10. ஸதிபட்டா²னஸுத்தவண்ணனா

105. ஜானபதி³னோதி (தீ³. நி. டீ. 2.95) ஜனபத³வந்தோ, ஜனபத³ஸ்ஸ வா இஸ்ஸரா ராஜகுமாரா. கோ³த்தவஸேன குரூ நாம. தேஸம் நிவாஸோ யதி³ ஏகோ ஜனபதோ³, கத²ம் ப³ஹுவசனந்தி ஆஹ ‘‘ருள்ஹீஸத்³தே³னா’’தி. அக்க²ரசிந்தகா ஹி ஈதி³ஸேஸு டா²னேஸு யுத்தே விய ஸலிங்க³வசனானி (பாணினி 1.251) இச்ச²ந்தி, அயமேத்த² ருள்ஹீ யதா² அஞ்ஞத்தா²பி ‘‘அங்கே³ஸு விஹரதி, மல்லேஸு விஹரதீ’’தி ச. தப்³பி³ஸேஸனே பன ஜனபத³-ஸத்³தே³ ஜாதி-ஸத்³தே³ ஏகவசனமேவ. அட்ட²கதா²சரியா பனாதி பன-ஸத்³தோ³ விஸேஸத்த²ஜோதனோ. தேன புது²அத்த²விஸயதாய ஏவம் தம் ப³ஹுவசனந்தி ‘‘ப³ஹுகே பனா’’திஆதி³னா வக்க²மானம் விஸேஸம் தீ³பேதி. ஸுத்வாதி மந்தா⁴துமஹாராஜஸ்ஸ ஆனுபா⁴வத³ஸ்ஸனானுஸாரேன பரம்பராக³தம் கத²ம் ஸுத்வா. அனுஸம்யாயந்தேனாதி அனுவிசரந்தேன. ஏதேஸம் டா²னந்தி சந்தி³மஸூரியமுகே²ன சாதுமஹாராஜிகப⁴வனமாஹ. தேனாஹ ‘‘தத்த² அக³மாஸீ’’திஆதி³. ஸோதி மந்தா⁴துமஹாராஜா. தந்தி சாதுமஹாராஜிகரஜ்ஜம். க³ஹேத்வாதி ஸம்படிச்சி²த்வா. புன புச்சி² பரிணாயகரதனம். தோ³வாரிகபூ⁴மியம் திட்ட²ந்தி ஸுத⁴ம்மாய தே³வஸபா⁴ய தே³வபுரஸ்ஸ ச சதூஸு த்³வாரேஸு ஆரக்கா²ய அதி⁴கதத்தா. தி³ப்³ப³ருக்க²ஸஹஸ்ஸபடிமண்டி³தந்தி இத³ம் ‘‘சித்தலதாவன’’ந்திஆதீ³ஸுபி யோஜேதப்³ப³ம்.

பத²வியம் பதிட்டா²ஸீதி ப⁴ஸ்ஸித்வா பத²வியா ஆஸன்னே டா²னே அட்டா²ஸி, ட²த்வா ச நசிரஸ்ஸேவ அந்தரதா⁴யி தேனத்தபா⁴வேன ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸரியஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ‘‘சிரதரம் காலம் ட²த்வா’’தி அபரே. தே³வபா⁴வோ பாதுரஹோஸி தே³வலோகே பவத்திவிபாகதா³யினோ அபராபரியாயவேத³னீயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதோகாஸத்தா. அவயவே ஸித்³தோ⁴ விஸேஸோ ஸமுதா³யஸ்ஸ விஸேஸகோ ஹோதீதி ஏகம்பி ரட்ட²ம் ப³ஹுவசனேன வோஹரீயதி.

த³-காரேன அத்த²ம் வண்ணயந்தி நிருத்தினயேன. கம்மாஸோதி கம்மாஸபாதோ³ வுச்சதி உத்தரபத³லோபேன யதா² ‘‘ரூபப⁴வோ ரூப’’ந்தி. கத²ம் பன ஸோ கம்மாஸபாதோ³தி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸ கிரா’’திஆதி³. த³மிதோதி ஏத்த² கீதி³ஸம் த³மனம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘போரிஸாத³பா⁴வதோ படிஸேதி⁴தோ’’தி. இமே பன தே²ராதி மஜ்ஜி²மபா⁴ணகே வத³தி, தே பன சூளகம்மாஸத³ம்மம் ஸந்தா⁴ய ததா² வத³ந்தி. யக்கி²னிபுத்தோ ஹி கம்மாஸபாதோ³ அலீனஸத்துகுமாரகாலே போ³தி⁴ஸத்தேன தத்த² த³மிதோ, ஸுதஸோமகாலே பன பா³ராணஸிராஜா போரிஸாத³பா⁴வபடிஸேத⁴னேன யத்த² த³மிதோ, தம் மஹாகம்மாஸத³ம்மம் நாம. புத்தோதி வத்வா அத்ரஜோதி வசனம் ஓரஸபுத்தபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம்.

யேஹி ஆவஸிதபதே³ஸோ குருரட்ட²ந்தி நாமம் லபி⁴, தே உத்தரகுருதோ ஆக³தா மனுஸ்ஸா தத்த² ரக்கி²தனியாமேனேவ பஞ்ச ஸீலானி ரக்கி²ம்ஸு, தேஸம் தி³ட்டா²னுக³தியா பச்சி²மா ஜனதாதி, ஸோ தே³ஸத⁴ம்மவஸேன அவிச்சே²த³தோ வத்தமானோ குருவத்தத⁴ம்மோதி பஞ்ஞாயித்த², அயஞ்ச அத்தோ² குருத⁴ம்மஜாதகேன (ஜா. 1.3.76-78) தீ³பேதப்³போ³. ஸோ அபரபா⁴கே³ யத்த² பட²மம் ஸம்கிலிட்டோ² ஜாதோ, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குருரட்ட²வாஸீன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யத்த² ப⁴க³வதோ வஸனோகாஸோ கோசி விஹாரோ ந ஹோதி, தத்த² கேவலம் கோ³சரகா³மகித்தனம் நிதா³னகதா²ய பகதி, யதா² தம்ஸக்கேஸு விஹரதி தே³வத³ஹம் நாம ஸக்கானம் நிக³மோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அவஸனோகாஸதோ’’திஆதி³மாஹ.

உத்³தே³ஸவாரகதா²வண்ணனா

106. கஸ்மா ப⁴க³வா இமம் ஸுத்தமபா⁴ஸீதி அஸாதா⁴ரணஸமுட்டா²னம் புச்ச²தி, ஸாதா⁴ரணம் பன பாகடந்தி அனாமட்ட²ம், தேன ஸுத்தனிக்கே²போ புச்சி²தோதி கத்வா இதரோ ‘‘குருரட்ட²வாஸீன’’ந்திஆதி³னா அபரஜ்ஜா²ஸயோயம் ஸுத்தனிக்கே²போதி த³ஸ்ஸேதி. ஏதேன பா³ஹிரஸமுட்டா²னம் விபா⁴விதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஜ்ஜ²த்திகம் பன அஸாதா⁴ரணஞ்ச மூலபரியாயஸுத்தாதி³டீகாயம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். குருரட்ட²ம் கிர (தீ³. நி. டீ. 2.373) ததா³ தன்னிவாஸீனம் ஸத்தானம் யேபு⁴ய்யேன யோனிஸோமனஸிகாரவந்ததாய புப்³பே³ ச கதபுஞ்ஞதாப³லேன உதுஆதி³ஸம்பன்னமேவ அஹோஸி. தேன வுத்தம் ‘‘உதுபச்சயாதி³ஸம்பன்னத்தா’’தி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன போ⁴ஜனாதி³ஸம்பத்திம் ஸங்க³ண்ஹாதி. கேசி பன ‘‘புப்³பே³ குருவத்தத⁴ம்மானுட்டா²னவாஸனாய உத்தரகுரு விய யேபு⁴ய்யேன உதுஆதி³ஸம்பன்னமேவ ஹோந்தம் ப⁴க³வதோ காலே ஸாதிஸயம் உதுஸப்பாயாதி³யுத்தம் தம் ரட்ட²ம் அஹோஸீ’’தி வத³ந்தி. சித்தஸரீரகல்லதாயாதி சித்தஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ ச அரோக³தாய. அனுக்³க³ஹிதபஞ்ஞாப³லாதி லத்³து⁴பகாரஞாணானுபா⁴வா, அனு அனு வா ஆசிண்ணபஞ்ஞாதேஜா. ஏகவீஸதியா டா²னேஸூதி காயானுபஸ்ஸனாவஸேன சுத்³த³ஸஸுடா²னேஸு, வேத³னானுபஸ்ஸனாவஸேன ஏகஸ்மிம் டா²னே, ததா² சித்தானுபஸ்ஸனாவஸேன, த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாவஸேன பஞ்சஸு டா²னேஸூதி ஏவம் ஏகவீஸதியா டா²னேஸு. கம்மட்டா²னம் அரஹத்தே பக்கி²பித்வாதி சதுஸச்சகம்மட்டா²னம் யதா² அரஹத்தம் பாபேதி, ஏவம் தே³ஸனாவஸேன அரஹத்தே பக்கி²பித்வா. ஸுவண்ணசங்கோடகஸுவண்ணமஞ்ஜூஸாஸு பக்கி²த்தானி ஸுமனசம்பகாதி³னானாபுப்பா²னி மணிபுத்தாதி³ஸத்தரதனானி ச யதா² பா⁴ஜனஸம்பத்தியா ஸவிஸேஸம் ஸோப⁴ந்தி, கிச்சகரானி ச ஹோந்தி மனுஞ்ஞாபா⁴வதோ, ஏவம் ஸீலத³ஸ்ஸனாதி³ஸம்பத்தியா பா⁴ஜனவிஸேஸபூ⁴தாய குருரட்ட²வாஸிபரிஸாய தே³ஸிதா ச ப⁴க³வதோ அயம் தே³ஸனா பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ஸோப⁴தி, கிச்சகாரீ ச ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யதா² ஹி புரிஸோ’’திஆதி³னா. ஏத்தா²தி குருரட்டே².

பகதியாதி ஸரஸதோ, இமிஸ்ஸா ஸதிபட்டா²னஸுத்ததே³ஸனாய புப்³பே³பீதி அதி⁴ப்பாயோ. அனுயுத்தா விஹரந்தி ஸத்து² தே³ஸனானுஸாரதோதி அதி⁴ப்பாயோ. விஸ்ஸட்ட²அத்தபா⁴வனாதி அனிச்சாதி³வஸேன கிஸ்மிஞ்சி யோனிஸோமனஸிகாரே சித்தம் அனியோஜேத்வா ரூபாதி³ஆரம்மணே அபி⁴ரதிவஸேன விஸ்ஸட்ட²சித்தேன ப⁴விதும் ந வட்டதி, பமாத³விஹாரம் பஹாய அப்பமத்தேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏகாயனோதி ஏத்த² அயன-ஸத்³தோ³ மக்³க³பரியாயோ. ந கேவலமயனமேவ, அத² கோ² அஞ்ஞேபி ப³ஹூ மக்³க³பரியாயாதி பது³த்³தா⁴ரம் கரோந்தோ ‘‘மக்³க³ஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ வத்வா யதி³ மக்³க³பரியாயோ அயன-ஸத்³தோ³, கஸ்மா புன மக்³கோ³தி வுத்தந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. தத்த² ஏகமக்³கோ³தி ஏகோ ஏவ மக்³கோ³. ந ஹி நிப்³பா³னகா³மீ மக்³கோ³ அஞ்ஞோ அத்தீ²தி. நனு ஸதிபட்டா²னம் இத⁴ ‘‘மக்³கோ³’’தி அதி⁴ப்பேதம், தத³ஞ்ஞே ச ப³ஹூ மக்³க³த⁴ம்மா அத்தீ²தி? ஸச்சம் அத்தி², தே பன ஸதிபட்டா²னக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதா தத³வினாபா⁴வதோ. ததா² ஹி ஞாணவீரியாத³யோ நித்³தே³ஸே க³ஹிதா. உத்³தே³ஸே பன ஸதியா ஏவ க³ஹணம் வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந த்³வேதா⁴பத²பூ⁴தோதி இமினா இமஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனேகமக்³க³தாபா⁴வம் விய அனிப்³பா³னகா³மிபா⁴வாபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ஏகேனாதி அஸஹாயேன. அஸஹாயதா ச து³விதா⁴ அத்தது³தியதாபா⁴வேன வா, யா ‘‘வூபகட்ட²காயதா’’தி வுச்சதி, தண்ஹாது³தியதாபா⁴வேன வா, யா ‘‘பவிவித்தசித்ததா’’தி வுச்சதி. தேனாஹ ‘‘வூபகட்டே²ன பவிவித்தசித்தேனா’’தி. ஸேட்டோ²பி லோகே ‘‘ஏகோ’’தி வுச்சதி ‘‘யாவ பரே ஏகதோ கரோஸீ’’திஆதீ³ஸூதி ஆஹ ‘‘ஏகஸ்ஸாதி ஸேட்ட²ஸ்ஸா’’தி. யதி³ ஸம்ஸாரதோ நிஸ்ஸரணட்டோ² அயனட்டோ² அஞ்ஞேஸம்பி உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னானம் ஸாதா⁴ரணோ கத²ம் ப⁴க³வதோதி ஆஹ ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. இமஸ்மிம் கோ²தி ஏத்த² கோ²-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணே, தஸ்மா இமஸ்மிம் யேவாதி அத்தோ². தே³ஸனாபே⁴தோ³யேவ ஹேஸோ, யதி³த³ம் மக்³கோ³தி வா அயனோதி வா. தேனாஹ ‘‘அத்தோ² பனேகோ’’தி.

நானாமுக²பா⁴வனானயப்பவத்தோதி காயானுபஸ்ஸனாதி³முகே²ன தத்தா²பி ஆனாபானாதி³முகே²ன பா⁴வனானயேன பவத்தோ. ஏகாயனந்தி ஏககா³மினம், நிப்³பா³னகா³மினந்தி அத்தோ². நிப்³பா³னஞ்ஹி அது³தியத்தா ஸேட்ட²த்தா ச ‘‘ஏக’’ந்தி வுச்சதி. யதா²ஹ ‘‘ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தீ²’’தி (ஸு. நி. 890) ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா வா அஸங்க²தா வா, விராகோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி (அ. நி. 4.34; இதிவு. 90) ச. க²யோ ஏவ அந்தோதி க²யந்தோ, ஜாதியா க²யந்தம் தி³ட்ட²வாதி ஜாதிக²யந்தத³ஸ்ஸீ. அவிபா⁴கே³ன ஸப்³பே³பி ஸத்தே ஹிதேன அனுகம்பதீதி ஹிதானுகம்பீ. அதரிம்ஸூதி தரிம்ஸு. புப்³பே³தி புரிமகா பு³த்³தா⁴, புப்³பே³ வா அதீதகாலே.

தந்தி தம் தேஸம் வசனம், தம் வா கிரியாவுத்திவாசகத்தம் ந யுஜ்ஜதி. ந ஹி ஸங்கே²ய்யப்பதா⁴னதாய ஸத்தவாசினோ ஏக-ஸத்³த³ஸ்ஸ கிரியாவுத்திவாசகதா அத்தி². ‘‘ஸகிம்பி உத்³த⁴ம் க³ச்சே²ய்யா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 7.72) விய ‘‘ஸகிம் அயனோ’’தி இமினா ப்³யஞ்ஜனேன ப⁴விதப்³ப³ம். ஏவம் அத்த²ம் யோஜேத்வாதி ஏவம் பத³த்த²ம் யோஜேத்வா. உப⁴யதா²பீதி புரிமனயேன பச்சி²மனயேன ச. ந யுஜ்ஜதி இதா⁴தி⁴ப்பேதமக்³க³ஸ்ஸ அனேகவாரம் பவத்திஸப்³பா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘கஸ்மா’’திஆதி³. அனேகவாரம்பி அயதீதி புரிமனயஸ்ஸ, அனேகஞ்சஸ்ஸ அயனம் ஹோதீதி பச்சி²மனயஸ்ஸ ச படிக்கே²போ.

இமஸ்மிம் பதே³தி ‘‘ஏகாயனோ அயம் பி⁴க்க²வே மக்³கோ³’’தி இமஸ்மிம் வாக்யே, இமஸ்மிம் வா ‘‘புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³ லோகுத்தரமக்³கோ³’’தி ஸம்ஸயட்டா²னே. மிஸ்ஸகமக்³கோ³தி லோகியேன மிஸ்ஸகோ லோகுத்தரமக்³கோ³. விஸுத்³தி⁴ஆதீ³னம் நிப்பரியாயஹேதும் ஸங்க³ண்ஹந்தோ ஆசரியத்தே²ரோ ‘‘மிஸ்ஸகமக்³கோ³’’தி ஆஹ, இதரோ பரியாயஹேது இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி ‘‘புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³’’தி.

ஸத்³த³ம் ஸுத்வாவாதி ‘‘காலோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மஸ்ஸவனாயா’’தி காலாரோசனஸத்³த³ம் ஸுத்வா. ஏவம் உக்கி²பித்வாதி. ஏவம் ‘‘மது⁴ரம் இமம் குஹிம் ச²ட்³டே³மா’’தி அச²ட்³டே³ந்தா உச்சு²பா⁴ரம் விய பக்³க³ஹேத்வா ந விசரந்தி. ஆலுளேதீதி விலுளிதோ ஆகுலோ ஹோதீதி அத்தோ². ஏகாயனமக்³கோ³ வுச்சதி புப்³ப³பா⁴க³ஸதிபட்டா²னமக்³கோ³தி. ஏத்தாவதா இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தே² ஸித்³தே⁴ தஸ்ஸேவ அலங்காரத்த²ம் ஸோ பன யஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மக்³கா³னட்ட²ங்கி³கோ’’திஆதி³கா கா³தா²பி படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³தோவ ஆனேத்வா ட²பிதா.

நிப்³பா³னக³மனட்டே²னாதி நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி அதி⁴க³ச்ச²தி ஏதேனாதி நிப்³பா³னக³மனம், ஸோ ஏவ அவிபரீதஸபா⁴வதாய அத்தோ², தேன நிப்³பா³னக³மனட்டே²ன, நிப்³பா³னாதி⁴க³முபாயதாயாதி அத்தோ². மக்³க³னீயட்டே²னாதி க³வேஸிதப்³ப³தாய, ‘‘க³மனீயட்டே²னா’’தி வா பாடோ², உபக³ந்தப்³ப³த்தாதி அத்தோ². ராகா³தீ³ஹீதி. இமினா ராக³தோ³ஸமோஹானம்யேவ க³ஹணம் ‘‘ராகோ³ மலம், தோ³ஸோ மலம், மோஹோ மல’’ந்தி (விப⁴. 924) வசனதோ. ‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபா⁴தீ³ஹீ’’தி பன இமினா ஸப்³பே³ஸம்பி உபக்கிலேஸானம் ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் தே விஸும் உத்³த⁴டா. ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யாதி வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஏகந்திகதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. காமம் ‘‘விஸுத்³தி⁴யா’’தி ஸாமஞ்ஞஜோதனா, சித்தவிஸுத்³தி⁴ ஏவ பனேத்த² அதி⁴ப்பேதாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபமலவஸேன பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ந கேவலம் அட்ட²கதா²வசனமேவ, அத² கோ² இத³மேத்த² ஆஹச்சபா⁴ஸிதந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

ஸா பனாயம் சித்தவிஸுத்³தி⁴ ஸிஜ்ஜ²மானா யஸ்மா ஸோகாதீ³னம் அனுப்பாதா³ய ஸம்வத்ததி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாயா’’திஆதி³. தத்த² ஸோசனம் ஞாதிப்³யஸனாதி³னிமித்தம் சேதஸோ ஸந்தாபோ அந்தோனிஜ்ஜா²னம் ஸோகோ. ஞாதிப்³யஸனாதி³னிமித்தமேவ ஸோகாதி⁴கதாய ‘‘கஹம், ஏகபுத்தக, கஹம், ஏகபுத்தகா’’தி பரிதே³வவஸேன லபனம் பரிதே³வோ, ஆயதிம் அனுப்பஜ்ஜனம் இத⁴ ஸமதிக்கமோதி ஆஹ ‘‘பஹானாயா’’தி. தம் பனஸ்ஸ ஸமதிக்கமாவஹதம் நித³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயம் ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² யம் புப்³பே³ தம் விஸோதே⁴ஹீதி அதீதேஸு க²ந்தே⁴ஸு தண்ஹாஸம்கிலேஸவிஸோத⁴னம் வுத்தம். பச்சா²தி பரதோ. தேதி துய்ஹம். மாஹூதி மா அஹு. கிஞ்சனந்தி ராகா³தி³கிஞ்சனம். ஏதேன அனாக³தேஸு க²ந்தே⁴ஸு ஸம்கிலேஸவிஸோத⁴னம் வுத்தம். மஜ்ஜே²தி தது³ப⁴யவேமஜ்ஜே². நோ சே க³ஹேஸ்ஸஸீதி ந உபாதி³யிஸ்ஸஸி சே. ஏதேன பச்சுப்பன்னே க²ந்த⁴பப³ந்தே⁴ உபாதா³னப்பவத்தி வுத்தா. உபஸந்தோ சரிஸ்ஸஸீதி ஏவம் அத்³த⁴த்தயக³தஸம்கிலேஸவிஸோத⁴னே ஸதி நிப்³பு³தஸப்³ப³பரிளாஹதாய உபஸந்தோ ஹுத்வா விஹரிஸ்ஸஸீதி அரஹத்தனிகூடேன கா³த²ம் நிட்ட²பேஸி. தேனாஹ ‘‘இமம் கா³த²’’ந்திஆதி³.

புத்தாதி ஓரஸா, அஞ்ஞேபி வா யே கேசி. பிதாதி ஜனகோ. ப³ந்த⁴வாதி ஞாதகா. அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – புத்தா வா பிதா வா ப³ந்த⁴வா வா அந்தகேன மச்சுனா அதி⁴பன்னஸ்ஸ அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ மரணதோ தாணாய ந ஹோந்தி, தஸ்மா நத்தி² ஞாதீஸு தாணதாதி. ந ஹி ஞாதீனம் வஸேன மரணதோ ஆரக்கா² அத்தி², தஸ்மா படாசாரே ‘‘உபோ⁴ புத்தா காலகதா’’திஆதி³னா (அப. தே²ரீ 2.2.498) மா நிரத்த²கம் பரிதே³வி, த⁴ம்மம்யேவ பன யாதா²வதோ பஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டி²தாதி யதா²னுலோமம் பவத்திதாய ஸாமுக்கம்ஸிகாய த⁴ம்மதே³ஸனாய பரியோஸானே ஸஹஸ்ஸனயபடிமண்டி³தே ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹி. கத²ம் பனாயம் ஸதிபட்டா²னமக்³க³வஸேன ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸீதி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. ந ஹி சதுஸச்சகம்மட்டா²னகதா²ய வினா ஸாவகானம் அரியமக்³கா³தி⁴க³மோ அத்தி². ‘‘இமம் கா³த²ம் ஸுத்வா’’தி பன இத³ம் ஸோகவினோத³னவஸேன பவத்திதாய கா³தா²ய பட²மம் ஸுதத்தா வுத்தம். ஏஸ நயோ இதரகா³தா²யபி. பா⁴வனாதி பஞ்ஞாபா⁴வனா. ஸா ஹி இதா⁴தி⁴ப்பேதா. தஸ்மாதி யஸ்மா ரூபாதீ³னம் அனிச்சாதி³தோ அனுபஸ்ஸனாபி ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா, தஸ்மா. தேபீதி ஸந்ததிமஹாமத்தபடாசாரா.

பஞ்சஸதே சோரேதி ஸதஸதசோரபரிவாரே பஞ்ச சோரே படிபாடியா பேஸேஸி. தே அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா தே²ரம் பரியேஸந்தா அனுக்கமேன தே²ரஸ்ஸ ஸமீபே ஸமாக³ச்சி²ம்ஸு. தேனாஹ ‘‘தே க³ந்த்வா தே²ரம் பரிவாரேத்வா நிஸீதி³ம்ஸூ’’தி. வேத³னம் விக்க²ம்பே⁴த்வா பீதிபாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தே²ரஸ்ஸ ஹி ஸீலம் பச்சவேக்க²தோ ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் ஸீலம் நிஸ்ஸாய உளாரம் பீதிபாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜமானம் ஊருட்டி²பே⁴த³ஜனிதம் து³க்க²வேத³னம் விக்க²ம்பே⁴ஸி. பாதா³னீதி பாதே³. ஸஞ்ஞபேஸ்ஸாமீதி ஸஞ்ஞத்திம் கரிஸ்ஸாமி. அட்³டி³யாமீதி ஜிகு³ச்சா²மி. ஹராயாமீதி லஜ்ஜாமி. விபஸ்ஸிஸந்தி ஸம்மஸிம்.

பசலாயந்தானந்தி பசலாயனம் நித்³த³ம் உபக³தானம். வதஸம்பன்னோதி து⁴தசரணஸம்பன்னோ. பமாத³ந்தி பசலாயனம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஓருத்³த⁴மானஸோதி உபருத்³த⁴அதி⁴சித்தோ. பஞ்ஜரஸ்மிந்தி ஸரீரே. ஸரீரஞ்ஹி ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴அட்டி²ஸங்கா⁴ததாய இத⁴ ‘‘பஞ்ஜர’’ந்தி வுத்தம்.

பீதவண்ணாய படாகாய பரிஹரணதோ மல்லயுத்³த⁴சித்தகதாய ச பீதமல்லோ. தீஸு ரஜ்ஜேஸூதி பண்டு³சோளகோ³ளரஜ்ஜேஸு. மல்லா ஸீஹளதீ³பே ஸக்காரஸம்மானம் லப⁴ந்தீதி தம்ப³பண்ணிதீ³பம் ஆக³ம்ம. தம்யேவ அங்குஸம் கத்வாதி ‘‘ரூபாத³யோ ‘மமா’தி ந க³ஹேதப்³பா³’’தி ந தும்ஹாகவக்³கே³ன (ஸம். நி. 3.33-34) பகாஸிதமத்த²ம் அத்தனோ சித்தமத்தஹத்தி²னோ அங்குஸம் கத்வா. ஜண்ணுகேஹி சங்கமதி ‘‘நிஸின்னே நித்³தா³ய அவஸரோ ஹோதீ’’தி. ப்³யாகரித்வாதி அத்தனோ வீரியாரம்ப⁴ஸ்ஸ ஸப²லதாபவேத³னமுகே²ன ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் உஸ்ஸாஹம் ஜனேந்தோ அஞ்ஞம் ப்³யாகரித்வா. பா⁴ஸிதந்தி வசனம். கஸ்ஸ பன தந்தி ஆஹ ‘‘பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ,ஸப்³ப³லோகக்³க³வாதி³னோ’’தி. ந தும்ஹாகந்திஆதி³ தஸ்ஸ பவத்திஆகாரத³ஸ்ஸனம். தயித³ம் மே ஸங்கா²ரானம் அச்சந்தவூபஸமகாரணந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனிச்சா வதா’’தி கா³த²ம் ஆஹரி. தேன இதா³னாஹம் ஸங்கா²ரானம் க²ணே க²ணே ப⁴ங்க³ஸங்கா²தஸ்ஸ ரோக³ஸ்ஸ அபா⁴வேன அரோகோ³ பரினிப்³பு³தோதி த³ஸ்ஸேதி.

அஸ்ஸாதி ஸக்கஸ்ஸ. உபபத்தீதி தே³வூபபத்தி. புனபாகதிகாவ அஹோஸி ஸக்கபா⁴வேனேவ உபபன்னத்தா. ஸுப்³ரஹ்மாதி ஏவம் நாமோ. அச்ச²ரானம் நிரயூபபத்திம் தி³ஸ்வா ததோ பபு⁴தி ஸததம் பவத்தமானம் அத்தனோ சித்துத்ராஸம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘நிச்சம் உத்ரஸ்தமித³ம் சித்த’’ந்திஆதி³. தத்த² உத்ரஸ்தந்தி ஸந்தஸ்தம் பீ⁴தம். உப்³பி³க்³க³ந்தி ஸம்விக்³க³ம். உத்ரஸ்தந்தி வா ஸம்விக்³க³ம். உப்³பி³க்³க³ந்தி ப⁴யவஸேன ஸஹ காயேன ஸஞ்சலிதம். அனுப்பன்னேஸூதி அனாக³தேஸு. கிச்சே²ஸூதி து³க்கே²ஸு. நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மவசனம், பா⁴வீது³க்க²பவத்தினிமித்தந்தி அத்தோ². உப்பதிதேஸூதி உப்பன்னேஸு கிச்சே²ஸூதி யோஜனா, ததா³ அத்தனோ பரிவாரஸ்ஸ உப்பன்னது³க்க²னிமித்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

போ³ஜ்ஜா²தி போ³தி⁴தோ, அரியமக்³க³தோதி அத்தோ². அஞ்ஞத்ராதி ச பத³ம் அபேக்கி²த்வா நிஸ்ஸக்கவசனம், தஸ்மா போ³தி⁴ம் ட²பேத்வாதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. தபஸாதி தபோகம்மதோ. தேன மக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ உபாயபூ⁴தம் து⁴தங்க³ஸேவனாதி³ஸல்லேக²படிபத³ம் த³ஸ்ஸேதி. இந்த்³ரியஸம்வராதி மனச்ச²ட்டா²னம் இந்த்³ரியானம் ஸம்வரணதோ. ஏதேன ஸதிஸம்வரஸீஸேன ஸப்³ப³ம்பி ஸம்வரஸீலம், லக்க²ணஹாரனயேன வா ஸப்³ப³ம்பி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³னிஸ்ஸக்³கா³தி ஸப்³பு³பதி⁴னிஸ்ஸஜ்ஜனதோ ஸப்³ப³கிலேஸப்பஹானதோ. கிலேஸேஸு ஹி நிஸ்ஸட்டே²ஸு கம்மவட்டம் விபாகவட்டஞ்ச நிஸ்ஸட்ட²மேவ ஹோதீதி. ஸோத்தி²ந்தி கே²மம் அனுபத்³த³வதம்.

ஞாயதி நிச்ச²யேன கமதி நிப்³பா³னம், தம் வா ஞாயதி படிவிஜ்ஜீ²யதி ஏதேனாதி ஞாயோ, அரியமக்³கோ³தி ஆஹ ‘‘ஞாயோ வுச்சதி அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³’’தி. தண்ஹாவானவிரஹிதத்தாதி தண்ஹாஸங்கா²தவானவிவித்தத்தா. தண்ஹா ஹி க²ந்தே⁴ஹி க²ந்த⁴ம், கம்முனா வா ப²லம், ஸத்தேஹி வா து³க்க²ம் வினதி ஸம்ஸிப்³ப³தீதி வானந்தி வுச்சதி. தயித³ம் நத்தி² ஏத்த² வானம், ந வா ஏதஸ்மிம் அதி⁴க³தே புக்³க³லஸ்ஸ வானந்தி நிப்³பா³னம், அஸங்க²தா தா⁴து. பரபச்சயேன வினா பச்சக்க²கரணம் ஸச்சி²கிரியாதி ஆஹ ‘‘அத்தபச்சக்க²தாயா’’தி.

நனு ‘‘விஸுத்³தி⁴யா’’தி சித்தவிஸுத்³தி⁴யா அதி⁴ப்பேதத்தா விஸுத்³தி⁴க்³க³ஹணேனேவேத்த² ஸோகஸமதிக்கமாத³யோபி க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தி, தே புன கஸ்மா க³ஹிதாதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தத்த² கிஞ்சாபீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸாஸனயுத்திகோவிதே³தி ஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³லக்க²ணாயம் த⁴ம்மனீதியம் சே²கே. தம் தம் அத்த²ம் ஞாபேதீதி யே யே போ³த⁴னேய்யபுக்³க³லா ஸங்கே²பவித்தா²ராதி³வஸேன யதா² யதா² போ³தே⁴தப்³பா³, அத்தனோ தே³ஸனாவிலாஸேன ப⁴க³வா தே தே ததா² ததா² போ³தே⁴ந்தோ தம் தமத்த²ம் ஞாபேதி. தம் தம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோதி அத்தா²பத்திம் அக³ணேந்தோ தம் தம் அத்த²ம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ. ந ஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அத்தா²பத்திஞாபகாதி³ஸாத⁴னீயவசனாதி. ஸம்வத்ததீதி ஜாயதி, ஹோதீதி அத்தோ². யஸ்மா அனதிக்கந்தஸோகபரிதே³வஸ்ஸ ந கதா³சி சித்தவிஸுத்³தி⁴ அத்தி² ஸோகபரிதே³வஸமதிக்கமமுகே²னேவ சித்தவிஸுத்³தி⁴யா இஜ்ஜ²னதோ, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமேன ஹோதீ’’தி. யஸ்மா பன தோ³மனஸ்ஸபச்சயேஹி து³க்க²த⁴ம்மேஹி புட்ட²ம் புது²ஜ்ஜனம் ஸோகாத³யோ அபி⁴ப⁴வந்தி, பரிஞ்ஞாதேஸு ச தேஸு தே ந ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமோ து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மேனா’’தி. ஞாயஸ்ஸாதி அக்³க³மக்³க³ஸ்ஸ ததியமக்³க³ஸ்ஸ ச. தத³தி⁴க³மேன ஹி யதா²க்கமம் து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மோ. ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயஸஹபா⁴வீபி இதராபி⁴ஸமயோ தத³வினாபா⁴வதோ ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயஹேதுகோ விய வுத்தோ ‘‘ஞாயஸ்ஸாதி⁴க³மோ நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாயா’’தி. ப²லஞாணேன வா பச்சக்க²கரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாயா’’தி. ஸம்பதா³னவசனஞ்சேதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

வண்ணப⁴ணனந்தி பஸம்ஸாவசனம். தயித³ம் ந இதே⁴வ, அத² கோ² அஞ்ஞத்தா²பி ஸத்தா² அகாஸியேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதே²வ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த²ஆதி³ம்ஹி கல்யாணம், ஆதி³ வா கல்யாணம் ஏதஸ்ஸாதி ஆதி³கல்யாணம். ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. அத்த²ஸம்பத்தியா ஸாத்த²ம். ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜனம். ஸீலாதி³பஞ்சத⁴ம்மக்க²ந்த⁴பாரிபூரிதோ உபனேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வா ச கேவலபரிபுண்ணம். நிருபக்கிலேஸதோ அபனேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வா ச பரிஸுத்³த⁴ம். ஸேட்ட²சரியபா⁴வதோ ஸாஸன ப்³ரஹ்மசரியம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஞ்ச வோ பகாஸேஸ்ஸாமீதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.147) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. அரியவம்ஸாதி அரியானம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் வம்ஸா பவேணியோ. அக்³க³ஞ்ஞாதி ‘‘அக்³கா³’’தி ஜானிதப்³பா³ ஸப்³ப³வம்ஸேஹி ஸேட்ட²பா⁴வதோ. ரத்தஞ்ஞாதி ‘‘சிரரத்தா’’தி ஜானிதப்³பா³. வம்ஸஞ்ஞாதி ‘‘பு³த்³தா⁴தீ³னம் வம்ஸா’’தி ஜானிதப்³பா³. போராணாதி புராதனா அனது⁴னாதனத்தா. அஸம்கிண்ணாதி அவிகிண்ணா அனபனீதா. அஸம்கிண்ணபுப்³பா³தி ‘‘கிம் இமேஹீ’’தி அரியேஹி ந அபனீதபுப்³பா³. ந ஸம்கீயந்தீதி இதா³னிபி தேஹி ந அபனீயந்தி. ந ஸம்கீயிஸ்ஸந்தீதி அனாக³தேபி தேஹி ந அபனீயிஸ்ஸந்தி. அப்படிகுட்டா²…பே… விஞ்ஞூஹீதி யே லோகே விஞ்ஞூ ஸமணப்³ராஹ்மணா, தேஹி அபச்சக்க²தா அனிந்தி³தா, அக³ரஹிதாதி அத்தோ². விஸுத்³தி⁴யாதிஆதீ³ஹீதி விஸுத்³தி⁴ஆதி³தீ³பனேஹி. பதே³ஹீதி வாக்யேஹி, விஸுத்³தி⁴அத்த²தாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னேஹி வா த⁴ம்மகோட்டா²ஸேஹி.

உபத்³த³வேதி அனத்தே². விஸுத்³தி⁴ந்தி விஸுஜ்ஜ²னம் ஸம்கிலேஸப்பஹானம். வாசுக்³க³தகரணம் உக்³க³ஹோ. பரியாபுணனம் பரிசயோ. அத்த²ஸ்ஸ ஹத³யே ட²பனம் தா⁴ரணம். பரிவத்தனம் வாசனம். க³ந்தா⁴ரகோதி க³ந்தா⁴ரதே³ஸே உப்பன்னோ. பஹோந்தீதி ஸக்கோந்தி அனிய்யானமக்³கா³தி மிச்சா²மக்³கா³, மிச்ச²த்தனியதானியதமக்³கா³பி வா. ஸுவண்ணந்தி கூடஸுவண்ணம்பி வுச்சதி. பணீதி காசமணிபி. முத்தாதி வேளுஜாபி. பவாளந்தி பல்லவோபி வுச்சதீதி ரத்தஜம்பு³னதா³தி³பதே³ஹி தே விஸேஸிதா.

ந ததோ ஹேட்டா²தி (ஸம். நி. டீ. 2.5.367; தீ³. நி. டீ. 2.373) இதா⁴தி⁴ப்பேதகாயாதீ³னம் வேத³னாதி³ஸபா⁴வத்தாபா⁴வா, காயவேத³னாசித்தவிமுத்தஸ்ஸ தேபூ⁴மகத⁴ம்மஸ்ஸ விஸும் விபல்லாஸவத்த²ந்தரபா⁴வேன க³ஹிதத்தா ச ஹேட்டா²க³ஹணேஸு விபல்லாஸவத்தூ²னம் அனிட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், பஞ்சமஸ்ஸ பன விபல்லாஸவத்து²னோ அபா⁴வா ‘‘ந உத்³த⁴’’ந்தி ஆஹ. ஆரம்மணவிபா⁴கே³ன ஹேத்த² ஸதிபட்டா²னவிபா⁴கோ³தி. தயோ ஸதிபட்டா²னாதி ஸதிபட்டா²னஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரத³ஸ்ஸனம், ந இத⁴ பாளியம் வுத்தஸ்ஸ ஸதிபட்டா²னஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²த³ஸ்ஸனந்தி. ஆதீ³ஸு ஹி ஸதிகோ³சரோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னானம் ஸமுத³யோ, நாமரூபஸமுத³யா சித்தஸ்ஸ ஸமுத³யோ, மனஸிகாரஸமுத³யா த⁴ம்மானம் ஸமுத³யோ’’தி ஸதிபட்டா²னாதி வுத்தானம் ஸதிகோ³சரானம் பகாஸகே ஸுத்தபதே³ஸே ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³பாளியம்பி (படி. ம. 3.34) அவஸேஸபாளிப்பதே³ஸத³ஸ்ஸனத்தோ² ஆதி³-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸதியா பட்டா²னந்தி ஸதியா பதிட்டா²தப்³ப³ட்டா²னம். தா³னாதீ³னி ஸதியா கரோந்தஸ்ஸ ரூபாதீ³னி கஸிணாதீ³னி ச ஸதியா டா²னம் ஹோந்தீதி தம்னிவாரணத்த²மாஹ ‘‘பதா⁴னம் டா²ன’’ந்தி. ப-ஸத்³தோ³ ஹி இத⁴ ‘‘பணீதா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 14 திகமாதிகா) விய பதா⁴னத்த²தீ³பகோதி அதி⁴ப்பாயோ.

அரியோதி அரியம் ஸப்³ப³ஸத்தஸேட்ட²ம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴மாஹ. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ஸுத்தே (ம. நி. 3.311). ஸுத்தேகதே³ஸேன ஹி ஸுத்தம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² ஹி –

‘‘தயோ ஸதிபட்டா²னா யத³ரியோ…பே… மரஹதீதி இதி கோ² பனேதம் வுத்தம், கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம். இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா² ஸாவகானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அனுகம்பகோ ஹிதேஸீ அனுகம்பம் உபாதா³ய ‘‘இத³ம் வோ ஹிதாய இத³ம் வோ ஸுகா²யா’தி. தஸ்ஸ ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி, ந ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி, வோக்கம்ம ச ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ந சேவ அனத்தமனோ ஹோதி, ந ச அனத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி, அனவஸ்ஸுதோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் ஸதிபட்டா²னம், யத³ரியோ…பே… அரஹதி.

புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தா²…பே… இத³ம் வோ ஸுகா²யாதி. தஸ்ஸ ஏகச்சே ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி…பே… வத்தந்தி. ஏகச்சே ஸாவகா ஸுஸ்ஸூஸந்தி…பே… ந ச வோக்கம்ம ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ந சேவ அனத்தமனோ ஹோதி, ந ச அனத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி, ந சேவ அத்தமனோ ஹோதி, ந ச அத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி. அனத்தமனதஞ்ச அத்தமனதஞ்ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²தோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³தியம் ஸதிபட்டா²னம்…பே… அரஹதி.

புன சபரம்…பே… ஸுகா²யாதி. தஸ்ஸ ஸாவகா ஸுஸ்ஸூஸந்தி…பே… வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ அத்தமனோ சேவ ஹோதி, அத்தமனதஞ்ச படிஸம்வேதே³தி, அனவஸ்ஸுதோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ததியம் ஸதிபட்டா²னம்…பே… அரஹதீ’’தி (ம. நி. 3.311) –

ஏவம் படிகா⁴னுனயேஹி அனவஸ்ஸுததா, நிச்சம் உபட்டி²தஸ்ஸதிதாய தது³ப⁴யவீதிவத்ததா ‘‘ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி வுத்தா. பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஹி நிச்சம் உபட்டி²தஸ்ஸதிதா ஹோதி ஆவேணிகத⁴ம்மபா⁴வதோ, ந பச்சேகபு³த்³தா⁴தீ³னம். ப-ஸத்³தோ³ ஆரம்ப⁴ம் ஜோதேதி, ஆரம்போ⁴ ச பவத்தீதி கத்வா ஆஹ ‘‘பவத்தயிதப்³ப³தோதி அத்தோ²’’தி. ஸதியா கரணபூ⁴தாய பட்டா²னம் பட்ட²பேதப்³ப³ம் ஸதிபட்டா²னம். அன-ஸத்³தோ³ ஹி ப³ஹுலவசனேன கம்மத்தோ²பி ஹோதீதி.

ததா²ஸ்ஸ கத்துஅத்தோ²பி லப்³ப⁴தீதி ‘‘பதிட்டா²தீதி பட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். தத்த² ப-ஸத்³தோ³ பூ⁴ஸத்த²விஸிட்ட²ம் பக்க²ந்த⁴னம் தீ³பேதீதி ‘‘ஓக்கந்தித்வா பக்க²ந்தி³த்வா பவத்ததீதி அத்தோ²’’தி ஆஹ. புன பா⁴வத்த²ம் ஸதி-ஸத்³த³ம் பட்டா²ன-ஸத்³த³ஞ்ச வண்ணேந்தோ ‘‘அத² வா’’திஆதி³மாஹ. தேன புரிமவிகப்பே ஸதி-ஸத்³தோ³ பட்டா²ன-ஸத்³தோ³ ச கத்து²அத்தோ²தி விஞ்ஞாயதி. ஸரணட்டே²னாதி சிரகதஸ்ஸ சிரபா⁴ஸிதஸ்ஸ ச அனுஸ்ஸரணட்டே²ன. இத³ந்தி யம் ‘‘ஸதியேவ ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம், இத³ம் இத⁴ இமஸ்மிம் ஸுத்தபதே³ஸே அதி⁴ப்பேதம்.

யதி³ ஏவந்தி யதி³ ஸதி ஏவ ஸதிபட்டா²னம், ஸதி நாம ஏகோ த⁴ம்மோ, ஏவம் ஸந்தே கஸ்மா ‘‘ஸதிபட்டா²னா’’தி ப³ஹுவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸதிப³ஹுத்தா’’திஆதி³. யதி³ ப³ஹுகா ஏதா ஸதியோ, அத² கஸ்மா ‘‘மக்³கோ³’’தி ஏகவசனந்தி யோஜனா. மக்³க³ட்டே²னாதி நிய்யானட்டே²ன. நிய்யானிகோ ஹி மக்³க³த⁴ம்மோ, தேனேவ நிய்யானிகபா⁴வேன ஏகத்துபக³தோ ஏகந்ததோ நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி, அத்தி²கேஹி ச தத³த்த²ம் மக்³கீ³யதீதி அத்தனாவ புப்³பே³ வுத்தம் பச்சாஹரதி ‘‘வுத்தஞ்சேத’’ந்தி. தத்த² சதஸ்ஸோபி சேதாதி காயானுபஸ்ஸனாதி³வஸேன சதுப்³பி³தா⁴பி ச ஏதா ஸதியோ. அபரபா⁴கே³தி அரியமக்³க³க்க²ணே. கிச்சம் ஸாத⁴யமானாதி புப்³ப³பா⁴கே³ காயாதீ³ஸு ஆரம்மணேஸு ஸுப⁴ஸஞ்ஞாதி³வித⁴மனேன விஸும் விஸும் பவத்தித்வா மக்³க³க்க²ணே ஸகிம்யேவ தத்த² சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸபி விபல்லாஸஸ்ஸ ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹானகிச்சம் ஸாத⁴யமானா ஆரம்மணகரணவஸேன நிப்³பா³னம் க³ச்ச²ந்தி. சதுப்³பி³த⁴கிச்சஸாத⁴னேனேவ ஹேத்த² ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ. ஏவஞ்ச ஸதீதி மக்³க³ட்டே²ன ஏகத்தம் உபாதா³ய ‘‘மக்³கோ³’’தி ஏகவசனேன ஆரம்மணபே⁴தே³ன சதுப்³பி³த⁴தம் உபாதா³ய ‘‘சத்தாரோ’’தி ச வத்தப்³ப³தாய ஸதிவிஜ்ஜமானத்தா. வசனானுஸந்தி⁴னா ‘‘ஏகாயனோ அய’’ந்திஆதி³கா தே³ஸனா ஸானுஸந்தி⁴காவ, ந அனனுஸந்தி⁴காதி அதி⁴ப்பாயோ. வுத்தமேவத்த²ம் நித³ஸ்ஸனேன படிபாதே³தும் ‘‘மாரஸேனப்பமத்³த³ன’’ந்தி ஸுத்தபத³ம் (ஸம். நி. 5.224) ஆனேத்வா ‘‘யதா²’’திஆதி³னா நித³ஸ்ஸனம் ஸம்ஸந்தே³தி. தஸ்மாதிஆதி³ நிக³மனம்.

விஸேஸதோ காயோ ச வேத³னா ச அஸ்ஸாத³ஸ்ஸகாரணந்தி தப்பஹானத்த²ம் தேஸு தண்ஹாவத்தூ²ஸு ஓளாரிகஸுகு²மேஸு அஸுப⁴து³க்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனானி மந்த³திக்க²பஞ்ஞேஹி தண்ஹாசரிதேஹி ஸுகரானீதி தானி தேஸம் ‘‘விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி வுத்தானி ததா² ‘‘நிச்சம் அத்தா’’தி அபி⁴னிவேஸவத்து²தாய தி³ட்டி²யா விஸேஸகாரணேஸு சித்தத⁴ம்மேஸு அனிச்சானத்ததாத³ஸ்ஸனானி ஸராகா³தி³வஸேன ஸஞ்ஞாப²ஸ்ஸாதி³வஸேன நீவரணாதி³வஸேன ச நாதிப்பபே⁴த³அதிப்பபே⁴த³க³தேஸு தேஸு தப்பஹானத்த²ம் மந்த³திக்க²பஞ்ஞானம் தி³ட்டி²சரிதானம் ஸுகரானீதி தேஸம் தானி ‘‘விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி வுத்தானி. ஏத்த² ச யதா² சித்தத⁴ம்மானம்பி தண்ஹாய வத்து²பா⁴வோ ஸம்ப⁴வதி, ததா² காயவேத³னானம்பி தி³ட்டி²யாதி ஸதிபி நேஸம் சதுன்னம்பி தண்ஹாதி³ட்டி²யா வத்து²பா⁴வே யோ யஸ்ஸ ஸாதிஸயபச்சயோ, தம்த³ஸ்ஸனத்த²ம் விஸேஸக்³க³ஹணம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். திக்க²பஞ்ஞஸமத²யானிகோ ஓளாரிகாரம்மணம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ தத்த² அட்ட²த்வா ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய வேத³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி வுத்தம். ‘‘ஓளாரிகாரம்மணே அஸண்ட²ஹனதோ’’தி. விபஸ்ஸனாயானிகஸ்ஸ பன ஸுகு²மே சித்தே த⁴ம்மேஸு ச சித்தம் பக்க²ந்த³தீதி சித்தத⁴ம்மானுபஸ்ஸனானம் மந்த³திக்க²பஞ்ஞாவிபஸ்ஸனாயானிகானம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³தா வுத்தா.

தேஸம் தத்தா²தி ஏத்த² தத்த²-ஸத்³த³ஸ்ஸ ‘‘பஹானத்த²’’ந்தி ஏதேன யோஜனா. பரதோ தேஸம் தத்தா²தி ஏத்தா²பி ஏஸேவனயோ. பஞ்ச காமகு³ணா ஸவிஸேஸா காயே லப்³ப⁴ந்தீதி விஸேஸேன காயோ காமோக⁴ஸ்ஸ வத்து², ப⁴வேஸு ஸுக²க்³க³ஹணவஸேன ப⁴வஸ்ஸாதோ³ ஹோதி ப⁴வோக⁴ஸ்ஸ வேத³னா வத்து², ஸந்ததிக⁴னக³ஹணவஸேன விஸேஸதோ சித்தே அத்தாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி தி³ட்டோ²க⁴ஸ்ஸ சித்தம் வத்து², த⁴ம்மேஸு வினிப்³போ⁴க³ஸ்ஸ து³க்கரத்தா த⁴ம்மானம் த⁴ம்மமத்ததாய து³ப்படிவிஜ்ஜ²த்தா ஸம்மோஹோ ஹோதீதி அவிஜ்ஜோக⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மா வத்து², தஸ்மா தேஸம் பஹானத்த²ம் சத்தாரோவ வுத்தா.

யத³க்³கே³ன ச காயோ காமோக⁴ஸ்ஸ வத்து², தத³க்³கே³ன அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²ஸ்ஸ வத்து², து³க்கா²ய வேத³னாய படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீதி து³க்க²து³க்க²விபரிணாமது³க்க²ஸங்கா²ரது³க்க²பூ⁴தா வேத³னா விஸேஸேன ப்³யாபாத³காயக³ந்த²ஸ்ஸ வத்து², சித்தே நிச்சக்³க³ஹணவஸேன ஸஸ்ஸதஸ்ஸ அத்தனோ ஸீலேன ஸுத்³தீ⁴திஆதி³ பராமஸனம் ஹோதீதி ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸ்ஸ சித்தம் வத்து², நாமரூபபரிச்சே²தே³ன பூ⁴தம் பூ⁴ததோ அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டி²ஸங்கா²தோ இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி தஸ்ஸ த⁴ம்மா வத்து², ஸுக²வேத³னாஸ்ஸாத³வஸேன பரலோகனிரபேக்கோ² ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³கம் பராமாஸம் உப்பாதே³தீதி தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ வேத³னா வத்து² ஸந்ததிக⁴னக³ஹணவஸேன ஸராகா³தி³சித்தே ஸம்மோஹோ ஹோதீதி மோஹாக³தியா சித்தம் வத்து², த⁴ம்மஸபா⁴வானவபோ³தே⁴ன ப⁴யம் ஹோதீதி ப⁴யாக³தியா த⁴ம்மா வத்து². யே பனேத்த² அவுத்தா, தேஸம் வுத்தனயேன வத்து²பா⁴வோ யோஜேதப்³போ³. ததா² ஹி ஓகே⁴ஸு வுத்தனயா ஏவ யோகா³ஸவேஸுபி யோஜனா அத்த²தோ அபி⁴ன்னத்தா. ததா² பட²மோக⁴ததியசதுத்த²க³ந்த²யோஜனாய வுத்தனயா ஏவ காயசித்தத⁴ம்மானம் இதரூபாதா³னவத்து²தா யோஜனா, ததா² காமோக⁴ப்³யாபாத³காயக³ந்த²யோஜனாய வுத்தனயா ஏவ காயவேத³னானம் ச²ந்த³தோ³ஸாக³தி வத்து²தா யோஜனா வா.

‘‘ஆஹாரஸமுத³யா காயஸமுத³யோ, ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னாஸமுத³யோ, (ஸம். நி. 5.408) ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூப’’ந்தி (ம. நி. 3.126; உதா³. 1; விப⁴. 225) வசனதோ காயாதீ³னம் ஸமுத³யபூ⁴தா கப³ளீகாராஹாரப²ஸ்ஸமனோஸஞ்சேதனாவிஞ்ஞாணாஹாரா காயாதி³பரிஜானனேன பரிஞ்ஞாதா ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘சதுப்³பி³தா⁴ஹாரபரிஞ்ஞத்த²’’ந்தி பகரணனயோதி நேத்திபகரணவஸேன ஸுத்தந்தஸம்வண்ணனானயோ.

ஸரணவஸேனாதி காயாதீ³னம் குஸலாதி³த⁴ம்மானஞ்ச உபதா⁴ரணவஸேன. ஸரந்தி க³ச்ச²ந்தி நிப்³பா³னம் ஏதாயாதி ஸதீதி இமஸ்மிம் அத்தே² ஏகத்தே ஏகஸபா⁴வே நிப்³பா³னே ஸமோஸரணம் ஸமாக³மோ ஏகத்தஸமோஸரணம். ஏததே³வ ஹி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏகனிப்³பா³னபவேஸஹேதுபூ⁴தா வா ஸமானதா ஏகோ ஸதிபட்டா²னஸ்ஸ பா⁴வோ ஏகத்தம், தத்த² ஸமோஸரணம் தம்ஸபா⁴க³தா ஏகத்தஸமோஸரணம். ஏகனிப்³பா³னபவேஸஹேதுபா⁴வம் பன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. ஏதஸ்மிம் அத்தே² ஸரணேகத்தஸமோஸரணானி ஸஹேவ ஸதிபட்டா²னேகபா⁴வஸ்ஸ காரணத்தே²ன வுத்தானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி, புரிமஸ்மிம் விஸும். ஸரணவஸேனாதி வா ‘‘க³மனவஸேனா’’தி அத்தே² ஸதி ததே³வ க³மனம் ஸமோஸரணந்தி, ஸமோஸரணே வா ஸதிஸத்³த³த்த²வஸேன அவுச்சமானே தா⁴ரணதாவ ஸதீதி ஸதிஸத்³த³த்த²ந்தராபா⁴வா புரிமம் ஸதிபா⁴வஸ்ஸ காரணம், பச்சி²மம் ஏகபா⁴வஸ்ஸாதி நிப்³பா³னஸமோஸரணேபி ஸஹிதானேவ தானி ஸதிபட்டா²னேகபா⁴வஸ்ஸ காரணானி வுத்தானி ஹோந்தி. சுத்³த³ஸவிதே⁴ன,நவவிதே⁴ன, ஸோளஸவிதே⁴ன, பஞ்சவிதே⁴னாதி இத³ம் உபரி பாளியம் (ம. நி. 1.107) ஆக³தானம் ஆனாபானபப்³பா³தீ³னம் வஸேன வுத்தம், தேஸம் பன அந்தரபே⁴த³வஸேன தத³னுக³தபே⁴த³வஸேன ச பா⁴வனாய அனேகவித⁴தா லப்³ப⁴தியேவ. சதூஸு தி³ஸாஸு உட்டா²னகப⁴ண்ட³ஸதி³ஸதா காயானுபஸ்ஸனாதி³தம்தம்ஸதிபட்டா²னபா⁴வனானுபா⁴வஸ்ஸ த³ட்ட²ப்³பா³.

‘‘கோ³சரே, பி⁴க்க²வே, சரத² ஸகே பேத்திகே விஸயே’’திஆதி³வசனதோ (தீ³. நி. 3.80; ஸம். நி. 5.372) பி⁴க்கு²கோ³சரா ஏதே த⁴ம்மா, யதி³த³ம் காயானுபஸ்ஸனாத³யோ. தத்த² யஸ்மா காயானுபஸ்ஸனாதி³படிபத்தியா பி⁴க்கு² ஹோதி, தஸ்மா ‘‘காயானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’திஆதி³னா பி⁴க்கு²ம் த³ஸ்ஸேதி, பி⁴க்கு²ம்ஹி தம் நியமதோதி ஆஹ ‘‘படிபத்தியா பி⁴க்கு²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ’’தி. ஸத்து² சரியானுவிதா⁴யகத்தா ஸகலஸாஸனஸம்படிக்³கா³ஹகத்தா ச ஸப்³ப³ப்பகாராய அனுஸாஸனியா பா⁴ஜனபா⁴வோ.

ஸமம் சரேய்யாதி காயாதி³விஸமசரியம் பஹாய காயாதீ³ஹி ஸமம் சரேய்ய. ராகா³தி³வூபஸமேன ஸந்தோ. இந்த்³ரியத³மேன த³ந்தோ. சதுமக்³க³னியாமேன நியதோ. ஸேட்ட²சரிதாய ப்³ரஹ்மசாரீ. காயத³ண்டா³தி³ஓரோபனேன நிதா⁴ய த³ண்ட³ம். அரியபா⁴வே டி²தோ ஸோ ஏவரூபோ பா³ஹிதபாபஸமிதபாபபி⁴ன்னகிலேஸதாஹி ப்³ராஹ்மணோ ஸமணோ பி⁴க்கூ²தி வேதி³தப்³போ³.

‘‘அயஞ்சேவ காயோ ப³ஹித்³தோ⁴ ச நாமரூப’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. டீ. 2.373) க²ந்த⁴பஞ்சகம், ‘‘ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.271, 287; பாரா. 11) நாமகாயோ காயோதி வுச்சதீதி ததோ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘காயேதி ரூபகாயே’’தி ஆஹ.

அஸம்மிஸ்ஸதோதி ‘‘வேத³னாத³யோபி ஏத்த² ஸிதா ஏத்த² படிப³த்³தா⁴’’தி காயே வேத³னாதி³அனுபஸ்ஸனாபஸங்கே³பி ஆபன்னே ததோ அஸம்மிஸ்ஸதோதி அத்தோ². ஸமூஹவிஸயதாய சஸ்ஸ காய-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸமுதா³யுபாதா³னதாய ச அஸுபா⁴காரஸ்ஸ ‘‘காயே’’தி ஏகவசனம், ததா² ஆரம்மணாதி³விபா⁴கே³ன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னம்பி சித்தம் சித்தபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா ‘‘சித்தே’’தி ஏகவசனம், வேத³னா பன ஸுகா²தி³பே⁴த³பி⁴ன்னா விஸும் விஸும் அனுபஸ்ஸிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘வேத³னாஸூ’’தி ப³ஹுவசனேன வுத்தா, ததே²வ ச நித்³தே³ஸோ பவத்திதோ, த⁴ம்மா ச பரோபண்ணாஸபே⁴தா³ அனுபஸ்ஸிதப்³பா³காரேன ச அனேகபே⁴தா³ ஏவாதி தேபி ப³ஹுவசனவஸேனேவ வுத்தா. அவயவீகா³ஹ-ஸமஞ்ஞாதிதா⁴வன-ஸாராதா³னாபி⁴னிவேஸனிஸேத⁴னத்த²ம் காயம் அங்க³பச்சங்கே³ஹி, தானி ச கேஸாதீ³ஹி, கேஸாதி³கே ச பூ⁴துபாதா³யரூபேஹி வினிப்³பு⁴ஜ்ஜந்தோ ‘‘ததா² ந காயே’’திஆதி³மாஹ. பாஸாதா³தி³னக³ராவயவஸமூஹே அவயவீவாதி³னோபி அவயவீகா³ஹம் ந கரோந்தி, நக³ரம் நாம கோசி அத்தோ² அத்தீ²தி பன கேஸஞ்சி ஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனம் ஸியாதி இத்தி²புரிஸாதி³ஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனே நக³ரனித³ஸ்ஸனம் வுத்தம். அங்க³பச்சங்க³ஸமூஹோ, கேஸலோமாதி³ஸமூஹோ பூ⁴துபாதா³யஸமூஹோ ச யதா²வுத்தஸமூஹே தப்³பி³னிமுத்தோ காயோபி நாம கோசி நத்தி², பகே³வ இத்தி²ஆத³யோதி ஆஹ ‘‘காயோ வா…பே… தி³ஸ்ஸதீ’’தி. கோசி த⁴ம்மோதி இமினா ஸத்தஜீவாதி³ம் படிக்கி²பதி, அவயவீ பன காயபடிக்கே²பேனேவ படிக்கி²த்தோதி. யதி³ ஏவம் கத²ம் காயாதி³ஸஞ்ஞாபி⁴தா⁴னானீதிஆஹ ‘‘யதா²வுத்த…பே… கரோந்தீ’’தி.

யம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம் புரிஸம் வா. நனு சக்கு²னா இத்தி²புரிஸத³ஸ்ஸனம் நத்தீ²தி? ஸச்சமேதம், ‘‘இத்தி²ம் பஸ்ஸாமி, புரிஸம் பஸ்ஸாமீ’’தி பன பவத்தஸஞ்ஞாய வஸேன ‘‘யம் பஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம். மிச்சா²த³ஸ்ஸனேன வா தி³ட்டி²யா யம் பஸ்ஸதி, ந தம் தி³ட்ட²ம், தம் ரூபாயதனம் ந ஹோதீதி அத்தோ² விபரீதக்³கா³ஹவஸேன மிச்சா²பரிகப்பிதரூபத்தா. அத² வா தம் கேஸாதி³பூ⁴துபாதா³யஸமூஹஸங்கா²தம் தி³ட்ட²ம் ந ஹோதி அசக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞேய்யத்தா, தி³ட்ட²ம் வா தம் ந ஹோதி. யம் தி³ட்ட²ம் தம் ந பஸ்ஸதீதி யம் ரூபாயதனம் கேஸாதி³பூ⁴துபாதா³யஸமூஹஸங்கா²தம் தி³ட்ட²ம், தம் பஞ்ஞாசக்கு²னா பூ⁴ததோ ந பஸ்ஸதீதி அத்தோ². அபஸ்ஸம் ப³ஜ்ஜ²தேதி இமம் அத்தபா⁴வம் யதா²பூ⁴தம் பஞ்ஞாசக்கு²னா அபஸ்ஸந்தோ ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தோ’’தி கிலேஸப³ந்த⁴னேன ப³ஜ்ஜ²தி.

ந அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி ந அஞ்ஞஸபா⁴வானுபஸ்ஸீ, அஸுபா⁴தி³தோ அஞ்ஞாகாரானுபஸ்ஸீ ந ஹோதீதி அத்தோ². கிம் வுத்தம் ஹோதீதிஆதி³னா தமேவத்த²ம் பாகடம் கரோதி. பத²வீகாயந்தி கேஸாதி³கோட்டா²ஸபத²விம் த⁴ம்மஸமூஹத்தா ‘‘காயோ’’தி வத³தி, லக்க²ணபத²விமேவ வா அனேகப்பபே⁴த³ம் ஸகலஸரீரக³தம் புப்³பா³பரியபா⁴வேன ச பவத்தமானம் ஸமூஹவஸேன க³ஹேத்வா ‘‘காயோ’’தி வத³தி. ஆபோகாயந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஏவம் க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸாதி ‘‘அஹம் மம’’ந்தி ஏவம் அத்தத்தனியபா⁴வேன அந்த⁴பா³லேஹி க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ. இதா³னி ஸத்தன்னம் அனுபஸ்ஸனாகாரானம்பி வஸேன காயானுபஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸதீதி சதுஸமுட்டா²னிககாயம் ‘‘அனிச்ச’’ந்தி அனுபஸ்ஸதி, ஏவம் பஸ்ஸந்தோ ஏவம் சஸ்ஸ அனிச்சாகாரம்பி அனுபஸ்ஸதீதி வுச்சதி. ததா²பூ⁴தஸ்ஸ சஸ்ஸ நிச்சக்³கா³ஹஸ்ஸ லேஸோபி ந ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘நோ நிச்சதோ’’தி ததா²ஹேஸ ‘‘நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதீ’’தி (படி. ம. 3.35) வுத்தோ. ஏத்த² ச ‘‘அனிச்சதோ ஏவ அனுபஸ்ஸதீ’’தி ஏவ-காரோ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி தேன நிவத்திதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நோ நிச்சதோ’’தி வுத்தம். ந சேத்த² து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸனாதி³னிவத்தனமாஸங்கிதப்³ப³ம் படியோகீ³னிவத்தனபரத்தா ஏவ-காரஸ்ஸ, உபரிதே³ஸனாருள்ஹத்தா ச தாஸம்.

து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸதீதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – அனிச்சஸ்ஸ து³க்க²த்தா தமேவ காயம் து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸதி, து³க்க²ஸ்ஸ அனத்தத்தா அனத்ததோ அனுபஸ்ஸதி. யஸ்மா பன யம் அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா, தம் அனபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம், ந தத்த² ரஜ்ஜிதப்³ப³ம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘நிப்³பி³ந்த³தி நோ நந்த³தி,விரஜ்ஜதி நோ ரஜ்ஜதீ’’தி. ஸோ ஏவம் அரஜ்ஜந்தோ ராக³ம் நிரோதே⁴தி நோ ஸமுதே³தி, ஸமுத³யம் ந கரோதீதி அத்தோ². ஏவம் படிபன்னோ ச படினிஸ்ஸஜ்ஜதி நோ ஆதி³யதி. அயஞ்ஹி அனிச்சாதி³அனுபஸ்ஸனா தத³ங்க³வஸேன ஸத்³தி⁴ம் காயதன்னிஸ்ஸயக²ந்தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரேஹி கிலேஸானம் பரிச்சஜனதோ, ஸங்க²ததோ³ஸத³ஸ்ஸனேன தப்³பி³பரீதே நிப்³பா³னே தன்னின்னதாய பக்க²ந்த³னதோ ‘‘பரிச்சாக³படினிஸ்ஸக்³கோ³ சேவ பக்க²ந்த³னபடினிஸ்ஸக்³கோ³ சா’’தி வுச்சதி, தஸ்மா தாய ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வுத்தனயேன கிலேஸே ச பரிச்சஜதி, நிப்³பா³னே ச பக்க²ந்த³தி, ததா²பூ⁴தோ ச நிப்³ப³த்தனவஸேன கிலேஸே ந ஆதி³யதி, நாபி அதோ³ஸத³ஸ்ஸிதாவஸேன ஸங்க²தாரம்மணம். தேன வுத்தம் ‘‘படினிஸ்ஸஜ்ஜதி நோ ஆதி³யதீ’’தி. இதா³னிஸ்ஸ தாஹி அனுபஸ்ஸனாஹி யேஸம் த⁴ம்மானம் பஹானம் ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ தம் அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸந்தோ நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதீ’’தி. தத்த² நிச்சஸஞ்ஞந்தி ‘‘ஸங்கா²ரா நிச்சா’’தி ஏவம் பவத்தவிபரீதஸஞ்ஞம். தி³ட்டி²சித்தவிபல்லாஸபஹானமுகே²னேவ ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸப்பஹானந்தி ஸஞ்ஞாக³ஹணம், ஸஞ்ஞாஸீஸேன வா தேஸம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நந்தி³ந்தி ஸப்பீதிகதண்ஹம். ஸேஸம் வுத்தனயேமேவ.

விஹரதீதி இமினா காயானுபஸ்ஸனாஸமங்கி³னோ இரியாபத²விஹாரோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘இரியதீ’’தி இரியாபத²ம் பவத்தேதீதி அத்தோ². ஆரம்மணகரணவஸேன அபி⁴ப்³யாபனதோ ‘‘தீஸு ப⁴வேஸூ’’தி வுத்தம், உப்பஜ்ஜனவஸேன பன கிலேஸா பரித்தபூ⁴மகா ஏவாதி. யதி³பி கிலேஸானம் பஹானம் ஆதாபனந்தி தம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம்பி அத்தே²வ, ஆதாப-ஸத்³தோ³ பன வீரியேயேவ நிருள்ஹோதி வுத்தம் ‘‘வீரியஸ்ஸேதம் நாம’’ந்தி. அத² வா படிபக்க²பஹானே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனவஸேன பவத்தமானஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ ஸாதிஸயம் ததா³தாபனந்தி வீரியமேவ ததா² வுச்சதி, ந அஞ்ஞே த⁴ம்மா. ஆதாபீதி சாயமீகாரோ பஸம்ஸாய, அதிஸயஸ்ஸ வா தீ³பகோதி ஆதாபீக³ஹணேன ஸம்மப்பதா⁴னஸமங்கி³தம் த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மா, ஸமந்ததோ, ஸாமஞ்ச பஜானந்தோ ஸம்பஜானோ, அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னே அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸிதாபா⁴வேன ஸம்மா அவிபரீதம், ஸப்³பா³காரபஜானனேன ஸமந்ததோ, உபரூபரி விஸேஸாவஹபா⁴வேன பவத்தியா ஸயம் பஜானந்தோதி அத்தோ². யதி³ பஞ்ஞாய அனுபஸ்ஸதி, கத²ம் ஸதிபட்டா²னதாதி ஆஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. ஸப்³ப³த்தி²கந்தி ஸப்³ப³த்த² ப⁴வம் ஸப்³ப³த்த² லீனே உத்³த⁴தே ச சித்தே இச்சி²தப்³ப³த்தா, ஸப்³பே³ வா லீனே உத்³த⁴தே ச பா⁴வேதப்³பா³ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ அத்தி²கா ஏதாயாதி ஸப்³ப³த்தி²கா. ஸதியா லத்³தூ⁴பகாராய ஏவ பஞ்ஞாய ஏத்த² யதா²வுத்தே காயே கம்மட்டா²னிகோ பி⁴க்கு² காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி. அந்தோஸங்கே²போ அந்தோ ஓலீயனோ, கோஸஜ்ஜந்தி அத்தோ². உபாயபரிக்³க³ஹேதி ஏத்த² ஸீலவிஸோத⁴னாதி³ க³ணனாதி³ உக்³க³ஹகோஸல்லாதி³ ச உபாயோ, தப்³பி³பரியாயதோ அனுபாயோ வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா ச உபட்டி²தஸ்ஸதி யதா²வுத்தஉபாயம் ந பரிச்சஜதி, அனுபாயஞ்ச ந உபாதி³யதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘முட்ட²ஸ்ஸதி…பே… அஸமத்தோ² ஹோதீ’’தி. தேனாதி உபாயானுபாயானம் பரிக்³க³ஹபரிவஜ்ஜனேஸு அபரிச்சாகா³பரிக்³க³ஹேஸு ச அஸமத்த²பா⁴வேன அஸ்ஸ யோகி³னோ.

யஸ்மா ஸதியேவேத்த² ஸதிபட்டா²னம் வுத்தா, தஸ்மாஸ்ஸ ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா வீரியாத³யோ அங்க³ந்தி ஆஹ ‘‘ஸம்பயோக³ங்க³ஞ்சஸ்ஸ த³ஸ்ஸேத்வா’’தி. அங்க³-ஸத்³தோ³ சேத்த² காரணபரியாயோ த³ட்ட²ப்³போ³, ஸதிக்³க³ஹணேனேவ சேத்த² ஸமாதி⁴ஸ்ஸதி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் தஸ்ஸா ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹிதத்தா. யஸ்மா வா ஸதிஸீஸேனாயம் தே³ஸனா. ந ஹி கேவலாய ஸதியா கிலேஸப்பஹானம் ஹோதி, நிப்³பா³னாதி⁴க³மோ வா, ந ச கேவலா ஸதி பவத்ததி, தஸ்மாஸ்ஸ ஜா²னதே³ஸனாயம் ஸவிதக்காதி³வசனஸ்ஸ விய ஸம்பயோக³ங்க³த³ஸ்ஸனதாதி அங்க³-ஸத்³த³ஸ்ஸ அவயவபரியாயதா த³ட்ட²ப்³பா³. பஹானங்க³ந்தி ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.226; ம. நி. 1.271, 287; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123; பாரா. 11) விய பஹாதப்³ப³ங்க³ம் த³ஸ்ஸேதும். யஸ்மா ஏத்த² லோகியமக்³கோ³ அதி⁴ப்பேதோ, ந லோகுத்தரமக்³கோ³, தஸ்மா புப்³ப³பா⁴கி³யமேவ வினயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத³ங்க³வினயேன வா விக்க²ம்ப⁴னவினயேன வா’’தி ஆஹ. தேஸம் த⁴ம்மானந்தி வேத³னாதி³த⁴ம்மானம். தேஸஞ்ஹி தத்த² அனதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘அத்து²த்³தா⁴ரனயேனேதம் வுத்த’’ந்தி வுத்தம்.

அவிஸேஸேன த்³வீஹிபி நீவரணப்பஹானம் வுத்தந்தி கத்வா புன ஏகேகேன வுத்தம் பஹானவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விஸேஸேனா’’தி ஆஹ. அத² வா ‘‘வினேய்ய நீவரணானீ’’தி அவத்வா அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸவசனஸ்ஸ பயோஜனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விஸேஸேனா’’திஆதி³மாஹ. காயானுபஸ்ஸனாபா⁴வனாய ஹி உஜுவிபச்சனீகானம் அனுரோதா⁴தீ³னம் பஹானம் த³ஸ்ஸனம் ஏதஸ்ஸ பயோஜனந்தி. காயஸம்பத்திமூலகஸ்ஸாதி ரூப-ப³ல-யோப்³ப³னாரோக்³யாதி³-ஸரீரஸம்பதா³-நிமித்தஸ்ஸ. வுத்தவிபரியாயதோ காயவிபத்திமூலகோ விரோதோ⁴ வேதி³தப்³போ³. காயபா⁴வனாயாதி காயானுபஸ்ஸனாபா⁴வனாய. ஸா ஹி இத⁴ ‘‘காயபா⁴வனா’’தி அதி⁴ப்பேதா. தேனாதி அனுரோதா⁴தி³ப்பஹானவசனேன. யோகா³னுபா⁴வோ ஹீதிஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ பாகடகரணம்.

ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேனாதி அதிஸம்பஜஞ்ஞக்³க³ஹணேன. ஸப்³ப³த்தி²ககம்மட்டா²னந்தி பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி மேத்தா மரணஸ்ஸதி அஸுப⁴பா⁴வனா ச. இத³ஞ்ஹி சதுக்கம் யோகி³னா பரிஹரியமானம் ‘‘ஸப்³ப³த்தி²ககம்மட்டா²ன’’ந்தி வுச்சதி அதிஸம்பஜஞ்ஞப³லேன அவிச்சி²ன்னஸ்ஸ தஸ்ஸ பரிஹரிதப்³ப³த்தா, ஸதியா வா ஸமதோ² வுத்தோ தஸ்ஸா ஸமாத்³தி⁴க்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதத்தா.

தேனாதி ஸத்³த³த்த²ம் அனாதி³யித்வா பா⁴வத்த²ஸ்ஸேவ விப⁴ஜனவஸேன பவத்தேன விப⁴ங்க³பாடே²ன ஸஹ. அட்ட²கதா²னயோதி ஸத்³த³த்த²ஸ்ஸபி விவரணவஸேன யதா²ரஹம் வுத்தோ அத்த²ஸம்வண்ணனானயோ. யதா² ஸம்ஸந்த³தீதி யதா² அத்த²தோ அதி⁴ப்பாயதோ ச அவிலோமேந்தோ அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி, ஏவம் வேதி³தப்³போ³.

வேத³னாதீ³னம் புன வசனேதி ஏத்த² நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வவஸேன சித்தத⁴ம்மானம் வேத³னாஸன்னிஸ்ஸிதத்தா பஞ்சவோகாரப⁴வே அரூபத⁴ம்மானம் ரூபபடிப³த்³த⁴வுத்திதோ ச வேத³னாய காயாதி³அனுபஸ்ஸனாபஸங்கே³பி ஆபன்னே தத³ஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னத³ஸ்ஸனத்த²ம் க⁴னவினிப்³போ⁴கா³தி³த³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச து³தியவேத³னாக³ஹணம். தேன ந வேத³னாயம் காயானுபஸ்ஸீ, சித்தத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா, அத² கோ² வேத³னானுபஸ்ஸீயேவாதி வேத³னாஸங்கா²தே வத்து²ஸ்மிம் வேத³னானுபஸ்ஸனாகாரஸ்ஸேவ த³ஸ்ஸனேன அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னம் த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. ததா² ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே ஸுகா² வேத³னா, ந தஸ்மிம் ஸமயே து³க்கா² அது³க்க²மஸுகா² வா வேத³னா. யஸ்மிம் வா பன ஸமயே து³க்கா² அது³க்க²மஸுகா² வா வேத³னா, ந தஸ்மிம் ஸமயே இதரா வேத³னா’’தி வேத³னாபா⁴வஸாமஞ்ஞே அட்ட²த்வா தம் தம் வேத³னம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸனேன க⁴னவினிப்³போ⁴கோ³ து⁴வபா⁴வவிவேகோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. தேன தாஸம் க²ணமத்தாவட்டா²னத³ஸ்ஸனேன அனிச்சதாய ததோ ஏவ து³க்க²தாய அனத்ததாய ச த³ஸ்ஸனம் விபா⁴விதம் ஹோதி. க⁴னவினிப்³போ⁴கா³தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அயம்பி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அயஞ்ஹி வேத³னாயம் வேத³னானுபஸ்ஸீயேவ, ந அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ. கிம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² நாம பா³லோ அமணிஸபா⁴வேபி உத³கபு³ப்³பு³ளகே மணிஆகாரானுபஸ்ஸீ ஹோதி, ந ஏவமயம் டி²திரமணீயேபி வேத³யிதே, பகே³வ இதரஸ்மிம் மனுஞ்ஞாகாரானுபஸ்ஸீ, அத² கோ² க²ணப⁴ங்கு³ரதாய அவஸவத்திதாய கிலேஸாஸுசிபக்³க⁴ரணதாய ச அனிச்சஅனத்தஅஸுபா⁴காரானுபஸ்ஸீ, விபரிணாமது³க்க²தாய ஸங்கா²ரது³க்க²தாய ச விஸேஸதோ து³க்கா²னுபஸ்ஸீயேவாதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் சித்தத⁴ம்மேஸுபி யதா²ரஹம் புன வசனே பயோஜனம் வத்தப்³ப³ம். ‘‘கேவலம் பனிதா⁴’’திஆதி³னா இத⁴ ‘ஏத்தகம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி வேதி³தப்³ப³பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏஸ நயோதி இமினா யதா² சித்தம் த⁴ம்மா ச அனுபஸ்ஸிதப்³பா³, ததா² தானி அனுபஸ்ஸந்தோ ‘‘சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ, த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ’’தி வேதி³தப்³போ³தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி.

யோ ஸுக²ம் து³க்க²தோ அத்³தா³தி யோ பி⁴க்கு² ஸுக²வேத³னம் விபரிணாமது³க்க²தாய ‘‘து³க்க²’’ந்தி பஞ்ஞாசக்கு²னா அத்³த³க்கி². து³க்க²மத்³த³க்கி² ஸல்லதோதி து³க்க²வேத³னம் பீளாஜனனதோ அந்தோதுத³னதோ து³ன்னீஹரணதோ ச ஸல்லந்தி அத்³த³க்கி² பஸ்ஸி. அது³க்க²மஸுக²ந்தி உபேக்கா²வேத³னம். ஸந்தந்தி ஸுக²து³க்கா²னி விய அனோளாரிகதாய பச்சயவஸேன வூபஸந்தஸபா⁴வதாய ச ஸந்தம். அனிச்சதோதி ஹுத்வா அபா⁴வதோ உத³யப்³ப³யவந்ததோ தாவகாலிகதோனிச்சபடிக்கே²பதோ ச ‘‘அனிச்ச’’ந்தி யோ அத்³த³க்கி². ஸ வே ஸம்மத்³த³ஸோ பி⁴க்கு² ஏகம்ஸேன பரிப்³யத்தம் வா வேத³னாய ஸம்மா பஸ்ஸனகோதி அத்தோ².

து³க்கா²திபீதி ஸங்கா²ரது³க்க²தாய து³க்கா² இதிபி. ஸப்³ப³ம் தம் து³க்க²ஸ்மிந்தி ஸப்³ப³ம் தம் வேத³யிதம் து³க்க²ஸ்மிம் அந்தோக³த⁴ம் பரியாபன்னம் வதா³மி ஸங்கா²ரது³க்க²தானதிவத்தனதோ. ஸுக²து³க்க²தோபி சாதி ஸுகா²தீ³னம் டி²திவிபரிணாமஞ்ஞாணஸுக²தாய விபரிணாமடி²திஅஞ்ஞாணது³க்க²தாய ச வுத்தத்தா திஸ்ஸோபி ஸுக²தோ, திஸ்ஸோபி ச து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸிதப்³பா³தி அத்தோ². ரூபாதி³-ஆரம்மணச²ந்தா³தி³-அதி⁴பதி-ஞாணாதி³-ஸஹஜாத- காமாவசராதி³-பூ⁴மிநானத்தபே⁴தா³னம் குஸலாகுஸல-தம்விபாககிரியா-நானத்தாதி³பே⁴தா³னஞ்ச, ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸங்கா²ரிகாஸங்கா²ரிகஸ-வத்து²காவத்து²காதி³-நானத்தபே⁴தா³னஞ்ச வஸேனாதி யோஜேதப்³ப³ம். ஸுஞ்ஞதத⁴ம்மஸ்ஸாதி ‘‘த⁴ம்மா ஹோந்தீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 121) ஸுஞ்ஞதவாரே ஆக³தஸுஞ்ஞதஸபா⁴வஸ்ஸ வஸேன. ‘‘காமஞ்சேத்தா²’’திஆதி³னா புப்³பே³ பஹீனத்தா புன பஹானம் ந வத்தப்³ப³ந்தி சோத³னம் த³ஸ்ஸேதி, மக்³க³சித்தக்க²ணே வா ஏகத்த² பஹீனம் ஸப்³ப³த்த² பஹீனமேவ ஹோதீதி விஸும் விஸும் ந வத்தப்³ப³ந்தி. தத்த² புரிமாய சோத³னாய நானாபுக்³க³லபரிஹாரோ, பச்சி²மாய நானாசித்தக்க²ணிகபரிஹாரோ. லோகியபா⁴வனாய ஹி காயே பஹீனம் ந வேத³னாதீ³ஸு பஹீனம் ஹோதி யதி³பி ந பவத்தேய்ய, ந படிபக்க²பா⁴வனாய தத்த² ஸா அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ அப்பவத்தி ஹோதீதி புன தப்பஹானம் வத்தப்³ப³மேவாதி. ஏகத்த² பஹீனம் ஸேஸேஸுபி பஹீனம் ஹோதீதி மக்³க³ஸதிபட்டா²னபா⁴வனம், லோகியபா⁴வனாய வா ஸப்³ப³த்த² அப்பவத்திமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘பஞ்சபி க²ந்தா⁴ லோகோ’’தி ஹி விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 362, 364, 366, 373) சதூஸுபி டா²னேஸு வுத்தந்தி.

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

காயானுபஸ்ஸனாவண்ணனா

ஆனாபானபப்³ப³வண்ணனா

107. பா³ஹிரகேஸுபி இதோ ஏகதே³ஸஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ஸப்³ப³ப்பகாரக்³க³ஹணம் கதம் ‘‘ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகஸ்ஸா’’தி. தேன யே இமே ஆனாபானபப்³பா³தி³வஸேன ஆக³தா சுத்³த³ஸப்பகாரா, தத³ந்தோக³தா⁴ ச அஜ்ஜ²த்தாதி³அனுபஸ்ஸனா பகாரா, ததா² காயக³தாஸதிஸுத்தே (ம. நி. 3.154) வுத்தா கேஸாதி³வண்ணஸண்டா²னகஸிணாரம்மணசதுக்கஜ்ஜா²னப்பகாரா, லோகியாதி³ப்பகாரா ச, தே ஸப்³பே³பி அனவஸேஸதோ ஸங்க³ண்ஹாதி. இமே ச பகாரா இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே, ந இதோ ப³ஹித்³தா⁴தி வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ப்பகார…பே… படிஸேத⁴னோ சா’’தி. தத்த² ததா²பா⁴வபடிஸேத⁴னோதி ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அஞ்ஞஸாஸனஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வபடிஸேத⁴னோ. ஏதேன ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே’’தி ஏத்த² இத⁴-ஸத்³தோ³ அந்தோக³த⁴ஏவஸத்³த³த்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. ஸந்தி ஹி ஏகபதா³னிபி ஸாவதா⁴ரணானி யதா² ‘‘வாயுப⁴க்கோ²’’தி (தீ³. நி. டீ. 2.374). தேனாஹ ‘‘இதே⁴வ ஸமணோ’’திஆதி³. பரிபுண்ணஸமணகரணத⁴ம்மோ ஹி ஸோ, யோ ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகோ. பரப்பவாதா³தி பரேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் நானப்பகாரா வாதா³ தித்தா²யதனானி.

அரஞ்ஞாதி³கஸ்ஸேவ பா⁴வனானுரூபஸேனாஸனதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். து³த்³த³மோ த³மத²ம் அனுபக³தோ கோ³ணோ கூடகோ³ணோ. தோ³ஹனகாலே யதா² த²னேஹி அனவஸேஸதோ கீ²ரம் ந பக்³க⁴ரதி, ஏவம் தோ³ஹபடிப³ந்தி⁴னீ கூடதே⁴னு. ரூபஸத்³தா³தி³கே படிச்ச உப்பஜ்ஜனகஅஸ்ஸாதோ³ ரூபாரம்மணாதி³ரஸோ. புப்³பே³ ஆசிண்ணாரம்மணந்தி பப்³ப³ஜ்ஜாதோ புப்³பே³, அனாதி³மதி வா ஸம்ஸாரே பரிசிதாரம்மணம்.

நிப³ந்தே⁴ய்யாதி ப³ந்தே⁴ய்ய. ஸதியாதி ஸம்மதே³வ கம்மட்டா²னஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவஸேன பவத்தாய ஸதியா. ஆரம்மணேதி கம்மட்டா²னாரம்மணே. த³ள்ஹந்தி தி²ரம், யதா² ஸதோகாரிஸ்ஸ உபசாரப்பனாபே⁴தோ³ ஸமாதி⁴ இஜ்ஜ²தி, ததா² தா²மக³தம் கத்வாதி அத்தோ².

விஸேஸாதி⁴க³மதி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரபத³ட்டா²னந்தி ஸப்³பே³ஸம் பு³த்³தா⁴னம், ஏகச்சானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம், பு³த்³த⁴ஸாவகானஞ்ச விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ, அஞ்ஞேன கம்மட்டா²னேன அதி⁴க³தவிஸேஸானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸ்ஸ ச பத³ட்டா²னபூ⁴தம். வத்து²விஜ்ஜாசரியோ விய ப⁴க³வா யோகீ³னம் அனுரூபனிவாஸட்டா²னுபதி³ஸனதோ. பி⁴க்கு² தீ³பிஸதி³ஸோ அரஞ்ஞே ஏகாகீ விஹரித்வா படிபக்க²னிம்மத²னேன இச்சி²தத்த²ஸாத⁴னதோ. ப²லமுத்தமந்தி ஸாமஞ்ஞப²லம் ஸந்தா⁴யாஹ. பரக்கமஜவயோக்³க³பூ⁴மிந்தி பா⁴வனுஸ்ஸாஹஜவஸ்ஸ யோக்³க³கரணபூ⁴மிபூ⁴தம்.

அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் வஸேன ஸிக்க²தோதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தீ³க⁴ரஸ்ஸதாபஜானன-ஸப்³ப³காயபடிஸம்வேத³ன-ஓளாரிகோளாரிகபடிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவஸேன பா⁴வனானுயோக³ம் ஸிக்க²தோ, ததா²பூ⁴தோ வா ஹுத்வா திஸ்ஸோ ஸிக்கா² பவத்தயதோ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தேதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஸன்னிஸ்ஸயேன உபட்டி²தபடிபா⁴க³னிமித்தே. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பரிக்³க³ண்ஹாதி ரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தோ, யோ ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகம்மிகோ’’தி வுத்தோ. ஜா²னங்கா³னி பரிக்³க³ண்ஹாதி அரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தோ. வத்து² நாம கரஜகாயோ சித்தசேதஸிகானம் பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ. அஞ்ஞோ ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா நத்தீ²தி விஸுத்³த⁴தி³ட்டி² ‘‘தயித³ம் த⁴ம்மமத்தம் ந அஹேதுகம், நாபி இஸ்ஸராதி³விஸமஹேதுகம், அத² கோ² அவிஜ்ஜாதீ³ஹி ஏவ ஸஹேதுக’’ந்தி அத்³த⁴த்தயேபி கங்கா²விதரணேன விதிண்ணகங்கோ² ‘‘யம் கிஞ்சி ரூப’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.361; ம. நி. 2.113; ம. நி. 3.86; அ. நி. 4.181; படி. ம. 1.48) கலாபஸம்மஸனவஸேன திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாதி³வஸேன விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ அனுக்கமேன மக்³க³படிபாடியா.

பரஸ்ஸ வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயேதி இத³ம் ஸம்மஸனசாரவஸேனாயம் பாளி பவத்தாதி கத்வா வுத்தம், ஸமத²வஸேன பன பரஸ்ஸ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயே அப்பனானிமித்துப்பத்தி ஏவ நத்தீ²தி. இத³ம் உப⁴யம் ந லப்³ப⁴தீதி ‘‘அஜ்ஜ²த்தம், ப³ஹித்³தா⁴’’தி ச வுத்தம் இத³ம் த⁴ம்மத்³வயக⁴டிதம் ஏகதோ ஆரம்மணபா⁴வேன ந லப்³ப⁴தி.

ஸமுதே³தி ஏதஸ்மாதி ஸமுத³யோ, ஸோ ஏவ காரணட்டே²ன த⁴ம்மோதி ஸமுத³யத⁴ம்மோ, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் பவத்திஹேதுகரஜகாயாதி³. தஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனஸீலோ ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ. தம் பன ஸமுத³யத⁴ம்மம் உபமாமுகே²ன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ப⁴ஸ்தந்தி ருத்திம். க³க்³க³ரனாளிந்தி உக்காபனாளிம். தேதி கரஜகாயாதி³கே. யதா² அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயோ கரஜகாயாதி³ஸம்ப³ந்தீ⁴ ப²லபா⁴வேன, ஏவம் தேபி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஸம்ப³ந்தி⁴னோ ஹேதுபா⁴வேனாதி ‘‘ஸமுத³யத⁴ம்மா காயஸ்மி’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴ந்தீதி வுத்தம் ‘‘ஸமுத³ய…பே… வுச்சதீ’’தி. பகதிவாசீ வா த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ‘‘ஜாதித⁴ம்மான’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.131; ம. நி. 3.373; படி. ம. 1.33) வியாதி காயஸ்ஸ பச்சயஸமவாயே உப்பஜ்ஜனபகதிகானுபஸ்ஸீ ‘‘ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ’’தி வுத்தோ. தேனாஹ – ‘‘கரஜகாயஞ்சா’’திஆதி³. ஏவஞ்ச கத்வா காயஸ்மிந்தி பு⁴ம்மவசனஞ்ச ஸமத்தி²தம் ஹோதி. வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி ஏத்த² அஹேதுகத்தேபி வினாஸஸ்ஸ யேஸம் ஹேதுத⁴ம்மானம் அபா⁴வே யம் ந ஹோதி, தத³பா⁴வோ தஸ்ஸ அபா⁴வஸ்ஸ ஹோது விய வோஹரீயதீதி உபசாரதோ கரஜகாயாதி³அபா⁴வோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஸ்ஸ வயகாரணம் வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘யதா² ப⁴ஸ்தாயா’’திஆதி³. அயம் தாவேத்த² பட²மவிகப்பவஸேன அத்த²விபா⁴வனா. து³தியவிகப்பவஸேன பன உபசாரேன வினாயேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴னுபஸ்ஸனா விய பி⁴ன்னவத்து²விஸயதாய ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸனாபி ஏககாலே ந லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘காலேன ஸமுத³யம் காலேன வயம் அனுபஸ்ஸந்தோ’’தி.

அத்தி² காயோதி ஏவ-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி ‘‘காயோவ அத்தீ²’’தி வத்வா அவதா⁴ரணேன நிவத்தி²தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ஸத்தோ’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யோ ரூபாதீ³ஸு ஸத்தவிஸத்ததாய பரேஸஞ்ச ஸஜ்ஜாபனட்டே²ன, ஸத்வகு³ணயோக³தோ வா ‘‘ஸத்தோ’’தி பரேஹி பரிகப்பிதோ. தஸ்ஸ ஸத்தனிகாயஸ்ஸ பூரணதோ ச சவனுபபஜ்ஜனத⁴ம்மதாய க³லனதோ ச ‘‘புக்³க³லோ’’தி. தீ²யதி ஸம்ஹஞ்ஞதி ஏத்த² க³ப்³போ⁴தி ‘‘இத்தீ²’’தி. புரி புரே பா⁴கே³ ஸேதி பவத்ததீதி ‘‘புரிஸோ’’தி. ஆஹிதோ அஹம்மானோ ஏத்தா²தி ‘‘அத்தா’’தி, அத்தனோ ஸந்தகபா⁴வேன ‘‘அத்தனிய’’ந்தி. பரோ ந ஹோதீதி கத்வா ‘‘அஹ’’ந்தி, மம ஸந்தகந்தி கத்வா ‘‘மம’’ந்தி. வுத்தப்பகாரவினிமுத்தோ அஞ்ஞோதி கத்வா ‘‘கோசீ’’தி, தஸ்ஸ ஸந்தகபா⁴வேன ‘‘கஸ்ஸசீ’’தி பரிகப்பேதப்³போ³ கோசி நத்தி², கேவலம் காயோ ஏவ அத்தீ²தி அத்தத்தனியஸுஞ்ஞதமேவ காயஸ்ஸ விபா⁴வேதி. ஏவந்தி ‘‘காயோவ அத்தீ²’’திஆதி³னா வுத்தப்பகாரேன. ஞாணபமாணத்தா²யாதி காயானுபஸ்ஸனாஞாணபரம் பமாணம் பாபனத்தா²ய. ஸதிபமாணத்தா²யாதி காயபரிக்³கா³ஹிகஸதிபவத்தம் ஸதிபரம் பமாணம் பாபனத்தா²ய. இமஸ்ஸ ஹி வுத்தனயேன ‘‘அத்தி² காயோ’’தி அபராபருப்பத்திவஸேன பச்சுபட்டி²தா ஸதி பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய தத்த² ஞாணஸ்ஸ ஸதியா ச பரிப்³ரூஹனாய ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞானம் வட்³ட⁴த்தா²யா’’தி.

இமிஸ்ஸா பா⁴வனாய தண்ஹாதி³ட்டி²கா³ஹானம் உஜுபடிபக்க²த்தா வுத்தம் ‘‘தண்ஹா…பே… விஹரதீ’’தி. ததா²பூ⁴தோ ச லோகே கிஞ்சி ‘‘அஹ’’ந்தி வா ‘‘மம’’ந்தி வா க³ஹேதப்³ப³ம் ந பஸ்ஸதி, குதோ க³ண்ஹேய்ய. தேனாஹ ‘‘ந ச கிஞ்சீ’’திஆதி³. ஏவம்பீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ ஹேட்டா² நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ அவுத்தஸமுச்சயத்தோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உபரி அத்த²ம் உபாதா³யா’’தி ஆஹ. ‘‘ஏவ’’ந்தி பன நித்³தி³ட்டா²காரஸ்ஸ பச்சாமஸனம் நிக³மனவஸேன கதந்தி ஆஹ ‘‘இமினா பன…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி. புப்³ப³பா⁴க³ஸதிபட்டா²னஸ்ஸ இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா வுத்தம் ‘‘ஸதி து³க்க²ஸச்ச’’ந்தி. ஸா பன ஸதி யஸ்மிம் அத்தபா⁴வே, தஸ்ஸ ஸமுட்டா²பிகா தண்ஹா தஸ்ஸாபி ஸமுட்டா²பிகா ஏவ நாம ஹோதி தத³பா⁴வே அபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸா ஸமுட்டா²பிகா புரிமதண்ஹா’’தி. அப்பவத்தீதி அப்பவத்தினிமித்தம், ந பவத்ததி ஏத்தா²தி வா அப்பவத்தி. சதுஸச்சவஸேனாதி சதுஸச்சகம்மட்டா²னவஸேன. உஸ்ஸக்கித்வாதி விஸுத்³தி⁴பரம்பராய ஆருஹித்வா, பா⁴வனம் உபரி நேத்வாதி அத்தோ². நிய்யானமுக²ந்தி வட்டது³க்க²தோ நிஸ்ஸரணூபாயோ.

ஆனாபானபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

இரியாபத²பப்³ப³வண்ணனா

108. இரியாபத²வஸேனாதி இரியனம் இரியா, கிரியா, இத⁴ பன காயிகபயோகோ³ வேதி³தப்³போ³. இரியானம் பதோ² பவத்திமக்³கோ³தி இரியாபதோ², க³மனாதி³ஸரீராவத்தா². க³ச்ச²ந்தோ வா ஹி ஸத்தோ காயேன கத்தப்³ப³கிரியம் கரேய்ய டி²தோ வா நிஸின்னோ வா நிபன்னோ வாதி. தேஸம் வஸேன, இரியாபத²விபா⁴கே³னாதி அத்தோ². புன சபரந்தி புன ச அபரம், யதா²வுத்தஆனாபானகம்மட்டா²னதோ பி⁴ய்யோபி அஞ்ஞம் காயானுபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம் கதே²மி, ஸுணாதா²தி வா அதி⁴ப்பாயோ. க³ச்ச²ந்தோ வாதிஆதி³ க³மனாதி³மத்தஜானனஸ்ஸ க³மனாதி³க³தவிஸேஸஜானனஸ்ஸ ச ஸாதா⁴ரணவசனம். தத்த² க³மனாதி³மத்தஜானனம் இத⁴ நாதி⁴ப்பேதம், க³மனாதி³க³தவிஸேஸஜானனம் பன அதி⁴ப்பேதந்தி தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² காம’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஸத்தூபலத்³தி⁴ந்தி ஸத்தோ அத்தீ²தி உபலத்³தி⁴ம் ஸத்தக்³கா³ஹம் ந ஜஹதி ந பரிச்சஜதி ‘‘அஹம் க³ச்சா²மி, மம க³மன’’ந்தி கா³ஹஸப்³பா⁴வதோ. ததோ ஏவ அத்தஸஞ்ஞம் ‘‘அத்தி² அத்தா காரகோ வேத³கோ’’தி ஏவம் பவத்தம் விபரீதஸஞ்ஞம் ந உக்³கா⁴டேதி நாபனேதி அபடிபக்க²பா⁴வதோ, அனனப்³ரூஹனதோ வா. ஏவம் பூ⁴தஸ்ஸ சஸ்ஸ குதோ கம்மட்டா²னாதி³பா⁴வோதி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னம் வா ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா வா ந ஹோதீ’’தி. இமஸ்ஸ பனாதிஆதி³ஸுக்கபக்க²ஸ்ஸ வுத்தவிபரியாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தமேவ ஹி அத்த²ம் விவரிதும் ‘‘இத³ம் ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கோ க³ச்ச²தீதி க³மனகிரியாய கத்துபுச்சா², ஸா கத்துபா⁴வவிஸிட்ட²அத்தபடிக்கே²பத்தா² த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனதோ. கஸ்ஸ க³மனந்தி அகத்துதாவிஸிட்ட²அத்தக்³கா³ஹபடிக்கே²பத்தா². கிம்காரணாதி பன படிக்கி²த்தகத்துகாய க³மனகிரியாய அவிபரீதகாரணபுச்சா² ‘‘க³மனந்தி அத்தா மனஸா ஸம்யுஜ்ஜதி, மனோ இந்த்³ரியேஹி, இந்த்³ரியானி அத்தேஹீ’’தி ஏவமாதி³க³மனகாரணபடிக்கே²பனதோ. தேனாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³.

ந கோசி ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா க³ச்ச²தி த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴தோ தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ ச கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ. இதா³னி த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² சித்தகிரியா ச ஸா வாயோதா⁴துயா விப்பா²ரோ விப்ப²ந்த³னஞ்சாதி சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரோ, தேன. ஏத்த² ச சித்தகிரியக்³க³ஹணேன அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴வாயோதா⁴துவிப்பா²ரம் நிவத்தேதி, வாயோதா⁴துவிப்பா²ரக்³க³ஹணேன சேதனாவசீவிஞ்ஞத்திபே⁴த³ம் சித்தகிரியம் நிவத்தேதி, உப⁴யேன பன காயவிஞ்ஞத்திம் விபா⁴வேதி. ‘‘க³ச்ச²தீ’’தி வத்வா யதா² பவத்தமானே காயே ‘‘க³ச்ச²தீ’’தி வோஹாரோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம். தந்தி க³ந்துகாமதாவஸேன பவத்தசித்தம். வாயம் ஜனேதீதி வாயோதா⁴துஅதி⁴கம் ரூபகலாபம் ஜனேதி, அதி⁴கதா சேத்த² ஸாமத்தி²யதோ, ந பமாணதோ. க³மனசித்தஸமுட்டி²தம் ஸஹஜாதரூபகாயஸ்ஸ த²ம்ப⁴னஸந்தா⁴ரணசலனானம் பச்சயபூ⁴தேன ஆகாரவிஸேஸேன பவத்தமானம் வாயோதா⁴தும் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘வாயோ விஞ்ஞத்திம் ஜனேதீ’’தி. அதி⁴ப்பாயஸஹபா⁴வீ ஹி விகாரோ விஞ்ஞத்தி, யதா²வுத்தஅதி⁴கபா⁴வேனேவ ச வாயோக³ஹணம், ந வாயோதா⁴துயா ஏவ ஜனகபா⁴வதோ, அஞ்ஞதா² விஞ்ஞத்தியா உபாதா³யரூபபா⁴வோ து³ருபபாதோ³ ஸியா. புரதோ அபி⁴னீஹாரோ புரதோபா⁴கே³ன காயஸ்ஸ பவத்தனம், யோ ‘‘அபி⁴க்கமோ’’தி வுச்சதி.

‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி அதிதே³ஸவஸேன ஸங்கே²பதோ வத்வா தமேவத்த²ம் விவரிதும் ‘‘தத்ராபி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். கோடிதோ பட்டா²யாதி ஹேட்டி²மகோடிதோ பட்டா²ய. உஸ்ஸிதபா⁴வோதி உப்³பி³த்³த⁴பா⁴வோ.

ஏவம் பஜானதோதி ஏவம் சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ க³மனாதி³பா⁴வோ ஹோதீதி பஜானதோ தஸ்ஸ ஏவம் பஜானனாய நிச்ச²யக³மனத்த²ம் ‘‘ஏவம் ஹோதீ’’தி விசாரணா வுச்சதி லோகே யதா²பூ⁴தம் அஜானந்தேஹி மிச்சா²பி⁴னிவேஸவஸேன, லோகவோஹாரவஸேன வா. அத்தி² பனாதி அத்தனோ ஏவ வீமம்ஸனவஸேன புச்சா²வசனம். நத்தீ²தி நிச்ச²யவஸேன ஸத்தஸ்ஸ படிக்கே²பவசனம். யதா² பனாதிஆதி³ தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ உபமாய விபா⁴வனம்.

நாவா மாலுதவேகே³னாதி யதா² அசேதனா நாவா வாதவேகே³ன தே³ஸந்தரம் யாதி, யதா² ச அசேதனோ தேஜனம் கண்டோ³ ஜியாவேகே³ன தே³ஸந்தரம் யாதி, ததா² அசேதனோ காயோ வாதாஹதோ யதா²வுத்தவாயுனா நீதோ தே³ஸந்தரம் யாதீதி ஏவம் உபமாஸம்ஸந்த³னம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸசே பன கோசி வதே³ய்ய ‘‘யதா² நாவாய தேஜனஸ்ஸ ச பேல்லகஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ வஸேன தே³ஸந்தரக³மனம், ஏவம் காயஸ்ஸாபீ’’தி, ஹோது, ஏவம் இச்சி²தோவாயமத்தோ². யதா² ஹி நாவா தேஜனானம் ஸம்ஹதலக்க²ணஸ்ஸேவ புரிஸஸ்ஸ வஸேன க³மனம், ந அஸம்ஹதலக்க²ணஸ்ஸ, ஏவம் காயஸ்ஸாபீதி கா நோ ஹானி, பி⁴ய்யோபி த⁴ம்மமத்ததாவ பதிட்ட²ம் லப⁴தி, ந புரிஸவாதோ³. தேனாஹ ‘‘யந்தம் ஸுத்தவஸேனா’’திஆதி³.

தத்த² பயுத்தந்தி ஹேட்டா² வுத்தனயேன க³மனாதி³கிரியாவஸேன பயோஜிதம். டா²தீதி திட்ட²தி. ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் லோகே. வினா ஹேதுபச்சயேதி க³ந்துகாமதாசித்த-தம்ஸமுட்டா²ன-வாயோதா⁴து-ஆதி³ஹேதுபச்சயேஹி வினா. திட்டே²தி திட்டே²ய்ய. வஜேதி வஜேய்ய க³ச்சே²ய்ய கோ நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. படிக்கே²பத்தோ² சேத்த² கிம்-ஸத்³தோ³தி ஹேதுபச்சயவிரஹேன டா²னக³மனபடிக்கே²பமுகே²ன ஸப்³பா³யபி த⁴ம்மப்பவத்தியா பச்சயாதீ⁴னவுத்திதாவிபா⁴வனேன அத்தஸுஞ்ஞதா விய அனிச்சது³க்க²தாபி விபா⁴விதாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

பணிஹிதோதி யதா² யதா² பச்சயேஹி பகாரதோ நிஹிதோ ட²பிதோ. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவசனந்தி ஸப்³பே³ஸம் சதுன்னம்பி இரியாபதா²னம் ஸங்க³ண்ஹனவசனம், புப்³பே³ விஸும் விஸும் இரியாபதா²னம் வுத்தத்தா இத³ம் தேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா வசனந்தி அத்தோ². புரிமனயோ வா இரியாபத²ப்பதா⁴னோ வுத்தோதி தத்த² காயோ அப்பதா⁴னோ அனுனிப்பா²தீ³தி இத⁴ காயம் பதா⁴னம் அப்பதா⁴னஞ்ச இரியாபத²ம் அனுனிப்பா²த³ம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் து³தியனயோ வுத்தோதி ஏவம்பேத்த² த்³வின்னம் நயானம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. டி²தோதி பவத்தோ.

இரியாபத²பரிக்³க³ண்ஹனம்பி இரியாபத²வதோ காயஸ்ஸேவ பரிக்³க³ண்ஹனம் தஸ்ஸ அவத்தா²விஸேஸபா⁴வதோதி வுத்தம் ‘‘இரியாபத²பரிக்³க³ஹணேன காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’தி. தேனேவேத்த² ரூபக்க²ந்த⁴வஸேனேவ ஸமுத³யாத³யோ உத்³த⁴டா. ஏஸ நயோ ஸேஸவாரேஸுபி. ஆதி³னாதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன யதா² ‘‘தண்ஹாஸமுத³யா கம்மஸமுத³யா ஆஹாரஸமுத³யா’’தி நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி ருபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதீதி இமே சத்தாரோ ஆஹாரா ஸங்க³ய்ஹந்தி, ஏவம் ‘‘அவிஜ்ஜானிரோதா⁴ ரூபனிரோதா⁴’’திஆத³யோபி பஞ்ச ஆகாரா ஸங்க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

இரியாபத²பப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுஸம்பஜஞ்ஞபப்³ப³வண்ணனா

109. சதுஸம்பஜஞ்ஞவஸேனாதி (தீ³. நி. டீ. 1.284; ஸம். நி. 5.368; தீ³. நி. அபி⁴. டீ. 2.214) ஸமந்ததோ பகாரேஹி, பகட்ட²ம் வா ஸவிஸேஸம் ஜானாதீதி ஸம்பஜானோ, ஸம்பஜானஸ்ஸ பா⁴வோ ஸம்பஜஞ்ஞம், ததா²பவத்தம் ஞாணம். சத்தாரி ஸம்பஜஞ்ஞானி ஸமாஹடானி சதுஸம்பஜஞ்ஞம், தஸ்ஸ வஸேன. அபி⁴க்கமனம் அபி⁴க்கந்தந்தி ஆஹ ‘‘அபி⁴க்கந்தம் வுச்சதி க³மன’’ந்தி. ததா² படிக்கமனம் படிக்கந்தந்தி ஆஹ ‘‘படிக்கந்தம் வுச்சதி நிவத்தன’’ந்தி. நிவத்தனந்தி ச நிவத்திமத்தம், நிவத்தித்வா பன க³மனம் க³மனமேவ. அபி⁴ஹரந்தோதி க³மனவஸேன காயம் உபனேந்தோ.

ஸம்மா பஜானனம் ஸம்பஜானம், தேன அத்தனா காதப்³ப³ஸ்ஸ கரணஸீலோ ஸம்பஜானகாரீதி ஆஹ ‘‘ஸம்பஜஞ்ஞேன ஸப்³ப³கிச்சகாரீ’’தி. ஸம்பஜானஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்பஜஞ்ஞபரியாயதா புப்³பே³ வுத்தாயேவ. ஸம்பஜஞ்ஞம் கரோதேவாதி அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு அஸம்மோஹம் உப்பாதே³தி ஏவ. ஸம்பஜானஸ்ஸ வா காரோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸம்பஜானகாரீ. த⁴ம்மதோ வட்³டி⁴ஸங்கா²தேன ஸஹ அத்தே²ன பவத்ததீதி ஸாத்த²கம், அபி⁴க்கந்தாதி³. ஸாத்த²கஸ்ஸ ஸம்பஜானனம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். ஸப்பாயஸ்ஸ அத்தனோ உபகாராவஹஸ்ஸ ஹிதஸ்ஸ ஸம்பஜானனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம் அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பி⁴க்கா²சாரகோ³சரே, அஞ்ஞத்தா²பி ச பவத்தேஸு அவிஜஹிதே கம்மட்டா²னஸங்கா²தே கோ³சரே ஸம்பஜஞ்ஞம் கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம். அபி⁴க்கமாதீ³ஸு அஸம்முய்ஹனமேவ ஸம்பஜஞ்ஞம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். பரிக்³க³ண்ஹித்வாதி படிஸங்கா²ய.

தஸ்மிந்தி ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞவஸேன பரிக்³க³ஹிதஅத்தே². அத்தோ² நாம த⁴ம்மதோ வட்³டீ⁴தி யம் ஸாத்த²கந்தி அதி⁴ப்பேதம் க³மனம், தம் ஸப்பாயமேவாதி ஸியா கஸ்ஸசி ஆஸங்காதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘சேதியத³ஸ்ஸனம் தாவா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். சித்தகம்மரூபகானி வியாதி சித்தகம்மகதபடிமாயோ விய, யந்தபயோகே³ன வா விசித்தகம்மபடிமாயோ விய. அஸமபேக்க²னம் கே³ஹஸிதஅஞ்ஞாணுபேக்கா²வஸேன ஆரம்மணஸ்ஸ அயோனிஸோ க³ஹணம். யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா உப்பஜ்ஜதி உபேக்கா² பா³லஸ்ஸ மூள்ஹஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸா’’திஆதி³ (ம. நி. 3.308). ஹத்தி²ஆதி³ஸம்மத்³தே³ன ஜீவிதந்தராயோ, விஸபா⁴க³ரூபத³ஸ்ஸனாதி³னா ப்³ரஹ்மசரியந்தராயோ.

பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய பி⁴க்கூ²னம் அனுவத்தனகதா² ஆசிண்ணா, அனனுவத்தனகதா² பன தஸ்ஸா து³தியா நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘த்³வே கதா² நாம ந கதி²தபுப்³பா³’’தி.

ஏவந்தி ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³கம் ஸப்³ப³ம்பி வுத்தாகாரம் பச்சாமஸதி, ந ‘‘புரிஸஸ்ஸ மாதுகா³மாஸுப⁴’’ந்திஆதி³கம் வுச்சமானம். யோக³கம்மஸ்ஸ பவத்திட்டா²னதாய பா⁴வனாய ஆரம்மணம் கம்மட்டா²னந்தி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னஸங்கா²தம் கோ³சர’’ந்தி. உக்³க³ஹேத்வாதி யதா² உக்³க³ஹனிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ஏவம் உக்³க³ஹகோஸல்லஸ்ஸ ஸம்பாத³னவஸேன உக்³க³ஹேத்வா. ஹரதீதி கம்மட்டா²னம் பவத்தேதி, யாவ பிண்ட³பாதபடிக்கமா அனுயுஞ்ஜதீதி அத்தோ². நபச்சாஹரதீதி ஆஹாரூபபோ⁴க³தோ யாவ தி³வாட்டா²னுபஸங்கமனா கம்மட்டா²னம் ந படினேதி.

ஸரீரபரிகம்மந்தி முக²தோ⁴வனாதி³ஸரீரபடிஜக்³க³னம். த்³வே தயோ பல்லங்கேதி த்³வே தயோ நிஸஜ்ஜாவாரே, த்³வே தீணி உண்ஹாஸனானி. தேனாஹ ‘‘உஸுமம் கா³ஹாபேந்தோ’’தி. கம்மட்டா²னஸீஸேனேவாதி கம்மட்டா²னக்³கே³னேவ, கம்மட்டா²னம் பதா⁴னம் கத்வா ஏவாதி அத்தோ². தேன ‘‘பத்தோபி அசேதனோ’’திஆதி³னா (ம. நி. அட்ட². 1.109) வக்க²மானம் கம்மட்டா²னம், யதா²பரிஹரியமானம் வா அவிஜஹித்வாதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘பரிபோ⁴க³சேதியதோ ஸரீரசேதியம் க³ருதர’’ந்தி கத்வா ‘‘சேதியம் வந்தி³த்வா’’தி புப்³ப³காலகிரியாவஸேன வுத்தம். ததா² ஹி அட்ட²கதா²யம் (விப⁴. அட்ட². 809; ம. நி. அட்ட². 3.128; அ. நி. அட்ட². 1.1.275) ‘‘சேதியம் பா³த⁴யமானா போ³தி⁴ஸாகா² ஹரிதப்³பா³’’தி வுத்தா.

ஜனஸங்க³ஹத்த²ந்தி ‘‘மயி அகதே²ந்தே ஏதேஸம் கோ கதே²ஸ்ஸதீ’’தி த⁴ம்மானுக்³க³ஹேன ஜனஸங்க³ஹத்த²ம். தஸ்மாதி. யஸ்மா ‘‘த⁴ம்மகதா² நாம கதே²தப்³பா³யேவா’’தி அட்ட²கதா²சரியா வத³ந்தி, யஸ்மா ச த⁴ம்மகதா² கம்மட்டா²னவினிமுத்தா நாம நத்தி², தஸ்மா. அனுமோத³னம் கத்வாதி ஏத்தா²பி ‘‘கம்மட்டா²னஸீஸேனேவா’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸம்பத்தபரிச்சே²தே³னேவாதி ‘‘பரிசிதோ அபரிசிதோ’’திஆதி³விபா⁴க³ம் அகத்வா ஸம்பத்தகோடியாவ. ப⁴யேதி பரசக்காதி³ப⁴யே.

கம்மஜதேஜோதி க³ஹணிம் ஸந்தா⁴யாஹ. கம்மட்டா²னவீதி²ம் நாரோஹதி கு²தா³பரிஸ்ஸமேன கிலந்தகாயத்தா ஸமாதா⁴னாபா⁴வதோ. அவஸேஸட்டா²னேதி யாகு³யா அக்³க³ஹிதட்டா²னே. போங்கா²னுபோங்க²ந்தி கம்மட்டா²னுபட்டா²னஸ்ஸ அவிச்சே²த³த³ஸ்ஸனவசனமேதம், யதா² போங்கா²னுபோங்க²பவத்தாய ஸரபடிபாடியா அவிச்சே²தோ³, ஏவமேதஸ்ஸாபீதி.

நிக்கி²த்தது⁴ரோ பா⁴வனானுயோகே³. வத்தபடிபத்தியா அபூரணேன ஸப்³ப³வத்தா²னி பி⁴ந்தி³த்வா. ‘‘காமே அவீதராகோ³ ஹோதி, காயே அவீதராகோ³, ரூபே அவீதராகோ³, யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரதி, அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதீ’’தி (தீ³. நி. 3.320; ம. நி. 1.186) ஏவம் வுத்த பஞ்சவித⁴சேதோகி²லவினிப³ந்த⁴சித்தோ. சரித்வாதி பவத்தித்வா.

அத்தகாமாதி அத்தனோ ஹிதஸுக²ம் இச்ச²ந்தா, த⁴ம்மச்ச²ந்த³வந்தோதி அத்தோ². த⁴ம்மோதி ஹி ஹிதம், தன்னிமித்தகஞ்ச ஸுக²ந்தி. அத² வா விஞ்ஞூனம் நிப்³பி³ஸேஸத்தா அத்தபா⁴வபரியாபன்னத்தா ச அத்தா நாம த⁴ம்மோ, தம் காமேந்தி இச்ச²ந்தீதி அத்தகாமா. உஸப⁴ம் நாம வீஸதி யட்டி²யோ. தாய ஸஞ்ஞாயாதி தாய பாஸாணஸஞ்ஞாய, ஏத்தகம் டா²னம் ஆக³தாதி ஜானந்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோயேவ நயோதி ‘‘அயம் பி⁴க்கூ²’’திஆதி³கோ யோ டா²னே வுத்தோ, ஸோ ஏவ நிஸஜ்ஜாயபி நயோ. பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தானம் சி²ன்னப⁴த்தபா⁴வப⁴யேனபி யோனிஸோமனஸிகாரம் பரிப்³ரூஹேதி.

ப³ஹாபதா⁴னம் பூஜேஸ்ஸாமீதி அம்ஹாகம் அத்தா²ய லோகனாதே²ன ச² வஸ்ஸானி கதம் து³க்கரசரியம் ஏவாஹம் யதா²ஸத்தி பூஜேஸ்ஸாமீதி. படிபத்திபூஜா ஹி ஸத்து²பூஜா, ந ஆமிஸபூஜா. டா²னசங்கமனமேவாதி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³இரியாபத²வஸேன வுத்தம், ந போ⁴ஜனாதி³காலேஸு அவஸ்ஸம் கத்தப்³ப³னிஸஜ்ஜாய படிக்கே²பவஸேன.

வீதி²ம் ஓதரித்வா இதோ சிதோ ச அனோலோகேத்வா பட²மமேவ வீதி²யோ ஸல்லக்கே²தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘வீதி²யோ ஸல்லக்கே²த்வா’’தி. யம் ஸந்தா⁴ய வுச்சதி ‘‘பாஸாதி³கேன அபி⁴க்கந்தேனா’’தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² சா’’திஆதி³ வுத்தம்.

பச்சேகபோ³தி⁴ம் ஸச்சி²கரோதி, யதி³ உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² இதோ பரேஸுபி. தத்த² பச்சேகபோ³தி⁴யா உபனிஸ்ஸயஸம்பதா³ கப்பானம் த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி ஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச தஜ்ஜம் புஞ்ஞஞாணஸம்ப⁴ரணம், ஸாவகபோ³தி⁴யம் அக்³க³ஸாவகானம் ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச, மஹாஸாவகானம் கப்பஸதஸஹஸ்ஸமேவ, இதரேஸம் அதீதாஸு ஜாதீஸு விவட்டஸன்னிஸ்ஸயவஸேன நிப்³ப³த்திதம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் குஸலம். பா³ஹியோ தா³ருசீரியோதி ப³ஹி விஸயே ஸஞ்ஜாதஸம்வட்³ட⁴தாய பா³ஹியோ, தா³ருசீரபரிஹரணேன தா³ருசீரியோதி ச ஸமஞ்ஞாதோ. ஸோ ஹி ஆயஸ்மா –

‘‘தஸ்மா திஹ தே, பா³ஹிய, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் ‘தி³ட்டே² தி³ட்ட²மத்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸுதே… முதே… விஞ்ஞாதே விஞ்ஞாதமத்தம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. யதோ கோ² தே, பா³ஹிய, தி³ட்டே² தி³ட்ட²மத்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸுதே… முதே… விஞ்ஞாதே விஞ்ஞாதமத்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, ததோ த்வம், பா³ஹிய, ந தேன. யதோ த்வம், பா³ஹிய, ந தேன, ததோ த்வம், பா³ஹிய, ந தத்த². யதோ த்வம், பா³ஹிய, ந தத்த², ததோ த்வம், பா³ஹிய, நேவித⁴ ந ஹுரம் ந உப⁴யமந்தரேன, ஏஸேவந்தோ து³க்க²ஸ்ஸா’’தி (உதா³. 10) – ஏத்தகாய தே³ஸனாய அரஹத்தம் ஸச்சா²காஸி.

தந்தி அஸம்முய்ஹனம். ஏவந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரேன வேதி³தப்³ப³ம். அத்தா அபி⁴க்கமதீதி இமினா அந்த⁴புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ தி³ட்டி²க்³கா³ஹவஸேன அபி⁴க்கமே ஸம்முய்ஹனம் த³ஸ்ஸேதி, அஹம் அபி⁴க்கமாமீதி பன இமினா மானக்³கா³ஹவஸேன, தது³ப⁴யம் பன தண்ஹாய வினா ந ஹோதீதி தண்ஹாக்³கா³ஹவஸேனபி ஸம்முய்ஹனம் த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதி. ‘‘ததா² அஸம்முய்ஹந்தோ’’தி வத்வா தம் அஸம்முய்ஹனம் யேன க⁴னவினிப்³போ⁴கே³ன ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபி⁴க்கமாமீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா வாயோதா⁴துயா அனுக³தா தேஜோதா⁴து உத்³த⁴ரணஸ்ஸ பச்சயோ. உத்³த⁴ரணக³திகா ஹி தேஜோதா⁴தூதி உத்³த⁴ரணே வாயோதா⁴துயா தஸ்ஸா அனுக³தபா⁴வோ, தஸ்மா இமாஸம் த்³வின்னமேத்த² ஸாமத்தி²யதோ அதி⁴மத்ததா, இதராஸஞ்ச ஓமத்ததாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகேக…பே… ப³லவதியோ’’தி ஆஹ. யஸ்மா பன தேஜோதா⁴துயா அனுக³தா வாயோதா⁴து அதிஹரணவீதிஹரணானம் பச்சயோ. திரியக³திகாய ஹி வாயோதா⁴துயா அதிஹரணவீதிஹரணேஸு ஸாதிஸயோ ப்³யாபாரோதி தேஜோதா⁴துயா தஸ்ஸா அனுக³தபா⁴வோ, தஸ்மா இமாஸம் த்³வின்னமேத்த² ஸாமத்தி²யதோ அதி⁴மத்ததா, இதராஸஞ்ச ஓமத்ததாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா² அதிஹரணவீதிஹரணேஸூ’’தி ஆஹ. ஸதிபி அனுக³மனானுக³ந்தப்³ப³தாவிஸேஸே தேஜோதா⁴து-வாயோதா⁴து-பா⁴வமத்தம் ஸந்தா⁴ய ததா²-ஸத்³த³க்³க³ஹணம். தத்த² அக்கந்தட்டா²னதோ பாத³ஸ்ஸ உக்கி²பனம் உத்³த⁴ரணம், டி²தட்டா²னம் அதிக்கமித்வா புரதோ ஹரணம் அதிஹரணம் கா²ணுஆதி³பரிஹரணத்த²ம், பதிட்டி²தபாத³க⁴ட்டனபரிஹரணத்த²ம் வா பஸ்ஸேன ஹரணம் வீதிஹரணம், யாவ பதிட்டி²தபாதோ³, தாவ ஆஹரணம் அதிஹரணம், ததோ பரம் ஹரணம் வீதிஹரணந்தி அயம் வா ஏதேஸம் விஸேஸோ.

யஸ்மா பத²வீதா⁴துயா அனுக³தா ஆபோதா⁴து வோஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ பச்சயோ. க³ருதரஸபா⁴வா ஹி ஆபோதா⁴தூதி வோஸ்ஸஜ்ஜனே பத²வீதா⁴துயா தஸ்ஸா அனுக³தபா⁴வோ, தஸ்மா தாஸம் த்³வின்னமேத்த² ஸாமத்தி²யதோ அதி⁴மத்ததா, இதராஸஞ்ச ஓமத்ததாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வோஸ்ஸஜ்ஜனே…பே… ப³லவதியோ’’தி. யஸ்மா பன ஆபோதா⁴துயா அனுக³தா பத²வீதா⁴து ஸன்னிக்கே²பனஸ்ஸ பச்சயோ, பதிட்டா²பா⁴வே விய பதிட்டா²பனேபி தஸ்ஸா ஸாதிஸயகிச்சத்தா ஆபோதா⁴துயா தஸ்ஸா அனுக³தபா⁴வோ, ததா² க⁴ட்டனகிரியாய பத²வீதா⁴துயா வஸேன ஸன்னிரும்ப⁴னஸ்ஸ ஸிஜ்ஜ²னதோ தத்தா²பி பத²வீதா⁴துயா ஆபோதா⁴துஅனுக³தபா⁴வோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ததா² ஸன்னிக்கே²பனஸன்னிரும்ப⁴னேஸூ’’தி. தத்தா²தி தஸ்மிம் அபி⁴க்கமனே, தேஸு வா வுத்தேஸு உத்³த⁴ரணாதீ³ஸு ச²ஸு கோட்டா²ஸேஸு. உத்³த⁴ரணேதி உத்³த⁴ரணக்க²ணே. ரூபாரூபத⁴ம்மாதி உத்³த⁴ரணாகாரேன பவத்தா ரூபத⁴ம்மா, தம்ஸமுட்டா²பகா அரூபத⁴ம்மா ச அதிஹரணம் ந பாபுணந்தி க²ணமத்தாவட்டா²னதோ. தத்த² தத்தே²வாதி யத்த² யத்த² உப்பன்னா, தத்த² தத்தே²வ. ந ஹி த⁴ம்மானம் தே³ஸந்தரஸங்கமனம் அத்தி². பப்³ப³ம் பப்³ப³ந்திஆதி³ உத்³த⁴ரணாதி³கோட்டா²ஸே ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தம் ஸபா⁴க³ஸந்ததிவஸேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அதிஇத்தரோ ஹி ரூபத⁴ம்மானம்பி பவத்திக்க²ணோ க³மனஸ்ஸாதா³னம் தே³வபுத்தானம் ஹேட்டு²பரியேன படிமுக²ம் தா⁴வந்தானம் ஸிரஸி பாதே³ ச ப³த்³த⁴து⁴ரதா⁴ராஸமாக³மதோபி ஸீக⁴தரோ. யதா² திலானம் ப⁴ஜ்ஜியமானானம் படபடாயனேன பே⁴தோ³ லக்கீ²யதி, ஏவம் ஸங்க²தத⁴ம்மானம் உப்பாதே³னாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘படபடாயந்தா’’தி வுத்தம். உப்பன்னா ஹி ஏகந்ததோ பி⁴ஜ்ஜந்தீதி.

ஸத்³தி⁴ம் ரூபேனாதி இத³ம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²னகரூபத⁴ம்மானம் வஸேன வுத்தம், யம் ததோ ஸத்தரஸமசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம். அஞ்ஞதா² யதி³ ரூபாரூபத⁴ம்மா ஸமானக்க²ணா ஸியும், ‘‘ரூபம் க³ருபரிணாமம் த³ந்த⁴னிரோத⁴’’ந்திஆதி³வசனேஹி (விப⁴. அட்ட². 26) விரோதோ⁴ ஸியா, ததா² ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் லஹுபரிவத்தம், யத²யித³ம் சித்த’’ந்தி ஏவமாதி³பாளியா (அ. நி. 1.48). சித்தசேதஸிகா ஹி ஸாரம்மணஸபா⁴வா யதா²ப³லம் அத்தனோ ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தமத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ ஏவ உப்பஜ்ஜந்தீதி தேஸம் தம்ஸபா⁴வனிப்ப²த்திஅனந்தரம் நிரோதோ⁴, ரூபத⁴ம்மா பன அனாரம்மணா பகாஸேதப்³பா³, ஏவம் தேஸம் பகாஸேதப்³ப³பா⁴வனிவத்தி ஸோளஸஹி சித்தேஹி ஹோதீதி தங்க²ணாயுகதா தேஸம் இச்சி²தா, லஹுவிஞ்ஞாணவிஸயஸங்க³திமத்தபச்சயதாய திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், விஸயஸங்க³திமத்ததாய ச விஞ்ஞாணஸ்ஸ லஹுபரிவத்திதா, த³ந்த⁴மஹாபூ⁴தபச்சயதாய ரூபத⁴ம்மானம் த³ந்த⁴பரிவத்திதா, நானாதா⁴துயா யதா²பூ⁴தஞாணம் கோ² பன ததா²க³தஸ்ஸேவ, தேன ச புரேஜாதபச்சயோ ரூபத⁴ம்மோவ வுத்தோ, பச்சா²ஜாதபச்சயோ ச தஸ்ஸேவாதி ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஸமானக்க²ணதா ந யுஜ்ஜதேவ, தஸ்மா வுத்தனயேனேவேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதே சித்தம்,அஞ்ஞம் சித்தம் நிருஜ்ஜ²தீதி யம் புரிமுப்பன்னம் சித்தம், தம் அஞ்ஞம், தம் பன நிருஜ்ஜ²ந்தம் அபரஸ்ஸ அனந்தராதி³பச்சயபா⁴வேனேவ நிருஜ்ஜ²தீதி ததோ லத்³த⁴பச்சயம் அஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதே சித்தம். யதி³ ஏவம் தேஸம் அந்தரோ லப்³பே⁴ய்யாதி நோதி ஆஹ ‘‘அவீசிமனுஸம்ப³ந்தோ⁴’’தி, யதா² வீசி அந்தரோ ந லப்³ப⁴தி, ததே³வேதந்தி அவிஸேஸவிது³ மஞ்ஞந்தி, ஏவம் அனு அனு ஸம்ப³ந்தோ⁴ சித்தஸந்தானோ ரூபஸந்தானோ ச நதீ³ஸோதோவ நதி³யம் உத³கப்பவாஹோ விய வத்ததி.

அபி⁴முக²ம் லோகிதம் ஆலோகிதந்தி ஆஹ ‘‘புரதோபேக்க²ன’’ந்தி. யஸ்மா யம்தி³ஸாபி⁴முகோ² க³ச்ச²தி திட்ட²தி நிஸீத³தி வா, தத³பி⁴முக²ம் பேக்க²னம் ஆலோகிதம், தஸ்மா தத³னுக³தம் விதி³ஸாலோகனம் விலோகிதந்தி ஆஹ ‘‘விலோகிதம் நாம அனுதி³ஸாபேக்க²ன’’ந்தி. ஸம்மஜ்ஜனபரிப⁴ண்டா³தி³கரணே ஓலோகிதஸ்ஸ, உல்லோகஹரணாதீ³ஸு உல்லோகிதஸ்ஸ, பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தபரிஸ்ஸயஸ்ஸ பரிவஜ்ஜனாதீ³ஸு அபலோகிதஸ்ஸ ஸியா ஸம்ப⁴வோதி ஆஹ ‘‘இமினா வா முகே²ன ஸப்³பா³னிபி தானி க³ஹிதானேவா’’தி.

காயஸக்கி²ந்தி காயேன ஸச்சி²கதவந்தம், பச்சக்க²காரினந்தி அத்தோ². ஸோ ஹி ஆயஸ்மா விபஸ்ஸனாகாலே ஏவ ‘‘யமேவாஹம் இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரதம் நிஸ்ஸாய ஸாஸனே அனபி⁴ரதிஆதி³விப்பகாரம் பத்தோ, தமேவ ஸுட்டு² நிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி உஸ்ஸாஹஜாதோ ப³லவஹிரோத்தப்போ, தத்த² ச கதாதி⁴காரத்தா இந்த்³ரியஸம்வரே உக்கம்ஸபாரமிப்பத்தோ, தேனேவ நம் ஸத்தா² ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரானம் யதி³த³ம் நந்தோ³’’தி (அ. நி. 1.235) ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி.

ஸாத்த²கதா ச ஸப்பாயதா ச ஆலோகிதவிலோகிதஸ்ஸ வேதி³தப்³பா³. தஸ்மாதி ‘‘கம்மட்டா²னாவிஜஹனஸ்ஸேவ கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞபா⁴வதோ’’தி வுத்தமேவத்த²ம் ஹேதுபா⁴வேன பச்சாமஸதி. அத்தனோ கம்மட்டா²னவஸேனேவ ஆலோகனவிலோகனம் காதப்³ப³ம், க²ந்தா⁴தி³கம்மட்டா²னா அஞ்ஞோ உபாயோ ந க³வேஸிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. ஆலோகிதாதி³ஸமஞ்ஞாபி யஸ்மா த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ பவத்திவிஸேஸோ, தஸ்மா தஸ்ஸ யாதா²வதோ ஜானனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அப்³ப⁴ந்தரே’’திஆதி³ வுத்தம்.

‘‘பட²மஜவனேபி …பே… ந ஹோதீ’’தி இத³ம் பஞ்சத்³வாரவிஞ்ஞாணவீதி²யம் ‘‘இத்தீ² புரிஸோ’’தி ரஜ்ஜனாதீ³னம் அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்த² ஹி ஆவஜ்ஜனவோட்ட²ப்³ப³னானம் அயோனிஸோ ஆவஜ்ஜனவோட்ட²ப்³ப³னவஸேன இட்டே² இத்தி²ரூபாதி³ம்ஹி லோபோ⁴, அனிட்டே² ச படிகோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, மனோத்³வாரே பன ‘‘இத்தீ² புரிஸோ’’தி ரஜ்ஜனாதி³ ஹோதி, தஸ்ஸ பஞ்சத்³வாரஜவனம் மூலம், யதா²வுத்தம் வா ஸப்³ப³ம் ப⁴வங்கா³தி³, ஏவம் மனோத்³வாரஜவனஸ்ஸ மூலவஸேன மூலபரிஞ்ஞா வுத்தா. ஆக³ந்துகதாவகாலிகதா பன பஞ்சத்³வாரஜவனஸ்ஸேவ அபுப்³ப³பா⁴வவஸேன இத்தரபா⁴வவஸேன ச வுத்தா. ஹேட்டு²பரியவஸேன பி⁴ஜ்ஜித்வா பதிதேஸூதி ஹேட்டி²மஸ்ஸ உபரிமஸ்ஸ ச அபராபரம் ப⁴ங்க³ப்பத்திமாஹ. தந்தி ஜவனம். தஸ்ஸ ந யுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆக³ந்துகோ அப்³பா⁴க³தோ. உத³யப்³ப³யபரிச்சி²ன்னோ தாவதகோ காலோ ஏதேஸந்தி தாவகாலிகானி.

ஏதம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். தத்தா²தி பஞ்சக்க²ந்த⁴வஸேன ஆலோகனவிலோகனே பஞ்ஞாயமானே தப்³பி³னிமுத்தோ கோ ஏகோ ஆலோகேதி, கோ விலோகேதி. உபனிஸ்ஸயபச்சயோதி இத³ம் ஸுத்தந்தனயேன பரியாயதோ வுத்தம். ஸஹஜாதபச்சயோதி நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம் அஞ்ஞமஞ்ஞ-ஸம்பயுத்த-அத்தி²அவிக³தாதி³பச்சயானம்பி லப்³ப⁴னதோ.

மணிஸப்போ நாம ஏகா ஸப்பஜாதீதி வத³ந்தி. லளனந்தி கம்பனந்தி வத³ந்தி, லீளாகரணம் வா லளனம்.

உண்ஹபகதிகோ பரிளாஹப³ஹுலோ. ஸீலஸ்ஸ விதூ³ஸனேன அஹிதாவஹத்தா மிச்சா²ஜீவவஸேன உப்பன்னம் அஸப்பாயம். சீவரம்பி அசேதனந்திஆதி³னா சீவரஸ்ஸ விய ‘‘காயோபி அசேதனோ’’தி காயஸ்ஸ அத்தஸுஞ்ஞதாவிபா⁴வனேன ‘‘அப்³ப⁴ந்தரே’’திஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ இதரீதரஸந்தோஸஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. சதுபஞ்சக³ண்டி²காஹதோதி ஆஹதசதுபஞ்சக³ண்டி²கோ, சதுபஞ்சக³ண்டி²காஹி வா ஹதஸோபோ⁴.

அட்ட²விதோ⁴பி அத்தோ²தி அட்ட²விதோ⁴பி பயோஜனவிஸேஸோ. பத²வீஸந்தா⁴ரகஜலஸ்ஸ தம்ஸந்தா⁴ரகவாயுனா விய பரிபு⁴த்தஸ்ஸ ஆஹாரஸ்ஸ வாயோதா⁴துனாவ ஆஸயே அவட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘வாயோதா⁴துவஸேனேவ திட்ட²தீ’’தி. அதிஹரதீதி யாவ முகா² அபி⁴ஹரதி. வீதிஹரதீதி ததோ யாவ குச்சி², தாவ ஹரதி. அதிஹரதீதி வா முக²த்³வாரம் அதிக்காமேந்தோ ஹரதி. வீதிஹரதீதி குச்சி²க³தம் பஸ்ஸதோ ஹரதி. பரிவத்தேதீதி அபராபரம் சாரேதி. ஏத்த² ச ஆஹாரஸ்ஸ தா⁴ரணபரிவத்தனஸம்சுண்ணனவிஸோஸனானி பத²வீதா⁴துஸஹிதா ஏவ வாயோதா⁴து கரோதி, ந கேவலாதி தானி பத²வீதா⁴துயாபி கிச்சபா⁴வேன வுத்தானி. அல்லத்தஞ்ச அனுபாலேதீதி வாயுஆதீ³ஹி அதிஸோஸனம் யதா² ந ஹோதி, ததா² அனுபாலேதி அல்லஆதீ³ஹி அதிஸோஸனம் யதா² ந ஹோதி, ததா² அனுபாலேதி அல்லபா⁴வம். தேஜோதா⁴தூதி க³ஹணீஸங்கா²தா தேஜோதா⁴து. ஸா ஹி அந்தோ பவிட்ட²ம் ஆஹாரம் பரிபாசேதி. அஞ்ஜஸோ ஹோதீதி ஆஹாரஸ்ஸ பவேஸனாதீ³னம் மக்³கோ³ ஹோதி. ஆபு⁴ஜதீதி பரியேஸனஜ்ஜோ²ஹரணஜிண்ணாஜிண்ணதாதி³ம் ஆவஜ்ஜேதி, விஜானாதீதி அத்தோ². தம்தம்விஜானனனிப்பா²த³கோயேவ ஹி பயோகோ³ ‘‘ஸம்மாபயோகோ³’’தி வுத்தோ. யேன ஹி பயோகே³ன பரியேஸனாதி³ நிப்ப²ஜ்ஜதி, ஸோ தப்³பி³ஸயவிஜானனம்பி நிப்பா²தே³தி நாம தத³வினாபா⁴வதோ. அத² வா ஸம்மாபயோக³ம் ஸம்மாபடிபத்திம் அன்வாய ஆக³ம்ம ஆபு⁴ஜதி ஸமன்னாஹரதி. ஆபோ⁴க³புப்³ப³கோ ஹி ஸப்³போ³பி விஞ்ஞாணப்³யாபாரோதி ததா² வுத்தம்.

க³மனதோதி பி⁴க்கா²சாரவஸேன கோ³சரகா³மம் உத்³தி³ஸ்ஸ க³மனதோ. பரியேஸனதோதி கோ³சரகா³மே பி⁴க்க²த்த²ம் ஆஹிண்ட³னதோ. பரிபோ⁴க³தோதி ஆஹாரஸ்ஸ பரிபு⁴ஞ்ஜனதோ. ஆஸயதோதி பித்தாதி³ஆஸயதோ. ஆஸயதி ஏத்த² ஏகஜ்ஜ²ம் பவத்தமானோபி கம்மப³லவத்தி²தோ ஹுத்வா மரியாத³வஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸங்கரதோ ஸயதி திட்ட²தி பவத்ததீதி ஆஸயோ, ஆமாஸயஸ்ஸ உபரி திட்ட²னகோ பித்தாதி³கோ. மரியாத³த்தோ² ஹி அயமாகாரோ. நிதே⁴தி யதா²பு⁴த்தோ ஆஹாரோ நிசிதோ ஹுத்வா திட்ட²தி ஏத்தா²தி நிதா⁴னம், ஆமாஸயோ. ததோ நிதா⁴னதோ. அபரிபக்கதோதி க³ஹணீஸங்கா²தேன கம்மஜதேஜேன அவிபக்கதோ. பரிபக்கதோதி யதா²பு⁴த்தஸ்ஸ ஆஹாரஸ்ஸ விபக்கபா⁴வதோ. ப²லதோதி நிப்ப²த்திதோ. நிஸ்ஸந்த³தோதி இதோ சிதோ ச விஸ்ஸந்த³னதோ. ஸம்மக்க²னதோதி ஸப்³ப³ஸோ மக்க²னதோ. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாய (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.294) க³ஹேதப்³போ³.

அஞ்ஞே ச ரோகா³ கண்ணஸூலப⁴க³ந்த³ராத³யோ. அட்டா²னேதி மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹிதே அயுத்தே டா²னே கே²த்ததே³வாயதனாதி³கே. நிஸ்ஸட்ட²த்தா நேவ அத்தனோ கஸ்ஸசி அனிஸ்ஸஜ்ஜிதத்தா ஜிகு³ச்ச²னீயத்தா ச ந பரஸ்ஸ. உத³கதும்ப³தோதி வேளுனாளிஆதி³உத³கபா⁴ஜனதோ. தந்தி ச²ட்³டி³தஉத³கம்.

அத்³தா⁴னஇரியாபதா² சிரப்பவத்திகா தீ³க⁴காலிகா இரியாபதா². மஜ்ஜி²மா பி⁴க்கா²சரணாதி³வஸேன பவத்தா. சுண்ணிகஇரியாபதா² விஹாரே அஞ்ஞத்தா²பி இதோ சிதோ ச பரிவத்தனாதி³வஸேன பவத்தாதி வத³ந்தி. ‘‘க³தேதி க³மனே’’தி புப்³பே³ அபி⁴க்கமபடிக்கமக்³க³ஹணேன க³மனேனபி புரதோ பச்ச²தோ ச காயஸ்ஸ அதிஹரணம் வுத்தந்தி இத⁴ க³மனமேவ க³ஹிதந்தி கேசி.

யஸ்மா மஹாஸீவத்தே²ரவாதே³ அனந்தரே அனந்தரே இரியாபதே² பவத்தரூபாரூபத⁴ம்மானம் தத்த² தத்தே²வ நிரோத⁴த³ஸ்ஸனவஸேன ஸம்பஜானகாரிதா க³ஹிதா, இத³ஞ்சேத்த² ஸம்பஜஞ்ஞவிபஸ்ஸனாசாரவஸேன ஆக³தம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தயித³ம் மஹாஸீவத்தே²ரேன வுத்தம் அஸம்மோஹது⁴ரம் இமஸ்மிம் ஸதிபட்டா²னபு⁴த்தே அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. ஸாமஞ்ஞப²லே (தீ³. நி. 1.214; தீ³. நி. அட்ட². 1.214; தீ³. நி. டீ. 1.214) பன ஸப்³ப³ம்பி சதுப்³பி³த⁴ம் ஸம்பஜஞ்ஞம் லப்³ப⁴தி யாவதே³வ ஸாமஞ்ஞப²லவிஸேஸத³ஸ்ஸனபரத்தா தஸ்ஸா தே³ஸனாய. ஸதிஸம்பயுத்தஸ்ஸேவாதி இத³ம் யதா² ஸம்பஜஞ்ஞகிச்சஸ்ஸ பதா⁴னதா, ஏவம் ஸதிகிச்சஸ்ஸாபீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம், ந ஸதியா ஸப்³பா⁴வமத்தத³ஸ்ஸனத்த²ம். ந ஹி கதா³சி ஸதிரஹிதா ஞாணப்பவத்தி அத்தி². ஏதானி பதா³னீதி ஸம்பஜஞ்ஞபதா³னி. விப⁴த்தானேவாதி விஸும் விப⁴த்தானேவ. இமினாபி ஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸ விய ஸதியாபி பதா⁴னதம்யேவ விபா⁴வேதி.

அபரோ நயோ – ஏகோ பி⁴க்கு² க³ச்ச²ந்தோ அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ அஞ்ஞம் விதக்கேந்தோ க³ச்ச²தி, ஏகோ கம்மட்டா²னம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ க³ச்ச²தி, ததா² ஏகோ திட்ட²ந்தோ நிஸீத³ந்தோ ஸயந்தோ அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ அஞ்ஞம் விதக்கேந்தோ ஸயதி, ஏகோ கம்மட்டா²னம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ ஸயதி, ஏத்த²கேன பன ந பாகடம் ஹோதீதி சங்கமனேன தீ³பேந்தி. யோ ஹி பி⁴க்கு² சங்கமனம் ஓதரித்வா சங்கமனகோடியம் டி²தோ பரிக்³க³ண்ஹாதி ‘‘பாசீனசங்கமனகோடியம் பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா பச்சி²மசங்கமனகோடிம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, பச்சி²மசங்கமனகோடியம் பவத்தாபி பாசீனசங்கமனகோடிம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா³, சங்கமனமஜ்ஜே² பவத்தா உபோ⁴ கோடியோ அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, சங்கமே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா டா²னம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, டா²னே பவத்தா நிஸஜ்ஜம், நிஸஜ்ஜாய பவத்தா ஸயனம் அப்பத்வா ஏத்தே²வனிருத்³தா⁴’’தி, ஏவம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ பரிக்³க³ண்ஹந்தோயேவ சித்தம் ப⁴வங்க³ம் ஓதாரேதி, உட்ட²ஹந்தோ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வாவ உட்ட²ஹதி, அயம் பி⁴க்கு² க³தாதீ³ஸு ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி, ஏவம்பி ஸுத்தே கம்மட்டா²னம் அவிபூ⁴தம் ஹோதி, தஸ்மா யோ பி⁴க்கு² யாவ ஸக்கோதி, தாவ சங்கமித்வா ட²த்வா நிஸீதி³த்வா ஸயமானோ ஏவம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஸயதி ‘‘காயோ அசேதனோ, மஞ்சோ அசேதனோ, காயோ ந ஜானாதி ‘‘அஹம் மஞ்சே ஸயிதோ’தி, மஞ்சோ ந ஜானாதி ‘‘மயி காயோ ஸயிதோ’’தி, அசேதனோ காயோ அசேதனே மஞ்சே ஸயிதோ’’தி, ஏவம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோயேவ சித்தம் ப⁴வங்க³ம் ஓதாரேதி, பபு³ஜ்ஜ²ந்தோ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வாவ பபு³ஜ்ஜ²தி, அயம் ஸுத்தே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதீதி.

காயாதி³கிரியானிப்³ப³த்தனேன தம்மயத்தா ஆவஜ்ஜனகிரியாஸமுட்டி²தத்தா ச ஜவனம், ஸப்³ப³ம்பி வா ச²த்³வாரப்பவத்தம் கிரியாமயபவத்தம் நாம, தஸ்மிம் ஸதி ஜாக³ரிதம் நாம ஹோதீதி பரிக்³க³ண்ஹந்தோ ஜாக³ரிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம. அபிச ரத்திந்தி³வம் ச² கோட்டா²ஸே கத்வா பஞ்ச கோட்டா²ஸே ஜக்³க³ந்தோபி ஜாக³ரிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி. விமுத்தாயதனஸீஸேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோபி பா³த்திம்ஸதிரச்சா²னகத²ம் பஹாய த³ஸகதா²வத்து²னிஸ்ஸிதம் ஸப்பாயகத²ம் கதே²ந்தோபி பா⁴ஸிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம. அட்ட²திம்ஸாய ஆரம்மணேஸு சித்தருசியம் மனஸிகாரம் பவத்தேந்தோபி து³தியம் ஜா²னம் ஸமாபன்னோபி துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ நாம. து³தியஞ்ஹி ஜா²னம் வசீஸங்கா²ரவிரஹதோ விஸேஸதோ துண்ஹீபா⁴வோ நாம. ரூபத⁴ம்மஸ்ஸேவ பவத்திஆகாரவிஸேஸா அபி⁴க்கமாத³யோதி வுத்தம் ‘‘ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸேவ ஸமுத³யோ ச வயோ ச நீஹரிதப்³போ³’’தி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

சதுஸம்பஜஞ்ஞபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

படிகூலமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா

110. படிகூலமனஸிகாரவஸேனாதி (தீ³. நி. டீ. 2.377) ஜிகு³ச்ச²னீயதாய. படிகூலமேவ படிகூலம் யோ படிகூலஸபா⁴வோ படிகூலாகாரோ, தஸ்ஸ மனஸிகரணவஸேன. அந்தரேனபி ஹி பா⁴வவாசினம் ஸத்³த³ம் பா⁴வத்தோ² விஞ்ஞாயதி யதா² ‘‘படஸ்ஸ ஸுக்க’’ந்தி. யஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.182-183) வுத்தம், தஸ்மா தத்த² தம்ஸம்வண்ணனாயஞ்ச வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். வத்தா²தீ³ஹி பஸிப்³ப³காகாரேன ப³ந்தி⁴த்வா கதம் ஆவடனம் புதோளி. விபூ⁴தாகாரோதி பண்ணத்திம் ஸமதிக்கமித்வா அஸுப⁴பா⁴வஸ்ஸ உபட்டி²தாகாரோ. இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஆகாரத்த²தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவ’’ந்தி வத்வா தம் காரணம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கேஸாதி³பரிக்³க³ஹணேனா’’தி ஆஹ.

படிகூலமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா

111. தா⁴துமனஸிகாரவஸேனாதி பத²வீதா⁴துஆதி³கா சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ ஆரப்³ப⁴ பவத்தபா⁴வனாமனஸிகாரவஸேன, சதுதா⁴துவவத்தா²னவஸேனாதி அத்தோ². தா⁴துமனஸிகாரோ தா⁴துகம்மட்டா²னம் சதுதா⁴துவவத்தா²னந்தி ஹி அத்த²தோ ஏகம். கோ³கா⁴தகோதி ஜீவிகத்தா²ய கு³ன்னம் கா⁴தகோ. அந்தேவாஸிகோதி கம்மகரணவஸேன தஸ்ஸ ஸமீபவாஸீ. டி²த-ஸத்³தோ³ ‘‘டி²தோ வா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.263; அ. நி. 5.28) டா²னஸங்கா²தஇரியாபத²ஸமங்கி³தாய, டா²-ஸத்³த³ஸ்ஸ வா க³திவினிவத்திஅத்த²தாய அஞ்ஞத்த² ட²பேத்வா க³மனம் ஸேஸஇரியாபத²ஸமங்கி³தாய போ³த⁴கோ, இத⁴ பன யதா² ததா² ரூபகாயஸ்ஸ பவத்திஆகாரபோ³த⁴கோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘சதுன்னம் இரியாபதா²னம் யேன கேனசி ஆகாரேன டி²தத்தா யதா²டி²த’’ந்தி. தத்த² ஆகாரேனாதி டா²னாதி³னா ரூபகாயஸ்ஸ பவத்திஆகாரேன. டா²னாத³யோ ஹி இரியாபத²ஸங்கா²தாய காயிககிரியாய பதோ² பவத்திமக்³கோ³தி ‘‘இரியாபதோ²’’தி வுச்சந்தி. யதா²டி²தந்தி யதா²பவத்தம். யதா²வுத்தட்டா²னமேவேத்த² ‘‘பணிதா⁴ன’’ந்தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘யதா²டி²தத்தா ச யதா²பணிஹித’’ந்தி. டி²தந்தி வா காயஸ்ஸ டா²னஸங்கா²தஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனம். பணிஹிதந்தி தத³ஞ்ஞஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனம். டி²தந்தி வா காயஸங்கா²தானம் ரூபத⁴ம்மானம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் க²ணே ஸகிச்சவஸேன அவட்டா²னபரிதீ³பனம். பணிஹிதந்தி பச்சயகிச்சவஸேன தேஹி தேஹி பச்சயேஹி பகாரதோ நிஹிதம் பணிஹிதந்தி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பச்சவேக்க²தீதி பதி பதி அவேக்க²தி, ஞாணசக்கு²னா வினிப்³பு⁴ஜித்வா விஸும் விஸும் பஸ்ஸதி.

இதா³னி வுத்தமேவத்த²ம் பா⁴வத்த²விபா⁴வனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² கோ³கா⁴தகஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² போஸேந்தஸ்ஸாதி மம்ஸூபசயபரிப்³ரூஹனாய குண்ட³கப⁴த்தகப்பாஸட்டி²ஆதீ³ஹி ஸம்வட்³டே⁴ந்தஸ்ஸ. வதி⁴தம் மதந்தி ஹிம்ஸிதம் ஹுத்வா மதம். மதந்தி ச மதமத்தம். தேனேவாஹ ‘‘தாவதே³வா’’தி. கா³வீதி ஸஞ்ஞா ந அந்தரதா⁴யதி யானி அங்க³பச்சங்கா³னி யதா²ஸன்னிவிட்டா²னி உபாதா³ய கா³வீஸமஞ்ஞா மதமத்தாயபி கா³வியா, தேஸம் தம்ஸன்னிவேஸஸ்ஸ அவினட்ட²த்தா. விலீயந்தி பி⁴ஜ்ஜந்தி விபு⁴ஜ்ஜந்தீதி பீ³லா பா⁴கா³ வ-காரஸ்ஸ ப³-காரம், இ-காரஸ்ஸ ஈ-காரம் கத்வா. பீ³லஸோதி பீ³லம் பீ³லம் கத்வா. விப⁴ஜித்வாதி அட்டி²ஸங்கா⁴டதோ மம்ஸம் விவேசேத்வா, ததோ வா விவேசிதமம்ஸம் பா⁴க³ஸோ கத்வா. தேனேவாஹ ‘‘மம்ஸஸஞ்ஞா பவத்ததீ’’தி. பப்³ப³ஜிதஸ்ஸபி அபரிக்³க³ஹிதகம்மட்டா²னஸ்ஸ. க⁴னவினிப்³போ⁴க³ந்தி ஸந்ததிஸமூஹகிச்சக⁴னானம் வினிப்³பு⁴ஜனம் விவேசனம். தா⁴துஸோ பச்சவேக்க²தோதி க⁴னவினிப்³போ⁴க³கரணேன தா⁴தும் தா⁴தும் பத²வீஆதி³தா⁴தும் விஸும் விஸும் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ. ஸத்தஸஞ்ஞாதி அத்தானுதி³ட்டி²வஸேன பவத்தா ஸஞ்ஞாதி வத³ந்தி, வோஹாரவஸேன பவத்தஸத்தஸஞ்ஞாயபி ததா³ அந்தரதா⁴னம் யுத்தமேவ யாதா²வதோ க⁴னவினிப்³போ⁴க³ஸ்ஸ ஸம்பாத³னதோ. ஏவஞ்ஹி ஸதி யதா²வுத்தஓபம்மத்தே²ன உபமேய்யத்தோ² அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி. தேனேவாஹ ‘‘தா⁴துவஸேனேவ சித்தம் ஸந்திட்ட²தீ’’தி. த³க்கோ²தி சே²கோ தம்தம்ஸமஞ்ஞாய குஸலோ, யதா²ஜாதே ஸூனஸ்மிம் நங்கு³ட்ட²கு²ரவிஸாணாதி³வந்தே அட்டி²மம்ஸாதி³அவயவஸமுதா³யே அவிப⁴த்தே கா³வீஸமஞ்ஞா, ந விப⁴த்தே, விப⁴த்தே பன அட்டிம்மம்ஸாதி³அவயவஸமஞ்ஞாதி ஜானனகோ. சதுமஹாபதோ² விய சதுஇரியாபதோ²தி கா³வியா டி²தசதுமஹாபதோ² விய காயஸ்ஸ பவத்திமக்³க³பூ⁴தோ சதுப்³பி³தோ⁴ இரியாபதோ². யஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.306) வித்தா²ரிதா, தஸ்மா தத்த² தம்ஸம்வண்ணனாயஞ்ச (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.306) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

நவஸிவதி²கபப்³ப³வண்ணனா

112. ஸிவதி²காய அபவித்³த⁴உத்³து⁴மாதகாதி³படிஸம்யுத்தானம் ஓதி⁴ஸோ பவத்தானம் கதா²னம் தத³பி⁴தே⁴ய்யானஞ்ச உத்³து⁴மாதகாதி³அஸுப⁴பா⁴கா³னம் ஸிவதி²கபப்³பா³னீதி ஸங்கீ³திகாரேஹி க³ஹிதஸமஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘ஸிவதி²கபப்³பே³ஹி விப⁴ஜிது’’ந்தி. உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னாதி ஜீவிதக்க²யதோ உபரி மரணதோ பரம். ஸமுக்³க³தேனாதி உட்டி²தேன. உத்³து⁴மாதத்தாதி உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் து⁴மாதத்தா ஸூனத்தா. ஸேதரத்தேஹி விபரிபி⁴ன்னம் விமிஸ்ஸிதம் நீலம் வினீலம், புரிமவண்ணவிபரிணாமபூ⁴தம் வா நீலம்வினீலம், வினீலமேவ வினீலகந்தி க-காரேன பத³வட்³ட⁴னமாஹ அனத்த²ந்தரதோ யதா² ‘‘பீதகம் லோஹிதக’’ந்தி (த⁴. ஸ. 616). படிகூலகத்தாதி ஜிகு³ச்ச²னீயத்தா. குச்சி²தம் வினீலம் வினீலகந்தி குச்ச²னத்தோ² வா அயம் க-காரோதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் யதா² ‘‘பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தீ’’தி (தீ³. நி. 3.316; அ. நி. 5.213; மஹாவ. 285). பரிபி⁴ன்னட்டா²னேஹி காககங்காதீ³ஹி. விஸ்ஸந்த³மானம் புப்³ப³ந்தி விஸ்ஸவந்தம் புப்³ப³ம், தஹம் தஹம் பக்³க⁴ரந்தபுப்³ப³ந்தி அத்தோ². ததா²பா⁴வந்தி விஸ்ஸந்த³மானபுப்³ப³பா⁴வம்.

ஸோ பி⁴க்கூ²தி யோ ‘‘பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³த’’ந்தி வுத்தோ, ஸோ பி⁴க்கு². உபஸம்ஹரதி ஸதி³ஸதம். அயம்பி கோ²திஆதி³ உபஸம்ஹரணாகாரத³ஸ்ஸனம். ஆயூதி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம், அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் பனேத்த² விஞ்ஞாணக³திகமேவ. உஸ்மாதி கம்மஜதேஜோ. ஏவம்பூதிகஸபா⁴வோதி ஏவம் அதிவிய பூதிகஸபா⁴வோ, ந ஆயுஆதீ³னம் அவிக³மே விய மத்தஸோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதி³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம்பா⁴வீதி ஆஹ ‘‘ஏவம்உத்³து⁴மாதாதி³பே⁴தோ³ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

லுஞ்சித்வா லுஞ்சித்வாதி உப்பாடேத்வா உப்பாடேத்வா. ஸேஸாவஸேஸமம்ஸலோஹிதயுத்தந்தி ஸப்³ப³ஸோ அகா²தி³தத்தா தஹம் தஹம் ஸேஸேன அப்பாவஸேஸேன மம்ஸலோஹிதேன யுத்தம். அஞ்ஞேன ஹத்த²ட்டி²கந்தி அவிஸேஸேன ஹத்த²ட்டி²கானம் விப்பகிண்ணதா ஜோதிதாதி அனவஸேஸதோ தேஸம் விப்பகிண்ணதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதுஸட்டி²பே⁴த³ம்பீ’’திஆதி³மாஹ. தேரோவஸ்ஸிகானீதி திரோவஸ்ஸம் க³தானி. தானி பன ஸம்வச்ச²ரம் வீதிவத்தானி ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘அதிக்கந்தஸம்வச்ச²ரானீ’’தி. புராணதாய க⁴னபா⁴வவிக³மேன விசுண்ணதா இத⁴ பூதிபா⁴வோதி ஸோ யதா² ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அப்³போ⁴காஸே’’திஆதி³மாஹ. க²ஜ்ஜமானதாதி³வஸேன து³தியஸிவதி²கபப்³பா³தீ³னம் வவத்தி²தத்தா² வுத்தம் ‘‘க²ஜ்ஜமானாதீ³னம் வஸேன யோஜனா காதப்³பா³’’தி.

நவஸிவதி²கபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

இமானேவ த்³வேதி அவதா⁴ரணேன அப்பனாகம்மட்டா²னம் தத்த² நியமேதி அஞ்ஞபப்³பே³ஸு தத³பா⁴வதோ. யதோ ஹி ஏவ-காரோ, ததோ அஞ்ஞத்த² நியமேதி, தேன பப்³ப³த்³வயஸ்ஸ விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னதாபி அப்படிஸித்³தா⁴தி த³ட்ட²ப்³பா³ அனிச்சாதி³த³ஸ்ஸனதோ. ஸங்கா²ரேஸு ஆதீ³னவவிபா⁴வனானி ஸிவதி²கபப்³பா³னீதி ஆஹ ‘‘ஸிவதி²கானம் ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தத்தா’’தி. இரியாபத²பப்³பா³தீ³னம் அனப்பனாவஹதா பாகடா ஏவாதி ‘‘ஸேஸானி த்³வாத³ஸாபீ’’தி வுத்தம். யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

காயானுபஸ்ஸனாவண்ணனா நிட்டி²தா.

வேத³னானுபஸ்ஸனாவண்ணனா

113. ஸுக²ம் வேத³னந்தி ஏத்த² ஸுக²யதீதி ஸுகா², ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே காயஞ்ச லத்³த⁴ஸ்ஸாதே³ கரோதீதி அத்தோ². ஸுட்டு² வா கா²த³தி, க²னதி வா காயிகம் சேதஸிகஞ்ச ஆபா³த⁴ந்தி ஸுகா². ஸுகரம் ஓகாஸதா³னம் ஏதிஸ்ஸாதி ஸுகா²தி அபரே. வேத³யதி ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வதீதி வேத³னா. வேத³யமானோதி அனுப⁴வமானோ. காமந்திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் இரியாபத²பப்³பே³ வுத்தமேவ. ஸம்பஜானஸ்ஸ வேதி³யனம் ஸம்பஜானவேதி³யனம்.

‘‘வோஹாரமத்தம் ஹோதீ’’தி ஏதேன ‘‘ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’’தி இத³ம் வோஹாரமத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. வத்து²ஆரம்மணாதி ரூபாதி³ஆரம்மணா. ரூபாதி³ஆரம்மணஞ்ஹி வேத³னாய பவத்திட்டா²னதாய ‘‘வத்தூ²’’தி அதி⁴ப்பேதம். அஸ்ஸாதி ப⁴வேய்ய. த⁴ம்மவினிமுத்தஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ கத்து அபா⁴வதோ த⁴ம்மஸ்ஸேவ கத்துபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வேத³னாவ வேத³யதீ’’தி ஆஹ. நித்து²னந்தோதி. ப³லவதோ வேத³னாவேக³ஸ்ஸ நிரோத⁴னே ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ அவஸரதா³னவஸேன நித்து²னந்தோ. வீரியஸமதம் யோஜேத்வாதி அதி⁴வாஸனவீரியஸ்ஸ அதி⁴மத்தத்தா தஸ்ஸ ஹாபனவஸேன ஸமாதி⁴னா ஸமரஸதாபாத³னேன வீரியஸமதம் யோஜேத்வா. ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹீதி லோகுத்தரபடிஸம்பி⁴தா³ஹி ஸஹ. லோகியானம்பி வா ஸதி உப்பத்திகாலே தத்த² ஸமத்த²தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹீ’’தி. ஸமஸீஸீதி வாரஸமஸீஸீ ஹுத்வா, பச்சவேக்க²ணவாரஸ்ஸ அனந்தரவாரே பரினிப்³பா³யீதி அத்தோ².

யதா² ச ஸுக²ம், ஏவம் து³க்க²ந்தி யதா² ‘‘ஸுக²ம் வேத³யதீ’’திஆதி³னா ஸம்பஜானவேதி³யனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஏவம் து³க்க²ம்பி. தத்த² து³க்க²யதீதி து³க்கா², ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே காயஞ்ச பீளேதி விபா³த⁴தீதி அத்தோ². து³ட்டு²ம் வா கா²த³தி, க²னதி வா காயிகம் சேதஸிகஞ்ச ஸாதந்தி து³க்கா². து³க்கரம் ஓகாஸதா³னம் ஏதிஸ்ஸாதி து³க்கா²தி அபரே. அரூபகம்மட்டா²னந்தி அரூபபரிக்³க³ஹம், அரூபத⁴ம்மமுகே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸந்தி அத்தோ². ரூபகம்மட்டா²னேன பன ஸமதா²பி⁴னிவேஸோபி ஸங்க³ய்ஹதி, விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸோ பன இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ. ‘‘ரூபபரிக்³க³ஹோ அரூபபரிக்³க³ஹோதிபி ஏததே³வ வுச்சதீ’’தி. சதுதா⁴துவவத்தா²னம் கதே²ஸீதி ஏத்தா²பி ‘‘யேபு⁴ய்யேனா’’தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தது³ப⁴யந்தி சதுதா⁴துவவத்தா²னஸ்ஸ ஸங்கே²பவித்தா²ரத்³வயமாஹ. ஸங்கே²பமனஸிகாரவஸேன மஹாஸதிபட்டா²னே, வித்தா²ரமனஸிகாரவஸேன ராஹுலோவாத³- (ம. நி. 2.115-117) தா⁴துவிப⁴ங்கா³தீ³ஸு (விப⁴. 174-175).

யேபு⁴ய்யக்³க³ஹணேன தத³ஞ்ஞத⁴ம்மவஸேனபி அரூபகம்மட்டா²னகதா²ய அத்தி²தா தீ³பிதாதி தம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘திவிதோ⁴ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அபி⁴னிவேஸோதி அனுப்பவேஸோ, ஆரம்போ⁴தி அத்தோ². ஆரம்பே⁴ ஏவ ஹி அயம் விபா⁴கோ³, ஸம்மஸனம் பன அனவஸேஸதோவ த⁴ம்மே பரிக்³க³ஹேத்வா வத்ததி. பரிக்³க³ஹிதே ரூபகம்மட்டா²னேதி இத³ம் ரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அரூபமுகே²ன பன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸோ யேபூ⁴ய்யேன ஸமத²யானிகஸ்ஸ இச்சி²தப்³போ³, ஸோ ச பட²மம் ஜா²னங்கா³னி பரிக்³க³ஹேத்வா ததோ பரம் ஸேஸத⁴ம்மே பரிக்³க³ண்ஹாதி. பட²மாபி⁴னிபாதோதி ஸப்³பே³ சேதஸிகா சித்தாயத்தா சித்தகிரியபா⁴வேன வுச்சந்தீதி ப²ஸ்ஸோ சித்தஸ்ஸ பட²மாபி⁴னிபாதோ வுத்தோ, உப்பன்னப²ஸ்ஸோ புக்³க³லோ, சித்தசேதஸிகராஸி வா ஆரம்மணேன பு²ட்டோ² ப²ஸ்ஸஸஹஜாதாய வேத³னாய தம்ஸமகாலமேவ வேதே³தி, ப²ஸ்ஸோ பன ஓபா⁴ஸஸ்ஸ விய பதீ³போ வேத³னாதீ³னம் பச்சயவிஸேஸோ ஹோதீதி புரிமகாலோ விய வுச்சதி, யா தஸ்ஸ ஆரம்மணாபி⁴னிரோபனலக்க²ணதா வுச்சதி. பு²ஸந்தோதி ஆரம்மணஸ்ஸ பு²ஸனாகாரேன. அயஞ்ஹி அரூபத⁴ம்மதா ஏகதே³ஸேன அனல்லீயமானோபி ரூபம் விய சக்கு², ஸத்³தோ³ விய ச ஸோதம் சித்தம் ஆரம்மணஞ்ச பு²ஸந்தோ விய ஸங்க⁴ட்டேந்தோ விய ச பவத்ததி. ததா²ஹேஸ ‘‘ஸங்க⁴ட்டனரஸோ’’தி வுச்சதி.

ஆரம்மணம் அனுப⁴வந்தீதி இஸ்ஸரவதாய விஸவிதாய ஸாமிபா⁴வேன ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வந்தீ. ப²ஸ்ஸாதீ³னஞ்ஹி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் ஆரம்மணே ஏகதே³ஸேனேவ பவத்தி பு²ஸனாதி³மத்தபா⁴வதோ, வேத³னாய பன இட்டா²காரஸம்போ⁴கா³தி³வஸேன பவத்தனதோ ஆரம்மணே நிப்பதே³ஸதோ பவத்தி. பு²ஸனாதி³பா⁴வேன ஹி ஆரம்மணக்³க³ஹணம் ஏகதே³ஸானுப⁴வனம், வேத³யிதாபா⁴வேன க³ஹணம் யதா²காமம் ஸப்³பா³னுப⁴வனம் ஏவஸபா⁴வானேவ தானி க³ஹணானீதி ந வேத³னாய விய ப²ஸ்ஸாதீ³னம்பி யதா²ஸகம் கிச்சகரணேன ஸாமிபா⁴வானுப⁴வனம் சோதே³தப்³ப³ம். விஜானந்தந்தி பரிச்சி²ந்த³னவஸேன விஸேஸதோ ஜானந்தம். விஞ்ஞாணஞ்ஹி மினிதப்³ப³வத்து²ம் நாளியா மினந்தோ புரிஸோ விய ஆரம்மணம் பரிச்சி²ஜ்ஜ விபா⁴வேந்தம் பவத்ததி, ந ஸஞ்ஞா விய ஸஞ்ஜானனமத்தம் ஹுத்வா. ததா² ஹி அனேன கதா³சி லக்க²ணத்தயவிபா⁴வனாபி ஹோதி. இமேஸம் பன ப²ஸ்ஸாதீ³னம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ பாகடபா⁴வோ பச்சயவிஸேஸஸித்³த⁴ஸ்ஸ புப்³பா³போ⁴க³ஸ்ஸ வஸேன வேதி³தப்³பா³.

ஏவம் தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ பாகடபா⁴வேபி ‘‘ஸப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஞ்ஞேய்ய’’ந்தி (ஸம். நி. 4.46; படி. ம. 1.3) ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஜான’’ந்தி (ஸம். நி. 4.26) ச ஏவமாதி³வசனதோ ஸப்³பே³ ஸம்மஸனுபகா³ த⁴ம்மா பரிக்³க³ஹேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² யஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ப²ஸ்ஸபஞ்சமகேயேவாதி அவதா⁴ரணம் தத³ந்தோக³த⁴த்தா தக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதத்தா சதுன்னம் அரூபக்க²ந்தா⁴னம். ப²ஸ்ஸபஞ்சமகக்³க³ஹணஞ்ஹி தஸ்ஸ ஸப்³ப³சித்துப்பாத³ஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ, தத்த² ச ப²ஸ்ஸசேதனாக்³க³ஹணேன ஸப்³ப³ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴த⁴ம்மஸங்க³ஹோ சேதனாபதா⁴னத்தா தேஸம். ததா² ஹி ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 12) ‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா சேதனா’’திஆதி³னா சேதனாவ விப⁴த்தா, இதரே பன க²ந்தா⁴ ஸரூபேனேவ க³ஹிதா.

வத்து²ம் நிஸ்ஸிதாதி ஏத்த² வத்து²-ஸத்³தோ³ கரஜகாயவிஸயோதி கத²மித³ம் விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘யம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்திஆதி³. கத்த² பன வுத்தம்? ஸாமஞ்ஞப²லே. ஸோதி கரஜகாயோ. பஞ்சக்க²ந்த⁴வினிமுத்தம் நாமரூபம் நத்தீ²தி இத³ம் அதி⁴காரவஸேன வுத்தம். அஞ்ஞதா² ஹி க²ந்த⁴வினிமுத்தம்பி நாமம் அத்தே²வாதி. அவிஜ்ஜாதி³ஹேதுகாதி அவிஜ்ஜாதண்ஹுபாதா³னாதி³ஹேதுகா. விபஸ்ஸனாபடிபாடியா…பே… விசரதீதி இமினா ப³லவவிபஸ்ஸனம் வத்வா புன தஸ்ஸ உஸ்ஸுக்காபனம் விஸேஸாதி⁴க³மனஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோ’’திஆதி³மாஹ.

இதா⁴தி இமிஸ்ஸம் து³தியஸதிபட்டா²னதே³ஸனாயம், தஸ்ஸா பன வேத³னானுபஸ்ஸனாவஸேன கதே²தப்³ப³த்தா ப⁴க³வா வேத³னாவஸேன கதே²ஸி. யதா²வுத்தேஸு ச தீஸு கம்மட்டா²னாபி⁴னிவேஸேஸு வேத³னாவஸேன கம்மட்டா²னாபி⁴னிவேஸோ ஸுகரோ வேத³னானம் விபூ⁴தபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப²ஸ்ஸவஸேன ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ந பாகடம் ஹோதீதி இத³ம் தாதி³ஸே புக்³க³லே ஸந்தா⁴ய வுத்தம், யேஸம் ஆதி³தோ வேத³னாவ விபூ⁴ததரா ஹுத்வா உபட்டா²தி. ஏவஞ்ஹி யம் வுத்தம் ‘‘ப²ஸ்ஸோ பாகடோ ஹோதி, விஞ்ஞாணம் பாகடம் ஹோதீ’’தி, தம் அவிரோதி⁴தம் ஹோதி. வேத³னானம் உப்பத்திபாகடதாயாதி ச இத³ம் ஸுக²து³க்க²வேத³னானம் வஸேன வுத்தம். தாஸஞ்ஹி பவத்தி ஓளாரிகா, ந இதராய. தது³ப⁴யக்³க³ஹணமுகே²ன வா க³ஹேதப்³ப³த்தா இதராயபி பவத்தி விஞ்ஞூனம் பாகடா ஏவாதி ‘‘வேத³னான’’ந்தி அவிஸேஸக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா³ ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதீதிஆதி³ ஸுக²வேத³னாய பாகடபா⁴வவிபா⁴வனம். நேவ தஸ்மிம் ஸமயே து³க்க²ம் வேத³னம் வேதே³தீதி தஸ்மிம் ஸுக²வேத³னாஸமங்கி³ஸமயே நேவ து³க்க²ம் வேத³னம் வேதே³தி நிருத்³த⁴த்தா, அனுப்பன்னத்தா ச யதா²க்கமம் அதீதானாக³தானம், பச்சுப்பன்னாய பன அஸம்ப⁴வோ வுத்தோயேவ. ஸகிச்சக்க²ணமத்தாவட்டா²னதோ அனிச்சா. ஸமேச்சஸம்பு⁴ய்ய பச்சயேஹி கதத்தா ஸங்க²தா. வத்தா²ரம்மணாதி³பச்சயம் படிச்ச உப்பன்னத்தா படிச்சஸமுப்பன்னா. க²யவயபலுஜ்ஜனனிருஜ்ஜ²னபகதிதாய க²யத⁴ம்மா…பே… நிரோத⁴த⁴ம்மாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

கிலேஸேஹி ஆமஸிதப்³ப³தோ ஆமிஸம் நாம பஞ்ச காமகு³ணா, ஆரம்மணகரணவஸேன ஸஹ ஆமிஸேஹீதி ஆமிஸா. தேனாஹ ‘‘பஞ்சகாமகு³ணாமிஸனிஸ்ஸிதா’’தி. இதோ பரந்தி ‘‘அத்தி² வேத³னா’’தி ஏவமாதி³பாளிம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘காயானுபஸ்ஸனாயம் வுத்தனயமேவா’’தி.

வேத³னானுபஸ்ஸனாவண்ணனா நிட்டி²தா.

சித்தானுபஸ்ஸனாவண்ணனா

114. ஸம்பயோக³வஸேன (தீ³. நி. டீ. 2.381) பவத்தமானேன ஸஹ ராகே³னாதி ஸராக³ம். தேனாஹ ‘‘லோப⁴ஸஹக³த’’ந்தி. வீதராக³ந்தி. ஏத்த² காமம் ஸராக³பத³படியோகி³னா வீதராக³வஸேன ப⁴விதப்³ப³ம், ஸம்மஸனசாரஸ்ஸ பன இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா தேபூ⁴மகஸ்ஸேவ க³ஹணந்தி ‘‘லோகியகுஸலாப்³யாகத’’ந்தி வத்வா ‘‘இத³ம் பனா’’திஆதி³னா தமேவ அதி⁴ப்பாயம் விவரதி. ஸேஸானி த்³வே தோ³ஸமூலானி, த்³வே மோஹமூலானீதி சத்தாரி அகுஸலசித்தானி. தேஸஞ்ஹி ராகே³ன ஸம்பயோகா³பா⁴வதோ நத்தே²வ ஸராக³தா, தன்னிமித்தகதாய பன ஸியா தம்ஸஹிததாலேஸோதி நத்தே²வ வீதராக³தாபீதி து³கவினிமுத்ததா ஏவேத்த² லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘நேவ புரிமபத³ம், ந பச்சி²மபத³ம் ப⁴ஜந்தீ’’தி. யதி³ ஏவம் பதே³ஸிகம் பஜானனம் ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி து³கந்தரபரியாபன்னத்தா தேஸம். அகுஸலமூலேஸு ஸஹ மோஹேனேவ வத்ததீதி ஸமோஹந்தி ஆஹ ‘‘விசிகிச்சா²ஸஹக³தஞ்சேவ உத்³த⁴ச்சஸஹக³தஞ்சா’’தி. யஸ்மா சேத்த² ஸஹேவ மோஹேனாதி ஸமோஹந்தி புரிமபதா³வதா⁴ரணம்பி லப்³ப⁴தியேவ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. யதா² பன அதிமூள்ஹதாய பாடிபுக்³க³லிகனயேன ஸவிஸேஸம் மோஹவந்ததாய மோமூஹசித்தந்தி வத்தப்³ப³தோ விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹக³தத்³வயம் விஸேஸதோ ‘‘ஸமோஹ’’ந்தி வுச்சதி, ந ததா² ஸேஸாகுஸலசித்தானீதி ‘‘வட்டந்தியேவா’’தி வுத்தம். ஸம்பயோக³வஸேன தி²னமித்³தே⁴ன அனுபதிதம் அனுக³தந்தி தி²னமித்³தா⁴னுபதிதம் பஞ்சவித⁴ம் ஸஸங்கா²ரிகாகுஸலசித்தம் ஸங்குடிதசித்தம். ஸங்குடிதசித்தம் நாம ஆரம்மணே ஸங்கோசனவஸேன பவத்தனதோ. பச்சயவிஸேஸவஸேன தா²மஜாதேன உத்³த⁴ச்சேன ஸஹக³தம் பவத்தம் ஸம்ஸட்ட²ந்தி உத்³த⁴ச்சஸஹக³தம், அஞ்ஞதா² ஸப்³ப³ம்பி அகுஸலசித்தம் உத்³த⁴ச்சஸஹக³தமேவாதி. பஸடசித்தம் நாம ஸாதிஸயம் விக்கே²பவஸேன பவத்தனதோ.

கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னஸமத்த²தாய விபுலப²லதாய தீ³க⁴ஸந்தானதாய ச மஹந்தபா⁴வம் க³தம், மஹந்தேஹி வா உளாரச்ச²ந்தா³தீ³ஹி க³தம் படிபன்னந்தி மஹக்³க³தம். தம் பன ரூபாரூபபூ⁴மிகம் ததோ மஹந்தஸ்ஸ லோகே அபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘ரூபாரூபாவசர’’ந்தி. தஸ்ஸ சேத்த² படியோகீ³ பரித்தமேவாதி ஆஹ ‘‘அமஹக்³க³தந்தி காமாவசர’’ந்தி. அத்தானம் உத்தரிதும் ஸமத்தே²ஹி ஸஹ உத்தரேஹீதி ஸஉத்தரம், தப்படிபக்கே²ன அனுத்தரம், தது³ப⁴யம் உபாதா³ய வேதி³தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ஸஉத்தரந்தி காமாவசர’’ந்திஆதி³. படிபக்க²விக்க²ம்ப⁴னஸமத்தே²ன ஸமாதி⁴னா ஸம்மதே³வ ஆஹிதம் ஸமாஹிதம். தேனாஹ ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³. யஸ்ஸாதி யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ. யதா²வுத்தேன ஸமாதி⁴னா ந ஸமாஹிதந்தி அஸமாஹிதம். தேனாஹ ‘‘உப⁴யஸமாதி⁴ரஹித’’ந்தி. தத³ங்க³விமுத்தியா விமுத்தம், காமாவசரம் குஸலம். விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தியா விமுத்தம், மஹக்³க³தந்தி தது³ப⁴யம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தீஹி விமுத்த’’ந்தி. யத்த² தது³ப⁴யவிமுத்தி நத்தி², தம் உப⁴யவிமுத்திரஹிதந்தி க³ய்ஹமானே லோகுத்தரசித்தேபி ஸியா ஆஸங்காதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘ஸமுச்சே²த³…பே… ஓகாஸோவ நத்தீ²’’தி ஆஹ. ஓகாஸாபா⁴வோ ச ஸம்மஸனசாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா வேதி³தப்³போ³. யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம், தம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவாதி.

சித்தானுபஸ்ஸனாவண்ணனா நிட்டி²தா.

த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாவண்ணனா

நீவரணபப்³ப³வண்ணனா

115. பஹாதப்³பா³தி³த⁴ம்மவிபா⁴க³த³ஸ்ஸனவஸேன பஞ்சதா⁴ த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா நித்³தி³ட்டா²தி அயமத்தோ² பாளிதோ ஏவ விஞ்ஞாயதீதி தமத்த²ம் உல்லிங்கே³ந்தோ ‘‘பஞ்சவிதே⁴ன த⁴ம்மானுபஸ்ஸனம் கதே²து’’ந்தி வுத்தம். யதி³ ஏவம் கஸ்மா நீவரணாதி³வஸேனேவ நித்³தி³ட்ட²ந்தி? வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயதோ. யேஸஞ்ஹி வேனேய்யானம் பஹாதப்³ப³த⁴ம்மேஸு பட²மம் நீவரணானி விபா⁴கே³ன வத்தப்³பா³னி, தேஸம் வஸேனேத்த² ப⁴க³வதா பட²மம் நீவரணேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா கதி²தா. ததா² ஹி காயானுபஸ்ஸனாபி ஸமத²புப்³ப³ங்க³மா தே³ஸிதா, ததோ பரிஞ்ஞேய்யேஸு க²ந்தே⁴ஸு ஆயதனேஸு, பா⁴வேதப்³பே³ஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு பரிஞ்ஞேயாதி³விபா⁴கே³ஸு ஸச்சேஸு ச உத்தரா தே³ஸனா தே³ஸிதா, தஸ்மா சேத்த² ஸமத²பா⁴வனாபி யாவதே³வ விபஸ்ஸனத்த²ம் இச்சி²தா, விபஸ்ஸனாபதா⁴னா விபஸ்ஸனாப³ஹுலா ச ஸதிபட்டா²னதே³ஸனாதி தஸ்ஸா விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸவிபா⁴கே³ன தே³ஸிதபா⁴வம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² க²ந்தா⁴யதனது³க்க²ஸச்சவஸேன மிஸ்ஸகபரிக்³க³ஹகத²னம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரிக்³க³ஹம்பீதி பி-ஸத்³தே³ன ஸகலபஞ்சுபாதா³னக்க²ந்த⁴பரிக்³க³ஹம் ஸம்பிண்டே³தி இதரேஸம் தத³ந்தோக³த⁴த்தா. ‘‘கண்ஹஸுக்கானம் யுக³ந்த⁴தா நத்தீ²’’தி பஜானனகாலே அபா⁴வா ‘‘அபி⁴ண்ஹஸமுதா³சாரவஸேனா’’தி வுத்தம். யதா²தி யேனாகாரேன. ஸோ பன ‘‘காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதீ’’தி வுத்தத்தா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ காரணாகாரோவ, அத்த²தோ காரணமேவாதி ஆஹ ‘‘யேன காரணேனா’’தி. ச-ஸத்³தோ³ வக்க²மானத்த²ஸமுச்சயத்தோ².

தத்தா²தி ‘‘யதா² சா’’திஆதி³னா வுத்தபதே³. ஸுப⁴ம்பீதி காமச்ச²ந்தோ³பி. ஸோ ஹி அத்தனோ க³ஹணாகாரேன ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி வுச்சதி, தேனாகாரேன பவத்தனகஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ நிமித்தத்தா ‘‘ஸுப⁴னிமித்த’’ந்தி ச. இட்ட²ம், இட்டா²காரேன வா க³ய்ஹமானம் ரூபாதி³ ஸுபா⁴ரம்மணம். ஆகங்கி²தஸ்ஸ ஹிதஸுக²ஸ்ஸ அனுபாயபூ⁴தோ மனஸிகாரோ அனுபாயமனஸிகாரோ. தந்தி அயோனிஸோமனஸிகாரம். தத்தா²தி நிப்பா²தே³தப்³பே³ ஆரம்மணபூ⁴தே ச து³விதே⁴பி ஸுப⁴னிமித்தே. ஆஹாரோதி பச்சயோ.

அஸுப⁴ம்பீதி அஸுப⁴ஜ்ஜா²னம்பி உத்தரபத³லோபேன. தம் பன த³ஸஸு அவிஞ்ஞாணகாஸுபே⁴ஸு, கேஸாதீ³ஸு ச பவத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கேஸாதீ³ஸு ஹி ஸஞ்ஞா அஸுப⁴ஸஞ்ஞாதி கி³ரிமானந்த³ஸுத்தே (அ. நி. 10.60) வுத்தாதி. ஏத்த² ச சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ அயோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ யோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ ச க³ஹணம் நிரவஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேஸு பன அஸுபே⁴ ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி, ‘‘அஸுப⁴’’ந்தி ச மனஸிகாரோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, தத³னுகூலத்தா வா இதரேபீதி.

ஏகாத³ஸஸு (அ. நி. டீ. 1.1.16) அஸுபே⁴ஸு படிகூலாகாரஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம், யதா² வா தத்த² உக்³க³ஹனிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததா² படிபத்தி அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ. உபசாரப்பனாவஹாய அஸுப⁴பா⁴வனாய அனுயுஞ்ஜனம் அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³. போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோ தி²னமித்³தா⁴பி⁴ப⁴வாபா⁴வா ஓதாரம் அலப⁴மானோ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதீதி வத³ந்தி. போ⁴ஜனனிஸ்ஸிதம் பன ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞம், தப்³பி³பரிணாமஸ்ஸ, ததா³தா⁴ரஸ்ஸ, தஸ்ஸ ச உத³ரியபூ⁴தஸ்ஸ அஸுப⁴தாத³ஸ்ஸனம், காயஸ்ஸ ஆஹாரட்டி²திகதாத³ஸ்ஸனஞ்ச யோ ஸம்மதே³வ ஜானாதி, ஸோ விஸேஸதோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ நாம, தஸ்ஸ ச காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதேவ. அஸுப⁴கம்மிகதிஸ்ஸத்தே²ரோ த³ந்தட்டி²த³ஸ்ஸாவீ. அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேன (த⁴. ஸ. 1159, 1503) ஸப்³போ³பி லோபோ⁴ காமச்ச²ந்த³னீவரணந்தி ஆஹ ‘‘அரஹத்தமக்³கே³னா’’தி.

படிக⁴ம்பி புரிமுப்பன்னம் படிக⁴னிமித்தம் பரதோ உப்பஜ்ஜனகபடிக⁴ஸ்ஸ காரணந்தி கத்வா. மேஜ்ஜதி ஹிதப²ரணவஸேன ஸினிய்ஹதீதி மித்தோ, தஸ்மிம் மித்தே ப⁴வா, மித்தஸ்ஸ வா ஏஸாதி மேத்தா, தஸ்ஸா மேத்தாய.

மேத்தாயனஸ்ஸ ஸத்தேஸு ஹிதப²ரணஸ்ஸ உப்பாத³னம் பவத்தனம் மேத்தானிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ. ஓதி⁴ஸகஅனோதி⁴ஸகதி³ஸாப²ரணானந்தி அத்தஅதிபியஸஹாயமஜ்ஜ²த்தவேரீவஸேன ஓதி⁴ஸகதா, ஸீமாஸம்பே⁴தே³ கதே அனோதி⁴ஸகதா, ஏகாதி³தி³ஸாப²ரணவஸேன தி³ஸாப²ரணதா மேத்தாய உக்³க³ஹணே வேதி³தப்³பா³. விஹாரரச்சா²கா³மாதி³வஸேன வா ஓதி⁴ஸகதி³ஸாப²ரணம், விஹாராதி³உத்³தே³ஸரஹிதம் புரத்தி²மாதி³தி³ஸாவஸேன அனோதி⁴ஸகதி³ஸாப²ரணந்தி ஏவம் வா த்³விதா⁴ உக்³க³ஹணம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஓதி⁴ஸகஅனோதி⁴ஸகதி³ஸாப²ரணான’’ந்தி வுத்தம். உக்³க³ஹோ ச யாவ உபசாரா த³ட்ட²ப்³போ³, உக்³க³ஹிதாய ஆஸேவனா பா⁴வனா. தத்த² ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா, பாணா, பூ⁴தா, புக்³க³லா, அத்தபா⁴வபரியாபன்னா’’தி ஏதேஸம் வஸேன பஞ்சவிதா⁴, ஏகேகஸ்மிம் ‘‘அவேரா ஹோந்து, அப்³யாபஜ்ஜா, அனீகா⁴, ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூ’’தி சதுதா⁴ பவத்திதோ வீஸதிவிதா⁴ அனோதி⁴ஸகப²ரணா மேத்தா, ‘‘ஸப்³பா³ இத்தி²யோ, புரிஸா, அரியா, அனரியா, தே³வா, மனுஸ்ஸா, வினிபாதிகா’’தி ஸத்தோதி⁴கரணவஸேன பவத்தா ஸத்தவிதா⁴ அட்ட²வீஸதிவிதா⁴ வா, த³ஸஹி தி³ஸாஹி தி³ஸோதி⁴கரணவஸேன பவத்தா த³ஸவிதா⁴ ச, ஏகேகாய வா தி³ஸாய ஸத்தாதி³இத்தா²தி³அவேராதி³பே⁴தே³ன அஸீதாதி⁴கசதுஸதப்பபே⁴தா³ ச ஓதி⁴போ⁴ப²ரணா வேதி³தப்³பா³.