2. விசயஹாரஸம்பாதவண்ணனா

53. குஸலத⁴ம்மாரம்மணாதி குஸலத⁴ம்மே உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்திமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந தேஸம் ஆரம்மணபச்சயதம் இத⁴ ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’தி லோகுத்தரத⁴ம்மானம் அதி⁴ப்பேதத்தா. ந ஹி கதா³சி அனுபாதா³னியா த⁴ம்மா உபாதா³னாரம்மணா ஹோந்தி. ப²லத⁴ம்மே உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தாய தண்ஹாய க³ஹிதத்தா ‘‘குஸல…பே… த³ட்ட²ப்³போ³’’தி வுத்தம். தே³ஸனாஹாரேதி தே³ஸனாஹாரஸம்பாதே. கத²ம் பன குஸலபா⁴வோதி ‘‘குஸலா’’தி வசனமத்தம் க³ஹேத்வா சோதே³தி, தஞ்ச நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், பஹானஹேதுபா⁴வோபிஸ்ஸா ஸியா சோத³கேன ஸம்படிச்சி²தோவ. ‘‘மானோபி து³விதோ⁴’’திஆதி³னா மானஸ்ஸ ச தஸ்ஸா தண்ஹாய ச ஸேவிதப்³ப³பா⁴வோ அகுஸலானம் பஹானாய, குஸலானம் உப்பத்தியா ச பச்சயபா⁴வதோ.

நேக்க²ம்மஸ்ஸிதம் தோ³மனஸ்ஸம் நாம ‘‘அரியபூ⁴மிம் பாபுணிதும் நாஸக்கி²’’ந்தி அனுஸோசதோ உப்பன்னம் தோ³மனஸ்ஸந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவந்தி இமினா பாளியம் வுத்தப்பகாரேன, பிஹம் உபட்ட²பேத்வா ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே அனிச்சாதி³வஸேன விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வாதி யோஜனா. இட்டா²ரம்மணஞ்சேத்த² யதா²வுத்தஅனுஸோசனதோ³மனஸ்ஸுப்பத்தீனம் யதா²பி⁴னிவிட்ட²ஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ அனிட்ட²தாயாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ‘‘கத²ம் நேக்க²ம்மவஸேனா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரிதும் ‘‘விபஸ்ஸனாவஸேனா’’திஆதி³ வுத்தம். விபஸ்ஸனாதி³வினிமுத்தா வா பட²மஜ்ஜா²னாதி³வஸேன வுத்தா குஸலா த⁴ம்மா இத⁴ நேக்க²ம்மம். அனுஸ்ஸதிக்³க³ஹணேன உபசாரஜ்ஜா²னமேவ க³ஹிதந்தி ‘‘பட²மஜ்ஜா²னாதி³வஸேனா’’தி வுத்தம். ஆதி³ஸத்³தே³ன து³தியஜ்ஜா²னதோ பட்டா²ய யாவ அக்³க³ப²லா உபரிவிஸேஸா ஸங்க³ஹிதா. யாய பஞ்ஞாவிமுத்தியா.

உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வேனாதி உபேக்கா²ஜனிதஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ஸப்³பா⁴வேன. கம்மயோக்³க³ந்தி விபஸ்ஸனாபா⁴வனாதி³கம்மஸ்ஸ யோக்³க³ம் அனுரூபம் அனுச்ச²விகம். அஸ்ஸத்³தி⁴யேதி அஸ்ஸத்³தி⁴யஹேது, ‘‘அஸ்ஸத்³தி⁴யேனா’’திபி பட²ந்தி, ஸோ ஏவத்தோ². ஓபா⁴ஸக³தந்தி ஞாணோபா⁴ஸக³தம். காமம் புப்³பே³பி பஞ்ஞா வுத்தா, அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³ஹி பன அஞ்ஞேஸம் கிலேஸானம் வித⁴மனம்பி பஞ்ஞாய ஏவ ஹோதி, ஸா ச ஏவம்பூ⁴தாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஓபா⁴ஸக³தம் கிலேஸந்த⁴காரே ந இஞ்ஜதீ’’தி வுத்தம்.

கோபோ கோதோ⁴. அப்பச்சயோ தோ³மனஸ்ஸம். இத்³தி⁴வித⁴ஞாணாதி³கா ச² அபி⁴ஞ்ஞா பாகடா ஏவாதி ‘‘த்³வே ச விஸேஸே’’தி வுத்தத⁴ம்மே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மனோமயித்³தி⁴, விபஸ்ஸனாஞாணஞ்சா’’தி ஆஹ. அங்க³ணானி ராகா³த³யோ. உபக்கிலேஸா அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபா⁴த³யோ. அனுலோமனம் ததே³கட்ட²தா. ப²ந்த³னா து³ப்³ப³லா விக்கே²பப்பவத்தி. ப³லவதீ அனவட்டா²னம். ஸப்³போ³ மிச்சா²பி⁴னிவேஸோ அயோனிஸோமனஸிகாரேன ஹோதி, மிச்சா²விதக்கேன ச. தத்த² அயோனிஸோமனஸிகாரோ அகுஸலசித்துப்பாதோ³ தப்பரியாபன்னோ மிச்சா²விதக்கோ விக்கே²பஸஹிதோ ஏவாதி வுத்தம் ‘‘மிச்சா²பி⁴னிவேஸஹேதுதாய தி³ட்டி²பக்கோ²’’தி வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘விதக்கோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம், அயோனிஸோ மனஸிகாரோபி தி³ட்டி²ட்டா²ன’’ந்தி (படி. ம. 1.124).

அத² வா இஞ்ஜனாதி ப²ந்த³னா, தி³ட்ட²பரித்தாஸோ. யதா²ஹ ‘‘தத³பி தேஸம் ப⁴வதம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் அஜானதம் அபஸ்ஸதம் வேத³யிதம் தண்ஹாக³தானம் பரிதஸ்ஸிதவிப்ப²ந்தி³தமேவா’’தி (தீ³. நி. 1.105 ஆத³யோ). அட்டி²தீதி அனவட்டா²னம், தி³ட்டி²விதக்கோ. தேன ஹி புது²ஜ்ஜனோ காலே ஸஸ்ஸதம், காலே உச்சே²த³ந்தி தம் தம் தி³ட்டி²க்³க³ஹணம் பக்க²ந்த³ந்தோ ஸத்ததோ பரிப்³ப⁴ட்ட²அந்தோ⁴ விய, ஸமுத்³தே³ விஸ்ஸட்ட²வாஹனிகா விய, யந்தே யுத்தகோ³ணோ விய ச ததா² ததா² பரிப்³ப⁴மதி. தேனாஹ ‘‘தி³ட்டி²யோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம், விதக்கோபி தி³ட்டி²ட்டா²ன’’ந்தி (படி. ம. 1.124) ச. ஏதஸ்மிஞ்ச பக்கே² மிச்சா²பி⁴னிவேஸதாய, மிச்சா²பி⁴னிவேஸஹேதுதாய ச தஸ்ஸா த்³வே பக்கா²தி ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸோ கதோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³னா ‘‘ஸோ உபரிம’’ந்திஆதி³பாளியம் ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. படிக⁴ஸஞ்ஞாதி பு⁴ம்மத்தே² பச்சத்தவசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘படிக⁴…பே… ஸஞ்ஞாஸூ’’தி ஆஹ. ரூபாவசரஸஞ்ஞாதி ஸஞ்ஞாஸீஸேன ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி வத³தி. நானத்தஸஞ்ஞாதி நானாஸபா⁴வா, நானாஸபா⁴வே வா ஆரம்மணே ஸஞ்ஞா. ட²பேத்வா படிக⁴ஸஞ்ஞா அவஸிட்ட²காமாவசரஸஞ்ஞா ஹேதா. தா ஸமதிக்கமதீதி தா ரூபஸஞ்ஞானானத்தஸஞ்ஞாயோ ஆரம்மணேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மதே³வ அதிக்கமதி.

ரூபாவசரஜ்ஜா²னோபா⁴ஸோபி கஸிணாரம்மணா. கஸிணனிஸ்ஸந்தோ³ ஹி ஆருப்பஜ்ஜா²னுப்பத்தி. த³ஸ்ஸனந்தி கஸிணரூபானம் த³ஸ்ஸனம். அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³ப்பஹானேன ஸத்³தி⁴ம் வீரியாரம்போ⁴ உபகாரகோ ஸமதோ² ஸதிபஸ்ஸத்³தி⁴யோ பரிக்கா²ரங்க³தா வுத்தா ஏவ. ஸதிரஹிதம் ஸம்மஸனம் நாம நத்தீ²தி ‘‘யா உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா², அயம் விபஸ்ஸனா’’தி வுத்தம். தேன ஸதிஸீஸேன விபஸ்ஸனா க³ஹிதாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மோஸானம் பஹானமாஹாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

54. பச்சுப்பன்னஸுக²ஆயதிஸுக²விபாககிரியனிராமிஸஅகாபுரிஸஸேவிதபா⁴வேஹி ஏவ ஸேஸா பாளியம் ஏதஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸந்தபணீததாதி³விஸேஸா வுத்தா, தேபி இத⁴ ஸங்க³ஹிதாதி தேஸம் பதா³னம் அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அங்க³ஸந்ததாயா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அங்க³ஸந்ததாயாதி ப²லஜா²னங்கா³னம் உபஸந்ததாய. கிலேஸத³ரத²ஸந்ததாயாதி கிலேஸத³ரத²படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா. பணீதோதி உளாரோ. ஏகோதி³பா⁴வேனாதி மக்³க³ஸமாதி⁴ஸங்கா²தேன ஏகோதி³பா⁴வேன. ஏகோதி³பா⁴வந்தி ஸமாதா⁴னம். லோகியஸமாதி⁴ஸ்ஸ பச்சனீகனீவரணபட²மஜ்ஜா²னனிகந்திஆதீ³னி நிக்³க³ஹேதப்³பா³னி, அஞ்ஞே ச கிலேஸா வாரேதப்³பா³. இமஸ்ஸ பன அரஹத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ படிப்பஸ்ஸத்³த⁴கிலேஸத்தா ந நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம், வாரேதப்³ப³ஞ்ச அத்தீ²தி ஸோ மக்³கா³னந்தரம் ஸமாபத்திக்க²ணேவ அப்பயோகே³னேவ அதி⁴க³தத்தா, டி²தத்தா ச அபரிஹானிவஸேன வா அதி⁴க³தத்தா நஸஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹவாரிதக³தோ.

‘‘ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ’’தி ஏதேன அப்பவத்தமானாயபி ஸதியா ஸதிப³ஹுலதாய ஸதோ ஏவ நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யதா²பரிச்சி²ன்னகாலவஸேனா’’தி ஏதேன பரிச்சி²ன்னஸதியா ஸதோதி த³ஸ்ஸேதி.

வக்க²மானேனாதி ‘‘பீதிப²ரணா’’திஆதி³னா அனந்தரம் வக்க²மானேன. ‘‘பீதிப²ரணதா’’தி பன பாளி ஆக³தா. தம் ‘‘பஞ்சங்கி³கோ ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி (தீ³. நி. 3.355) ஸமாதி⁴அங்க³பா⁴வேன பஞ்ஞா உத்³தி³ட்டா²தி கத்வா வுத்தம். ததோ ஏவ அட்ட²கதா²யம் ‘‘பீதிப²ரணதா’’திஆதீ³னஞ்ச அத்த²ஸம்வண்ணனா கதா. தத்த² ‘‘ஸோ இமமேவ காயம் விவேகஜேன பீதிஸுகே²ன அபி⁴ஸந்தே³தீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.226) நயேன பீதியா, ஸுக²ஸ்ஸ ச ப²ரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸமாதி⁴வஸேன ஸமதோ² உத்³த⁴டோதி ஸபா⁴வவஸேன ஸமதோ² உத்³த⁴டோ, ந உபகாரகத⁴ம்மவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ.

55. ராக³படிபக்க²த்தா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ‘‘அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய ஸிக்க²ந்தோ’’தி வுத்தம். வுத்தனயானுஸாரேனாதி ‘‘ஸுக²பணிதி⁴ஆதி³ஸமுக்³கா⁴டனேன அப்பணிஹிதோ’’திஆதி³னா. ஏத்த² ச ஸங்கா²ரானம் க²ணப⁴ங்கு³ரதம் ஸம்மதே³வ பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ந ராகோ³ பதிட்ட²ம் லப⁴தீதி அனிச்சானுபஸ்ஸனா ராக³சரிதஸ்ஸ ஸப்பாயா வுத்தா, ததா² ஸங்கா²ரானம் ஸபா⁴வது³க்க²தம் ஸம்மதே³வ பஸ்ஸந்தஸ்ஸ பகதியாபி து³க்கி²தேஸு து³க்கு²ப்பாத³னம் வணே கா²ரோத³கஸேகஸதி³ஸந்தி ந தோ³ஸோ பதிட்ட²ம் லப⁴தீதி து³க்கா²னுபஸ்ஸனா தோ³ஸசரிதஸ்ஸ ஸப்பாயா வுத்தா, ததா² ஸங்கா²ரேஸு ஸம்மதே³வ க⁴னவினிப்³போ⁴கே³ கதே அத்தஸுஞ்ஞதாய உபட்ட²ஹமானாய ந மோஹோ பதிட்ட²ம் லப⁴தீதி அனத்தானுபஸ்ஸனா மோஹசரிதஸ்ஸ ஸப்பாயா வுத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம். ராக³படிபக்க²த்தா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ‘‘அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய ஸிக்க²ந்தோ’’தி வுத்தம். ஏஸ நயோ இதரேஸு. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

க²ந்திப³ஹுலோ உப்பன்னம் அரதிம் அனபி⁴ரதிம் அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரந்தோ ஸுகே²ன ஸமாதி⁴ம் அதி⁴க³ச்ச²தீதி க²ந்திப்பதா⁴னதாபி ஸமத²பக்க²ப⁴ஜனஸ்ஸ காரணம் வுத்தா. உட்டா²னம் ஸம்பஜ்ஜதீதி ஸம்பன்னகாயிகவீரியம். ஸம்மாகம்மந்தவாயாமானம் யோ காயிகாதி³விகப்போ வுத்தோ பாளியம், ஸோ நேஸம் காயிகஸ்ஸ பயோக³ஸ்ஸ ஸமுட்டா²னவஸேன வேதி³தப்³போ³.

‘‘கி²ப்பாதி⁴க³மோ’’தி இமினா மக்³கா³ஸேவனபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘விபஸ்ஸனாய விமுத்தாதி⁴க³மோ’’தி இமினா விபஸ்ஸனானுபா⁴வேன ஸமுச்சே²த³விமுத்தி விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தி விய ஸமதா²னுபா⁴வேனாதி த³ஸ்ஸேதி. லோகியேஹீதி நிஸ்ஸக்கவசனம். மஹந்தானந்தி உளாரானம், பணீதானந்தி அத்தோ².

56. தந்தி விசயஹாரம். விஸம்வாத³னஹேதூனம் லோபா⁴தீ³னம் பாபத⁴ம்மானம். ஸோதே⁴ந்தோதி யதா² ஸரணாதி³விஸயா அஞ்ஞாணாதி³ஸம்கிலேஸா ந பவத்தந்தி, ஏவம் ஸோதே⁴ந்தோ. பரிபூரேந்தாதி யதா² ஸீலம் அக²ண்டா³தி³பா⁴வேன பரிபுண்ணம் ஹோதி அனூனம், ஏவம் பரிபூரேந்தா.

‘‘ததா² படிபஜ்ஜந்தோ’’தி இமினா ஸத்து² மஹாபதிகாரபா⁴வோ பரிபுண்ணோ த³ஸ்ஸிதோதி பட²மவாதே³ ‘‘த³ஸ்ஸனாபூ⁴மிஞ்ச பா⁴வனாபூ⁴மிஞ்சா’’தி வுத்தம்.

யஸ்ஸ அத்தா²யாதி யஸ்ஸ யஸ்ஸ பஹானத்தா²ய. ததா² படிபன்னஸ்ஸாதி யதா² அஸுப⁴ஜ்ஜா²னாதி³ம் பாத³கம் கத்வா அனாகா³மிமக்³கா³தி³அதி⁴க³மோ ஹோதி, ததா² படிபன்னஸ்ஸ.

வதி⁴தந்தி கா⁴திதம்.

‘‘மனுஸ்ஸபூ⁴தோ’’தி இத³ம் புப்³பா³பராபேக்க²ம் கத்வா ‘‘பிதா மனுஸ்ஸபூ⁴தோ கீ²ணாஸவோ’’தி ச ததா² ‘‘மாதா மனுஸ்ஸபூ⁴தா’’தி யோஜேதப்³ப³ம். பே⁴தா³னுரூபஸ்ஸ ஸாவனம் அனுஸ்ஸாவனம், பே⁴தா³னுரூபேன வா வசனேன விஞ்ஞாபனம்.

57. மனுஸ்ஸத்தந்தி மனுஸ்ஸஜாதிதா. லிங்க³ஸம்பத்தீதி புரிஸபா⁴வோ. ஹேதூதி மனோவசீபணிதா⁴னஸித்³தி⁴யா ஸத்³தி⁴ம் புப்³ப³ஹேதுஸம்பதா³. ஸத்தா²ரத³ஸ்ஸனந்தி ஸத்து² ஸம்முகீ²பா⁴வோ. கு³ணஸம்பத்தீதி அபி⁴ஞ்ஞாஸமாபத்திலாபோ⁴. அதி⁴காரோதி அத்தனோ ஸரீரனிரபேக்க²ம் ஸத்து² உபகாரகரணம். ச²ந்த³தாதி பு³த்³த⁴பா⁴வாய த³ள்ஹச்ச²ந்த³தா அனிவத்தித⁴ம்மதா.

ந உப்பஜ்ஜந்தீதி பன அத்தீ²தி ‘‘ந மே ஆசரியோ அத்தி², ஸதி³ஸோ மே ந விஜ்ஜதீ’’திஆதி³ (ம. நி. 1.285; 2.341; கதா². 405; மஹாவ. 11; மி. ப. 4.5.11) இமிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா ட²த்வா வத³ந்தேன ப⁴க³வதா ‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, அத்தே²தரஹி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதோ ஸமஸமோ ஸம்போ³தி⁴யந்தி ஏவம் புட்டோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ‘நோ’தி வதே³ய்ய’’ந்தி (தீ³. நி. 3.161) வத்வா தஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ, யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’’தி (தீ³. நி. 3.161; அ. நி. 1.277) இமம் ஸுத்தம் த³ஸ்ஸேந்தேன த⁴ம்மஸேனாபதினாவ பு³த்³த⁴கே²த்தபூ⁴தம் இமம் லோகதா⁴தும் ட²பேத்வா அஞ்ஞத்த² அனுப்பத்தி வுத்தா ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

கே²த்தபரிக்³க³ஹோ கதோ நாம ஹோதி ‘‘இத³ம் பு³த்³த⁴கே²த்தம் நாமா’’தி.

ஏவம் டா²னாட்டா²னபா⁴வம் க³தாதி வுத்தப்பகாரேன டா²னபூ⁴தா, வுத்தனயேன வா அஞ்ஞேபி யதா²ரஹம் டா²னாட்டா²னபா⁴வேன பவத்தா. ஸத்தபஞ்ஞத்தியா உபாதா³னபூ⁴தாதி இந்த்³ரியப³த்³தே⁴ க²ந்தே⁴ ஸந்தா⁴ய வத³தி.

58. ப²லஸ்ஸ பச்சக்க²காரிதாதி ‘‘இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ இத³ம் ப²ல’’ந்தி தம்தம்கம்மப²லாவபோ³தோ⁴. அப்பதா³னாபா⁴வோதி பச்சயஸமவாயே கம்மஸ்ஸ ஏகந்ததோ ப²லுப்பாத³னம். தேனாஹ ‘‘கதூபசிதான’’ந்தி.

59. அஜ்ஜோ²ஸிதவத்து²னாதி தண்ஹாபி⁴னிவேஸவஸேன அபி⁴னிவிட்ட²வத்து²னா. ரூபப⁴வஅரூபப⁴வாதி³னாதி ப⁴வதண்ஹா விய ஸயம் த³ஸ்ஸேதி.

க²ந்த⁴த்தயவஸேனாதி ஸீலாதி³க்க²ந்த⁴த்தயவஸேன. படிபதா³விபா⁴கே³னாதி ‘‘ஸப்³ப³த்த²கா³மினீ’’தி ஆதி³படிபதா³ய பே⁴தே³ன.

தத்த²தத்த²கா³மினீதி நிரயாதி³னிப்³பா³னந்தி த்³வீஸு க³ந்த⁴ப்³ப³ட்டா²னேஸு தத்த² தத்தே²வ க³மனஸீலா. ஸப்³ப³த்த²கா³மினீதி யதா²வுத்தேஸு ஸப்³ப³ட்டா²னேஸு ச க³மனஸீலா.

ஸஞ்ஜீவோ காளஸுத்தம் ஸங்கா⁴தோ ரோருவோ மஹாரோருவோ தாபனோ மஹாதாபனோ அவீசீதி ஏதே அட்ட² மஹானிரயா. ஏகேகஸ்ஸ சத்தாரி சத்தாரி த்³வாரானி, ஏகேகஸ்மிம் த்³வாரே சத்தாரோ சத்தாரோ கூ³த²னிரயாத³யோதி ஏவம் ஸோளஸ உஸ்ஸத³னிரயே வண்ணேந்தி.

ஸக்கஸுயாமாதி³கோ ஜேட்ட²கதே³வராஜா. பஜாபதிவருணஈஸானாத³யோ விய து³தியாதி³ட்டா²னந்தரகாரகோ பரிசாரகோ.

கிலேஸகாமபக்கே²தி ‘‘ஸங்கப்போ காமோ, ராகோ³ காமோ, ஸங்கப்பராகோ³ காமோதி (மஹானி. 1) ஏத்த² வுத்தஸங்கப்பவஸேன வுத்தம். ஸோபி ஹி விபா³த⁴தி, உபதாபேதி சாதி கிலேஸத்தஸம்ப⁴வதோ கிலேஸகாமோ வுத்தோ, ந கிலேஸவத்து²பா⁴வதோ. காமபடிஸம்யுத்தோதி காமராக³ஸங்கா²தேன காமேன ஸம்பயுத்தோ, காமபடிப³த்³தோ⁴ வா. அஞ்ஞேஸு ச காமபடிஸம்யுத்தேஸு த⁴ம்மேஸு விஜ்ஜமானேஸு விதக்கே ஏவ காமஸத்³தோ³ தா⁴துஸத்³தோ³ நிருள்ஹோதி வேதி³தப்³போ³ விதக்கஸ்ஸ காமஸங்கப்பவுத்தியா ஸாதிஸயத்தா. ஏஸ நயோ ப்³யாபாத³தா⁴துஆதீ³ஸு. பரஸ்ஸ, அத்தனோ ச து³க்கா²பனம் விஹிம்ஸா. தம் து மிச்சா²ஹி விஹிம்ஸா.

பீ³ஜாதி³தா⁴துனானத்தவஸேன க²ந்தா⁴தி³னானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். க²ந்தோ⁴தி த்³விதா⁴பூ⁴தக்³கோ³.

60. அஜ்ஜா²ஸயதா⁴தூதி அஜ்ஜா²ஸயஸபா⁴வோ. யதா² கூ³தா²தீ³னம் ஸபா⁴வோ ஏஸோ யம் கூ³தா²தீ³ஹேவ ஸம்ஸந்த³தி, ஏவம் புக்³க³லானம் அஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸேவேஸ ஸபா⁴வோ, யம் து³ஸ்ஸீலாத³யோ து³ஸ்ஸீலாதி³கேஹேவ ஸம்ஸந்த³ந்தி.

ஸத்³தா⁴மூலகத்தா குஸலகிரியாய வுத்தம் ‘‘யம் ஸத்³தா⁴வஸேனா’’திஆதி³. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ஸத்³தா⁴ பீ³ஜ’’ந்தி (ஸு. நி. 77). யம் லோப⁴வஸேன, ஸத்³தா⁴வஸேன ச தோ³ஸவஸேன, ஸத்³தா⁴வஸேன ச மோஹவஸேன, ஸத்³தா⁴வஸேன சாதி யோஜேதப்³ப³ம். வீரியவஸேனாதி ஸம்மப்பதா⁴னவீரியவஸேன. பஞ்ஞாவஸேனாதி மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²வஸேன.

அகுஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதோகாஸதாய பாளியம் வுத்தத்தா ‘‘விபாகாவரணேன நிவுத’’ந்தி வுத்தம். தம் பன நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் கம்மாவரணாதீ³ஹிபி நிவுததாய இச்சி²தத்தா. ததா² ஹி யதா² தே³வத³த்தம் கோகாலிகம் ஸுனக்க²த்தம் லிச்ச²விபுத்தந்தி உதா³ஹடம், யதி³பி ப⁴க³வா படிவேத⁴ஸ்ஸ அட்டா²னதம் தி³ஸ்வா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யதே³ஸனம் ந தே³ஸேதி, வாஸனாபா⁴கி³யம் பன ததா²ரூபஸ்ஸ தே³ஸேதி ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸச்சப்படிவேத⁴’’ந்திஆதி³மாஹ. அஜாதஸத்துஆதீ³னந்தி ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸச்சகாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்ஸாபி ப⁴க³வா அனாக³தே வாஸனத்தா²ய த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ஸத்தா² ஹி ‘‘அனாக³தே தம்ப³பண்ணிதீ³பே ஸாஸனம் பதிட்ட²ஹிஸ்ஸதீ’’தி தத்தா²யம் குலக⁴ரே நிப்³ப³த்தோ பப்³ப³ஜித்வா காளபு³த்³த⁴ரக்கி²தத்தே²ரோ நாம பபி⁴ன்னபடிஸம்பி⁴தோ³ மஹாகீ²ணாஸவோ ப⁴விஸ்ஸதீதி இத³ம் தி³ஸ்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, ஸோ ச ததா² அஹோஸீதி.

அஸம்புண்ணேதி ஏகந்ததோ விபாகதா³னஸமத்த²தாவஸேன பாரிபூரிம் அனுபக³தே. தி³ட்டு²பனிஸ்ஸயதி³ட்டி²ஸஹக³தஸ்ஸ கம்மம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கம்மே அஸம்புண்ணே’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘கிலேஸந்தராய மிஸ்ஸகம் கம்மந்தராயம் த³ஸ்ஸேத்வா’’தி.

61. தி³ட்டி² பனேத்த² பதா⁴னபா⁴வேன பாளியம் க³ஹிதா ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘யதா² புண்ணஞ்ச கோ³வதிகம், அசேலஞ்ச குக்குரவதிக’’ந்தி. அஸம்புண்ணத்தா ஏவ ஹி தஸ்ஸ மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னஸ்ஸ தேஸம் ப⁴க³வா ‘‘சத்தாரிமானி, புண்ண, கம்மானீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 2.81) த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. தாய ச தே³ஸனாய தே தம் தி³ட்டி²ம் படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா ஸம்மத்தே பதிட்ட²ஹிம்ஸு.

62. பகு³ணதாய வோதா³னம் பகு³ணவோதா³னம். ததே³வ பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஹி வுட்ட²ஹித்வா து³தியஜ்ஜா²னாதி³அதி⁴க³மஸ்ஸ பச்சயத்தா வுட்டா²னம் நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘வுட்டா²னம் பகு³ணவோதா³ன’’ந்தி. ப⁴வங்க³வுட்டா²னம் ப⁴வங்கு³ப்பத்தி. ப⁴வங்க³சித்தே ஹி உப்பன்னே தம்ஸமங்கி³ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தோ நாம ஹோதி. ஸஞ்ஞாவேத³யிதஅபக³மோ ஏவ அபக³மவிமோக்கோ².

இத³ம் வுட்டா²னந்தி இத³ம் யதா²வுத்தம் கோஸல்லம் வுட்டா²னஹேதுபா⁴வதோ வுட்டா²னம். ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘வோதா³னம்பி தம்ஹா தம்ஹா ஸமாதி⁴ம்ஹா வுட்டா²ன’’ந்தி (விப⁴. 828). இமாய பன வுட்டா²னபாளியா அஸங்க³ஹிதத்தா ‘‘நிரோத⁴ஸமாபத்தியா வுட்டா²னம் பாளிமுத்தகவுட்டா²னம் நாமா’’தி ஸம்மோஹவினோத³னியம் (விப⁴. அட்ட². 828) வுத்தம். யே பன ‘‘நிரோத⁴தோ ப²லஸமாபத்தியா வுட்டா²ன’’ந்தி பாளியம் நத்தீ²தி வதே³ய்யும், தே ‘‘நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ப²லஸமாபத்தியா அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.417) இமாய பாளியா படிஸேதே⁴தப்³பா³.

63. அயம் சஸ்ஸ ஆஸயோதி ஏத்த² ஆஸயஜானனாதி³னா யேஹி இந்த்³ரியேஹி யேஹி பரோபரேஹி ஸத்தா கல்யாணபாபாஸயாதி³கா ஹோந்தி, தேஸம் பஜானனம் விபா⁴வேதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவஞ்ச கத்வா இந்த்³ரியபரோபரியத்தஆஸயானுஸயஞாணானம் விஸும் அஸாதா⁴ரணதா, இந்த்³ரியபரோபரியத்தனானாதி⁴முத்திகதாஞாணானம் விஸும் ப³லதா ச ஸித்³தா⁴ ஹோதி.

தா²மக³தோதி ஏத்த² தா²மக³மனம் நாம அஞ்ஞேஸம் அஸாதா⁴ரணோ காமராகா³தீ³னம் ஏவ ஆவேணிகோ ஸபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³, யதோ ‘‘தா²மக³தோ அனுஸயம் பஜஹதீ’’தி (படி. ம. 3.21) வுத்தம்.

ஆவஜ்ஜனமத்தேனேவ ஸரதி ஆகங்கா²யத்தவுத்திகத்தா. வுத்தஞ்ஹி ‘‘ஆகங்க²படிப³த்³த⁴ம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணம், மனஸிகாரபடிப³த்³த⁴ம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாண’’ந்திஆதி³ (மஹானி. 156; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 85; படி. ம. 3.5). ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் விய ஹி ஸப்³ப³ம் ப⁴க³வதோ ஞாணம் பரிகம்மனிரபேக்க²ந்தி.

64. உபக்கிலேஸவிமுத்தத்தாதி ஏத்த² சித்தாதி³ ஏவ உபக்கிலேஸா, நிப்³ப³த்தகஸ்ஸ வா கம்மஸ்ஸ பாரிப³ந்த⁴கிலேஸா. கஸிணகம்மபரிகம்மஜா²னனிப்³ப³த்தனகஸிணபா⁴வோ சுத்³த³ஸவிதே⁴ன சித்தபரித³மனம் அபி⁴ஞ்ஞாபி⁴னீஹாரோதி ஸப்³ப³த்தா²பி வீரியப³லஸ்ஸ ப³ஹூபகாரத்தா வுத்தம் ‘‘வீரியபா⁴வனாப³லனிப்³ப³த்த’’ந்தி. தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தாதி தி³ப்³பே³ ப⁴வந்தி தி³ப்³ப³ம், யதா²வுத்தம் பஸாத³சக்கு², தி³ப்³ப³ம் வியாதி தி³ப்³ப³ம், அக்³க³தம் அபி⁴ஞ்ஞாணம். தி³ப்³ப³விஹாரோ சத்தாரி ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி. தேஸம் வஸேன நிப்³ப³த்தித்வா படிலத்³த⁴ப்³ப³த்தா தி³ப்³ப³ம், தேன தி³ப்³ப³ஹேதுகத்தா தி³ப்³ப³ந்தி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸிதத்தாதி ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னேன நிஸ்ஸயபச்சயேன நிப்³ப³த்தத்தா, தேன தி³ப்³ப³னிஸ்ஸிதம் தி³ப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. தி³வுஸத்³த³ம் அக்க²ரசிந்தகா கீளாதீ³ஸு பட²ந்தீதி வுத்தம் ‘‘தம் ஸப்³ப³ம் ஸத்³த³ஸத்தா²னுஸாரேன வேதி³தப்³ப³’’ந்தி. புரிமா ஹி தயோ அத்தா² கீளத்த²ஸ்ஸ வஸேன, இதரே ஜுதிக³திஅத்த²வஸேனேவ த³ஸ்ஸிதாதி.

மனுஸ்ஸூபசாரந்தி மனுஸ்ஸகோ³சரம். த³ட்டு²ம் ந ஸக்கா இத்தரக²ணத்தா க²ணபச்சுப்பன்னஸ்ஸ. ‘‘ஆஸன்னசுதிகா’’திஆதி³னா ஸந்ததிபச்சுப்பன்னவஸேன ‘‘சவமானே உபபஜ்ஜமானே’’தி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘மோஹனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா’’திஆதி³னா ஸத்தானம் ஹீனபணீதத்தாதி³பா⁴வஸ்ஸ மோஹாதி³கம்மனிதா³னஹேதுகதம், நிஸ்ஸந்த³ப²லதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ பாத³கம் ஏதேஸந்தி தி³ப்³ப³சக்கு²பாத³கானி. தேன வுத்தம் ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²னா ஸஹேவ இஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. தானி ஹிஸ்ஸ பரிப⁴ண்ட³ஞாணானி.

ஸமாதீ³யந்தீதி ஸமாதா³னானி, கம்மானி ஸமாதா³னானி ஏதேஸந்தி கம்மஸமாதா³னா. ஸமாதா³தப்³ப³னானாவித⁴கம்மாதி அத்தோ² புரிமே அத்தே², து³தியே பன கம்மானி ஸமாதா³பேந்தீதி கம்மஸமாதா³னா, மிச்சா²தி³ட்டி²யா கம்மஸமாதா³னா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, ஹேதுஅத்தே² சேதம் கரணவசனம்.

தம் வாசந்தி தம் அரியானம் உபவத³னவாசம். தம் சித்தந்தி ஸமுட்டா²பகசித்தம். தம் தி³ட்டி²ந்தி யேன மிச்சா²கா³ஹேன அரியே அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, மிச்சா²பி⁴னிவேஸம். அயம்பேத்த² அத்தோ² – யதா² நாம ஹேதுஸம்பன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விஸுத்³த⁴ம் ஸீலம், ஸமாதி⁴ஞ்ச ஸம்பாதே³த்வா டி²தஸ்ஸ த³ந்தோ⁴ ஸதுப்பாதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா, ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா. ஏவமேவம் யோ அரியூபவாதீ³ யதா²வுத்தசித்ததி³ட்டீ²ஹி அபக்கமித்வா அப்பதிரூபம் ஸபா⁴வம் ‘‘மயா, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் உபரி வுத்த’ந்தி அச்சயதே³ஸனாய தே ந க²மாபேதி, ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ நிரயே ஏவாதி. தேஸு பஸன்னசித்தஸ்ஸ க²மாபனஞ்ஹேத்த² தேஸம் வாசாதீ³னம் பஹானம் படினிஸ்ஸக்³கோ³வ. இதோ ஸாவஜ்ஜதரம் நாம அஞ்ஞம் நத்தி² ஸப்³பா³னத்த²விதா⁴னதோ, ஸப்³ப³ஹிதஸுக²பரித⁴ம்ஸனதோ ச.

காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி இத⁴ காயஸத்³தோ³ அத்தபா⁴வபரியாயோதி ஆஹ ‘‘உபாதி³ன்னக்க²ந்த⁴பரிச்சாகா³’’தி. தத³னந்தரந்தி தஸ்ஸ மரணஸங்கா²தஸ்ஸ க²ந்த⁴பரிச்சாக³ஸ்ஸ அனந்தரம். அபி⁴னிப்³ப³த்தக்க²ந்த⁴த்தோ² பரஸத்³தோ³, அனோரிமபூ⁴தவத்து²விஸயோ வா ஸியா, அவதி⁴விஸேஸனமத்தம் வா. தேஸு புரிமம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘அபி⁴னிப்³ப³த்தக்க²ந்த⁴க்³க³ஹணே’’தி, பச்சி²மஸ்ஸ பன வஸேன ‘‘சுதிதோ உத்³த⁴’’ந்தி.

வுத்தவிபரியாயேனாதி ‘‘ஸுட்டு² சரிதம், ஸோப⁴னம் வா சரித’’ந்திஆதி³னா. ஹனனந்தி கா⁴தனம்.

காரணாகாரணந்தி டா²னாட்டா²னம். சேதனாசேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மே நிரயாதி³னிப்³பா³னகா³மிபடிபதா³பூ⁴தே கம்மந்தி க³ஹேத்வா ஆஹ ‘‘கம்மபரிச்சே²த³மேவா’’தி. கம்மவிபாகந்தரம் கம்மவிபாகவிஸேஸோ கம்மவிபாகஸ்ஸ விபா⁴கோ³. அப்பேதும் ந ஸக்கோதி அட்ட²மனவமப³லானி விய, தம்ஸதி³ஸம் இத்³தி⁴வித⁴ஞாணம் விய விகுப்³பி³தும், ஏதேனஸ்ஸ ப³லஸதி³ஸதஞ்ச நிவாரேதி. ஜா²னாதி³ஞாணம் விய வா அப்பேதும், விகுப்³பி³துஞ்ச. யதி³பி ஹி ஜா²னாதி³பச்சவேக்க²ணாஞாணம் இத⁴ ச²ட்ட²ம் ப³லந்தி தஸ்ஸ ஸவிதக்கஸவிசாரதா வுத்தா, ததா²பி ஜா²னாதீ³ஹி வினா பச்சவேக்க²ணா நத்தீ²தி ஜா²னாதி³ஸஹக³தம் ஞாணம் தத³ந்தோக³த⁴ம் கத்வா ஏவம் வுத்தம். அத² வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஜா²னாதி³கிச்சம் விய ந ஸப்³ப³ம் ப³லகிச்சம் காதும் ஸக்கோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜா²னம் ஹுத்வா அப்பேதும், இத்³தி⁴ ஹுத்வா விகுப்³பி³துஞ்ச ந ஸக்கோதீ’’தி (விப⁴. மூலடீ. 831) வுத்தம், ந பன கஸ்ஸசி ப³லஸ்ஸ ஜா²னஇத்³தி⁴பா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

விசயஹாரஸம்பாதவண்ணனா நிட்டி²தா.