8. ஸல்லேக²ஸுத்தவண்ணனா

81. ‘‘சுந்தோ³’’தி தஸ்ஸ மஹாதே²ரஸ்ஸ நாமம், பூஜாவஸேன பன மஹாசுந்தோ³தி வுச்சதி யதா² ‘‘மஹாமோக்³க³ல்லானோ’’தி. அத்தனோ வா சுந்த³ம் நாம பா⁴கி³னேய்யத்தே²ரம் உபாதா³ய ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ பா⁴தா அயம் மஹாதே²ரோ ‘‘மஹாசுந்தோ³’’தி பஞ்ஞாயித்த² யதா² ‘‘மஹாபந்த²கோ’’தி. ஸாயன்ஹஸமயந்தி பு⁴ம்மத்தே² ஏகம் உபயோக³வசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸாயன்ஹகாலே’’தி. ந ஹேத்த² அச்சந்த ஸம்யோகோ³ ஸம்ப⁴வதீதி. ஸத்தஸங்கா²ரேஹீதி ஸத்³தி⁴விஹாரிகஅந்தேவாஸிகஉபாஸகாதி³ஸத்தேஹி சேவ ரூபாரம்மணாதி³ஸங்கா²ரேஹி ச. படினிவத்தித்வாதி அபஸக்கித்வா. நிலீயனந்தி விவேசனம் காயசித்தேஹி ததோ விவித்ததா. ஏகீபா⁴வோதி ஹி காயவிவேகமாஹ, பவிவேகோதி சித்தவிவேகம். ததோ வுட்டி²தோதி ததோ து³வித⁴விவேகதோ ப⁴வங்கு³ப்பத்தியா, ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸமாக³மேன ச அபேதோ. அபி⁴வாதா³பேத்வாதி அபி⁴வாத³ம் காரேத்வா. ஏவந்தி யதா²வுத்தஅபி⁴வாத³வஸேன. பக்³க³ய்ஹாதி உன்னாமேத்வா. அனுபச்சி²ன்னப⁴வமூலானம் தாவ ஏவம் அபி⁴வாதோ³ ஹோது, உச்சி²ன்னப⁴வமூலானம் கிமத்தி²யோதி ஆஹ ‘‘ஏதம் ஆசிண்ணம் ததா²க³தான’’ந்தி. தேன ந ததா²க³தா ஸம்பராயிகம்யேவ ஸத்தானம் ஸுக²ம் ஆஸீஸந்தி, அத² கோ² தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம்பீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கஸ்மா ஏவம் ததா²க³தா அபி⁴வத³ந்தீதி தத்த² காரணமாஹ ‘‘ஸுக²காமா ஹீ’’திஆதி³. புது²காயாதி ப³ஹூ ஸத்தகாயா. யக்கா²தி தே³வா. தே ஹி பூஜனீயதாய ‘‘யக்கா²’’தி வுச்சந்தி. அபி⁴வத³ந்தீதி ஆஸீஸிதமேவத்த²ம் ஞாணகருணாஹி அபி⁴முக²ம் கத்வா வத³ந்தி.

யாதி அனியமதோ க³ஹிதா நியமதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமா’’தி ஆஹ. இமாதி ச ஆஸன்னபச்சக்க²வசனந்தி ஆஹ ‘‘அபி⁴முக²ம் கரோந்தோவியா’’தி, தம் தம் தி³ட்டி²க³திகம் சித்தக³தம் ஸம்முகா² விய கரோந்தோதி அத்தோ². தி³ட்டி²யோதி புரிமபத³லோபேன பாளியம் வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²யோ’’தி ஆஹ. ஸத்தேஸு தி³ட்டி²க³தசித்துப்பாதே³ஸு உப்பஜ்ஜமானா, ஸத்தேஸு வா விஸயபூ⁴தேஸு ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜமானா ‘‘ஸத்தேஸு பாதுப⁴வந்தீ’’தி வுத்தா. அத்தவாதே³னாதி அத்தானம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தேன வசனேன. படிஸம்யுத்தாதி ‘‘அத்தி² அத்தா’’தி கா³ஹே கா³ஹணே ச விஸயபா⁴வேன படிஸம்யுத்தா. தி³ட்டி²க³திகேன தி³ட்டி²ம் கா³ஹந்தேஹி க³ஹணே கா³ஹாபணே ச தி³ட்டி² தி³ட்டி²வாத³ஸ்ஸ விஸயோதி தேன படிஸம்யுத்தா நாம ஹோதி. ‘‘அத்தி² அத்தா’’தி ஏவம் பவத்தா தி³ட்டி² இத⁴ அத்தவாத³படிஸம்யுத்தா, ந தஸ்ஸா விஸயபூ⁴தோ அத்தா. ஸா ச விஸயபா⁴வதோ ததா²பவத்தேன வாதே³ன படிஸம்யுத்தா. லோகவாத³ப்படிஸம்யுத்தாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. வீஸதி ப⁴வந்தி ததோ பரம் அத்தவாத³வத்து²னோ அபா⁴வா. பஞ்சபி ஹி உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ பச்சேகம் ‘‘அத்தா’’தி தே ச அத்தனோ நிஸ்ஸயபா⁴வேன க³ண்ஹதோ ஏதாஸம் தி³ட்டீ²னம் ஸம்ப⁴வோ, தப்³பி³னிமுத்தோ பனாயம் விஸயோ அத்தக்³க³ஹணாகாரோ ச நத்தீ²தி. ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சாதி ரூபாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ‘‘அத்தா’’தி, ‘‘லோகோ’’தி வா க³ஹேத்வா தம் ஸஸ்ஸதோ ஸப்³ப³காலபா⁴வீ நிச்சோ து⁴வோதி. யதா²ஹ ‘‘ரூபீ அத்தா சேவ லோகோ ச ஸஸ்ஸதோ சாதி அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேதீ’’திஆதி³. ஸஸ்ஸதோதிஆதீ³ஸு பட²மோ ஸஸ்ஸதவாத³வஸேன அத்தக்³கா³ஹோ, து³தியோ உச்சே²த³வாத³வஸேன, ததியோ ஏகச்சஸஸ்ஸதவாத³வஸேன, சதுத்தோ² தக்கீவாத³வஸேன பவத்தோ, அமராவிக்கே²பவஸேன வா பவத்தோ அத்தக்³கா³ஹோ. அந்தவாதி அத்தனோ பரிச்சே²த³தாவஸேன. அனந்தவாதி அபரிச்சே²த³தாவஸேன. அந்தவா ச அனந்தவா சாதி தது³ப⁴யவஸேன, இதரோ தக்கீவாத³வஸேன பவத்தோ அத்தக்³கா³ஹோ. ஏவம் பவத்தத்தா அட்ட² ஹோந்தீதி யோஜனா.

ஆதி³மேவாதி ஆதி³மனஸிகாரமேவ. தம் பன ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விபஸ்ஸனாமிஸ்ஸகபட²மமனஸிகாரமேவா’’தி ஆஹ. அப்பத்வாபி ஸோதாபத்திமக்³க³ந்தி இமினா அவதா⁴ரணேன நிவத்திதம் த³ஸ்ஸேதி. நாமரூபபரிச்சே²த³தோ பபு⁴தி யாவ உத³யப்³ப³யத³ஸ்ஸனம், அயம் இத⁴ ஆதி³மனஸிகாரோதி அதி⁴ப்பேதோ பஞ்ஞாபா⁴வனாய ஆரம்ப⁴பா⁴வதோ. உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாஸஹிததாய சஸ்ஸ விபஸ்ஸனாமிஸ்ஸகதா வசனம். ஏவந்தி இமஸ்ஸ அத்த²வசனம் ‘‘ஏத்தகேனேவஉபாயேனா’’தி, யதா²வுத்தஆதி³மனஸிகாரேனாதி அத்தோ². ஏதாஸந்தி யதா²வுத்தானம் அத்தவாத³லோகவாத³படிஸம்யுத்தானம் தி³ட்டீ²னம். காமஞ்ச தாஸம் தேன தத³ங்க³வஸேன பஹானம் ஹோதியேவ, தம் பன நாதி⁴ப்பேதம், தஸ்மா ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹானம் படினிஸ்ஸக்³கோ³ ச ஹோதீதி புச்ச²தி. ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னஸம்யோஜனதாய அனதி⁴மானிகோபி ஸமானோ. ‘‘அரியத⁴ம்மோ அதி⁴க³தோ’’தி மானோ அதி⁴மானோ, ஸோ யேஸம் அத்தி² தே அதி⁴மானிகா, தேஸம் உத³யப்³ப³யஞாணாதி⁴க³மேன அதி⁴மானுப்பத்தி தத³வஸானோ ச மனஸிகாரோதி அதி⁴ப்பேதோ. தேன தி³ட்டீ²னம் பஹானம் ந ஹோதீதி கதா²பனத்த²ம் அயம் புச்சா²தி ஆஹ ‘‘அதி⁴மானப்பஹானத்த²ம் புச்ச²தீ’’தி. ‘‘ஆதி³மேவ நு கோ²…பே… படினிஸ்ஸக்³கோ³ ஹோதீ’’தி அனபி⁴ஸமேதாவீ விய வத³ந்தோ அதி⁴மானே டி²தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அதி⁴மானிகோ விய ஹுத்வா’’தி. ஸோதி தே²ரோ. தேஸம் அத்தா²யாதி தேஸம் அத்தனோ அந்தேவாஸிகானம் ப⁴க³வதா ஏதஸ்ஸ மிச்சா²கா³ஹஸ்ஸ விவேசனத்தா²ய. தே²ரோ கிர த⁴ம்மஸேனாபதி விய ஸத்³தி⁴ம் அத்தனோ அந்தேவாஸிகேஹி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமி.

82. யத்தா²தி விஸயே பு⁴ம்மம். தி³ட்டீ²னஞ்ஹி ஆரம்மணனித³ஸ்ஸனமேதந்தி. யஸ்மா தி³ட்டீ²னம் அனுஸயனபூ⁴மிபி ஸமுதா³சரணட்டா²னம்பி க²ந்தா⁴ ஏவ, தஸ்மா ஆஹ ‘‘யத்த² சேதா தி³ட்டி²யோ உப்பஜ்ஜந்தீ திஆதி³ பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. ரூபம் அபி⁴னிவிஸ்ஸாதி ‘‘இத³ம் ரூபம் மம அத்தா’’தி தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸவஸேன அபி⁴னிவிஸித்வா ஆரப்³ப⁴. அபி⁴னிவிஸமானா ஏவ ஹி தி³ட்டி² நம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜதி. ‘‘ஸோ அத்தா’’திஆதீ³ஸு யதி³த³ம் சக்கா²தி³ஸங்க³ஹம் ரூபம், ஸஹபு³த்³தி⁴னிப³ந்த⁴னதாய ஸோ மே அத்தா, ஸுகா²ஸுக²ம் ஏத்த² லோகியதீதி ஸோ லோகோ. ‘‘ஸோஏவாஹம் பேச்ச பரலோகே ப⁴விஸ்ஸாமீதி ததா²பா⁴வேன நிச்சோ, தி²ரபா⁴வேன து⁴வோ, ஸப்³ப³தா³பா⁴விதாய ஸஸ்ஸதோ, நிப்³பி³காரதாய அவிபரிணாமத⁴ம்மோதி அத்தோ². யதி³ பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், கத²மேகவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஆரம்மணவஸேனா’’திஆதி³. நானா கரீயதி ஏதேனாதி நானாகரணம், விஸேஸோ. ஜாதிவஸேனாதி உப்பத்திவஸேன. யே ஹி அனிப்³ப³த்தபுப்³பா³ ஸமானாவத்தா², தே உப்பாத³ஸங்கா²தவிகாரஸமங்கி³தாய உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸமஞ்ஞம் லப⁴ந்தி. தேனாஹ ‘‘ஜாதிவஸேனா’’திஆதி³. புனப்புனம் ஆஸேவிதாதி அனாதி³மதி ஸம்ஸாரே அபராபருப்பத்தியா லத்³தா⁴ஸேவனா. ஏதேன கிலேஸானம் பா⁴வனட்டே²ன அனுஸயத்த²ம் விஸேஸேதி. தா²மக³தாதி தா²மபா⁴வம் உபக³தா. ஏதேன அனுஸயே ஸபா⁴வதோ த³ஸ்ஸேதி. தா²மக³மனந்தி ச காமராகா³தீ³னம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ ஸபா⁴வோ. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘தா²மக³தோ அனுஸயே பஜஹதீ’’தி (படி. ம. 3.21). அப்படிவினீதாதி ஸமுச்சே²த³வினயவஸேன ந படிவினீதா. அப்பஹீனா ஹி தா²மக³தா கிலேஸா அனுஸேந்தீதி வுச்சந்தி. ஏதேன தேஸம் காரணலாபே⁴ ஸதி உப்பஜ்ஜனாரஹதம் த³ஸ்ஸேதி. ஸமுதா³சரந்தீதி அபி⁴ப⁴வந்தி. ஏதேன தேஸம் வீதிக்கமப்பத்ததம் த³ஸ்ஸேதி. உப்பஜ்ஜந்தீதி பன இமினாவ பரியுட்டா²னாவத்தா² த³ஸ்ஸிதா.

தம் பஞ்சக்க²ந்த⁴ப்பபே⁴த³ம் ஆரம்மணந்தி யம் தம் ‘‘யத்த² சேதா தி³ட்டி²யோ உப்பஜ்ஜந்தீ’’திஆதி³னா வுத்தம் ரூபுபாதா³னக்க²ந்தா⁴தி³பஞ்சக்க²ந்த⁴பபே⁴த³ம் தி³ட்டீ²னம் ஆரம்மணம். ஏதம் மய்ஹம் ந ஹோதீதி ஏதம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் மய்ஹம் ஸந்தகம் ந ஹோதி மம கிஞ்சனபலிபோ³த⁴பா⁴வேன க³ஹேதப்³ப³தாய அபா⁴வதோ. தேனஸ்ஸ பரமத்த²தோ தண்ஹாவத்து²பா⁴வம் படிக்கி²பதி தாவகாலிகாதி³பா⁴வதோ. அஹம்பி ஏஸோ ந அஸ்மீதி ஏஸோ பஞ்சக்க²ந்த⁴பபே⁴தோ³ அஹம்பி ந அஸ்மி, அஹந்தி ஸோ க³ஹேதப்³போ³ ந ஹோதீதி அத்தோ². ஏதேனஸ்ஸ மானவத்து²பா⁴வம் படிக்கி²பதி அனிச்சது³க்க²ஜேகு³ச்சா²தி³பா⁴வதோ. ஏஸோ மே அத்தாபி ந ஹோதி அத்தஸபா⁴வஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வதோ மமஞ்சஸ்ஸ கிஞ்சனபலிபோ³த⁴பா⁴வேன க³ஹேதப்³ப³தாய அபா⁴வதோ.

தண்ஹாவ மமந்தி க³ண்ஹாதி ஏதேனாதி தண்ஹாகா³ஹோ. தம் க³ண்ஹந்தோதி தம் உப்பாதே³ந்தோ. தேனாஹ ‘‘தண்ஹாபபஞ்சம் க³ண்ஹாதீ’’தி. பபஞ்சேதி ஸந்தானம் வித்தா²ரேந்தோ ஸத்தே ஸம்ஸாரே சிராயதீதி பபஞ்சோ. யதா² வுத்தபபே⁴த³ந்தி அட்ட²ஸததண்ஹாவிசரிதபபே⁴த³ம். தண்ஹாபபஞ்சம் படிக்கி²பதி க²ந்த⁴பஞ்சகஸ்ஸ தண்ஹாவத்து²காபா⁴வவிபா⁴வனேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. பரதோ பத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. தி³ட்டே²கட்டா²தி தி³ட்டி²யா பஹானேகட்டா². தேன தேஸம் பட²மமக்³க³வஜ்ஜ²தம் த³ஸ்ஸேதி. ஸஹஜேகட்டா² பன தி³ட்டி²யா தண்ஹா ஏவ, ந மானோ, ஸா ச கோ² அபாயக³மனீயா. யதா² அத்தீ²தி யேன அனிச்சது³க்கா²ஸுபா⁴னத்தாகாரேன அத்தி², ததா² பஸ்ஸந்தோ யதா²பூ⁴தம் பஸ்ஸதி நாம. தேனாஹ ‘‘க²ந்த⁴பஞ்சகஞ்ஹீ’’திஆதி³. ஏதேனேவ ஆகாரேனாதி ருப்பனாதி³அனிச்சாதி³ஆகாரேனேவ. க³ய்ஹமானம்பி அப்பஹீனவிபல்லாஸேஹி. தேனாகாரேனாதி ‘‘ஏதம் மம’’ந்திஆதி³ஆகாரேன. நேவத்தி² யதா²பூ⁴தத³ஸ்ஸனவிபல்லாஸானம் தத³பா⁴வதோ. ஸுட்டு² பஸ்ஸந்தஸ்ஸாதி யதா² புன ததா² ந பஸ்ஸிதப்³ப³ம், ஏவம் ஸுட்டு² ஸாதிஸயம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ.

ந ஆதி³மனஸிகாரேனேவ தி³ட்டி²ப்பஹானம் ஹோதி, அதி⁴மானிகானம் பன அதி⁴மானமத்தமேதம் த³ஸ்ஸனம். மக்³கே³னேவ தம் ஹோதீதி இமமத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘ஸோதாபத்திமக்³கே³ன தி³ட்டி²ப்பஹானம் த³ஸ்ஸேத்வா’’தி ஆஹ. விப⁴ஜந்தோதி அதி⁴மானிகானம் ஜா²னானி அஸல்லேக²பா⁴வேன விப⁴ஜந்தோ. பா³லபுது²ஜ்ஜனானம் நேவ உப்பஜ்ஜதி அகாரகபா⁴வதோ. ந அரியஸாவகானம் பஹீனாதி⁴மானபச்சயத்தா. ந அட்டா²னனியோஜகோ ஸப்பாயகம்மட்டா²னேயேவ நியோஜனதோ.

தே²ரோ ‘‘யத³த்த²ம் ஸங்கோ⁴ பக்கோஸதி, ஸோ அத்தோ² தத்த² வாஸீனம் ஆக³தாக³தானம் இத⁴ இஜ்ஜ²தீ’’தி தம் உதி³க்க²ந்தோ ஸங்கே⁴ன யாவததியம் பஹிதோபி ந க³தோ ந அகா³ரவேன. தேனாஹ ‘‘கிமேத’’ந்திஆதி³. பண்டி³தோ ஹி தத்த² அத்தனோ கிச்சமேவ கரோதீதி அஞ்ஞதரம் வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதம் பாஹேஸி. கிமேதந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆணாய அகரணம் நாம கிமேதந்தி கரணே ஆத³ரம் தீ³பேந்தோ ஏவமாஹ. ஸட்டி²வஸ்ஸாதீதோதி அப்பத்தே பத்தஸஞ்ஞீ ஏவ ஸட்டி²வஸ்ஸாதீதோ. யஸ்மா பேஸலா பேஸலேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமானாதி⁴முத்திதாய, தஸ்மா தே²ரோ ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி வத்வா ஹத்தி²மாபனாதி³ம் ஸப்³ப³ம் அகாஸி.

தாதி³ஸோவாதி அனந்தரம் வுத்தத்தே²ரஸதி³ஸோவ அப்பத்தே பத்தஸஞ்ஞீ ஏவ ஸட்டி²வஸ்ஸாதீதோதி அத்தோ². பது³மகு³ம்ப³ந்தி கமலஸண்ட³ம். பாஸாத³ம் பாவிஸி விஸ்ஸட்ட²ம் ஓலோகனேனஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனபா⁴வோ அத்தனாவ பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீதி. திஸ்ஸமஹாவிஹாரே கிர தே²ரா பி⁴க்கூ² ததா³ ‘‘ஸகசித்தம் பஸீத³தீ’’தி வசனம் பூஜேந்தா காலஸ்ஸேவ சேதியங்க³ணம் ஸம்மஜ்ஜித்வா ஏத்தகாரம்மணமேவ பு³த்³தா⁴ரம்மணபீதிம் உப்பாதே³த்வா தி³வஸே தி³வஸே ததா² கரோந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘தஸ்மிஞ்ச ஸமயே’’திஆதி³. ‘‘த⁴ம்மதி³ன்ன, இத⁴ பத்தசீவரம் ட²பேதீ’’தி வத்தாபி படிஸந்தா²ரவஸேன கிஞ்சி புச்சி²தாபி நாஹோஸி. கு³ணம் ஜானாதீதி நிமுஜ்ஜனாதீ³ஸு விவரதா³னாதி³னா கு³ணம் ஜானாதி விய. தும்ஹே பன ந ஜானித்த² ஆக³ந்துகவத்தஸ்ஸபி அகரணதோ. ஸத்து²ஆணாவிலங்கி⁴னீ கீதி³ஸீ ஸா ஸங்க⁴ஸ்ஸ கதிகா? கதிகா ச நாம ஸிக்கா²பதா³விரோதே⁴ன அனுவத்தேதப்³பா³, ஏத்தகம்பி அஜானந்தேஹி மே ஸம்வாஸோ நத்தீ²தி ஆகாஸே அப்³பு⁴க்கமி.

யம் தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ ஸல்லேகே²ன விஹராமீதி யோ ‘‘பட²மஜ்ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’’தி வுத்தோ, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ யம் ‘‘பட²மஜ்ஜா²னஸங்கா²தம் படிபத்திவிதா⁴னம் கிலேஸே ஸல்லேக²தி, தேன ஸல்லேகே²ன அஹம் விஹராமீ’’தி அதி⁴மானவஸேன ஏவமஸ்ஸ ஏவம் ப⁴வேய்ய டா²னமேதம் விஜ்ஜதீதி ஏவமேத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. தம் ந யுஜ்ஜதீதி தம் அதி⁴மானிகஸ்ஸ ‘‘யதா²விப⁴ங்க³ம் பட²மஜ்ஜா²னம் ஸல்லேகோ²’’தி பரிவிதக்கிதம் ந யுஜ்ஜதி யுத்தம் ந ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. தத்த² ஸம்மா ஸப்³ப³ஸோ ச கிலேஸே லிக²தீதி ஸல்லேகோ², அரியமக்³கோ³. தது³பாயவிபஸ்ஸனா ஸல்லேக²படிபதா³. யம் பன ஜா²னம் விபஸ்ஸனாபாத³கம், தம்பி ஜா²னம் பரியாயேன மக்³க³பாத³கம் ஹோதியேவ. தேனாஹ ‘‘அவிபஸ்ஸனாபாத³கத்தா’’திஆதி³.

ஜா²னத⁴ம்மவஸேனாதி விதக்காதி³பஞ்சகஜ்ஜா²னத⁴ம்மவஸேன. சித்துப்பாத³வஸேன அனேகவாரம் பவத்தமானம்பி ஜா²னம் ஏகாவஜ்ஜனதாய ஏகவீதி²பரியாபன்னத்தா ஏகா ஸமாபத்தி ஏவாதி ‘‘புனப்புனம் ஸமாபத்திவஸேனா’’தி வுத்தம். சத்தாரி அரூபஜ்ஜா²னானி யதா²ஸகம் ஏகேகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே பவத்தந்தீதி ஆஹ ‘‘ஆரம்மணபே⁴தா³பா⁴வதோ’’தி. புரிமகாரணத்³வயவஸேனேவாதி ‘‘ஜா²னத⁴ம்மவஸேன, புனப்புனம் ஸமாபத்திவஸேனா’’தி புப்³பே³ வுத்தப்பகாரகாரணத்³வயவஸேனேவ.

தேஸம் அரூபஜ்ஜா²னானம் கிலேஸபரிளாஹாபா⁴வேன நிப்³பு³தானி அங்கா³னி, பா⁴வனாவிஸேஸவஸேன ஸுகு²மானி ஆரம்மணானி. தஸ்மா தானீதி தேஸம் வஸேன தானி ஜா²னானி ஸந்தானி, தஸ்மா ‘‘ஸந்தா ஏதே விஹாரா’’தி வுத்தம். தேஸம் சதுன்னம்பீதி சதுன்னம்பி தேஸம் அரூபஜ்ஜா²னானம்.

83. ஸோதி அதி⁴மானிகோ பி⁴க்கு², அஞ்ஞோ வா இதோ பா³ஹிரகோ தாபஸபரிப்³பா³ஜகாதி³கோ ந ஹி ஸம்மஸதி. தத்த² அதி⁴மானிகோ அப்பத்தே பத்தஸஞ்ஞிதாய ந ஸம்மஸதி, இதரோ அவிஸயதாய. யத்தா²தி யஸ்மிம் ஸல்லேக²வத்து²ஸ்மிம், அவிஹிம்ஸகதாதீ³ஹி சதுசத்தாலீஸாய ஆகாரேஹி.

அட்ட² ஸமாபத்தியோ நாம கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பவத்தா உத்தருத்தரி ஸந்தபணீதா த⁴ம்மா, ந ததா² லோகியா அவிஹிம்ஸாத³யோ. தத்த² கத²ம் அவிஹிம்ஸாத³யோ ஏவ ஸல்லேக²பா⁴வேன வுத்தா, ந இதராதி இமமத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ சோத³கோ ‘‘கஸ்மா பனா’’திஆதி³மாஹ. இதரோ காமம் ஸமாபத்தியோ ஸந்தபணீதஸபா⁴வா, வட்டபாத³கதாய பன கிலேஸானம் ஸல்லேக²படிபதா³ ந ஹோந்தி, அவிஹிம்ஸாத³யோ பன விவட்டபாத³கா ஸல்லேக²படிபதா³தி இமமத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘லோகுத்தரபாத³கத்தா’’திஆதி³மாஹ. இமினாயேவ அட்ட²ஸமாபத்தீஹி அவிஹிம்ஸாதீ³னம் விஸேஸதீ³பகேன ஸுத்தேன யதா² மஹப்ப²லதரம் ஹோதி, தம் பகாரஜாதம் வேதி³தப்³ப³ம். இத³ஞ்ஹி த³க்கி²ணேய்யதரதாய த³க்கி²ணாய மஹப்ப²லதரதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நனு தத்த² ‘‘ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ’’தி ஆக³தம், ந ‘‘ஸரணக³தோ’’தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸரணக³மனதோ பட்டா²யா’’திஆதி³. வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²யம் (ம. நி. அட்ட². 3.379) ‘‘ஹேட்டி²மகோடியா திஸரணம் க³தோ உபாஸகோபி ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ நாமா’’தி. யோ ஹி வட்டது³க்க²ம் ஸமதிக்கமிதுகாமோ பஸன்னசித்தோ ரதனத்தயம் ஸரணம் க³ச்ச²தி, தஸ்ஸ தம் அதி⁴ஸீலாதீ³னம் உபனிஸ்ஸயோ ஹுத்வா அனுக்கமேன த³ஸ்ஸனமக்³கா³தி⁴க³மாய ஸம்வத்தேய்யாதி.

விஹிம்ஸாதி³வத்து²ந்தி யதே³தம் விஹிம்ஸாதீ³னம் வத்து²ம் வதா³ம, இமஸ்மிம் விஹிம்ஸாதி³வத்து²ஸ்மிம். அந்தமிச்சா²தி³ட்டி²ஞ்ச மிச்ச²த்தானம் ஆதி³மிச்சா²தி³ட்டி²ஞ்சாதி இத³ம் தே³ஸனாக்கமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். மிஸ்ஸேத்வாதி மிச்சா²தி³ட்டி²பா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா. ததா²தி இமினா யதா² கம்மபத²மிச்ச²த்தானம் அந்தே ஆதி³ம்ஹி ச வுத்தமிச்சா²தி³ட்டி²ம் மிஸ்ஸேத்வா ஏகஜ்ஜ²ம் வுத்தம், ததா² தேஸம் அந்தே வுத்தஸம்மாதி³ட்டீ²தி இமமத்த²ம் உபஸம்ஹரதி.

பாணந்தி வோஹாரதோ ஸத்தம், பரமத்த²தோ ஜீவிதிந்த்³ரியம். அதிபாதேந்தி ஸரஸேனேவ பதனஸபா⁴வம் அதிச்ச அந்தரா ஏவ பாதேந்தி, அதிக்கம்ம வா ஸத்தா²தீ³ஹி அபி⁴ப⁴வித்வா பாதேந்தி. அதி³ன்னந்தி பரஸந்தகம். ஆதி³யந்தீதி க³ண்ஹந்தி. ஸல்லேக²தீதி ஸமம் லேக²தி, பஜஹதீதி அத்தோ². கம்மபத²கதா² ஏஸாதி ‘‘அத்த²ப⁴ஞ்ஜனக’’ந்தி வுத்தம். பியஸுஞ்ஞகரணதோ பிஸுணா, பிஸதி பரே ஸத்தே ஹிம்ஸதீதி வா பிஸுணா. ப²ருஸாதி லூகா², நிட்டு²ராதி அத்தோ². நிரத்த²கந்தி அத்த²ரஹிதம் அத்தனோ பரேஸஞ்ச ஹிதவினிமுத்தம். மிச்சா²தி விபரீதா நிச்சாதி³வஸேன பவத்தியா. பாபிகாதி லாமிகா. ஏகந்தாகுஸலதாய விஞ்ஞூஹி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி க³ரஹிதா. நத்தி² தி³ன்னந்தி ஆதி³வத்து²காயாதி த³ஸவத்து²கமிச்சா²தி³ட்டி²மாஹ. நத்தி²கபா⁴வாபி⁴னிவேஸனவஸேன கம்மபத²ப்பத்தியேவஸ்ஸா கம்மபத²பரியாபன்னதா. ‘‘ரூபம் அத்தா’’’திஆதி³னயப்பவத்தா அத்ததி³ட்டி² மக்³க³ந்தராயகரத்தா அனிய்யானிகதி³ட்டி². அனிய்யானிகத்தா ஏவ ஹிஸ்ஸா மிச்ச²த்தபரியாபன்னதா. ஸம்மாதி அவிபரீதா, ததோ ஏவ ஸோப⁴னா ஸுந்த³ரா, பு³த்³தா⁴தீ³ஹி பஸத்த²த்தா விஞ்ஞுப்பஸத்தா². ஸேஸமேத்த² மிச்சா²தி³ட்டி²யம் வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம்.

அஸுபா⁴தீ³ஸு ஸுபா⁴தி³ஆகாரக்³க³ஹணதோ அயாதா²வஅனிய்யானிகா அயோனிஸோ உப்பத்தியா. அகுஸலாதி அயாதா²வாஅனிய்யானிகா அகுஸலா ஸங்கப்பா. ஏஸ நயோதி இமினா ‘‘அயாதா²வா அனிய்யானிகா அகுஸலா வாசா’’திஆதி³னா தத்த² தத்த² அயாதா²வாதி³அத்த²ம் அதிதி³ஸதி. வாசாதி சேதனா அதி⁴ப்பேதா, ததா² கம்மந்தாஜீவாஸதி ச. யேபு⁴ய்யேன அதீதானுஸ்ஸரணவஸேன பவத்திதோ ‘‘அதீதம் சிந்தயதோ’’தி வுத்தம். ததா² ஹி லோகே ஏவம் வத³ந்தி ‘‘யம் மே பஹூதம் த⁴னம் அஹோஸி, தம் பமாத³வஸேன பன ப³ஹும் கீ²ண’’ந்தி. ஸதிபதிரூபகேனாதி ‘‘சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா’’தி ஏவம் வுத்தஸதுப்பத்திபதிரூபகேன. உப்பத்திந்தி சித்துப்பத்திம். ததா²பவத்தசித்துப்பாதோ³ ஹி மிச்சா²ஸதி. ஸா பன கோத⁴வஸேன வா ‘‘அக்கோச்சி² மம் அவதி⁴ ம’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ப. 3) உபனய்ஹந்தஸ்ஸ, ராக³வஸேன வா ‘‘யானிஸ்ஸ தானி புப்³பே³ மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஹஸிதலபிதகீளிதானி அனுஸ்ஸரதீ’’தி (அ. நி. 7.50) வுத்தனயேன ஸுப⁴தோ அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ, தி³ட்டி²வஸேன வா ‘‘ஸோ கோ² பன மே அத்தோ நிச்சோ து⁴வோ’’திஆதி³னா மிச்சா²அபி⁴னிவிஸந்தஸ்ஸாதி ஏவமாதி³னா நயேன பவத்ததீதி வேதி³தப்³பா³.

உபாயசிந்தாவஸேனாதி கி²ப்பஜாலகுமினாது³ஹலாதி³உபகரணஸம்விதா⁴னாதீ³ஸு யுத்திசிந்தனாதி³வஸேன பாபம் கத்வா விப்படிஸாரனிமித்தம், ‘‘ஸுகதம் மயா’’தி பாமோஜ்ஜனிமித்தம் கத்வா பச்சவேக்க²ணாகாரேன மோஹோ அஞ்ஞாணம். தத்த² பன ‘‘அஸிவே ஸிவா’’தி வோஹாரோ விய ஞாணவோஹாரோ. மிச்சா²ஸபா⁴வத்தா பன மிச்சா²ஞாணம்த்வேவ வுச்சதி. ஏகூனவீஸதிபே⁴த³ம் பச்சவேக்க²ணஞாணம் ஸம்மா பேக்கி²தத்தா ஸம்மாஞாணம் வுச்சதி, இதரம் பன ஜா²னாதி³பச்சவேக்க²ணஞாணம் ஸம்மாதி³ட்டி²யாவ ஸங்க³ய்ஹதி. ரூபாரூபஸமாபத்திலாபி⁴தாமத்தேன வட்டதோ அவிமுத்தாயேவ ஸமானா ‘‘விமுத்தா மய’’ந்தி ஏவம்ஸஞ்ஞினோ. பகதிபுரிஸந்தரஞாணஸங்கா²தாயம், கு³ணவியுத்தஸ்ஸ அத்தனோ ஸகத்தனி அவட்டா²னஸங்கா²தாயம், அத்தனோ மஹாப்³ரஹ்முனா ஸலோகதா தஸ்ஸ ஸமீபதாஸம்யுஜ்ஜனஸங்கா²தாயம் வா அவிமுத்தியம் விமுத்திஸஞ்ஞினோ. ஏகந்தாகுஸலதாய ஹீனத்தா பாபிகா. அயாதா²வதாய விபரீதா. யதா²வுத்தேனாதி ‘‘அவிமுத்தாயேவ ஸமானா’’தி வுத்தப்பகாரேன. ‘‘மயமேத்த² ஸம்மாதி³ட்டி² ப⁴விஸ்ஸாமா’’திஆதீ³ஸு ப²லஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னிபி மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதி³பக்கி²கானேவாதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ப²லஸம்பயுத்தானி…பே… வேதி³தப்³பா³’’தி வுத்தம். ஸப்³பே³பி பன ப²லத⁴ம்மே விமுத்திக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹதோ ‘‘விமுத்தீ’’தி வுச்சமானே ந கோசி விரோதோ⁴. ஏத்த² ஸம்மாவிமுத்திஸங்கா²தே ஸல்லேக²வத்து²ம்ஹி.

யதி³ நீவரணவஸேன வுத்தானி, தஸ்மா தீணேவ வுத்தானீதி ஆஹ ‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²லூ’’திஆதி³. பரியுட்டா²னப்பத்தா தி²னமித்³த⁴பரியுட்டி²தா. யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அத்தி²தாய உத்³த⁴தா நாம ஹோந்தி, ஸோ த⁴ம்மோ உத்³த⁴ச்சந்தி ஆஹ ‘‘உத்³த³ச்சேன ஸமன்னாக³தாதி உத்³த⁴தா’’தி. விசினந்தாதி த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா ஆதி³னா யம் கிஞ்சி ஸபா⁴வம் வினிச்சி²னந்தா. உபனாஹனஸீலாதி பரஸ்ஸ அத்தனோ சித்தே அனுப³ந்த⁴னஸீலா. இஸ்ஸந்தீதி உஸூயந்தி. ஸட²யந்தீதி ஸடா² அஞ்ஞதா² அத்தானம் அஞ்ஞதா² பவேத³னகா. தே பன யஸ்மா ந யதா²பூ⁴தவாதி³னோ, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ந ஸம்மா பா⁴ஸந்தீதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. வுத்தபச்சனீகனயேனாதி ‘‘ந கோத⁴னா அக்கோத⁴னா’’திஆதி³னா வுத்தஅத்த²படிபக்க²னயேன.

து³க்க²ம் வசோ ஏதேஸு விப்படிகூலக்³கா³ஹிதாய விபச்சனீககா³ஹேஸூதி து³ப்³ப³சா. தே பன வசனக்க²மா ந ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘வத்தும் து³க்கா²’’திஆதி³. ஹீனாசாரதாய து³க்க²ஸ்ஸ வா ஸம்பாபகதாய பாபகா. அஸத்³த⁴ம்மவஸேனாதி அஸப்புரிஸத⁴ம்மவஸேன. அத்தனா விஸேஸிதப்³ப³வஸேன காயவிஞ்ஞத்திஆதீ³னம் காயகம்மத்³வாராதி³பா⁴வோ விய அஸ்ஸத்³தி⁴யாதி³அஸத்³த⁴ம்மஸமன்னாக³மேனஅஸதம் அஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மானந்தி தானியேவ அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³னி அஸத்³த⁴ம்மா நாம, தேஸம் வஸேனாஹ ‘‘ஸத்³தா⁴ ஏதேஸம் நத்தீ²’’தி யதா² தம் ‘‘து³ப்பஞ்ஞா’’தி. ஸுத்தகே³ய்யாதி³ அப்பம் ஸுதம் ஏதேஸந்தி அப்பஸ்ஸுதா, ஸுதேன அனுபபன்னா. நத்தீ²தி க³ஹேதப்³ப³ந்தி இமினா அபா⁴வத்தோ² அயம் அப்ப-ஸத்³தோ³ ‘‘அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸான’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 10.11) வியாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மாபடிபத்தியா அனாரம்ப⁴னதோ குச்சி²தா கா³ரய்ஹா ஸீத³ந்தி ஓஸீத³ந்தி ஸம்கிலேஸபக்கே²தி குஸீதா த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா. அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய ஆரத்³த⁴ம் பக்³க³ஹிதம் வீரியம் ஏதேஸந்தி ஆரத்³த⁴வீரியா. அனுப்பாத³னேன முட்டா² நட்டா² ஸதி ஏதேஸந்தி முட்ட²ஸ்ஸதீ. து³ட்டா²தி தூ³ஸிதா. து³ப்பஞ்ஞா நாம தூ³ஸிதபா⁴வோ படிபக்கே²ன வினாஸிதபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘நட்ட²பஞ்ஞாதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. ஹேட்டா² ஸம்மாதி³ட்டி²க்³க³ஹணேன கம்மஸ்ஸகதாபஞ்ஞாய மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா ச க³ஹிதத்தா ஸுப்³ப³சகல்யாணமித்ததாபரிவாராஹி இத⁴ ஸத்³தா⁴தீ³ஹி விபஸ்ஸனாஸம்பா⁴ரஸ்ஸ உத்³த⁴டத்தா ச வுத்தம் ‘‘இத⁴ விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³’’தி. தேனாஹ ‘‘விபஸ்ஸனாஸம்பா⁴ரோ ஹீ’’திஆதி³. யுத்திம் அனபேக்கி²த்வாபி அயமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘போராணானம் ஆணா’’தி.

லோகுத்தரகு³ணானம் அந்தராயகரந்தி லோகுத்தரகு³ணானம் அதி⁴க³மஸ்ஸ அந்தராயகரம். ஸந்தி³ட்டி²ந்தி ஸம் அத்தனோ தி³ட்டி²ம், யம் வா தம் வா அத்தனா யதா²க³ஹிததி³ட்டி²ந்தி அத்தோ². ஸபா⁴வம் அதிக்கமித்வா பரதோ ஆமஸனதோ பராமாஸீ. த³ள்ஹக்³கா³ஹீதி ‘‘இத³மேவ ஸச்ச’’ந்தி தி²ரக்³கா³ஹக்³கா³ஹீ. படினிஸ்ஸக்³கீ³தி படினிஸ்ஸஜ்ஜனகோ. கும்மோவாதி யதா² கச்ச²போ அத்தனோ பாதா³தி³கே அங்கே³ கேனசி க⁴ட்டிதோ ஸப்³பா³னி அங்கா³னி அத்தனோ கபாலேயேவ ஸமோத³ஹதி, ந ப³ஹி நீஹரதி, ஏவமயம்பி ‘‘ந ஸுந்த³ரோ தவ கா³ஹோ, ச²ட்³டே³ஹி ந’’ந்தி வுத்தோ தம் ந விஸ்ஸஜ்ஜேதி. அந்தோயேவ அத்தனோ ஹத³யே ஏவ ட²பேத்வா தம் வத³தி. கும்பீ⁴லக்³கா³ஹந்தி ஸம்ஸுமாரக்³கா³ஹம். க³ண்ஹந்தீதி யதா² ஸம்ஸுமாரா க³ஹிதம் ந விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி, ஏவம் க³ண்ஹந்தி.

84. ஏவம் சதுசத்தாலீஸாய ஆகாரேஹீதி அவிஹிம்ஸனாதீ³ஹி சதுஅதி⁴கசத்தாலீஸப்பகாரேஹி. கஸ்மா பனேத்த² அவிஹிம்ஸா ஆதி³தோ வுத்தா? ஸப்³ப³கு³ணானம் மூலபா⁴வதோ. அவிஹிம்ஸாதி ஹி கருணாயேதம் அதி⁴வசனம், ஸா ச விஸேஸதோ ஸீலஸ்ஸ மூலகாரணம் பரூபகா⁴தலக்க²ணா து³ஸ்ஸீல்யா ஓரமாபனதோ. யதா² ஹி பாணாதிபாதோ பரூபகா⁴தலக்க²ணோ, ததா² பரேஸம் ஸாபதேய்யாவஹரணம், ஸத்திப்பஹாரதோபி த⁴னஸ்ஸாவஹாரோ க³ருதரோதி. ததா² அப்³ரஹ்மசரியம் க³ப்³ப⁴தா⁴ரணாதி³து³க்கா²வஹனதோ, பரதா³ராதிக்கமே பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². பரேஸம் விஸம்வாத³னபே⁴த³னமம்மக⁴ட்டனானம் பரூபகா⁴தபா⁴வோ பாகடோ ஏவ, ஸம்ப²ப்பலாபோ அத்த²க்³கா³ஹாபனதோ அனத்து²ப்பாத³னதோ, அபி⁴ஜ்ஜா² அதி³ன்னாதா³னாதி³ஹேதுதோ, ப்³யாபாதோ³ பாணாதிபாதாதி³ஹேதுதோ, மிச்சா²தி³ட்டி² ஸப்³பா³னத்த²ஹேதுதோ பரூபகா⁴தலக்க²ணா, மிச்சா²தி³ட்டி² த⁴ம்மிகபடிஞ்ஞோபி பாணாதிபாதாதீ³னி கரோதி, பரே ச தத்த² நியோஜேதி, கிமங்க³ம் பன இதரே. விஹிம்ஸலக்க²ணா து³ஸ்ஸீல்யா ஓரமா அவிஹிம்ஸலக்க²ணா விஸேஸதோ ஸீலஸ்ஸ ப³லவகாரணம். ஸீலபத³ட்டா²னோ ச ஸமாதி⁴, ஸமாதி⁴பத³ட்டா²னா ச பஞ்ஞாதி ஸப்³ப³கு³ணானம் மூலபூ⁴தா அவிஹிம்ஸா. அபிச உளாரஜ்ஜா²ஸயானம் நிஸம்மகாரீனம் தீ⁴ரானம் உத்தமபுரிஸானம் ஸீலம் விய ஸமாதி⁴பஞ்ஞாபி பரேஸம் ஹிதஸுகா²வஹாவ ஸம்பஜ்ஜந்தீதி ஏவம்பி கருணா ஸப்³ப³கு³ணானம் மூலந்தி ஸா ஆதி³தோ வுத்தா.

ததோ பரம் விஸேஸதோ ‘‘அவிஹிம்ஸாஸமுட்டா²னா இமே த⁴ம்மா’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் குஸலகம்மபத²த⁴ம்மா க³ஹிதா. ததோ இத³ம் கு³ணானம் மூலபூ⁴தம் ஸீலம், ஏத்த² பதிட்டி²தேன இமே த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் அட்ட² ஸம்மத்தா க³ஹிதா. தேஸம் விஸோத⁴னாய படிபன்னஸ்ஸ ஆதி³தோ ஏவம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் நீவரணவிவேகோ க³ஹிதோ, ஆதி³தோ நீவரணத்³வயஸ்ஸ அக்³க³ஹணே க³ஹிதாக³ஹிதகாரணம் அட்ட²கதா²ய வுத்தமேவ. கோத⁴ஸ்ஸ பன ப்³யாபாத³தோ பே⁴தோ³ வத்த²ஸுத்தவண்ணனாயம் (ம. நி. அட்ட². 1.71) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. கோதா⁴தி³ப்பஹானேன சேத்த² ஸல்லேக²ஸித்³தீ⁴தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ததோ உபக்கிலேஸவிஸுத்³தி⁴ க³ஹிதா. ஸா ச ஸுப்³ப³சகல்யாணமித்தஅப்பமத்ததாஹி ஸிஜ்ஜ²தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் பகிண்ணகா க³ஹிதா. ஸம்பன்னஸோவசஸ்ஸதாதி³கு³ணஸ்ஸ இமே த⁴ம்மா பாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, விபஸ்ஸனம் பரிப்³ரூஹேத்வா அரியமக்³கா³தி⁴க³மாய ஸம்வத்தந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸத்³த⁴ம்மா க³ஹிதா. ஏவம்பூ⁴தஸ்ஸ அயம் மிச்சா²கா³ஹோ லோகுத்தரகு³ணாதி⁴க³மஸ்ஸ அந்தராயகரோ, தஸ்மா ஸோ தூ³ரதோ வஜ்ஜேதப்³போ³, ஏவம் யதா²வுத்தாய ஸம்மாபடிபத்தியா அரியமக்³க³ம் அதி⁴க³ச்ச²ந்தோ ஸல்லேக²ம் மத்த²கம் பாபேதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீ’’திஆதி³ வுத்தந்தி ஏவமேதேஸம் சதுசத்தாலீஸாய ஸல்லேகா²காரானம் க³ஹணபயோஜனம் அனுபுப்³பீ³ ச வேதி³தப்³பா³. பயோக³தோ ஸல்லேக²படிபத³ம் படிபஜ்ஜிதும் அஸக்கோந்தானம் சித்துப்பாதோ³பி ப³ஹூபகாரோதி ஆஹ ‘‘சித்துப்பாத³ஸ்ஸபி ப³ஹூபகாரதம் த³ஸ்ஸேது’’ந்தி.

குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி அவிஹிம்ஸாதீ³ஸு யதா²வுத்தஅனவஜ்ஜத⁴ம்மேஸு. அனுவிதி⁴யனாதி சித்துப்பாத³ஸ்ஸ காயவாசாஹி அனுவிதா⁴னா. தேஸம் த⁴ம்மானந்தி அவிஹிம்ஸாதி³த⁴ம்மானம், தேஸம் வா சித்துப்பாத³வஸேன பவத்தத⁴ம்மானம். இதா³னி யதா²வுத்தத⁴ம்மம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கஸ்மா பனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ஸரணக³மனம் வாசாய விஞ்ஞாபேதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ வஸேன வுத்தம் ‘‘காயேன வா’’தி. ‘‘ஸீலம் காயேன ஸமாதி³யதீ’’தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச ததா² ததா² பவத்தஸல்லஹுககாமாவசரகுஸலசித்துப்பத்திம் உபாதா³ய ததா²ரூபகுஸலகாயவசீகம்மானம் ப³ஹூபகாரதா வுத்தாதி ந ஸபா⁴வதோ சித்துப்பாத³ஸ்ஸ ப³ஹூபகாரதம் ஞாயதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

85. ஹிதாதி⁴க³மாயாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³ஹிதஸம்பத்தியா, அரியமக்³கா³தி⁴க³மாய ஏவ வா. அரியமக்³கோ³ ஹி ஏகந்தஹிதத்தா ஹிதோ நாம. பரிவஜ்ஜனவஸேன கமனம் பவத்தி பரிக்கமனந்தி ஆஹ ‘‘பரிக்கமனாய பரிவஜ்ஜனத்தா²யா’’தி. ஸம்மாத³ஸ்ஸனுபாயஸம்விதா⁴னேன அவிஹிம்ஸா படியத்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. ஸுகே²னேவாதி அகிச்சே²னேவ. ஏதேனேவ உபாயேனாதி ஏதேனேவ அவிஹிம்ஸாபதே³ வுத்தேன விதி⁴னா. ஸப்³ப³பதா³னீதி ஸேஸானி தேசத்தாலீஸ பதா³னி.

86. அகுஸலா படிஸந்தி⁴அஜனகா நாம உத்³த⁴ச்சஸஹக³தசித்துப்பாத³த⁴ம்மா அஞ்ஞேபி பவத்திவிபாகமத்ததா³யினோ, தி³ன்னாய படிஸந்தி⁴யா விபாகஜனகா, பச்சயவேகல்லேன விபச்சிதும் அலத்³தோ⁴காஸா அஹோஸிகம்மாத³யோ வா அஜனகா. ஜாதிவஸேனாதி அகுஸலஜாதிவஸேன. அதோ⁴பா⁴க³ங்க³மனீயாதி அபாயக³மனீயா. ஏவம்னாமாதி நாமக்³க³ஹணேன ஸபா⁴வம் உபலக்கே²தி ஸதி பச்சயஸமவாயே தம்ஸபா⁴வானதிவத்தனதோ. தேனாஹ ‘‘விபாககாலே அனிட்டா²கந்தவிபாகத்தா’’தி. வுத்தனயேனேவ குஸலபக்கோ² வேதி³தப்³போ³. அயம் பன விஸேஸோ, இத⁴ படிஸந்தி⁴அஜனகா அபி⁴ஞ்ஞாஸஹக³தத⁴ம்மா, ஸேஸம் வுத்தஸதி³ஸமேவ. ஸப்³பே³ அகுஸலாதி ஏத்த² விஹிம்ஸமேகம் ட²பேத்வா இதரே ஸப்³பே³ அகுஸலா உபமாபூ⁴தா. விஹிம்ஸா ஹி உபமேய்யம். ஸப்³பே³ குஸலாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஏதேனேவ உபாயேனாதி யதா² விஹிம்ஸானம் உபமேய்யதா, தத³வஸேஸானம் குஸலாகுஸலானம் உபமாபா⁴வோ வுத்தோ, இமினா நயேன அகுஸலம் பாணாதிபாதாதி³அகுஸலேன இதரேன, குஸலஞ்ச பாணாதிபாதாபடிவிரதிஆதி³குஸலேன இதரேன உபமேதப்³ப³ம்.

87. பரினிப்³பா³பனேதி கிலேஸபரிளாஹவூபஸமனே. பரிதோ லிம்பனட்டே²ன பலிபம் வுச்சதி மஹாகத்³த³மம், தம் பன ஏகந்ததோ க³ம்பீ⁴ரம்பி ஹோதீதி ‘‘க³ம்பீ⁴ரகத்³த³மே நிமுக்³கோ³’’தி வுத்தம். பலிபம் விய பலிபந்தி பஞ்ச காமகு³ணா வுச்சந்தி, தஸ்மா ஏவம் இதா³னி வுச்சமானேன உபமோபமேய்யஸம்ஸந்த³னனயேன ஏத்த² இமஸ்மிம் டா²னே அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³. ந ஹி தம் காரணந்தி ஏத்த² காரணம் நாம ஹத்த²ஸ்ஸ வா பாத³ஸ்ஸ வா அபலிபன்னபா⁴வோ, ஸோ பன நத்தி². ஏஸ நயோ உபமேய்யேபி.

தத்த² ஸியா கஸ்ஸசி பரிவிதக்கோ ‘‘ப⁴க³வதோ தே³ஸனானுபா⁴வேன பி⁴க்கு²ஆத³யோ கதே²ந்தீ’’தி. ‘‘ப⁴க³வாயேவ ஹி தத்த² உத்³த⁴ரதீ’’தி வத்வா உபமாய தத³த்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘ரஞ்ஞோ’’திஆதி³ வுத்தம். புது²ஜ்ஜனா தாவதிட்ட²ந்து, ஸாவகஸிகா²ப்பத்தவிஸேஸானம்பி அரியானம் தே³ஸனா ஸத்து²யேவ தே³ஸனாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³மாஹ. ததா² ஹி தேஹி தே³ஸிதஸுத்தானி பு³த்³த⁴வசனமேவ, தேஸம் தே³ஸனாய லத்³த⁴விஸேஸாபி அரியா பு³த்³த⁴புத்தாயேவாதி.

அனிப்³பி³ஸதாயாதி அனிப்³பி³ஸேவனதாய. அஸிக்கி²தவினயதாயாதி பஞ்சன்னம் வினயானம் ஸாத³ரம் அஸிக்கி²தபா⁴வேன. தே பன வினயா திஸ்ஸன்னம் ஸிக்கா²னம் ஸிக்கா²பனேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்கா²பேஸ்ஸதீ’’தி. கிம் பன தந்தி? ‘‘டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’’தி ஏத்த² வுத்தம் கிம் பன டா²னந்தி ஆஹ ‘‘அபலிபபலிபன்னத்த’’ந்திஆதி³. யஸ்மா பாளியம் ‘‘ஸோ வத சுந்தா³’’திஆதி³னா ஸாமஞ்ஞத்த²ம் உபமாபா⁴வேன க³ஹேத்வா விஸேஸத்தோ² உபமேய்யபா⁴வேன வுத்தோ, தஸ்மா தமத்த²ம் ‘‘ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’திஆதி³னா ஸாதா⁴ரணதோ வத்வா புன அஸாதா⁴ரணதோ விவரந்தோ ‘‘கிம் வுத்தம் ஹோதீ’’திஆதி³மாஹ. பரஸ்ஸ விஹிம்ஸாசேதனம் நிப்³பா³பேஸ்ஸதீதி இத³ம் யோ அவிஹிம்ஸாஸங்கா²தம் ஸம்மாபடிபத்திம் தி³ஸ்வா தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜந்தோ த⁴ம்மதே³ஸனாய பரோ அவிஹிம்ஸகோ ஹோதி, தாதி³ஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஆதே³ஸனஞ்ஹி தஸ்ஸ வசனந்தி. தேனாஹ ‘‘அயம் யா ஏஸா விஹிம்ஸகஸ்ஸா’’தி. புப்³பே³ விஹிம்ஸகஸ்ஸ மிச்சா²படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ. விஹிம்ஸாபஹானாய மக்³க³ம் பா⁴வயதோதிஆதி³னா அத்தனோ ஏவ அவிஹிம்ஸாய விஹிம்ஸாபரினிப்³பா³னாய ஸம்வத்தனமாஹ. தேனாஹ ‘‘பரினிப்³பு³தோ வியா’’திஆதி³. ஸப்³ப³பதே³ஸூதி ‘‘பாணாதிபாதிஸ்ஸா’’திஆதி³னா ஆக³தேஸு தேசத்தாலீஸாய பதே³ஸு.

88. ஏவந்தி தே³ஸிதாகாரபராமஸனம். தஸ்ஸாதி ஸல்லேக²ஸ்ஸ. ‘‘அத்தி² க்²வேஸ ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 8.11; பாரா. 3-10) விய பரியாய-ஸத்³தோ³ காரணத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஸல்லேக²காரண’’ந்தி. தேஸம் வஸேனாதி ஸல்லேகா²னம் வஸேன. மேத்தாய உபஸம்ஹரணவஸேன ஹிதம் ஏஸந்தேன. கருணாய வஸேன அனுகம்பமானேன. பரிக்³க³ஹேத்வாதி பரிதோ க³ஹேத்வா, பரித்வாதி அத்தோ². பரிச்சாதி பரிதோ இத்வா, ஸமந்ததோ ப²ரித்வா இச்சேவ அத்தோ². மா பமஜ்ஜித்தா²தி ‘‘ஜா²யதா²’’தி வுத்தஸமத²விபஸ்ஸனானம் அஞ்ஞாணேன, அஞ்ஞேன வா கேனசி பமாத³காரணேன மா பமாத³ம் ஆபஜ்ஜித்த². நிய்யானிகஸாஸனே ஹி அகத்தப்³ப³கரணம்பி பமாதோ³தி. விபத்திகாலேதி ஸத்தஅஸப்பாயாதி³விபத்தியுத்தகாலே. யதா²வுத்தா பஞ்ச பரியாயா அஞ்ஞேபி ஸப்³பே³ ஸாஸனகு³ணா இதே⁴வ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீதி ஆஹ ‘‘ஜா²யத², மா பமாத³த்தா²தி தும்ஹாகம் அனுஸாஸனீ’’தி.

ஸல்லேக²ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.