5. அனங்க³ணஸுத்தவண்ணனா

57. ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², ஏவமாதி³கந்தி அத்தோ². தேன ‘‘பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீ’’திஆதி³கம் ஸப்³ப³ம் ஸுத்தம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தேனாஹ ‘‘அனங்க³ணஸுத்த’’ந்தி. தஸ்ஸ கோ நிக்கே²போ? அத்தஜ்ஜா²ஸயோ. பரேஹி அனஜ்ஜி²ட்டோ²யேவ ஹி மஹாதே²ரோ இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴. கேசி பனாஹு ‘‘ஏகச்சே பி⁴க்கூ² ஸம்கிலிட்ட²சித்தே தி³ஸ்வா தேஸம் சித்தஸம்கிலேஸப்பஹானாய சேவ ஏகச்சானம் ஆயதிம் அனுப்பாத³னாய ச அயம் தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴’’தி. ஏவம் ஸப்³ப³ஸுத்தேஸூதி யதா² ஏத்த² அனங்க³ணஸுத்தே, ஏவம் இதோ பரேஸூதி ஸப்³பே³ஸுபி ஸுத்தேஸு அனுத்தானஅபுப்³ப³பத³வண்ணனா ஏவ கரீயதி. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. க³ணனபரிச்சே²தோ³தி க³ணனேன பரிச்சி²ந்த³னம். இத³ஞ்ஹி அப்பரஜக்க²மஹாரஜக்க²தாவஸேன து³விதே⁴ ஸத்தே பச்சேகம் அத்த²ஞ்ஞுதானத்த²ஞ்ஞுதாவஸேன த்³விதா⁴ கத்வா ‘‘சத்தாரோ’’தி அனவஸேஸபரியாதா³னம். வஜ்ஜீபுத்தகாத³யோ விய புக்³க³லவாதீ³தி ந க³ஹேதப்³ப³ம் லோகஸமஞ்ஞானுஸாரேன அத்த²ம் படிவிஜ்ஜி²தும் ஸமத்தா²னம் வஸேன தே³ஸனாய ஆரத்³த⁴த்தா, அயஞ்ச தே³ஸனானயோ ஸத்து² நிஸ்ஸாய ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

ஸம்முதிபரமத்த²தே³ஸனாகதா²வண்ணனா

தத்த² (அ. நி. டீ. 1.1.170) ஸம்முதியா தே³ஸனா ஸம்முதிதே³ஸனா, பரமத்த²ஸ்ஸ தே³ஸனா பரமத்த²தே³ஸனா. தத்தா²தி ஸம்முதிபரமத்த²தே³ஸனாஸு, ந ஸம்முதிபரமத்தே²ஸு. தேனாஹ ‘‘ஏவரூபா ஸம்முதிதே³ஸனா, ஏவரூபா பரமத்த²தே³ஸனா’’தி. தத்ரித³ம் ஸம்முதிபரமத்தா²னம் லக்க²ணம் – யஸ்மிம் பி⁴ன்னே, பு³த்³தி⁴யா அவயவவினிப்³போ⁴கே³ வா கதே ந தம்ஸமஞ்ஞா, ஸா க⁴டபடாதி³ப்பபே⁴தா³ ஸம்முதி, தப்³பி³பரியாயதோ பரமத்தோ². ந ஹி கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸபா⁴வே அயம் நயோ லப்³ப⁴தி, தத்த² ரூபாதி³த⁴ம்மம் ஸமூஹஸந்தானவஸேன பவத்தமானம் உபாதா³ய புக்³க³லவோஹாரோதி ஆஹ ‘‘புக்³க³லோதி ஸம்முதிதே³ஸனா’’தி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. உப்பாத³வயவந்தோ ஸபா⁴வத⁴ம்மா ந நிச்சாதி ஆஹ ‘‘அனிச்சந்தி பரமத்த²தே³ஸனா’’தி. ஏஸ நயோ ஸேஸபதே³ஸுபி. நனு க²ந்த⁴தே³ஸனாபி ஸம்முதிதே³ஸனாவ. க²ந்த⁴ட்டோ² ஹி ராஸட்டோ², கோட்டா²ஸட்டோ² வாதி? ஸச்சமேதம், அயம் பன க²ந்த⁴ஸமஞ்ஞா ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு தஜ்ஜாபஞ்ஞத்தி விய பரமத்த²ஸன்னிஸ்ஸயா தஸ்ஸ ஆஸன்னதரா, புக்³க³லஸமஞ்ஞாத³யோ விய ந தூ³ரேதி பரமத்த²ஸங்க³ஹதா வுத்தா, க²ந்த⁴ஸீஸேன வா தது³பாதா³னா ஸபா⁴வத⁴ம்மா ஏவ க³ஹிதா. நனு ச ஸபா⁴வத⁴ம்மா ஸப்³பே³பி ஸம்முதிமுகே²னேவ தே³ஸனம் ஆரோஹந்தி, ந ஸமுகே²னாதி ஸப்³பா³பி தே³ஸனா ஸம்முதிதே³ஸனாவ ஸியாதி? நயித³மேவம் தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மவிபா⁴கே³ன தே³ஸனாவிபா⁴க³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, ந ச ஸத்³தோ³ கேனசி பவத்தினிமித்தேன வினா அத்த²ம் பகாஸேதீதி.

ஸம்முதிவஸேன தே³ஸனம் ஸுத்வாதி ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ஹோதி அத்தபரிதாபானுயோக³மனுயுத்தோ’’திஆதி³னா (ம. நி. 2.413; பு. ப. 10.25 மாதிகா) ஸம்முதிமுகே²ன பவத்திதம் தே³ஸனம் ஸுதமயஞாணுப்பாத³னவஸேன ஸுத்வா. அத்த²ம் படிவிஜ்ஜி²த்வாதி தத³னுஸாரேன சதுஸச்சஸங்கா²தம் அத்த²ம் ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³கே³ன படிவிஜ்ஜி²த்வா. மோஹம் பஹாயாதி ததே³கட்டே²ஹி கிலேஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் அனவஸேஸம் மோஹம் பஜஹித்வா. விஸேஸந்தி நிப்³பா³னஸங்கா²தம் அரஹத்தஸங்கா²தஞ்ச விஸேஸம். தேஸந்தி தாதி³ஸானம் வினேய்யானம். பரமத்த²வஸேனாதி ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, இந்த்³ரியானீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 5.472-474) பரமத்த²த⁴ம்மவஸேன. ஸேஸம் அனந்தரனயே வுத்தஸதி³ஸமேவ. தத்தா²தி தஸ்ஸம் ஸம்முதிவஸேன பரமத்த²வஸேன ச தே³ஸனாயம். தே³ஸபா⁴ஸாகுஸலோதி நானாதே³ஸபா⁴ஸாஸு குஸலோ. திண்ணம் வேதா³னந்தி நித³ஸ்ஸனமத்தம், திண்ணம் வேதா³னம் ஸிப்பக³ந்தா²னம்பீதி அதி⁴ப்பாயோ ஸிப்புக்³க³ஹணஞ்ஹி பரதோ வக்க²தி. ஸிப்பானி வா வேத³ந்தோக³தே⁴ கத்வா ‘‘திண்ணம் வேதா³ன’’ந்தி வுத்தம். கதே²தப்³ப³பா⁴வேன டி²தானி, ந கத்த²சி ஸன்னிஹிதபா⁴வேனாதி வேதா³னம்பி கதே²தப்³ப³பா⁴வேனேவ அவட்டா²னம் தீ³பேந்தோ ‘‘கு³ய்ஹா தயீ நிஹிதா க³ய்ஹதீ’’தி மிச்சா²வாத³ம் படிக்கி²பதி. நானாவிதா⁴ தே³ஸபா⁴ஸா ஏதேஸந்தி நானாதே³ஸபா⁴ஸா.

பரமோ உத்தமோ அத்தோ² பரமத்தோ², த⁴ம்மானம் யதா²பூ⁴தஸபா⁴வோ. லோகஸங்கேதமத்தஸித்³தா⁴ ஸம்முதி. யதி³ ஏவம் கத²ம் ஸம்முதிகதா²ய ஸச்சதாதிஆஹ ‘‘லோகஸம்முதிகாரணா’’தி, லோகஸமஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய பவத்தனதோ. லோகஸமஞ்ஞாய ஹி அபி⁴னிவேஸேன வினா ஞாபனா ஏகச்சஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ ஸாவனா விய ந முஸா அனதிதா⁴விதப்³ப³தோ தஸ்ஸா. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘ஜனபத³னிருத்திம் நாபி⁴னிவேஸேய்ய, ஸமஞ்ஞம் நாதிதா⁴வேய்யா’’தி (ம. நி. 3.332). த⁴ம்மானந்தி ஸபா⁴வத⁴ம்மானம். பூ⁴தகாரணாதி யதா²பூ⁴தஸபா⁴வம் நிஸ்ஸாய பவத்தனதோ. ஸம்முதிம் வோஹரந்தஸ்ஸாதி ‘‘புக்³க³லோ ஸத்தோ’’திஆதி³னா லோகஸமஞ்ஞம் கதே²ந்தஸ்ஸ.

ஹிரோத்தப்பதீ³பனத்த²ந்தி லோகபாலனகிச்சே ஹிரோத்தப்பத⁴ம்மே கிச்சதோ பகாஸேதும். தேஸஞ்ஹி கிச்சம் ஸத்தஸந்தானேயேவ பாகடம் ஹோதீதி புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய கதா²ய தம் வத்தப்³ப³ம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. யஸ்மிஞ்ஹி சித்துப்பாதே³ கம்மம் உப்பன்னம், தம்ஸந்தானே ஏவ தஸ்ஸ ப²லஸ்ஸ உப்பத்தி கம்மஸ்ஸகதா. ஏவஞ்ஹி கதவிஞ்ஞாணனாஸோ அகதாக³மோ வா நத்தீ²தி ஸா புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய ஏவ கதா²ய தீ³பேதப்³பா³. தேஹி ஸத்தேஹி காதப்³பா³ புஞ்ஞாதி³கிரியா பச்சத்தபுரிஸகாரோபி ஸந்தானவஸேன நிப்பா²தே³தப்³ப³தோ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய ஏவ கதா²ய தீ³பேதப்³போ³.

ஆனந்தரியதீ³பனத்த²ந்தி சுதிஅனந்தரம் ப²லம் அனந்தரம் நாம, தஸ்மிம் அனந்தரே நியுத்தானி, தன்னிப்³ப³த்தனேன அனந்தரகரணஸீலானி, அனந்தரபயோஜனானி வாதி ஆனந்தரியானி, மாதுகா⁴தாதீ³னி, தேஸம் தீ³பனத்த²ம். தானிபி ஹி ஸந்தானவஸேன நிப்பா²தே³தப்³ப³தோ ‘‘மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேதீ’’திஆதி³னா (பட்டா². 1.1.423) புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய ஏவ கதா²ய தீ³பேதப்³பா³னி, ததா² ‘‘ஸோ மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.556; 3.308; ம. நி. 1.77; 2.309; 3.230; விப⁴. 642, 643) ‘‘ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி ஏகம்பி ஜாதி’’ந்திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.244, 245; ம. நி. 1.148, 384, 431; பாரா. 12) ‘‘அத்தி² த³க்கி²ணா தா³யகதோ விஸுஜ்ஜ²தி, நோ படிக்³கா³ஹகதோ’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.381) ச பவத்தா ப்³ரஹ்மவிஹாரபுப்³பே³னிவாஸத³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴கதா² புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய ஏவ கதா²ய தீ³பேதப்³பா³ ஸத்தஸந்தானவிஸயத்தா. ‘‘அட்ட² புரிஸபுக்³க³லா (ஸம். நி. 1.249), ந ஸமயவிமுத்தோ புக்³க³லோ’’திஆதி³னா (பு. ப. 1) ச பரமத்த²ம் கதே²ந்தோபி லோகஸம்முதியா அப்பஹானத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²ஸி. ஏதேன வுத்தாவஸேஸாய கதா²ய புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னபா⁴வே பயோஜனம் ஸாமஞ்ஞவஸேன ஸங்க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். காமஞ்சேதம் ஸப்³ப³ம் அபரிஞ்ஞாதவத்து²கானம் வஸேன வுத்தம், பரிஞ்ஞாதவத்து²கானம்பி பன ஏவம் தே³ஸனா ஸுகா²வஹா ஹோதி.

மஹாஜனோதி லோகியமஹாஜனோ. ந ஜானாதி க⁴னவினிப்³போ⁴கா³பா⁴வேன த⁴ம்மகிச்சஸ்ஸ அஸல்லக்க²ணேன. தத்த² ‘‘கிம் நாமேதம், கத²ம் நாமேத’’ந்தி ஸம்ஸயபக்க²ந்த³தாய ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. விருத்³தா⁴பி⁴னிவேஸிதாய படிஸத்து ஹோதி. ஜானாதி சிரபரிசிதத்தா² வோஹாரகதா²ய. ததோ ஏவ ந ஸம்மோஹமாபஜ்ஜதி, ந படிஸத்து ஹோதி.

நப்பஜஹந்தி வோஹாரமுகே²ன பரமத்த²ஸ்ஸ தீ³பனதோ. ஸமஞ்ஞாக³ஹணவஸேன லோகேன ஞாயதி ஸமஞ்ஞாயதி வோஹரீயதீதி லோகஸமஞ்ஞா, தாய லோகஸமஞ்ஞாய. தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ விபா⁴வனே லோகேன நிச்சி²தம், நியதம் வா வுச்சதி வோஹரீயதீதி லோகனிருத்தி, தஸ்ஸம் லோகனிருத்தியம். ததா² லோகேன அபி⁴லபீயதீதி லோகஸமஞ்ஞதாய லோகாபி⁴லாபோ, தஸ்மிம் லோகாபி⁴லாபே டி²தாயேவ அப்பஹானதோ. புக்³க³லவாதி³னோ விய பரமத்த²வஸேன அக்³க³ஹேத்வா.

ஸந்தோதி ஏத்த² ஸந்தஸத்³தோ³ ‘‘தீ³க⁴ம் ஸந்தஸ்ஸ யோஜன’’ந்திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 70) கிலந்தபா⁴வே ஆக³தோ, ‘‘அயஞ்ச விதக்கோ அயஞ்ச விசாரோ ஸந்தா ஹோந்தி ஸமிதா’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 576) நிருத்³த⁴பா⁴வே ஆக³தோ, ‘‘அதி⁴க³தோ கோ² ம்யாயம் த⁴ம்மோ க³ம்பீ⁴ரோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴ ஸந்தோ பணீதோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.67; ம. நி. 1.281; 2.337; ஸம். நி. 2.172; மஹாவ. 7) ஸந்தஞாணகோ³சரதாய, ‘‘உபஸந்தஸ்ஸ ஸதா³ ஸதிமதோ’’திஆதீ³ஸு (உதா³. 27) கிலேஸவூபஸமே, ‘‘ஸந்தோ ஹவே ஸப்³பி⁴ பவேத³யந்தீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 15) ஸாதூ⁴ஸு, ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, மஹாசோரா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 195) அத்தி²பா⁴வே, இதா⁴பி அத்தி²பா⁴வேயேவ. ஸோ ச புக்³க³லஸம்ப³ந்தே⁴ன வுத்தத்தா லோகஸமஞ்ஞாவஸேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘லோகஸங்கேதவஸேன அத்தீ²’’தி ஆஹ. அத்தீ²தி சேதம் நிபாதபத³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ‘‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.373-374; ம. நி. 1.110; 3.154; அ. நி. 6.29; 10.60) விய. ஸம்விஜ்ஜமானாதி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உபலப்³ப⁴மானா’’தி ஆஹ. யஞ்ஹி ஸம்விஜ்ஜதி, தம் உபலப்³ப⁴தீதி. அங்க³ந்தி ஏதேஹி தம்ஸமங்கி³புக்³க³லா நிஹீனபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீதி அங்க³ணானி, ராகா³த³யோ. அஞ்ஜதி மக்கே²தீதி அங்க³ணம், மலாதி³. அஞ்ஜேதி தத்த² டி²தம் அஹுந்த³ரதாய அபி⁴ப்³யஞ்ஜேதீதி அங்க³ணம், விவடோ பூ⁴மிபதே³ஸோ. தோ³ஸாதீ³னம் பவத்திஆகாரவிஸேஸதாய நானப்பகாரா ப³ஹுலப்பவத்தியா திப்³ப³கிலேஸா. பாபகானந்தி லாமகானம். அகுஸலானந்தி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தானம். இச்சா²வசரானந்தி இச்சா²வஸேன பவத்தானம். ஸஹ அங்க³ணேனாதி அங்க³ணந்தி லத்³த⁴னாமேன யதா²வுத்தகிலேஸேன ஸஹ வத்ததி.

அத்தீ²திபி ந ஜானாதி தாதி³ஸஸ்ஸ யோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ அபா⁴வா. யேஸம் கிலேஸானம் அத்தி²தா, தேஸம் ஸப்படிப⁴யதா விஸேஸதோ ஜானிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமே கிலேஸா நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கக்க²ளாதி ப²ருஸா. வாளாதி குருரா. ந க³ஹிதப்³பா³தி ந உப்பாதே³தப்³பா³. யாதா²வஸரஸதோதி யதா²பூ⁴தஸபா⁴வதோ. ஏவஞ்சாதி ‘‘இமே கிலேஸா நாமா’’திஆதி³னா வுத்தப்பகாரேன. யேன வா தேன வாதி நவகம்மேஸு வா பரியத்திது⁴தங்கா³தீ³ஸு வா யேன வா தேன வா. தத்ராதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். தம் பன நித்³தா⁴ரணம் ஸங்க³ணானங்க³ணஸமுதா³யதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதூஸு புக்³க³லேஸூ’’தி வத்வா புன ததே³கதே³ஸதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸு வா த்³வீஸு ஸாங்க³ணேஸூ’’தி ஆஹ. தஞ்ஹி த்³வயம் பட²மம் ஹீனஸேட்ட²பா⁴வேன நித்³தா⁴ரீயதி பட²மம் உத்³தி³ட்ட²த்தா. நித்³தா⁴ரணஞ்ஹி க்வசி குதோசி கேனசி ஹோதீதி.

58. கிஞ்சாபி அஞ்ஞத்த² ‘‘ஜனகோ ஹேது, பரிக்³கா³ஹதோ பச்சயோ, அஸாதா⁴ரணோ ஹேது, ஸாதா⁴ரணோ பச்சயோ, ஸபா⁴கோ³ ஹேது, அஸபா⁴கோ³ பச்சயோ, புப்³ப³காலிகோ ஹேது, ஸஹப்பவத்தோ பச்சயோ’’திஆதி³னா ஹேதுபச்சயா விப⁴ஜ்ஜ வுச்சந்தி, இத⁴ பன ‘‘சத்தாரோ கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாபூ⁴தா ஹேதூ, சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா பச்சயா ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞாபனாயா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.85) விய ஹேதுபச்சயஸத்³தா³ ஸமானத்தா²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உப⁴யேனபி காரணமேவ புச்ச²தீ’’தி வுத்தம். தத்த² உப⁴யேனாதி ஹேதுபச்சயவசனத்³வயேன. புச்ச²தி ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தே³ஸனம் வட்³டே⁴துகாமோ. கிஞ்சாபீதி அனுஜானனஸம்பா⁴வனத்தே² நிபாதோ. கிம் அனுஜானாதி? ஸமானேபி த்³வின்னம் ஸாங்க³ணபா⁴வே தஸ்ஸா பஜானனாப்பஜானனஹேதுகதம் தேஸம் ஸேட்ட²ஹீனதம். கிம் ஸம்பா⁴வேதி? தே²ரஸ்ஸ விசித்தபடிபா⁴னதாய நானாஹேதூபமாஹி அலங்கத்வா யதா²புச்சி²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பாகடகரணம். தேனாஹ ‘‘நப்பஜானாதீ’’திஆதி³. ஹேது சேவ பச்சயோ ச ஸேட்ட²ஹீனபா⁴வே. ததா²அக்கா²தப்³ப³தாபி ஹி தேஸம் தன்னிமித்தா ஏவாதி.

59. தந்தி தேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஹீனஸேட்ட²தாய காரணம். ஓபம்மேஹி பாகடதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும். ஏதந்தி ஸுத்தே அனந்தரம் வுச்சமானம் வீரியாரம்பா⁴பா⁴வேன அங்க³ணஸ்ஸ அப்பஹானம். தேனாஹ ‘‘ந ச²ந்த³ம்…பே… ஸந்தா⁴யாஹா’’தி. கத்துகம்யதாச²ந்த⁴ந்தி கத்துகம்யதாஸங்கா²தம் அங்க³ணஸ்ஸ பஹாதுகம்யதாவஸேன உப்பஜ்ஜனககுஸலத⁴ம்மச்ச²ந்த³ம். ந ஜனேஸ்ஸதீதி ந உப்பாதே³ஸ்ஸதி. குஸலோ வாயாமோ நாம ச²ந்த³தோ ப³லவாதி ஆஹ ‘‘ததோ ப³லவதரம் வாயாமம் ந கரிஸ்ஸதீ’’தி, ச²ந்த³ம்பி அனுப்பாதே³ந்தோ கத²ம் தஜ்ஜம் வாயாமம் கரிஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தா²மக³தவீரியம் உஸ்ஸோள்ஹீபா⁴வப்பத்தம் த³ள்ஹம் வீரியம். ஸாங்க³ணக்³க³ஹணேனேவ அங்க³ணானம் கிலேஸவத்து²தாய சித்தஸ்ஸ ஸம்கிலிட்ட²தாய ஸத்³தா⁴ய புன ஸம்கிலிட்ட²க்³க³ஹணம் ஸவிஸேஸம் கிலிட்ட²பா⁴வவிபா⁴வனந்தி ஆஹ ‘‘ஸுட்டு²தரம் கிலிட்ட²சித்தோ’’தி. மலினசித்தோதிஆதீ³ஸுபி ‘‘தேஹியேவா’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். உக்க²லிபுச்ச²னசோளகஸ்ஸ விய வஸாபீதபிலோதிகா விய ச து³ம்மோசனீயபா⁴வேன மலக்³க³ஹணம் மலீனதா, பீளனம் ஹிம்ஸனம் அவிப்பா²ரிகதாகரணம் விபா³த⁴னம் த³ரத²பரிளாஹுப்பாத³னேன பரித³ஹனம் உபதாபனம், காலந்தி காலனம், யதா²க³ஹிதஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸ்ஸ கே²பனம் ஆயுக்க²யந்தி அத்தோ². கரிஸ்ஸதீதி பவத்தேஸ்ஸதி, பாபுணிஸ்ஸதீதி வுத்தம் ஹோதி. ததா²பூ⁴தோ ச பாணம் சஜிஸ்ஸதி நாமாதி ஆஹ ‘‘மரிஸ்ஸதீ’’தி.

ஸேய்யதா²பீதி உபமானித³ஸ்ஸனே நிபாதோ. தத³த்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² நாமா’’தி ஆஹ. பம்ஸுஆதி³னாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஜல்லாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ, க⁴ம்ஸனாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன சா²ரிகாபரிமஜ்ஜனாதீ³னம் ஸங்க³ஹோதி. ‘‘அபி⁴ரூபாய கஞ்ஞா தா³தப்³பா³’’திஆதீ³ஸு விய அந்தரேனபி அதிஸயத்த²போ³த⁴கஸத்³தே³ன அதிஸயத்தோ² ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘மலக்³க³ஹிததராதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. படிபுச்சா²வசனந்தி அனுமதிபுச்சா²விஸேஸோ. ஏவம் கரியமானாதி அபரிபோ⁴க³-அபரியோத³பனரஜோபத²னிக்கி²பனேஹி கிலிட்ட²பா⁴வம் ஆபாதி³யமானா. ஓபம்மம் ஸம்படிபாதே³ந்தோதி யதூ²பனீதம் உபமம் உபமேய்யத்தே²ன ஸமம் கத்வா படிபாதே³ந்தோ, ஸம்ஸந்தே³ந்தோதி அத்தோ². ஸாங்க³ணோ புக்³க³லோதி ஸாங்க³ணோ தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே அஸுஜ்ஜ²னகபுக்³க³லோ. ஆபணாதி³தோ குலக⁴ரம் ஆனீதஸ்ஸ மலக்³க³ஹிதகம்ஸபா⁴ஜனஸ்ஸ தத்த² லத்³த⁴ப்³பா³ய விஸுத்³தி⁴யா அலாப⁴தோ யதா² அனுக்கமேன ஸம்கிலிட்ட²தரபா⁴வோ, ஏவம் க⁴ரதோ நிக்க²ந்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாய லத்³த⁴ப்³பா³ய விஸுத்³தி⁴யா அலாப⁴தோ அனுக்கமேன ஸம்கிலிட்ட²தரபா⁴வோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸம்கிலிட்ட²கம்ஸபாதியா’’திஆதி³மாஹ. ஸம்கிலிட்ட²தரபா⁴வோ ச நாம பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ ஆஜீவவிபத்திவஸேன வா ஸியா ஆசாரதி³ட்டி²ஸீலவிபத்தீஸு அஞ்ஞதரவஸேன வாதி தம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். பாசித்தியவீதிக்கமனக்³க³ஹணேன ஹி ஏகச்சதி³ட்டி²விபத்தியாபி ஸங்க³ஹோ ஹோதீதி. ஏத்த² டி²தஸ்ஸாதி ஏதிஸ்ஸம் ஆஜீவவிபத்தியம் டி²தஸ்ஸ. இமினா நயேன ஸேஸேஸுபி யதா²ரஹம் வத்தப்³ப³ம். ஸப்³ப³பரிஸஸாதா⁴ரணா மஹாதே²ரஸ்ஸ தே³ஸனா, தஸ்மா க³ஹபதிவஸேனபி யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² உக்கம்ஸக³தஸம்கிலிட்ட²தரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மாதுகா⁴தாதி³ஆனந்தரியகரண’’ந்தி ஆஹ. அவிஸோதே⁴த்வாதி யதா² அத்தனோ ஸீலே வா தி³ட்டி²யா வா விஸுத்³தி⁴ ஹோதி, ஏவம் கிலேஸமலினசித்தஸந்தானம் அவிஸோதே⁴த்வா.

ப⁴ப்³ப³புக்³க³லோதி உபனிஸ்ஸயாதி³ஸம்பத்தியா தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே விஸுத்³த⁴புக்³க³லோ. ஆதி³ம் கத்வாதி இமினா தோ⁴வனக⁴ம்ஸனாதீ³ஹி பரியோத³பனம் ஆதி³மந்தம் கத்வா வத³தி. ஸுத்³த⁴ட்டா²னம் யத்த² வா ந ரஜேன ஓகிரீயதி. த³ண்ட³கம்மம் கத்வாதி ‘‘ஏத்தகா உத³கா, வாலுகா வா ஆனேதப்³பா³’’தி த³ண்ட³கம்மம் கத்வா. ஏத்த² டி²தஸ்ஸாதி பரிஸுத்³தே⁴ ஸீலே டி²தஸ்ஸ. ஸம்மாவத்தபடிபத்திஸீலேஹி ஸீலவிஸுத்³தி⁴ த³ஸ்ஸிதா. வத்தபடிபத்தியாபி ஹி அங்க³ணானம் விக்க²ம்ப⁴னம் ஸியா. ததா² ஹிஸ்ஸா ஸம்கிலிட்ட²கம்ஸபாதியா பரிஸுத்³த⁴பரியோதா³தபா⁴வோ உபமாபா⁴வேன வுத்தோ. பந்தஸேனாஸனவாஸோ கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னம் கிலேஸானம் தத³ங்க³னிவாரணம். ஸோதாபத்திப²லாதி⁴க³மோ…பே… அரஹத்தஸச்சி²கிரியாதி ஸத்தஸுபி டா²னேஸு ‘‘பரிஸுத்³த⁴பரியோதா³தபா⁴வோ வியா’’தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ ஹி விஸுத்³தி⁴ நாம ஹேட்டி²மந்தேன ஸீலவிஸுத்³தி⁴யா வா ஸியா கம்மட்டா²னானுயோக³வஸேன விவேகவாஸேன ஜா²னஸ்ஸாதி⁴க³மேன வா விபஸ்ஸனாபா⁴வனாய வா ஸாமஞ்ஞப²லாதி⁴க³மேன வாதி.

ராக³ட்டா²னியந்தி ராகு³ப்பத்திஹேதுபூ⁴தம். விஸபா⁴கா³ரம்மணம் ஸந்தா⁴ய வத³தி ‘‘இட்டா²ரம்மண’’ந்தி. தஸ்மிந்தி இட்டா²ரம்மணே. விபன்னஸ்ஸதீதி முட்ட²ஸ்ஸதி. தம் நிமித்தந்தி ஸுப⁴னிமித்தம். ஆவஜ்ஜிஸ்ஸதீதி அயோனிஸோ ஆவஜ்ஜிஸ்ஸதி. ஸயமேவ அஞ்ஞேன அவோமிஸ்ஸோ. குஸலவாரபச்சி²ந்த³னமேவ சேத்த² அனுத்³த⁴ம்ஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸேஸந்தி ‘‘ஸாங்க³ணோ ஸம்கிலிட்ட²சித்தோ’’திஆதி³. வுத்தனயானுஸாரேனாதி பட²மவாரே வுத்தனயானுஸாரேன. ஸப்³ப³ந்தி மாதுகா⁴தாதி³ஆனந்தரியகரணபரியோஸானம் ஸப்³ப³ம் உபமாஸம்ஸந்த³னவசனம்.

அதிவிரஹாபா⁴வதோதி ஸதிஸம்மோஸாபா⁴வதோ, உபட்டி²தஸ்ஸதி பா⁴வதோதி அத்தோ². ஸேஸந்தி ‘‘ஸோ அராகோ³’’திஆதி³. ‘‘தோ⁴வனக⁴ம்ஸனஸண்ஹசா²ரிகாபரிமஜ்ஜனாதீ³ஹீ’’திஆதி³னா து³தியவாரானுஸாரேன. ‘‘கோ நு கோ²’’திஆதி³ புச்சா²வஸேன ஆக³தம், இத³ம் நிக³மனவஸேனாதி அயமேவ விஸேஸோ.

60. அங்க³ணந்தி தத்த² தத்த² நாமதோ ஏவ விபா⁴விதம், ந பன ஸபா⁴வதோ, பபே⁴த³தோ வாதி ஸபா⁴வாதி³தோ விபா⁴வனம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘நானப்பகாரதோ பாகடம் காராபேதுகாமேனா’’தி. இச்சா²ய அவசரானந்தி இச்சா²வஸேன அவசரணானம். ஓதிண்ணானந்தி சித்தஸந்தானம் அனுபவிட்டா²னம். தே பன தத்த² பச்சயவஸேன நிப்³ப³த்தத்தா பவத்தா நாம ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘பவத்தான’’ந்தி. நானப்பகாரானந்தி விஸயபே⁴தே³ன பவத்திஆகாரபே⁴தே³ன ச நானாவிதா⁴னம். யேனகாரணேன. ந கேவலம் லாப⁴த்தி²கதா ஏவ, அத² கோ² புஞ்ஞவந்ததா ஸக்கதக³ருகதா ச ஏத்த² காரணபா⁴வேன க³ஹேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பகதியாபி சா’’திஆதி³மாஹ. தேன லாப⁴த்தி²கோபி ந யோ கோசி ஏவம் சித்தம் உப்பாதே³தி புஞ்ஞவா ஸம்பா⁴வனீயோதி த³ஸ்ஸேதி. தே²ரா அவஜ்ஜபடிச்சா²த³னப⁴யேன மஜ்ஜி²மானம் ஆரோசேந்தி, ததா² மஜ்ஜி²மா நவகானம், நவகா பன அத்தனோ நவகபா⁴வேன விகா⁴ஸாதா³தீ³னம் ஆரோசேந்தி ‘‘பஸ்ஸத² தும்ஹாகம் தே²ரஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. விகா⁴ஸாதா³த³யோ நாம ‘‘ஈதி³ஸஸ்ஸ ஸந்திகே ஓவாத³த்த²ம் தும்ஹே ஆக³தா’’தி பி⁴க்கு²னீனம் ஆரோசேந்தி. ந ச மம் பி⁴க்கூ² ஜானேய்யுந்தி ந ச வத மம் பி⁴க்கூ² ஜானேய்யும், அஹோ வத மம் பி⁴க்கூ² ந ஜானேய்யுந்தி யோஜனா. டா²னம் கோ² பனேதந்தி ஏத்த² கோ²-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணத்தோ², பன-ஸத்³தோ³ வசனாலங்காரோதி ஆஹ ‘‘அத்தி²யேவா’’தி. புப்³பே³ இச்சு²ப்பாத³வாரவண்ணனாய வுத்தனயேன. இதி-ஸத்³தோ³ இத⁴ ஆஸன்னகாரணத்தோ²தி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமினா காரணேனா’’தி ஆஹ. இத³ஞ்ச கோபஅப்பச்சயானமேவ க³ஹணம். தாதி³ஸானந்தி கோபஅப்பச்சயாதி⁴பூ⁴தானந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

அனுரஹோதி அனுரூபே ரஹஸி. ஏவமேவ ஹி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விஹாரபச்சந்தே’’திஆதி³ வுத்தம். புரிமஸதி³ஸமேவாதி ‘‘லாப⁴த்தி²கோ ஹீ’’திஆதி³னா வுத்தேன புரிமேன யோஜனானயேன ஸதி³ஸமேவ.

சோத³னாய படிபுக்³க³லபா⁴வோ, சோத³னா ச ஆபத்தியாதி சுதி³தகேன சோத³கஸ்ஸ ஸமானபா⁴வோ ஆபத்திஆபன்னதாயாதி ஆஹ ‘‘ஸமானோதி ஸாபத்திகோ’’தி. ஸப்படிபுக்³க³லேனேவஸ்ஸ சோத³னிச்சா²ய காரணம் விபா⁴வேதும் ‘‘அய’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ந சாயம் ஸாபத்திகதாய ஏவ ஸமானதம் இச்ச²தி, அத² கோ² அஞ்ஞதா²பீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. அஞ்ஞேன வா படிபுக்³க³லேன ஸப்படிபுக்³க³லோ. அயஞ்ஹி ‘‘ஸப்படிபுக்³க³லோவ மம் சோதே³ய்யா’’தி இச்ச²தி ‘‘ஏவாஹம் தஸ்ஸ படிபுக்³க³லேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகஜ்ஜா²ஸயோ ஹுத்வா தஸ்ஸ உபரி கிஞ்சி வத்தும் காதும் வா லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி மஞ்ஞமானோ. இமஸ்மிம் பன பக்கே² நோ அப்படிபுக்³க³லோதி நத்தி² ஏதஸ்ஸ படிபுக்³க³லோதி அப்படிபுக்³க³லோதி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

‘‘அஹோ வதா’’தி இத³ம் பத³ம் தி³ஸ்ஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ இச்சா²சாரே டி²தத்தா பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யாதி வசனதோ ‘‘தஞ்ச கோ² அனுமதிபுச்சா²யா’’தி வுத்தம். ந ஹேஸ ‘‘ஸச்சம் கிர த்வம் பி⁴க்கூ²’’திஆதி³னா கிஞ்சி வீதிக்கமம் உத்³தி³ஸ்ஸ ப⁴க³வதா புச்சி²தப்³ப³தம் இச்ச²தி. நோ மக்³க³ம் வா ப²லம் வா விபஸ்ஸனம் வா அந்தரம் கத்வாதி மக்³க³பா⁴வனம் வா ப²லஸச்சி²கிரியம் வா ஸிகா²ப்பத்தவிபஸ்ஸனானுயோக³ம் வா நிரோத⁴ஸமாபஜ்ஜனம் வா ஜா²னஸமாபஜ்ஜனமேவ வா அந்தரம் காரணம் கத்வா ப⁴க³வதா அத்தானம் படிபுச்சி²தப்³ப³ம் நோ இச்ச²தி. நிச்சம் அனிச்சந்திஆதி³னா அனுமதிக்³க³ஹணவஸேன புச்சி²தப்³ப³ம் இச்ச²தி, உத்தானமேவ கத்வா புச்சி²தப்³ப³ம் இச்ச²தீதி அத்தோ². உபஹரந்தே பஸ்ஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அப⁴ப்³ப³ட்டா²னபி⁴க்கு²தாய நிஹரிஸ்ஸந்தி ஸாஸனதோ.

தம் ஸம்பத்திந்தி பரிவாரஸம்பத்திஞ்சேவ பி⁴க்கூ²ஹி கரியமானம் ஸக்காரக³ருகாரஸம்பத்திஞ்ச. க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி மயா ஸம்விபா⁴கே³ கரியமானே. ஸயமேவ பஞ்ஞாயதீதி ஸயமேவ க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் புரதோ அத்தானம் த³ஸ்ஸேதி, புரதோ வஸந்தம் பன பி⁴க்கு² புரக்க²த்வா க³ச்ச²ந்தியேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

த³க்கி²ணோத³கந்தி அக்³க³தோ உபனீயமானம் த³க்கி²ணோத³கம். யதோ ஏவ-காரோ, ததோ அஞ்ஞத்த² நியமோ இச்சி²தோ. அவதா⁴ரணத்த²ம் வா ஏவ-காரக்³க³ஹணந்தி கத்வா அஹமேவ லபே⁴ய்யந்தி அஹம் லபே⁴ய்யமேவாதி ஏவமேதம் அவதா⁴ரணம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘அஹமேவ லபே⁴ய்யந்தி இச்சா² நாதிமஹாஸாவஜ்ஜா’’தி, அஞ்ஞதா² யதா²ருதவஸேன அவதா⁴ரணே க³ய்ஹமானே ‘‘ந அஞ்ஞே லபே⁴ய்யு’’ந்தி அயமேவேத்த² அத்தோ² ஸியாதி. பாஸாதி³கோ ஹோதீதி இத³ம் தஸ்ஸ அக்³கா³ஸனாதி³பச்சாஸீஸனாய காரணத³ஸ்ஸனம்.

அனுமோத³னந்தி மங்க³லாமங்க³லேஸு அனுமோத³னாவஸேன பவத்தேதப்³ப³த⁴ம்மகத²ம். க²ண்டா³னுமோத³னந்தி அனுமோத³னேகதே³ஸம். ‘‘புப்³பே³ அனுமோதி³தபுப்³போ³ அனுமோத³தூ’’தி அவத்வா தே²ரேன வுத்தமத்தேயேவ.

தாதி³ஸேஸு டா²னேஸூதி தாதி³ஸேஸு பேஸலானம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் வஸனட்டா²னேஸு. ஸப்³ப³ம்பி ரதிம் பவத்தனதோ ஸப்³ப³ரத்திகானி. வினிச்ச²யகுஸலானந்தி அனேகவிஹிதேஸு கங்க²ட்டா²னியேஸு கங்கா²வினயனாய தம் தம் பஞ்ஹானம் வினிச்ச²யே குஸலானம் சே²கானம். தேஸு தேஸு த⁴ம்மகதி²கேஸு அஜ்ஜி²ட்டே²ஸு வாரேன த⁴ம்மம் கதே²ந்தேஸு ‘‘அயம் ப்³யத்தோ’’தி த⁴ம்மஜ்ஜே²ஸகேன அஜ்ஜி²ட்ட²த்தா ஓகாஸம் அலப⁴மானோ.

ஸக்கச்சஞ்ச கரேய்யுந்தி பி⁴க்கூ² யம் மம அபி⁴வாத³னபச்சுட்டா²னஞ்ஜலிகம்மஸாமீசிகம்மாதி³ம் கரோந்தி. தம் ஆத³ரேனேவ கரேய்யும், யஞ்ச மே பரிக்கா²ரஜாதம் படியாதே³ந்தி, தம்பி ஸுந்த³ரம் ஸம்மதே³வ அபி⁴ஸங்க²தம் கரேய்யுந்தி அத்தோ². பா⁴ரியந்தி பாஸாணச்ச²த்தம் விய க³ருகாதப்³ப³ம். ஏதம் விதி⁴ந்தி ஏதம் ‘‘ஸக்கரேய்யு’’ந்திஆதி³னா வுத்தஸக்காராதி³விதி⁴ம். தேனாதி தேன காரணேன, பா³ஹுஸச்சாதி³கு³ணவிஸேஸவதோ ஏவ ஸக்காராதீ³னம் அரஹத்தாதி அத்தோ². ஏவரூபந்தி ஈதி³ஸம் ‘‘பியோ க³ரூ’’திஆதி³னா (அ. நி. 7.37) வுத்தப்பகாரம். ஏவம் கரேய்யுந்தி ஏவம் ‘‘ஸக்கரேய்யு’’ந்திஆதி³னா வுத்தப்பகாரம் ஸக்காராதி³ம் கரேய்யும். ஏஸ நயோதி யோயம் பி⁴க்கு²வாரே வுத்தவிதி⁴, ஏஸேவ நயோ. இதோ பரேஸு பி⁴க்கு²னீவாராதீ³ஸு வாரேஸு.

அஹமேவ லாபீ⁴ அஸ்ஸந்தி ஏத்தா²பி ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அவதா⁴ரணம் க³ஹேதப்³ப³ம். பிண்ட³பாதஸ்ஸ பணீததா உபஸேசனாதி³வஸேனாதி ஆஹ ‘‘ஸப்பிதேலமது⁴ஸக்க²ராதி³பூரிதான’’ந்தி. மஞ்சபீடா²தீ³னந்தி நித³ஸ்ஸனமத்தம் உதுஸப்பாயானம் நிவாதானம் ப²ஸ்ஸிததலானம் பிஹிதத்³வாரகவாளவாதபானாதீ³னம்பி பணீதஸேனாஸனபா⁴வதோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன வா தேஸம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸப்³ப³த்தா²பீதி ஸப்³பே³ஸு தேஸு சதூஸுபி பச்சயவாரேஸு.

61. காயகம்மம் தி³ஸ்வாதி இத³ம் ந காயகம்மம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யம், காயகம்முனா பன ஸஹ பவத்தம் ஓட்ட²பரிப்ப²ந்த³னம் பா⁴குடிகரணம் காயங்கா³தி³த³ஸ்ஸனம் காயகம்மத³ஸ்ஸனம் விய ஹோதீதி கத்வா வுத்தம். வசீகம்மம் ஸுத்வாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ, தஸ்மா காயவிகாரஜனகா த⁴ம்மா ‘‘தி³ஸ்ஸந்தீ’’தி வுத்தா, வசீவிகாரஜனகா ‘‘ஸூயந்தீ’’தி. ததோ ஏவ ச தே பச்சக்க²காலே ஸம்முக²காலே தி³ஸ்ஸந்தி நாம. திரோக்க²காலே அஸம்முக²காலே ஸூயந்தி நாம. அனுரூபதோ க³ஹணம் அனுக்³க³ஹோ. ஆரஞ்ஞிகத்தந்தி தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ து⁴தகு³ணத்தானுரூபதோ க³ண்ஹாதி. தேனாஹ ‘‘ஆரஞ்ஞிகத்தம் அனுக்³க³ண்ஹாதீ’’தி. அரஞ்ஞே நிவாஸோ அஸ்ஸாதி ஆரஞ்ஞிகோ. பந்தம் பரியந்தம் தூ³ரதரம் ஸேனாஸனம் அஸ்ஸாதி பந்தஸேனாஸனோ. தம் பன அத்த²மத்தேன த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘பந்தஸேனாஸனே வஸதீ’’தி வுத்தம். பி⁴க்கா²ஸங்கா²தானம் பிண்டா³னம் பாதோ பிண்டா³பாதோ, தம் பிண்ட³பாதம் உஞ்ச²தி க³வேஸதீதி பிண்ட³பாதிகோ. பிண்டா³ய பதிதும் சரிதும் வதமேதஸ்ஸாதி வா பிண்ட³பாதி, ஸோ ஏவ பிண்ட³பாதிகோ. தா³னதோ அவக²ண்ட³னதோ அபேதம் அபதா³னம், ஸஹ அபதா³னேன ஸபதா³னம், அனவக²ண்ட³னம். அனுக⁴ரம் சரணஸீலோ ஸபதா³னசாரீ. உன்னதபா⁴வேன பம்ஸுகூலம் விய பம்ஸுகூலம், பம்ஸு விய வா குச்சி²தபா⁴வம் உலதி க³ச்ச²தீதி பம்ஸுகூலம், தஸ்ஸ தா⁴ரணம் இத⁴ பம்ஸுகூலம், தம் ஸீலமஸ்ஸாதி பம்ஸுகூலிகோ.

தீஹி காரணேஹி லூக²ம் வேதி³தப்³ப³ம் அக்³க⁴ப²ஸ்ஸவண்ணபரிஹானிதோ அபம்ஸுகூலம்பி, கோ பன வாதோ³ பம்ஸுகூலந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தூ²லதீ³க⁴ஸுத்தகேனாதி தூ²லேன ஓலம்ப³மானேன தீ³க⁴ஸுத்தகேன. வண்ணேனாதி ஏத்த² ப²ஸ்ஸேனபி பரிஹாயதீதி வத்தப்³ப³ம். தஞ்ஹி தத்த² க²ரப²ஸ்ஸம்பி ஹோதியேவாதி. கஸ்மா பன பாளியம் ஆரஞ்ஞிகாதி³க்³க³ஹணேன சத்தாரோவ து⁴தகு³ணா வுத்தாதி? பதா⁴னத்தா, தக்³க³ஹணேனேவ ச இதோ பரேஸம்பி ஸுக²பரிபோ⁴க³தாய க³ஹணஸம்ப⁴வதோ. யோ ஹி ஆரஞ்ஞிகோ பந்தஸேனாஸனோ, தஸ்ஸ அப்³போ⁴காஸிக-ருக்க²மூலிக-நேஸஜ்ஜிக-யதா²ஸந்த²திக-ஸோஸானிகங்கா³னி ஸுபரிபூரானி. யோ ச பிண்ட³பாதிகோ ஸபதா³னசாரீ ச, தஸ்ஸ பத்தபிண்டி³கக²லுபச்சா²ப⁴த்திகஏகாஸனிகங்கா³னி. யோ பன பம்ஸுகூலிகோ, தஸ்ஸ தேசீவரிகங்க³ம் ஸுபரிஹரமேவாதி. பதா⁴னத்தா ஹி ப⁴க³வதாபி ‘‘கதா³ஹம் நந்த³ம் பஸ்ஸேய்யம், ஆரஞ்ஞம் பம்ஸுகூலிக’’ந்திஆதி³னா (ஸம். நி. 2.242; நேத்தி. 100) தத்த² தத்த² ஆரஞ்ஞிகாத³யோ ஏவ க³ய்ஹந்தி. ஏத்தகாதி பாளியம் ஆக³தானம் பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ஹணமேதம், ந ஏத்தகா ஸப்³பே³பி ஏகஸ்ஸ ஏகம்ஸதோ ஸம்ப⁴வந்தி, நாபி ஏத்தகாயேவ பாபத⁴ம்மா பஹாதப்³பா³. ந ஹி மக்க²பளாஸாதீ³னம் அப்பஹீனபா⁴வேபி ஸப்³ரஹ்மசாரீ நேவ ஸக்கரோந்தி…பே… ந பூஜேந்தீதி.

தமத்த²ந்தி ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசீ’’திஆதி³னா வுத்தமத்த²ம். உபமாய பாகடம் கரோந்தோதி அன்வயதோ ப்³யதிரேகதோ ச உதா³ஹரணேன விபா⁴வேந்தோ. அஹிகுணபாதீ³னம் அதிபடிகூலஜிகு³ச்ச²னீயதா அதிவிய து³க்³க³ந்த⁴தாய. ஸா ச அஹீனம் திகி²ணகோபதாய, குக்குரமனுஸ்ஸானம் ஓத³னகும்மாஸூபசயதாய ஸரீரஸ்ஸ ஹோதீதி வத³ந்தி. இமேஸந்தி அஹிஆதீ³னம். வட்³டே⁴த்வாதி உபரூபரி கி²பனேன ரசிதம் கத்வா. தம் பன வட்³டி⁴தம் தேன ச பா⁴ஜனம் பூரிதம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘வட்³டே⁴த்வா பரிபூரேத்வா’’தி. ஜனஸ்ஸ த³ஸ்ஸனயோக்³யம் த³ஸ்ஸனீயம் ஜஞ்ஞம், தம் பரமபரிஸுத்³த⁴ம் மனோஹரஞ்ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘சோக்க²சோக்க²’’ந்தி. அபி⁴னவனிவிட்டா² மஹாமாதா வது⁴கா. ஸா பன புத்தலாப⁴யோக்³யதம் உபாதா³ய மங்க³லவசனேன ‘‘ஜனீ’’தி வுச்சதி, தஸ்ஸா நிய்யமானம் பண்ணாகாரம் ஜனியா ஹரதீதி ஜஞ்ஞம். உப⁴யத்தா²தி அத்த²த்³வயே. புனருத்தந்தி ஆமேடி³தவசனமாஹ. ந மனாபம் ஏதஸ்ஸாதி அமனாபோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ அமனாபதா, ததா²பவத்தோ சித்துப்பாதோ³தி ஆஹ ‘‘அமனாபம் இத³ந்தி…பே… அதி⁴வசன’’ந்தி. பு³த்³த⁴வேஸத்தா லிங்க³ஸ்ஸ பரிஸுத்³த⁴கம்ஸபாதிஸதி³ஸகா. குணபரசனம் விய இச்சா²வசரேஹி ஸந்தானஸ்ஸ ப⁴ரிதபா⁴வோ. ஸோ பன தேஸம் அப்பஹீனதாயாதி ஆஹ ‘‘இச்சா²வசரானம் அப்பஹான’’ந்தி.

62. ‘‘தேன கா³மந்தவிஹாரம் அனுக்³க³ண்ஹாதீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஆரஞ்ஞிகத்த’’ந்தி பன போத்த²கே லிகி²தம். ந ஹி ஸுக்கபக்கே² பாளியம் ஆரஞ்ஞிகக்³க³ஹணம் அத்தி², ஸதி ச இச்சா²வசரப்பஹானே கா³மந்தவிஹாரோ ஏகந்தேன ந படிக்கி²பிதப்³போ³, இச்சி²தப்³போ³வ தாதி³ஸானம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மபடிச்சா²த³னதோ. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘அப்பிச்ச²தாஸமுட்டா²னேஹீ’’திஆதி³. ஸாலிவரப⁴த்தரசனம் விய இச்சா²வசரப்பஹானம் மனுஞ்ஞபா⁴வதோ தித்திஹேதுதோ ச.

63. மம் தந்தி ச உபயோக³வசனம் படி-ஸத்³த³யோகே³ன, அத்தோ² பன ஸம்பதா³னமேவாதி ஆஹ ‘‘மய்ஹம் துய்ஹ’’ந்தி ச. ‘‘ஸமயே’’தி பு⁴ம்மத்தே² ‘‘ஸமய’’ந்தி உபயோக³வசனம். கி³ஜ்ஜ²கூடபண்ட³வஇஸிகி³லிவேபா⁴ரவேபுல்லபப்³ப³தானம் வஸேன ஸமந்ததோ கி³ரிபரிக்கே²பேன. ராஜக³ஹேதி ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசனந்தி ஆஹ ‘‘தம் நிஸ்ஸாய விஹராமீ’’தி.

புராணயானகாரபுத்தோதி புராணே பப்³ப³ஜிததோ புப்³பே³ யானகாரபுத்தோ ததா²பஞ்ஞாதோ. ஜிம்ஹந்தி கோ³முத்தகுடிலம். தேனாஹ ‘‘ஸப்பக³தமக்³க³ஸதி³ஸ’’ந்தி. ஸோதி பண்டு³புத்தோ. இதரோதி ஸமிதி. சிந்திதட்டா²னமேவாதி சிந்திதசிந்திதட்டா²னமேவ தச்ச²தி, தஞ்ச கோ² ந தஸ்ஸ சித்தானுஸாரேன, அத² கோ² அத்தனோ ஸுத்தானுஸாரேன தச்ச²ந்தோ யானகாரபுத்தோ. சித்தந்தி அத்தனோ சித்தேன மம சித்தம் ஜானித்வா விய.

‘‘ந ஸத்³தா⁴ய பப்³ப³ஜிதோ’’தி இமினாவ கம்மப²லஸத்³தா⁴ய அபா⁴வோ நேஸம் பகாஸிதோதி ஆஹ ‘‘அஸ்ஸத்³தா⁴தி பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்கே⁴ஸு ஸத்³தா⁴விரஹிதா’’தி. பப்³ப³ஜிதானம் ஜீவிகா அத்தோ² ஏதேஸந்தி ஜீவிகத்தா². தேனாஹ ‘‘இணப⁴யாதீ³ஹீ’’திஆதி³. கேராடிகம் வுச்சதி ஸாடே²ய்யம். ஸடா²னம் கு³ணவாணிஜகானம் கம்மம் ஸாடே²ய்யந்தி ஆஹ ‘‘ஸாடே²ய்யஞ்ஹீ’’திஆதி³. துச்ச²ஸபா⁴வேன மானோ நளோ வியாதி நளோ, மானஸங்கா²தோ உக்³க³தோ நளோ ஏதேஸந்தி உன்னளா. தேனாஹ ‘‘உட்டி²ததுச்ச²மானா’’தி. லஹுகதாய வா சபலா. ப²ருஸவசனதாய க²ரவசனா. திரச்சா²னகதா²ப³ஹுலதாய நிரத்த²கவசனபலாபினோ. அஸம்வுதகம்மத்³வாராதி இத³ம் கம்மத்³வாராதீ³னம் அஸம்வுதபா⁴வோ உப்பத்தித்³வாரானம் அஸம்வுததாய ஏவ ஹோதீதி கத்வா வுத்தம். அத² வா ச²ஸு இந்த்³ரியேஸூதி நிமித்தே பு⁴ம்மம், ச²ஸு இந்த்³ரியேஸு நிமித்தபூ⁴தேஸு அஸம்வுதகம்மத்³வாராதி அத்தோ². யா மத்தாதி போ⁴ஜனே அயுத்தபரியேஸன-அயுத்தபடிக்³க³ஹண-அயுத்தபரிபோ⁴கே³ வஜ்ஜேத்வா யுத்தபரியேஸன-யுத்தபடிக்³க³ஹண-யுத்தபரிபோ⁴க³ஸங்கா²தா யா மத்தா அப்பமத்தேஹி ஜானிதப்³பா³. தேனாஹ ‘‘யுத்ததா’’தி. ஜாக³ரேதி ரத்திந்தி³வம் ஆவரணியேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தபரிஸோத⁴னஸங்கா²தே ஜாக³ரே. தேஸம் ஜாக³ரிதாய அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய கா³ரவரஹிதானம் இதரஸிக்கா²ஸு பதிட்டா² ஏவ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸிக்கா²பதே³ஸு ப³ஹுலகா³ரவா ந ஹோந்தீ’’தி வத்வா தமேவ கா³ரவாபா⁴வம் ஸரூபேன விபா⁴வேந்தோ ‘‘ஆபத்திவீதிக்கமப³ஹுலா’’தி ஆஹ.

பகதியாபி ஸித்³தா⁴ய ரதனத்தயஸத்³தா⁴ய கம்மப²லஸத்³தா⁴ய ச ஸத்³தா⁴. பிவந்தி மஞ்ஞே யதா² தம் த்³ரவபூ⁴தம் அமதம் லத்³தா⁴. க⁴ஸந்தி மஞ்ஞே யதா² தம் ப³ஹலபிண்டி³கஸுதா⁴போ⁴ஜனம் லத்³தா⁴. அத்தமனவாசம் நிச்சா²ரேந்தா ‘‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’’தி. தமேவ பன ஸாது⁴காரம் ஹத³யே ட²பேத்வா அப்³ப⁴னுமோத³ந்தா. ஏத்த² ச அத்தமனவாசானிச்சா²ரணம் பிவனஸதி³ஸம் கத்வா வுத்தம் ப³ஹித்³தா⁴பா⁴வதோ, மனஸா அப்³ப⁴னுமோத³னம் பன அப்³ப⁴ந்தரபா⁴வதோ க⁴ஸனஸதி³ஸம் வுத்தம். ஸங்கா²த³னஜ்ஜோ²ஹரணஞ்ஹி க⁴ஸனந்தி. ரஸ்ஸஞ்ச ஏகவசனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ரஸ்ஸே ஸதி ஸாரிபுத்தஸ்ஸ உபரி ஹோதீ’’தி. தீ³க⁴ஞ்ச ப³ஹுவசனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘தீ³கே⁴ ஸதி ஸப்³ரஹ்மசாரீன’’ந்தி. ‘‘உபரி ஹோதீ’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆலஸியப்³யஸனாதீ³ஹீதி ஆலஸியேன வா ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி வா. ‘‘மஹானாகா³தி வுச்சந்தீ’’தி வத்வா தத்த² காரணம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘தத்ரா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ந க³ச்ச²ந்தீதி நாகா³, ந ஆக³ச்ச²ந்தீதி நாகா³, ந ஆகு³ம் கரோந்தீதி நாகா³’’தி யோ விவிதோ⁴ வசனத்தோ² இச்சி²தோ, தம் விசாரேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ச²ந்தா³தீ³ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம், தம் பன ஞேய்யாவபோ³தா⁴ய வசனதோ அப்பமத்தகாரணம்.

ஸயமேவ ஆகு³ம் ந கரோதி ஸப்³ப³தா² மக்³கே³ன பஹீனஆகு³த்தா. ஸோ காமயோகா³தி³கே ஸப்³ப³ஸம்யோகே³ த³ஸவித⁴ஸம்யோஜனப்பபே⁴தா³னி ச ஸப்³ப³ப³ந்த⁴னானி விஸஜ்ஜ ஜஹித்வா ஸப்³ப³த்த² யக்கா²தீ³ஸு, ஸப்³பே³ஸு வா ப⁴வேஸு கேனசி ஸங்கே³ன ந ஸஜ்ஜதி தீஹி ச விமுத்தீஹி விமுத்தோ, ததோ ஏவ இட்டா²தீ³ஸு தாதி³பா⁴வப்பத்தியா தாதி³, ஸோ வுத்தலக்க²ணேன தத²த்தா தம்ஸபா⁴வத்தா நாகோ³ பவுச்சதேதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி. அஞ்ஞேஹி கீ²ணாஸவனாகே³ஹி அக்³க³ஸாவகத்தா கு³ணவிஸேஸயோக³தோ புஜ்ஜதரா ச பாஸம்ஸதரா ச. ஸமம் அனுமோதி³ஸுந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸுபா⁴ஸிததோ ஸம்படிச்ச²னேன ஸமப்பவத்தமோத³தாய ஸமம் ஸதி³ஸம் அப்³ப⁴னுமோதி³ம்ஸு. தம் பன ஸமனுமோத³னம் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³னா பாளிவஸேனேவ த³ஸ்ஸேதி.

ஸம்முதிபரமத்த²தே³ஸனாகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அனங்க³ணஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.