2. ஸீஹனாத³வக்³கோ³

1. சூளஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா

139. ஸுத்ததே³ஸனாவத்து²ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ உப்பத்தி அட்டு²ப்பத்தி, ஸா தஸ்ஸ அத்தீ²தி அட்டு²ப்பத்திகோதி வுத்தோவாயமத்தோ². லாப⁴ஸக்காரபச்சயாதி லாப⁴ஸக்காரனிமித்தம், ப⁴க³வதோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச உப்பன்னலாப⁴ஸக்காரஹேது, அத்தனோ வா லாப⁴ஸக்காருப்பாத³னஹேது. தித்தி²யபரிதே³விதேதி தித்தி²யானம் ‘‘கிம் போ⁴ ஸமணோயேவ கோ³தமோ ஸமணோ’’திஆதி³னா விப்பலபனிமித்தம். ‘‘மஹாலாப⁴ஸக்காரோ உப்பஜ்ஜீ’’தி வத்வா ஸமந்தபாஸாதி³கத்த²ம் தஸ்ஸ உப்பத்திகாரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதுப்பமாணிகோ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. சத்தாரி பமாணானி சதுப்பமாணானி, சதுப்பமாணானி ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி சதுப்பமாணிகோ. லோகோயேவ ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்ம வஸனட்டே²ன லோகஸன்னிவாஸோ, ஸத்தகாயோதி அத்தோ². பமினாதி உளாரதாதி³விஸேஸம் ஏதேனாதி பமாணம் (அ. நி. டீ. 2.4.65) ரூபம் ரூபகாயோ பமாணம் ஏதஸ்ஸாதி ரூபப்பமாணோ. ததோ ஏவ ரூபே பஸன்னோதி ரூபப்பஸன்னோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கோ⁴ஸோதி பவத்தது²திகோ⁴ஸோ (அ. நி. டீ. 2.4.65). லூக²ந்தி பச்சயலூக²தா. த⁴ம்மோதி ஸீலாத³யோ கு³ணத⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதா.

தேஸம் புக்³க³லானம். ஆரோஹந்தி உச்சதம். ஸா ச கோ² தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே பமாணயுத்தா த³ட்ட²ப்³பா³. பரிணாஹந்தி நாதிகிஸனாதிதூ²லதாவஸேன மிதபரிணாஹம். ஸண்டா²னந்தி தேஸம் தேஸம் அங்க³பச்சங்கா³னம் ஸுஸண்டி²ததம். பாரிபூரிந்தி ஸப்³பே³ஸம் ஸரீராவயவானம் பரிபுண்ணதம் அவேகல்லதம். தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வாதி தஸ்மிம் ரூபே ரூபஸம்பத்தியம் பமாணபா⁴வம் உபாதா³ய. பஸாத³ம் ஜனேதீதி அதி⁴மோக்க²ம் உப்பாதே³தி.

பரவண்ணனாயாதி ‘‘அமுகோ ஏதி³ஸோ ச ஏதி³ஸோ சா’’தி யஸகு³ணவசனேன. பரதோ²மனாயாதி ஸம்முகா²வ பரஸ்ஸ ஸிலாகு⁴ப்பாத³னேன அபி⁴த்த²வனேன. பரபஸம்ஸனாயாதி பரம்முகா² பரஸ்ஸ கு³ணஸம்கித்தனேன. பரவண்ணஹாரிகாயாதி பரம்பரவண்ணஹாரிகாய பரம்பராய பரஸ்ஸ கித்திஸத்³தூ³பஸம்ஹாரேன. தத்தா²தி தஸ்மிம் து²திகோ⁴ஸே.

சீவரலூக²ந்தி தூ²லஜிண்ணப³ஹுதுன்னகதாதி³ம் சீவரஸ்ஸ லூக²பா⁴வம். பத்தலூக²ந்தி அனேகக³ந்தி²காஹதாதி³ம் பத்தஸ்ஸ லூக²பா⁴வம். விவித⁴ம் வா து³க்கரகாரிகந்தி து⁴தங்க³ஸேவனாதி³வஸேன பவத்தம் நானாவித⁴ம் து³க்கரசரியம்.

ஸீலம் வா பஸ்ஸித்வாதி ஸீலபாரிபூரிவஸேன விஸுத்³த⁴ம் காயவசீஸுசரிதம் ஞாணசக்கு²னா பஸ்ஸித்வா. ஜா²னாதி³அதி⁴க³மஸித்³த⁴ம் ஸமாதி⁴ம் வா. விபஸ்ஸனாபி⁴ஞ்ஞாஸங்கா²தம் பஞ்ஞம் வா.

ப⁴க³வதோ ஸரீரம் தி³ஸ்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபப்பமாணோபி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி அபரிமிதகாலஸமுபசிதபுஞ்ஞானுபா⁴வனிப்ப²ன்னாய ஸப்³ப³ஸோ அனவஜ்ஜாய ஸப்³பா³காரபரிபுண்ணாவயவாய ரூபகாயஸம்பத்தியா ஸமந்தபாஸாதி³கத்தா, யஸ்ஸா ருசிரபா⁴வோ விஸுத்³தே⁴ விக³தவலாஹகே தே³வே புண்ணமாஸியம் பரிபுண்ணகலாபா⁴க³மண்ட³லம் சந்த³மண்ட³லம் அபி⁴ப⁴வித்வா அதிரோசதி, பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வோ ஸரத³ஸமயம் ஸம்வத்³தி⁴ததி³கு³ணதேஜகிரணஜாலஸமுஜ்ஜலம் ஸூரியமண்ட³லம் அபி⁴ப⁴வதி, ஸோம்மகிரணரஸஸமுஜ்ஜலபா⁴வேஹி தது³ப⁴யேஹி அபி⁴பு⁴ய்ய வத்தமானம் ஏகஸ்மிம் க²ணே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் விஜ்ஜோதனஸமத்த²ம் மஹாப்³ரஹ்முனோ பபா⁴ஸமுத³யம் அபி⁴விஹச்ச பா⁴ஸதே தபதே விரோசதி ச.

ஸதிபி அங்க³பரிச்சாகா³தீ³னம் தா³னபாரமிபா⁴வே பரிச்சாக³விஸேஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ ஸுது³க்கரபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச அங்க³பரிச்சாகா³தி³க்³க³ஹணம், தத்தா²பி ச அங்க³பரிச்சாக³தோ விஸும் நயனபரிச்சாக³க்³க³ஹணம், பரிச்சாக³பா⁴வஸாமஞ்ஞேபி ரஜ்ஜபரிச்சாக³தோ புத்ததா³ரபரிச்சாக³க்³க³ஹணஞ்ச கதம். ஆதி³னா நயேனாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன புப்³ப³யோக³புப்³ப³சரியாதி³ஹேதுஸம்பத்தியா, ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.157, 255) வுத்தாய ப²லஸம்பத்தியா, ‘‘ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.255) வுத்தாய ஸத்துபகாரகிரியாய ச ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி யதா²வுத்தகு³ணானம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ அச்ச²ரியப்³பு⁴தபா⁴வதோ ச. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

‘‘சீவரலூக²ம் தி³ஸ்வா’’தி வத்வா தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸாணபம்ஸுகூலசீவரேனாதி மதகளேவரம் பலிவேடே²த்வா ச²ட்³டி³தேன தும்ப³மத்தே கிமீ பப்போ²டேத்வா க³ஹிதேன ஸாணபம்ஸுகூலசீவரேன. பா⁴ரியந்தி க³ருகம், து³க்கரந்தி அத்தோ². வது⁴யுவதீமஜ்ஜி²மித்தி²வஸேன, பா³லயோப்³ப³னபுராணவஸேன வா திவித⁴னாடகதா. ஹரேணுயூஸம் மண்ட³லகலாயரஸோ. ‘‘யாபேஸ்ஸதி நாமா’’தி நாம-ஸத்³த³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. நாம-ஸத்³த³யோகே³ன ஹி அனாக³தகாலஸ்ஸ விய பயோகோ³, யாபேதி இச்சேவ அத்தோ². அப்பாணகந்தி நிரஸ்ஸாஸம் நிரோதி⁴தஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம்.

ஸமாதி⁴கு³ணந்தி ஸாதா⁴ரணதோ வுத்தமத்த²ம் விவரதி ஜா²னாதி³க்³க³ஹணேன. மானத³ப்³ப³னிம்மத³னேன நிப்³பி³ஸேவனபா⁴வாபாத³னம்பி த³மனமேவாதி வுத்தம் ‘‘பாதி²கபுத்தத³மனாதீ³னீ’’தி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸச்சகாளவகப³கத³மனாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. பா³வேருந்தி ஏவம்னாமகம் விஸயம். ஸரஸம்பன்னோதி அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தேன ஸரேன ஸமன்னாக³தோ. தேன ப்³ரஹ்மஸ்ஸரதாகரவீகபா⁴ணிதாத³ஸ்ஸனேன லக்க²ணஹாரனயேன அவஸேஸலக்க²ணபாரிபூரிம் விய தத³வினாபா⁴வதோ பு³த்³தா⁴னம் தே³ஸனாவிலாஸஞ்ச விபா⁴வேதி.

ஹதப்பபா⁴தி பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன விக³ததேஜா. காளபக்கூ²பமேதி ஸத்தானம் ப்³யாமோஹந்த⁴காராபி⁴ப⁴வேன காளபக்க²ரத்தூபமே. ஸூரியேதி ஸூரியே உத³யித்வா ஓபா⁴ஸேந்தேதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸிங்கா⁴டகேதி திகோணரச்சா²யம். சதுக்கேதி ஸந்தி⁴யம். பரிதே³வந்தீதி அனுத்து²னனவஸேன விப்பலபந்தி. ஸோகாதி⁴ககதோ ஹி வசீபலாபோ பரிதே³வோ. லோகே உப்பஜ்ஜமானேயேவ உப்பன்னாதி அத்தனோ தி³ட்டி²வாத³ஸ்ஸ புராதனபா⁴வம் தீ³பேந்தி.

ஸேஸபதே³ஸுபீதி ‘‘இத⁴ து³தியோ ஸமணோ’’திஆதீ³ஸு ஸேஸவாரேஸுபி (அ. நி. டீ. 2.4.241-242) யதா² ஹி ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’தி (பாரா. 11; தீ³. நி. 1.226; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123) ஏத்த² கதோ நியமோ ‘‘விவிச்ச அகுஸலேஹீ’’தி (பாரா. 11; தீ³. நி. 1.226; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123) ஏத்தா²பி கதோயேவ ஹோதி ஸாவதா⁴ரணஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ இச்சி²தப்³ப³த்தா, ஏவமிதா⁴பீதி. தேனாஹ ‘‘து³தியாத³யோபீ’’திஆதி³. ஸாமஞ்ஞப²லாதி⁴க³மவஸேன நிப்பரியாயதோ ஸமணபா⁴வோதி தேஸம் வஸேனேத்த² சத்தாரோ ஸமணா தே³ஸிதாதி தமத்த²ம் ஸுத்தந்தரேன ஸமத்தே²தும் ‘‘தேனேவாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். படிபத்திக்கமேன தே³ஸனாக்கமேன ச ஸகதா³கா³மிஆதீ³னம் து³தியாதி³தா வுத்தாதி ஸோதாபன்னஸ்ஸ பட²மதா அவுத்தஸித்³தா⁴தி ந சோதி³தா. ப²லட்ட²கஸமணாவ அதி⁴ப்பேதா ஸமிதபாபஸமணக்³க³ஹணதோ. கஸ்மா பனேத்த² மஹாபரினிப்³பா³னே விய மக்³க³ட்டா² தத³த்தா²ய படிபன்னா ச ந க³ஹிதாதி? வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயதோ. தத்த² ஹி மக்³கா³தி⁴க³மத்தா²ய விபஸ்ஸனாபி இதோ ப³ஹித்³தா⁴ நத்தி², குதோ மக்³க³ப²லானீதி த³ஸ்ஸேந்தேன ப⁴க³வதா ‘‘ஞாயஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பதே³ஸவத்தீ, இதோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸமணோபி நத்தீ²’’தி வுத்தம். இத⁴ பன நிட்டா²னப்பத்தமேவ தம்தம்ஸமணபா⁴வம் க³ண்ஹந்தேன ப²லட்ட²கஸமணாவ க³ஹிதா ‘‘மக்³க³ட்ட²தோ ப²லட்டோ² ஸவிஸேஸம் த³க்கி²ணேய்யோ’’தி. ஸ்வாயமத்தோ² த்³வீஸு ஸுத்தேஸு தே³ஸனாபே⁴தே³னேவ விஞ்ஞாயதீதி.

ரித்தாதி விவித்தா. துச்சா²தி நிஸ்ஸாரா படிபன்னகஸாராபா⁴வதோ. பவத³ந்தி ஏதேஹீதி பவாதா³, தி³ட்டி²க³திகானம் நானாதி³ட்டி²தீ³பகா ஸமயாதி ஆஹ ‘‘சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³’’திஆதி³. தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி. தேதி யதா²வுத்தஸமணா. ஏத்தா²தி ‘‘பரப்பவாதா³’’தி வுத்தே பா³ஹிரகஸமயே.

யந்தி யஸ்மிம். பு⁴ம்மத்தே² ஹி இத³ம் பச்சத்தவசனம். ஞாயோ வுச்சதி ஸஹ விபஸ்ஸனாய அரியமக்³கோ³. தேன ஹி நிப்³பா³னம் ஞாயதி க³ம்மதி படிவிஜ்ஜ²தீதி. ஸோ ஏவ நிப்³பா³னஸம்பாபகஹேதுதாய த⁴ம்மோதி ஆஹ ‘‘ஞாயஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸா’’தி.

தேஸம் பரப்பவாத³ஸாஸனானம் அகே²த்ததா கே²த்ததா ச அரியமக்³க³ஸ்ஸ அபா⁴வபா⁴வா ஸுபரிஸுத்³த⁴ஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ ஸுபரிஸுத்³தா⁴ய ஸமத²விபஸ்ஸனாய அபா⁴வதோ ஸாவதோ ச. தது³ப⁴யஞ்ச து³ரக்கா²தஸ்வாக்கா²தபா⁴வஹேதுகம், ஸோ ச அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பவேதி³ததாயாதி பராஜிகாய ஸத்து² விபத்திஹேதுதாய ஸாஸனஸ்ஸ அனிய்யானபா⁴வோதி த³ஸ்ஸேதி.

இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் பரியாயதோ ச பாளியா ச ஸமத்தே²தும் ‘‘தேனாஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா பாளிம் த³ஸ்ஸேத்வா உபமாபதே³ஸேன தத்த² ஸுத்தம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘யஸ்மா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா ஏகச்சானம் விஸேஸதோ ஸீஹானம் புரிமம் பாத³த்³வயம் ஹத்த²கிச்சம்பி கரோதி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ஸுரத்தஹத்த²பாதோ³’’தி. ஸீஹஸ்ஸ கேஸா நாம கேஸராயதனா க²ந்த⁴லோமா. கோ³சரியஹத்தி²குலம் நாம பகதிஹத்தி²குலம், யம் ‘‘காலாவக’’ந்திபி வுச்சதி. கோ⁴டகோ நாம அஸ்ஸக²ளுங்கோ. ஸினேருபரிப⁴ண்டே³ ஸிம்ப³லிருக்கே²ஹி ஸஞ்சா²தி³தோ பஞ்ஞாஸயோஜனோ த³ஹோ ஸிம்ப³லித³ஹோ, தம் பரிவாரேத்வா மஹந்தம் ஸிம்ப³லிவனம், தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸிம்ப³லித³ஹவனே’’தி. அஞ்ஞதித்தா²வாஸபூ⁴மியம் இமேஸு ஸமணேஸு ஏகச்சோ ந உப்பஜ்ஜதி, ஈதி³ஸோ பனேத்த² விகப்போ நத்தி², ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ந உப்பஜ்ஜந்தேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகஸமணோபீ’’தி ஆஹ. அரியமக்³க³பரிக்க²தேதி அரியமக்³கு³ப்பத்தியா அபி⁴ஸங்க²தே, யதா³ ஸாஸனிகானம் ஸம்மாபடிபத்தியா அரியமக்³கோ³ தி³ப்³ப³தி, ததா³தி அத்தோ².

ஸம்மாதி ஸுட்டு². ஸுட்டு² நத³னம் நாம ஹேதுயுத்தம் ஸுட்டு² கத்வா கத²னந்தி ஆஹ ‘‘ஹேதுனா’’தி. ஸோ ச ஹேது அவிபரீதோ ஏவ இச்சி²தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘நயேனா’’தி, ஞாயேனாதி அத்தோ². ஏவம்பூ⁴தோ ச ஸோ யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ம் கரோதி ஸாதே⁴தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘காரணேனா’’தி. யதி³ திரச்சா²னஸீஹஸ்ஸ நாதோ³ ஸப்³ப³திரச்சா²னஏகச்சமனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸனாத³தோ ஸேட்ட²த்தா ஸேட்ட²னாதோ³, கிமங்க³ம் பன ததா²க³தஸீஹனாதோ³தி ஆஹ ‘‘ஸீஹனாத³ந்தி ஸேட்ட²னாத³’’ந்தி. யதி³ திரச்சா²னஸீஹனாத³ஸ்ஸ ஸேட்ட²னாத³தா நிப்³ப⁴யதாய அப்படிஸத்துதாய இச்சி²தா, ததா²க³தஸீஹனாத³ஸ்ஸேவ அயமத்தோ² ஸாதிஸயோதி ஆஹ ‘‘அபீ⁴தனாத³ம் அப்படினாத³’’ந்தி. இதா³னிஸ்ஸ ஸேட்ட²னாத³பா⁴வம் காரணேன படிபாதே³ந்தோ ‘‘இமேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தேன ‘‘ஸம்மா’’தி வுத்தமத்த²ம் ஸமத்தே²தி. தத்த² அத்தி²தாயாதி இமினா ஸீஹனாத³ஸ்ஸ உத்தமத்த²தம் த³ஸ்ஸேதி. பூ⁴தட்டோ² ஹி உத்தமட்டோ². தாய ஏவ பூ⁴தட்ட²தாய அபீ⁴தனாத³தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமே ஸமணா…பே… நாம ஹோதீ’’தி ஆஹ. அபூ⁴தஞ்ஹி வத³தோ குதோசி ப⁴யம் வா ஆஸங்கா வா ஸியாதி ‘‘இதே⁴வா’’தி நியமஸ்ஸ அவிபரீததம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அம்ஹாகம்பி…பே… அப்படினாதோ³ நாம ஹோதீ’’தி ஆஹ. யஞ்ஹி அஞ்ஞத்தா²பி அத்தி², தம் இதே⁴வாதி அவதா⁴ரேதும் ந யுத்தந்தி.

140. கோ²தி அவதா⁴ரணே. தேன விஜ்ஜதி ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி. யந்தி கரணத்தே² பச்சத்தந்தி ஆஹ ‘‘யேன காரணேனா’’தி. தித்த²ம் நாம த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தஸ்ஸ அபா⁴வதோ. பாரக³மனஸங்கா²தம் தரணம் தி³ட்டி²க³திகானம் (அ. நி. டீ. 2.3.62) தத்த² தத்தே²வ அபராபரம் உம்முஜ்ஜனனிமுஜ்ஜனவஸேன பிலவனந்தி ஆஹ ‘‘தரந்தி உப்பலவந்தீ’’தி. உப்பாதே³தாதி பூரணாதி³கோ. தித்தே² ஜாதாதி தித்தி²யா, யதா²வுத்தம் வா தி³ட்டி²க³தஸங்கா²தம் தித்த²ம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி தித்தி²கா, தித்தி²கா ஏவ தித்தி²யா. அஸ்ஸஸந்தி ஏத்த², ஏதேனாதி வா அஸ்ஸாஸோ, அவஸ்ஸயோ.

பகதத்த²னித்³தே³ஸோ யம்-தம்-ஸத்³தோ³தி தஸ்ஸ ‘‘ப⁴க³வதா’’திஆதீ³ஹி பதே³ஹி ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வேன வுத்தஸ்ஸ யேன அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வேன ப⁴க³வா பகதோ ஸத்து²பா⁴வேன அதி⁴க³தோ ஸுபாகடோ ச, தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வம் ஸத்³தி⁴ம் ஆக³மனபடிபதா³ய அத்த²பா⁴வேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ ஸோ…பே… அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி ஆஹ. ஸதிபி ஞாணத³ஸ்ஸனஸத்³தா³னம் இத⁴ பஞ்ஞாவேவசனபா⁴வே தேன தேன விஸேஸேன நேஸம் ஸவிஸயே விஸேஸப்பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் (ஸாரத்த². டீ. பரிவார 3.1) அஸாதா⁴ரணவிஸேஸவஸேன விஜ்ஜாத்தயவஸேன விஜ்ஜாபி⁴ஞ்ஞானாவரணவஸேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணமம்ஸசக்கு²வஸேன படிவேத⁴தே³ஸனாஞாணவஸேன ச தே யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸம் தேஸ’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஆஸயானுஸயம் ஜானதா ஆஸயானுஸயஞாணேன, ஸப்³ப³ம் ஞேய்யத⁴ம்மம் பஸ்ஸதா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதானாவரணஞாணேஹி. புப்³பே³னிவாஸாதீ³ஹீதி புப்³பே³னிவாஸஆஸவக்க²யஞாணேஹி. அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணபுஞ்ஞானுபா⁴வனிப்³ப³த்தோ அனுத்தரஞாணாதி⁴க³மலத்³த⁴புராவத்தகோ ச ப⁴க³வதோ ரூபகாயோ அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம் வத்ததீதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ஸத்தானம்…பே… பஸ்ஸதா’’தி. படிவேத⁴பஞ்ஞாயாதி மக்³க³பஞ்ஞாய. தாய ஹி ஸப்³ப³ஸோ ஞேய்யத⁴ம்மேஸு ஸம்மோஹஸ்ஸ வித⁴மிதத்தா பச்சா² பவத்தஜானனம் தஸ்ஸ ஜானனம் விய வுச்சதி.

அரீனந்தி கிலேஸாரீனம், பஞ்சவித⁴மாரானம் வா ஸாஸனபச்சத்தி²கானம் வா அஞ்ஞதித்தி²யானம், தேஸம் ஹனனம் பாடிஹாரியேஹி அபி⁴ப⁴வனம் அப்படிபா⁴னதாகரணம் அஜ்ஜு²பேக்க²னம் வா. கேஸிவினயஸுத்தஞ்சேத்த² (அ. நி. 4.111) நித³ஸ்ஸனம். ததா² ச டா²னாட்டா²னாதீ³னி வா ஜானதா, யதா²கம்முபகே³ ஸத்தே பஸ்ஸதா, ஸவாஸனானமாஸவானம் கீ²ணத்தா அரஹதா, அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³பே⁴தே³ த⁴ம்மே அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³தோ அவிபரீதாவபோ³தே⁴ன ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. அத² வா தீஸு காலேஸு அப்படிஹதஞாணதாய ஜானதா, காயகம்மாதீ³னம் ஞாணானுபரிவத்தனேன நிஸம்மகாரிதாய பஸ்ஸதா, ரவாதீ³னம்பி (ஸாரத்த². டீ. பரிவார 3.1) அபா⁴வஸாதி⁴காய பஹானஸம்பதா³ய அரஹதா, ச²ந்தா³தீ³னம் அஹானிஹேதுபூ⁴தாய அக்க²யபடிபா⁴னஸாதி⁴காய ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. ஏவம் த³ஸப³லஅட்டா²ரஸாவேணிகபு³த்³த⁴த⁴ம்மவஸேனபி யோஜனா வேதி³தப்³பா³. யேதி சதுரோ த⁴ம்மே. அத்தனீதி அம்ஹேஸு. ந ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³ஸு உபத்த²ம்ப⁴ம் ஸம்பஸ்ஸமானா, ந காயப³லம் ஸம்பஸ்ஸமானாதி யோஜனா.

உப்பன்னபஸாதோ³தி அவேச்சப்பஸாத³ம் வத³தி. வக்க²தி ஹி ‘‘சத்தாரி ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்கா³னி கதி²தானீ’’தி (ம. நி. அட்ட². 1.140). காமம் அஸேக்கா²பி அஸேக்கா²ய ஸமஸிக்க²தாய ஸஹத⁴ம்மிகா ஏவ, சிண்ணப்³ரஹ்மசரியதாய பன ஸஹத⁴ம்மம் சரந்தீதி ந வத்தப்³பா³தி அஸேக்க²வாரோ ந க³ஹிதோ. ஸப்³பே³பேதேதி ஏதே யதா²வுத்தா பி⁴க்கு²ஆத³யோ ஸோதாபன்னாத³யோ ச புது²ஜ்ஜனா அரியா சாதி ஸப்³பே³பி ஏதே தம்தம்ஸிக்கா²ஹி ஸமானத⁴ம்மத்தா ஸஹத⁴ம்மத்தா ‘‘ஸஹத⁴ம்மிகா’’தி வுச்சந்தி. இதா³னி நிப்³ப³த்திதஅரியத⁴ம்மவஸேனேவ ஸஹத⁴ம்மிகே த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. மக்³க³த³ஸ்ஸனம்ஹீதி பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன ஸச்சபடிவேதே⁴ன ‘‘நவ மக்³க³ங்கா³னி, அட்ட² போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னீ’’திஆதி³னா விவாதோ³ நத்தி². ஏகத⁴ம்மசாரிதாயாதி ஸமானத⁴ம்மசாரிதாய. ந ஹி படிவித்³த⁴ஸச்சானம் ‘‘மயா த⁴ம்மோ ஸுதி³ட்டோ², தயா து³த்³தி³ட்டோ²’’திஆதி³னா விவாதோ³ அத்தி². தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞேன ஸங்கா⁴தா ஹி தே உத்தமபுரிஸா. இமினாதி ‘‘ஸஹத⁴ம்மிகா கோ² பனா’’திஆதி³வசனேன. தத்த² பியமனாபக்³க³ஹணேன ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாபதே³ஸேன ஏகதே³ஸேன க³ஹிதம் ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்திம் பரிபுண்ணம் கத்வா த³ஸ்ஸேதி. யே ஹி ஸம்பன்னஸீலா ஸுவிஸுத்³த⁴த³ஸ்ஸனா, தே விஞ்ஞூனம் பியா மனாபாதி. ஏத்தாவதாதி ‘‘அத்தி² கோ² நோ ஆவுஸோ’’திஆதி³னயப்பவத்தேன ரதனத்தயபஸாத³ஜோதனேன அக்கா²தா தேஸு தேஸு ஸுத்தபதே³ஸேஸு.

141. ஸத்த²ரி பஸாதோ³தி பஸாத³க்³க³ஹணேன ‘‘ப⁴க³வதா’’திஆதி³னா வா பஸாத³னீயா த⁴ம்மா க³ஹிதா. தேன பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி, ததா² ‘‘த⁴ம்மே பஸாதோ³’’தி இமினா த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம், இதரேன ஸங்க⁴ஸுப்படிபன்னதம். யேன சித்தேன அஞ்ஞத்த² அனுபலப்³ப⁴மானேன ஸாஸனேயேவ ஸமணோ இதோ ப³ஹித்³தா⁴ நத்தீ²தி அயமத்தோ², ஸம்மதே³வ, பதிட்டா²பிதோதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராயம் யோஜனா – யஸ்மா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அம்ஹாகம் ஸத்தா², தஸ்மா அத்தி² கோ² நோ, ஆவுஸோ, ஸத்த²ரி பஸாதோ³, ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴த்தா சஸ்ஸ ஸ்வாகா²தோ த⁴ம்மோதி அத்தி² த⁴ம்மே பஸாதோ³, ததோ ஏவ ச அத்தி² ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாதி ஸஹத⁴ம்மிகா…பே… பப்³ப³ஜிதா சாதி ஏவமேத்த² ஸத்த²ரி பஸாதே³ன த⁴ம்மே பஸாதோ³, தேன ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்தீதி அயஞ்ச நயோ லேஸேனபி பரப்பவாதே³ஸு நத்தீ²தி இதே⁴வ ஸமணோ…பே… ஸமணேஹி அஞ்ஞேஹீதி.

படிவித்³த⁴ஸச்சானம் பஹீனானுரோதா⁴னம் கே³ஹஸ்ஸிதபேமஸ்ஸ அஸம்ப⁴வோ ஏவாதி ‘‘இதா³னீ’’தி வுத்தம். யதி³ ஏவம் ‘‘உபஜ்ஜா²யேன, பி⁴க்க²வே, ஸத்³தி⁴விஹாரிகம்ஹி புத்தபேமம் உபட்ட²பேதப்³ப³ம்’’திஆதி³வசனம் (மஹாவ. 65) கத²ந்தி? நயித³ம் கே³ஹஸ்ஸிதபேமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தம்ஸதி³ஸத்தா பன பேமமுகே²ன வுத்தோ மேத்தாஸ்னேஹோ. ந ஹி ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஸம்கிலேஸே நியோஜேதி. ஏவரூபம் பேமம் ஸந்தா⁴யாதி பஸாதா³வஹகு³ணாவஹதோ பூரணாதீ³ஸு ப⁴த்தி பஸாதோ³ ந ஹோதி, பஸாத³பதிரூபகா பன லோப⁴பவத்தீதி த³ட்ட²ப்³பா³. தே²ரோதி மஹாஸங்க⁴ரக்கி²தத்தே²ரோ. யேன அட்ட²கதா² போத்த²கம் ஆரோபிதா. ஏகோவ ஸத்தா² அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணகு³ணத்தா, அஞ்ஞதா² அனச்ச²ரியத்தா ஸத்து²லக்க²ணமேவ ந பரிபூரேய்ய. விஸும் கத்வாதி அஞ்ஞேஹி விவேசேத்வா அத்தனோ ஆவேணிகம் கத்வா. ‘‘அம்ஹாகம் ஸத்தா²’’தி ப்³யாவத³ந்தானம் அஞ்ஞேஸம் ஸத்தா² ந ஹோதீதி அத்த²தோ ஆபன்னமேவ ஹோதி, ததா² ச பதே³ஸவத்தினிம் தஸ்ஸ ஸத்து²தம் படிஜானந்தா பரிபுண்ணலக்க²ணஸத்து²தம் இச்ச²ந்தானம்பி ததோ விருத்³தா⁴ ஸத்து²பா⁴வபரியேஸனேன பராஜிதா ஹோந்தி. பரியத்தித⁴ம்மேதி அதி⁴கப்³ரஹ்மகு³ணஸுத்தகே³ய்யாதி³ப்பபே⁴த³ஸமயே. தத்த² அஜஸீல…பே… குக்குரஸீலாதீ³ஸூதி இத³ம் யேபு⁴ய்யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் தாதி³ஸம் வதஸமாதா³னஸப்³பா⁴வதோ வுத்தம், ஆதி³-ஸத்³தே³ன யமனியமசாதுயாமஸம்வராதீ³னம் ஸங்க³ஹோதி. அதி⁴ப்பயாஸோதி அதி⁴கம் பயஸதி பயுஜ்ஜதி ஏதேனாதி அதி⁴ப்பயாஸோ, ஸவிஸேஸம் அதி⁴கத்தப்³ப³கிரியா (அ. நி. டீ. 2.3.117). தேனாஹ ‘‘அதி⁴கப்பயோகோ³’’தி.

தஸ்ஸ பஸாத³ஸ்ஸ பரியோஸானபூ⁴தாதி தஸ்ஸ ஸத்த²ரி த⁴ம்மே ச பஸாத³ஸ்ஸ நிட்டா²னபூ⁴தா. நிட்டா²தி மோக்கோ². ஸமயவாதீ³னஞ்ஹி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமயே தது³பதே³ஸகே ச பஸாதோ³ யாவதே³வ மோக்கா²தி⁴க³மனட்டோ². தி³ட்டி²க³திகா ததா² ததா² அத்தனோ லத்³தி⁴வஸேன நிட்ட²ம் பரிகப்பேந்தி யேவாதி ஆஹ ‘‘நிட்ட²ம் அபஞ்ஞபேந்தோ நாம நத்தீ²’’தி. ப்³ராஹ்மணானந்தி ப்³ராஹ்மணவாதீ³னம். தேஸம் ஏகச்சே ப்³ரஹ்முனா ஸலோகதா நிட்டா²தி வத³ந்தி, ஏகச்சே தஸ்ஸ ஸமீபதா, ஏகச்சே தேன ஸம்யோகோ³ நிட்டா²தி வத³ந்தி. தத்த² யே ஸலோகதாவாதி³னோ ஸமீபதாவாதி³னோ ச, தே த்³வேதா⁴வாதி³னோ, இதரே அத்³வேதா⁴வாதி³னோ. ஸப்³பே³பி தே அத்த²தோ ப்³ரஹ்மலோகுபபத்தியம்யேவ நிட்டா²ஸஞ்ஞினோ. தத்த² ஹி நேஸம் நிச்சாபி⁴னிவேஸோ யதா² தம் ப³கஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ. தேன வுத்தம் ‘‘ப்³ரஹ்மலோகோ நிட்டா²’’தி. ப்³ரஹ்மலோகோதி பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மி. மஹாதாபஸானந்தி வேக²னஸாதி³தாபஸானம். மஹாப்³ரஹ்மா விய பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் ஆப⁴ஸ்ஸரேஸு ஏகோ ஸப்³ப³ஸேட்டோ² நத்தீ²தி ‘‘ஆப⁴ஸ்ஸரா’’தி புது²வசனம். பரிப்³பா³ஜகானந்தி ஸஞ்சயாதி³பரிப்³பா³ஜகானம். அந்தோ ச மனோ ச ஏதஸ்ஸ நத்தீ²தி அனந்தமானஸோ. ஆஜீவகானஞ்ஹி ஸப்³ப³தா³பா⁴வதோ அனந்தோ, ஸுக²து³க்கா²தி³ஸமதிக்கமனதோ அமானஸோ. இமினா அட்ட²ஹி லோகத⁴ம்மேஹி உபக்கிலிட்ட²சித்ததம் த³ஸ்ஸேதி.

பபஞ்சே யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. தண்ஹாதி³ட்டி²யோவ அதி⁴ப்பேதா மமங்காரஅஹங்காரவிக³மஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. யதா² பஞ்சஸு டா²னேஸு ஏகோவ கிலேஸோ லோபோ⁴ ஆக³தோ, ஏவம் த்³வீஸு டா²னேஸு தயோ கிலேஸா ஆக³தா ‘‘தோ³ஸோ மோஹோ தி³ட்டீ²’’தி. ‘‘ஸதோ³ஸஸ்ஸா’’தி ஹி வுத்தட்டா²னே படிக⁴ம் அகுஸலமூலம் க³ஹிதம், ‘‘படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸா’’தி விரோதோ⁴, ‘‘ஸமோஹஸ்ஸா’’தி மோஹோ அகுஸலமூலம், ‘‘அவித்³த³ஸுனோ’’தி மல்யம், அஸம்பஜஞ்ஞம் வா, ‘‘ஸஉபாதா³னஸ்ஸா’’தி ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா நயேன க³ஹணம், ‘‘பபஞ்சாராமஸ்ஸா’’தி பபஞ்சுப்பத்திவஸேன.

ஆகாரதோதி பவத்திஆகாரதோ. பத³ந்தரேன ராக³விஸேஸஸ்ஸ வுச்சமானத்தாஆதி³தோ வுத்தம் ஸராக³வசனம் ஓளாரிகம் ராக³விஸயந்தி ஆஹ ‘‘பஞ்சகாமகு³ணிகராக³வஸேனா’’தி. க³ஹணவஸேனாதி த³ள்ஹக்³க³ஹணவஸேன. ‘‘அனுருத்³த⁴படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸா’’தி ஏகபத³வஸேன பாளியம் ஆக³தத்தா ஏகஜ்ஜ²ம் பது³த்³தா⁴ரோ கதோ. தத்த² பன ‘‘அனுருத்³த⁴ஸ்ஸா’’தி ஸுப⁴வஸேனாதி ஏவமத்தோ² வத்தப்³போ³. ந ஹி படிவிருஜ்ஜ²னம் ஸுப⁴வஸேன ஹோதி. பபஞ்சுப்பத்தித³ஸ்ஸனவஸேனாதி கிலேஸகம்மவிபாகானம் அபராபருப்பத்திபச்சயதாய ஸம்ஸாரஸ்ஸ பபஞ்சனம் பபஞ்சோ, தஸ்ஸ உப்பத்திஹேதுபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன. தண்ஹா ஹி ப⁴வுப்பத்தியா விஸேஸபச்சயோ. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னத³ஸ்ஸனவஸேனாதி தண்ஹாபச்சயஸ்ஸ உபாதா³னஸ்ஸ த³ஸ்ஸனவஸேன, யத³வத்தா² தண்ஹா உபாதா³னஸ்ஸ பச்சயோ, தத³வத்தா²த³ஸ்ஸனவஸேன. ப²லேன ஹி ஹேதுவிஸேஸகித்தனமேதந்தி. ஏவம் வித்³த⁴ம்ஸேதா²தி காமராக³ப⁴வதண்ஹாதி³வஸேன லோப⁴ம் கஸ்மா ஏவம் விப்பகிரேத². தண்ஹாகரணவஸேனாதி தண்ஹாயனகரணவஸேன ஸுபா⁴காரக்³க³ஹணவஸேன. ஸுப⁴ந்தி ஹி ஆரம்மணே பவத்தோ ராகோ³ ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி வுத்தோ.

142. வத³ந்தி ஏதேனாதி வாதோ³, தி³ட்டி²வாதோ³. தி³ட்டி²வஸேன ஹி ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, அஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி ச தி³ட்டி²க³திகா பஞ்ஞபேந்தி. தேனாஹ ‘‘த்³வேமா, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யோ’’தி (ம. நி. 1.142). தண்ஹாரஹிதாய தி³ட்டி²யா அபா⁴வதோ தண்ஹாவஸேனேவ ச அத்தனோ ஸஸ்ஸதபா⁴வாபி⁴னிவேஸோதி கத்வா வுத்தம் ‘‘தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனா’’தி. அல்லீனாதி நிஸ்ஸிதா. உபக³தாதி அவிஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன ஏகிபா⁴வமிவ க³தா. அஜ்ஜோ²ஸிதாதி தாய தி³ட்டி²யா கி³லித்வா பரினிட்டா²பிதா விய தத³ந்தோக³தா⁴. தேனாஹ ‘‘அனுபவிட்டா²’’தி. யதா² க³ஹட்டா²னம் காமஜ்ஜோ²ஸானம் விவாத³மூலம், ஏவம் பப்³ப³ஜிதானம் தி³ட்ட²ஜ்ஜோ²ஸானந்தி ஆஹ ‘‘விப⁴வதி³ட்டி²யா தே படிவிருத்³தா⁴’’தி. தி³ட்டி²விரோதே⁴ன ஹி தி³ட்டி²க³திகவிரோதோ⁴.

க²ணிகஸமுத³யோ உப்பாத³க்க²ணோதி ஆஹ ‘‘தி³ட்டீ²னம் நிப்³ப³த்தீ’’தி. தி³ட்டி²னிப்³ப³த்திக்³க³ஹணேனேவ சேத்த² யதா² தி³ட்டீ²னம் படிச்சஸமுப்பன்னதா விபா⁴விதா, ஏவம் தி³ட்டி²வத்து²னோபீதி உப⁴யேஸம்பி அனிச்சதா து³க்க²தா அனத்ததா ச விபா⁴விதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யானி படிஸம்பி⁴தா³னயேன (படி. ம. 1.122) ‘‘பச்சயஸமுத³யோ அட்ட² டா²னானீ’’தி வுத்தானி, தானி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘க²ந்தா⁴பீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² க²ந்தா⁴பி தி³ட்டி²ட்டா²னம் ஆரம்மணட்டே²ன ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³வசனதோ (ஸம். நி. 3.81; 4.345). அவிஜ்ஜாபி தி³ட்டி²ட்டா²னம் உபனிஸ்ஸயாதி³வஸேன பச்சயபா⁴வதோ. யதா²ஹ – ‘‘அஸ்ஸுதவா, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³’’திஆதி³ (ம. நி. 1.2, 461; ஸம். நி. 3.1, 7). ப²ஸ்ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். யதா² சாஹ ‘‘தத³பி ப²ஸ்ஸபச்சயா (தீ³. நி. 1.118-130), பு²ஸ்ஸ பு²ஸ்ஸ படிஸம்வேதி³யந்தீ’’தி (தீ³. நி. 1.144) ச. ஸஞ்ஞாபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஸஞ்ஞானிதா³னா ஹி பபஞ்சஸங்கா²தி (ஸு. நி. 880), பத²விம் பத²விதோ ஸஞ்ஞத்வா’’தி (ம. நி. 1.2) ச ஆதி³. விதக்கோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். வுத்தம்பி சேதம் ‘‘தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா, ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹூ’’தி (ஸு. நி. 892; மஹானி. 121) ‘‘தக்கீ ஹோதி வீமம்ஸீ’’தி (தீ³. நி. 1.34) ச ஆதி³. அயோனிஸோமனஸிகாரோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். யதா²ஹ ப⁴க³வா ‘‘தஸ்ஸேவ அயோனிஸோ மனஸிகரோதோ ச²ன்னம் தி³ட்டீ²னம் அஞ்ஞதரா தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி, அத்தி² மே அத்தாதி அஸ்ஸ ஸச்சதோ தே²ததோ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³ (ம. நி. 1.19). ஸமுட்டா²தி ஏதேனாதி ஸமுட்டா²னம், தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸமுட்டா²னட்டோ², தேன. க²ணிகத்த²ங்க³மோ க²ணிகனிரோதோ⁴. பச்சயத்த²ங்க³மோ அவிஜ்ஜாதீ³னம் அச்சந்தனிரோதோ⁴. ஸோ பன யேன ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோதாபத்திமக்³கோ³’’தி ஆஹ. சத்தாரோ ஹி அரியமக்³கா³ யதா²ரஹம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸங்கா²ரக³தஸ்ஸ அச்சந்தனிரோத⁴ஹேது, க²ணிகனிரோதோ⁴ பன அஹேதுகோ.

ஆனிஸம்ஸந்தி உத³யம். ஸோ பன தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகவஸேன து³விதோ⁴. தத்த² ஸம்பராயிகோ து³க்³க³திபரிகிலேஸதாயஆதீ³னவபக்கி²கோ ஏவாதி இதரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யம் ஸந்தா⁴யா’’திஆதி³மாஹ. ஆதீ³னவம்பி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தி³ட்டி²க்³க³ஹணமூலகம் உபத்³த³வ’’ந்திஆதி³மாஹ. ஸோதிஆதீ³னவோ. ஆதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன நக்³கி³யானஸனஸங்கடிவதாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. நிஸ்ஸரதி ஏதேனாதி நிஸ்ஸரணந்தி வுச்சமானே த³ஸ்ஸனமக்³கோ³ ஏவ தி³ட்டீ²னம் நிஸ்ஸரணம் ஸியா, தஸ்ஸ பன அத்த²ங்க³மபரியாயேன க³ஹிதத்தா ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடம் நிப்³பா³னம் தி³ட்டீ²ஹிபி நிஸ்ஸடந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘தி³ட்டீ²னம் நிஸ்ஸரணம் நாம நிப்³பா³ன’’ந்தி. இமினாதிஆதீ³ஸு வத்தப்³ப³ம் அனுயோக³வத்தே வுத்தனயமேவ.

143. தி³ட்டி²ச்சே²த³னம் த³ஸ்ஸேந்தோதி ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாத³ஸ்ஸனேன ஸப்³ப³ஸோ தி³ட்டீ²னம் ஸமுச்சே²த³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ. வுத்தாயேவாதி –

‘‘உபாதா³னானி சத்தாரி, தானி அத்த²விபா⁴க³தோ;

த⁴ம்மஸங்கே²பவித்தா²ரா, கமதோ ச விபா⁴வயே’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 2.645) –

கா³த²ம் உத்³தி³ஸித்வா அத்த²விபா⁴கா³தி³வஸேன வுத்தாயேவ. காமம் இதோ பா³ஹிரகானம் ‘‘இமானி உபாதா³னானி ஏத்தகானி சத்தாரி, ந இதோ பி⁴ய்யோ’’தி ஈதி³ஸம் ஞாணம் நத்தி², கேவலம் பன கேசி ‘‘காமா பஹாதப்³பா³’’தி வத³ந்தி, கேசி ‘‘நத்தி² பரோ லோகோதி ச, மிச்சா²’’தி வத³ந்தி, அபரே ‘‘ஸீலப்³ப³தேன ஸுத்³தீ⁴தி ச, மிச்சா²’’தி வத³ந்தி, அத்ததி³ட்டி²யா பன மிச்சா²பா⁴வம் ஸப்³ப³ஸோ ந ஜானந்தி ஏவ. யத்தகம் பன ஜானந்தி, தஸ்ஸபி அச்சந்தப்பஹானம் ந ஜானந்தி, ததா²பி ஸப்³ப³ஸ்ஸ பரிஞ்ஞேய்யஸ்ஸ பரிஞ்ஞேய்யம் பஞ்ஞபேமஇச்சேவ திட்ட²ந்தி. ஏவம்பூ⁴தானம் பன நேஸம் தத்த² யாதி³ஸீ படிபத்தி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்தா² ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸந்தீதி ஸம்விஜ்ஜந்தி. தேன தேஸம் தி³ட்டி²க³திகானம் விஜ்ஜமானதாய அவிச்சே²த³தம் த³ஸ்ஸேதி. ஏகேதி ஏகச்சே. ஸமணப்³ராஹ்மணாதி பப்³ப³ஜ்ஜுபக³மனேன ஸமணா, ஜாதிமத்தேன ச ப்³ராஹ்மணா. ஸப்³பே³ஸந்தி அனவஸேஸானம் உபாதா³னானம் ஸமதிக்கமம் பஹானம். ஸம்மா ந பஞ்ஞபேந்தீதி யேஸம் பஞ்ஞபேந்தி, தேஸம்பி ஸம்மா பரிஞ்ஞம் ந பஞ்ஞபேந்தி. இதா³னி தம் அத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேசீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஹோதிக-குடீசக-ப³ஹூத³க-ஹம்ஸ-பரமஹம்ஸ-காஜக-தித³ண்ட³-மோனவத-ஸேவ-பாருபக-பஞ்சமரத்திக- ஸோமகாரக-முக³ப்³ப³த-சரபா³க-தாபஸ-நிக³ந்தா²-ஜீவக-இஸி-பாராயனிக-பஞ்சாதபிக-காபில- காணாத³-ஸம்ஸாரமோசக-அக்³கி³ப⁴த்திக-மக³வதிக-கோ³வதிக-குக்குரவதிக-காமண்ட³லுக- வக்³கு³லிவதிக-ஏகஸாடக-ஓத³கஸுத்³தி⁴க-ஸரீரஸந்தாபக-ஸீலஸுத்³தி⁴க-ஜா²னஸுத்³தி⁴க-சதுப்³பி³த⁴- ஸஸ்ஸதவாதா³த³யோ ச²ன்னவுதி தண்ஹாபாஸேன ட³ம்ஸனதோ, அரியத⁴ம்மஸ்ஸ வா விபா³த⁴னதோ பாஸண்டா³. வத்து²படிஸேவனம் காமந்தி ப்³யாபாரஸ்ஸ வத்து²னோ படிஸேவனஸங்கா²தம் காமம். தே²ய்யேன ஸேவந்தீதி படிஹத்த²ஆதி³ஸமஞ்ஞாய லோகஸ்ஸ வசனவஸேன ஸேவந்தி. தீணி காரணானீதி ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தானி தி³ட்டி²விஸேஸபூ⁴தானி வட்டகாரணானி.

அத்த²ஸல்லாபிகாதி அத்த²ஸ்ஸ ஸல்லாபிகா, த்³வின்னம் அதி⁴ப்பேதத்த²ஸல்லாபவிபா⁴வினீதி அதி⁴ப்பாயோ. த்³வின்னஞ்ஹி வசனம் ஸல்லாபோ. தேனாஹ ‘‘பத²வீ கிரா’’திஆதி³.

யோ தித்தி²யானம் அத்தனோ ஸத்த²ரி த⁴ம்மே ஸஹத⁴ம்மிகேஸு ச பஸாதோ³ வுத்தோ, தஸ்ஸ அனாயதனக³தத்தா அப்பஸாத³கபா⁴வத³ஸ்ஸனம் பஸாத³பச்சே²தோ³. ததா²பவத்தோ வாதோ³ பஸாத³பச்சே²த³வாதோ³ வுத்தோ. ஏவரூபேதி ஈதி³ஸே வுத்தனயேன கிலேஸானம் அனுபஸமஸம்வத்தனிகே. த⁴ம்மேதி த⁴ம்மபதிரூபகே. வினயேதி வினயபதிரூபகே. தித்தி²யா ஹி கோஹஞ்ஞே ட²த்வா லோகம் வஞ்சேந்தா த⁴ம்மம் கதே²மாதி ‘‘ஸத்திமே காயா அகடா அகடவிதா⁴’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.174) யம் கிஞ்சி கதே²த்வா ததா² ‘‘வினயம் பஞ்ஞபேமா’’தி கோ³ஸீலவக்³கு³லிவதாதீ³னி பஞ்ஞபேத்வா தாதி³ஸம் ஸாவகே ஸிக்கா²பேத்வா ‘‘த⁴ம்மவினயோ’’தி கதே²ந்தி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மவினயே’’தி. தேனாஹ ‘‘உப⁴யேனபி அனிய்யானிகம் ஸாஸனம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி. பரித்தம்பி நாம புஞ்ஞம் காதுகாமம் மச்சே²ரமலாபி⁴பூ⁴ததாய நிவாரேந்தஸ்ஸ அந்தராயம் தஸ்ஸ கரோதோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே விஞ்ஞூஹி க³ரஹிதப்³ப³தா ஸம்பராயே ச து³க்³க³தி பாடிகங்கா², கிமங்க³ம் பன ஸகலவட்டது³க்க²னிஸ்ஸரணாவஹே ஜினசக்கே பஹாரதா³யினோ தித்த²கரஸ்ஸ ததோ³வாத³கரஸ்ஸ சாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனிய்யானிகஸாஸனம்ஹி ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யதா² ஸோ பஸாதோ³ ஸம்பராயே ந ஸம்மக்³க³தோ அத்தனோ பவத்திவஸேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கஞ்சி காலம் க³ந்த்வாபி பச்சா² வினஸ்ஸதி யேவா’’தி ஆஹ, அவேச்சப்பஸாதோ³ விய அச்சந்திகோ ந ஹோதீதி அத்தோ².

ஸம்பஜ்ஜமானா யதா²விதி⁴படிபத்தியா திரச்சா²னயோனிம் ஆவஹதி. கம்மஸரிக்க²கேன ஹி விபாகேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம். ஸப்³ப³ம்பி காரணபே⁴த³ந்தி ஸப்³ப³ம்பி யதா²வுத்தம் தித்த²கரானம் ஸாவகானம் அபாயது³க்கா²வஹம் மிச்சா²படிபத்திஸங்கா²தம் காரணவிஸேஸம். ஸோ பனேஸ பஸாதோ³ ந நிய்யாதி மிச்ச²த்தபக்கி²கத்தா ஸுராபீதஸிங்கா³லே பஸாதோ³ விய. ஸுரம் பரிஸ்ஸாவேத்வா ச²ட்³டி³தகஸடம் ஸுராஜல்லிகம். ப்³ராஹ்மணா நாம த⁴னலுத்³தா⁴தி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘இமம் வஞ்சேஸ்ஸாமீ’’தி. கம்ஸஸதாதி கஹாபணஸதா.

144. தஸ்ஸாதி பஸாத³ஸ்ஸ. ஸப்³போ³பி லோபோ⁴ காமுபாதா³னந்தேவ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘அரஹத்தமக்³கே³ன காமுபாதா³னஸ்ஸ பஹானபரிஞ்ஞ’’ந்தி. ஏவரூபேதி ஈதி³ஸே ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸானம் உபஸமஸம்வத்தனிகே. யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானானம் அபாயேஸு அபதனவஸேன தா⁴ரணட்டே²ன த⁴ம்மே. ஸப்³ப³ஸோ வினயனட்டே²ன வினயே. தத்த² ப⁴வது³க்க²னிஸ்ஸரணாய ஸம்வத்தனே.

நமஸ்ஸமானோ அட்டா²ஸி த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி பச்சேகபோ³தி⁴பாரமீனம் பூரணேன தத்த² பு³த்³த⁴ஸாஸனே பரிசயேன ச ப⁴க³வதி பஸன்னசித்ததாய ச. ‘‘உலூகா’’த்யாதி³கா³தா² ருக்க²தே³வதாய பா⁴ஸிதா. காலுட்டி²தந்தி ஸாயன்ஹகாலே தி³வாவிஹாரதோ உட்டி²தம். து³க்³க³தேஸோ ந க³ச்ச²தீதி து³க்³க³திம் ஏஸோ ந க³மிஸ்ஸதி. மோரஜிகோ முரஜவாத³கோ. மஹாபே⁴ரிவாத³கவத்து²ஆதீ³னிபி ஸிதபாதுகரணம் ஆதி³ம் கத்வா வித்தா²ரேதப்³பா³னி.

பரமத்தே²தி லோகுத்தரத⁴ம்மே. கிம் பன வத்தப்³ப³ந்தி த⁴ம்மேபி பரமத்தே² நிமித்தம் க³ஹேத்வா ஸுணந்தானம். ஸாமணேரவத்தூ²தி பப்³ப³ஜிததி³வஸேயேவ ஸப்பேன த³ட்டோ² ஹுத்வா காலம் கத்வா தே³வலோகம் உபபன்னஸாமணேரவத்து².

கீ²ரோத³னந்தி கீ²ரேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மிஸ்ஸம் ஓத³னம். திம்ப³ருஸகந்தி திந்து³கப²லம். திபுஸஸதி³ஸா ஏகா வல்லிஜாதி திம்ப³ருஸம், தஸ்ஸ ப²லம் திம்ப³ருஸகந்தி ச வத³ந்தி. கக்காரிகந்தி கு²த்³த³கஏலாளுகம். மஹாதிபுஸந்தி ச வத³ந்தி. வல்லிபக்கந்தி கு²த்³த³கதிபுஸவல்லியா ப²லம். ஹத்த²பதாபகந்தி மந்தா³முகி². அம்ப³கஞ்ஜிகந்தி அம்பி³லகஞ்ஜிகம். க²ளயாகு³ந்திபி வத³ந்தி. தோ³ணினிம்மஜ்ஜனிந்தி ஸதேலம் திலபிஞ்ஞாகம். விது⁴பனந்தி சதுரஸ்ஸபீ³ஜனிம். தாலவண்டந்தி தாலபத்தேஹி கதமண்ட³லபீ³ஜனிம். மோரஹத்த²ந்தி மோரபிஞ்சே²ஹி கதம் மகஸபீ³ஜனிம்.

வுத்தனயானுஸாரேனேவாதி யஸ்மா இதா⁴பி யதா²வுத்தம் ஸப்³ப³ம்பி காரணபே⁴த³ம் ஏகதோ கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்தா² ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேதூ’’ந்திஆதி³மாஹ, தஸ்மா தத்த² அனிய்யானிகஸாஸனே வுத்தனயஸ்ஸ அனுஸ்ஸரணவஸேன யோஜேத்வா வேதி³தப்³ப³ம்.

145. பரிஞ்ஞந்தி பஹானபரிஞ்ஞம். தேஸம் பச்சயம் த³ஸ்ஸேதுந்தி உபாதா³னானம் பரிஞ்ஞா நாம பஹானபரிஞ்ஞா. தேஸம் அச்சந்தனிரோதோ⁴ அதி⁴ப்பேதோ, ஸோ ச பச்சயனிரோதே⁴ன ஹோதீதி தேஸம் பச்சயம் மூலகாரணதோ பபு⁴தி த³ஸ்ஸேதும். அயந்தி இதா³னி வுச்சமானோ ஏத்த² ‘‘இமே சா’’திஆதி³பாடே² ‘‘கிம் நிதா³னா’’திஆதி³ஸமாஸபதா³னம் அத்தோ². ஸப்³ப³பதே³ஸூதி ‘‘தண்ஹாஸமுத³யா’’திஆதீ³ஸு ஸப்³பே³ஸு பதே³ஸு. இமினா ஏவ ச ஸப்³ப³க்³க³ஹணேன ‘‘ப²ஸ்ஸனிதா³னா’’திஆதீ³னம்பி பதா³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. இமே அஞ்ஞதித்தி²யா உபாதா³னானம்பி ஸமுத³யம் ந ஜானந்தி, குதோ நிரோத⁴ம், ததா²க³தோ பன தேஸம் தப்பச்சயபச்சயானம்பி ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச யாதா²வதோ ஜானாதி, தஸ்மா – ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ…பே… ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி (ம. நி. 1.139) யதா²ரத்³த⁴ஸீஹனாத³ம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமே ச, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ உபாதா³னா’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.145) நயேன தே³ஸனம் படிச்சஸமுப்பாத³முகே²ன ஓதாரேந்தோ வட்டம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘யதோ ச கோ²’’திஆதி³னா விவட்டம் த³ஸ்ஸேந்தோ அரஹத்தேன தே³ஸனாய கூடம் க³ண்ஹி, தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஸ்மா பன ப⁴க³வா’’திஆதி³மாஹ. தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

சூளஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

2. மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா

வேஸாலீனக³ரவண்ணனா

146. அபராபரந்தி புனப்புனம். விஸாலீபூ⁴ததாயாதி கா³வுதந்தரம் கா³வுதந்தரம் புது²பூ⁴ததாய. தத்ராதி தஸ்ஸம் விஸாலீபூ⁴ததாயம். ச²ட்³டி³தமத்தேதி விஸ்ஸட்ட²மத்தே. ஊமிப⁴யாதீ³ஹீதி ஊமிகும்பீ⁴லஆவட்டஸம்ஸுகாப⁴யேஹி. உத³கப்பவாஹேனாக³தஸ்ஸபி ச உஸ்மா ந விக³ச்ச²தி, உஸ்மா ச நாம ஈதி³ஸஸ்ஸ ஸவிஞ்ஞாணகதாய ப⁴வேய்யாதி ‘‘ஸியா க³ப்³போ⁴’’தி சிந்தேஸி. ததா² ஹீதிஆதி³ தத்த² காரணசிந்தா. புஞ்ஞவந்ததாய து³க்³க³ந்த⁴ம் நாஹோஸி, ஸஉஸுமதாய பூதிகபா⁴வோ. தா³ரகானம் புஞ்ஞூபனிஸ்ஸயதோ அங்கு³ட்ட²கதோ சஸ்ஸ கீ²ரம் நிப்³ப³த்தி, கீ²ரப⁴த்தஞ்ச லபி⁴. சரிமகப⁴வே போ³தி⁴ஸத்தே குச்சி²க³தே போ³தி⁴ஸத்தமாது விய உத³ரச்ச²வியா அச்ச²விப்பஸன்னதாய நிச்ச²வி வியாதி கத்வா ஆஹ ‘‘நிச்ச²வீ அஹேஸு’’ந்தி. தேஸந்தி த்³வின்னம் தா³ரகானம். மாதாபிதரோதி போஸகமாதாபிதரோ. அபி⁴ஸிஞ்சித்வா ராஜானம் அகம்ஸு ரஜ்ஜஸம்பத்தியா தா³யகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா, அஸம்பி⁴ன்னே ஏவ ராஜகுலே உப்பன்னத்தா ச. குமாரஸ்ஸ புஞ்ஞானுபா⁴வஸஞ்சோதி³தா தே³வதாதி⁴க்³க³ஹிதாதி கேசி.

புரஸ்ஸ அபரேதி புரஸ்ஸ அபரதி³ஸாய கா³வுதமத்தே டா²னே ஜீவகம்ப³வனம் விய ஸபாகாரமந்தி³ரகே. அசிரபக்கந்தோதி ஏத்த² ந தே³ஸந்தரபக்கமனம் அதி⁴ப்பேதம், அத² கோ² ஸாஸனதோ அபக்கமனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விப்³ப⁴மித்வா’’திஆதி³மாஹ. தேனேவாஹ ‘‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா’’தி. பரிஸதீதி பரிஸாயம், ஜனஸமூஹேதி அத்தோ². ஜனஸமூஹக³தோ பன ‘‘பரிஸமஜ்ஜே²’’தி வுத்தோ. பா⁴வனாமனஸிகாரேன வினா பகதியாவ மனுஸ்ஸேஹி நிப்³ப³த்தேதப்³போ³ த⁴ம்மோதி மனுஸ்ஸத⁴ம்மோ, மனுஸ்ஸத்தபா⁴வாவஹோ வா த⁴ம்மோ மனுஸ்ஸத⁴ம்மோ, அனுளாரம் பரித்தகுஸலம். யம் அஸதிபி பு³த்³து⁴ப்பாதே³ வத்ததி, யஞ்ச ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஹீனேன ப்³ரஹ்மசரியேன, க²த்தியே உபபஜ்ஜதீ’’தி. ‘‘அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’’தி பு³த்³தே⁴ மமத்தகாரினோ பு³த்³த⁴மாமகா. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி³வண்ணனா

அலம் அரியாய அரியபா⁴வாயாதி அலமரியோ, ரூபாயதனம் ஜானாதி சக்கு²விஞ்ஞாணம் விய பஸ்ஸதி சாதி ஞாணத³ஸ்ஸனம், தி³ப்³ப³சக்கு². ஸம்மஸனுபகே³ ச பன த⁴ம்மே லக்க²ணத்தயஞ்ச ததா² ஜானாதி பஸ்ஸதி சாதி ஞாணத³ஸ்ஸனம், விபஸ்ஸனா. நிப்³பா³னம், சத்தாரி வா ஸச்சானி அஸம்மோஹபடிவேத⁴தோ ஜானாதி பஸ்ஸதி சாதி ஞாணத³ஸ்ஸனம், மக்³கோ³. ப²லம் பன நிப்³பா³னவஸேனேவ யோஜேதப்³ப³ம். பச்சவேக்க²ணா மக்³கா³தி⁴க³தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பச்சக்க²தோ ஜானனட்டே²ன ஞாணத³ஸ்ஸனம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா அனாவரணதாய ஸமந்தசக்கு²தாய ச ஞாணத³ஸ்ஸனம். லோகுத்தரமக்³கோ³ அதி⁴ப்பேதோ, தஸ்மிஞ்ஹி படிஸித்³தே⁴ ஸப்³பே³ஸம்பி பு³த்³த⁴கு³ணானம் அஸம்ப⁴வோதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘தஞ்ஹி ஸோ ப⁴க³வதோ படிஸேதே⁴தீ’’தி.

ஸுகு²மம் த⁴ம்மந்தரம் நாம ஜா²னவிபஸ்ஸனாதி³கம் ஆசரியானுக்³க³ஹேன க³ஹிதம் நாம நத்தி². தக்கபரியாஹதந்தி ‘‘இதி ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தம்தம்த³ஸ்ஸேதப்³ப³மத்த²தக்கனேன விதக்கனமத்தேன பரிதோ ஆஹதம் பரிவத்திதம் கத்வா. தேனாஹ ‘‘தக்கேத்வா’’திஆதி³. லோகியபஞ்ஞம் அனுஜானாதி உபனிஸின்னபரிஸாய அனுகூலத⁴ம்மகத²னதோதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ’’திஆதி³. படிபா⁴தீதி படிபா⁴னம், ‘‘இதி வக்கா²மீ’’தி ஏவம்பவத்தம் கத²னசித்தம், ததோ படிபா⁴னதோ ஜானனம் படிபா⁴னம், ஆக³மாபா⁴வதோ ஸயமேவ உபட்டி²தத்தா ஸயம்படிபா⁴னம். தேனாஹ ‘‘இமினாஸ்ஸ த⁴ம்மேஸு பச்சக்க²பா⁴வம் படிபா³ஹதீ’’தி. ஸுபு²ஸிதந்தி நிப்³பி³வரம். அபு²ஸிதத்தே ஹி ஸுகே²ன வசீகோ⁴ஸோ ந நிச்ச²ரதி. த³ந்தாவரணந்தி ஓட்ட²த்³வயம். ஜிவ்ஹாபி த²த்³த⁴தாய ஸுகே²ன வசீகோ⁴ஸோ ந நிச்ச²ரதீதி ஆஹ ‘‘முது³கா ஜிவ்ஹா’’தி. கரவீகருதமஞ்ஜுதாய மது⁴ரோ ஸரோ. ஏலம் வுச்சதி தோ³ஸோ, ஏலம் க³ளதீதி ஏலக³ளா, ந ஏலக³ளா அனேலக³ளா, நித்³தோ³ஸா, ந ருஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². ஸப்³ப³மேதம் ரஞ்ஜனஸ்ஸேவ காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ வத³தி.

பஞ்ச த⁴ம்மாதி க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபூ⁴தானம் க²ந்தா⁴தீ³னம் உக்³க³ஹண-ஸவன-தா⁴ரண-பரிசய-யோனிஸோமனஸிகாரே ஸந்தா⁴யாஹ. தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயாதி ஏத்த² ஸம்மா-ஸத்³தோ³ உப⁴யத்தா²பி யோஜேதப்³போ³ ‘‘ஸம்மா தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’தி. யோ ஹி ஸம்மா த⁴ம்மம் படிபஜ்ஜதி, தஸ்ஸேவ ஸம்மா து³க்க²க்க²யோ ஹோதி. யோ பன வுத்தனயேன தக்கரோ, தஸ்ஸ நிய்யானம் அத்த²தோ த⁴ம்மஸ்ஸேவ நிய்யானந்தி ஆஹ ‘‘ஸோ த⁴ம்மோ…பே… நிய்யாதி க³ச்ச²தீ’’தி.

147. கோத⁴னோதி குஜ்ஜ²னஸீலோ. யஸ்மா பன ஸுனக்க²த்தோ கோத⁴வஸேன குரூரோ ப²ருஸவசனோ ச, தஸ்மா ஆஹ ‘‘கோத⁴னோதி சண்டோ³ ப²ருஸோ சா’’தி. தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ நத்தீ²தி தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே உப்பஜ்ஜனாரஹானம் மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ நத்தி². தம் பு³த்³தா⁴ ‘‘மோக⁴புரிஸோ’’தி வத³ந்தி யதா² தம் ஸுதி³ன்னலாளுதா³யிஆதி³கே. உபனிஸ்ஸயே ஸதிபி தஸ்மிம் க²ணே மக்³கே³ வா ப²லே வா அஸதி ‘‘மோக⁴புரிஸோ’’தி வத³ந்தி யதா² தம் த⁴னியூபஸேனத்தே²ராதி³கே. ஸமுச்சி²ன்னோபனிஸ்ஸயே பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². யதா² ‘‘மக்க²லி மோக⁴புரிஸோ மனுஸ்ஸகி²ப்பம் மஞ்ஞே’’தி (அ. நி. 1.311) ததா² ஸுனக்க²த்தோபீதி ஆஹ ‘‘இமஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. அஸ்ஸாதி ஏதேன. கத்தரி ஹித³ம் ஸாமிவசனம். கோதே⁴னாதி கோத⁴ஹேதுனா.

ப⁴க³வதோதி ஸம்பதா³னவசனம் குத்³த⁴பதா³பேக்கா²ய. புப்³பே³தி பி⁴க்கு²காலே. ஸத்³த³ம் ஸோதுகாமோதி ஸோ கிர தி³ப்³ப³சக்கு²னா தாவதிம்ஸப⁴வனே தே³வதானம் ரூபம் பஸ்ஸந்தோ ஓட்ட²சலனம் பஸ்ஸதி, ந பன ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, தஸ்மா தாஸம் ஸத்³த³ம் ஸோதுகாமோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸத்³த³ம் ஸோதுகாமோ…பே… புச்சீ²’’தி. ஸோ ச அதீதே ஏகம் ஸீலவந்தம் பி⁴க்கு²ம் கண்ணஸக்க²லியம் பஹரித்வா ப³தி⁴ரமகாஸி, தஸ்மா பரிகம்மம் கரோந்தோபி அப⁴ப்³போ³வ தி³ப்³ப³ஸோதாதி⁴க³மாய. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘உபனிஸ்ஸயோ நத்தீ²தி ஞத்வா பரிகம்மம் ந கதே²ஸீ’’தி. சிந்தேஸீதி அத்தனோ மிச்சா²பரிவிதக்கிதேன அயோனிஸோ உம்முஜ்ஜந்தோ சிந்தேஸி.

நிய்யானிகத்தாவபோ³த⁴னதோ அபே⁴தோ³பசாரேன ‘‘தே³ஸனாத⁴ம்மோ நிய்யானிகோ’’தி வுத்தோ. நிய்யானோ வா அரியமக்³கோ³ போ³தே⁴தப்³போ³ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி நிய்யானிகோ தே³ஸனாத⁴ம்மோ. அத்தனி அத்தி²தம் த³ஸ்ஸேதி கிச்சஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனேன தத்த² தத்த² பாகடீகதத்தா, ந படிஞ்ஞாமத்தேன. ததா² ஹி யதா²பராத⁴ம் தம்தம்ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா யதா²த⁴ம்மம் வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபஞ்ச அவிபரீதத⁴ம்மதே³ஸனாய தே³வமனுஸ்ஸேஹி யதா²பி⁴ஸங்க²தபஞ்ஹானம் தத³ஜ்ஜா²ஸயானுகூலம் டா²னஸோ விஸ்ஸஜ்ஜனேன ச ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதஞாணசாரபா⁴வேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் விஞ்ஞூனம் பாகடம், ததா² தத்த² தத்த² யமகபாடிஹாரியகரணாதீ³ஸு இத்³தி⁴வித⁴ஞாணாதீ³னீதி. தேனாஹ ‘‘மய்ஹஞ்சா’’திஆதி³. அன்வேதி யதா²க³ஹிதஸங்கேதஸ்ஸ அனுக³மனவஸேன ஏதி ஜானாதீதி அன்வயோ. தேனாஹ ‘‘அனுபு³ஜ்ஜ²தீதி அத்தோ²’’தி. ஸங்கேதானுக³மனஞ்சேத்த² ‘‘யதா²பராத⁴ம் தம்தம்ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா’’திஆதி³னா வுத்தனயமேவ. ஏவம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³தி யதா² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன யோஜனா கதா, ஏவம் ‘‘ஏவரூபம்பி நாம மய்ஹம் இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸங்கா²தம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்ம’’ந்திஆதி³னா தத்த² தத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

த³ஸப³லஞாணவண்ணனா

148. யதி³பி ஆதி³தோ அபி⁴ஞ்ஞாத்தயவஸேன தே³ஸனாய ஆக³தத்தா சேதோபரியஞாணானந்தரம் உபரி திஸ்ஸோ அபி⁴ஞ்ஞா வத்தப்³பா³ ஸியுந்தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, அத்த²தோ பன விஜ்ஜாத்தயம் யதா²வுத்தஅபி⁴ஞ்ஞாத்தயமேவாதி கத்வா ‘‘திஸ்ஸோ விஜ்ஜா வத்தப்³பா³ ஸியு’’ந்தி வுத்தம். கஸ்மா பனேத்த² ‘‘தாஸு வுத்தாஸு உபரி த³ஸப³லஞாணம் ந பரிபூரதீ’’தி வுத்தம், நனு இமானி ஞாணானி ஸேஸாபி⁴ஞ்ஞா விய அத்தனோ விஸயஸ்ஸ அபி⁴ஜானனட்ட²ம் உபாதா³ய அபி⁴ஞ்ஞாஸு வத்தப்³பா³னி, அகம்பியட்ட²ம் பன உபத்த²ம்ப⁴னட்ட²ஞ்ச உபாதா³ய ப³லஞாணேஸு யதா² ஸம்மாஸதிஆத³யோ இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்கே³ஸூதி? நயித³மேவம். தத்த² ஹி த⁴ம்மானம் த⁴ம்மகிச்சவிஸேஸவிபா⁴வனபராய தே³ஸனாய வுத்தம், இத⁴ பன ஸத்து² கு³ணவிஸேஸவிபா⁴வனபராய தே³ஸனாய ததா² வத்தும் ந ஸக்கா அத்த²தோ அனஞ்ஞத்தா, ஏகச்சானம் புது²ஜ்ஜனானம் ஏவம் சித்தம் உப்பஜ்ஜேய்ய ‘‘கிமித³ம் ப⁴க³வா ஹேட்டா² வுத்தகு³ணே புனபி க³ண்ஹந்தோ கு³ணாதி⁴கத³ஸ்ஸனம் கரோதீ’’தி. தஸ்மா ஸுவுத்தமேதம் ‘‘உபரி த³ஸப³லஞாணம் ந பரிபூரதீ’’தி.

அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணானீதி கஸ்மா வுத்தம் (அ. நி. டீ. 3.10.21), நனு சேதானி ஸாவகானம்பி ஏகச்சானம் உப்பஜ்ஜந்தீதி? காமம் உப்பஜ்ஜந்தி, யாதி³ஸானி பன பு³த்³தா⁴னம் டா²னாட்டா²னஞாணாதீ³னி, ந தாதி³ஸானி தத³ஞ்ஞேஸம் கதா³சிபி உப்பஜ்ஜந்தீதி அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணானீதி. தேனாஹ ‘‘ததா²க³தஸ்ஸேவ ப³லானீ’’தி. இமமேவ ஹி யதா²வுத்தலேஸம் அபேக்கி²த்வா தத³பா⁴வதோ ஆஸயானுஸயஞாணாதீ³ஸு ஏவ அஸாதா⁴ரணகு³ணஸமஞ்ஞா நிருள்ஹா. காமம் ஞாணப³லானம் ஞாணஸம்பா⁴ரோ விஸேஸபச்சயோ, புஞ்ஞஸம்பா⁴ரோபி பன நேஸம் பச்சயோ ஏவ, ஞாணஸம்பா⁴ரஸ்ஸபி வா புஞ்ஞஸம்பா⁴ரபா⁴வதோ ‘‘புஞ்ஞுஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஆக³தானீ’’தி வுத்தம்.

பகதிஹத்தி²குலந்தி (ஸம். நி. 2.22) கி³ரிசரனதீ³சரவனசராதி³ப்பபே⁴தா³ கோ³சரியகாலாவகனாமா ஸப்³பா³பி ப³லேன பாகதிகா ஹத்தி²ஜாதி. த³ஸன்னம் புரிஸானந்தி தா²மமஜ்ஜி²மானம் த³ஸன்னம் புரிஸானம். ஏகஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ காயப³லந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏகஸ்ஸாதி ச ததா² ஹேட்டா²கதா²யம் ஆக³தத்தா தே³ஸனாஸோதேன வுத்தம். நாராயனஸங்கா⁴தப³லந்தி ஏத்த² நாரா வுச்சந்தி ரஸ்மியோ, தா ப³ஹூ நானாவிதா⁴ இதோ உப்பஜ்ஜந்தீதி நாராயனம், வஜிரம், தஸ்மா நாராயனஸங்கா⁴தப³லந்தி வஜிரஸங்கா⁴தப³லந்தி அத்தோ². ஞாணப³லம் பன பாளியம் ஆக³தமேவ, ந காயப³லம் விய அட்ட²கதா²ருள்ஹமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஸம்யுத்தகே ஆக³தானி தேஸத்ததி ஞாணானி ஸத்தஸத்ததி ஞாணானீ’’தி வுத்தம் (விப⁴. மூலடீ. 760), தத்த² பன நிதா³னவக்³கே³ ஸத்தஸத்ததி ஆக³தானி சதுசத்தாரீஸஞ்ச, தேஸத்ததி பன படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. 1.73 மாதிகா) ஸுதமயாதீ³னி ஆக³தானி தி³ஸ்ஸந்தி, ந ஸம்யுத்தகே. அஞ்ஞானிபீதி ஏதேன ஞாணவத்து²விப⁴ங்கே³ ஏககாதி³வஸேன வுத்தானி, அஞ்ஞத்த² ச ‘‘புப்³ப³ந்தே ஞாண’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1076) ப்³ரஹ்மஜாலாதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.36) ச ‘‘தயித³ம் ததா²க³தோ பஜானாதி, இமானி தி³ட்டி²ட்டா²னானி ஏவம் க³ஹிதானீ’’திஆதி³னா வுத்தானி அனேகானி ஞாணப்பபே⁴தா³னி ஸங்க³ண்ஹாதி. யாதா²வபடிவேத⁴தோ ஸயஞ்ச அகம்பியம் புக்³க³லஞ்ச தம்ஸமங்கி³ம் நேய்யேஸு அதி⁴ப³லம் கரோதீதி ஆஹ ‘‘அகம்பியட்டே²ன உபத்த²ம்ப⁴னட்டே²ன சா’’தி.

உஸப⁴ஸ்ஸ இத³ந்தி ஆஸப⁴ம், (அ. நி. டீ. 2.4.8) ஸேட்ட²ம் டா²னம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுதபடிஜானனவஸேன அபி⁴முக²ம் க³ச்ச²ந்தி, அட்ட² வா பரிஸா உபஸங்கமந்தீதி ஆஸபா⁴, புப்³ப³பு³த்³தா⁴. இத³ம் பனாதி பு³த்³தா⁴னம் டா²னம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதமேவ வத³தி. திட்ட²மானோவாதி அவத³ந்தோபி (ஸம். நி. டீ. 2.2.22) திட்ட²மானோவ படிஜானாதி நாமாதி அத்தோ². உபக³ச்ச²தீதி அனுஜானாதி.

அட்ட²ஸு பரிஸாஸூதி ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அனேகஸதம் க²த்தியபரிஸம்…பே… தத்ர வத மம் ப⁴யம் வா ஸாரஜ்ஜம் வா ஓக்கமிஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி (ம. நி. 1.151) வுத்தாஸு அட்ட²ஸு பரிஸாஸு. அபீ⁴தனாத³ம் நத³தீதி பரதோ த³ஸ்ஸிதஞாணயோகே³ன த³ஸப³லோஹந்தி அபீ⁴தனாத³ம் நத³தி. ஸீஹனாத³ஸுத்தேன க²ந்த⁴வக்³கே³ (ஸம். நி. 3.78) ஆக³தேன.

‘‘தே³வமனுஸ்ஸானம் சதுசக்கம் வத்ததீ’’தி (அ. நி. 4.31) ஸுத்தஸேஸேன ஸப்புரிஸூபஸ்ஸயாதீ³னம் ப²லஸம்பத்திபவத்தி, புரிமஸப்புரிஸூபஸ்ஸயாதி³ம் உபனிஸ்ஸாய பச்சி²மஸப்புரிஸூபஸ்ஸயாதீ³னம் ஸம்பத்திபவத்தி வா வுத்தாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன தத்த² ச சக்க-ஸத்³த³ஸ்ஸ க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். விசக்கஸண்டா²னா அஸனி ஏவ அஸனிவிசக்கம். உரசக்காதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆணாஸமூஹாதீ³ஸுபி சக்க-ஸத்³த³ஸ்ஸ பவத்தி வேதி³தப்³பா³. ‘‘ஸங்க⁴பே⁴த³ம் கரிஸ்ஸாம சக்கபே⁴த³’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. 409; சூளவ. 343) ஹி ஆணா ‘‘சக்க’’ந்தி வுத்தா, ‘‘தே³வசக்கம் அஸுரசக்க’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. டீ. 2.4.8) ஸமூஹோதி. படிவேத⁴னிட்ட²த்தா அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் படிவேதோ⁴தி ‘‘ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாமா’’தி வுத்தம். தேன படிலத்³த⁴ஸ்ஸபி தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்தி பரஸ்ஸ பு³ஜ்ஜ²னமத்தேன ஹோதீதி ‘‘அஞ்ஞாதகோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ஸோதாபத்தி…பே… ப²லக்க²ணே பவத்தம் நாமா’’தி வுத்தம். ததோ பரம் பன யாவ பரினிப்³பா³னா தே³ஸனாஞாணப்பவத்தி தஸ்ஸேவ பவத்திதஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ டா²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம் பவத்திதசக்கஸ்ஸ சக்கவத்தினோ சக்கரதனஸ்ஸ டா²னம் விய.

‘‘திட்ட²தீ’’தி வுத்தம், கிம் பூ⁴மியம் புரிஸோ விய? நோதி ஆஹ ‘‘ததா³யத்தவுத்திதாயா’’தி. டா²னந்தி சேத்த² அத்தலாபோ⁴ த⁴ரமானதா ச, ந க³தினிவத்தீதி ஆஹ ‘‘உப்பஜ்ஜதி சேவ பவத்ததி சா’’தி. யத்த² பனேதம் த³ஸப³லஞாணம் வித்தா²ரிதம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபி⁴த⁴ம்மே பனா’’திஆதி³மாஹ. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஸமாதி³யந்தீதி ஸமாதா³னானி, தானி பன ஸமாதி³யித்வா கதானி ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸமாதி³யித்வா கதான’’ந்தி. கம்மமேவ வா கம்மஸமாதா³னந்தி ஏதேன ஸமாதா³னஸத்³த³ஸ்ஸ அபுப்³ப³த்தா²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி முத்தக³தஸத்³தே³ க³தஸத்³த³ஸ்ஸ விய. க³தீதி நிரயாதி³க³தியோ. உபதீ⁴தி அத்தபா⁴வோ. காலோதி கம்மஸ்ஸ விபச்சனாரஹகாலோ. பயோகோ³தி விபாகுப்பத்தியா பச்சயபூ⁴தா கிரியா.

அக³திகா³மினிந்தி நிப்³பா³னகா³மினிம். வக்க²தி ஹி ‘‘நிப்³பா³னஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி நிப்³பா³னகா³மிஞ்ச மக்³க³ம் நிப்³பா³னகா³மினிஞ்ச படிபத³’’ந்தி (ம. நி. 1.153). ப³ஹூஸுபி மனுஸ்ஸேஸு ஏகமேவ பாணம் கா⁴தேந்தேஸு காமம் ஸப்³பே³ஸம் சேதனா தஸ்ஸேவேகஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியாரம்மணா, தம் பன கம்மம் தேஸம் நானாகாரம். தேஸு (விப⁴. அட்ட². 811) ஹி ஏகோ ஆத³ரேன ச²ந்த³ஜாதோ கரோதி, ஏகோ ‘‘ஏஹி த்வம்பி கரோஹீ’’தி பரேஹி நிப்பீளிதோ கரோதி, ஏகோ ஸமானச்ச²ந்தோ³ விய ஹுத்வா அப்படிபா³ஹமானோ விசரதி. தேஸு ஏகோ தேனேவ கம்மேன நிரயே நிப்³ப³த்ததி, ஏகோ திரச்சா²னயோனியம், ஏகோ பேத்திவிஸயே. தம் ததா²க³தோ ஆயூஹனக்க²ணே ஏவ – ‘‘இமினா நீஹாரேன ஆயூஹிதத்தா ஏஸ நிரயே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, ஏஸ திரச்சா²னயோனியம், ஏஸ பேத்திவிஸயே’’தி ஜானாதி. நிரயே நிப்³ப³த்தமானம்பி – ‘‘ஏஸ மஹானிரயே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, ஏஸ உஸ்ஸத³னிரயே’’தி ஜானாதி. திரச்சா²னயோனியம் நிப்³ப³த்தமானம்பி – ‘‘ஏஸ அபாத³கோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏஸ த்³விபாத³கோ, ஏஸ சதுப்பதோ³, ஏஸ ப³ஹுப்பதோ³’’தி ஜானாதி. பேத்திவிஸயே நிப்³ப³த்தமானம்பி – ‘‘ஏஸ நிஜ்ஜா²மதண்ஹிகோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏஸ கு²ப்பிபாஸிகோ, ஏஸ பரத³த்தூபஜீவீ’’தி ஜானாதி. தேஸு ச கம்மேஸு – ‘‘இத³ம் கம்மம் படிஸந்தி⁴மாகட்³டி⁴ஸ்ஸதி, இத³ம் அஞ்ஞேன தி³ன்னாய படிஸந்தி⁴யா உபதி⁴வேபக்கம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஜானாதி.

ததா² ஸகலகா³மவாஸிகேஸு ஏகதோ பிண்ட³பாதம் த³த³மானேஸு காமம் ஸப்³பே³ஸம்பி சேதனா பிண்ட³பாதாரம்மணாவ, தம் பன கம்மம் தேஸம் நானாகாரம். தேஸு ஹி ஏகோ ஆத³ரேன கரோதீதி ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸம், தஸ்மா தேஸு கேசி தே³வலோகே நிப்³ப³த்தந்தி, கேசி மனுஸ்ஸலோகே, தம் ததா²க³தோ ஆயூஹனக்க²ணேயேவ ஜானாதி – ‘‘இமினா நீஹாரேன ஆயூஹிதத்தா ஏஸ மனுஸ்ஸலோகே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, ஏஸ தே³வலோகே, தத்தா²பி ஏஸ க²த்தியகுலே, ஏஸ ப்³ராஹ்மணகுலே, ஏஸ வேஸ்ஸகுலே, ஏஸ ஸுத்³த³குலே, ஏஸ பரனிம்மிதவஸவத்தீஸு, ஏஸ நிம்மானரதீஸு, ஏஸ துஸிதேஸு, ஏஸ யாமேஸு, ஏஸ தாவதிம்ஸேஸு, ஏஸ சாதுமஹாராஜிகேஸு, ஏஸ பு⁴ம்மதே³வேஸூ’’திஆதி³னா தத்த² தத்த² ஹீனபணீதஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணஅப்பபரிவாரமஹாபரிவாரதாதி³பே⁴த³ம் தம் தம் விஸேஸம் ஆயூஹனக்க²ணேயேவ ஜானாதி.

ததா² விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேந்தேஸுயேவ – ‘‘இமினா நீஹாரேன ஏஸ கிஞ்சி ஸல்லக்கே²தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸதி, ஏஸ மஹாபூ⁴தமத்தமேவ வவத்த²பேஸ்ஸதி, ஏஸ ரூபபரிக்³க³ஹேயேவ ட²ஸ்ஸதி, ஏஸ அரூபபரிக்³க³ஹேயேவ, ஏஸ நாமரூபபரிக்³க³ஹேயேவ, ஏஸ பச்சயபரிக்³க³ஹே ஏவ, ஏஸ லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய ஏவ, ஏஸ பட²மப²லேயேவ, ஏஸ து³தியப²லே ஏவ, ஏஸ ததியப²லே ஏவ, ஏஸ அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதீ’’தி ஜானாதி. கஸிணபரிகம்மம் கரோந்தேஸுபி – ‘‘இமஸ்ஸ பரிகம்மமத்தமேவ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏஸ நிமித்தம் உப்பாதே³ஸ்ஸதி, ஏஸ அப்பனம் ஏவ பாபுணிஸ்ஸதி, ஏஸ ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹிஸ்ஸதீ’’தி ஜானாதி. தேனாஹ ‘‘இமஸ்ஸ சேதனா’’திஆதி³.

காமனதோ, காமேதப்³ப³தோ, காமபடிஸம்யுத்ததோ ச காமோ தா⁴து காமதா⁴து. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ப்³யாபாத³தா⁴து-ரூபதா⁴து-ஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. விலக்க²ணதாயாதி விஸதி³ஸஸபா⁴வதாய. க²ந்தா⁴யதனதா⁴துலோகந்தி அனேகதா⁴தும் நானாதா⁴தும் க²ந்த⁴லோகம் ஆயதனலோகம் தா⁴துலோகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி யோஜனா. ‘‘அயம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ நாம…பே… அயம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ நாம. தேஸுபி ஏகவிதே⁴ன ரூபக்க²ந்தோ⁴, ஏகாத³ஸவிதே⁴ன ரூபக்க²ந்தோ⁴ (விப⁴. 33). ஏகவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ப³ஹுவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ (விப⁴. 34-61). ஏகவிதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, ப³ஹுவிதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ (விப⁴. 62-91). ஏகவிதே⁴ன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, ப³ஹுவிதே⁴ன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ (விப⁴. 92-120). ஏகவிதே⁴ன விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, ப³ஹுவிதே⁴ன விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி (விப⁴. 121-149) ஏவம் தாவ க²ந்த⁴லோகஸ்ஸ, ‘‘இத³ம் சக்கா²யதனம் நாம…பே… இத³ம் த⁴ம்மாயதனம் நாம. தத்த² த³ஸாயதனா காமாவசரா, த்³வே சாதுபூ⁴மகா’’திஆதி³னா (விப⁴. 156-171) ஆயதனலோகஸ்ஸ, ‘‘அயம் சக்கு²தா⁴து நாம…பே… அயம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து நாம, தத்த² ஸோளஸ தா⁴துயோ காமாவசரா, த்³வே சாதுபூ⁴மகா’’திஆதி³னா (விப⁴. 172-188) தா⁴துலோகஸ்ஸ அனேகஸபா⁴வம் நானாஸபா⁴வஞ்ச பஜானாதி. ந கேவலம் உபாதி³ன்னகஸங்கா²ரலோகஸ்ஸேவ, அத² கோ² அனுபாதி³ன்னகஸங்கா²ரலோகஸ்ஸபி – ‘‘இமாய நாம தா⁴துயா உஸ்ஸன்னத்தா இமஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ க²ந்தோ⁴ ஸேதோ, இமஸ்ஸ காளோ, இமஸ்ஸ மட்டோ², இமஸ்ஸ ஸகண்டகோ, இமஸ்ஸ ப³ஹலத்தசோ, இமஸ்ஸ தனுத்தசோ, இமஸ்ஸ பத்தம் வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன ஏவரூபம், இமஸ்ஸ புப்ப²ம் நீலம் பீதம் லோஹிதம் ஓதா³தம் ஸுக³ந்த⁴ம் து³க்³க³ந்த⁴ம், இமஸ்ஸ ப²லம் கு²த்³த³கம் மஹந்தம் தீ³க⁴ம் ரஸ்ஸம் வட்டம் ஸுஸண்டா²னம் து³ஸ்ஸண்டா²னம் முது³கம் ப²ருஸம் ஸுக³ந்த⁴ம் து³க்³க³ந்த⁴ம் மது⁴ரம் தித்தகம் கடுகம் அம்பி³லம் கஸாவம், இமஸ்ஸ கண்டகோ திகி²ணோ குண்டோ² உஜுகோ குடிலோ தம்போ³ காளோ ஓதா³தோ ஹோதீ’’திஆதி³னா பஜானாதி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴தீ³னம் ஏவ ஹி ஏதம் ப³லம், ந அஞ்ஞேஸம்.

நானாதி⁴முத்திகதந்தி நானாஅஜ்ஜா²ஸயதம். அதி⁴முத்தி நாம அஜ்ஜா²ஸயதா⁴து அஜ்ஜா²ஸயஸபா⁴வோ. ஸோ பன ஹீனபணீததாஸாமஞ்ஞேன பாளியம் த்³விதா⁴வ வுத்தோபி ஹீனபணீதாதி³பே⁴தே³ன அனேகவிதோ⁴தி ஆஹ ‘‘ஹீனாதீ³ஹி அதி⁴முத்தீஹி நானாதி⁴முத்திகபா⁴வ’’ந்தி. தத்த² தத்த² யே யே ஸத்தா யம்யம்அதி⁴முத்திகா, தே தே தம்தத³தி⁴முத்திகே ஏவ ஸேவந்தி ப⁴ஜந்தி பயிருபாஸந்தி தா⁴துஸபா⁴க³தோ. யதா² கூ³தா²தீ³னம் தா⁴துஸபா⁴வோ ஏஸோ, யம் கூ³தா²தீ³ஹி ஏவ ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி, ஏவம் (புக்³க³லானம் அஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸேவேஸ ஸபா⁴வோ, யம்) (விப⁴. மூலடீ. 813) ஹீனஜ்ஜா²ஸயா து³ஸ்ஸீலாதீ³ஹி ஏவ ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி, ஸம்பன்னஸீலாத³யோ ச ஸம்பன்னஸீலாதீ³ஹேவ. தம் நேஸம் நானாதி⁴முத்திகதம் ப⁴க³வா யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி.

வுத்³தி⁴ஞ்ச ஹானிஞ்சாதி பச்சயவிஸேஸேன ஸாமத்தி²யதோ அதி⁴கதம் அனதி⁴கதஞ்ச. இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணனித்³தே³ஸே (விப⁴. 814; படி. ம. 1.113) ‘‘ஆஸயம் ஜானாதி அனுஸயம் ஜானாதீ’’தி ஆஸயாதி³ஜானனம் கஸ்மா நித்³தி³ட்ட²ந்தி? ஆஸயஜானனாதி³னா யேஹி இந்த்³ரியேஹி பரோபரேஹி ஸத்தா கல்யாணபாபாஸயாதி³கா ஹோந்தி, தேஸம் ஜானனஸ்ஸ விபா⁴வனதோ. ஏவஞ்ச கத்வா இந்த்³ரியபரோபரியத்தஆஸயானுஸயஞாணானம் விஸும் அஸாதா⁴ரணதா, இந்த்³ரியபரோபரியத்தனானாதி⁴முத்திகதாஞாணானம் விஸும் ப³லதா ச ஸித்³தா⁴ ஹோதி. தத்த² ஆஸயந்தி யத்த² ஸத்தா நிவஸந்தி, தம் தேஸம் நிவாஸட்டா²னம் தி³ட்டி²க³தம் வா யதா²பூ⁴தஞாணம் வா ஆஸயோ.அனுஸயோ அப்பஹீனபா⁴வேன தா²மக³தோ கிலேஸோ. தம் பன ப⁴க³வா ஸத்தானம் ஆஸயம் ஜானந்தோ தேஸம் தேஸம் தி³ட்டி²க³தானம், விபஸ்ஸனாமக்³க³ஞாணானஞ்ச அப்பவத்திக்க²ணேபி ஜானாதி. வுத்தம் ஹேதம் –

‘‘காமம் ஸேவந்தம்யேவ ப⁴க³வா ஜானாதி ‘அயம் புக்³க³லோ காமக³ருகோ காமாஸயோ காமாதி⁴முத்தோ’தி. காமம் ஸேவந்தஞ்ஞேவ ஜானாதி ‘அயம் புக்³க³லோ நேக்க²ம்மக³ருகோ நேக்க²ம்மாஸயோ நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ’தி. நேக்க²ம்மம் ஸேவந்தஞ்ஞேவ ஜானாதி. ப்³யாபாத³ம், அப்³யாபாத³ம், தி²னமித்³த⁴ம், ஆலோகஸஞ்ஞம் ஸேவந்தம்யேவ ஜானாதி ‘அயம் புக்³க³லோ தி²னமித்³த⁴க³ருகோ தி²னமித்³தா⁴ஸயோ தி²னமித்³தா⁴தி⁴முத்தோ’தி’’ (படி. ம. 1.113).

பட²மாதீ³னம் சதுன்னம் ஜா²னானந்தி ரூபாவசரானம் பட²மாதீ³னம் பச்சனீகஜா²பனட்டே²ன ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னட்டே²ன ச ஜா²னானம். சதுக்கனயேன ஹேதம் வுத்தம். அட்ட²ன்னம் விமோக்கா²னந்தி ஏத்த² படிபாடியா ஸத்த அப்பிதப்பிதக்க²ணே பச்சனீகத⁴ம்மேஹி விமுச்சனதோ ஆரம்மணே ச அதி⁴முச்சனதோ விமோக்கா² நாம, அட்ட²மோ பன ஸப்³ப³ஸோ ஸஞ்ஞாவேத³யிதேஹி விமுத்தத்தா அபக³மவிமோக்கோ² நாம. சதுக்கனயபஞ்சகனயேஸு பட²மஜா²னஸமாதி⁴ ஸவிதக்கஸவிசாரோ நாம, பஞ்சகனயே து³தியஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ அவிதக்கவிசாரமத்தோ, நயத்³வயேபி உபரி தீஸு ஜா²னேஸு ஸமாதி⁴ அவிதக்கஅவிசாரோ, ஸமாபத்தீஸு படிபாடியா அட்ட²ன்னம் ஸமாதீ⁴திபி நாமம், ஸமாபத்தீதிபி சித்தேகக்³க³தாஸப்³பா⁴வதோ, நிரோத⁴ஸமாபத்தியா தத³பா⁴வதோ ந ஸமாதீ⁴தி நாமம். ஹானபா⁴கி³யத⁴ம்மந்தி அப்பகு³ணேஹி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஹி வுட்டி²தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் காமாதி³அனுபக்க²ந்த³னம். விஸேஸபா⁴கி³யத⁴ம்மந்தி பகு³ணேஹி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஹி வுட்டி²தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் து³தியஜ்ஜா²னாதி³பக்க²ந்த³னம். இதி ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் காமாதி³து³தியஜ்ஜா²னாதி³பக்க²ந்த³னானி ஹானபா⁴கி³யவிஸேஸபா⁴கி³யத⁴ம்மாதி த³ஸ்ஸிதானி, தேஹி பன ஜா²னானம் தம்ஸபா⁴வதா த⁴ம்ம-ஸத்³தே³ன வுத்தா. தஸ்மாதி வுத்தமேவத்த²ம் ஹேதுபா⁴வேன பச்சாமஸதி. வோதா³னந்தி பகு³ணதாஸங்கா²தம் வோதா³னம். தஞ்ஹி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஹி வுட்ட²ஹித்வா து³தியஜ்ஜா²னாதி³அதி⁴க³மஸ்ஸ பச்சயத்தா ‘‘வுட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். யே (அ. நி. டீ. 3.10.21) பன ‘‘நிரோத⁴தோ ப²லஸமாபத்தியா வுட்டா²னந்தி பாளி நத்தீ²’’தி வத³ந்தி, தே ‘‘நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ப²லஸமாபத்தியா அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’தி இமாய பாளியா (பட்டா². 1.1.417) படிஸேதே⁴தப்³பா³. யோ ஸமாபத்திலாபீ⁴ ஸமானோ ஏவ ‘‘ந லபா⁴மஹ’’ந்தி, கம்மட்டா²னம் ஸமானம் ஏவ ‘‘ந கம்மட்டா²ன’’ந்தி ஸஞ்ஞீ ஹோதி, ஸோ ஸம்பத்திம்யேவ ஸமானம் ‘‘விபத்தீ’’தி பச்சேதீதி வேதி³தப்³போ³.

149. அப்பனந்தி நிக³மனம். ந ததா² த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி யதா² பரவாதி³னா வுத்தம், ததா² ந த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸகஸககிச்சமேவ ஜானாதீதி டா²னாட்டா²னஜானனாதி³ம் ஸகம் ஸகம்யேவ கிச்சம் காதும் ஜானாதி, யதா²ஸகமேவ விஸயம் படிவிஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². தம்பீதி தேஹி த³ஸப³லஞாணேஹி ஜானிதப்³ப³ம்பி. கம்மந்தரவிபாகந்தரமேவாதி கம்மந்தரஸ்ஸவிபாகந்தரமேவ ஜானாதி, சேதனாசேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மே நிரயாதி³னிப்³பா³னகா³மினிபடிபதா³பூ⁴தே கம்மந்தி க³ஹேத்வா ஆஹ ‘‘கம்மபரிச்சே²த³மேவா’’தி. தா⁴துனானத்தஞ்ச தா⁴துனானத்தகாரணஞ்ச தா⁴துனானத்தகாரணந்தி ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. தஞ்ஹி ஞாணம் தது³ப⁴யம்பி ஜானாதி, ‘‘இமாய நாம தா⁴துயா உஸ்ஸன்னத்தா’’திஆதி³னா (விப⁴. அட்ட². 812) ததா² சேவ ஸம்வண்ணிதம். ஸச்சபரிச்சே²த³மேவாதி பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன ஸச்சானம் பரிச்சி²ந்த³னமேவ. அப்பேதும் ந ஸக்கோதி அட்ட²மனவமப³லானி விய தம்ஸதி³ஸம் இத்³தி⁴வித⁴ஞாணம் விய விகுப்³பி³தும். ஏதேனஸ்ஸ ப³லஸதி³ஸதஞ்ச நிவாரேதி. ஜா²னாதி³ஞாணம் விய வா அப்பேதும் விகுப்³பி³துஞ்ச. யதி³பி ஹி ‘‘ஜா²னாதி³பச்சவேக்க²ணாஞாணம் ஸத்தமப³ல’’ந்தி தஸ்ஸ ஸவிதக்கஸவிசாரதா வுத்தா, ததா²பி ‘‘ஜா²னாதீ³ஹி வினா பச்சவேக்க²ணா நத்தீ²’’தி ஜா²னாதி³ஸஹக³தம் ஞாணம் தத³ந்தோக³த⁴ம் கத்வா ஏவம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஜா²னாதி³கிச்சம் விய ந ஸப்³ப³ம் ப³லகிச்சம் காதும் ஸக்கோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜா²னம் ஹுத்வா அப்பேதும் ந ஸக்கோதி இத்³தி⁴ ஹுத்வா விகுப்³பி³தும் ந ஸக்கோதீ’’தி வுத்தம், ந பன கஸ்ஸசி ப³லஸ்ஸ ஜா²னஇத்³தி⁴பா⁴வதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் கிச்சவிஸேஸவஸேனபி த³ஸப³லஞாணஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணானம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி விதக்கத்திகபூ⁴மந்தரவஸேனபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். படிபாடியாதிஆதி³தோ பட்டா²ய படிபாடியா.

அனுபத³வண்ணனம் கத்வா வேதி³தப்³பா³னீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கிலேஸாவரணம் நியதமிச்சா²தி³ட்டி², கிலேஸாவரணஸ்ஸ அபா⁴வோ ஆஸவக்க²யாதி⁴க³மஸ்ஸ டா²னம், தப்³பா⁴வோ அட்டா²னம், அனதி⁴க³மஸ்ஸ பன தது³ப⁴யம் யதா²க்கமம் அட்டா²னஞ்ச டா²னஞ்சாதி தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘லோகிய…பே… த³ஸ்ஸனதோ சா’’தி ஆஹ. தத்த² லோகியஸம்மாதி³ட்டி²யா டி²தி ஆஸவக்க²யாதி⁴க³மஸ்ஸ டா²னம் கிலேஸாவரணாபா⁴வஸ்ஸ காரணத்தா. ஸா ஹி தஸ்மிம் ஸதி ந ஹோதி, அஸதி ச ஹோதி. ஏதேன தஸ்ஸா அட்டி²தியா தஸ்ஸ அட்டா²னதா வுத்தா ஏவ. நேஸம் வேனேய்யஸத்தானம். தா⁴துவேமத்தத³ஸ்ஸனதோதி காமதா⁴துஆதீ³னம் பவத்திபே⁴த³த³ஸ்ஸனதோ. யத³க்³கே³ன தா⁴துவேமத்தம் ஜானாதி, தத³க்³கே³ன சரியாவிஸேஸம்பி ஜானாதி. தா⁴துவேமத்தத³ஸ்ஸனதோதி வா த⁴ம்மதா⁴துவேமத்தத³ஸ்ஸனதோ. ஸப்³பா³பி ஹி சரியா த⁴ம்மதா⁴துபரியாபன்னா ஏவாதி. பயோக³ம் அனாதி³யித்வாபி ஸந்ததிமஹாமத்தாதீ³னம் (த⁴. ப. 142) விய. தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணானுபா⁴வதோ பத்தப்³பே³னாதி ஏத்த² தி³ப்³ப³சக்கு²னா பரஸ்ஸ ஹத³யவத்து²ஸன்னிஸ்ஸயலோஹிதவண்ணத³ஸ்ஸனமுகே²ன ததா³ பவத்தமானசித்தஜானனத்த²ம் பரிகம்மகரணம் நாம ஸாவகானம், தஞ்ச கோ² ஆதி³கம்மிகானம், யதோ தி³ப்³ப³சக்கு²ஆனுபா⁴வதோ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ பத்தப்³ப³தா ஸியா, பு³த்³தா⁴னம் பன யதி³பி ஆஸவக்க²யஞாணாதி⁴க³மதோ பகே³வ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணாதி⁴க³மோ, ததா²பி ததா² பரிகம்மகரணம் நத்தி² விஜ்ஜாத்தயஸித்³தி⁴யா ஸிஜ்ஜ²னதோ. ஸேஸாபி⁴ஞ்ஞாத்தயே சேதோபரியஞாணம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணாதி⁴க³மேன பத்தந்தி ச வத்தப்³ப³தம் லப⁴தீதி ததா² வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

புன ஏவரூபிம் வாசம் ந வக்கா²மீதி சித்தம் உப்பாதே³ந்தோ தம் வாசம் பஜஹதி நாம. வாசாய பன ஸோ அத்தோ² பாகடோ ஹோதீதி ‘‘வத³ந்தோ’’தி வுத்தம். தி³ட்டி²ம் ந க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி தி³ட்டி²க்³கா³ஹபடிக்கே²போ. தி³ட்டி²யா அனுப்பாத³னம் பஜஹனமேவாதி ஆஹ ‘‘பஜஹந்தோ’’தி. ஸோ அரியூபவாதீ³ நிரயே ட²பிதோயேவ, நாஸ்ஸ நிரயூபபத்தியா கோசி விப³ந்தோ⁴ ஏகம்ஸிகோ அயமத்தோ²தி அதி⁴ப்பாயோ.

அஸ்ஸாதி ஏகம்ஸிகபா⁴வஸ்ஸ. ஸிக்கா²ஹி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாஹி, தத³த்தா²ய விபஸ்ஸனாய ச வினா அஞ்ஞாராத⁴னஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ ‘‘லோகியலோகுத்தரா ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³’’தி வத்வா புன ஆஸன்னதரே ஸீலாதி³கே த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘லோகுத்தரவஸேனேவ வினிவத்தேதும்பி வட்டதீ’’தி ஆஹ, தஸ்மா அக்³க³மக்³க³பரியாபன்னா ஸீலாத³யோ வேதி³தப்³பா³. அக்³க³மக்³க³ட்ட²ஸ்ஸ ஹி தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஏகம்ஸிகா அஞ்ஞாராத⁴னா, இதரேஸம் அனேகம்ஸிகாதி. ஸம்பஜ்ஜனம் ஸம்பதா³, நிப்ப²த்தீதி அத்தோ², தஸ்மா ஏவம்ஸம்பத³ந்தி ஏவம்அவிரஜ்ஜ²னகனிப்ப²த்திகந்தி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘இமம்பி காரண’’ந்திஆதி³. தத்த² காரணந்தி யுத்தி. தத்ராயம் யுத்தினித்³தா⁴ரணா ‘‘நிரயூபகோ³ அரியூபவாதீ³ ததா³தா³யஸ்ஸ அவிஜ்ஜமானதோ ஸேய்யதா²பி மிச்சா²தி³ட்டீ²’’தி. ஏத்த² ச ‘‘தம் வாசம் அப்பஹாயா’’திஆதி³வசனேன ததா³தா³யஸ்ஸ அப்பஹானேன ச அரியூபவாதோ³ அந்தராயிகோ அனத்தா²வஹோ ச, பஹானேன பன அச்சயம் தே³ஸேத்வா க²மாபனேன அனந்தராயிகோ அத்தா²வஹோ ச யதா² தம் வுட்டி²தா தே³ஸிதா ச ஆபத்தீதி த³ஸ்ஸேதி.

த³ஸப³லஞாணவண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுவேஸாரஜ்ஜஞாணவண்ணனா

150. ப்³யாமோஹப⁴யவஸேன (அ. நி. டீ. 2.4.8) ஸரணபரியேஸனம் ஸாரஜ்ஜனம் ஸாரதோ³, ப்³யாமோஹப⁴யம், விக³தோ ஸாரதோ³ ஏதஸ்ஸாதி விஸாரதோ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ வேஸாரஜ்ஜம். தம் பன ஞாணஸம்பத³ம் பஹானஸம்பத³ம் தே³ஸனாவிஸேஸஸம்பத³ம் கே²மம் நிஸ்ஸாய பவத்தம் சதுப்³பி³த⁴ம் பச்சவேக்க²ணஞாணம். தேனாஹ ‘‘சதூஸு டா²னேஸூ’’திஆதி³. த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸூதி வுத்தத⁴ம்மேஸு. வசனமத்தமேவ ஹி தேஸம், ந பன த³ஸ்ஸனம் தாதி³ஸஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ப⁴க³வதா ஏவ வா ‘‘இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’’தி பரஸ்ஸ வசனவஸேன த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸு. ‘‘த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 718) விய த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ஹேதுபரியாயோதி ஆஹ ‘‘ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸஹேதுனா’’தி. ஹேதூதி ச உபபத்திஸாத⁴னஹேது வேதி³தப்³போ³, ந காரகோ ஸம்பாபகோ ச. அப்பமாணந்தி அனித³ஸ்ஸனம். நித³ஸ்ஸனஞ்ஹி அன்வயதோ ப்³யதிரேகதோ பமாணங்க³தாய ‘‘பமாண’’ந்தி வுச்சதி. நிமித்தந்தி சோத³னாய காரணம். தத்த² சோத³கோ சோத³னம் கரோதீதி காரணம், த⁴ம்மோ சோத³னம் கரோதி ஏதேனாதி காரணம். தேனாஹ ‘‘புக்³க³லோபீ’’திஆதி³. கே²மந்தி கேனசி அப்படிப³ந்தி⁴யபா⁴வேன அனுபத்³து³ததம்.

அந்தராயோ ஏதேஸம் அத்தி², அந்தராயேவா யுத்தாதி அந்தராயிகா. ஏவம்பூ⁴தா பன தே யஸ்மா அந்தராயகரா நாம ஹோந்தி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘அந்தராயம் கரோந்தீதி அந்தராயிகா’’தி. அஸஞ்சிச்ச வீதிக்கமோ ந ததா² ஸாவஜ்ஜோதி கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கந்தா’’தி. ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴திஆதி³ நித³ஸ்ஸனமத்தம் இதரேஸம்பி சதுன்னம் ‘‘அந்தராயிகா’’தி வுத்தத⁴ம்மானம் தப்³பா⁴வே ப்³யபி⁴சாராபா⁴வதோ. இத⁴ பன மேது²னத⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோதி இத³ம் அட்டு²ப்பத்திவஸேன வுத்தம் அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ம் (பாசி. 417-422) விய. யஸ்மா தங்க²ணம்பி காமேஸு (அ. நி. டீ. 2.4.8) ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா விரத்தோ (அ. நி. டீ. 2.4.8) ஹோதி சே, விஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி, ந காமேஸு ஆஸத்தோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘மேது²னம்…பே… அந்தராயோ ஹோதீ’’தி. தத்த² யஸ்ஸ கஸ்ஸசீதி ந கேவலம் பப்³ப³ஜிதஸ்ஸேவ, அத² கோ² யஸ்ஸ கஸ்ஸசி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘மேது²னமனுயுத்தஸ்ஸ, முஸ்ஸதேவாபி ஸாஸன’’ந்தி. தஸ்மிம் அனிய்யானிகத⁴ம்மேதி தஸ்மிம் பரேன பரிகப்பிதஅனிய்யானிகத⁴ம்மனிமித்தம். நிமித்தத்தே² ஹி இத³ம் கம்மஸம்யோகே³ பு⁴ம்மம்.

சதுவேஸாரஜ்ஜஞாணவண்ணனா நிட்டி²தா.

அட்ட²பரிஸவண்ணனா

151. புரிஸஸ்ஸ ஸூரதரபா⁴வோ நாம ஸங்கா³மே பாகடோ ஹோதி, ந கே³ஹே நிஸின்னகாலே, ஏவம் வேஸாரஜ்ஜஞாணஸ்ஸ ஆனுபா⁴வோ பண்டி³தபரிஸாஸு யத்த² கத்த²சீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வேஸாரஜ்ஜஞாணஸ்ஸ ப³லத³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி ஆஹ. ஸன்னிபதித்வா நிஸின்னட்டா²னந்தி டா²னஸீஸேன ஸன்னிபதிதக²த்தியபரிஸமேவ த³ஸ்ஸேதி. ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்தா²தி அதிதே³ஸேன ஆவிபா⁴விதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மாரகாயிகான’’ந்திஆதி³ வுத்தம் ஸதி³ஸத்த²விஸயத்தா அதிதே³ஸஸ்ஸ. யதா² ஹி க²த்தியானம் ஸமூஹோ க²த்தியபரிஸாதி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தி, ந ஏவம் ‘‘மாரபரிஸா’’தி ஏத்த², மாரஸ்ஸ பரிஸாதி பன மாரபரிஸாதி அயமத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ. தேனாஹ ‘‘மாரகாயிகானம்…பே… ந மாரான’’ந்தி. மாரகாயிகானந்தி மாரபக்கி²யானம். உக்³க³ட்டா²னத³ஸ்ஸனவஸேனாதி ஸாரஜ்ஜிதப்³ப³ட்டா²னத³ஸ்ஸனவஸேன, ஏவம் உக்³கா³ க²த்தியா அத்தனோ புஞ்ஞதேஜேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ப்³ராஹ்மணா தீஸு வேதே³ஸூதி இத³ம் இதரேஸம் அவிஸயத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். வேதே³ ஸஜ்ஜா²யந்தாபி ஹி க²த்தியா வேஸ்ஸா ச தத³த்த²விசாரணாய யேபு⁴ய்யேன அஸமத்தா² ஏவாதி. கஸ்மா பனேத்த² யாமாதி³பரிஸா ந க³ஹிதாதி? பு⁴ஸம் காமாபி⁴கி³த்³த⁴தாய யோனிஸோமனஸிகாரவிரஹதோ. யாமாத³யோ ஹி உளாருளாரே காமே படிஸேவந்தா தத்தா²பி⁴கி³த்³த⁴தாய த⁴ம்மஸ்ஸவனாய ஸபா⁴வேன சித்தம்பி ந உப்பாதே³ந்தி, மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம் பன பு³த்³தா⁴னஞ்ச ஆனுபா⁴வேன ஆகட்³டி⁴யமானா கதா³சி தேஸம் பயிருபாஸனாதீ³னி கரோந்தி தாதி³ஸே மஹாஸமயே. தேனேவ ஹி விமானவத்து²தே³ஸனாபி தன்னிமித்தா ப³ஹுலா நாஹோஸி. மனுஸ்ஸானம் வஸேனாயம் கதா.

பரசக்கவாளேஸு ச மனுஸ்ஸானம் விஸேஸாதி⁴க³மோ நத்தீ²தி புச்ச²தி ‘‘கிம் பன ப⁴க³வா அஞ்ஞானி சக்கவாளானிபி க³ச்ச²தீ’’தி. இதரோ யதி³பி தேஸம் அரியத⁴ம்மாதி⁴க³மோ நத்தி², வாஸனாய பன தத்த² க³ந்த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆமக³ச்ச²தீ’’தி ஆஹ. கேயூரம் நானாவித⁴ரதனபரிஸிப்³பி³தஸுவண்ணஜாலவினத்³த⁴ம் பு⁴ஜாப⁴ரணம். அங்க³த³ம் நானாக³ந்த⁴க³ந்தி⁴தம், கேவலம் வா ஸுவண்ணமயம் பா³ஹுவலயம். சி²ன்னஸ்ஸராதி த்³விதா⁴பூ⁴தஸ்ஸரா (தீ³. நி. டீ. 2.172) க³க்³க³ரஸ்ஸராதி க³க்³க³ரிகாய விய க³க்³க³ராயமானக²ரஸ்ஸரா (தீ³. நி. டீ. 2.172; அ. நி. டீ. 3.8.69). பா⁴ஸந்தரந்தி தேஸம் பா⁴ஸம் (தீ³. நி. டீ. 2.172; அ. நி. டீ. 3.8.69) ஸந்தா⁴யாஹ. ‘‘வீமம்ஸா உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தம் விவரிதும் ‘‘இத³ம் வுத்தம் ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸங்க³ம்மாதி ஸமாக³ந்த்வா. ஆதி³தோ லாபோ ஆலாபோ, வசனபடிவசனவஸேன ஸமம் லாபோ ஸல்லாபோ. ஸம்மா, ஸமஞ்ஞா வா கதா² ஸம்கதா², ஸம்கதா²வ ஸாகச்சா².

அட்ட²பரிஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுயோனிவண்ணனா

152. யவந்தி தாய ஸத்தா அமிஸ்ஸிதாபி ஸமானஜாதிதாய மிஸ்ஸிதா விய ஹோந்தீதி யோனி. ஸா பன அத்த²தோ அண்டா³தி³உப்பத்திட்டா²னவிஸிட்டோ² க²ந்தா⁴னம் பா⁴க³ஸோ பவத்திவிஸேஸோதி ஆஹ ‘‘க²ந்த⁴கோட்டா²ஸோ யோனி நாமா’’தி. அண்டே³ ஜாதாதி பட²மாய ஜாதியா வஸேன வுத்தம், து³தியாய பன அண்ட³தோ, அண்டே³ வா பி⁴ஜ்ஜமானே ஜாதாதி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜ ஜாயந்தீ’’தி. வினாதி ஏதேஹி அண்டா³தீ³ஹி பா³ஹிரபச்சயேஹி வினா. உப்பதித்வா வியாதி உப்பஜ்ஜனவஸேன பதித்வா விய. பா³ஹிரபச்சயனிரபேக்க²த்தாயேவ வா உபபதனே ஸாது⁴காரினோ உபபாதிகா, தே ஏவ இத⁴ ஓபபாதிகாதி வுத்தா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன க³ப்³ப⁴மலே நிப்³ப³த்தமஹாபது³மகுமாராதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. நிஜ்ஜா²மதண்ஹிகபேதானம் நிச்சம் து³க்கா²துரதாய காமஸேவனா நத்தி², தஸ்மா தே க³ப்³ப⁴ஸேய்யகா ந ஹோந்தி, ஜாலவந்ததாய ந தாஸம் குச்சி²யம் க³ப்³போ⁴ ஸண்டா²தி, தஸ்மா தே ஓபபாதிகாயேவ ஸம்ஸேத³ஜத்தாயபி அஸம்ப⁴வதோ. நேரயிகா வியாதி நித³ஸ்ஸனாபதே³ஸேன தேஸம்பி ஓபபாதிகத்தம் தீ³பேதி. அவஸேஸாதி நிஜ்ஜா²மதண்ஹிகனேரயிகே ட²பேத்வா அவஸேஸா வினிபாதிகா. யக்கா²னம் சாதுமஹாராஜிகதாய ஓபபாதிகபா⁴வே ஏவ ஆபன்னே தம் நிவத்தேதும் ‘‘ஏவம் யக்கா²பீ’’தி வுத்தம். ததா² ஹி தே ந பு⁴ம்மதே³வா ந ச வினிபாதிகாதி.

சதுயோனிவண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்சக³திவண்ணனா

153. க³ந்தப்³பா³தி உபபஜ்ஜிதப்³பா³. யதா² ஹி கம்மப⁴வோ பரமத்த²தோ அஸதிபி காரகே பச்சயஸாமக்³கி³யா ஸித்³தோ⁴ தம்ஸமங்கி³னா ஸந்தானலக்க²ணேன ஸத்தேன கதோதி வோஹரீயதி, ததா² உபபத்திப⁴வலக்க²ணா க³தியோ பரமத்த²தோ அஸதிபி க³மகே தம்தம்கம்மவஸேன யேஸம் தானி கம்மானி, தேஹி க³ந்தப்³பா³தி வோஹரீயந்தீதி. ஏவம் ஸத்³த³த்த²தோ க³திம் த³ஸ்ஸேத்வா அத்து²த்³தா⁴ரனயேனபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். யேஸு நிரயாதி³பே⁴தே³ஸு உபபத்திப⁴வேஸு க³தி-ஸத்³தோ³ நிரூள்ஹோ, ததோ அஞ்ஞத்தா²பி க³திஸத்³த³ப்பவத்தி அத்தி², தம் ஏகேன க³தி-ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா ஆஹ ‘‘க³திக³தீ’’தி யதா² ‘‘து³க்க²து³க்க²ம், (ஸம். நி. 4.327) ரூபரூப’’ந்தி (விஸுத்³தி⁴. 2.449) ச. உப்பாதா³வத்தா²ய க³மனம் உபக³மனந்தி ‘‘நிப்³ப³த்திக³தீ’’தி வுத்தா. க³திந்தி சித்தக³திம். தேனாஹ ‘‘அஜ்ஜா²ஸயக³தி நாமா’’தி, அஜ்ஜா²ஸயப்பவத்தீதி அத்தோ². தத³ட்ட²கதா²யம் (ம. நி. அட்ட². 2.503) பன ‘‘க³திந்தி நிப்ப²த்தி’’ந்தி அத்தோ² வுத்தோ. ப்³ரஹ்மனிமந்தனஸுத்தே (ம. நி. 1.503) ஹி அயம் பாளீதி. ஜுதிந்தி ஆனுபா⁴வம். விப⁴வோதி வினாஸோ. ஸோ ஹி விக³மோதி அத்தே²ன க³தி. தேனேவ நிப்³பா³னம் அரஹதோ க³தீதி (பரி. 339) அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னம் அரஹதோ க³தி விக³மோ விப⁴வோதி அனேகத்த²த்தா தா⁴தூனம். த்³வேயேவ க³தியோதி த்³வேவ நிப்ப²த்தியோதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அயம் நிப்ப²த்திக³தி நாமா’’தி.

யஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, தம் ப்³ரூஹேந்தோ ஏவ உப்பஜ்ஜதீதி அயோ, ஸுக²ம். நத்தி² ஏத்த² அயோதி நிரயோ. ததோ ஏவ ரமிதப்³ப³ம் அஸ்ஸாதே³தப்³ப³ம் தத்த² நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நிரதிஅத்தே²ன நிரஸ்ஸாத³ட்டே²ன நிரயோ’’தி. திரியம் அஞ்சிதாதி தே³வமனுஸ்ஸாத³யோ விய உத்³த⁴ம் தீ³கா⁴ அஹுத்வா திரியம் தீ³கா⁴பி⁴ அத்தோ². பகட்ட²தோ ஸுக²தோ அயனம் அபக³மோ பேச்சபா⁴வோ, தம் பேச்சபா⁴வம் பத்தானம் விஸயோதி பேதயோனிமேவ வத³தி. மனஸோ உஸ்ஸன்னத்தாதி ஸதிஸூரபா⁴வப்³ரஹ்மசரியயோக்³யதாதி³கு³ணவஸேன உபசிதமானஸதாய உக்கட்ட²கு³ணசித்ததாயாதி அத்தோ. அயம் பனத்தோ² நிப்பரியாயதோ ஜம்பு³தீ³பவாஸீவஸேன வேதி³தப்³போ³. யதா²ஹ – ‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, டா²னேஹி ஜம்பு³தீ³பிகா மனுஸ்ஸா உத்தரகுருகே மனுஸ்ஸே அதி⁴க்³க³ண்ஹந்தி தே³வே ச தாவதிம்ஸே. கதமேஹி தீஹி? ஸூரா ஸதிமந்தோ இத⁴ ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ’’தி (அ. நி. 9.21). தேஹி பன ஸமானரூபாதி³தாய ஸத்³தி⁴ம் பரித்ததீ³பவாஸீஹி இதரமஹாதீ³பவாஸினோபி மனுஸ்ஸாதேவ பஞ்ஞாயிம்ஸு. லோகியா பன ‘‘மனுனோ அபச்சபா⁴வேன மனுஸ்ஸா’’தி வத³ந்தி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன பரமத்த²தீ³பனியம் விமானவத்து²ஸம்வண்ணனாயம் (வி. வ. அட்ட². 3) வுத்தனயேன க³ஹேதப்³போ³. ஆனுபா⁴வேஹீதி தே³வானுபா⁴வஸங்கா²தேஹி இத்³தி⁴விஸேஸேஹி. தத்த² காமா தே³வா காமகு³ணேஹி சேவ இத்³தி⁴விஸேஸேஹி ச இதரே இத்³தி⁴விஸேஸேஹேவ தி³ப்³ப³ந்தி கீளந்தி ஜோதந்தி, ஸரணந்தி வா க³ம்மந்தி, அபி⁴த்த²வியந்தீதி வா தே³வாதி.

திரச்சா²னயோனிஞ்சாதிஆதீ³ஸூதி ஏத்த² திரச்சா²னயோனிபேத்திவிஸயக்³க³ஹணேன க²ந்தா⁴னம் ஏவ க³ஹணம் தேஸம் தாதி³ஸஸ்ஸ பரிச்சி²ன்னஸ்ஸ ஓகாஸஸ்ஸ அபா⁴வதோ. யத்த² வா தே அரஞ்ஞஸமுத்³த³பப்³ப³தாதி³கே நிப³த்³த⁴வாஸம் வஸந்தி, தாதி³ஸஸ்ஸ டா²னஸ்ஸ வஸேன ஓகாஸோபி க³ஹேதப்³போ³. நிரயூபகா³தீ³ஹி ஸத்தேஹி மக்³கி³தப்³ப³தோ மக்³கோ³ படிபஜ்ஜிதப்³பா³ படிபதா³ சாதி தம் தம் கம்மமேவ வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘உப⁴யேனபீ’’திஆதி³. யதா² ச படிபன்னோதி இமினா தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதூபசிதாகாரமாஹ. ஏத்த² ச நிரயகா³மிஞ்ச மக்³க³ம் நிரயகா³மினிஞ்ச படிபத³ந்தி இமினா ஸாதா⁴ரணதோ நிரயஸம்வத்தனியம் கம்மம் வத்வா புன தம் தம் ஸந்தானபதிததாய அஸாதா⁴ரணதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²படிபன்னோ’’திஆதி³ வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். வினிபதந்தீதி விவஸா, விரூபம் வா நிபதந்தி. கஸ்மா பனேத்த² பஞ்சக³திபரிச்சே²த³கஞாணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘நிப்³பா³னஞ்சாஹ’’ந்திஆதி³மாஹாதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘இத³ம் பனா’’திஆதி³. ந ஹி ப⁴க³வா அத்தனோ பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தம் விபா⁴வேந்தோ ஸாவஸேஸம் கத்வா தே³ஸனம் தே³ஸேதி.

பஞ்சக³திவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஞாணபவத்தாகாரவண்ணனா

154. ஞாணப்பவத்தாகாரந்தி ஞாணஸ்ஸ பவத்திஆகாரம், ஞாணஸ்ஸ வா பவத்திபகாரம். ஏகந்தது³க்கா²தி ஏகந்தேன து³க்கா² அச்சந்தது³க்கா². தா பன ஸப்³ப³காலம் து³க்கா² ஸுகா²லயேனபி அஸம்மிஸ்ஸாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நிச்சது³க்கா² நிரந்தரது³க்கா²’’தி. ப³ஹலாதி அதனுகா, மஹந்தாதி அத்தோ². திப்³பா³தி வா திகி²ணா. க²ராதி கக்க²ளா. கடுகாதி வா அனிட்டா². கஸ்ஸதி க²ணீயதீதி காஸு, ஆவாடோ. கஸீயதி சீயதீதி காஸு, ராஸி. பு²னந்தீதி த்³வீஹி ஹத்தே²ஹி அங்கா³ரானி உக்கி²பித்வா படிவாதம் ஓபு²னந்தி, தேன தேஸம் ஸகலஸரீரம் ட³ய்ஹதி. தேனாஹ ‘‘பரித³ட்³ட⁴க³த்தா’’தி. புரிஸப்பமாணம் போரிஸம். ஏகபதே²னேவாதி ஏகமக்³க³பூ⁴தேனேவ. அனுக்கமனீயேனாதி உக்கமிதும் அபக்கமிதும் அஸக்குணேய்யேன.

நனு ச தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் பச்சுப்பன்னவண்ணாரம்மணம், தேன கத²ம் ரூபந்தரஸமங்கி³ம் நிரயே நிப்³ப³த்தஸத்தம் ‘‘அயம் ஸோ’’தி ஜானாதீதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தத்த² கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. யதா²கம்மூபக³ஞாணேன ‘‘அயம் ஸோ’’தி ஸல்லக்கே²தி, தஸ்ஸ பன தி³ப்³ப³சக்கு²ஆனுபா⁴வேன பத்தப்³ப³த்தா ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²ப³லம் நாம ஏதந்தி வுத்தம்.

புரிமனயேனேவாதி ‘‘கூ³த²கூபோ விய திரச்சா²னயோனி த³ட்ட²ப்³பா³’’திஆதி³னா அங்கா³ரகாஸுபமாயம் வுத்தனயேனேவ. து³க்கா² வேத³னா ப³ஹுலா ஏதாஸூதி து³க்க²ப³ஹுலா. ப³ஹலபத்தபலாஸோதி அவிரளதனுவிபுலபண்ணோ. ஸுக²பரிபோ⁴க³ம் மஹாபாஸாத³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தீ³க⁴பாஸாதோ³’’தி வுத்தம் சதுரஸ்ஸபாஸாதா³தீ³னம் கு²த்³த³கத்தா. உண்ணாமயஅத்த²ரணேனாதி உண்ணாமயலோஹிதஅத்த²ரணேன. உத்தரம் உபரிபா⁴க³ம் சா²தே³தீதி உத்தரச்ச²தோ³, விதானம். தம் பன லோஹிதவிதானம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி ‘‘ரத்தவிதானேனா’’தி வுத்தம்.

அபரபா⁴க³யோஜனாதி பாளியம் ‘‘அபரேன ஸமயேனா’’தி வுத்தஸ்ஸ அபரபா⁴க³ஸ்ஸ யோஜனா. ஸா பன ஏகதே³ஸேன புரிமபா⁴கே³ வுத்தே ஏவ ஸுவிஞ்ஞேய்யா ஹோதீதி ‘‘யதா² ஸோ’’திஆதி³மாஹ. மக்³கா³ருள்ஹமேவாதி மக்³க³ம் உபக³தமத்தமேவ.

நியமாபா⁴வாதி ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²னாவ பஸ்ஸதீ’’தி நியமஸ்ஸ அபா⁴வா. ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²னாபி பஸ்ஸிஸ்ஸதீ’’தி இத³ம் ந அனுத்தரஸுகா²னுப⁴வனஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²கோ³சரத்தா வுத்தம், அனாக³தஸ்ஸ பன தஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²பரிப⁴ண்ட³பூ⁴தேன அனாக³தம்ஸஞாணேன த³ஸ்ஸனமேவாதி காரணூபசாரேன வுத்தம். பாளியம் பன ‘‘சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி’’ச்சேவ வுத்தம். ‘‘அத்த²தோ பன நானா ஹோதீ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘தே³வலோகஸுக²ம் ஹீ’’திஆதி³ம் வத்வா யதா²த³ஸ்ஸிதஉபமாஹிபி அயமத்தோ² பாகடோ ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உபமாயம்பீ’’திஆதி³மாஹ. கோ³த்ரபு⁴ஞாணுப்பாத³தோ பட்டா²ய நிரோத⁴ம் பஸ்ஸித்வா உப்பன்னமக்³க³ப²லபச்சவேக்க²ணவஸேன சேவ பரதோ ப²லஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனவஸேன ச அரியஸாவகோ நிரோதே⁴ ஸயிதோ விய ஹோதி தத³பஸ்ஸயேனேவ பவத்தனதோதி ஆஹ ‘‘நிரோத⁴ஸயனவரக³த’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘நிப்³பா³னா…பே… பஸ்ஸதீ’’தி.

ஞாணபவத்தாகாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³க்கரகாரிகாதி³ஸுத்³தி⁴வண்ணனா

155. புச்சா²னுஸந்தி⁴ஆதி³அனுஸந்தி⁴த்தயதோ அஞ்ஞத்தா ‘‘பாடியேக்கம் அனுஸந்தி⁴வஸேனா’’தி வுத்தம். ந கேவலம் ‘‘து³க்கரகாரிகாய ஸுத்³தி⁴ ஹோதீ’’தி ஏவம்லத்³தி⁴கோ ஏவ, அத² கோ² து³க்கரசாரீஸு அபி⁴ப்பஸன்னோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். சதுகுண்டி³கோதி த்³வீஹி பாதே³ஹி ஹத்தே²ஹீதி சதூஹி அங்கே³ஹி குண்ட³னகோ ஆஹிண்ட³னகோ. ச²மானிகிண்ணந்தி பூ⁴மியம் கி²த்தம். ப⁴க்க²ஸந்தி ஆஹாரம்.

மச்ச²ரியமலாதி³பாபத⁴ம்மவிக³மனதோ மேத்தாதி³கு³ணானுப்³ரூஹனதோ ச ப்³ரஹ்மம் ஸேட்ட²ம் சரியந்தி ப்³ரஹ்மசரியம், தா³னம். ததா² ஹி தம் ப⁴க³வதா பண்டி³தபஞ்ஞத்தம் வுத்தம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி யதா²ரஹம் ப்³ரஹ்மசரியபரியாயோ நித்³தா⁴ரேத்வா வத்தப்³போ³. கிந்தி கீதி³ஸம். வதந்தி ஸமாதி³ன்னவதம். ஸுசிண்ணஸ்ஸாதி ஸுட்டு² சிண்ணஸ்ஸ புஞ்ஞஸ்ஸ. இத்³தீ⁴தி ஆனுபா⁴வோ. ஜுதீதி வத்தா²ப⁴ரணோபா⁴ஸஸமுஜ்ஜலா ஸரீரப்பபா⁴. ப³லவீரியூபபத்தீதி காயப³லேன சேவ உஸ்ஸாஹேன ச ஸமன்னாக³மோ.

தேன பாணி காமத³தோ³தி தேன அத்³தி⁴கானம் உபக³ச்ச²ந்தானம் ஹத்த²ம் பஸாரேத்வா அஸய்ஹஸேட்டி²னோ தா³னட்டா²னத³ஸ்ஸனமயேன புஞ்ஞேன இதா³னி மய்ஹம் ஹத்தோ² கப்பருக்கோ² விய காமத³தோ³ இச்சி²திச்சி²ததா³யீ, காமத³தோ³ ஹோந்தோ ச மது⁴ஸ்ஸவோ இட்ட²வத்து²விஸ்ஸஜ்ஜனகோ ஜாதோ. தேன மே ப்³ரஹ்மசரியேனாதி தேன மம யதா²வுத்தகாயவேய்யாவடியகம்மஸங்கா²தேன ஸேட்ட²சரியேன. புஞ்ஞந்தி புஞ்ஞப²லம். தம்பி ஹி புஜ்ஜஸபா⁴வதோ, உத்தரபத³லோபேன வா ‘‘ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.80) ‘‘புஞ்ஞ’’ந்தி வுச்சதி.

பஞ்ச ஸிக்கா²பதா³னி ஸமாஹடானி பஞ்சஸிக்கா²பத³ம் யதா² ‘‘திப⁴வம், திஸகட’’ந்தி ச. ப்³ரஹ்மசரியஸ்மிந்தி த⁴ம்மதே³ஸனாய. ஸா ஹி வினேய்யானம் ப்³ரஹ்மபா⁴வாவஹனதோ ப்³ரஹ்மம் ஸேட்ட²ம் சரியம், ப்³ரஹ்முனோ வா ப⁴க³வதோ வாசஸிகம் சரியந்தி ‘‘ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி வுச்சதி.

ஸஹஸ்ஸம் மச்சுஹாயினந்தி ஸஹஸ்ஸமத்தா அரஹத்தஸமதி⁴க³மேன மச்சுவிஸயாதிக்கமேன மச்சுபஹாயினோ ஜாதா. ப்³ரஹ்மசாரீ ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஏத்த² யேன ப்³ரஹ்மசரியேன தே ப்³ரஹ்மசாரினோதி வுச்சந்தி, தம் ப்³ரஹ்மசரியம் நித்³தா⁴ரேத்வா ஆஹ ‘‘மேது²னவிரதி ப்³ரஹ்மசரியந்தி வுத்தா’’தி.

நாதிக்கமாமாதி ந அதிசராம அக³மனீயட்டா²னேபி இதரத்தா²பி ந வீதிக்கமாம. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞத்ர தாஹி ப்³ரஹ்மசரியம் சராமா’’தி. அம்ஹந்தி அம்ஹாகம்.

அத்தத³மனவஸேனாதி யதா²படிஞ்ஞம் அரஹந்தானம் அனுகரணாகாரேன பவத்தசித்தத³மனவஸேன, மனச்ச²ட்டா²னம் இந்த்³ரியானம் த³மனேனாதி அத்தோ². ஸிகா²ப்பத்தஸேட்ட²சரியதாய அரியமக்³கோ³ ப்³ரஹ்மசரியம். ப்³ரஹ்மம் ஸேட்ட²ம் சரதி ஏதேனாதி ப்³ரஹ்மசரியம், ஸத்து²ஸாஸனம்.

அதரமானானந்தி ந தரமானானம் தே³ஸகாலம் உதி³க்க²ந்தானம். ப²லாஸாவ ஸமிஜ்ஜ²தீதி ஸுது³ல்லப⁴ப²லேபி ஆஸா ஸம்மாபயோக³மன்வாய ஸமிஜ்ஜ²தி ஏவ. விபக்கப்³ரஹ்மசரியோஸ்மீதி விஸேஸேன நிப்ப²ன்னபணீதஜ்ஜா²ஸயோ பரிபுண்ணஉளாரமனோரதோ². ஸோ ஹி ஸேட்ட²மனோஸமாசாரதாய ப்³ரஹ்மசரியபரியாயேன வுத்தோ.

இத³மேவ ஸுத்தம் ஆக³தட்டா²னந்தி அதி⁴ப்பாயோ தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே இத³மேவ ஸுத்தபத³ம் ‘‘வீரியம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி ஆக³தட்டா²னந்தி அத்தோ². வீரியஞ்ஹி தஸ்மிம் விஸயே உத்தமம் பரமுக்கம்ஸக³தம் தாதி³ஸசரியாஹேது சாதி ப்³ரஹ்மசரியந்தி இத⁴ வுத்தம். சதுரங்க³ஸமன்னாக³தந்தி சதுப்³பி³த⁴து³க்கரகிரியாய ஸாத⁴கஸ்ஸ சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ அத்தனோ பவத்திஆகாரஸ்ஸ வஸேன சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம்.

கோசி சி²ன்னபி⁴ன்னபடபிலோதிகத⁴ரோ த³ஸந்தயுத்தஸ்ஸ வத்த²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ நிச்சேலோதி வத்தப்³ப³தம் லபே⁴ய்யாதி தம் நிவத்தேந்தோ ஆஹ ‘‘நக்³கோ³’’தி. ஏவம் அகாஸிம், ஏவம்பி ஸத்தபீளா மா அஹோஸீதி அதி⁴ப்பாயோ. யதா² ‘‘அபி⁴ஹடம் ந ஸாதி³யாமீ’’திஆதி³ (ம. நி. 1.155) பி⁴க்கா²பரியேஸனே உக்கட்ட²சாரிதாத³ஸ்ஸனம், ஏவம் ‘‘நஏஹி ப⁴த்³த³ந்திகாதி³பா⁴வோபீ’’தி க³ஹேதப்³ப³ம். புரிஸந்தரக³தாயாதி புரிஸஸமீபக³தாய. ஸம்கித்தீயந்தி ஏதாயாதி ஸம்கித்தி, கா³மவாஸிஆதீ³ஹி ஸமுதா³யவஸேன கரியமானகிரியா. இத⁴ பன ப⁴த்தஸம்கித்தி அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘ஸம்கித்தேத்வா கதப⁴த்தேஸூ’’தி. த³த³ந்தி தாயாதி த³த்தி. ஏகாஹம் அந்தரபூ⁴தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஏகாஹிகம். ஏஸ நயோ ஸேஸபதே³ஸுபி. ஏகாஹவாரேனாதி ஏகாஹிகவாரேன. ‘‘ஏகாஹிக’’ந்திஆதி³னா வுத்தவிதி⁴மேவ படிபாடியா பவத்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் புன வுத்தம். தேனாஹ ‘‘இதி ஏவரூப’’ந்திஆதி³.

ஏரகதிணாதீ³னி வாதி ஏரகதிணாதீ³னி க³ந்தி²த்வா கதனிவாஸனானி ச²வது³ஸ்ஸானி, நிஹீனது³ஸ்ஸானீதி அத்தோ². தந்தாவுதானந்தி தந்தம் பஸாரேத்வா வீதானம். பகதிகண்டகேதி ஸலாககண்டகே.

156. நேகவஸ்ஸக³ணஸஞ்ஜாதந்தி அனேகவஸ்ஸஸமூஹஸஞ்ஜாதம். நனு ச இதா³னேவ ‘‘ஸாயததியகம்பி உத³கோரோஹனானுயோக³மனுயுத்தோ’’தி வுத்தம், ‘‘நேகவஸ்ஸக³ணிகம் ரஜோஜல்லம் காயே ஸன்னிசித’’ந்தி ச, தது³ப⁴யம் ஏகஸ்மிம் கத²ம் ஸம்ப⁴வதீதி ஆஹ ‘‘இத³ம் அத்தனோ ரஜோஜல்லகவதஸமாதா³னகாலம் ஸந்தா⁴ய வத³தீ’’தி. ஏதேனேவ ‘‘அசேலகோ ஹோமீ’’தி வுத்தஅசேலகபடிஞ்ஞா, ‘‘ஸாணானிபி தா⁴ரேமீ’’திஆதி³னா வுத்தச²ன்னகபடிஞ்ஞா, தத்தா²பி ஸாண-மஸாண-ச²வது³ஸ்ஸாதி³-நிவத்த²-படிஞ்ஞா ச அவிருத்³தா⁴தி த³ட்ட²ப்³பா³ தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே ததா² ததா² படிபன்னத்தா. தேதி அசேலகா. ஸங்கா⁴தந்தி ஸப்³ப³ஸோ கா⁴தம். தேனாஹ ‘‘வத⁴’’ந்தி. ஸீலவா நாம நத்தி² ‘‘அனபி⁴ஸந்தி⁴கம்பி பாபம் ஹோதீ’’தி ஏவம் லத்³தி⁴கத்தா. ஸீலம் அதி⁴ட்டா²யாதி இத³ம் படிக்கமனகிரியம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

பாஸண்ட³பரிக்³க³ஹணத்தா²யாதி பாஸண்டே³ஸு அஸாரஸாரபா⁴வவீமம்ஸனத்தா²ய. தம் பப்³ப³ஜ்ஜந்தி ஆஜீவகபப்³ப³ஜ்ஜம். விகடபோ⁴ஜனேதி விகதபோ⁴ஜனே விரூபபோ⁴ஜனே. தேனாஹ ‘‘அபகதிபோ⁴ஜனே’’தி.

157. பி⁴ம்ஸனகதஸ்மிந்தி பா⁴வஸாத⁴னபா⁴வீ இத³ம் பத³ந்தி ஆஹ ‘‘பி⁴ம்ஸனகதஸ்மிம் பி⁴ம்ஸனககிரியாயா’’தி. ‘‘பி⁴ம்ஸனகத்தஸ்மி’’ந்தி வத்தப்³பே³ ஏகஸ்ஸ த-காரஸ்ஸ லோபோ த³ட்ட²ப்³போ³. யேபு⁴ய்யக்³க³ஹணம் லோமவந்தவஸேனபி யோஜேதப்³ப³ம், ந லோமவஸேனாதி ஆஹ ‘‘ப³ஹுதரானம் வா’’திஆதி³.

ஸு-ஸத்³தே³ உ-காரஸ்ஸ ஓ-காரம் கத்வா பாளியம் ‘‘ஸோதத்தோ’’தி வுத்தந்தி தத³த்த²ம் விவரந்தோ ‘‘ஸுதத்தோ’’தி ஆஹ. ஸுட்டு² அவதத்தோதி வா ஸோதத்தோ. ஸோஸின்னோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸுத்³தி⁴வஸனத்தா²யாதி ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴க³வேஸனத்தா²ய.

விஹாரஸ்மிந்தி பச்சத்தே பு⁴ம்மவசனந்தி ஆஹ ‘‘விஹாரோ ஏவ ஹி ‘விஹாரஸ்மி’ந்தி வுத்தோ’’தி. தேனேவ சாதி தேனேவ விப⁴த்திவிபல்லாஸவஸேன. ஏவம் அத்தோ²தி அயம் ஏவம் லிங்க³விபல்லாஸவஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. து³க்க²ப்பத்தோதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸுக²து³க்கே² லாபா⁴லாபா⁴தி³கே ச. துலிதோதி துலாஸதி³ஸோ.

து³க்கரகாரிகாதி³ஸுத்³தி⁴வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆஹாரஸுத்³தி⁴வண்ணனா

158. ஸுஜ்ஜி²துந்தி ஸம்ஸாரதோ ஸுஜ்ஜி²தும்.

159. ஆஸீதிகபப்³பா³னீதி ஆஸீதிகபிட்டி²பப்³பா³னி, ‘‘காளபப்³பா³னீ’’தி வத³ந்தி. பப்³பா³னம் மஜ்ஜே². உன்னதுன்னதானீதி மம்ஸே மிலாதே த்³வின்னம் ஸந்தீ⁴னம் அந்தரே வாதேனுத்³து⁴மாதத⁴மனீஜாலதாய உன்னதானி உன்னதானீதி. ஆனிஸத³ந்தி ஆனிஸத³ட்டா²னம். நிஸின்னட்டா²னந்தி பம்ஸூஹி, வாலிகாஹி வா நிசிதம் நிஸின்னட்டா²னம். ஸரபோங்கே²னாதி ஸரஸ்ஸ போங்க²ப்பதே³ஸேன, ஸரபோங்க²ஸஞ்ஞிதேன வா மக்³கே³ன. அக்கந்தந்தி அக்கந்தட்டா²னம். தக்ககோ³ளிகஸதி³ஸானம், ஸரீரக⁴ம்ஸனத்த²ம் கத குருவிந்த³கோ³ளகானம் வா ஆவளி வட்டனாஹாரோ. வம்ஸதோதி பிட்டி²வம்ஸதோ. மண்ட³லேதி பி⁴த்திபாதா³னம் மத்த²கே ட²பிதமண்ட³லகே ஸீஸக்³கே³ன பதிட்ட²ஹந்தி. ந ஏவம் பா²ஸுளியோதி யதா² யதா² வுத்தகோ³பானஸியோ பபதா திட்ட²ந்தி, ந ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ பா²ஸுகாபி பபதா டி²தா.

ஓக்கா²யிகாதி அவக்கா²யிகா, ஹேட்டா² ஹுத்வா நின்னபா⁴வேன பஞ்ஞாயமானா. ஏவரூபாதி யதா²வுத்தரூபா, நின்னதராதி அத்தோ². யாவ பிட்டி²கண்டகம்அல்லீனா ஹோதீதி மய்ஹம் உத³ரச்ச²வி யாவ பிட்டி²கண்டகம், தாவ தம் ஆஹச்ச டி²தத்தா அல்லீனா ஹோதி உத³ரியஸ்ஸ பரிக்க²யேன அந்தானஞ்ச ஸுட்டு²மிலாததாய. பா⁴ரியபா⁴ரியாதி க³ருதரா. ஸஹஉத³ரச்ச²விம் பிட்டி²கண்டகம், ஸஹபிட்டி²கண்டகம் உத³ரச்ச²விந்தி யோஜனா. நேவ நிக்க²மதி ஆஹாரஸன்னிஸ்ஸயஆபோதா⁴துயா ஸப்³ப³ஸோ விஸுக்க²த்தா. பூதிமூலானீதி லோமமூலானம் பரிப்³ரூஹனகே மம்ஸே லோஹிதே ச பரிக்கீ²ணே தானி ஸுக்கா²னி டா²னதோ ப⁴ட்டா²னி அபா⁴வேனேவ ‘‘பூதிமூலானீ’’தி வுத்தானி. தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸ பனா’’திஆதி³.

அதி⁴க³தாதி இதா³னி அதி⁴க³தா. யதா² ஏதரஹி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய அதி⁴க³தத்தாதி இமினா கிஞ்சாபி மஹாபோ³தி⁴ஸத்தா பரிபாகக³தஞாணா வஸீபூ⁴தஜ்ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞா விபஸ்ஸனாய பரிகம்மம் கரோந்தி, யதா² ச நேஸம் சரிமப⁴வே விபஸ்ஸனாசாரோ, ந ததா² ததா³தி த³ஸ்ஸேதி. ஏததே³வாதி யம் யேன வுத்தம் அத்த²ஜாதம், ஏததே³வ ஏத்த² ஏதஸ்மிம் பாட²பதே³ஸே யுத்தம் புப்³பே³னாபரம் அவிருஜ்ஜ²னதோ. இதரதா²தி பி⁴க்கூ²ஹி வுத்தப்பகாரேன அனனுரூபோ ஸியா ‘‘இமிஸ்ஸா’’தி வுத்தாய அஞ்ஞத்தே.

ஆஹாரஸுத்³தி⁴வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴ஆதி³வண்ணனா

160. ஸம்ஸாரேனாதி அபராபரம் சவனுபபஜ்ஜனவஸேன ப⁴வேஸு ஸம்ஸரணேன. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –

‘‘க²ந்தா⁴னஞ்ச படிபாடி, தா⁴துஆயதனான ச;

அப்³போ³ச்சி²ன்னம் வத்தமானா, ஸம்ஸாரோதி பவுச்சதீ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 2.619; தீ³. நி. அட்ட². 2.95; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.60; அ. நி. அட்ட². 2.4.199; த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²; விப⁴. அட்ட². 226; ஸு. நி. அட்ட². 2.523; உதா³. அட்ட². 39; இதிவு. அட்ட². 14, 58; தே²ரகா³. அட்ட². 1.67, 99; பு³. வம். அட்ட². 58; சூளனி. அட்ட². 6; படி. ம. அட்ட². 2.1.117; விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.127; அ. நி. டீ. 2.4.9; ஸாரத்த². டீ. 1.1);

ப³ஹுகந்தி ப³ஹுகாலம் ப³ஹுக்க²த்தும். உபபஜ்ஜித்வாதி தத்த² தத்த² ப⁴வே நிப்³ப³த்தித்வா. ஆவாஸேனாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸத்தாவாஸே ஆவஸனேன நிப்³ப³த்தித்வா ஜீவனேன. க²ந்தா⁴யேவ வுத்தா தேஸம்யேவ பவத்திவிஸேஸஸ்ஸ தேன தேன பரியாயேன வுத்தத்தா. ப³ஹுயாகே³தி அஜஸூகரகோ³மாய்வாதி³கே ப³ஹுவிதே⁴ மஹாயஞ்ஞே. ப³ஹுஅக்³கீ³தி வாசாபேய்யாதி³வஸேன அந்தமஸோ பாகயஞ்ஞாதி³வஸேன ச ப³ஹுகேபி அக்³கீ³ பரிசரணேன.

161. பா³லதா³ரகோபி ‘‘த³ஹரோ’’தி வுச்சதீதி ததோ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘யுவா’’தி வுத்தம். அதிக்கந்தபட²மவயா ஸத்தா ஸபா⁴வேன பலிதஸிரா ஹோந்தீதி பட²மவயே டி²தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுஸுகாளகேஸோ’’தி வுத்தம். ஜராஜிண்ணோதி ஜராய ஜிண்ணோ, ந அகாலிகேன ஜராய அபி⁴பூ⁴தோ. உக்கம்ஸக³தபு³த்³த⁴தாய வுத்³தோ⁴. தேனாஹ ‘‘வட்³டி⁴த்வா டி²தஅங்க³பச்சங்கோ³’’தி, ஆரோஹபரிணாஹவஸேன வுத்³தி⁴ரஹிதோதி அத்தோ². ஜாதிமஹல்லகோதி ஜாதியா மஹல்லகோ, ந போ⁴க³பரிவாராதீ³ஹீதி அத்தோ². அத்³த⁴க³தோதி ஏத்த² அத்³த⁴-ஸத்³தோ³ தீ³க⁴காலவாசீதி ஆஹ ‘‘ப³ஹுஅத்³தா⁴னம் க³தோ’’தி. வயோதிஆதி³பத³லோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘பச்சி²மவய’’ந்தி. பத³ஸதம்பி…பே… ஸமத்த²தாதி பத³ஸதம்பி பத³ஸஹஸ்ஸம்பி ஸோதபத²மாக³ச்ச²ந்தமேவ உக்³க³ஹணஸமத்த²தா பரிக்³க³ஹேதும் ஸமத்த²தா. அயஞ்ச க³தியா ப்³யாபாரோதி ஸக்கா விஞ்ஞாதும் க³ஹணமத்தபா⁴வதோ. ததே³வாதி பத³ஸதம்பி பத³ஸஹஸ்ஸம்பி. ஆதா⁴ரணம் அபிலாபனவஸேன ஹத³யே தா⁴ரணம். உபனிப³ந்த⁴னம் யதா² ந பமுட்ட²ம் ஹோதி, ததா² உபேச்ச அபராபரம் நிப³ந்த⁴னம். அயம் பன ஸதியா ப்³யாபாரோதி ஸக்கா விஞ்ஞாதும். பாளியஞ்ச ‘‘பரமாய க³தியா ச ஸதியா ச தி⁴தியா சா’’தி வுத்தம், பரதோ ச ‘‘ஏவம் அதி⁴மத்தக³திமந்தோ’’தி வுத்தம். ஸமத்த²வீரியம் தி⁴தி நாமாதி விஸிட்ட²விஸயம் த³ஸ்ஸேந்தோ யதா²வுத்தஸதிஸமாயோக³ம் தஸ்ஸ தீ³பேதி. தஸ்ஸாதி யதா²வுத்தக³திஸதிதி⁴தீஹி ஸுப⁴தா⁴தவசீபரிசிதஸ்ஸ பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ ஆக³மவஸேன அத்த²த³ஸ்ஸனஸமத்த²தா யுத்திவஸேன காரணத³ஸ்ஸனஸமத்த²தா.

த³ள்ஹம் (அ. நி. டீ. 3.9.38) தி²ரம் த⁴னு ஏதஸ்ஸாதி த³ள்ஹத⁴ன்வா, ஸோ ஏவ இத⁴ ‘‘த³ள்ஹத⁴ம்மா’’தி வுத்தோ. படிஸத்துவித⁴மனத்த²ம் த⁴னும் க³ண்ஹாதீதி த⁴னுக்³க³ஹோ, ஸோ ஏவ உஸும் ஸரம் அஸதி கி²பதீதி இஸ்ஸாஸோதி ஆஹ ‘‘த⁴னும் க³ஹேத்வா டி²தோ இஸ்ஸாஸோ’’தி. த்³விஸஹஸ்ஸபலம் லோஹாதி³பா⁴ரம் வஹிதும் ஸமத்த²ம் த்³விஸஹஸ்ஸதா²மம். தேனாஹ ‘‘த்³விஸஹஸ்ஸதா²மம் நாமா’’திஆதி³. த³ண்டே³தி த⁴னுத³ண்டே³. யாவ கண்ட³ப்பமாணாதி தீ³க⁴தோ யத்தகம் கண்ட³ஸ்ஸ பமாணம், தத்தகே த⁴னுத³ண்டே³ உக்கி²த்தமத்தே ஆரோபிதோ சேவ ஹோதி ஜியாத³ண்டோ³, ஸோ ச பா⁴ரோ பத²விதோ முச்சதி, ஏவம் இத³ம் ‘‘த்³விஸஹஸ்ஸதா²மம் நாம த⁴னூதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். உக்³க³ஹிதஸிப்போதி உக்³க³ஹிதத⁴னுஸிப்போ. கதஹத்தோ²தி தி²ரதரம் லக்கே²ஸு அவிரஜ்ஜ²னஸரக்கே²போ. ஈதி³ஸோ பன தத்த² வஸீபூ⁴தோ கதஹத்தோ² நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘சிண்ணவஸீபா⁴வோ’’தி. கதம் ராஜகுலாதீ³ஸு உபேச்ச அஸனம் ஏதேன ஸோ கதூபாஸனோதி ஆஹ ‘‘ராஜகுலாதீ³ஸு த³ஸ்ஸிதஸிப்போ’’தி. ஏவம் கதந்தி ஏவம் அந்தோஸுஸிரகரணாதி³னா ஸல்லஹுகம் கதம்.

ஓலோகேதீதி உதி³க்க²தி. ஏவம் ஸந்தேபி தேஸம் வாரோ பஞ்ஞாயதீதி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ‘‘அயம் பட²மம் புச்ச²தி, அயம் து³திய’’ந்திஆதி³னா புச்ச²னவாரோ தாதி³ஸஸ்ஸ பஞ்ஞவதோ பஞ்ஞாயதி ஸுகு²மஸ்ஸ அந்தரஸ்ஸ லப்³ப⁴னதோ. பு³த்³தா⁴னம் பன வாரோதி ஈதி³ஸே டா²னே பு³த்³தா⁴னம் தே³ஸனாவாரோ அஞ்ஞேஸம் நபஞ்ஞாயனதோ பு³த்³தா⁴னம்யேவ பஞ்ஞாயதி. இதா³னி தமேவ பஞ்ஞாயனதம் யுத்திதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வித³த்தி²சதுரங்கு³லசா²ய’’ந்திஆதி³மாஹ. அச்ச²ராஸங்கா⁴டமத்தே க²ணே அனேக-கோடிஸஹஸ்ஸ-சித்தபவத்திஸம்ப⁴வதோ ‘‘வித³த்தி²சதுரங்கு³லசா²யம் அதிக்கமனதோ புரேதரம்யேவ ப⁴க³வா…பே… கதே²தீ’’தி வத்வா ததோ லஹுதராபி ஸத்து² தே³ஸனாபவத்தி அத்தே²வாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘திட்ட²ந்து வா தாவ ஏதே’’திஆதி³மாஹ. இதா³னி தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோளஸ பதா³னி கதே²தீதி ஏதேன லோகியஜனஸ்ஸ ஏகபது³ச்சாரணக்க²ணே ப⁴க³வா அட்ட²வீஸஸதபதா³னி கதே²தீதி த³ஸ்ஸேதி. இதா³னி தஸ்ஸபி காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம்.

த⁴ம்மோதி பாளி. பஜ்ஜதி அத்தோ² ஏதேனாதி பத³ம், தத³த்தோ². அத்த²ம் ப்³யஞ்ஜேதீதி ப்³யஞ்ஜனம், அக்க²ரம். தஞ்ஹி பத³வாக்யக்க²ரபா⁴வேஹி பரிச்சி²ஜ்ஜமானம் தம் தம் அத்த²ம் ப்³யஞ்ஜேதி பகாஸேதி. தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மபத³ப்³யஞ்ஜனந்தி பாளியா பத³ப்³யஞ்ஜனம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனகம் அக்க²ர’’ந்தி. ஏதேன அபராபரேஹி பத³ப்³யஞ்ஜனேஹி ஸுசிரம்பி காலம் கதே²ந்தஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ ந கதா³சி தேஸம் பரியாதா³னம் அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. பஞ்ஹம் ப்³யாகரோந்தி ஏதேனாதி பஞ்ஹப்³யாகரணம், ததா²பவத்தபடிபா⁴னம். அபரிக்க²யபடிபா⁴னா ஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ, யதோ வுத்தம் ‘‘நத்தி² த⁴ம்மதே³ஸனாய ஹானீ’’தி (தீ³. நி. டீ. 3.141, 305; விப⁴. மூலடீ. 1.ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா). தேனாஹ ‘‘இமினா கிம் த³ஸ்ஸேதீ’’திஆதி³. ததா² ஆஸன்னபரினிப்³பா³னஸ்ஸபி ப⁴க³வதோ தே³ஸனாய இதராய ச விஸேஸாதாவோதி பட²மபு³த்³த⁴வசனம்பி மஜ்ஜி²மபு³த்³த⁴வசனம்பி பச்சி²மபு³த்³த⁴வசனம்பி ஸதி³ஸமேவ. ஆஸீதிகவஸ்ஸதோ பரம் பஞ்சமோ ஆயுகோட்டா²ஸோ.

162. காமஞ்சேத்த² ப⁴க³வதா நாக³ஸமாலத்தே²ரஸ்ஸ அச்ச²ரியஅப்³பு⁴தபவேத³னமுகே²ன அத்தனோ லோமானம் ஹட்ட²பா⁴வஸ்ஸ பவேதி³தத்தா ‘‘லோமஹம்ஸனபரியாயோ’’தி நாமம் க³ஹிதம், ததா²பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³-அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணஞாணானுபா⁴வ-விபா⁴வனாதி³வஸேன ஸோளஸஸமூஹதோ ஸீஹனாத³ஸ்ஸ நத³னேன தே³ஸனாய பவத்திதத்தா ‘‘மஹாஸீஹனாதோ³’’த்வேவ ஸங்கீ³திகாரமஹாதே²ரேஹி நாமம் ட²பிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

3. மஹாது³க்க²க்க²ந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா

163. ததோ பரந்தி திண்ணம் ஜனானம் உபரி ஸங்கோ⁴ சதுவக்³க³கரணீயாதி³கம்மேஹி படிகம்மப்பத்தத்தா. கா³மம் க³தோதி வுச்சதி கா³மம் உத்³தி³ஸ்ஸ க³தத்தா, ஏவம் ஸாவத்தி²ம் பவிஸிதும் விஹாரதோ நிக்க²ந்தா ‘‘பவிஸிம்ஸூ’’தி வுத்தா. பரிஞ்ஞந்தி பஹானபரிஞ்ஞம். ஸா ஹி ஸமதிக்கமோ, ந இதரா. ரூபவேத³னாஸுபீதி ‘‘ரூபானம் பரிஞ்ஞம், வேத³னானம் பரிஞ்ஞ’’ந்தி ஏத்தா²பி. காமம் ஸப்³பே³ஸம் தித்தி²யானம் காமாதி³பரிஞ்ஞாபஞ்ஞாபனஹேதுபூ⁴தோ ஸமயோ நத்தி², யேஸம் பன அத்தி², தே உபாதா³ய ‘‘ஸகஸமயம் ஜானந்தா’’தி வுத்தம். ‘‘யதோ யதோ கோ² போ⁴ அயம் பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஏத்தாவதா கோ² போ⁴ காமானம் பரிஞ்ஞா ஹோதீ’’தி ஏவம் ஸரூபதோ பட²மஜ்ஜா²னம் விபா⁴வேதும் அஸக்கோந்தாபி கேவலம் அச்சந்தப்பஹானஸஞ்ஞாய காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேய்யும் பட²மஜ்ஜா²னம் வத³மானா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தாதி³ஸஸ்ஸ ஆக³மாதி⁴க³மஸ்ஸாபா⁴வதோ. ரூபவேத³னாபரிஞ்ஞாஸுபி ஏஸேவ நயோ. வுச்சேதா²தி வுச்சேய்ய. து³தியபதே³பீதி ‘‘அனுஸாஸனியா வா அனுஸாஸனி’’ந்தி ஏவம் வுத்தவாக்யேபி. தே கிர பி⁴க்கூ².

165. ந சேவ ஸம்பாயிஸ்ஸந்தீதி ந சேவ ஸம்மதே³வ பகாரேஹி க³மேஸ்ஸந்தி ஞாபேஸ்ஸந்தி. தேனாஹ ‘‘ஸம்பாதே³த்வா கதே²தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி. யஸ்மா அவிஸயே பஞ்ஹோ புச்சி²தோ ஹோதி, தஸ்மா ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி யோஜனா. ஸதே³வகேதி அரூபதே³வக்³க³ஹணம். தே ஹி லோகியதே³வேஹி தீ³கா⁴யுகதாதி³னா உக்கட்டா². ஸமாரகேதி காமாவசரதே³வக்³க³ஹணம். ஸப்³ரஹ்மகேதி ரூபாவசரப்³ரஹ்மக்³க³ஹணம். ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியாதி ஏத்த² ஸமணக்³க³ஹணேன பப்³ப³ஜிதே, ப்³ராஹ்மணக்³க³ஹணேன ஜாதிப்³ராஹ்மணே, புன தே³வக்³க³ஹணேன ஸம்முதிதே³வே, மனுஸ்ஸக்³க³ஹணேன அவஸிட்ட²மனுஸ்ஸகாயம் பரியாதி³யதி. லோகபஜாக்³க³ஹணேன பன பயோஜனம் அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதமேவ. அஞ்ஞதா² ஆராத⁴னம் நாம நத்தீ²தி இமினா காமரூபவேத³னாஸு அஸ்ஸாதா³தீ³னம் யாதா²வதோ அவபோ³தோ⁴ ஏவ இதோ பா³ஹிரகானம் நத்தி², குதோ பவேத³னாதி த³ஸ்ஸேதி.

166. சித்தாராத⁴னந்தி யாதா²வபவேத³னேன பரேஸம் சித்தஸ்ஸ பரிதோஸனம். ப³ந்த⁴னட்டே²ன கு³ணாதி காமராக³ஸம்யோஜனஸ்ஸ பச்சயபா⁴வேன வத்து²காமேஸுபி ப³ந்த⁴னட்டோ² வுத்தோ, கோட்டா²ஸட்டோ² வா கு³ணட்டோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தரயந்தீதி தரமானா யந்தி க³ச்ச²ந்தி. அதீதாதி³பி⁴ன்னபட²மாதி³வயா ஏவ சித்ததா ராஸிபா⁴வேன வயோகு³ணாதி க³ஹிதாதி ஆஹ ‘‘ராஸட்டோ² கு³ணட்டோ²’’தி. சக்கு²விஞ்ஞேய்யாதி வா சக்கு²விஞ்ஞாணதம்த்³வாரிகவிஞ்ஞாணேஹி விஜானிதப்³பா³. ஸோதவிஞ்ஞேய்யாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இட்டா²ரம்மணபூ⁴தாதி ஸபா⁴வேனேவ இட்டா²ரம்மணஜாதிகா, இட்டா²ரம்மணபா⁴வம் வா பத்தா. கமனீயாதி காமேதப்³பா³. மனவட்³ட⁴னகாதி மனோஹரா. ஏதேன பரிகப்பனதோபி இட்ட²பா⁴வம் க³ண்ஹாதி. பியஜாதிகாதி பியாயிதப்³ப³ஸபா⁴வா. காமூபஸம்ஹிதாதி காமராகே³ன உபேச்ச ஸந்தா⁴னியா ஸம்ப³த்³தா⁴ (அ. நி. டீ. 3.6.63) காதப்³பா³தி ஆஹ ‘‘ஆரம்மணம் கத்வா’’தி.

167. ஸஞ்ஞம் ட²பேத்வாதி ‘‘இமஸ்மிம் அங்கு³லிகாதி³பப்³பே³ க³ஹிதே ஸதம் ஹோதி, இமஸ்மிம் ஸஹஸ்ஸ’’ந்திஆதி³னா ஸஞ்ஞாணம் கத்வா க³ணனா. அச்சி²த்³த³க³ணனாதி ‘‘ஏகம் த்³வே’’திஆதி³னா நவந்தவிதி⁴னா நிரந்தரக³ணனா. பிண்ட³க³ணனாதி ஸங்கலனபடுப்பாத³னாதி³னா பிண்டி³த்வா க³ணனா. தேனாஹ ‘‘கே²த்தம் ஓலோகேத்வா’’திஆதி³. கஸனம் கஸீதி கஸிக்³க³ஹணேன ஸப்³போ³ கஸிபடிப³த்³தோ⁴ ஜீவிகூபாயோ க³ஹிதோதி ஆஹ ‘‘கஸீதி கஸிகம்ம’’ந்தி. ஜங்க⁴வணிஜ்ஜாதி ஜங்க⁴ஸத்த²வஸேன வணிஜ்ஜம் ஆஹ, த²லவணிஜ்ஜாதி ஸகடஸத்த²வஸேன. ஆதி³-ஸத்³தே³ன நாவாபணாதி³வஸேன வோஹாரம். வணிப்பதோ²தி வணிஜமக்³கோ³, தா³னக்³க³ஹணவஸேன ஸம்வோஹாரோதி அத்தோ². உஸூனம் அஸனகம்மம் இஸ்ஸத்தம், த⁴னுஸிப்பேன ஜீவிகா, இத⁴ பன இஸ்ஸத்தம் வியாதி இஸ்ஸத்தம், ஸப்³ப³ஆவுத⁴ஜீவிகாதி ஆஹ ‘‘ஆவுத⁴ம் க³ஹேத்வா உபட்டா²னகம்ம’’ந்தி. போரோஹிச்சாமச்சகம்மாதி³ ராஜகம்மம்.ஆதி³-ஸத்³தே³ன ரத²ஸிப்பக²த்தவிஜ்ஜாஸிப்பாதி³-வுத்தாவஸேஸம் மஹாஸிப்பம் கு²த்³த³கஸிப்பஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸீதஸ்ஸ புரக்க²தோதி ஸீதஸ்ஸ புரதோ கதோ. யோ ஹி ஸீதகாலே ஜீவிகாஹேது ஸீதலபதே³ஸம் பக்க²ந்த³தி, ஸோ வாளமிகா³தீ³ஹி விய ஸீதேன பரிபாதியமானோ தேன புரதோ கதோ விய ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஸீதேன பா³தி⁴யமானோ’’தி. உண்ஹஸ்ஸ புரக்க²தோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸரித்வாதி ஸம்ஸப்பித்வா. க⁴ட்டியமானோதி ஹிம்ஸியமானோ பா³தி⁴யமானோ. ஆபா³த⁴னம் ஆபா³தோ⁴, பீளாதி அத்தோ². காமஹேதுந்தி வா பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ யதா² ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’தி (அ. நி. 4.70). ததா² ஸேஸபத³த்³வயேபி. தேனேவாஹ ‘‘காமானமேவ ஹேதூ’’தி. காமானம் ஹேதூதி ஏத்த² புரிமபதா³வதா⁴ரணமயுத்தம் தத³ஞ்ஞபச்சயபடிக்கே²பாபத்திதோ, ததா² உத்தரபதா³வதா⁴ரணம் காமானம் கதா³சி அஹேதுபா⁴வஸ்ஸபி ஸம்ப⁴வதோ, தஸ்மா ‘‘உப்பஜ்ஜதியேவா’’தி வுத்தம்.

உட்ட²ஹதோதி இமினா உட்டா²னவீரியம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஆஜீவஸமுட்டா²பகவீரியேனா’’தி. தம் வீரியந்தி ஆஜீவிகஸமுட்டா²பகவீரியம். புப்³பே³னாபரம் க⁴டேந்தஸ்ஸாதி ஆரம்ப⁴தோ பட்டா²ய நிரந்தரம் பவத்தேந்தஸ்ஸ. சித்தே உப்பன்னப³லவஸோகேன ஸோசதீதி சித்தஸந்தாபேன அந்தோ நிஜ்ஜா²யதி. காயே உப்பன்னது³க்கே²னாதி தஸ்ஸேவ ஸோகஸ்ஸ வஸேன காயே உப்பன்னது³க்கே²ன. ஸோகுத்³தே³ஸேன தம் தம் விப்பலபேந்தோ வா பரிதே³வதி. உரம் தாளேத்வாதி வக்க²ப்பதே³ஸம் பஹரித்வா. ‘‘மோக⁴’’ந்திஆதி³ பரிதே³வனாகாரத³ஸ்ஸனஞ்சேவ ஸம்மோஹாபஜ்ஜனாகாரத³ஸ்ஸனஞ்ச. மேதி வத்வா புன நோதி புது²வசனம் அத்தனோ உப⁴யதா²பி வோஹரிதப்³ப³தோ, ப்³யாமூள்ஹவசனம் வா ஸோகவஸேன.

168. இத⁴ காமக்³க³ஹணேன விஸேஸதோ வத்து²காமா க³ஹிதாதி காமாதி³க்³க³ஹணம் கதம், நானந்தரியதாய பன கிலேஸகாமோபி க³ஹிதோ ஏவ. அஸிசம்மந்தி ஏத்த² சம்மக்³க³ஹணேன ந கேவலம் சம்மமயஸ்ஸ, சம்மபரிஸிப்³பி³தஸ்ஸேவ வா க³ஹணம், அத² கோ² ஸப்³ப³ஸ்ஸபி ஆவுத⁴பா³த⁴கஸ்ஸ க³ஹணந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கே²டகப²லகாதீ³னீ’’தி ஆஹ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸராதி³ஸங்க³ஹோ. த⁴னுகலாபம் ஸன்னய்ஹித்வாதி த⁴னுஞ்சேவ கு²ரப்பதூணிஞ்ச ஸன்னய்ஹித்வா, த⁴னுத³ண்ட³ஸ்ஸ ஜியாய ததா²பா⁴வகரணாதி³பி (அ. நி. டீ. 3.5.76) த⁴னுனோ ஸன்னய்ஹனந்தி. த்³வின்னம் ஸேனானம் ப்³யூஹஸம்விதா⁴னேன வா உப⁴தோப்³யூள்ஹம். விஜ்ஜோதலந்தேஸூதி நிஸிதபீதப²லதாய விஜ்ஜோதனவஸேன பரிவத்தமானேஸு.

பாகாரஸமீபாதிஸங்கா²ரதாய பாகாரபாதா³ உபகாரியோ, யா ‘‘உத்³தா³பா’’தி வுச்சந்தி. ஸதத³ந்தேனாதி அனேகஸதத³ந்தகேன, யஸ்ஸ திகி²ணத³ந்தானி அனேகஸதானி மூலானி ஹோந்தி. அதிபா⁴ரதாய த³ஸவீஸமத்தாபி ஜனா உக்கி²பிதும் ந ஸக்கோந்தி, யந்தவஸேன பன உக்கி²பித்வா ப³ந்தி⁴த்வா ட²பேந்தி. தேனாஹ ‘‘அட்ட²த³ந்தாகாரேனா’’திஆதி³. ஓமத்³த³ந்தீதி ஓட்ட²பேந்தி.

169. ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³ந்தி சோரிகாய ஜீவிதுகாமா. நில்லோபந்தி நிஸ்ஸேஸவிலோபம், ஏகம் பரித்தம் கா³மம் பரிவாரேத்வா தத்த² கிஞ்சிபி க³ய்ஹூபக³ம் அஸேஸேத்வா கரமரக்³க³ஹணம். தேனாஹ ‘‘மஹாவிலோப’’ந்தி. பந்த²து³ஹனகம்மம் அடவிமக்³கே³ ட²த்வா அத்³தி⁴கானம் விலும்பனம். பஹாரஸாத⁴னத்த²ம் (அ. நி. டீ. 2.2.1) த³ண்ட³ப்பஹாரஸ்ஸ ஸுக²ஸித்³தி⁴அத்த²ம். கஞ்ஜிதோ நிப்³ப³த்தம் கஞ்ஜியம், ஆரனாலம். யம் ‘‘பி³லங்க³’’ந்திபி வுச்சதி, தம் யத்த² ஸிஞ்சதி, ஸா கஞ்ஜியஉக்க²லிகா. பி³லங்க³தா²லிகஸதி³ஸகரணம் பி³லங்க³தா²லியம். ஸீஸகபாலம் உப்பாடேத்வாதி அயோகு³ளபவேஸனப்பமாணம் சி²த்³த³ம் கத்வா. ஸங்க²முண்ட³கம்மகாரணந்தி ஸங்க²ம் விய முண்ட³கம்மகாரணம்.

ராஹுமுக²கம்மகாரணந்தி ராஹுமுக²க³த-ஸூரியஸதி³ஸ-கம்மகாரணம். ஜோதிமாலிகந்தி ஜோதிமாலவந்தம் கம்மகாரணம். ஹத்த²பஜ்ஜோதிகந்தி ஹத்த²பஜ்ஜோதனகம்மகாரணம். ஏரகவத்தகம்மகாரணந்தி ஏரகவத்தஸதி³ஸே ஸரீரதோ ப³த்³தே⁴ உப்பாடனகம்மகாரணம். சீரகவாஸிககம்மகாரணந்தி ஸரீரதோ உப்பாடிதப³த்³த⁴சீரகாஹி நிவாஸாபனகம்மகாரணம். தம் கரோந்தா யதா² கீ³வதோ பட்டா²ய ப³த்³தே⁴ கந்தித்வா கடியமேவ ட²பேந்தி, ஏவம் கோ³ப்ப²கதோ பட்டா²ய கந்தித்வா கடியமேவ ட²பேந்தி. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘கடிதோ பட்டா²ய கந்தித்வா கோ³ப்ப²கேஸு ட²பேந்தீ’’தி வுத்தம். ஏணேய்யககம்மகாரணந்தி ஏணீமிக³ஸதி³ஸகம்மகாரணம். அயவலயானி த³த்வாதி அயவலயானி படிமுஞ்சித்வா. அயஸூலானி கோட்டேந்தீதி கப்பரஜண்ணுககோடீஸு அயஸூலானி பவேஸேந்தி. ந்தி தம் ததா²கதகம்மகாரணம் ஸத்தம்.

ப³ளிஸமம்ஸிகந்தி ப³ளிஸேஹி மம்ஸுப்பாடனகம்மகாரணம். கஹாபணிகந்தி கஹாபணமத்தஸோ சி²ந்த³னகம்மகாரணம். கோட்டேந்தீதி சி²ந்த³ந்தி. கா²ராபதச்சி²கந்தி தச்சே²த்வா கா²ராவஸிஞ்சனகம்மகாரணம். பலிக⁴பரிவத்திகந்தி பலிக⁴ஸ்ஸ விய பரிவத்தனகம்மகாரணம். ஏகாப³த்³த⁴ம் கரோந்தி அயஸூலஸ்ஸ கோட்டனேன. பலாலபீட²கந்தி பலாலபீட²ஸ்ஸ விய ஸரீரஸ்ஸ ஸம்வேல்லனகம்மகாரணம். காரணிகாதி கா⁴தனகாரகா. பலாலவட்டிம் விய கத்வாதி யதா² பலாலபீட²ம் கரோந்தா பலாலவட்டிம் கத்வா ஸம்வேல்லனவஸேன நம் (அ. நி. டீ. 2.2.1) வேடே²ந்தி, ஏவம் கரோந்தீதி அத்தோ². சா²தகேஹீதி பு³பு⁴க்கி²தேஹி கோலேய்யகஸுனகே²ஹி. ப³லவந்தோ ஹி தே ஜவயோக்³கா³ ஸூரா ச ஹோந்தி. கம்மவஸேன ஸம்பரேதி ஏத்தா²தி ஸம்பராயோ, பரலோகோ. தத்த² ப⁴வோதி ஸம்பராயிகோ.

170. ச²ந்த³ராகோ³ வினீயதி சேவ பஹீயதி ச ஏத்தா²தி நிப்³பா³னம் ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானஞ்சாதி. தேனாஹ ‘‘நிப்³பா³னஞ்ஹீ’’தி. தத்த² ஆக³ம்மாதி இத³ம் யோ ச²ந்த³ராக³ம் வினேதி பஜஹதி, தஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தீஹி பரிஞ்ஞாஹீதி இமினா ஞாததீரணபரிஞ்ஞாஹி பரிஜானிஸ்ஸந்தீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. கோ பன வாதோ³ பஹானபரிஞ்ஞாயாதி த³ஸ்ஸேதி? தத²பா⁴வாயாதி பரிஜானனகபா⁴வாய.