிமண்டி³தஸுத்தம், ந யம் கிஞ்சி அனவஸேஸேனேவ மத்த²கம் பாபேஸீதி. ‘‘ஸயமேவ பஞ்ஹம் ஸமுட்டா²பேத்வா ஸயம் வினிச்சி²னந்தோ’’தி ஏத்த² சதுக்கோடிகம் ப⁴வதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகச்சோ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. பஞ்ஹம் ஸமுட்டா²பேதும்யேவ ஸக்கோதீதி புச்ச²னவிதி⁴ம்யேவ ஜானாதி. ந நிச்சே²துந்தி நிச்சே²தும் ந ஸக்கோதி, விஸ்ஸஜ்ஜனவிதி⁴ம் ந ஜானாதீதி அத்தோ². விஸேஸட்டா²னந்தி அஞ்ஞேஹி அஸதி³ஸட்டா²னம். தே²ரேன ஸதி³ஸோதி தே²ரேன ஸதி³ஸோ ஸாவகோ நத்தி².

ஸம்ஸந்தி³த்வாதி ஸம்யோஜேத்வா ஸமானம் கத்வா, யதா² தத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் பவத்தம், ததா² தம் அவிலோமேத்வாதி அத்தோ². லீளாயந்தோதி லீளம் கரோந்தோ. த⁴ம்மகதி²கதாய அக்³க³பா⁴வப்பத்தியா தத்த² அப்படிஹதஞாணதாய பு³த்³த⁴லீளாய விய சதுன்னம் பரிஸானம் க³மனம் க³ண்ஹந்தோ த⁴ம்மகத²ம் கதே²தி.

இதோ வா ஏத்தோ வா அனுக்கமித்வாதி உக்³க³ஹிதகதா²மக்³க³தோ யத்த² கத்த²சி ஈஸகம்பி அனுக்கமித்வா உக்³க³ஹிதனியாமேனேவாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘யட்டி²கோடி’’ந்திஆதி³. ஏகபதி³கந்தி ஏகபத³னிக்கே²பமத்தம். த³ண்ட³கஸேதுந்தி ஏகத³ண்ட³கமயம் ஸேதும். ஹேட்டா² ச உபரி ச ஸுத்தபதா³னம் ஆஹரணேன தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஹேட்டு²பரியம் கரோந்தோ. ஜாதஸ்ஸரஸதி³ஸஞ்ச கா³த²ம், ஸுத்தபத³ம் வா நிக்கி²பித்வா தத்த² நானாஉபமாகாரணானி ஆஹரந்தோ தானி ச தேஹி ஸுத்தபதே³ஹி போ³தே⁴ந்தோ ஸமுட்டா²பேந்தோ ‘‘ஜாதஸ்ஸரே பஞ்சவண்ணானி குஸுமானி பு²ல்லாபேந்தோ விய ஸினேருமத்த²கே வட்டிஸஹஸ்ஸம் ஜாலேந்தோ வியா’’தி வுத்தோ.

ஏகபது³த்³தா⁴ரேதி ஏகஸ்மிம் பது³த்³தா⁴ரணக்க²ணே. பத³வஸேன ஸட்டி² பத³ஸதஸஹஸ்ஸானி கா³தா²வஸேன பன்னரஸ கா³தா²ஸஹஸ்ஸானி. ஆகட்³டி⁴த்வா க³ண்ஹந்தோ வியாதி பச்சேகம் புப்பா²னி அனோசினித்வா வல்லிமேவ ஆகட்³டி⁴த்வா ஏகஜ்ஜ²ம் புப்பா²னி கத்வா க³ண்ஹந்தோ விய. தேனாஹ ‘‘ஏகப்பஹாரேனேவா’’தி. க³திமந்தானந்தி அதிஸயாய ஞாணக³தியா யுத்தானம். தி⁴திமந்தானந்தி தா⁴ரணப³லேன யுத்தானம்.

அனந்தனயுஸ்ஸத³ந்தி பச்சயுப்பன்னபா⁴ஸிதத்த²னிப்³பா³னவிபாககிரியாதி³வஸேன அனந்தபபே⁴தே³ விஸயே பவத்தியா அனந்தனயேஹி உஸ்ஸன்னம் உபசிதம். சதுரோக⁴னித்த²ரணத்தி²கானம் தித்தே² ட²பிதனாவா வியாதி யோஜனா. ஸஹஸ்ஸயுத்தஆஜஞ்ஞரதோ²தி வேஜயந்தரத²ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

யஸ்மா புச்சா²யம் ப்³யாபனிச்சா²னயேன ‘‘து³ப்பஞ்ஞோ து³ப்பஞ்ஞோ’’தி ஆமேடி³தவஸேன வுத்தம், தஸ்மா த⁴ம்மஸேனாபதி புச்சி²தமத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ புச்சா²ஸபா⁴கே³ன ‘‘நப்பஜானாதி நப்பஜானாதீ’’தி ஆமேடி³தவஸேனேவாஹ. தத்த² இதி-ஸத்³தோ³ காரணத்தோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஸ்மா நப்பஜானாதி, தஸ்மா து³ப்பஞ்ஞோதி வுச்சதீ’’தி ஆஹ. இத³ம் து³க்க²ந்தி இத³ம் உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம். தஞ்ச கோ² ருப்பனம் வேதி³யனம் ஸஞ்ஜானனம் அபி⁴ஸங்க²ரணம் விஜானனந்தி ஸங்கே²பதோ ஏத்தகம். இதோ உத்³த⁴ம் கிஞ்சி த⁴ம்மஜாதம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் நாம நத்தீ²தி யாதா²வஸரஸலக்க²ணதோ பவத்திக்கமதோ சேவ பீளனஸங்க²தஸந்தாபவிபரிணாமலக்க²ணதோ ச யதா²பூ⁴தம் அரியமக்³க³பஞ்ஞாய நப்பஜானாதி. அவஸேஸபச்சயஸமாக³மே உத³யதி உப்பஜ்ஜதி, ஸ்வாயம் ஸமுத³யோ ஸம்ஸாரபவத்திபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘பவத்திது³க்க²பபா⁴விகா’’தி, து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ உப்பாதி³காதி அத்தோ². யாதா²வஸரஸலக்க²ணதோதி யதா²பூ⁴தம் அனுபச்சே²த³கரணரஸதோ சேவ ஸம்பிண்ட³னனிதா³னஸம்யோக³பலிபோ³த⁴லக்க²ணதோ ச.

இத³ம் நாம டா²னம் பத்வாதி இத³ம் நாம அப்பவத்திகாரணம் ஆக³ம்ம. நிருஜ்ஜ²தீதி அனுப்பாத³னிரோத⁴வஸேன நிருஜ்ஜ²தி, தேனாஹ ‘‘உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தீ’’தி. யாதா²வஸரஸலக்க²ணதோதி யதா²பூ⁴தம் அச்சுதிரஸதோ சேவ நிஸ்ஸரணவிவேகாஸங்க²தாமதலக்க²ணதோ ச. அயம் படிபதா³தி அயம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதி³கா ஸமோதா⁴னலக்க²ணா படிபஜ்ஜதி ஏதாயாதி படிபதா³. து³க்க²னிரோத⁴ம் க³ச்ச²தீதி து³க்க²னிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயவஸேன க³ச்ச²தி ஆரப்³ப⁴ பவத்ததி. யாதா²வஸரஸலக்க²ணதோதி யதா²பூ⁴தம் கிலேஸப்பஹானகரணஸரஸதோ சேவ நிய்யானஹேதுத³ஸ்ஸனாதி⁴பதேய்யலக்க²ணதோ ச நப்பஜானாதி. அனந்தரவாரேதி து³தியவாரே. இமினாவ நயேனாதி ‘‘இத³ம் து³க்க²ம், ஏத்தகம் து³க்க²’’ந்திஆதி³னா பட²மவாரே வுத்தனயேன. தத்த² ஹி து³ப்பஞ்ஞனித்³தே³ஸத்தா பஜானனபடிக்கே²பவஸேன தே³ஸனா ஆக³தா, இத⁴ பஞ்ஞவந்தனித்³தே³ஸத்தா பஜானனவஸேனாதி அயமேவ விஸேஸோ. ஏத்தா²தி து³தியவாரே.

ஸவனதோதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ ஸவனதோ உக்³க³ண்ஹாதி. க³ந்த²ஸவனமுகே²ன ஹி தத³த்த²ஸ்ஸ உக்³க³ஹணம். ட²பேத்வா தண்ஹந்திஆதி³ தஸ்ஸ உக்³க³ஹணாகாரனித³ஸ்ஸனம். அபி⁴னிவிஸதீதி விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸவஸேன அபி⁴னிவிஸதி விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம் பட்ட²பேதி. நோ விவட்டேதி விவட்டே அபி⁴னிவேஸோ ந ஹோதி அவிஸயத்தா. அயந்தி சதுஸச்சகம்மட்டா²னிகோ.

பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴. க²ந்த⁴வஸேன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸஸ்ஸ சக்கா²தி³வஸேன வேத³னாதி³வஸேன ச ஸதிபி அனேகவித⁴த்தே ஸுகரம் ஸுவிஞ்ஞேய்யந்தி சதுதா⁴துமுகே²ன தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தா⁴துகம்மட்டா²னவஸேன ஓதரித்வா’’தி ஆஹ. ரூபந்தி வவத்த²பேதீதி ருப்பனட்டே²ன ரூபந்தி அஸங்கரதோ பரிச்சி²ந்த³தி. ததா³ரம்மணாதி தம் ரூபம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தனகா. நாமந்தி வேத³னாதி³சதுக்கம் நமனட்டே²ன நாமந்தி வவத்தா²பேதி. யமகதாலக்க²ந்த⁴ம் பி⁴ந்த³ந்தோ விய யமகம் பி⁴ந்தி³த்வா ‘‘அரூபம், ரூபஞ்சா’’தி த்³வேவ இமே த⁴ம்மா, ந ஏத்த² கோசி அத்தா வா அத்தனியம் வாதி நாமரூபம் வவத்த²பேதி பரிச்சி²ந்த³தி பரிக்³க³ண்ஹாதி. ஏத்தாவதா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ த³ஸ்ஸிதா. தம் பனேதம் நாமரூபம் ந அஹேதுகம். யஸ்மா ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³தா³ ச நத்தி², தஸ்மா ஸஹேதுகம். கீதி³ஸேன ஹேதுனா? ந இஸ்ஸராதி³விஸமஹேதுனா. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாயம் (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.447) வுத்தனயேன க³ஹேதப்³ப³ம். ஸஹேதுகத்தா ஏவ ஸபச்சயம். அவிஜ்ஜாத³யோதி அவிஜ்ஜாதண்ஹுபாதா³னகம்மாஹாராத³யோ. ஏவந்தி ‘‘தம் பனேத’’ந்திஆதி³னா வுத்தப்பகாரேன அவிஜ்ஜாதி³கே பச்சயே சேவ ரூபவேத³னாதி³கே பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மே ச வவத்த²பேத்வா பரிச்சி²ந்தி³த்வா பரிக்³க³ஹேத்வா. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘அவிஜ்ஜாஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ, தண்ஹாஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ’’தி (படி. ம. 1.50). ஏத்தாவதா கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி.

ஹுத்வாதி ஹேதுபச்சயஸமவாயே உப்பஜ்ஜித்வா. அபா⁴வட்டே²னாதி தத³னந்தரமேவ வினஸ்ஸனட்டே²ன. அனிச்சாதி அனிச்சா அத்³து⁴வா. அனிச்சலக்க²ணம் ஆரோபேதீதி தேஸு பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு அனிச்சதாஸங்கா²தம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் நிரோபேதி. ததோதி அனிச்சலக்க²ணாரோபனதோ பரம், ததோ வா அனிச்சபா⁴வதோ. உத³யப்³ப³யப்படிபீளனாகாரேனாதி உப்பாத³னிரோதே⁴ஹி பதி பதி அபி⁴க்க²ணம் பீளனாகாரேன ஹேதுனா து³க்கா² அனிட்டா², து³க்க²மா வா. அவஸவத்தனாகாரேனாதி கஸ்ஸசி வஸேன அவஸவத்தனாகாரேன. அனத்தாதி ந ஸயம் அத்தா, நாபி நேஸம் கோசி அத்தா அத்தீ²தி அனத்தாதி. திலக்க²ணம்ஆரோபேத்வாதி ஏவம் அனிச்சஸ்ஸ து³க்க²பா⁴வதோ, து³க்க²ஸ்ஸ ச அனத்தபா⁴வதோ க²ந்த⁴பஞ்சகே திவித⁴ம்பி ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா. ஸம்மஸந்தோதி உத³யப்³ப³யஞாணுப்பத்தியா உப்பன்னே விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸே பஹாய மக்³கா³மக்³க³ம் வவத்த²பேத்வா உத³யப்³ப³யஞாணாதி³விபஸ்ஸனாபடிபாடியா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தோ கோ³த்ரபு⁴ஞாணானந்தரம் லோகுத்தரமக்³க³ம் பாபுணாதி.

ஏகபடிவேதே⁴னாதி ஏகேனேவ ஞாணேன படிவிஜ்ஜ²னேன. படிவேதோ⁴ படிகா⁴தாபா⁴வேன விஸயே நிஸ்ஸங்க³சாரஸங்கா²தம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²னம். அபி⁴ஸமயோ அவிரஜ்ஜி²த்வா அதி⁴க³மனஸங்கா²தோ அவபோ³தோ⁴. ‘‘இத³ம் து³க்க²ம், ஏத்தம் து³க்க²ம், ந இதோ பி⁴ய்யோ’’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா யாதா²வதோ ஜானனமேவ வுத்தனயேன படிவேதோ⁴தி பரிஞ்ஞாபடிவேதோ⁴, இத³ஞ்ச யதா² ஞாணே பவத்தே பச்சா² து³க்க²ஸ்ஸ ஸரூபாதி³பரிச்சே²தே³ ஸம்மோஹோ ந ஹோதி, ததா² பவத்திம் க³ஹேத்வா வுத்தம், ந பன மக்³க³ஞாணஸ்ஸ ‘‘இத³ம் து³க்க²’’ந்திஆதி³னா பவத்தனதோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்மிஞ்சஸ்ஸ க²ணே’’திஆதி³. பஹீனஸ்ஸ புன அபஹாதப்³ப³தாய பகட்ட²ம் ஹானம் சஜனம் ஸமுச்சி²ந்த³னம் பஹானம், பஹானமேவ வுத்தனயேன படிவேதோ⁴தி பஹானபடிவேதோ⁴. அயம்பி யேன கிலேஸேன அப்பஹீயமானேன மக்³க³பா⁴வனாய ந ப⁴விதப்³ப³ம், அஸதி ச மக்³க³பா⁴வனாய யோ உப்பஜ்ஜேய்ய, தஸ்ஸ பத³கா⁴தம் கரோந்தஸ்ஸ அனுப்பத்தித⁴ம்மதம் ஆபாதே³ந்தஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ ததா²பவத்தியா படிகா⁴தாபா⁴வேன நிஸ்ஸங்க³சாரம் உபாதா³ய ஏவம் வுத்தோ. ஸச்சி²கிரியா பச்சக்க²கரணம் அனுஸ்ஸவாகாரபரிவிதக்காதி³கே முஞ்சித்வாவ ஸரூபதோ ஆரம்மணகரணம் ‘‘இத³ம் த’’ந்தி யாதா²வஸபா⁴வதோ க³ஹணம், ஸா ஏவ வுத்தனயேன படிவேதோ⁴தி ஸச்சி²கிரியாபடிவேதோ⁴. அயம்பி யஸ்ஸ ஆவரணஸ்ஸ அஸமுச்சி²ந்த³னதோ ஞாணம் நிரோத⁴ம் ஆலம்பி³தும் ந ஸக்கோதி, தஸ்ஸ ஸமுச்சி²ந்த³னதோ தம் ஸரூபதோ விபா⁴விதமேவ பவத்ததீதி ஏவம் வுத்தோ.

பா⁴வனா உப்பாத³னா வட்³ட⁴னா ச. தத்த² பட²மமக்³கே³ உப்பாத³னட்டே²ன பா⁴வனா, து³தியாதீ³ஸு வட்³ட⁴னட்டே²ன, உப⁴யத்தா²பி வா உப⁴யம் வேதி³தப்³ப³ம். பட²மமக்³கோ³பி ஹி யதா²ரஹம் வுட்டா²னகா³மினியம் பவத்தம் பரிஜானனாதி³ம் வட்³டே⁴ந்தோ பவத்தோதி தத்தா²பி வட்³ட⁴னட்டே²ன பா⁴வனாதி ஸக்கா விஞ்ஞாதும். து³தியாதீ³ஸுபி அப்பஹீனகிலேஸப்பஹானதோ புக்³க³லந்தரஸாத⁴னதோ ச உப்பாத³னட்டே²ன பா⁴வனா, ஸா ஏவ வுத்தனயேன படிவேதோ⁴தி பா⁴வனாபடிவேதோ⁴. அயம்பி யதா² ஞாணே பவத்தே பச்சா² மக்³க³த⁴ம்மானம் ஸரூபபரிச்சே²தே³ ஸம்மோஹோ ந ஹோதி, ததா² பவத்திம் க³ஹேத்வா வுத்தோ. திட்ட²ந்து தாவ யதா²தி⁴க³தா மக்³க³த⁴ம்மா, யதா²பவத்தேஸு ப²லேஸுபி அயம் யதா²தி⁴க³தஸச்சத⁴ம்மேஸு விய விக³தஸம்மோஹோவ ஹோதி ஸேக்கோ²பி ஸமானோ. தேன வுத்தம் – ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மோ பத்தத⁴ம்மோ விதி³தத⁴ம்மோ பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மோ’’தி (மஹாவ. 27). யதா² சஸ்ஸ த⁴ம்மா தாஸம் ஜோதிதா யதா²தி⁴க³தஸச்சத⁴ம்மாவலம்பி³னியோ மக்³க³வீதி²தோ பரதோ மக்³க³ப²லபஹீனாவஸிட்ட²கிலேஸனிப்³பா³னானம் பச்சவேக்க²ணா பவத்தந்தி. து³க்க²ஸச்சத⁴ம்மா ஹி ஸக்காயதி³ட்டி²ஆத³யோ. அயஞ்ச அத்த²வண்ணனா பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயேனாதிஆதீ³ஸுபி விபா⁴வேதப்³பா³. கிச்சதோதி அஸம்மோஹதோ. நிரோத⁴ம் ஆரம்மணதோதி ஏத்த² ‘‘ஆரம்மணதோபீ’’தி பி-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ² த³ட்ட²ப்³போ³ நிரோதே⁴பி அஸம்மோஹபடிவேத⁴ஸ்ஸ லப்³ப⁴னதோ. ஏதஸ்ஸாதி சதுஸச்சகம்மட்டா²னிகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ.

பஞ்ஞவாதி நித்³தி³ட்டோ² நிப்பரியாயதோ பஞ்ஞவந்ததாய இத⁴ அதி⁴ப்பேதத்தா. பாளிதோதி த⁴ம்மதோ. அத்த²தோதி அட்ட²கதா²தோ. அனுஸந்தி⁴தோதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸுத்தே தம்தம்அனுஸந்தி⁴தோ. புப்³பா³பரதோதி புப்³பே³னாபரஸ்ஸ ஸம்ஸந்த³னதோ. ஸங்கீ³திக்கமேன சேத்த² புப்³பா³பரதா வேதி³தப்³பா³. தம்தம்தே³ஸனாயமேவ வா புப்³ப³பா⁴கே³ன அபரபா⁴க³ஸ்ஸ ஸம்ஸந்த³னதோ. விஞ்ஞாணசரிதோதி விஜானனசரிதோ வீமம்ஸனசரிதோ தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே விசாரணாசாரவேபுல்லதோ. பஞ்ஞவாதி ந வத்தப்³போ³ மக்³கே³னாக³தாய பஞ்ஞாய அபா⁴வதோ. அஜ்ஜ அஜ்ஜேவ அரஹத்தந்தி இத்தரம் அதிகி²ப்பமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. பஞ்ஞவாபக்க²ம் ப⁴ஜதி ஸேக்க²பரியாயஸப்³பா⁴வதோ. ஸுத்தே பன படிவேதோ⁴வ கதி²தோ ஸச்சாபி⁴ஸமயவஸேன ஆக³தத்தா.

ஏஸாதி அனந்தரே வுத்தோ அரியபுக்³க³லோ. கம்மகாரகசித்தந்தி பா⁴வனாகம்மஸ்ஸ பவத்தனகசித்தம். ஸுக²வேத³னம்பி விஜானாதீதி கோ வேதி³யதி, கஸ்ஸ வேத³னா, கிம்காரணா வேத³னா, ஸோபி கஸ்ஸசி அபா⁴வக்³க³ஹணமுகே²ன ஸுக²ம் வேத³னம் ஸபா⁴வதோ ஸமுத³யதோ அத்த²ங்க³மதோ அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவதோ ச யதா²பூ⁴தம் பரிச்சி²ந்த³ந்தோ பரிக்³க³ண்ஹந்தோ ஸுக²ம் வேத³னம் விஜானாதி நாம. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. யஸ்மா ‘‘ஸதிபட்டா²னே’’தி இமினா ஸதிபட்டா²னகத²ம் உபலக்கே²தி. தாய ஹி தத³த்தோ² வேதி³தப்³போ³, தஸ்மா தம்ஸம்வண்ணனாயம்பி (தீ³. நி. டீ. 2.380) வுத்தனயேன தஸ்ஸத்தோ² வேதி³தப்³போ³. காமஞ்சேதம் விஞ்ஞாணம் வேத³னாதோ அஞ்ஞம்பி ஆரம்மணம் விஜானாதி, அனந்தரவாரே பன ரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா இத⁴ அரூபமுகே²ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுக²ந்திபி விஜானாதீ’’திஆதி³னா நித்³தி³ட்ட²ம், புச்ச²ந்தஸ்ஸ வா அஜ்ஜா²ஸயவஸேன.

ஸம்ஸட்டா²தி ஸம்பயுத்தா. தேனாஹ ‘‘ஏகுப்பாதா³தி³லக்க²ணேன ஸம்யோக³ட்டே²னா’’தி. விஸம்ஸட்டா²தி விப்பயுத்தா. பி⁴ந்தி³த்வாதி அஞ்ஞபூ⁴மிகஸ்ஸ அஞ்ஞபூ⁴மித³ஸ்ஸனேனேவ வினாஸேத்வா, ஸம்பி⁴ந்தி³த்வா வா. ஸம்ஸட்ட²பா⁴வம் புச்ச²தீதி தம்சித்துப்பாத³பரியாபன்னானம் பஞ்சவிஞ்ஞாணானம் ஸம்ஸட்ட²பா⁴வம் புச்ச²தி. யதி³ ஏவம் கத²ம் புச்சா²ய அவஸரோ விஸம்ஸட்ட²பா⁴வாஸங்காய ஏவ அபா⁴வதோ? ந, சித்துப்பாத³ந்தரக³தானம் மக்³க³பஞ்ஞாமக்³க³விஞ்ஞாணானம் விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாவிபஸ்ஸனாவிஞ்ஞாணானஞ்ச வோமிஸ்ஸகஸம்ஸட்ட²பா⁴வஸ்ஸ லப்³ப⁴மானத்தா. வினிவட்டேத்வாதி அஞ்ஞமஞ்ஞதோ விவேசேத்வா. நானாகரணம் த³ஸ்ஸேதும் ந ஸக்காதி இத³ம் கேவலம் ஸம்ஸட்ட²பா⁴வமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஸபா⁴வபே⁴த³ம், ஸபா⁴வபே⁴த³தோ பன நானாகரணம் நேஸம் பாகடமேவ. தேனாஹ ‘‘ஆரம்மணதோ வா வத்து²தோ வா உப்பாத³தோ வா நிரோத⁴தோ வா’’தி. இதா³னி தமேவ ஸபா⁴வபே⁴த³ம் விஸயபே⁴தே³ன ஸுட்டு² பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஸம் தேஸம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். விஸயோதி பவத்திட்டா²னம் இஸ்ஸரியபூ⁴மி, யேன சித்தபஞ்ஞானம் தத்த² தத்த² புப்³ப³ங்க³மதா வுச்சதி.

காமஞ்ச விபஸ்ஸனாபி பஞ்ஞாவஸேனேவ கிச்சகாரீ, மக்³கோ³பி விஞ்ஞாணஸஹிதோவ, ந கேவலோ, யதா² பன லோகியத⁴ம்மேஸு சித்தம் பதா⁴னம் தத்த²ஸ்ஸ தோ⁴ரய்ஹபா⁴வேன பவத்திஸப்³பா⁴வதோ. ததா² ஹி தம் ‘‘ச²த்³வாராதி⁴பதி ராஜா’’தி (த⁴. ப. அட்ட². 2.181) வுச்சதி, ஏவம் லோகுத்தரத⁴ம்மேஸு பஞ்ஞா பதா⁴னா படிபக்க²வித⁴மனஸ்ஸ விஸேஸதோ தத³தீ⁴னத்தா. ததா² ஹி மக்³க³த⁴ம்மே ஸம்மாதி³ட்டி² ஏவ பட²மம் க³ஹிதா. அயஞ்ச நேஸம் விஸயவஸேன பவத்திபே⁴தோ³, ததா² ச பஞ்ஞாபனவிதி⁴ ந கேவலம் தே²ரேஹேவ த³ஸ்ஸிதோ, அபிச கோ² ப⁴க³வதாபி த³ஸ்ஸிதோதி விபா⁴வேந்தோ ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴பீ’’திஆதி³மாஹ. யத்த² பஞ்ஞா ந லப்³ப⁴தி, தத்த² சித்தவஸேன புச்ச²னே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி² யதா² ‘‘கிம்சித்தோ த்வம் பி⁴க்கூ²’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 132-135). யத்த² பன பஞ்ஞா லப்³ப⁴தி, தத்தா²பி சித்தவஸேன ஜோதனா ஹோதி யதா² – ‘‘அஜ்ஜ²த்தமேவ சித்தம் ஸண்ட²பேதி ஸன்னிஸாதே³தி ஏகோதி³ம் கரோதி ஸமாத³ஹதி (ஸம். நி. 4.332), யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 1). அட்ட²கதா²யம் பன லோகியத⁴ம்மேஸு சித்தவஸேன, லோகுத்தரத⁴ம்மேஸு பஞ்ஞாவஸேன சோத³னம் ப்³யதிரேகமுகே²ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கதமா தே பி⁴க்கு² பஞ்ஞா அதி⁴க³தா’’திஆதி³ வுத்தம். யேபு⁴ய்யவஸேன சேதம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா² ஹி கத்த²சி லோகியத⁴ம்மா பஞ்ஞாஸீஸேனபி நித்³தி³ஸீயந்தி – ‘‘பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴னோ காமஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா’’திஆதீ³ஸு (படி. ம. 1.1). ஸஞ்ஞாஸீஸேனபி – ‘‘உத்³து⁴மாதகஸஞ்ஞாதி வா ஸேஸரூபாரூபஸஞ்ஞாதி வா இமே த⁴ம்மா ஏகத்தா², உதா³ஹு நானத்தா²’’திஆதீ³ஸு (பாரா. அட்ட². 45.பத³பா⁴ஜனீயவண்ணனா). ததா² லோகுத்தரத⁴ம்மாபி கத்த²சி சித்தஸீஸேன நித்³தி³ஸீயந்தி – ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே லோகுத்தரம் சித்தம் பா⁴வேதீ’’தி (த⁴. ஸ. 277), ததா² ப²ஸ்ஸாதி³ஸீஸேனபி – ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே லோகுத்தரம் ப²ஸ்ஸம் பா⁴வேதி, வேத³னம் ஸஞ்ஞம் சேதனம் பா⁴வேதீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 277).

சதூஸு ஸோதாபத்தியங்கே³ஸூதி ஸப்புரிஸஸேவனா, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம், யோனிஸோமனஸிகாரோ, த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தீதி இமேஸு சதூஸு ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ காரணேஸு. காமம் சேதேஸு ஸதிஆத³யோபி த⁴ம்மா இச்சி²தப்³பா³வ தேஹி வினா தேஸம் அஸம்ப⁴வதோ, ததா²பி சேத்த² ஸத்³தா⁴ விஸேஸதோ கிச்சகாரீதி வேதி³தப்³பா³. ஸத்³தோ³ ஏவ ஹி ஸப்புரிஸே பயிருபாஸதி, ஸத்³த⁴ம்மம் ஸுணாதி, யோனிஸோ ச மனஸி கரோதி, அரியமக்³க³ஸ்ஸ ச அனுத⁴ம்மம் படிபஜ்ஜதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஏத்த² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. இமினா நயேன ஸேஸிந்த்³ரியேஸுபி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. சதூஸு ஸம்மப்பதா⁴னேஸூதி சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னபா⁴வனாய. சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸூதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச ஸோதாபத்தியங்கே³ஸு ஸத்³தா⁴ விய ஸம்மப்பதா⁴னபா⁴வனாய வீரியம் விய ச ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய – ‘‘ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸ’’ந்தி (தீ³. நி. 2.373; ம. நி. 1.106; ஸம். நி. 5.384, 407) வசனதோ புப்³ப³பா⁴கே³ கிச்சதோ ஸதி அதி⁴கா இச்சி²தப்³பா³. ஏவம் ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ஸமாதி⁴, ‘‘அரியஸச்சபா⁴வனா பஞ்ஞாபா⁴வனா’’தி கத்வா தத்த² பஞ்ஞா புப்³ப³பா⁴கே³ அதி⁴கா இச்சி²தப்³பா³தி பாகடோயமத்தோ², அதி⁴க³மக்க²ணே பன ஸமாதி⁴பஞ்ஞானம் விய ஸப்³பே³ஸம்பி இந்த்³ரியானம் ஸத்³தா⁴தீ³னம் ஸமரஸதாவ இச்சி²தப்³பா³. ததா² ஹி ‘‘ஏத்த² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரிய’’ந்திஆதி³னா தத்த² தத்த² ஏத்த²க்³க³ஹணம் கதம். ஏவந்தி யம் டா²னம், தம் இந்த்³ரியஸமத்தாதி³ம் பச்சாமஸதி. ஸவிஸயஸ்மிம்யேவாதி அத்தனோ அத்தனோ விஸயே ஏவ. லோகியலோகுத்தரா த⁴ம்மா கதி²தாதி லோகியத⁴ம்மா லோகுத்தரத⁴ம்மா ச தேன தேன பவத்திவிஸேஸேன கதி²தா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸத்³தா⁴பஞ்சமேஸு இந்த்³ரியேஸு ஸஹ பவத்தமானேஸு தத்த² தத்த² விஸயே ஸத்³தா⁴தீ³னம் கிச்சாதி⁴கதாய தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ த³ட்ட²ப்³ப³தா வுத்தா, ந ஸப்³பே³ஸம். ஏவம் அஞ்ஞேபி லோகியலோகுத்தரா த⁴ம்மா யதா²ஸகம் விஸயே பவத்திவிஸேஸவஸேன போ³தி⁴தாதி.

இதா³னி ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் தத்த² தத்த² அதிரேககிச்சதம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்ரித³ம் உபமாஸம்ஸந்த³னம் ராஜபஞ்சமா ஸஹாயா விய விமுத்திபரிபாசகானி பஞ்சிந்த்³ரியானி. நேஸம் கீளனத்த²ம் ஏகஜ்ஜ²ம் வீதி²ஓதரணம் விய இந்த்³ரியானம் ஏகஜ்ஜ²ம் விபஸ்ஸனாவீதி²ஓதரணம். ஸஹாயேஸு பட²மாதீ³னம் யதா²ஸககே³ஹேவ விசாரணா விய ஸத்³தா⁴தீ³னம் ஸோதாபத்திஅங்கா³தீ³னி பத்வா புப்³ப³ங்க³மதா. ஸஹாயேஸு இதரேஸம் தத்த² தத்த² துண்ஹீபா⁴வோ விய ஸேஸிந்த்³ரியானம் தத்த² தத்த² தத³ன்வயதா. தஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மபூ⁴தஸ்ஸ இந்த்³ரியஸ்ஸ கிச்சானுக³ததா. ந ஹி ததா³ தேஸம் ஸஸம்பா⁴ரபத²வீஆதீ³ஸு ஆபாதீ³னம் விய கிச்சம் பாகடம் ஹோதி, ஸத்³தா⁴தீ³னம்யேவ பன கிச்சம் விபூ⁴தம் ஹுத்வா திட்ட²தி புரேதரம் ததா²பச்சயேஹி சித்தஸந்தானஸ்ஸ அபி⁴ஸங்க²தத்தா. ஏத்த² ச விபஸ்ஸனாகம்மிகஸ்ஸ பா⁴வனா விஸேஸதோ பஞ்ஞுத்தராதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ராஜானம் நித³ஸ்ஸனம் கத்வா பஞ்ஞிந்த்³ரியம் வுத்தம். இதீதிஆதி³ யதா²தி⁴க³தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிக³மனம்.

மக்³க³விஞ்ஞாணம்பீதி அரியமக்³க³ஸஹக³தம் அபசயகா³மிவிஞ்ஞாணம்பி. ததே²வ தம் விஜானாதீதி ஸச்சத⁴ம்மம் ‘‘இத³ம் து³க்க²’’ந்திஆதி³னா நயேனேவ விஜானாதி ஏகசித்துப்பாத³பரியாபன்னத்தா மக்³கா³னுகூலத்தா ச. யம் விஜானாதீதி ஏத்த² விஜானனபஜானனானி விபஸ்ஸனாசித்துப்பாத³பரியாபன்னானி அதி⁴ப்பேதானி, ந ‘‘யம் பஜானாதீ’’தி ஏத்த² விய மக்³க³சித்துப்பாத³பரியாபன்னாதி ஆஹ ‘‘யம் ஸங்கா²ரக³த’’ந்திஆதி³. ததே²வாதி ‘‘அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா நயேன. ஏகசித்துப்பாத³பரியாபன்னத்தா விபஸ்ஸனாபா⁴வதோ ச ஸமானபச்சயேஹி ஸஹ பவத்திகதா ஏகுப்பாத³தா, ததோ ஏவ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸஹேவ நிருஜ்ஜ²னம் ஏகனிரோத⁴தா, ஏகம்யேவ வத்து²ம் நிஸ்ஸாய பவத்தி ஏகவத்து²கதா, ஏகம்யேவ ஆரம்மணம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தி ஏகாரம்மணதா. ஹேதும்ஹி சேதம் கரணவசனம். தேன ஏகுப்பாதா³தி³தாய ஸம்ஸட்ட²பா⁴வம் ஸாதே⁴தி. அனவஸேஸபரியாதா³னஞ்சேதம், இதோ தீஹிபி ஸம்பயுத்தலக்க²ணம் ஹோதியேவ.

மக்³க³பஞ்ஞம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஸா ஹி ஏகந்ததோ பா⁴வேதப்³பா³, ந பரிஞ்ஞேய்யா, பஞ்ஞாய பன பா⁴வேதப்³ப³தாய தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி தக்³க³திகாவ ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘தம்ஸம்பயுத்தம் பனா’’திஆதி³. கிஞ்சாபி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய பா⁴வனாவஸேன பவத்தனதோ தம்ஸம்பயுத்தவிஞ்ஞாணம்பி ததே²வ பவத்ததி, தஸ்ஸ பன பரிஞ்ஞேய்யபா⁴வானதிவத்தனதோ பரிஞ்ஞேய்யதா வுத்தா. தேனேவாஹ – ‘‘யம்பி தம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணம், தம்பி க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

450. ஏவம் ஸந்தேபீதி வேத³னாதி ஏவம் ஸாமஞ்ஞக்³க³ஹணே ஸதிபி. தேபூ⁴மிகஸம்மஸனசாரவேத³னாவாதி பூ⁴மித்தயபரியாபன்னா, ததோ ஏவ ஸம்மஸனஞாணஸ்ஸ கோ³சரபூ⁴தா வேத³னா ஏவ அதி⁴ப்பேதா ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் உபகாராவஹபா⁴வேன தே³ஸனாய ஆரத்³த⁴த்தா. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘சதுரோக⁴னித்த²ரணத்தி²கான’’ந்திஆதி³. ஏஸ நயோ பஞ்ஞாயபி. இத⁴ ஸுகா²தி³ஸத்³தா³ ததா³ரம்மணவிஸயாதி இமமத்த²ம் ஸுத்தேன ஸாதே⁴தும் ‘‘ரூபஞ்ச ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏகந்தது³க்க²ந்தி ஏகந்தேனேவ அனிட்ட²ம், ததோ ஏவ து³க்க²மதாய து³க்க²ம். ஆரம்மணகரணவஸேன து³க்க²வேத³னாய அனுபதிதம், ஓதிண்ணஞ்சாதி து³க்கா²னுபதிதம், து³க்கா²வக்கந்தம். ஸுகே²ன அனவக்கந்தம் அப⁴விஸ்ஸாதி யோஜனா. நயித³ந்தி ஏத்த² இத³ந்தி நிபாதமத்தம். ஸாரஜ்ஜேய்யுந்தி ஸாராக³ம் உப்பாதே³ய்யும். ஸுக²ந்தி ஸபா⁴வதோ ச இட்ட²ம். ஸாராகா³ ஸம்யுஜ்ஜந்தீதி ப³ஹலராக³ஹேது யதா²ரஹம் த³ஸஹிபி ஸம்யோஜனேஹி ஸம்யுஜ்ஜந்தி. ஸம்யோகா³ ஸம்கிலிஸ்ஸந்தீதி ததா² ஸம்யுத்ததாய தண்ஹாஸம்கிலேஸாதி³வஸேன ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி, விபா³தீ⁴யந்தி உபதாபீயந்தி சாதி அத்தோ². ஆரம்மணந்தி இட்ட²ம், அனிட்ட²ம், மஜ்ஜ²த்தஞ்ச ஆரம்மணம் யதா²க்கமம் ஸுக²ம், து³க்க²ம், அது³க்க²மஸுக²ந்தி கதி²தம். ஏவம் அவிஸேஸேன பஞ்சபி க²ந்தே⁴ ஸுகா²தி³ஆரம்மணபா⁴வேன த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி வேத³னா ஏவ ஸுகா²தி³ஆரம்மணபா⁴வேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். பாகதிகபசுரஜனவஸேனாயம் கதி²தாதி கத்வா ‘‘புரிமம் ஸுக²ம் வேத³னம் ஆரம்மணம் கத்வா’’தி வுத்தம். விஸேஸலாபீ⁴ பன அனாக³தம்பி ஸுக²ம் வேத³னம் ஆரம்மணம் கரோதேவ. வுத்தமேதம் ஸதிபட்டா²னவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.380; ம. நி. அட்ட². 1.79). வேத³னாய ஹி ஆரம்மணம் வேதி³யந்தியா தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ வேதே³தீதி வோஹாரமத்தம் ஹோதி.

ஸப்³ப³ஸஞ்ஞாயாதி ஸப்³பா³யபி சதுபூ⁴மிகஸஞ்ஞாய. ஸப்³ப³த்த²கஸஞ்ஞாயாதி ஸப்³ப³ஸ்மிம் சித்துப்பாதே³ பவத்தனகஸஞ்ஞாய. வத்தே² வாதி வா-ஸத்³தே³ன வண்ணதா⁴தும் ஸங்க³ண்ஹாதி. பாபேந்தோதி பா⁴வனம் உபசாரம் வா அப்பனம் வா உபனேந்தோ. உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞாபீதி ‘‘நீலம் ரூபம், ரூபாரம்மணம் நீல’’ந்தி உப்பஜ்ஜனகஸஞ்ஞாபி.

அஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகத்தாதி ஸப்³பே³ஸம் வேத³னாஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணானம் அஸங்க³ஹிதத்தா. தக்கக³தந்தி ஸுத்தகந்தனகதக்கம்ஹி, ஸுத்தவத்தனகதக்கம்ஹி வா வேட²னவஸேன டி²தம். பரிவட்டகாதி³க³தந்தி ஸுத்தவேட²னபரிவட்டகாதி³க³தம். விஸ்ஸட்ட²த்தாவ ந க³ஹிதா, யத³க்³கே³ன பஞ்ஞா விஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயோக³ம் லபா⁴பிதா, தத³க்³கே³ன வேத³னாஸஞ்ஞாஹிபி ஸம்பயோக³ம் லபா⁴பிதா ஏவாதி. ததே³வ ஸஞ்ஜானாதி ஸம்ஸட்ட²பா⁴வதோ.

ஸஞ்ஜானாதி விஜானாதீதி ஏத்த² ‘‘பஜானாதீ’’தி பத³ம் ஆனேத்வா வத்தப்³ப³ம் பஜானனவஸேனபி விஸேஸஸ்ஸ வக்க²மானத்தா. ஜானாதீதி அயம் ஸத்³தோ³ ச லத்³த³தோயேவேத்த² அவிஸேஸோ, அத்த²தோ பன விஸேஸதோ இச்சி²தப்³போ³. அனேகத்த²த்தா ஹி தா⁴தூனம் தேன ஆக்²யாதபதே³ன நாமபதே³ன ச வுத்தமத்த²ம் உபஸக்³க³பத³ம் ஜோதகபா⁴வேன விஸேஸேதி, ந வாசகபா⁴வேன. தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸபி ஜானனத்தே² விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³’’தி. ஏதேன ஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணபஞ்ஞாபதா³னி அந்தோக³த⁴ஜானனத்தே² யதா²ஸகம் விஸிட்ட²விஸயே ச நிட்டா²னீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனேவாஹ ‘‘ஸஞ்ஞா ஹீ’’திஆதி³. ஸஞ்ஜானனமத்தமேவாதி ஏத்த² மத்த-ஸத்³தே³ன விஸேஸனிவத்திஅத்தே²ன விஜானனபஜானனாகாரே நிவத்தேதி, ஏவ-ஸத்³தே³ன கதா³சிபி இமிஸ்ஸா தே விஸேஸா நத்தே²வாதி அவதா⁴ரேதி. தேனேவாஹ ‘‘அனிச்சம் து³க்க²’’ந்திஆதி³. தத்த² விஞ்ஞாணகிச்சம்பி காதும் அஸக்கோந்தீ ஸஞ்ஞா குதோ பஞ்ஞாகிச்சம் கரேய்யாதி ‘‘லக்க²ணபடிவேத⁴ம் பாபேதும் ந ஸக்கோதி’’ச்சேவ வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘மக்³க³பாதுபா⁴வ’’ந்தி.

ஆரம்மணே பவத்தமானம் விஞ்ஞாணம் ந ஸஞ்ஞா விய நீலபீதாதி³மத்தஸஞ்ஜானனவஸேன பவத்ததி, அத² கோ² தத்த² அஞ்ஞம்பி தாதி³ஸம் விஸேஸம் ஜானந்தமேவ பவத்ததீதி ஆஹ ‘‘விஞ்ஞாண’’ந்திஆதி³. கத²ம் பன விஞ்ஞாணம் லக்க²ணபடிவேத⁴ம் பாபேதீதி? பஞ்ஞாய த³ஸ்ஸிதமக்³கே³ன. லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய ஹி அனேகவாரம் லக்க²ணானி படிவிஜ்ஜி²த்வா பவத்தமானாய பகு³ணபா⁴வதோ பரிசயவஸேன ஞாணவிப்பயுத்தசித்தேனபி விபஸ்ஸனா ஸம்ப⁴வதி, யதா² தம் பகு³ணஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ அஜ்ஜ²யனே தத்த² தத்த² க³தாபி வாரா ந உபதா⁴ரீயந்தி. ‘‘லக்க²ணபடிவேத⁴’’ந்தி ச லக்க²ணானம் ஆரம்மணகரணமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந படிவிஜ்ஜ²னம். உஸ்ஸக்கித்வாதி உத³யப்³ப³யஞாணாதி³ஞாணபடிபாடியா ஆரபி⁴த்வா. மக்³க³பாதுபா⁴வம் பாபேதும் ந ஸக்கோதி அஸம்போ³த⁴ஸபா⁴வத்தா. ஆரம்மணம்பி ஸஞ்ஜானாதி அவபு³ஜ்ஜ²னவஸேனேவ, ந ஸஞ்ஜானனமத்தேன. ததா² லக்க²ணபடிவேத⁴ம்பி பாபேதி, ந விஜானனமத்தேன, அத்தனோ பன அஞ்ஞாஸாதா⁴ரணேன ஆனுபா⁴வேன உஸ்ஸக்கித்வா மக்³க³பாதுபா⁴வம்பி பாபேதி.

இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அஜாதபு³த்³தீ⁴தி அஸஞ்ஜாதப்³யவஹாரபு³த்³தி⁴. உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ந்தி உபபோ⁴க³பரிபோ⁴கா³ரஹம், உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³வத்தூ²னம் படிலாப⁴யோக்³க³ந்தி அத்தோ². கூடோதி கஹாபணபதிரூபகோ தம்ப³கம்ஸாதி³மயோ. சே²கோதி மஹாஸாரோ. கரதோதி அட்³ட⁴ஸாரோ. ஸண்ஹோதி முது³ஜாதிகோ ஸமஸாரோ. இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ². தேன பாத³ஸாரபரோபாத³ஸாரஅட்³ட⁴ஸாராதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. ஜானந்தோ ச பன நம் ரூபம் தி³ஸ்வாபி…பே… அஸுகாசரியேன கதோதிபி ஜானாதி ததா² ஹேரஞ்ஞிகக³ந்த²ஸ்ஸ ஸுக்³க³ஹிதத்தா. ஏவமேவந்திஆதி³ உபமாஸம்ஸந்த³னம். ஸஞ்ஞாவிபா⁴க³ம் அகத்வா பிண்ட³வஸேனேவ ஆரம்மணஸ்ஸ க³ஹணதோ தா³ரகஸ்ஸ கஹாபணத³ஸ்ஸனஸதி³ஸா வுத்தா. ததா² ஹி ஸா யதா²உபட்டி²தவிஸயபத³ட்டா²னா வுச்சதி. விஞ்ஞாணம் ஆரம்மணே ஏகச்சவிஸேஸக்³க³ஹணஸமத்த²பா⁴வதோ கா³மிகபுரிஸகஹாபணத³ஸ்ஸனஸதி³ஸம் வுத்தம். பஞ்ஞா பன ஆரம்மணே அனவஸேஸாவபோ³த⁴தோ ஹேரஞ்ஞிககஹாபணத³ஸ்ஸனஸதி³ஸா வுத்தா. நேஸந்தி ஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணபஞ்ஞானம். விஸேஸோதி ஸபா⁴வவிஸேஸோ. து³ப்படிவிஜ்ஜோ² பகதிபஞ்ஞாய. இமினாவ நேஸம் அச்சந்தஸுகு²மதம் த³ஸ்ஸேதி.

ஏகாரம்மணே பவத்தமானானந்தி ஏகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே பவத்தமானானம். தேன அபி⁴ன்னவிஸயாபி⁴ன்னகாலதாத³ஸ்ஸனேன அவினிப்³போ⁴க³வுத்திதம் விபா⁴வேந்தோ து³ப்படிவிஜ்ஜ²தம்யேவ உல்லிங்கே³தி. வவத்தா²னந்தி அஸங்கரதோ ட²பனம். அயம் ப²ஸ்ஸோ…பே… இத³ம் சித்தந்தி நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம். இதி-ஸத்³தோ³ வா ஆதி³அத்தோ². தேன ஸேஸத⁴ம்மானம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. இத³ந்தி அரூபீனம் த⁴ம்மானம் வவத்தா²னகரணம். ததோதி யம் வுத்தம் திலதேலாதி³உத்³த⁴ரணம், ததோ. யதி³ து³க்கரதரம், கத²ம் தந்தி ஆஹ ‘‘ப⁴க³வா பனா’’திஆதி³.

451. நிஸ்ஸடேனாதி நிக்க²ந்தேன அதம்ஸம்ப³ந்தே⁴ன. பரிச்சத்தேனாதி பரிச்சத்தஸதி³ஸேன பச்சயபா⁴வானுபக³மனேன பச்சயுப்பன்னஸம்ப³ந்தா⁴பா⁴வதோ. நிஸ்ஸக்கவசனம் அபாதா³னதீ³பனதோ. கரணவசனம் கத்துஅத்த²தீ³பனதோ. காமாவசரமனோவிஞ்ஞாணம் ந நியமதோ ‘‘இத³ம் நாம பஞ்சத்³வாரிகாஸம்ப³ந்தா⁴’’தி ஸக்கா வத்தும், ரூபாவசரவிஞ்ஞாணம் பன ந ததா²தி, தஸ்ஸேவ பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி நிஸ்ஸடதா வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தேனா’’தி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னக்³க³ஹணம் தஸ்ஸேவ அரூபாவசரஸ்ஸ பத³ட்டா²னபா⁴வதோ. பரிஸுத்³தே⁴னாதி விஸேஸதோ அஸம்கிலேஸிகத்தாவ. தஞ்ஹி விக³தூபக்கிலேஸதாய விஸேஸதோ பரிஸுத்³த⁴ம். தேனாஹ ‘‘நிருபக்கிலேஸேனா’’தி. ஜானிதப்³ப³ம் நேய்யம், ஸபரஸந்தானேஸு இத³ம் அதிஸயம் ஜானிதப்³ப³தோ பு³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் போ³தே⁴தப்³ப³ம் வாதி அத்தோ². நேய்யந்தி வா அத்தனோ ஸந்தானே நேதப்³ப³ம் பவத்தேதப்³ப³ந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘நிப்³ப³த்தேதும் ஸக்கா ஹோதி. ஏத்த² டி²தஸ்ஸ ஹி ஸா இஜ்ஜ²தீ’’தி. பாடியேக்கந்தி விஸும் விஸும், அனுபத³த⁴ம்மவஸேனாதி அத்தோ². அபி⁴னிவேஸாபா⁴வதோதி விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. கலாபதோ நயதோதி கலாபஸம்மஸனஸங்கா²ததோ நயவிபஸ்ஸனதோ. பி⁴க்கு²னோதி ஸாவகஸ்ஸ. ஸாவகஸ்ஸேவ ஹி தத்ர அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனா ந ஸம்ப⁴வதி, ந ஸத்து². தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. விஸ்ஸஜ்ஜேஸீதி தப்படிப³த்³த⁴ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேன பஜஹதி.

ஹத்த²க³தத்தாதி ஹத்த²க³தஸதி³ஸத்தா, ஆஸன்னத்தாதி அத்தோ². யதா³ ஹி லோகனாதோ² போ³தி⁴மூலே அபராஜிதபல்லங்கே நிஸின்னோ – ‘‘கிச்ச²ம் வதாயம் லோகோ ஆபன்னோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.57; ஸம். நி. 2.4, 10) படிச்சஸமுப்பாத³முகே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸம் கத்வா அதி⁴க³ந்தப்³ப³ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணானுரூபம் ச²த்திம்ஸகோடிஸஹஸ்ஸமுகே²ன மஹாவஜிரஞாணம் நாம மஹாபோ³தி⁴ஸத்தஸம்மஸனம் பவத்தேந்தோ அனேகாகாரஸமாபத்தித⁴ம்மஸம்மஸனே அனுபத³மேவ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனத⁴ம்மேபி அபராபரம் ஸம்மஸி. தேனாஹ ‘‘ப⁴க³வா பனா’’திஆதி³. பரோபஞ்ஞாஸாதி த்³வேபஞ்ஞாஸம். காமஞ்சேத்த² கேசி த⁴ம்மா வேத³னாத³யோ ப²ஸ்ஸபஞ்சமகாதீ³ஸு வுத்தாபி ஜா²னகோட்டா²ஸாதீ³ஸுபி ஸங்க³ஹிதா, தம்தம்பச்சயபா⁴வவிஸிட்டே²ன பன அத்த²விஸேஸேன த⁴ம்மந்தரானி விய ஹோந்தீதி ஏவம் வுத்தம். ததா² ஹி லோகுத்தரசித்துப்பாதே³ஸு நவிந்த்³ரியதா வுச்சதி. அங்கு³த்³தா⁴ரேனாதி தத்த² லப்³ப⁴மானஜா²னங்க³போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்கா³னம் உத்³த⁴ரணேன. அங்க³-ஸத்³தோ³ வா கோட்டா²ஸபரியாயோ, தஸ்மா அங்கு³த்³தா⁴ரேனாதி ப²ஸ்ஸபஞ்சமகாதி³கோட்டா²ஸானம் ஸமுத்³த⁴ரணேன. யாவதா ஸஞ்ஞாஸமாபத்தியோதி யத்தகா ஸஞ்ஞாஸஹக³தா ஜா²னஸமாபத்தியோ, தாஹி வுட்டா²ய அதி⁴க³ந்த⁴ப்³ப³த்தா தாவதிகா வேனேய்யானம் அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴ அரஹத்தஸமதி⁴க³மோ.

த³ஸ்ஸனபரிணாயகட்டே²னாதி அந்த⁴ஸ்ஸ யட்டி²கோடிம் க³ஹேத்வா மக்³க³தே³ஸகோ விய த⁴ம்மானம் யதா²ஸபா⁴வத³ஸ்ஸனஸங்கா²தேன பரிணாயகபா⁴வேன. யதா² வா ஸோ தஸ்ஸ சக்கு²பூ⁴தோ, ஏவம் ஸத்தானம் பஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘சக்கு²பூ⁴தாய பஞ்ஞாயா’’தி. ஸமாதி⁴ஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா ஸமாதி⁴பஞ்ஞா. ஸமாதி⁴ சேத்த² ஆருப்பஸமாதீ⁴தி வத³ந்தி, ஸம்மஸனபயோகோ³ பன கோசி ஜா²னஸமாதீ⁴தி யுத்தம். விபஸ்ஸனாபூ⁴தா பஞ்ஞா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாய அந்தோஸமாபத்தியம் கிச்சதோ பஜானாதி, ‘‘ஸமாஹிதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’தி பன வசனதோ (ஸம். நி. 3.5; 4.99-100; 3.5.1071-1072; நேத்தி. 40; மி. ப. 2.1.14) அஸம்மோஹதோ பஜானாதி. தத்த² கிச்சதோதி கோ³சரஜ்ஜ²த்தே ஆரம்மணகரணகிச்சதோ. அஸம்மோஹதோதி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு ஸம்மோஹவித⁴மனதோ யதா² பீதிபடிஸம்வேத³னாதீ³ஸு. கிமத்தி²யாதி கிம்பயோஜனாதி ஆஹ ‘‘கோ ஏதிஸ்ஸா அத்தோ²’’தி. அபி⁴ஞ்ஞேய்யே த⁴ம்மேதி யாதா²வஸரஸலக்க²ணாவபோ³த⁴வஸேன அபி⁴முக²ம் ஞேய்யே ஜானிதப்³பே³ க²ந்தா⁴யதனாதி³த⁴ம்மே. அபி⁴ஜானாதீதி ஸலக்க²ணதோ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணதோ ச அபி⁴முக²ம் அவிரஜ்ஜ²னவஸேன ஜானாதி. ஏதேன ஞாதபரிஞ்ஞாப்³யாபாரமாஹ. பரிஞ்ஞேய்யேதி அனிச்சாதிபி து³க்கா²திபி அனத்தாதிபி பரிச்சி²ஜ்ஜ ஜானிதப்³பே³. பரிஜானாதீதி ‘‘யம் கிஞ்சி ரூபம்…பே… அனிச்சம் க²யட்டே²னா’’திஆதி³னா (படி. ம. 1.48) பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஜானாதி. இமினா தீரணபரிஞ்ஞாப்³யாபாரமாஹ. பஹாதப்³பே³ த⁴ம்மேதி நிச்சஸஞ்ஞாதி³கே யாவ அரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜா² ஸப்³பே³ பாபத⁴ம்மே. பஜஹதி பகட்ட²தோ ஜஹதி, விக்க²ம்பே⁴தி சேவ ஸமுச்சி²ந்த³தி சாதி அத்தோ². இமினா பஹானபரிஞ்ஞாப்³யாபாரமாஹ. ஸா பனேஸா பஞ்ஞா லோகியாபி திப்பகாரா லோகுத்தராபி, தாஸம் விஸேஸம் ஸயமேவாஹ. கிச்சதோதி அபி⁴ஜானனவஸேன ஆரம்மணகிச்சதோ. அஸம்மோஹதோதி யதா²ப³லம் அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதீ³ஸு ஸம்மோஹவித⁴மனதோ. நிப்³பா³னமாரம்மணம் கத்வா பவத்தனதோ அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதீ³ஸு விக³தஸம்மோஹதோ ஏவாதி ஆஹ ‘‘லோகுத்தரா அஸம்மோஹதோ’’தி.

452. கம்மஸ்ஸகதா ஸம்மாதி³ட்டி² ச வட்டனிஸ்ஸிதத்தா இத⁴ நாதி⁴ப்பேதா, விவட்டகதா² ஹேஸாதி வுத்தம் ‘‘விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி²யா ச மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா சா’’தி. பரதோ கோ⁴ஸோதி பரதோ ஸத்து²தோ, ஸாவகதோ வா லப்³ப⁴மானோ த⁴ம்மகோ⁴ஸோ. தேனாஹ ‘‘ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவன’’ந்தி. தஞ்ஹி ஸம்மாதி³ட்டி²யா பச்சயோ ப⁴விதும் ஸக்கோதி, ந யோ கோசி பரதோகோ⁴ஸோ. உபாயமனஸிகாரோதி யேன நாமரூபபரிக்³க³ஹாதி³ ஸிஜ்ஜ²தி, தாதி³ஸோ பத²மனஸிகாரோ. அயஞ்ச ஸம்மாதி³ட்டி²யா பச்சயோதி நியமபக்கி²கோ, ந ஸப்³ப³ஸம்கா³ஹகோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் பனா’’திஆதி³மாஹ. யோனிஸோமனஸிகாரஸ்மிம்யேவாதி அவதா⁴ரணேன பரதோகோ⁴ஸமேவ நிவத்தேதி, ந பத³ட்டா²னவிஸேஸம் படியோகீ³னிவத்தனத்த²த்தா ஏவ-ஸத்³த³ஸ்ஸ.

லத்³து⁴பகாராதி (அ. நி. டீ. 3.5.25) யதா²ரஹம் நிஸ்ஸயாதி³வஸேன லத்³த⁴பச்சயா. விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி²யா அனுக்³க³ஹிதபா⁴வேன க³ஹிதத்தா மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டீ²ஸு ச அரஹத்தமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி², அனந்தரஸ்ஸ ஹி விதி⁴, படிஸேதோ⁴ வா. அக்³க³ப²லஸமாதி⁴ம்ஹி தப்பரிக்கா²ரத⁴ம்மேஸுயேவ ச கேவலோ சேதோபரியாயோ நிருள்ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டீ²தி அரஹத்தமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². ப²லக்க²ணேதி அனந்தரே காலந்தரே சாதி து³விதே⁴ ப²லக்க²ணே. படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன ஸப்³ப³ஸம்கிலேஸேஹி சேதோ விமுச்சதி ஏதாயாதி சேதோவிமுத்தி, அக்³க³ப²லபஞ்ஞம் ட²பேத்வா அவஸேஸா ப²லத⁴ம்மா. தேனாஹ ‘‘சேதோவிமுத்தி ப²லம் அஸ்ஸாதி. சேதோவிமுத்திஸங்கா²தம் ப²லம் ஆனிஸம்ஸோ’’தி, ஸப்³ப³ஸம்கிலேஸேஹி சேதஸோ விமுச்சனஸங்கா²தம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னஸஞ்ஞிதம் பஹானம் ப²லம் ஆனிஸம்ஸோ சாதி யோஜனா. இத⁴ ச சேதோவிமுத்தி-ஸத்³தே³ன பஹானமத்தம் க³ஹிதம், புப்³பே³ பஹாயகத⁴ம்மா, அஞ்ஞதா² ப²லத⁴ம்மா ஏவ ஆனிஸம்ஸோதி க³ய்ஹமானே புனவசனம் நிரத்த²கம் ஸியா.

பஞ்ஞாவிமுத்திப²லானிஸம்ஸாதி ஏத்தா²பி ஏவமேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவா ஸீலஸபா⁴வத்தா விஸேஸதோ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபகாரா, ததா² ஸம்மாஸங்கப்போ ஜா²னஸபா⁴வத்தா. ததா² ஹி ஸோ ‘‘அப்பனா’’தி நித்³தி³ட்டோ². ஸம்மாஸதிஸம்மாவாயாமா பன ஸமாதி⁴பக்கி²யா ஏவாதி ஆஹ ‘‘அவஸேஸா த⁴ம்மா சேதோவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³’’தி. சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலந்தி அரியமக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ பத³ட்டா²னபூ⁴தம் சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். ஸுதாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அத்தனோ சித்தப்பவத்திஆரோசனவஸேன ஸஹ கத²னம் ஸம்கதா², ஸம்கதா²வ ஸாகச்சா². இத⁴ பன கம்மட்டா²னபடிப³த்³தா⁴தி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னே…பே… கதா²’’தி. தத்த² கம்மட்டா²னஸ்ஸ ஏகவாரம் வீதி²யா அப்படிபஜ்ஜனம் க²லனம், அனேகவாரம் பக்க²லனம், தது³ப⁴யஸ்ஸ விச்சே²த³னீகதா² க²லனபக்க²லனசே²த³னகதா². பூரேந்தஸ்ஸாதி விவட்டனிஸ்ஸிதம் கத்வா பாலேந்தஸ்ஸ ப்³ரூஹேந்தஸ்ஸ ச. ஸுணந்தஸ்ஸாதி ‘‘யதா²உக்³க³ஹிதகம்மட்டா²னம் பா²திம் க³மிஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் ஸுணந்தஸ்ஸ. தேனேவ ஹி ‘‘ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவன’’ந்தி வுத்தம். கம்மம் கரோந்தஸ்ஸாதி பா⁴வனானுயோக³கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ.

பஞ்சஸுபி டா²னேஸு அந்த-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்த²ஜோதனோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவஞ்ஹி ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³னா வுச்சமானா அம்பு³பமா ச யுஜ்ஜேய்ய. உத³ககோட்ட²கந்தி ஆலவாலம். தி²ரம் கத்வா ப³ந்த⁴தீதி அஸிதி²லம் த³ள்ஹம் நாதிமஹந்தம் நாதிகு²த்³த³கம் கத்வா யோஜேதி. தி²ரம் கரோதீதி உத³கஸிஞ்சனகாலே ததோ ததோ விஸ்ஸரித்வா உத³கஸ்ஸ அனிக்க²மனத்த²ம் ஆலவாலம் தி²ரதரம் கரோதி. ஸுக்க²த³ண்ட³கோதி தஸ்ஸேவ அம்ப³க³ச்ச²கஸ்ஸ ஸுக்கோ² ஸாகா²ஸீஸகோ. கிபில்லிகபுடோதி தம்ப³கிபில்லிககுடஜம். க²ணித்திந்தி குதா³லம். கோட்ட²கப³ந்த⁴னம் விய ஸீலம் ஸம்மாதி³ட்டி²யா வட்³ட⁴னுபாயஸ்ஸ மூலபா⁴வதோ. உத³கஸிஞ்சனம் விய த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பா⁴வனாய பரிப்³ரூஹனதோ. மரியாதா³ய தி²ரபா⁴வகரணம் விய ஸமதோ² யதா²வுத்தபா⁴வனாதி⁴ட்டா²னாய ஸீலமரியாதா³ய த³ள்ஹபா⁴வாபாத³னதோ. ஸமாஹிதஸ்ஸ ஹி ஸீலம் தி²ரதரம் ஹோதி. ஸமீபே வல்லிஆதீ³னம் ஹரணம் விய கம்மட்டா²னே க²லனபக்க²லனச்சே²த³னம் இஜ்ஜி²தப்³ப³பா⁴வனாய விப³ந்தா⁴பனயனதோ. மூலக²ணனம் விய ஸத்தன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பா⁴வனா தஸ்ஸா விப³ந்த⁴ஸ்ஸ மூலகானம் தண்ஹாமானதி³ட்டீ²னம் பலிக²ணனதோ. ஏத்த² ச யஸ்மா ஸுபரிஸுத்³த⁴ஸீலஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் அனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனம் இச்சி²தப்³ப³ம், ததோ யதா²ஸுதே அத்தே² ஸாகச்சா²ஸமாபஜ்ஜனம், ததோ கம்மட்டா²னவிஸோத⁴னேன ஸமத²னிப்ப²த்தி, ததோ ஸமாஹிதஸ்ஸ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபாரிபூரி. பரிபுண்ணவிபஸ்ஸனோ மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பரிப்³ரூஹேதீதி ஏவமேதேஸம் அங்கா³னம் பரம்பராய ஸம்முகா² ச அனுக்³க³ண்ஹனதோ அயமானுபுப்³பீ³ கதி²தாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

453. இத⁴ கிம் புச்ச²தீதி இத⁴ ஏவம் அரஹத்தப²லம் பாபிதாய தே³ஸனாய ‘‘கதி பனாவுஸோ, ப⁴வா’’தி ப⁴வம் புச்ச²ந்தோ கீதி³ஸம் அனுஸந்தி⁴ம் உபாதா³ய புச்ச²தீதி அத்தோ². தேனேவ ஹி ‘‘மூலமேவ க³தோ அனுஸந்தீ⁴’’தி வத்வா அதி⁴ப்பாயம் பகாஸேந்தோ ‘‘து³ப்பஞ்ஞோ’’திஆதி³மாஹ. து³ப்பஞ்ஞோதி ஹி இத⁴ அப்படிவித்³த⁴ஸச்சோ அதி⁴ப்பேதோ, ந ஜளோ ஏவ. காமப⁴வோதிஆதீ³ஸு கம்மோபபத்திபே⁴த³தோ து³விதோ⁴பி ப⁴வோ அதி⁴ப்பேதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காமப⁴வூபக³ம் கம்ம’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³தம்ஸம்வண்ணனாயம் (விஸுத்³தி⁴. 2.647; விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.646-647) வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். புனப்³ப⁴வஸ்ஸாதி புனப்புனம் அபராபரம் ப⁴வனதோ ஜாயனதோ புனப்³ப⁴வோதி லத்³த⁴னாமஸ்ஸ வட்டபப³ந்த⁴ஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘இத⁴ வட்டம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி. அபி⁴னிப்³ப³த்தீதி ப⁴வயோனிக³திஆதி³வஸேன நிப்³ப³த்தி. தஹிம் தஹிம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் ப⁴வாதி³கே. அபி⁴னந்த³னாதி தண்ஹாஅபி⁴னந்த³னஹேது. க³மனாக³மனம் ஹோதீதிஆதி³னா ப⁴வாதீ³ஸு ஸத்தானம் அபராபரம் சுதிபடிஸந்தி⁴யோ த³ஸ்ஸேதி. க²யனிரோதே⁴னாதி அச்சந்தக²யஸங்கா²தேன அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன. உப⁴யமேதம் ந வத்தப்³ப³ம் பஹானாபி⁴ஸமயபா⁴வனாபி⁴ஸமயானம் அச்சாஸன்னகாலத்தா. வத்தப்³ப³ம் தம் ஹேதுப²லத⁴ம்மூபசாரவஸேன. யதா² ஹி பதீ³புஜ்ஜலனஹேதுகோ அந்த⁴காரவிக³மோ, ஏவம் விஜ்ஜுப்பாத³ஹேதுகோ அவிஜ்ஜானிரோதோ⁴, ஹேதுப²லத⁴ம்மா ச ஸமானகாலாபி புப்³பா³பரகாலா விய வோஹரீயந்தி யதா² – ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாண’’ந்தி (ம. நி. 1.204, 400; ம. நி. 3.420, 425, 426; ஸம். நி. 2.43-45; 2.4.60; கதா². 465, 467) பச்சயபச்சயுப்பன்னகிரியா. க³மனம் உபச்சி²ஜ்ஜதி இத⁴ காமப⁴வே பரினிப்³பா³னேன. ஆக³மனம் உபச்சி²ஜ்ஜதி தத்த² ரூபாரூபேஸு பரினிப்³பா³னேன. க³மனாக³மனம் உபச்சி²ஜ்ஜதி ஸப்³ப³ஸோ அபராபருப்பத்தியா அபா⁴வதோ.

454. விவட்டகதா²ய பரதோ ஜோதிதம் பட²மம் ஜா²னம் விவட்டம் பத்வா டி²தஸ்ஸ உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தஸ்ஸ நிரோத⁴ஸாத⁴கம் விபா⁴விதும் யுத்தந்தி ஆஹ ‘‘கதமம் பனாவுஸோதி இத⁴ கிம் புச்ச²தீ’’திஆதி³. ததா² ஹி அனந்தரம் நிரோத⁴ஸமாபஜ்ஜனகேன பி⁴க்கு²னா ஜானிதப்³பா³னி பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸம்பயோக³பஹானங்கா³னி புச்சி²தானி. அங்க³வவத்தா²னந்தி ஜா²னங்க³வவத்தா²னம். கோட்டா²ஸபரிச்சே²தோ³தி தத்த² லப்³ப⁴மானப²ஸ்ஸபஞ்சமகாதி³த⁴ம்மகோட்டா²ஸபரிச்சே²தோ³ ஜானிதப்³போ³. இமஸ்மிம் ஜா²னே ஏத்தகா த⁴ம்மா ஸம்விஜ்ஜந்தி, ஏத்தகா நிரோதி⁴தாதி ஜானிதப்³ப³ம். உபகாரானுபகாரானி அங்கா³னீதி நிரோத⁴ஸமாபத்தியா உபகாரானி ச அனுபகாரானி ச அங்கா³னி. நிரோத⁴ஸமாபத்தியா ஹி ஸோளஸஹி ஞாணசரியாஹி நவஹி ஸமாதி⁴சரியாஹி ச பத்தப்³ப³த்தா தம்தம்ஞாணஸ்ஸ ஸமாதி⁴சரியாஹி ஸமதிக்கமிதப்³பா³ த⁴ம்மா அனுபகாரகங்கா³னி, ஸமதிக்கமகா உபகாரகங்கா³னி. தேஸஞ்ஹி வஸேன யதா²னுபுப்³ப³ம் உபஸந்துபஸந்தஓளாரிகபா⁴வாய ப⁴வக்³க³ஸமாபத்தியா ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மதம் பத்தா சித்தசேதஸிகா யதா²பரிச்சி²ன்னம் காலம் நிருஜ்ஜ²ந்தி, அப்பவத்திம் க³ச்ச²ந்தி. தஸ்ஸாதி நிரோத⁴ஸ்ஸ. அனந்தரபச்சயந்தி அனந்தரபச்சயஸதி³ஸம். ந ஹி நிரோத⁴ஸ்ஸ கோசி த⁴ம்மோ அனந்தரபச்சயோ நாம அத்தி². யஞ்ஹி ததா³ சித்தசேதஸிகானம் ததா² நிருஜ்ஜ²னம், தம் யதா²வுத்தபுப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரஹேதுகாய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா அஹோஸீதி ஸா தஸ்ஸ அனந்தரபச்சயோ விய ஹோதீதி தம் வுத்தம். ச² ஸமாபத்தியோதி ஸுத்தந்தனயேன வுத்தஸுத்தந்தபிடகஸம்வண்ணனாதி கத்வா. ‘‘ஸத்த ஸமாபத்தியோ’’தி பன வத்தப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² இத³ம் ‘‘சதுரங்கி³க’’ந்தி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா. நயம் வா த³ஸ்ஸேத்வாதி ஆதி³அந்தத³ஸ்ஸனவஸேன நயத³ஸ்ஸனம் கத்வா.

455. ஏவம் நிரோத⁴ஸ்ஸ பாத³கம் விபா⁴வேத்வா இதா³னி அந்தோனிரோதே⁴ அனுபப³ந்த⁴பா⁴வதோ பஞ்சன்னம் பஸாதா³னம் பச்சயபுச்ச²னே பட²மம் தாவ தே ஸரூபதோ ஆவேணிகதோ ஆவேணிகவிஸயதோ படிஸ்ஸரணதோ ச புச்ச²னவஸேன பாளி பவத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விஞ்ஞாணனிஸ்ஸயே பஞ்ச பஸாதே³ புச்ச²ந்தோ’’தி ஆஹ. கோ³சரவிஸயந்தி ஏத்த² காமம் தப்³ப³ஹுலசாரிதாபேக்க²ம் கோ³சரக்³க³ஹணம், அனஞ்ஞத்த²பா⁴வாபேக்க²ம் விஸயக்³க³ஹணந்தி அத்தே²வ கோ³சரவிஸயபா⁴வானம் விஸேஸோ, விவரியமானம் பன உப⁴யம்பி ஆரம்மணஸபா⁴வமேவாதி ஆஹ ‘‘கோ³சரபூ⁴தம் விஸய’’ந்தி. ஏகேகஸ்ஸாதி ஏகோ ஏகஸ்ஸ, அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸாதி அத்தோ². அஞ்ஞத்தோ² ஹி அயம் ஏக-ஸத்³தோ³ ‘‘இத்தே²கே அபி⁴வத³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.27) விய. ஸசே ஹீதிஆதி³ அபூ⁴தபரிகப்பனவசனமேதம். தத்த² ஸமோதா⁴னேத்வாதி ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா. வினாபி முகே²னாதிஆதி³னா அத்த²ஸல்லாபிகனித³ஸ்ஸனம் நாம த³ஸ்ஸேதி. யதா² விஞ்ஞாணாதி⁴ட்டி²தமேவ சக்கு² ரூபம் பஸ்ஸதி, ந கேவலம், ஏவம் சக்கு²னிஸ்ஸயமேவ விஞ்ஞாணம் தம் பஸ்ஸதி, ந இதரந்தி ஆஹ ‘‘சக்கு²பஸாதே³ உபனேஹீ’’தி. தேன தேஸம் தத்த² ஸம்ஹச்சகாரிதம் த³ஸ்ஸேதி. யதி³ வா நீலம் யதி³ வா பீதகந்தி இத³ம் நீலபீதாதி³ஸபா⁴வஜானனமத்தம் ஸந்தா⁴யாஹ. நீலம் பீதகந்தி பஜானனம் சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ நத்தே²வ அவிகப்பகபா⁴வதோ. ஏதேஸம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம். நிஸ்ஸயஸீஸேன நிஸ்ஸிதபுச்சா² ஹேஸா, ஏவஞ்ஹி விஸயானுப⁴வனசோத³னா ஸமத்தி²தா ஹோதி. தேனாஹ ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஹீ’’திஆதி³. யதா²ஸகம் விஸயம் ரஜ்ஜனாதி³வஸேன அனுப⁴விதும் அஸமத்தா²னி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி, தத்த² ஸமத்த²தாயேவ ச நத்தி², ந கிஞ்சி அத்த²தோ படிஸரந்தானி விய ஹோந்தீதி வுத்தம் ‘‘கிம் ஏதானி படிஸரந்தீ’’தி. ஜவனமனோ படிஸரணந்தி பஞ்சத்³வாரிகம் இதரஞ்ச ஸாதா⁴ரணதோ வத்வா புன யாய’ஸ்ஸ ரஜ்ஜனாதி³பவத்தியா படிஸரணதா, ஸா ஸவிஸேஸா யத்த² லப்³ப⁴தி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மனோத்³வாரிகஜவனமனோ வா’’தி ஆஹ. ஏதஸ்மிம் பன த்³வாரேதி சக்கு²த்³வாரே ஜவனம் ரஜ்ஜதி வா து³ஸ்ஸதி வா முய்ஹதி வா, யதோ தத்த² அஞ்ஞாணாதி³அஸம்வரோ பவத்ததி.

தத்ராதி தஸ்மிம் ஜவனமனஸ்ஸேவ படிஸரணபா⁴வே. து³ப்³ப³லபோ⁴ஜகாதி ஹீனஸாமத்தி²யா ராஜபோ⁴க்³கா³. ஸேவகானம் க³ணனாய யோஜிததி³வஸே லப்³ப⁴மானகஹாபணோ யுத்திகஹாபணோ. அந்து³ப³ந்த⁴னேன ப³த்³த⁴ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனேன லப்³ப⁴மானகஹாபணோ ப³ந்த⁴கஹாபணோ. கிஞ்சி பஹரந்தே மா பஹரந்தூதி படிக்கி²பதோ தா³தப்³ப³த³ண்டோ³ மாபஹாரகஹாபணோ. ஸோ ஸப்³போ³பி பரித்தகேஸு கா³மிகமனுஸ்ஸேஸு ததா² லப்³ப⁴மானோ ஏத்தகோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அட்ட²கஹாபணோ வா’’திஆதி³. ஸதவத்து²கந்தி ஸதகரீஸவத்து²கம். ஏஸ நயோ ஸேஸபத³த்³வயேபி. தத்தா²திஆதி³ உபமாஸம்ஸந்த⁴னம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

456. அந்தோனிரோத⁴ஸ்மிம் பஞ்ச பஸாதே³தி நிரோத⁴ஸமாபன்னஸ்ஸ பவத்தமானே பஞ்ச பஸாதே³. கிரியமயபவத்தஸ்மிந்தி ஜவனாதி³கிரியானிப்³ப³த்தகத⁴ம்மப்பவத்தியம். ப³லவபச்சயா ஹோந்தீதி பச்சா²ஜாதவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தபச்சயேஹி பச்சயா ஹோந்தி, உபத்த²ம்ப⁴கபா⁴வேன ப³லவபச்சயா ஹோந்தி. ஜீவிதிந்த்³ரியம் படிச்சாதி இந்த்³ரியஅத்தி²அவிக³தபச்சயவஸேன பச்சயபூ⁴தம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் படிச்ச பஞ்சவிதோ⁴பி பஸாதோ³ திட்ட²தி. ஜீவிதிந்த்³ரியேன வினா ந திட்ட²தி ஜீவிதிந்த்³ரியரஹிதஸ்ஸ கம்மஸமுட்டா²னரூபகலாபஸ்ஸ அபா⁴வதோ. தஸ்மாதி யஸ்மா அனுபாலனலக்க²ணேன ஜீவிதேன அனுபாலிதா ஏவ உஸ்மா பவத்ததி, ந தேன அனனுபாலிதா, தஸ்மா உஸ்மா ஆயும் படிச்ச திட்ட²தி. ஜாலஸிக²ம் படிச்ச ஆபா⁴ பஞ்ஞாயதீதி ஜாலஸிகா²ஸங்கா²தபூ⁴தஸங்கா⁴தம் ஸஹேவ பவத்தமானம் நிஸ்ஸாய ‘‘ஆபா⁴’’தி லத்³த⁴னாமா வண்ணதா⁴து ‘‘உஜ்ஜலதி, அந்த⁴காரம் வித⁴மதி, ரூபக³தானி ச வித³ம்ஸேதீ’’திஆதீ³ஹி பகாரேஹி ஞாயதி. தம் ஆலோகம் படிச்சாதி தம் வுத்தப்பகாரம் ஆலோகம் பச்சயம் லபி⁴த்வா. ஜாலஸிகா² பஞ்ஞாயதீதி ‘‘அப்பிகா, மஹதீ, உஜு, குடிலா’’திஆதி³னா பாகடா ஹோதி.

ஜாலஸிகா² விய கம்மஜதேஜோ நிஸ்ஸயபா⁴வதோ. ஆலோகோ விய ஜீவிதிந்த்³ரியம் தன்னிஸ்ஸிதபா⁴வதோ. இதா³னி உபமோபமிதப்³பா³னம் ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜாலஸிகா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஆலோகம் க³ஹேத்வாவ உப்பஜ்ஜதீதி இமினா யதா² ஜாலஸிகா²ய ஸஹேவ ஆலோகோ உப்பஜ்ஜதி, ஏவம் கம்மஜுஸ்மனா ஸஹேவ ஜீவிதிந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஜாலஸிகா²ஸன்னிஸ்ஸயோ தஸ்ஸா ஸதியேவ ஹோந்தோ ஆலோகோ தாய உப்பாதி³தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அத்தனா ஜனிதஆலோகேனேவா’’தி. உஸ்மா நாமேத்த² கம்மஸமுட்டா²னா தேஜோதா⁴து தன்னிஸ்ஸிதஞ்ச ஜீவிதிந்த்³ரியம் தத³னுபாலகஞ்சாதி ஆஹ ‘‘கம்மஜமஹாபூ⁴தஸம்ப⁴வேன ஜீவிதிந்த்³ரியேன உஸ்மாய அனுபாலன’’ந்தி. ந கேவலம் க²ணட்டி²தியா ஏவ, அத² கோ² பப³ந்தா⁴னுபச்சே²த³ஸ்ஸபி ஜீவிதிந்த்³ரியம் காரணந்தி ஆஹ ‘‘வஸ்ஸஸதம்பி கம்மஜதேஜபவத்தம் பாலேதீ’’தி. உஸ்மா ஆயுனோ பச்சயோ ஹோந்தோ ஸேஸபூ⁴தஸஹிதோ ஏவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மஹாபூ⁴தானீ’’தி. ததா² ஆயுபி ஸஹஜாதரூபம் பாலேந்தமேவ உஸ்மாய பச்சயோ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘மஹாபூ⁴தானி பாலேதீ’’தி.

457. ஆயு ஏவ இந்த்³ரியபச்சயாதி³வஸேன ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் அனுபாலனவஸேன ஸங்க²ரணதோ ஆயுஸங்கா²ரோ. ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ பன அனேகஸதஸஹஸ்ஸபே⁴தே³ஸு ரூபகலாபேஸு பவத்தியா அனேகபே⁴த³ந்தி கத்வா. ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வந்தீதி வேத³னியா யதா² ‘‘நிய்யானிகா’’தி. தேனாஹ ‘‘வேத³னா த⁴ம்மாவா’’தி. ஸுகா²தி³பே⁴த³பி⁴ன்னத்தா ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ. இமேஸம் ஆயுஸங்கா²ரவேத³னானம் ஏகந்தனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ மரணேன ப⁴விதப்³ப³ம் வேத³னாய நிருத்³த⁴த்தா. ஆயுஸங்கா²ரானம் ததா² அனிருத்³த⁴த்தா நிரோத⁴ஸ்ஸ ஸமாபஜ்ஜனமேவ ந ஸியா, குதோ வுட்டா²னம். தேன வுத்தம் பாளியம் ‘‘தே ச ஹாவுஸோ’’திஆதி³. வுட்டா²னம் பஞ்ஞாயதி ஸஞ்ஞாவேத³னாதீ³னம் உப்பத்தியா. இதா³னி தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். உக்கண்டி²த்வாதி நானாரம்மணாபாததோ நிப்³பி³ந்தி³த்வா. யதா²பரிச்சி²ன்னகாலவஸேனாதி யதா²பரிச்சி²ன்னே காலே ஸம்பத்தே. ரூபஜீவிதிந்த்³ரியபச்சயாதி இந்த்³ரியபச்சயபூ⁴தா. ஜாலாபவத்தம் விய அரூபத⁴ம்மா தேஜுஸ்ஸத³பா⁴வதோ விஸயோபா⁴ஸனதோ ச. உத³கப்பஹாரோ விய நிரோத⁴ஸமாபத்தியா புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரோ. பிஹிதஅங்கா³ரா விய ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் உஸ்மாமத்ததாய அனோபா⁴ஸனதோ. யதா²பரிச்சி²ன்னகாலாக³மனந்தி யதா²பரிச்சி²ன்னகாலஸ்ஸ உபக³மனம். அனுரூபபத்திவஸேனேவ ரூபபவத்திக்³க³ஹணம். இமம் ரூபகாயம் ஜஹந்தீதி இமஸ்மா ரூபகாயா களேவரா விக³ச்ச²ந்தி நப்பவத்தந்தி.

காயேன ஸங்க²ரீயந்தீதி காயஸங்கா²ரா தப்படிப³த்³த⁴வுத்திதாய. வாசம் ஸங்க²ரோந்தீதி வசீஸங்கா²ரா. விதக்கேத்வா விசாரேத்வா ஹி வாசம் பி⁴ந்த³தி கதே²தி. சித்தேன ஸங்க²ரீயந்தீதி சித்தஸங்கா²ரா தப்படிப³த்³த⁴வுத்திதோ. சித்தஸங்கா²ரனிரோத⁴சோத³னாய ரூபனிரோதோ⁴ விய சித்தனிரோதோ⁴ அசோதி³தோ தேஸம் ததோ அஞ்ஞத்தாதி ந சித்தஸம்பயுத்தனிரோதோ⁴ ஏகந்திகோ விதக்காதி³னிரோதே⁴ தத³பா⁴வதோ. யம் பன வுத்தம் ‘‘வாசா அனிருத்³தா⁴ ஹோதீ’’தி, தம்பி ந. வாசம் ஸங்க²ரோந்தீதி ஹி வசீஸங்கா²ரா, தேஸு நிருத்³தே⁴ஸு கத²ம் வாசாய அனிரோதோ⁴. சித்தம் பன நிருத்³தே⁴ஸுபி சித்தஸங்கா²ரேஸு தேஹி அனபி⁴ஸங்க²தத்தா விதக்காதி³னிரோதோ⁴ விய பவத்ததியேவாதி அயமேத்த² பரஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. ஆனந்தரியகம்மம் கதம் ப⁴வேய்ய, சித்தஸ்ஸ அனிருத்³த⁴த்தா தம் நிஸ்ஸாய ச ரூபத⁴ம்மானம் அனபக³தத்தா தே ஜீவந்தி ஏவ நாமாதி. ப்³யஞ்ஜனே அபி⁴னிவேஸம் அகத்வாதி ‘‘சித்தஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴’’தி வசனதோ தேவ நிருத்³தா⁴, ந சித்தந்தி ஏவம் நேய்யத்த²ம் ஸுத்தம் ‘‘நீதத்த²’’ந்தி அபி⁴னிவேஸம் அகத்வா. ஆசரியானம் நயே ட²த்வாதி பரம்பராக³தானம் ஆசரியானம் அதி⁴ப்பாயே ட²த்வாதி அத்தோ². உபபரிக்கி²தப்³போ³தி ஸுத்தந்தராக³மதோ ஸுத்தந்தரபத³ஸ்ஸ அவிபரீதோ அத்தோ² வீமம்ஸிதப்³போ³. யதா² ஹி ‘‘அஸஞ்ஞப⁴வோ’’தி வசனதோ ‘‘ஸஞ்ஞாவ தத்த² நத்தி², இதரே பன சித்தசேதஸிகா ஸந்தீ’’தி அயமேத்த² அத்தோ² ந க³ய்ஹதி. யதா² ச ‘‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதன’’ந்தி வசனதோ ‘‘ஸஞ்ஞாவ தத்த² தாதி³ஸீ, ந ப²ஸ்ஸாத³யோ’’தி அயமேத்த² அத்தோ² ந க³ய்ஹதி ஸஞ்ஞாஸீஸேன தே³ஸனாதி கத்வா, ஏவமிதா⁴பி ‘‘சித்தஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴’’தி, ‘‘ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோதோ⁴’’தி ச தே³ஸனாஸீஸமேவ. ஸப்³பே³பி பன சித்தசேதஸிகா தத்த² நிருஜ்ஜ²ந்தேவாதி அயமேத்த² அவிபரீதோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³, ததா²புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரேன ஸப்³பே³ஸம்யேவ சித்தசேதஸிகானம் தத்த² நிருஜ்ஜ²னதோ. ஏதேன யம் புப்³பே³ ‘‘அஞ்ஞத்தா, தத³பா⁴வதோ’’தி ச யுத்திவசனம், தத³யுத்தம் அதி⁴ப்பாயானவபோ³த⁴தோதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அத்தோ² ஹி படிஸரணம், ந ப்³யஞ்ஜன’’ந்தி.

உபஹதானீதி பா³தி⁴தானி. மக்கி²தானீதி த⁴ம்ஸிதானி. ஆரம்மணக⁴ட்டனாய இந்த்³ரியானம் கிலமதோ² சக்கு²னா பா⁴ஸுரரூபஸுகு²மரஜத³ஸ்ஸனேன விபா⁴வேதப்³போ³. ததா² ஹி உண்ஹகாலே புரதோ அக்³கி³ம்ஹி ஜலந்தே க²ரஸ்ஸரே ச பணவே ஆகோடிதே அக்கீ²னி பே⁴தா³னி விய ந ஸஹந்தி ஸோதானி ‘‘ஸிக²ரேன விய அபி⁴ஹஞ்ஞந்தீ’’தி வத்தாரோ ஹோந்தி.

458. ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னமேவ ரூபவிராக³பா⁴வனாவஸேன பவத்தம் அரூபஜ்ஜா²னந்தி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ த⁴ம்மஸேனாபதி ‘‘ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா’’திஆதி³னா விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. அபக³மனேன விக³மேன பச்சயா அபக³மனபச்சயா ஸுகா²தி³ப்பஹானானி. அதி⁴க³மபச்சயா பன கஸிணேஸு ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் ஹேட்டி²மா தயோ ச ஆருப்பா. ந ஹி ஸக்கா தானி அனதி⁴க³ந்த்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனமதி⁴க³ந்தும். நிரோத⁴தோ வுட்டா²னகப²லஸமாபத்திந்தி நிரோத⁴தோ வுட்டா²னபூ⁴தம் அனிச்சானுபஸ்ஸனாஸமுதா³க³தப²லஸமாபத்திம். ஸா ஹி ‘‘அனிமித்தா சேதோவிமுத்தீ’’தி வுச்சதி. யதா² ஸமத²னிஸ்ஸந்தோ³ அபி⁴ஞ்ஞா, மேத்தாகருணாமுதி³தாப்³ரஹ்மவிஹாரனிஸ்ஸந்தோ³ உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரோ, கஸிணனிஸ்ஸந்தோ³ ஆருப்பா, ஸமத²விபஸ்ஸனானிஸ்ஸந்தோ³ நிரோத⁴ஸமாபத்தி, ஏவம் விபஸ்ஸனாய நிஸ்ஸந்த³ப²லபூ⁴தம் ஸாமஞ்ஞப²லந்தி ஆஹ ‘‘விபஸ்ஸனானிஸ்ஸந்தா³ய ப²லஸமாபத்தியா’’தி. ஆரம்மணா நாம ஸாரம்மணத⁴ம்மானம் விஸேஸதோ உப்பத்தினிமித்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³னிமித்தானந்தி ரூபாதீ³னம் ஸப்³பா³ரம்மணான’’ந்தி. நத்தி² ஏத்த² கிஞ்சி ஸங்கா²ரனிமித்தந்தி அனிமித்தா, அஸங்க²தா தா⁴தூதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³னிமித்தாபக³தாய நிப்³பா³னதா⁴துயா’’தி. ப²லஸமாபத்திஸஹஜாதம் மனஸிகாரம் ஸந்தா⁴யாஹ, ந ஆவஜ்ஜனமனஸிகாரம். ந ஹேத்த² தஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ அனுலோமானந்தரம் உப்பஜ்ஜனதோ.

இமஸ்மிம் டா²னேதி இத⁴ வுத்தனிரோத⁴ஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானம் க³ஹிதானம் இமஸ்மிம் பரியோஸானஸ்ஸ க³ஹிதட்டா²னே. த்³வீஹி ப³லேஹீதி ஸமத²விபஸ்ஸனாப³லேஹி. தயோ ச ஸங்கா²ரானந்தி காயஸங்கா²ராதீ³னம் திண்ணம் ஸங்கா²ரானம். ஸோளஸஹி ஞாணசரியாஹீதி அனிச்சானுபஸ்ஸனா, து³க்கா², அனத்தா, நிப்³பி³தா³, விராகா³, நிரோதா⁴, படினிஸ்ஸக்³கா³, விவட்டானுபஸ்ஸனா, ஸோதாபத்திமக்³கோ³…பே… அரஹத்தப²லஸமாபத்தீதி இமாஹி ஸோளஸஹி ஞாணசரியாஹி. நவஹி ஸமாதி⁴சரியாஹீதி பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ஆதீ³ஹி நவஹி ஸமாதி⁴சரியாஹி. யோ யதா²வுத்தாஸு சரியாஸு புக்³க³லஸ்ஸ வஸீபா⁴வோ, ஸா வஸீபா⁴வதாபஞ்ஞா. அஸ்ஸா ஸா கதி²தாதி யோஜனா. வினிச்ச²யகதா²தி வினிச்ச²யவஸேன பவத்தா அட்ட²கதா² கதி²தா. தஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.868-869) தம்ஸம்வண்ணனாயஞ்ச (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.868) வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³.

வலஞ்ஜனஸமாபத்தி அரியவிஹாரவஸேன விஹரணஸமாபத்தி. டி²தியாதி ஏத்த² பப³ந்த⁴ட்டி²தி அதி⁴ப்பேதா, ந க²ணட்டி²தி. கஸ்மா? ஸமாபஜ்ஜனத்தா. தேனாஹ ‘‘டி²தியாதி சிரட்டி²தத்த²’’ந்தி. அத்³தா⁴னபரிச்சே²தோ³தி ஏத்தகம் காலம் ஸமாபத்தியா வீதினாமேஸ்ஸாமீதி பகே³வ காலபரிச்சே²தோ³. ரூபாதி³னிமித்தவஸேனாதி கம்மகம்மனிமித்தக³தினிமித்தேஸு யதா²ரஹம் லப்³ப⁴மானரூபாதி³னிமித்தவஸேன. தத்த² யஸ்மா கம்மனிமித்தே ச²ப்³பி³த⁴ம்பி ஆரம்மணம் லப்³ப⁴தி, தஸ்மா ‘‘ஸப்³ப³னிமித்தான’’ந்தி வுத்தம், ந ஸப்³பே³ஸம் ஆரம்மணானம் ஏகஜ்ஜ²ம், ஏகந்ததோ வா மனஸிகாதப்³ப³தோ. லக்க²ணவசனஞ்ஹேதம் யதா² ‘‘தா³தப்³ப³மேதம் பே⁴ஸஜ்ஜம், யதி³ மே ப்³யாதி⁴தா ஸியு’’ந்தி.

459. நீலம்பி ஸஞ்ஜானாதீதிஆதி³னா நீலாதி³க்³க³ஹணமுகே²ன தம்வண்ணானம் ஸத்தானம் ஸஞ்ஜானனம் அவேராதி³பா⁴வமனஸிகரணம் ஜோதிதந்தி ஆஹ ‘‘ஏதஸ்மிஞ்ஹி டா²னே அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி கதி²தா’’தி. ஏத்த² ஆகிஞ்சஞ்ஞம் கதி²தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஏத்த² ஸுஞ்ஞதா’’தி, ‘‘ஏத்த² அனிமித்தா’’தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ந்தி ‘‘இத⁴ அஞ்ஞம் அபி⁴னவம் நாம நத்தீ²’’திஆதி³னா வுத்தம் அத்த²வசனம். ஏதாதி அப்பமாணசேதோவிமுத்திஆத³யோ. ஏகனாமகாதி ஏகேகனாமகா, யே நானாப்³யஞ்ஜனாதி அதி⁴ப்பேதா. ஏகோ த⁴ம்மோதி அரஹத்தப²லஸமாபத்தி. சதுனாமகோதி அப்பமாணசேதோவிமுத்திஆதி³னாமகோ. ஏதந்தி ஏதமத்த²ம். அப்பமாணாதி அனோதி⁴ஸோ, ஓதி⁴ஸோபி வா ‘‘ஏத்தகா’’தி அபரிமிதா. அஸேஸேத்வாதி அஸுப⁴ஸமாபத்தி விய ஏகஸ்ஸேவ அக்³க³ஹணதோ.

கிஞ்சாபி அஸுப⁴னிமித்தாரம்மணம்பி கிஞ்சனம் ஹோதி, ஆரம்மணஸங்க⁴ட்டனஸ்ஸ கிஞ்சனஸ்ஸ அஸுப⁴ஸமாபத்தீனம்பி படிபா⁴க³னிமித்தஸங்கா²தம் ஆரம்மணம் ஸபி³ம்ப³ம் விய விக்³க³ஹம் கிஞ்சனம் ஹுத்வா உபட்டா²தி, ந ததா² இமஸ்ஸாதி. நனு ப்³ரஹ்மவிஹாரபட²மாருப்பானம்பி படிபா⁴க³னிமித்தபூ⁴தம் கிஞ்சி ஆரம்மணம் நத்தீ²தி? ஸச்சம் நத்தி², அயம் பன பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணம் விய ந படிபா⁴க³னிமித்தபூ⁴தஆரம்மணதாய ஏவம் வுத்தா. அத்தேனாதி அத்தனா. ப⁴வதி ஏதேன அத்தாதி அபி⁴தா⁴னம் பு³த்³தி⁴ சாதி பா⁴வோ, அத்தா. பா⁴வ-ஸத்³தோ³பி அத்தபரியாயோதி ஆஹ ‘‘பா⁴வபோஸபுக்³க³லாதி³ஸங்கா²தேனா’’தி. நேஸம் அப்பமாணஸமாதி⁴ஆதீ³னம் சதுன்னம். ‘‘நானதா பாகடாவா’’தி வுத்தம் நானத்தம் பூ⁴மிதோ ஆரம்மணதோ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்தோ² பனா’’திஆதி³ வுத்தம். பரித்தாதி³பா⁴வேன அதீதாதி³பா⁴வேன அஜ்ஜ²த்தாதி³பா⁴வேன ச ந வத்தப்³ப³ம் ஆரம்மணம் ஏதிஸ்ஸாதி நவத்தப்³பா³ரம்மணா நிப்³பா³னாரம்மணப²லஸமாபத்திபா⁴வதோ.

ஏத்தகோதி ராகா³தீ³ஹி ஸம்கிலிட்ட²தாய ஏத்தகப்பமாணோ, உத்தானோ பரித்தசேதஸோதி அத்தோ². நிப்³பா³னம்பி அப்பமாணமேவ பமாணகரணானம் அபா⁴வேனாதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. அகுப்பாதி அரஹத்தப²லசேதோவிமுத்தி படிபக்கே²ஹி அகோபனீயதாய. கிஞ்சதீதி கத்தரி படி²தோ தா⁴து மத்³த³னத்தோ²தி ஆஹ ‘‘கிஞ்சதி மத்³த³தீ’’தி. தஸ்ஸ பயோக³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மனுஸ்ஸா கிரா’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸமூஹாதி³க⁴னவஸேன ஸகிச்சபரிச்சே²த³தாய ச ஸவிக்³க³ஹா விய உபட்டி²தா ஸங்கா²ரா நிச்சாதி³க்³கா³ஹஸ்ஸ வத்து²தாய ‘‘நிச்சனிமித்தம் ஸுகா²தி³னிமித்த’’ந்தி ச வுச்சதி. விபஸ்ஸனா பன தத்த² க⁴னவினிப்³போ⁴க³ம் கரோந்தீ நிச்சாதி³க்³கா³ஹம் வித⁴மேந்தீ ‘‘நிமித்தம் ஸமுக்³கா⁴தேதீ’’தி வுத்தா க⁴னனிமித்தஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தஸ்ஸ அபா⁴வா. ந க³ஹிதாதி ஏகத்த²பத³னித்³தே³ஸே பாளியம் கஸ்மா ந க³ஹிதா? ஸாதி ஸுஞ்ஞதா சேதோவிமுத்தி. ஸப்³ப³த்தா²தி அப்பமாணாசேதோவிமுத்திஆதி³னித்³தே³ஸேஸு. ஆரம்மணவஸேனாதி ஆரம்மணவஸேனபி ஏகத்தா², ந கேவலம் ஸபா⁴வஸரஸதோவ. இமினா பரியாயேனாதி அப்பமாணதோதிஆதி³னா ஆரம்மணதோ லத்³த⁴பரியாயேன. அஞ்ஞஸ்மிம் பன டா²னேதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாதி³ஸத்³த³பவத்திஹேதுதோ அஞ்ஞேன ஹேதுனா அப்பமாணாதிஸத்³த³ப்பவத்தியம் ஏதஸ்ஸ சேதோவிமுத்தியா ஹோந்தி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. இமினா பரியாயேனாதி இமினா தாய தாய ஸமஞ்ஞாய வோஹரிதப்³ப³தாபரியாயேன. ஸச்சானம் த³ஸ்ஸனமுகே²ன வட்டவஸேன உட்டி²ததே³ஸனம் அரஹத்தேன கூடம் க³ண்ஹந்தோ யதா²னுஸந்தி⁴னாவ தே³ஸனம் நிட்ட²பேஸி. யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

மஹாவேத³ல்லஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.