ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகண்ட³ம்

பியவசனேன ஆலபனந்தி பியாயிதப்³ப³வசனேனாலபனம், ஸாதூ⁴னம் ஸமாலபனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸாத⁴வோ ஹி பரே ‘‘போ⁴ந்தோ’’தி வா ‘‘தே³வானம்பியா’’தி வா ‘‘ப⁴த்³ரப⁴வ’’ந்தி வா ‘‘ஆயஸ்மந்தோ’’தி வா ஸமாலபந்தி.

1. ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஸம்-ஸத்³தோ³ விஜ்ஜமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஸம்விஜ்ஜதீ’’தி. சேதனாதி வீதிக்கமவஸப்பவத்தா புப்³ப³பா⁴க³சேதனா, மோசனஸ்ஸாத³சேதனாதி அத்தோ². அஸ்ஸாதி ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²யா. அஞ்ஞபத³த்த²ஸமாஸேனேவ ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²யா வுத்தத்தா இக-ஸத்³த³ஸ்ஸ விஸும் அத்தோ² நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ஸஞ்சேதனாவ ஸஞ்சேதனிகா’’தி. இதா³னி இக-ஸத்³தோ³வ அத்தி²அத்த²ம் பகாஸேதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸஞ்சேதனா வா’’திஆதி³மாஹ. ஸம்விஜ்ஜமானா சேதனா ஸஞ்சேதனா. ஸுக்கஸ்ஸாதி ஸம்ப⁴வஸ்ஸ. விஸட்டீ²தி விஸ்ஸக்³கோ³.

இதா³னி தம் யஸ்மிம் காலே மோசேதி, யேனாதி⁴ப்பாயேன மோசேதி, யேன சோபாயேன மோசேதி, யஞ்ச தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயஸ்ஸ வத்து², தம் ஸப்³ப³ம் ஸங்கே²பதோ விபா⁴வேத்வா ஸரூபதோ தம் விஸட்டி²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ராகூ³பத்த²ம்பா⁴தீ³ஸூ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ராக³ஸ்ஸ ப³லவபா⁴வோ, ராகே³ன வா அங்க³ஜாதஸ்ஸூபத்த²ம்போ⁴ த²த்³த⁴பா⁴வோ ராகூ³பத்த²ம்போ⁴, ஸோ ஆதி³ யேஸம் தே ராகூ³பத்த²ம்பா⁴த³யோ, தேஸு ராகூ³பத்த²ம்பா⁴தீ³ஸு. ஆதி³ஸத்³தே³ன (பாரா. 238) வச்சூபத்த²ம்ப⁴பஸ்ஸாவூபத்த²ம்ப⁴வாதூபத்த²ம்ப⁴உச்சாலிங்க³பாணகத³ட்டூ²பத்த²ம்பா⁴னம் க³ஹணம். கம்மஞ்ஞதம் பத்தேதி மோசனகம்மக்க²மதாய கம்மனியதம் பத்தே, அஜ்ஜ²த்தரூபாதீ³ஸு உபக்கமாரஹபா⁴வம் பத்தேதி அத்தோ². அரோக³ஸ்ஸ பா⁴வோ ஆரோக்³யம், தம் ஆதி³ யேஸம் தே ஆரோக்³யாத³யோ, தேஸு ஆரோக்³யாதீ³ஸு. ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸுக²பே⁴ஸஜ்ஜதா³னபுஞ்ஞயஞ்ஞஸக்³க³பீ³ஜவீமம்ஸத³வானம் க³ஹணம். அஜ்ஜ²த்தரூபம் அஜ்ஜ²த்தம் உபாதி³ன்னரூபம், தம் ஆதி³ யேஸம் தே அஜ்ஜ²த்தரூபாத³யோ, தேஸு. ஆதி³ஸத்³தே³ன ப³ஹித்³தா⁴ரூபஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரூபஆகாஸேகடிகம்பனானம் க³ஹணம். மோசனே அஸ்ஸாதோ³ ஸுக²வேத³னா மோசனஸ்ஸாதோ³, மோசனத்த²ம் புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தராகோ³, ஸம்பயுத்தஅஸ்ஸாத³ஸீஸேன சேத்த² ராகோ³ வுத்தோ, தேன ஸம்பயுத்தா சேதனா மோசனஸ்ஸாத³சேதனா, தாய. இமினா முச்சனஸ்ஸாதோ³ (பாரா. அட்ட². 2.240) முத்தஸ்ஸாதோ³ மேது²னஸ்ஸாதோ³ ப²ஸ்ஸஸ்ஸாதோ³ கண்டு³வனஸ்ஸாதோ³ த³ஸ்ஸனஸ்ஸாதோ³ நிஸஜ்ஜஸ்ஸாதோ³ வாசஸ்ஸாதோ³ கே³ஹஸிதபேமம் வனப⁴ங்கி³யந்தி இமேஹி ஸம்பயுத்தா சேதனாயோ படிக்கி²பதி, தாஹி நிமித்தே உபக்கமந்தஸ்ஸ முத்தேபி அனாபத்தி. ‘‘நிமித்தே உபக்கமந்தஸ்ஸா’’தி இமினா பன ஊருமத்³தா³பனாதீ³னி படிக்கி²பதி. தேன ஹி ஸதிபி மோசனஸ்ஸாதே³ நிமித்தே உபக்கமாபா⁴வதோ முத்தேபி அனாபத்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் ஸமந்தபாஸாதி³காயம் ‘‘ஸா ச கோ² நிமித்தே உபக்கமந்தஸ்ஸேவ, ஹத்த²பரிகம்மபாத³பரிகம்மக³த்தபரிகம்மகரணேன ஸசேபி அஸுசி முச்சதி, அனாபத்தீ’’தி.

ஆஸயதா⁴துனானாத்ததோதி பித்தஸேம்ஹபுப்³ப³லோஹிதாஸயானஞ்சேவ பத²வீதா⁴துஆதீ³னஞ்ச சதுன்னம் தா⁴தூனம், ரஸஸோணிதாதீ³னம் வா ஸத்தன்னம் தா⁴தூனம் நானாத்ததோ. டா²னா சாவனாதி ஸுக்கஸ்ஸ யம் டா²னம், ததோ சுதி. ஸுக்கஸ்ஸ ஹி வத்தி²ஸீஸம் கடி காயோதி (பாரா. அட்ட². 2.237) திதா⁴ டா²னம் பகப்பேந்தி. ஏகோ கிராசரியோ ‘‘வத்தி²ஸீஸம் ஸுக்கஸ்ஸ டா²ன’’ந்தி ஆஹ, ஏகோ ‘‘கடீ’’தி, ஏகோ ‘‘ஸகலோ காயோ’’தி. தேஸு ததியஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் ஸுபா⁴ஸிதம். கேஸலோமனக²த³ந்தானஞ்ஹி மம்ஸவினிமுத்தட்டா²னம், உச்சாரபஸ்ஸாவகே²ளஸிங்கா⁴ணிகா, த²த்³த⁴ஸுக்க²சம்மானி ச வஜ்ஜேத்வா அவஸேஸோ ச²விமம்ஸலோஹிதானுக³தோ ஸப்³போ³பி காயோ காயப்பஸாத³பா⁴வஜீவிதிந்த்³ரியாப³த்³த⁴பித்தானம், ஸம்ப⁴வஸ்ஸ ச டா²னமேவ. ததா² ஹி ராக³பரியுட்டா²னேனாபி⁴பூ⁴தானம் ஹத்தீ²னம் உபோ⁴ஹி கண்ணசூளிகாஹி ஸம்ப⁴வோ நிக்க²மதி.

ஏத்த² ச ‘‘ராகூ³பத்த²ம்பா⁴தீ³ஸூ’’திஆதி³னா (பாரா. அட்ட². 2.237) காலோ த³ஸ்ஸிதோ. ராகூ³பத்த²ம்பா⁴தி³காலேஸு ஹி அங்க³ஜாதம் கம்மனியம் ஹோதி. யஸ்ஸ கம்மனியத்தே ஸதி மோசேதி, இதோ பரம் அஞ்ஞோ காலோ நத்தி². ந ஹி வினா ராகூ³பத்த²ம்பா⁴தீ³ஹி புப்³ப³ண்ஹாத³யோ காலபே⁴தா³ மோசனே நிமித்தம் ஹோந்தி. ‘‘ஆரோக்³யாதீ³ஸூ’’திஆதி³னா பன அதி⁴ப்பாயோ த³ஸ்ஸிதோ. ஏவரூபேன ஹி அதி⁴ப்பாயபே⁴தே³ன மோசேதி, ந அஞ்ஞதா². ‘‘அஜ்ஜ²த்தரூபாதீ³ஸூ’’திஆதி³னா உபாயோ த³ஸ்ஸிதோ. அஜ்ஜ²த்தரூபே வா ஹி மோசேய்ய, ப³ஹித்³தா⁴ரூபே வா, உப⁴யத்த² வா, ஆகாஸே வா கடிம் கம்பேந்தோ, இதோ பரம் அஞ்ஞோ உபாயோ நத்தி². நீலாதி³வஸேனா’’திஆதீ³ஹி பன த³ஸஹி நவமஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயஸ்ஸ வத்து² த³ஸ்ஸிதம். வீமம்ஸந்தோ ஹி நீலாதீ³ஸு அஞ்ஞதரவஸேன வீமம்ஸதி, ந தேஹி வினிமுத்தந்தி. ‘‘டா²னா சாவனா’’தி இமினா பன அத்த²தோ விஸ்ஸட்டி² த³ஸ்ஸிதா. யதா²ஹ ‘‘விஸ்ஸட்டீ²தி டா²னதோ சாவனா வுச்சதீ’’தி (பாரா. 237). ஸா சாயம் தஸ்ஸ ஸுக்கஸ்ஸ டா²னா சாவனா ராக³வஸேன. வுத்தஞ்ஹேதம் கதா²வத்து²அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² நாம ராக³ஸமுட்டா²னா ஹோதீ’’தி (கதா². அட்ட². 307). அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தாதி ஸுபினோ ஏவ ஸுபினந்தோ, தம் ட²பேத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘யா ஸுபினே’’திஆதி³. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி இமஸ்ஸ ஆபத்தினிகாயஸ்ஸ நாமம். தேனாஹ ‘‘யா அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தா’’திஆதி³. ஆபத்தினிகாயோதி ஆபத்திஸமூஹோ. கிஞ்சாபி அயம் ஏகாவ ஆபத்தி, ருள்ஹிஸத்³தே³ன, பன அவயவே ஸமூஹவோஹாரேன வா ‘‘நிகாயோ’’தி வுத்தோ ‘‘ஏகோ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஏகோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’திஆதீ³ஸு விய.

அஸ்ஸாதி (ஸாரத்த². டீ. 2.16 ஸம்கா⁴தி³ஸேஸகண்ட³) ஆபத்தினிகாயஸ்ஸ. நனு ச அயுத்தோயம் நித்³தே³ஸோ ‘‘ஸங்கோ⁴ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச இச்சி²தப்³போ³ அஸ்ஸா’’தி. ந ஹி ஆபத்தினிகாயஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச ஸங்கோ⁴ இச்சி²தோ, கிஞ்சரஹி வுட்டா²னஸ்ஸாதி இமம் சோத³னம் மனஸி நிதா⁴ய யதா² ந விருஜ்ஜ²தி, ததா² அதி⁴ப்பாயம் விவரிதும் ‘‘கிம் வுத்தம் ஹோதீ’’திஆதி³மாஹ. ஆபத்திதோ வுட்டா²னஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச இச்சி²தோ ஸங்கோ⁴ ஆபத்தியாவ இச்சி²தோ நாம ஹோதீதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. ஆபத்திவுட்டா²னந்தி ஆபத்திதோ வுட்டா²னம், அனாபத்திகபா⁴வூபக³மனந்தி அத்தோ².

த³கஸோதந்தி பஸ்ஸாவமக்³க³ம், அங்க³ஜாதப்பதே³ஸந்தி வுத்தம் ஹோதி. யதி³ ஏவம் அத² கஸ்மா அட்ட²கதா²யம் ‘‘த³கஸோதம் ஓதிண்ணமத்தே’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘டா²னதோ பன சுத’’ந்திஆதி³. அவஸ்ஸமேவ த³கஸோதம் ஓதரதி அதி⁴வாஸேத்வா அந்தரா நிவாரேதும் அஸக்குணேய்யத்தா. த³கஸோதோரோஹனதோ (ஸாரத்த². டீ. 2.236-237) பட்டா²ய பன உபாதி³ன்னதோ வினிமுத்தத்தா ஸம்ப⁴வரூபம் உதுஸமுட்டா²னமேவ அவஸிஸ்ஸதி, ஸேஸம் திஸமுட்டா²னம் நத்தீ²தி வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்மாதி யஸ்மா டா²னதோ சுதம் த³கஸோதம் ஓதரதி, தஸ்மா.

அமோசனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸாதி பே⁴ஸஜ்ஜேன நிமித்தம் ஆலிம்பந்தஸ்ஸ உச்சாராதீ³னி வா கரோந்தஸ்ஸ. ஸுபினம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸாதி (பாரா. அட்ட². 2.237) தா⁴துக்கோ²ப⁴தோ வா அனுபூ⁴தபுப்³ப³தோ வா தே³வதோபஸம்ஹாரதோ வா புப்³ப³னிமித்ததோ வாதி இமேஹி சதூஹி காரணேஹி ஸுபினம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ. கிம் பனேதம் பஸ்ஸந்தோ ஸுத்தோ பஸ்ஸதி, படிபு³த்³தோ⁴, உதா³ஹு நேவ ஸுத்தோ, ந படிபு³த்³தோ⁴தி? கிஞ்சேத்த² – யதி³ தாவ ஸுத்தோ பஸ்ஸதி, அபி⁴த⁴ம்மவிரோதோ⁴ ஆபஜ்ஜதி. ப⁴வங்க³சித்தேன ஹி ஸுபதி, தம் ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணம் வா ராகா³தி³ஸம்பயுத்தம் வா ந ஹோதி. ஸுபினம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ச ஈதி³ஸானி சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. அத² படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, வினயவிரோதோ⁴ ஆபஜ்ஜதி. யஞ்ஹி படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, தம் ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேன பஸ்ஸதி. ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேன ச கதே வீதிக்கமே அனாபத்தி நாம நத்தி². ஸுபினம் பஸ்ஸந்தேன பன கதேபி வீதிக்கமே ஏகந்தம் அனாபத்தி ஏவ. அத² நேவ ஸுத்தோ ந படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, கோ நாம பஸ்ஸதி, ஏவஞ்ச ஸதி ஸுபினஸ்ஸ அபா⁴வோவ ஆபஜ்ஜதீதி? ந அபா⁴வோ, கஸ்மா? யஸ்மா கபிமித்³த⁴பரேதோ பஸ்ஸதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘கபிமித்³த⁴பரேதோ கோ² மஹாராஜ ஸுபினம் பஸ்ஸதீ’’தி (மி. ப. 5.3.5). கபிமித்³த⁴பரேதோதி மக்கடனித்³தா³ய யுத்தோ. யதா² ஹி மக்கடஸ்ஸ நித்³தா³ லஹுபரிவத்தா ஹோதி, ஏவம் யா நித்³தா³ புனப்புனம் குஸலாதி³சித்தவோகிண்ணத்தா லஹுபரிவத்தா, யஸ்ஸா பவத்தியம் புனப்புனம் ப⁴வங்க³தோ உத்தரணம் ஹோதி, தாய யுத்தோ ஸுபினம் பஸ்ஸதி. யஸ்ஸ ச ஏவம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஸுபினே மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவந்தஸ்ஸ விய, காயஸம்ஸக்³கா³தீ³னி ஆபஜ்ஜந்தஸ்ஸ விய ச ஸுபினந்தேனேவ காரணேன அஸுசி முச்சதி, தஸ்ஸபி அனாபத்தி. ஸுபினே (பாரா. அட்ட². 2.262) பன உப்பன்னாய அஸ்ஸாத³சேதனாய ஸசஸ்ஸ விஸயோ ஹோதி, நிச்சலேன ப⁴விதப்³ப³ம், ந ஹத்தே²ன நிமித்தம் கீளாபேதப்³ப³ம். காஸாவபச்சத்த²ரணரக்க²ணத்த²ம் பன ஹத்த²புடேன க³ஹேத்வா ஜக்³க³னத்தா²ய உத³கட்டா²னம் க³ந்தும் வட்டதி.

ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

‘‘ஓதிண்ணோ’’தி (ஸாரத்த². டீ. 2.270) இத³ம் கம்மஸாத⁴னம், கத்துஸாத⁴னம் வா ஹோதீதி தது³ப⁴யவஸேன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யக்கா²தீ³ஹி விய ஸத்தா’’திஆதி³மாஹ. அஸமபேக்கி²த்வாதி யதா²ஸபா⁴வம் அனுபபரிக்கி²த்வா, யதா² தே ரதிஜனகா ரூபாத³யோ விஸயா அனிச்சது³க்கா²ஸுபா⁴னத்தாகாரேன அவட்டி²தா, ததா² அபஸ்ஸித்வாதி வுத்தம் ஹோதி. பரிணதேனாதி பரிவத்தேன. தேனாஹ ‘‘யதா² பரிவத்தமான’’ந்திஆதி³. வுத்தராக³வஸேனாதி காயஸம்ஸக்³க³ராக³வஸேன. தத³ஹுஜாதாயபீதி தஸ்மிம் அஹனி ஜாதம் ஜனனம் ஏதிஸ்ஸாதி தத³ஹுஜாதா, தஸ்மிம் அஹனி ஜாதாதி வா தத³ஹுஜாதா, தாய, தம் தி³வஸம் ஜாதாயபீதி அத்தோ², ஜாதமத்தாய அல்லமம்ஸபேஸிவண்ணாயபீதி வுத்தம் ஹோதி.

அஸ்ஸாதி ‘‘காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸமாபஜ்ஜேய்யா’’தி பத³ஸ்ஸ. இதா³னி ஹத்தா²தீ³னம் விபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘தத்த² ஹத்தோ² நாம கப்பரதோ பட்டா²யா’’திஆதி³மாஹ. கப்பரதோ பட்டா²யாதி து³தியமஹாஸந்தி⁴ம் உபாதா³ய. அஞ்ஞத்த² பன மணிப³ந்த⁴தோ பட்டா²ய யாவ அக்³க³னகா² ஹத்தோ². வினந்தி⁴த்வா வா அவினந்தி⁴த்வா வா கதகேஸகலாபஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² வினந்தி⁴த்வாதி தீஹி கேஸவட்டீஹி க³ந்தி²த்வா. ஸுவண்ணசீரகந்தி ஸுவண்ணபாளிம். ஹத்த²ஞ்ச வேணிஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸஸரீரம் அங்க³ந்தி ஆஹ ‘‘அவஸேஸஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸா’’திஆதி³.

யோ ஹி ஸேவனாதி⁴ப்பாயோபி நிச்சலேன காயேன கேவலம் ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானாதி ஸாதி³யதி அனுபோ⁴தி, தஸ்ஸ சித்துப்பாத³மத்தே ஆபத்தியா அபா⁴வதோ அனாபத்தீதி ஆஹ ‘‘காயேன அவாயமித்வா’’திஆதி³. மோக்கா²தி⁴ப்பாயேனாதி இத்தி²தோ முச்சிதுகாமதாதி⁴ப்பாயேன. அஸஞ்சிச்சாதி ‘‘இமினா உபாயேன இமம் பு²ஸிஸ்ஸாமீ’’தி அசேதேத்வா. ஏவஞ்ஹி அசேதேத்வா பத்தப்படிக்³க³ஹணாதீ³ஸு மாதுகா³மஸ்ஸ அங்கே³ பு²ட்டே²பி அனாபத்தி. அஸதியாதி அஞ்ஞவிஹிதோ ஹோதி, ‘‘மாதுகா³மம் பு²ஸிஸ்ஸாமீ’’தி ஸதி நத்தி², ஏவம் அஸதியா ஹத்த²பாத³பஸாரணாதி³காலே பு²ஸந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. அஜானந்தஸ்ஸாதி தா³ரகவேஸேன டி²தம் தா³ரிகம் ‘‘இத்தீ²’’தி அஜானந்தோ கேனசிதே³வ கரணீயேன பு²ஸதி, ஏவம் ‘‘இத்தீ²’’தி அஜானந்தஸ்ஸ பு²ஸதோ அனாபத்தி. அஸாதி³யந்தஸ்ஸாதி காயஸம்ஸக்³க³ம் அஸாதி³யந்தஸ்ஸ பா³ஹாபரம்பராய நீதபி⁴க்கு²ஸ்ஸ விய அனாபத்தி. இத⁴ பன உதா³யித்தே²ரோ ஆதி³கம்மிகோ. தஸ்ஸ அனாபத்தி ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பத³வண்ணனா

து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராக³வஸேனாதி து³ட்டு²ல்லா வாசா து³ட்டு²ல்லவாசா, தாய அஸ்ஸாத³சேதனா து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாதோ³, தேன ஸம்பயுத்தராக³வஸேன. ஏத்தா²தி⁴ப்பேதம் மாதுகா³மம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மாதுகா³ம’’ந்திஆதி³மாஹ. து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லஸம்லக்க²ணஸமத்த²ந்தி அஸத்³த⁴ம்மஸத்³த⁴ம்மப்படிஸம்யுத்தம் கத²ம் ஜானிதும் ஸமத்த²ம். யா பன மஹல்லிகாபி பா³லா ஏளமூகா³, அயம் இதா⁴னதி⁴ப்பேதா. வண்ணோ நாம த்³வே மக்³கே³ உத்³தி³ஸ்ஸ ‘‘இத்தி²லக்க²ணேன ஸுப⁴லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தாஸீ’’திஆதி³னா (பாரா. அட்ட². 2.285) தோ²மனா. அவண்ணோ நாம த்³வே மக்³கே³ உத்³தி³ஸ்ஸ வுத்தவிபரியாயேன க³ரஹனா, ‘‘இத்தி²லக்க²ணேன ஸுப⁴லக்க²ணேன அஸமன்னாக³தாஸீ’’திஆதீ³ஹி கு²ம்ஸனாதி வுத்தம் ஹோதி. யாசனா நாம ‘‘தே³ஹி மே, அரஹஸி மே தா³து’’ந்தி (பாரா. 285) வசனம். ஆயாசனா நாம ‘‘கதா³ தே மாதா பஸீதி³ஸ்ஸதி, கதா³ தே பிதா பஸீதி³ஸ்ஸதி, கதா³ தே தே³வதாயோ பஸீதி³ஸ்ஸந்தி, கதா³ தே ஸுக²ணோ ஸுலயோ ஸுமுஹுத்தோ ப⁴விஸ்ஸதி, கதா³ தே மேது²னம் த⁴ம்மம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி (பாரா. 285) வசனம். புச்ச²னம் நாம ‘‘கத²ம் த்வம் ஸாமிகஸ்ஸ தே³ஸி, கத²ம் ஜாரஸ்ஸ தே³ஸீ’’தி (பாரா. 285) வசனம். படிபுச்ச²னம் நாம ‘‘ஏவம் கிர த்வம் ஸாமிகஸ்ஸ தே³தி, ஏவம் ஜாரஸ்ஸ தே³ஸீ’’தி (பாரா. 285) வசனம். ஆசிக்க²னம் நாம புட்ட²ஸ்ஸ ‘‘ஏவம் தே³ஹி, ஏவம் தே³ந்தா ஸாமிகஸ்ஸ பியா ப⁴விஸ்ஸஸி, மனாபா சா’’தி (பாரா. 285) ப⁴ணனம். அனுஸாஸனம் நாம அபுட்ட²ஸ்ஸ ‘‘ஏவம் தே³ஹி, ஏவம் தே³ந்தா ஸாமிகஸ்ஸ பியா ப⁴விஸ்ஸஸி, மனாபா சா’’தி (பாரா. 285) ப⁴வனம். அக்கோஸனம் (பாரா. 285) நாம ‘‘அனிமித்தாஸி, நிமித்தமத்தாஸி, அலோஹிதாஸி, து⁴வலோஹிதாஸி, து⁴வசோளாஸி, பக்³க⁴ரந்தீஸி, ஸிக²ரணீஸி, இத்தி²பண்ட³காஸி, வேபுரிஸிகாஸி, ஸம்பி⁴ன்னாஸி, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகாஸீ’’தி (பாரா. 285) வசனம். யஸ்மா மேது²னுபஸம்ஹிதாய வாசாய அதி⁴கம் து³ட்டு²ல்லம் நாம நத்தி², தஸ்மா ‘‘மேது²னுபஸம்ஹிதாஹீ’’தி இத³ம் து³ட்டு²ல்லவாசாய ஸிகா²பத்தலக்க²ணத³ஸ்ஸனந்தி வுத்தம், ந பன மேது²னுபஸம்ஹிதாயேவ து³ட்டு²ல்லவாசத்தா. ஸிக²ரணீஸீதி (பாரா. அட்ட². 2.285) ப³ஹினிக்க²ந்தஆணிமம்ஸா. ஸம்பி⁴ன்னாஸீதி ஸம்பி⁴ன்னவச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³கா³. உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகாஸீதி புரிஸனிமித்தேன, இத்தி²னிமித்தேன சாதி உப⁴தோப்³யஞ்ஜனேஹி ஸமன்னாக³தா.

ஏத்த² ச வண்ணப⁴ணனே தாவ ‘‘இத்தி²லக்க²ணேன ஸுப⁴லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தாஸீ’’தி வத³தி, ந தாவ ஸீஸம் ஏதி. ‘‘தவ வச்சமக்³கோ³ ச பஸ்ஸாவமக்³கோ³ ச ஸுபோ⁴ ஸுப⁴ஸண்டா²னோ த³ஸ்ஸனீயோ, ஈதி³ஸேன நாம இத்தி²லக்க²ணேன ஸுப⁴லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தாஸீ’’தி வத³தி, ஸீஸம் ஏதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதீதி அத்தோ².

அவண்ணப⁴ணனே பன ‘‘அனிமித்தாஸீ’’திஆதீ³ஹி ஏகாத³ஸஹி பதே³ஹி அவண்ணே அக⁴டிதே ஸீஸம் ந ஏதி, க⁴டிதேபி தேஸு ‘‘ஸிக²ரணீஸி ஸம்பி⁴ன்னாஸி உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகாஸீ’’தி இமேஹி தீஹி க⁴டிதேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ.

யாசனாயபி ‘‘தே³ஹி மே’’தி ஏத்தகேனேவ ஸீஸம் ந ஏதி, ‘‘மேது²னம் த⁴ம்மம் தே³ஹீ’’தி ஏவம் மேது²னத⁴ம்மேன க⁴டிதே ஏவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ.

‘‘கதா³ தே மாதா பஸீதி³ஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு ஆயாசனவசனேஸுபி ஏத்தகேனேவ ஸீஸம் ந ஏதி, ‘‘கதா³ தே மாதா பஸீதி³ஸ்ஸதி, கதா³ தே மேது²னம் த⁴ம்மம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘தவ மாதரி பஸன்னாய வா மேது²னம் த⁴ம்மம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா பன நயேன மேது²னத⁴ம்மேன க⁴டிதேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ.

‘‘கத²ம் த்வம் ஸாமிகஸ்ஸ தே³ஸீ’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 285) புச்சா²வசனேஸுபி ‘‘மேது²னம் த⁴ம்ம’’ந்தி வுத்தேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ‘‘ஏவம் கிர த்வம் ஸாமிகஸ்ஸ தே³ஸீ’’தி (பாரா. 285) படிபுச்சா²வசனேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஆசிக்க²னாய ச ‘‘ஏவம் தே³ஹீ’’தி, ‘‘ஏவம் த³த³மானா’’தி வுத்தேபி ஸீஸம் ந ஏதி, ‘‘மேது²னம் த⁴ம்மம் ஏவம் தே³ஹி, ஏவம் உபனேஹி, ஏவம் மேது²னம் த⁴ம்மம் த³த³மானா உபனயமானா ஸாமிகஸ்ஸ பியா ஹோதீ’’திஆதி³னா பன நயேன மேது²னத⁴ம்மேன க⁴டிதேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அனுஸாஸனிவசனேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அக்கோஸவசனேஸு பன ஏகாத³ஸஸு ‘‘ஸிக²ரணீஸி ஸம்பி⁴ன்னாஸி உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகாஸீ’’தி இமானி தீணியேவ பதா³னி ஸுத்³தா⁴னி ஸீஸம் ஏந்தி, இதி இமானி ச தீணி, புரிமானி ச வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³க³மேது²னத⁴ம்மபதா³னி தீணீதி ச² பதா³னி ஸுத்³தா⁴னி ஆபத்திகரானி, ஸேஸானி ‘‘அனிமித்தாஸீ’’திஆதீ³னி அனிமித்தே ‘‘மேது²னம் த⁴ம்மம் மே தே³ஹீ’’தி வா ‘‘அனிமித்தாஸி, மேது²னம் த⁴ம்மம் மே தே³ஹீ’’தி வா ஆதி³னா நயேன மேது²னத⁴ம்மேன க⁴டிதானேவ ஆபத்திகரானி ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி.

அத⁴க்க²கந்தி அக்க²கதோ பட்டா²ய அதோ⁴. உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லந்தி ஜாணுமண்ட³லதோ பட்டா²ய உத்³த⁴ம். உப்³ப⁴க்க²கந்தி அக்க²கதோ பட்டா²ய உத்³த⁴ம். அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லந்தி ஜாணுமண்ட³லதோ பட்டா²ய அதோ⁴. அக்க²கம், பன ஜாணுமண்ட³லஞ்ச ஏத்தே²வ து³க்கடகே²த்தே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி பி⁴க்கு²னியா காயஸம்ஸக்³கே³ விய. ந ஹி பு³த்³தா⁴ க³ருகாபத்திம் ஸாவஸேஸம் பஞ்ஞாபேந்தீதி. காயப்படிப³த்³த⁴ந்தி வத்த²ம் வா புப்ப²ம் வா ஆப⁴ரணம் வா.

அத்த²த⁴ம்மஅனுஸாஸனிபுரேக்கா²ரானந்தி (பாரா. அட்ட². 2.287) ஏத்த² ‘‘அனிமித்தா’’திஆதீ³னம் பதா³னம் அத்த²ம் கதே²ந்தோ, அட்ட²கத²ம் வா ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தோ அத்த²புரேக்கா²ரோ நாம, பாளிம் வாசேந்தோ, ஸஜ்ஜா²யம் வா கரோந்தோ த⁴ம்மபுரேக்கா²ரோ நாம, ‘‘இதா³னிபி அனிமித்தாஸி, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகாஸி, அப்பமாத³ம் தா³னி கரேய்யாஸி, யதா² ஆயதிம்பி ஏவரூபா மா ஹோஹிஸீ’’தி ப⁴ணந்தோ அனுஸாஸனிபுரேக்கா²ரோ நாம. இதி அத்த²ஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச அனுஸாஸனிஞ்ச புரக்கி²த்வா ப⁴ணந்தானம் அனாபத்தி. யோ பன பி⁴க்கு²னீனம் பாளிம் வாசேந்தோ பகதிவாசனாமக்³க³ம் பஹாய ஹஸந்தோ ஹஸந்தோ ‘‘ஸிக²ரணீஸி, ஸம்பி⁴ன்னாஸி, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகாஸீ’’தி புனப்புனம் ப⁴ணதி, தஸ்ஸ ஆபத்தியேவ. இத⁴ ஆதி³கம்மிகோ உதா³யித்தே²ரோ, தஸ்ஸ அனாபத்தி ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ. நனு ‘‘ஸிக²ரணீ’’திஆதீ³ஹி அக்கோஸந்தஸ்ஸ படிக⁴சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி து³க்க²வேத³னாயபி ப⁴விதப்³ப³ம், அத² கஸ்மா த்³விவேத³னந்தி? நாயம் தோ³ஸோ. ராக³வஸேன ஹி அயம் ஆபத்தி, ந படிக⁴வஸேன, தஸ்மா ராக³வஸேனேவ பவத்தோ அக்கோஸோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, ந படிக⁴வஸேனாபீதி.

து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. அத்தகாமஸிக்கா²பத³வண்ணனா

அத்தகாமபாரிசரியாவஸேனாதி அத்தகாமபாரிசரியாய ராக³வஸேன. இதா⁴பி து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லஜானனஸமத்தா²வ இத்தீ² அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘து³ட்டு²ல்லோபா⁴ஸேன வுத்தப்பகாராய இத்தி²யா’’தி. ஸமீபேதி ஸவனூபசாரே. ‘‘ட²த்வா’’தி பாட²ஸேஸோ. அத்தகாமபாரிசரியாதி காமீயதீதி காமோ, மேது²னத⁴ம்மோ, பரிசரணம் உபட்டா²னம் பரிசரியா, ஸாவ பாரிசரியா, காமேன பாரிசரியா காமபாரிசரியா, அத்தனோ காமபாரிசரியா அத்தகாமபாரிசரியா, அத்தனோ அத்தா²ய மேது²னத⁴ம்மேன உபட்டா²னந்தி அத்தோ². அத² வா காமிதாதி காமா, பாரிசரியா, அத்தனோ காமா அத்தகாமா, அத்தகாமா ச ஸா பாரிசரியா சாதி அத்தகாமபாரிசரியா, ஸயம் மேது²னராக³வஸேன பத்தி²தஉபட்டா²னந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘மேது²னத⁴ம்மஸங்கா²தேனா’’திஆதி³. ஏத்த² ச பட²மேன அத்த²விகப்பேன காமஹேதுபாரிசரியாஸங்கா²தம் அத்த²த்தயம் த³ஸ்ஸேதி, து³தியேன அதி⁴ப்பாயபாரிசரியாஸங்கா²தம் அத்த²த்³வயம். ப்³யஞ்ஜனே (பாரா. அட்ட². 2.291) பன ஆத³ரம் அகத்வா அத்த²மத்தமேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்தனோ காமம் அத்தனோ ஹேதும் அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் அத்தனோ பாரிசரிய’’ந்தி (பாரா. 292) பத³பா⁴ஜனம் வுத்தம். ‘‘அத்தனோ காமம் அத்தனோ ஹேதும் அத்தனோ பாரிசரிய’’ந்தி ஹி வுத்தே ஜானிஸ்ஸந்தி பண்டி³தா ‘‘ஏத்தாவதா அத்தனோ அத்தா²ய காமபாரிசரியா வுத்தா’’தி, ‘‘அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் அத்தனோ பாரிசரிய’’ந்தி (பாரா. 292) வுத்தேபி ஜானிஸ்ஸந்தி ‘‘ஏத்தாவதா அத்தனா இச்சி²தகாமிதட்டே²ன அத்தகாமபாரிசரியா வுத்தா’’தி.

கல்யாணேன ப⁴த்³த³கேன கு³ணேன ஸமன்னாக³தத்தா கல்யாணத⁴ம்மம். தேனாஹ ‘‘தது³ப⁴யேனாபீ’’திஆதி³. அபி⁴ரமேய்யாதி தோஸேய்ய. ஏதத³க்³க³ந்தி ஏஸா அக்³கா³. பாரிசரியானந்தி பாரிசரியானம் மஜ்ஜே², நித்³தா⁴ரணே சேதம் ஸாமிவசனம். நனு து³ட்ட²ல்லவாசாஸிக்கா²பதே³ (பாரா. 285) மேது²னயாசனம் ஆக³தம், அத² கஸ்மா இத³ம் வுத்தம்? நாயம் தோ³ஸோ. தத்த² (ஸாரத்த². டீ. 2.291) ஹி து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராக³வஸேன வுத்தம், இத⁴ பன அத்தனோ மேது²னஸ்ஸாத³ராக³வஸேனாதி.

தஸ்மிம்யேவ க²ணேதி ப⁴ணிதக்க²ணே. உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ பன பண்ட³கக³திகத்தா விஸும் ந வுத்தோ. ‘‘இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பத³த்³வயே காயஸம்ஸக்³கே³ விய யக்கி²பேதீஸுபி து³ட்டு²ல்லத்தகாமவசனே து²ல்லச்சய’’ந்தி (வஜிர. டீ. பாராஜிக 295) வத³ந்தி. தஸ்மிம்யேவாதி பண்ட³கேயேவ இத்தி²ஸஞ்ஞினோ அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணப⁴ணனேபி து³க்கடம். ‘‘யோ தே விஹாரே வஸதி, தஸ்ஸ அக்³க³தா³னம் மேது²னம் த⁴ம்மம் தே³ஹீ’’தி பரியாயவசனேபி து³க்கடம். ‘‘அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணம் பா⁴ஸேய்ய யா மாதி³ஸம் ‘ஸீலவந்த’ந்தி வுத்தத்தா’’தி (வஜிர. டீ. பாராஜிக 295) ஏகே. ‘‘பஞ்சஸு அங்கே³ஸு ஸப்³பா⁴வா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவா’’தி அபரே. ‘‘மேது²னுபஸம்ஹிதேனா’’தி வுத்தத்தா ‘‘சீவராதீ³ஹி…பே… பா⁴ஸந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி வுத்தம்.

அத்தகாமஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஸஞ்சரணம் ஸஞ்சரோ, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸஞ்சரீ, ஸஞ்சரணஸீலோதி வா ஸஞ்சரீ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸஞ்சரித்தம், ஸஞ்சரணந்தி அத்தோ². தஞ்ச பரதோ ‘‘இத்தி²யா வா புரிஸமதி’’ந்திஆதி³வசனதோ இத்தி²புரிஸானம் வேமஜ்ஜே²தி ஆஹ ‘‘இத்தி²புரிஸானம் அந்தரே ஸஞ்சரணபா⁴வ’’ந்தி. படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனபச்சாஹரணானீதி ஏத்த² படிக்³க³ண்ஹனம் நாம புரிஸேன வா இத்தி²யா வா உபி⁴ன்னம் மாதாதீ³ஹி வா ‘‘ப⁴ந்தே, இத்த²ன்னாமம் இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா ஏவம் ப⁴ணாஹீ’’தி வுத்தே தேஸம் வசனம் ‘‘ஸாதூ⁴’’தி வா ‘‘ஹோதூ’’தி வா ‘‘ப⁴ணாமீ’’தி வா யேன கேனசி ஆகாரேன வசீபே⁴த³ம் கத்வா, ஸீஸகம்பனாதீ³ஹி வா ஸம்படிச்ச²னம். வீமம்ஸனம் நாம வுத்தப்பகாரேன ஸாஸனம் க³ஹேத்வா தஸ்ஸா இத்தி²யா வா புரிஸஸ்ஸ வா தேஸம் அவஸ்ஸம் ஆரோசனகானம் மாதாபிதுபா⁴தாப⁴கி³னிஆதீ³னம் வா ஸந்திகம் க³ந்த்வா தஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ ஆரோசனம். பச்சாஹரணம் நாம தேன க³ந்த்வா ஆரோசிதே ஸா இத்தீ² வா புரிஸோ வா ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்ச²து வா, மா வா, லஜ்ஜாய வா துண்ஹீ ஹோது, புன ஆக³ந்த்வா தஸ்ஸா இத்தி²யா வா புரிஸஸ்ஸ வா தஸ்ஸா பவத்தியா ஆரோசனம். ஆபஜ்ஜேய்யாதி படிபஜ்ஜேய்ய.

இத்தி²யா வா புரிஸமதிம் புரிஸஸ்ஸ வா இத்தி²மதிந்தி ஏத்த² ‘‘ஆரோசேய்யா’’தி பாட²ஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. ஜாயாபா⁴வேதி ப⁴ரியாபா⁴வே. ஜாரபா⁴வேதி பதிபா⁴வே, நிமித்தத்தே² சேதம் பு⁴ம்மவசனம். தஸ்மா ப⁴ரியாபா⁴வனிமித்தம் பதிபா⁴வனிமித்தம், ப⁴ரியாபா⁴வஹேது பதிபா⁴வஹேது, ப⁴ரியாபா⁴வபச்சயா பதிபா⁴வபச்சயா ஆரோசேதீதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ‘‘ஜாயத்தனே ஆரோசேதீ’’திஆதீ³ஸுபி. ‘‘ஜாயத்தனே வா ஜாரத்தனே வா’’தி ஹி இத³ம் யத³த்த²ம் தம் தேஸம் மதிம் ஆரோசேதி, தம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். இதா³னி பன பத³பா⁴ஜனியம் (பாரா. 302) வுத்தனயேனாபி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. கிஞ்சாபி இத்தி²லிங்க³வஸேன பத³பா⁴ஜனியம் வுத்தம், ‘‘ஜாயத்தனே வா ஜாரத்தனே வா’’தி பன நித்³தே³ஸஸ்ஸ உப⁴யலிங்க³ஸாதா⁴ரணத்தா புரிஸலிங்க³வஸேனாபி யோஜேத்வா வத்தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ஏதேனேவ உபாயேனா’’திஆதி³. முஹுத்திகாதி க³ணிகா. ‘‘அந்தமஸோ தங்க²ணிகாயபீ’’தி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஏதேனேவ உபாயேனா’’திஆதி³.

அஞ்ஞத்ர நாலம்வசனீயாயாதி (ஸாரத்த². டீ. 2.339-340) தே³ஸசாரித்தவஸேன பண்ணதா³னாதி³னா அபரிச்சத்தம் ட²பேத்வா. ஸஞ்சரித்தவஸேன பி⁴க்கு²னா வசனீயா ந ஹோதீதி நாலம்வசனீயா, தம் ட²பேத்வாதி கேசி. அப்பேன வா ப³ஹுனா வா த⁴னேன கீதா த⁴னக்கீதா. யஸ்மா பன ஸா ந கீதமத்தாயேவ ப⁴ரியா, ஸம்வாஸத்தா²ய பன கீதத்தா ப⁴ரியா, தஸ்மாஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘த⁴னேன கிணித்வா வாஸேதீ’’தி (பாரா. 304) வுத்தம். ச²ந்த³வாஸினீதி ச²ந்தே³ன அத்தனோ ருசியா வஸதீதி ச²ந்த³வாஸினீ. யஸ்மா பன ஸா ந அத்தனோ ச²ந்த³மத்தேனேவ ப⁴ரியா ஹோதி, புரிஸேன பன ஸம்படிச்சி²தத்தா, தஸ்மாஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘பியோ பியம் வாஸேதீ’’தி (பாரா. 304) வுத்தம். ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘போ⁴க³வாஸினீ, படவாஸினீ, ஓத³பத்தகினீ, ஓப⁴டசும்ப³டா, தா³ஸீ ச ப⁴ரியா ச, கம்மகாரீ ச ப⁴ரியா ச, த⁴ஜாஹடா, முஹுத்திகா’’தி (பாரா. 304) இமேஸம் அட்ட²ன்னம் ஆகாரானம் க³ஹணம். யதா² ச ‘‘ச²ந்த³வாஸினீ’’திஆதீ³ஸு அஞ்ஞதரவஸேன வத³தோ விஸங்கேதோ நத்தி², ஏவம் பாளியம் அவுத்தேஸுபி ‘‘ஹோஹி கிர இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா, ஜாயா, பஜாபதி, புத்தமாதா, க⁴ரணீ, க⁴ரஸாமினீ, ப⁴த்தரந்தி⁴கா, ஸுஸ்ஸூஸிகா, பரிசாரிகா’’தி (பாரா. அட்ட². 2.305) ஏவமாதீ³ஸு ஸம்வாஸபரிதீ³பகேஸு வசனேஸு அஞ்ஞதரவஸேன வத³ந்தஸ்ஸாபி விஸங்கேதோ நத்தி², திவங்க³ஸம்பத்தியா ஆபத்தியேவ.

மாதுரக்கி²தம் ப்³ரூஹீதி ஏத்த² மாதுரக்கி²தா நாம மாதரா ரக்கி²தா, யதா² புரிஸேன ஸஹ ஸம்வாஸம் ந கப்பேதி, ஏவம் மாதரா ரக்கி²தாதி அத்தோ². தேனேவஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனேபி ‘‘மாதா ரக்க²தி கோ³பேதி, இஸ்ஸரியம் காரேதி, வஸம் வத்தேதீ’’தி (பாரா. 304) வுத்தம். பிதுரக்கி²தாதீ³ஸூதி ‘‘பிதுரக்கி²தா, மாதாபிதுரக்கி²தா, பா⁴துரக்கி²தா, ப⁴கி³னிரக்கி²தா, ஞாதிரக்கி²தா, கோ³த்தரக்கி²தா, த⁴ம்மரக்கி²தா, ஸாரக்கா², ஸபரித³ண்டா³’’தி (பாரா. 303) ஏவம் வுத்தேஸு பிதுரக்கி²தாதீ³ஸு. யதா² ச ஏத்த², ஏவம் ‘‘பிதுரக்கி²தம் ப்³ரூஹீ’’திஆதீ³ஸுபி நயோ வேதி³தப்³போ³.

ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா கி³லானஸ்ஸ வா கிச்சேன க³ச்ச²ந்தஸ்ஸாதி (பாரா. அட்ட². 2.340) ஏத்த² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபோஸதா²கா³ரம் வா கிஞ்சி வா விப்பகதம் ஹோதி. தத்த² காருகானம் ப⁴த்தவேதனத்தா²ய உபாஸகோ வா உபாஸிகாய ஸந்திகம் பி⁴க்கு²ம் பஹிணேய்ய, உபாஸிகா வா உபாஸகஸ்ஸ, ஏவரூபேன ஸங்க⁴கிச்சேன க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. சேதியகம்மே கரியமானேபி ஏஸேவ நயோ. கி³லானஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²யபி உபாஸகேன வா உபாஸிகாய ஸந்திகம், உபாஸிகாய வா உபாஸகஸ்ஸ ஸந்திகம் பஹிதஸ்ஸ க³ச்ச²தோ அனாபத்தி.

கிஞ்சாபி ஏத்த² ‘‘இத்தீ² நாம மனுஸ்ஸித்தீ², ந யக்கீ² ந பேதீ ந திரச்சா²னக³தா. புரிஸோ நாம மனுஸ்ஸபுரிஸோ, ந யக்கோ²’’திஆதி³ (ஸாரத்த². டீ. 2.341) நத்தி², ததா²பி மனுஸ்ஸஜாதிகாவ இத்தி²புரிஸா இத⁴ அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘தேஸம் மனுஸ்ஸஜாதிகதா’’தி. நனாலம்வசனீயதாதி யதா²வுத்தனயேன பரிச்சத்தா அலம்வசனீயா. நிவாரணத்தோ² ஹி ஏத்த² அலம்-ஸத்³தோ³. ந அலம்வசனீயா நாலம்வசனீயா, ந நாலம்வசனீயா, தஸ்ஸா பா⁴வோ நனாலம்வசனீயதா, ‘‘அலம்வசனீயதா’’இச்சேவ வுத்தம் ஹோதி.

பண்ணத்திந்தி, இமம் ஸிக்கா²பத³ம். காயவிகாரேனாதி ஸீஸுக்கி²பனாதி³காயவிகாரேன. ததே²வ வீமம்ஸித்வா ததே²வ பச்சாஹரந்தஸ்ஸாதி ஹத்த²முத்³தா³தி³னா காயவிகாரேன வீமம்ஸித்வா புன ஆக³ந்த்வா ததே²வ ஆரோசேந்தஸ்ஸ. ஆக³மிஸ்ஸதீதி தவ ஸந்திகே த⁴ம்மஸ்ஸவனாதி³அத்த²ம் ஆக³மிஸ்ஸதி. கேனசி வுத்தேதி ஆஸனஸாலாதீ³ஸு நிஸின்னஸ்ஸ கேனசி புரிஸேன வுத்தே. ஸசே ஹி கீ²ணாஸவஸ்ஸ மாதாபிதரோ குஜ்ஜி²த்வா அலம்வசனீயா ஹோந்தி, தஞ்ச பி⁴க்கு²ம் க⁴ரம் உபக³தம் பிதா வத³தி ‘‘மாதா தே, தாத, மம் மஹல்லகம் ச²ட்³டே³த்வா ஞாதிகுலம் க³தா, க³ச்ச² நம் மம் உபட்டா²தும் பேஸேஹீ’’தி. ஸோ சே க³ந்த்வா தம் வத்வா புன பிதுனோ தஸ்ஸா ஆக³மனம் வா அனாக³மனம் வா ஆரோசேதி, ஏவம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ தஸ்ஸபி காயவாசதோ ஸமுட்டா²தி. தேனாஹ ‘‘பண்ணத்திம் அஜானந்தஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. கீ²ணாஸவஸ்ஸபீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தே³ன ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி தீ³பேதி. பிதுவசனேனாதி அத்தனோ பிதுவசனேன. க³ந்த்வாதி தஸ்ஸா ஸமீபம் க³ந்த்வா. பண்ணத்திம், அலம்வசனீயபா⁴வஞ்சாதி உப⁴யம் அஜானந்தஸ்ஸபி காயவாசதோ ஸமுட்டா²தி. தது³ப⁴யந்தி பண்ணத்திம், அலம்வசனீயபா⁴வஞ்ச. யம் பன பண்ணத்திம் ஜானித்வா ஏதேஹேவ தீஹி நயேஹி ஸஞ்சரித்தம் ஸமாபஜ்ஜதோ காயசித்ததோ, வாசாசித்ததோ, காயவாசாசித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி. இமானி தீணி பண்ணத்திஜானனசித்தேன ‘‘ஸசித்தகஸமுட்டா²னானீ’’தி வுத்தம், தம் அயுத்தம். ந ஹி பண்ணத்திம் ஜானித்வாபி ‘‘நாலம்வசனீயா’’தி மஞ்ஞமானஸ்ஸ ஸசித்தகேஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஆபத்தி ஸமுட்டா²தீதி வத்தும் யுஜ்ஜதி வீதிக்கமசேதனாய அஸம்ப⁴வதோ.

ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஸஞ்ஞாசிகாய பனாதி ஏத்த² ஸந்தி அத்தவாசகோ ததியத்தே² நிபாதோ, யாசிகாதி பா⁴வஸாத⁴னோ, தேஸஞ்ச மஜ்ஜே²பத³லோபஸமாஸோ. பனாதி நிபாதமத்தமேவ. தேனாஹ ‘‘ஸயம் பவத்திதயாசனா வுச்சதீ’’தி. யா ஹி அத்தனா பவத்திதா, ஸா அத்தனோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. நனு ந ஸக்கா யாசனாயேவ குடிம் காதுந்தி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴ய தஸ்ஸாதி⁴ப்பாயத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸயம் யாசிதகேஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸயம் யாசிதகேஹீதி ‘‘வாஸிம் தே³த², ப²ரஸும் தே³தா²’’திஆதி³னா (பாரா. 342) ஸயம் யாசிதகேஹி. உபகரணேஹீதி வாஸியாதீ³ஹி. பரேன ப⁴ண்ட³ஸாமிகேன ‘‘மம இத³’’ந்தி அபரிச்சாகா³ரக்க²ணகோ³பனவஸேன பரிக்³க³ஹிதம் பரபரிக்³க³ஹிதகம், பரஸந்தகந்தி வுத்தம் ஹோதி. மூலச்சே²த³வஸேனாதி மூலஸ்ஸ சி²ந்த³னவஸேன, பரஸந்தகபா⁴வதோ மோசேத்வா அத்தனோ ஸந்தகம் கத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவஞ்ஹி அஞ்ஞாதகஅப்பவாரிதட்டா²னதோ யாசந்தஸ்ஸ அஞ்ஞாதகவிஞ்ஞத்தியா து³க்கடம். தாவகாலிகம் பன வட்டதீதி தாவகாலிகம் கத்வா யாசிதும் வட்டதி. ஸககம்மம் ந யாசிதப்³பா³தி பாணாதிபாதஸிக்கா²பத³ரக்க²ணத்த²ம் வுத்தம். ‘‘ஹத்த²கம்மம் தே³தா²’’தி அனியமேத்வாபி ந யாசிதப்³பா³. ஏவம் யாசிதா ஹி தே ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி பி⁴க்கு²ம் உய்யோஜேத்வா மிகே³பி மாரேத்வா ஆஹரேய்யும். நியமேத்வா பன ‘‘விஹாரே கிஞ்சி கத்தப்³ப³ம் அத்தி², தத்த² ஹத்த²கம்மம் தே³தா²’’தி யாசிதப்³பா³. ‘‘குடி நாம உல்லித்தா வா ஹோதி, அவலித்தா வா உல்லித்தாவலித்தா வா’’தி (பாரா. 345) பத³பா⁴ஜனே வுத்தத்தா ‘‘குடிந்தி உல்லித்தாதீ³ஸு அஞ்ஞதர’’ந்தி வுத்தம். தத்த² உத்³த⁴ம் முக²ம் லித்தா உல்லித்தா. அந்தோ லிம்பந்தா ஹி ஏவம் லிம்பந்தி. அதோ⁴ முக²ம் லித்தா அவலித்தா. ப³ஹி லிம்பந்தா ஹி ஏவம் லிம்பந்தி. தேனாஹ ‘‘தத்த² உல்லித்தா நாமா’’திஆதி³. பிட்ட²ஸங்கா⁴டோதி த்³வாரபா³ஹா. ‘‘ஸுதா⁴ய வா மத்திகாய வா’’தி ஏதேன ட²பேத்வா இமே த்³வே லேபே அவஸேஸோ ப⁴ஸ்மாகோ³மயாதி³பே⁴தோ³ அலேபோதி த³ஸ்ஸேதி.

யஸ்மா பன ஸஞ்ஞாசிகாய குடிம் கரோந்தேனாபி இத⁴ வுத்தனயேனேவ படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம், தஸ்மா ‘‘ஸயம் வா கரோந்தேன ஆணத்தியா வா காராபேந்தேனா’’தி வுத்தம். ஏத்த² ச ‘‘ஸயம் வா கரோந்தேனா’’தி இமினா ஸாமத்தி²யதோ லப்³ப⁴மானமத்த²மாஹ, ந து பத³த்த²தோ. ‘‘ஆணத்தியா வா காராபேந்தேனா’’தி (பாரா. அட்ட². 2.348-349) பன பத³த்த²தோ. ஏவஞ்ச கத்வா யதி³ பன ‘‘கரோந்தேன வா காராபேந்தேன வா’’தி வதே³ய்ய, ப்³யஞ்ஜனம் விலோமிதம் ப⁴வேய்ய. ந ஹி காராபேந்தோ கரோந்தோ நாம ஹோதீதி ஏதி³ஸீ சோத³னா அனவகாஸாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நத்தி² ஸாமீ பதி ஏதிஸ்ஸாதி அஸாமிகா, தம் அஸாமிகம், அனிஸ்ஸரந்தி அத்தோ². அனிஸ்ஸரதா சேத்த² காராபனேனாதி ஆஹ ‘‘காரேதா தா³யகேன விரஹித’’ந்தி. உத்³தே³ஸோதி உத்³தி³ஸிதப்³போ³.

தத்ராதி ஸாமிஸ்மிம் பு⁴ம்மவசனந்தி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸா குடியா’’தி. தீ³க⁴ஸோதி நிஸ்ஸக்கவசனந்தி ஆஹ ‘‘தீ³க⁴தோ’’தி. ப³ஹிகுட்டேதி குட்டஸ்ஸ ப³ஹி, து²ஸேன மிஸ்ஸகோ பிண்டோ³ து²ஸபிண்டோ³, தஸ்ஸ பரியந்தோ து²ஸபிண்ட³பரியந்தோ, தேன, து²ஸமிஸ்ஸகமத்திகாபிண்ட³பரியந்தேனாதி வுத்தம் ஹோதி. து²ஸபிண்ட³ஸ்ஸூபரி ஸேதகம்மம் பன அப்³போ³ஹாரிகம். அப்³ப⁴ந்தரே ப⁴வோ அப்³ப⁴ந்தரிமோ, தேன. யத்தா²தி யஸ்ஸம் குடியம். பமாணயுத்தோதி பகதிவித³த்தி²யா நவவித³த்தி²பமாணோ. ‘‘திரியம் ஸத்தந்தரா’’தி (பாரா. 348) உக்கம்ஸதோ பமாணஸ்ஸ வுத்தத்தா ‘‘ஹேட்டி²மகோடியா சதுஹத்த²வித்தா²ரா ந ஹோதீ’’தி வுத்தம்.

ஸோதே⁴த்வாதி ஸமதலஸீமமண்ட³லஸதி³ஸம் கத்வா. பத³பா⁴ஜனே வுத்தனயேன ஸங்க⁴ம் திக்க²த்தும் யாசித்வாதி ‘‘ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ ‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஸஞ்ஞாசிகாய குடிம் கத்துகாமோ அஸாமிகம் அத்துத்³தே³ஸம், ஸோஹம், ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ம் குடிவத்து²ஓலோகனம் யாசாமீ’’’தி (பாரா. 349) பத³பா⁴ஜனே வுத்தனயேன திக்க²த்தும் யாசித்வா. ஸங்கே⁴ன வா ஸம்மதாதி பத³பா⁴ஜனியம் (பாரா. 350) வுத்தேன ஞத்திது³தியகம்மேன, அபலோகனகம்மவஸேன வா ஸங்கே⁴ன ஸம்மதா. வத்தூ²தி குடிவத்து². அனாரம்ப⁴ந்தி அனுபத்³த³வம். பரிதோ கமதி க³ச்ச²தி ஏத்தா²தி பரிக்கமனம், தேன ஸஹ வத்ததீதி ஸபரிக்கமனம், ஸஉபசாரந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘தேஹி பி⁴க்கூ²ஹீ’’திஆதி³.

கிபில்லிகாதீ³னந்தி ஏத்த² கிபில்லிகா (பாரா. அட்ட². 2.353) நாம ரத்தகாளபிங்க³லாதி³பே⁴தா³ யா காசி, தா ஆதி³ யேஸம் தானி கிபில்லிகாதீ³னி, தேஸம். ஆதி³ஸத்³தே³ன உபசிகாதீ³னம் ஸங்க³ஹணம். ஆஸயோதி நிப³த்³த⁴வஸனட்டா²னம், ஸோ ஆதி³ யேஸம் தே ஆஸயாத³யோ, தேஹி. ஆதி³ஸத்³தே³ன சேத்த² நிஸ்ஸிதஸ்ஸ க³ஹணம். ஸோளஸஹி உபத்³த³வேஹீதி ‘‘கிபில்லிகானம் வா ஆஸயோ ஹோதி, உபசிகானம் வா உந்தூ³ரானம் வா அஹீனம் வா விச்சி²கானம் வா ஸதபதீ³னம் வா ஹத்தீ²னம் வா அஸ்ஸானம் வா ஸீஹானம் வா ப்³யக்³கா⁴னம் வா தீ³பீனம் வா அச்சா²னம் வா தரச்சா²னம் வா யேஸம் கேஸஞ்சி திரச்சா²னக³தானம் பாணானம் வா ஆஸயோ ஹோதி, புப்³ப³ண்ணனிஸ்ஸிதம் வா ஹோதி, அபரண்ணஅப்³பா⁴கா⁴தஆகா⁴தனஸுஸானஉய்யானராஜவத்து²ஹத்தி²ஸாலாஅஸ்ஸஸாலாப³ந்த⁴னாகா³ரபானாகா³ரஸூனரச்சா²சச்சரஸபா⁴ஸம்ஸரணனிஸ்ஸிதம் வா ஹோதீ’’தி (பாரா. 353) ஏவம் வுத்தேஹி ஸோளஸஹி உபத்³த³வேஹி. தத்த² ச அப்³பா⁴கா⁴தம் (பாரா. அட்ட². 2.353) நாம காரணாக⁴ரம். ஆகா⁴தனம் நாம த⁴ம்மக³ந்தி⁴கா. ஸுஸானந்தி மஹாஸுஸானம். ஸம்ஸரணம் நாம அனிப்³பி³ஜ்ஜ²க³மனீயோ க³தபச்சாக³தமக்³கோ³.

ஆவிஜ்ஜி²தும் ஸக்குணேய்யதாயாதி சி²ன்னதடாதீ³னமபா⁴வதோ அனுபரியாயிதும் ஸக்குணேய்யதாய. தேன பி⁴க்கு²னாதி குடிகாரகேன பி⁴க்கு²னா. யாசிதேஹீதி ‘‘ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ ‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஸஞ்ஞாசிகாய குடிம் கத்துகாமோ அஸாமிகம் அத்துத்³தே³ஸம், ஸோஹம், ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ம் குடிவத்து²தே³ஸனம் யாசாமீ’’’தி (பாரா. 351) திக்க²த்தும் யாசிதேஹி. ஞத்திது³தியேன கம்மேனாதி –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸஞ்ஞாசிகாய குடிம் கத்துகாமோ அஸாமிகம் அத்துத்³தே³ஸம், ஸோ ஸங்க⁴ம் குடிவத்து²தே³ஸனம் யாசதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ குடிவத்து²ம் தே³ஸேய்ய. ஏஸா ஞத்தி. ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸஞ்ஞாசிகாய குடிம் கத்துகாமோ அஸாமிகம் அத்துத்³தே³ஸம், ஸோ ஸங்க⁴ம் குடிவத்து²தே³ஸனம் யாசதி. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ குடிவத்து²ம் தே³ஸேதி, யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ குடிவத்து²ஸ்ஸ தே³ஸனா, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ. யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. தே³ஸிதம் ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ குடிவத்து², க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி –

ஏவம் பத³பா⁴ஜனே வுத்தேன ஞத்திது³தியேன கம்மேன. ஆளவிகா நாம ஆளவிரட்டே² ஜாதா தா³ரகா, தே பப்³ப³ஜிதகாலேபி ‘‘ஆளவிகா’’த்வேவ பஞ்ஞாயிம்ஸு. தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ஆளவிகே பி⁴க்கூ²’’தி. லேபே க⁴டிதேதி (பாரா. அட்ட². 2.353) அந்தோலேபே வா அந்தோலேபேன ஸத்³தி⁴ம் பி⁴த்திஞ்ச ச²த³னஞ்ச ஏகாப³த்³த⁴ம் கத்வா க⁴டிதே, ப³ஹிலேபே வா ப³ஹிலேபேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதே. த்³வே ச து³க்கடானி ஸாரம்ப⁴அபரிக்கமனவஸேன. உப⁴யவிபன்னாதி உப⁴யேஹி தே³ஸனாபமாணேஹி விபன்னா விரஹிதா உப⁴யவிபன்னா, அதே³ஸிதவத்து²கா பமாணாதிக்கந்தாதி அத்தோ². தஸ்மிந்தி த்³வாரப³ந்தே⁴ வா வாதபானே வா. லேபோ ந க⁴டியதீதி புப்³பே³ தி³ன்னலேபோ த்³வாரப³ந்தே⁴ன வா வாதபானேன வா ஸத்³தி⁴ம் ந க⁴டியதி, ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹுத்வா ந திட்ட²தீதி வுத்தம் ஹோதி. தந்தி த்³வாரப³ந்த⁴ம் வா வாதபானம் வா பராமஸதி. பட²மமேவாதி லேபகிச்சஸ்ஸ நிட்டி²தத்தா த்³வாரப³ந்த⁴வாதபானானம் ட²பனதோ புப்³பே³யேவ, லேபஸ்ஸ நிட்டி²தக்க²ணேயேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘பி⁴க்கு² குடிம் கரோதி தே³ஸிதவத்து²கம் பமாணிகம் ஸாரம்ப⁴ம் ஸபரிக்கமனம், ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. பி⁴க்கு² குடிம் கரோதி தே³ஸிதவத்து²கம் பமாணிகம் அனாரம்ப⁴ம் அபரிக்கமனம், ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 355) பத³பா⁴ஜனியம் வுத்தத்தா ‘‘கேவலம் ஸாரம்பா⁴யா’’திஆதி³ வுத்தம். விப்பகதந்தி அனிட்டி²தம். அஞ்ஞஸ்ஸ த³த³தோ சாதி அஞ்ஞஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா த³த³தோ ச. கு³ஹா நாம இட்ட²ககு³ஹா வா ஸிலாகு³ஹா வா தா³ருகு³ஹா வா பூ⁴மிகு³ஹா வா. திணகுடி நாம ஸத்தபூ⁴மிகோபி பாஸாதோ³ திணச்ச²த³னோ ‘‘திணகுடிகா’’தி வுச்சதி. அஞ்ஞஸ்ஸாதி ஆசரியஸ்ஸ வா உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா. வாஸாகா³ரம் ட²பேத்வாதி (பாரா. அட்ட². 2.364) அத்தனோ வஸனத்தா²ய வாஸாகா³ரம் ட²பேத்வா. உபோஸதா²கா³ராதீ³ஸூதி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன ஜந்தாக⁴ரபோ⁴ஜனஸாலாஅக்³கி³ஸாலானம் க³ஹணம். ஹேட்டி²மபமாணஸம்ப⁴வோதி சதுஹத்த²வித்தி²ண்ணதா. அதே³ஸாபேத்வா கரோதோதி வத்து²ம் அதே³ஸாபேத்வா பமாணாதிக்கந்தம், பமாணயுத்தம் வா கரோதோ. ஏத்த² ச வத்து²னோ அதே³ஸாபனம் அகிரியா. குடிகரணம் கிரியா.

குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. விஹாரகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா

மஹந்தம் லாதி க³ண்ஹாதீதி மஹல்லகோ, தம் மஹல்லகம். யோ ச யம் க³ண்ஹாதி, ஸோ தஸ்ஸ அத்தீ²தி ஆஹ ‘‘மஹந்தபா⁴வோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மஹல்லகோ’’தி. ஸோ ச மஹந்தபா⁴வோ கேன, குதோ சாதி ஆஹ ‘‘ஸஸாமிகபா⁴வேனா’’திஆதி³. ந கேவலம் ஸஸாமிகபா⁴வேனேவாதி ஆஹ ‘‘யஸ்மா வா’’திஆதி³. யதி³ ஏவம் அத² கஸ்மா ‘‘மஹல்லகோ நாம விஹாரோ ஸஸாமிகோ வுச்சதீ’’தி (பாரா. 367) ஏத்தகமேவ பத³பா⁴ஜனே வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. விஹரந்தி ஏத்தா²தி விஹாரோ, ஆவாஸோ. மாதிகாயம் பி⁴க்கூ² வா அனபி⁴னேய்யாதி ஏத்த² வா-ஸத்³தோ³ ‘‘அயம் வா ஸோ மஹானாகோ³’’திஆதீ³ஸு விய அவதா⁴ரணத்தோ².

கோஸம்பி³யந்தி (ஸாரத்த². டீ. 2.365) ஏவம்னாமகே நக³ரே. தஸ்ஸ கிர நக³ரஸ்ஸ ஆராமபோக்க²ரணிஆதீ³ஸு தேஸு தேஸு டா²னேஸு கோஸம்ப³ருக்கா²வ உஸ்ஸன்னா அஹேஸும், தஸ்மா தம் ‘‘கோஸம்பீ³’’தி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. ‘‘குஸும்ப³ஸ்ஸ நாம இஸினோ அஸ்ஸமதோ அவிதூ³ரே மாபிதத்தா’’தி ஏகே. ச²ன்னத்தே²ரம் ஆரப்³பா⁴தி யோ அபி⁴னிக்க²மனகாலே ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²ந்தோ, யஸ்ஸ ச ஸத்தா²ரா பரினிப்³பா³னகாலே ப்³ரஹ்மத³ண்டோ³ (சூளவ. 445) ஆணத்தோ, தம் ச²ன்னத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴. சேதியருக்க²ந்தி சித்தீகதட்டே²ன சேதியம், பூஜாரஹானம் தே³வட்டா²னானமேதம் அதி⁴வசனம், ‘‘சேதிய’’ந்தி ஸம்மதம் ருக்க²ம் சேதியருக்க²ம். வத்து²னோ அதே³ஸனாய ஆபஜ்ஜனதோ ‘‘அகிரியமத்ததோ ஸமுட்டா²னபா⁴வோ’’தி வுத்தம். மத்த-ஸத்³தே³ன கிரியதோ ஸமுட்டா²னதம் படிக்கி²பதி. கேசி பன ‘‘வத்து²அதே³ஸனாய, குடிகரணேன ச ஸமுட்டா²னதோ கிரியாகிரியதோ ஸமுட்டா²தீ’’தி வத³ந்தி. பமாணனியமாபா⁴வோவ விஸேஸோ.

விஹாரகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

8. து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

தூ³ஸீயதீதி து³ட்டோ², தூ³ஸேதி பரம் வினாஸேதீதி தோ³ஸோ. தேனாஹ ‘‘தூ³ஸிதோ சேவா’’திஆதி³. இதா³னி ‘‘தூ³ஸிதோ சேவ தூ³ஸகோ சா’’தி இமினா ஸங்கே²பேன வுத்தமேவத்த²ம் வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உப்பன்னே ஹி தோ³ஸே’’திஆதி³மாஹ. பகதிபா⁴வம் ஜஹாபிதோதி (ஸாரத்த². டீ. 2.385-386) ஸோம்மபா⁴வம் ஜஹாபிதோதி அத்தோ², விகாரமாபாதி³தோதி வுத்தம் ஹோதி. ஆகாரனானாத்தேனாதி தூ³ஸிதாகாரஸ்ஸ சேவ தூ³ஸகாகாரஸ்ஸ சாதி இமேஸம் த்³வின்னம் ஆகாரானம் நானாபா⁴வேன. நப்பதிதோதி பீதிஸுகா²தீ³ஹி ந அபி⁴க³தோ அனுபக³தோ, ந உபக³தோதி அத்தோ². யோ ச பீதிஸுகா²தீ³ஹி அனுபக³தோ, ஸோ தேஹி வஜ்ஜிதோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பீதிஸுகா²தீ³ஹி விவஜ்ஜிதோ’’தி. யோ ச தேஹி வஜ்ஜிதோ, ந ஸோ தேஹி அபி⁴ஸடோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ந அபி⁴ஸடோ’’தி, பீதிஸுகா²தீ³ஹி ந பத்த²டோதி அத்தோ². நாஸ்ஸ மூலந்தி அமூலகம். தம் பன அமூலகத்தம் யஸ்மா சோத³கவஸேன அதி⁴ப்பேதம், ந சுதி³தகவஸேன, தஸ்மா தத³த்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம் சோத³கேனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யந்தி பாராஜிகம். ஏதந்தி சுதி³தகஸ்ஸ ஆபன்னானாபன்னத்தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³.

இதா³னி அத்தனா வுத்தமேவ தி³ட்டா²தி³ம் விவரிதும் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³ வுத்தம். ததே²வாதி ‘‘பஸாத³ஸோதேன வா தி³ப்³ப³ஸோதேன வா’’தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. பரிஸங்கிதம் (பாரா. அட்ட². 2.385-386) பன திவித⁴ம் தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம், ஸுதபரிஸங்கிதம், முதபரிஸங்கிதந்தி. தத்த² பி⁴க்கு²ஞ்ச மாதுகா³மஞ்ச ததா²ரூபே டா²னே தி³ஸ்வா ‘‘அத்³தா⁴ இமேஹி கத’’ந்தி வா ‘‘கரிஸ்ஸந்தீ’’தி வா பரிஸங்கிதம், இத³ம் தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம் நாம. அந்த⁴காரே வா படிச்ச²ன்னோகாஸே வா பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ச மாதுகா³மஸ்ஸ ச வசனம் ஸுத்வா து³தியஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வம் அஜானதோ புப்³பே³ வுத்தனயேன பரிஸங்கிதம், இத³ம் ஸுதபரிஸங்கிதம் நாம. து⁴த்தேஹி இத்தீ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் பச்சந்தவிஹாரே மண்ட³பே வா ஸாலாதீ³ஸு வா புப்ப²க³ந்த⁴மம்ஸஸுராதீ³னி அனுப⁴வித்வா க³தட்டா²னம் தி³ஸ்வா ‘‘கேன நு கோ² இத³ம் கத’’ந்தி வீமம்ஸந்தேன தத்ர கேனசி பி⁴க்கு²னா க³ந்தா⁴தீ³ஹி பூஜா கதா ஹோதி, பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²ய அரிட்ட²ம் வா பீதம், ஸோ தஸ்ஸ க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா ‘‘அயம் ஸோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பரிஸங்கிதம், இத³ம் முதபரிஸங்கிதம் நாம. ஏவம் திவித⁴ஸ்ஸ பரிஸங்கிதஸ்ஸ அபா⁴வோ அபரிஸங்கிதம். தேனாஹ ‘‘தி³ட்ட²ஸுதமுதவஸேன சேதஸா அபரிஸங்கித’’ந்தி. தஞ்ச பனேதம் தி³ட்டா²தி³கம் ந கேவலம் அத்தனோ வாதி ஆஹ ‘‘அத்தனோ வா பரஸ்ஸ வா’’தி. யஸ்மா ‘‘த்வம் பண்ட³கோ’’திஆதி³வசனேனாபி சோத³யதோ ஆபத்தியேவ, தஸ்மா ‘‘பி⁴க்கு²னோ அனுரூபேஸு ஏகூனவீஸதியா அஞ்ஞதரேனா’’தி வுத்தம். யதி³ ஏவம் அத² கஸ்மா பத³பா⁴ஜனே ‘‘பாராஜிகேன த⁴ம்மேனாதி சதுன்னம் அஞ்ஞதரேனா’’தி (பாரா. 386) வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘பத³பா⁴ஜனே பனா’’திஆதி³. உபஸக்³க³னிபாதானம் வாசகஸத்³த³ஸன்னிட்டா²னே தத³த்த²ஜோதனபா⁴வேன பவத்தனதோ ‘‘த⁴ம்ஸேய்யா’’தி வுத்தம். த⁴ம்ஸனஞ்சேத்த² அபி⁴ப⁴வனம். தேனாஹ ‘‘அபி⁴ப⁴வேய்யா’’தி. ‘‘த்வம் மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவீ’’திஆதி³னா நயேன பவத்தாதி ‘‘த்வம் மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவி, அதி³ன்னம் ஆதி³யி, மனுஸ்ஸம் கா⁴தயித்த², அபூ⁴தம் ஆரோசயித்தா²’’தி ஏவம் பவத்தா. ஏத்த² ச ‘‘அஸ்ஸமணோஸீ’தி அவந்த³னகாரணஸ்ஸ அவுத்தத்தா அந்திமவத்து²ம் அஜ்ஜா²பன்னோ ந வந்தி³தப்³போ³’’தி வத³ந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம் அவந்தி³யேஸு அந்திமவத்து²ம் அஜ்ஜா²பன்னஸ்ஸ அவுத்தத்தா, ‘‘பச்சா² உபஸம்பன்னேன புரே உபஸம்பன்னோ வந்தி³யோ’’தி (பரி. 468) வுத்தத்தா ச. இத³ம் பன அத்தனா வத்தப்³ப³ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம்.

ஸமீபேதி த்³வாத³ஸஹத்த²பமாணே பதே³ஸே. ஸிக்கா²பச்சக்கா²னமேவ ஹி ஹத்த²முத்³தா³ய ஸீஸம் ந ஏதி, இத³ம் பன அனுத்³த⁴ம்ஸனம், அபூ⁴தரோசனஞ்ச ஏதியேவ. தேனாஹ ‘‘ஹத்த²முத்³தா³ய ஏவ வா’’தி. ப்³ரஹ்மசரியாதி ப்³ரஹ்மம் ஸேட்ட²ம் பஸத்த²ம் சரியந்தி ப்³ரஹ்மசரியம், ப்³ரஹ்மூனம் வா ஸேட்டா²னம் பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴அரியஸாவகானம், ப்³ரஹ்மானஞ்ச சரியந்தி ப்³ரஹ்மசரியம், தம்ஹா ப்³ரஹ்மசரியா. தேனாஹ ‘‘ஸேட்ட²சரியா’’தி. ஸாது⁴ வதஸ்ஸ ஏகந்தேன ப⁴த்³த³கம் ப⁴வேய்ய. ‘‘தஜ்ஜனீயகம்மாதி³ஸத்தவித⁴ம்பி கம்மம் கரிஸ்ஸாமா’’தி ஆபத்தியா சோதே³ந்தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ கம்மாதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஆபத்திதோ வுட்டா²பேஸ்ஸாமா’’தி அதி⁴ப்பாயோ வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ. அனுவிஜ்ஜனாதி⁴ப்பாயோதி வீமம்ஸனாதி⁴ப்பாயோ, உபபரிக்கா²தி⁴ப்பாயோ. அனுவிஜ்ஜகேனாதி ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஓதிண்ணம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னிதும் நிஸின்னேன வினயத⁴ரேன. கிம் தே தி³ட்ட²ந்தி தயா கிம் தி³ட்ட²ம், பட²மம் பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தோ தி³ட்டோ², து³தியம் ததியம் சதுத்த²ம் பாராஜிகம் ஆபஜ்ஜந்தோ தி³ட்டோ²தி வுத்தம் ஹோதி. ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘கிந்தி தே தி³ட்ட²ம், கதா³ தே தி³ட்ட²ம், கத்த² தே தி³ட்ட²’’ந்தி இமம் நயம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

ஸமனத்தா²ய பவத்தமானேஹி ஸமதே²ஹி அதி⁴காதப்³ப³ந்தி அதி⁴கரணம். யதா² ஹி ஸமனவஸேன ஸமதா²னம் விவாதா³தீ³ஸு அதி⁴கதபா⁴வோ, ஏவம் விவாதா³தீ³னம் தேஹி அதி⁴கத்தப்³ப³தாதி. தேனாஹ ‘‘ஸமதே²ஹி அதி⁴கரணீயபா⁴வேனா’’திஆதி³. இமினா ஹி அதி⁴கரணஸத்³த³ஸ்ஸ கம்மஸாத⁴னதா வுத்தா. அதி⁴கரணந்தி விவாதா³தி⁴கரணம் அனுவாதா³தி⁴கரணம் ஆபத்தாதி⁴கரணம் கிச்சாதி⁴கரணந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் அதி⁴கரணம். விவாதா³தீ³னி அதி⁴கரணானி ஸமேந்தி வூபஸமேந்தீதி ஸமதா², ஸம்முகா²வினயாத³யோ. அத² வா அதி⁴கரீயந்தி ஏத்தா²தி அதி⁴கரணம். கே அதி⁴கரீயந்தி? ஸமதா². கத²ம் அதி⁴கரீயந்தி? ஸமனவஸேன. அதி⁴கரணம் ஸமேந்தி வூபஸமேந்தீதிபி ஸமதா²தி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஆபத்தாதி⁴கரணம் ட²பேத்வா ஸேஸாதி⁴கரணேஹி சோத³னாய அபா⁴வதோ ‘‘இத³ம் பன பாராஜிகஸங்கா²தம் ஆபத்தாதி⁴கரணமேவ அதி⁴ப்பேத’’ந்தி வுத்தம். ஆபத்தியேவ அதி⁴கரணம் ஆபத்தாதி⁴கரணம். அனுத்³த⁴ம்ஸிதக்க²ணேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, ஸோ சே தங்க²ணேயேவ ஜானாதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

மேத்தியபூ⁴மஜகேதி மேத்தியஞ்ச பூ⁴மஜகஞ்ச. ச²ப்³ப³க்³கி³யானம் அக்³க³புரிஸா ஏதே. ஸுத்³த⁴ம் வாதி பாராஜிகமனாபன்னம் வா. ‘‘ஸசே ஸோ தங்க²ணேயேவ ஜானாதீ’’தி இமினா ஆவஜ்ஜனஸமயமாஹ. தங்க²ணேயேவ ஜானனம் நாம து³க்கரம், ஸமயேன ஆவஜ்ஜித்வா ஞாதே பன ஞாதமேவ ஹோதி. பச்சா² சே ஜானாதி, ஸீஸம் ந ஏதி. ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஅபூ⁴தாரோசனது³ட்டு²ல்லவாசாஅத்தகாமது³ட்ட²தோ³ஸபூ⁴தாரோசனஸிக்கா²பதா³னீதி ஸப்³பா³னேவ ஹி இமானி ஏகபரிச்சே²தா³னி. யஸ்மா பன பரம்முகா² ஸத்தஹிபி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி வத³தோ து³க்கடமேவ, தஸ்மா ‘‘பரம்முகா² சோதே³ந்தஸ்ஸ பன ஸீஸம் ந ஏதீ’’தி வுத்தம். வுத்தனயாபத்தியோதி ‘‘வாசாய வாசாயா’’திஆதி³னா வுத்தனயா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸது³க்கடாபத்தியோ. ததே²வாதி வாசாய வாசாயேவ. வத³ந்தஸ்ஸாதி ஸத்தஹிபி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி உபஸம்பன்னம் ஸம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸ. வுத்தனயேனேவாதி வாசாய வாசாயேவ. ஓகாஸம் காரேத்வா உபஸம்பன்னம் ஸம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸ வாசாய வாசாய பாசித்தியந்தி ஆஹ ‘‘ஓகாஸம் காரேத்வா வத³ந்தஸ்ஸ பாசித்தியமேவா’’தி. ஏவஸத்³தே³ன து³க்கடம் நிவத்தீயதி. அஸம்முகா² ஸத்தஹிபி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி வத³ந்தஸ்ஸ து³க்கடம். ஸத்தவித⁴ம்பி கம்மந்தி தஜ்ஜனீயம், நியஸம், பப்³பா³ஜனீயம், படிஸாரணீயம், திவித⁴ஞ்ச உக்கே²பனீயந்தி ஸத்தவித⁴ம்பி கம்மம்.

உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ட²பேந்தஸ்ஸ ச ஓகாஸகம்மம் நத்தீ²தி ஏத்த² உபோஸத²தோ புரே வா பச்சா² வா ட²பிதோபி அட்ட²பிதோ ஹோதி. கே²த்தே ட²பிதோ பன ட²பிதோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அஜ்ஜுபோஸதோ² பன்னரஸோ, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ உபோஸத²ம் கரேய்யா’’தி ஏத்த² யாவ ரே-காரம் ப⁴ணதி, தாவ ட²பேதப்³போ³, இத³ம் கே²த்தம். ய்ய-காரே பன வுத்தே ட²பேந்தேன பச்சா² ட²பிதோ நாம ஹோதி. ‘‘ஸுணாது மே’’தி அனாரத்³தே⁴ ட²பேந்தேன புரே ட²பிதோ ஹோதி. பவாரணாட்ட²பனம் பன ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகம், புக்³க³லிகஞ்சாதி து³வித⁴ம். தத்த² ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகே ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴…பே… ஸங்கோ⁴ தேவாசிகம் பவாரேய்யா’’தி ஸு-காரதோ யாவ ரே-காரோ, தாவ அபரியோஸிதாவ ஹோதி பவாரணா, ஏத்த²ந்தரே ஏகபதே³பி ட²பேந்தேன ட²பிதா ஹோதி பவாரணா. ய்ய-காரே பன பத்தே பரியோஸிதாவ ஹோதி, தஸ்மா ததோ பட்டா²ய ட²பேந்தேன அட்ட²பிதா ஹோதி. புக்³க³லிகட்ட²பனே பன ‘‘ஸங்க⁴ம், ப⁴ந்தே, பவாரேமி…பே… ததியம்பி ப⁴ந்தே ஸங்க⁴ம் பவாரேமி தி³ட்டே²ன வா…பே… பஸ்ஸந்தோ படீ’’தி (மஹாவ. 210) ஸம்-காரதோ யாவ அயம் ஸப்³ப³பச்சி²மோ டி-காரோ, தாவ அபரியோஸிதாவ ஹோதி பவாரணா, ஏத்த²ந்தரே ஏகபதே³பி ட²பேந்தேன ட²பிதா ஹோதி பவாரணா. ‘‘கரிஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தே பன பரியோஸிதா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஏதஸ்மிம் பதே³ ஸம்பத்தே ட²பிதாபி அட்ட²பிதா ஹோதி. ஏஸேவ நயோ த்³வேவாசிகஏகவாசிகஸமானவஸ்ஸிகாஸு. ஏதாஸுபி ஹி டி-காராவஸானம்யேவ ட²பனக்கே²த்தந்தி. தேனாஹ ‘‘ட²பனக்கே²த்தம் பன ஜானிதப்³ப³’’ந்தி. ஓஸடே வத்து²ஸ்மிந்தி சோத³கேன அத்தனா வத்தப்³பே³ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹடே. இத³ஞ்ச இத³ஞ்ச கரோதீதி பாணாதிபாதம், அதி³ன்னாதா³னஞ்ச கரோதி, ஜாதரூபரஜதஞ்ச படிக்³க³ண்ஹாதி. அஸுகோ ச அஸுகோ ச அஸ்ஸமணோ, அனுபாஸகோதி அக்கோஸாதி⁴ப்பாயேன பரம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸ து³க்கடம், ஸம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸ பன பாசித்தியமேவ. தேனாஹ ‘‘ஸசே பன ஓதி³ஸ்ஸ நியமேத்வா’’திஆதி³. ஸங்க்²யுபக³மனந்தி வோஹாரூபக³மனம்.

து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. அஞ்ஞபா⁴கி³யஸிக்கா²பத³வண்ணனா

அஞ்ஞபா⁴க³ஸ்ஸாதி அஞ்ஞகோட்டா²ஸஸ்ஸ, யம் சோதே³துகாமோ, தஸ்ஸ ஜாதிஆதி³தோ அஞ்ஞஸ்ஸ திரச்சா²னஜாதிஆதி³கோட்டா²ஸஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி. இத³ந்தி நபும்ஸகனித்³தே³ஸேன ச²க³லகாதி³ம் நித்³தி³ஸதி, அயம் ச²க³லகாதி³கோதி அத்தோ², அதி⁴கரணஸத்³தா³பேக்கா²ய வா நபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, இத³ம் ச²க³லகாதி³ஸங்கா²தம் அதி⁴கரணந்தி வுத்தம் ஹோதி. அஞ்ஞபா⁴கோ³ வாதி திரச்சா²னஜாதிஆதி³பே⁴தோ³ அஞ்ஞோ கோட்டா²ஸோ வா. அஸ்ஸாதி ச²க³லகாதி³கஸ்ஸ. அஞ்ஞபா⁴கி³யம் ச²க³லகாதி³. ஏத்த² ச ‘‘அஞ்ஞபா⁴க³ஸம்ப³ந்தி⁴ அஞ்ஞபா⁴கி³ய’’ந்தி பட²மவிக்³க³ஹஸ்ஸ அத்தோ², ‘‘அஞ்ஞபா⁴க³வந்தம் அஞ்ஞபா⁴கி³ய’’ந்தி து³தியவிக்³க³ஹஸ்ஸ. ட²பேத்வா பன திரச்சா²னஜாதிஆதி³கம் பரமத்த²தோ விஸும் ச²க³லகாதி³கே அஸதிபி ‘‘படிமாய ஸரீர’’ந்திஆதீ³ஸு விய அபே⁴தே³பி பே⁴த³கப்பனாய பவத்தலோகவோஹாரவஸேன ‘‘அஞ்ஞபா⁴க³ஸ்ஸ இத³ம், அஞ்ஞபா⁴கோ³ வா அஸ்ஸ அத்தீ²’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அதி⁴கரீயதி ஏத்தா²தி அதி⁴கரணம். தேனாஹ ‘‘ஆதா⁴ரோ வேதி³தப்³போ³’’தி. ஆத⁴ரீயதி அஸ்மிந்தி ஆதா⁴ரோ, பதிட்டா²னம். தேனாஹ ‘‘வத்து² அதி⁴ட்டா²னந்தி வுத்தம் ஹோதீ’’தி.

இதா³னி ‘‘அஞ்ஞபா⁴க³ஸ்ஸ இத³’’ந்திஆதி³னா ஸங்கே²பேன வுத்தமேவத்த²ம் கேவலம் நயத³ஸ்ஸனத்த²ம் அட்டு²ப்பத்தியம் ஆக³தமேவ க³ஹேத்வா விப⁴ஜந்தோ ‘‘யோ ஹி ஸோ’’திஆதி³மாஹ. தேன நனு அனாக³தே ஏவம் சோதே³ந்தானம் பாபபி⁴க்கூ²னம் லேஸோகாஸபித³ஹனத்த²ம் இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், ந பன மேத்தியபூ⁴மஜகானம். தேஸஞ்ஹி ஆதி³கம்மிகத்தா அனாபத்தி, தஸ்மா ஸாமஞ்ஞேன அத்தோ² விப⁴ஜிதப்³போ³. ந பன ‘‘யோ ஹி ஸோ அட்டு²ப்பத்தியம் த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ’’திஆதி³னா விஸேஸேனாதி ஏதி³ஸீ சோத³னா அனவகாஸாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஹீதி காரணத்தே² நிபாதோ, யஸ்மாதி வுத்தம் ஹோதி. அட்டு²ப்பத்தியந்தி அத்த²ஸ்ஸ உப்பத்தி அத்து²ப்பத்தி, அத்து²ப்பத்தியேவ அட்டு²ப்பத்தி, தஸ்ஸம் அட்டு²ப்பத்தியம், ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ நிதா³னேதி வுத்தம் ஹோதி. ச²க³லகோதி ஸேதச²க³லகோ. ஸோதி ச²க³லகோ. இமஸ்ஸ பன ‘‘ஹோதீ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஞ்ஞஸ்ஸ…பே… ச²க³லகபா⁴வஸ்ஸ சாதி ‘‘திரச்சா²னஜாதியா சேவ ச²க³லகபா⁴வஸ்ஸ சா’’தி ஸங்கா²தஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ பா⁴க³ஸ்ஸ கோட்டா²ஸஸ்ஸ, பக்க²ஸ்ஸாதி அத்தோ².

குதோயமஞ்ஞோ, யதோ ‘‘அஞ்ஞஸ்ஸ பா⁴க³ஸ்ஸா’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ய்வாயம்…பே… ததோ’’தி. தத்த² மனுஸ்ஸஜாதி சேவ பி⁴க்கு²பா⁴வோ சாதி யோ அயம் பா⁴கோ³ கோட்டா²ஸோ பக்கோ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴, ‘‘மனுஸ்ஸஜாதி சேவ பி⁴க்கு²பா⁴வோ சா’’தி ஸங்கா²தோ யோ அயம் பா⁴கோ³ கோட்டா²ஸோ பக்கோ²தி அத்தோ². ததோதி ‘‘மனுஸ்ஸஜாதி சேவ பி⁴க்கு²பா⁴வோ சா’’தி பா⁴க³தோ. ஸோ வா அஞ்ஞபா⁴கோ³தி யதா²வுத்ததிரச்சா²னஜாதிச²க³லகபா⁴வஸங்கா²தோ ஸோ அஞ்ஞபா⁴கோ³ வா. அஸ்ஸாதி ச²க³லகஸ்ஸ. அத்தீ²தி உபலப்³ப⁴தி. தஸ்மாதி யஸ்மா அஞ்ஞபா⁴க³ஸ்ஸ ச²க³லகோ ஹோதி, யஸ்மா ச ஸோ வா அஞ்ஞபா⁴கோ³ அஸ்ஸ அத்தி², தஸ்மா. அஞ்ஞபா⁴கி³யஸங்க்²யம் லப⁴தீதி ஏத்த² ‘‘ஸோ ய்வாய’’ந்தி இத⁴ ஸோ-ஸத்³த³மேவ ஆனேத்வா ஸோ அஞ்ஞபா⁴கி³யஸங்க²ம் லப⁴தீதி யோஜேதப்³ப³ம், ‘‘ஸோ’’தி வா பாட²ஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. ச-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ². ஸோ பன அதி⁴கரணஸத்³த³தோ பரம் த³ட்ட²ப்³போ³, ‘‘அதி⁴கரண’’ந்தி ச வேதி³தப்³போ³தி. தேஸந்தி மேத்தியபூ⁴மஜகானம். இமம் மயம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் நாம கரோமாதி ச²க³லகம் அஜிகாய விப்படிபஜ்ஜந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘மயம், ஆவுஸோ, இமம் ச²க³லகம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் நாம கரோமா’’தி வத³ந்தானம். நாமகரணஸஞ்ஞாயாதி நாமகரணஸங்கா²தாய ஸஞ்ஞாய. ஏத்தா²பி ‘‘யோ ஸோ’’திஆதி³கம் ஆனேத்வா தஸ்ஸா நாமகரணஸஞ்ஞாய யோ ஸோ அட்டு²ப்பத்தியம் ‘‘த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ நாமா’’தி ச²க³லகோ வுத்தோ, ஸோ யஸ்மா ஆதா⁴ரோ வத்து² அதி⁴ட்டா²னந்தி யோஜேதப்³ப³ம்.

இதா³னி கத²மேதம் விஞ்ஞாயதி ‘‘அதி⁴கரண’’ந்தி சேத்த² ஆதா⁴ரோ வேதி³தப்³போ³, ந விவாதா³தி⁴கரணாதீ³ஸு அஞ்ஞதரந்தி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தஞ்ஹி ஸந்தா⁴யா’’திஆதி³. தத்த² தந்தி தஸ்ஸா நாமகரணஸஞ்ஞாய அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தம் ச²க³லகம் பச்சாமஸதி. விவாதா³தி⁴கரணாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ஸந்தா⁴ய ந வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² காரணம் புச்ச²தி ‘‘கஸ்மா’’தி. காரணமாஹ ‘‘அஸம்ப⁴வதோ’’தி. இதா³னி தமேவ அஸம்ப⁴வம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ந ஹி உபாதி³யிம்ஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உபாதி³யிம்ஸூதி க³ண்ஹிம்ஸு. கிம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம்பி லேஸோ அத்தி², யேனேவம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ந ச சதுன்னம் அதி⁴கரணான’’ந்திஆதி³. இதா³னி தமேவ ஸமத்தே²தும் ‘‘ஜாதிலேஸாத³யோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஜாதியேவ லேஸோ ஜாதிலேஸோ. ஆதி³ஸத்³தே³ன நாமலேஸாதீ³னம் க³ஹணம். ஹோதி சேத்த² –

‘‘லேஸா ஜாதினாமகோ³த்த-லிங்கா³பத்திவஸாபி ச;

பத்தசீவருபஜ்ஜா²யா-சரியாவாஸவஸா த³ஸா’’தி.

ஆபத்திலேஸோ நாம லஹுகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தோ தி³ட்டோ² ஹோதி. தஞ்சே பாராஜிகேன சோதே³தி ‘‘அஸ்ஸமணோஸி, அஸக்யபுத்தியோஸீ’’தி, ஆபத்தி வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸாதி (பாரா. 396) ஏவம் ஆபத்திலேஸம்பி புக்³க³லஸ்மிம்யேவ ஆரோபேத்வா வுத்தத்தா ‘‘புக்³க³லானம்யேவ லேஸா வுத்தா’’தி வுத்தம். தஞ்ச ‘‘த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ’’தி நாமந்தி மேத்தியபூ⁴மஜகேஹி ச²க³லகஸ்ஸ கதம் தம் ‘‘த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ’’தி நாமஞ்ச. ஏவம் அஸம்ப⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி இமினாவ பஸங்கே³ன தே³ஸலேஸஸத்³தா³னம் அத்த²ம் ஸம்வண்ணேதும் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³மாஹ. ஏத்தா²தி ஏதேஸு த்³வீஸு தே³ஸலேஸேஸு. தே³ஸோ நாம ஜாதிஆதி³பே⁴தோ³ வோஹாரோ. தேனாஹ ‘‘ஜாதிஆதீ³ஸூ’’திஆதி³. அஞ்ஞம்பி வத்து²ந்தி யஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் பதிட்டி²தம், தம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞம்பி வத்து²ம். கத²ம் ஸிலிஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘வோஹாரமத்தேனேவா’’திஆதி³, வோஹாரமத்தேனேவ, ந து அத்த²தோதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஈஸகம் அல்லீயதீ’’தி இமினா ‘‘லேஸோ’’தி லிஸ அல்லீபா⁴வேதி இமஸ்ஸ ரூபந்தி த³ஸ்ஸேதி. கிஞ்சாபி தே³ஸலேஸானம் வுத்தனயேன ப்³யஞ்ஜனதோ நானாகரணம் அத்தி², அத்த²தோ பன நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ஜாதிஆதீ³னம்யேவ அஞ்ஞதரகோட்டா²ஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி.

யதி³ பன நாமகரணஸஞ்ஞாய ஆதா⁴ரபூ⁴தம் ச²க³லகம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸா’’தி வுத்தம், அத² கஸ்மா பத³பா⁴ஜனே தம் அவிப⁴ஜித்வா ‘‘அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸாதி ஆபத்தஞ்ஞபா⁴கி³யம் வா ஹோதி அதி⁴கரணஞ்ஞபா⁴கி³யம் வா’’திஆதி³ (பாரா. 393) வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘பத³பா⁴ஜனே பனா’’திஆதி³. தந்தி ஆதா⁴ரஸங்கா²தம் அதி⁴கரணம். ஆவிபூ⁴தம் பாகடம். அத்து²த்³தா⁴ரவஸேனாதி தேன வத்தப்³ப³அத்தா²னம் உத்³த⁴ரணவஸேன. நனு ச ‘‘அத்த²மத்தம் பதி ஸத்³தா³ அபி⁴னிவிஸந்தீ’’தி ந ஏகேன ஸத்³தே³ன அனேகத்தா² அபி⁴தீ⁴யந்தீதி? ஸச்சமேதம் ஸத்³த³விஸேஸே அபேக்கி²தே, தேஸம் தேஸம் பன அத்தா²னம் அதி⁴கரணஸத்³த³வசனீயதாஸாமஞ்ஞம் உபாதா³ய வுச்சமானோ அயம் விசாரோ அதி⁴கரணஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரோதி வுத்தோ. தேனேவாஹ ‘‘அதி⁴கரணந்தி வசனஸாமஞ்ஞதோ அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன பவத்தானி சத்தாரி அதி⁴கரணானீ’’தி. அஞ்ஞபா⁴கி³யதாதி அஞ்ஞபக்கி²யதா. தப்³பா⁴கி³யதாதி தப்பக்கி²யதா. அபாகடா பத³பா⁴ஜனதோ அஞ்ஞத்ர த³ஸ்ஸிதட்டா²னாபா⁴வதோ. அவஸானே ஆபத்தஞ்ஞபா⁴கி³யேன சோத³னஞ்சாதி ‘‘பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தோ தி³ட்டோ² ஹோதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸதி³ட்டி² ஹோதி, தஞ்சே பாராஜிகேன சோதே³தீ’’திஆதி³சோத³னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அதி⁴கரணஞ்ஞபா⁴கி³ய’’ந்தி. ஏகமேகஞ்ஹி அதி⁴கரணம் இதரேஸம் திண்ணம் திண்ணம் அஞ்ஞபா⁴கி³யம் அஞ்ஞபக்கி²யம் அஞ்ஞகோட்டா²ஸியம் ஹோதி வத்து²விஸபா⁴க³த்தா. ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘கத²ம் அதி⁴கரணம் அதி⁴கரணஸ்ஸ அஞ்ஞபா⁴கி³ய’’ந்திஆதி³கோ பத³விபா⁴கோ³ ஸங்க³ஹிதோ.

கிஞ்சி தே³ஸம் லேஸமத்தம் உபாதா³யாதி ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தஸ்ஸாபி அஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனப்பஸங்கே³ன ஹேட்டா² வுத்தத்தா ‘‘ஸேஸா வினிச்ச²யகதா² அட்ட²மே வுத்தஸதி³ஸாயேவா’’தி வுத்தம். தத்த² ஸேஸா வினிச்ச²யகதா²தி ‘‘பாராஜிகேனாதி பி⁴க்கு²னோ அனுரூபேஸு ஏகூனவிஸதியா அஞ்ஞதரேனா’’திஆதி³கா (கங்கா². அட்ட². து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா) வினிச்ச²யகதா². வுத்தஸதி³ஸாயேவாதி ஏத்த² இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ யா வத்தப்³பா³, தேன ஸிக்கா²பதே³ன ஸாதா⁴ரணபூ⁴தா ஸா வுத்தஸதி³ஸாயேவாதி அதி⁴ப்பேதா, ந அஸாதா⁴ரணபூ⁴தா அபுப்³ப³வண்ணனாய அதி⁴ப்பேதத்தா. தேனேவாஹ ‘‘அயம் பனா’’திஆதி³. புரிமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³பி ததா²ஸஞ்ஞினோ அனாபத்திகத்தா ‘‘இத⁴ சா’’தி வுத்தம். ததா²ஸஞ்ஞினோபீதி ‘‘பாராஜிகம்யேவ அயம் ஆபன்னோ’’தி ஏவம்ஸஞ்ஞினோபி. இதிஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ² வா பகாரத்தோ² வா. தேன கேனசி பி⁴க்கு²னா அஞ்ஞோ கோசி க²த்தியஜாதிகோ பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தோ தி³ட்டோ² ஹோதி, அத² ஸோ அஞ்ஞம் அத்தனோ வேரிம் க²த்தியஜாதிகம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா தம் க²த்தியஜாதிலேஸம் க³ஹேத்வா ஏவம் சோதே³தி ‘‘க²த்தியோ மயா தி³ட்டோ² பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தோ, த்வம் க²த்தியோ பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோஸி, அத² வா த்வம் கோ² க²த்தியோ, ந அஞ்ஞோ, பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோஸி, அஸ்ஸமணோஸி, அஸக்யபுத்தியோஸி, நத்தி² தயா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸதோ² வா பவாரணா வா ஸங்க⁴கம்மம் வா’’தி, ஆபத்தி வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ. ஏத்த² ச தேஸம் க²த்தியானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸதி³ஸஸ்ஸ தஸ்ஸ தஸ்ஸ தீ³கா⁴தி³னோ வா தி³ட்டா²தி³னோ வா வஸேன அஞ்ஞபா⁴கி³யதா, க²த்தியஜாதிபஞ்ஞத்தியா ஆதா⁴ரவஸேன அதி⁴கரணதா ச வேதி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ நாமலேஸாதீ³ஸுபி.

ஆபத்திலேஸே பன கேனசி பி⁴க்கு²னா கோசி பி⁴க்கு² லஹுகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தோ தி³ட்டோ² ஹோதி, ஸோ சேதம் பி⁴க்கு²ம் பாராஜிகேன சோதே³தி, ஆபத்தி வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ. யதி³ ஏவம் கத²ம் அஞ்ஞபா⁴கி³யம் அதி⁴கரணம் ஹோதீதி? யஞ்ஹி ஸோ லஹுகம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ, தம் பாராஜிகஸ்ஸ அஞ்ஞபா⁴கி³யம் அதி⁴கரணம், தஸ்ஸ பன அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸ லேஸோ நாம. யோ ஸோ ஸப்³ப³க²த்தியானம் ஸாதா⁴ரணோ க²த்தியபா⁴வோ விய ஸப்³பா³பத்தீனம் ஸாதா⁴ரணோ ஆபத்திபா⁴வோ. ஏதேனேவ உபாயேன ‘‘கேனசி பி⁴க்கு²னா கோசி பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தோ தி³ட்டோ² ஹோதீ’’திஆதி³கம் விஸேஸம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

அஞ்ஞபா⁴கி³யஸிக்க²ம் யோ, நேவ ஸிக்க²தி யுத்திதோ;

க³ச்சே² வினயவிஞ்ஞூஹி, அஞ்ஞபா⁴கி³யதம்வ ஸோ. (வஜிர. டீ. பாராஜிக 408);

அஞ்ஞபா⁴கி³யஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. ஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஸஹிதஸ்ஸாதி காயசித்தேஹி ஏகீபூ⁴தஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘சித்தேன ச ஸரீரேன ச அவியுத்தஸ்ஸாதி அத்தோ²’’தி. அஸ்ஸாதி ‘‘ஸமக்³க³ஸ்ஸா’’தி பத³ஸ்ஸ. ஸமானஸம்வாஸகோதி ஸமானோ ஏகூபோஸதா²தி³பே⁴தோ³ ஸம்வாஸோ அஸ்ஸாதி ஸமானஸம்வாஸகோ, லத்³தி⁴னானாஸம்வாஸகேன வா கம்மனானாஸம்வாஸகேன வா விரஹிதோ. காயஸாமக்³கி³தா³னதோதி காயேன, காயஸ்ஸ வா ஸாமக்³கி³யா ஸஹிதபா⁴வஸ்ஸ தா³னதோ, தேஸு தேஸு ஸங்க⁴கம்மேஸு ஹத்த²பாஸூபக³மனதோதி வுத்தம் ஹோதி. கத²ம் நாமாயம் பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி அயம் ஸங்கோ⁴ கேன நு கோ² உபாயேன வக்³கோ³ ப⁴வேய்ய. வாயாமேய்யாதி உஸ்ஸாஹம் கரேய்ய, பக்க²ம் பரியேஸேய்ய, க³ணம் ப³ந்தே⁴ய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. அத்தனோ ப²லம் கரோதீதி கரணம், யம் கிஞ்சி காரணம், அதி⁴கம் கரணந்தி அதி⁴கரணம், விஸேஸகாரணம், விஸேஸகாரணஞ்ச ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸாதி வுத்தம் ‘‘பே⁴த³னஸ்ஸா’’திஆதி³. பே⁴த³கரவத்து²வஸேன அட்டா²ரஸவித⁴ந்தி –

‘‘இது⁴பாலி பி⁴க்கூ² அத⁴ம்மம் ‘த⁴ம்மோ’தி தீ³பேந்தி, த⁴ம்மம் ‘அத⁴ம்மோ’தி தீ³பேந்தி. அவினயம் ‘வினயோ’தி தீ³பேந்தி, வினயம் ‘அவினயோ’தி தீ³பேந்தி. அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேன ‘பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனா’தி தீ³பேந்தி, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேன ‘அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனா’தி தீ³பேந்தி. அனாசிண்ணம் ததா²க³தேன ‘ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனா’தி தீ³பேந்தி, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேன ‘அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனா’தி தீ³பேந்தி. அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன ‘பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனா’தி தீ³பேந்தி, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன ‘அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனா’தி தீ³பேந்தி. அனாபத்திம் ‘ஆபத்தீ’தி தீ³பேந்தி, ஆபத்திம் ‘அனாபத்தீ’தி தீ³பேந்தி. லஹுகம் ஆபத்திம் ‘க³ருகா ஆபத்தீ’தி தீ³பேந்தி, க³ருகம் ஆபத்திம் ‘லஹுகா ஆபத்தீ’தி தீ³பேந்தி. ஸாவஸேஸம் ஆபத்திம் ‘அனவஸேஸா ஆபத்தீ’தி தீ³பேந்தி, அனவஸேஸம் ஆபத்திம் ‘ஸாவஸேஸா ஆபத்தீ’தி தீ³பேந்தி. து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் ‘அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீ’தி தீ³பேந்தி, அது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் ‘து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீ’தி தீ³பேந்தீ’’தி (சூளவ. 352) –

ஏவம் கம்மக்க²ந்த⁴கே வுத்தானம் அட்டா²ரஸன்னம் பே⁴த³கரணானம் வஸேன அட்டா²ரஸவித⁴ம். காரணஞ்ஹி ததா³யத்தவுத்திதாய ப²லம் ஏத்த² வஸதீதி ‘‘வத்தூ²’’தி வுச்சதி. ஹோந்தி சேத்த² –

‘‘த⁴ம்மவினயபா⁴ஸிதா-சிண்ணபஞ்ஞத்திகா து³கா;

ஆபத்திலஹுது³ட்டு²ல்ல-ஸாவஸேஸது³கானி ச.

‘‘ஏதானட்டா²ரஸ ‘பே⁴த³-கரவத்தூ²’தி வுச்சரே;

விபல்லாஸக³ஹிதானி, வாத³மூலூபனிஸ்ஸயா’’தி.

பக்³க³ய்ஹாதி பக்³க³ஹிதம் அப்³பு⁴ஸ்ஸிதம் பாகடம் கத்வா. திட்டே²ய்யாதி யதா²ஸமாதி³ன்னம், யதா²பக்³க³ஹிதமேவ ச கத்வா அச்சே²ய்ய. யஸ்மா பன ஏவம் பக்³க³ண்ஹதா, திட்ட²தா ச தம் தீ³பிதஞ்சேவ அவினிஸ்ஸட்ட²ஞ்ச ஹோதி, தஸ்மா ‘‘தீ³பேய்ய சேவ நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய சா’’தி வுத்தம். கீவ தூ³ரே ஸுத்வா க³ந்த்வா அவத³ந்தானம் து³க்கடந்தி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³னா’’திஆதி³. பி-ஸத்³தோ³ சேத்த² அட்டா²னப்பயுத்தோ, தஸ்ஸ ‘‘அட்³ட⁴யோஜனமத்த’’ந்தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. தத்த² ‘‘அட்³ட⁴யோஜனமத்த’’ந்தி இமினா ஏகவிஹாரே வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி தீ³பேதி. ‘‘க³ந்த்வா’’தி இமினா தூ³தம் வா பண்ணம் வா பேஸேத்வா வத³தோபி ஆபத்திமோக்கோ² நத்தி², ஸயமேவ பன க³ந்த்வா ‘‘க³ருகோ கோ², ஆவுஸோ, ஸங்க⁴பே⁴தோ³, மா ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.411) நிவாரேதப்³போ³தி தீ³பேதி.

ஸமாக³ச்ச²தூதி ஏகீப⁴வது. ஏகீபா⁴வோ ச ஸமானலத்³தி⁴வஸேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஏகலத்³தி⁴கோ ஹோதூ’’தி. ஏகா லத்³தி⁴ க³ஹணம் அஸ்ஸாதி ஏகலத்³தி⁴கோ, ஏகதி³ட்டி²கோதி அத்தோ². அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்பத்தியாதி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸமானதி³ட்டி²சித்ததாஸங்கா²தாய ஸம்பத்தியா. ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கு³ணலாபா⁴தி³காய ஸம்பத்தியா’’தி கேசி. அஸமக்³கோ³ ஹி விஸும் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸதி, ப³ஹிஸீமாயம் வா அனுபரிவேணியம் வாதி ந ஏகுத்³தே³ஸோ. தேனாஹ ‘‘ஏகதோ பவத்தபாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோதி அத்தோ²’’தி. அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜதோ து³க்கடந்தி விஸும் விஸும் வத³ந்தானம் க³ணனாய து³க்கடம். ஸமனுபா⁴ஸனகம்மம் காதப்³ப³ந்தி யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸனகம்மம் காதப்³ப³ம், ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பே⁴தா³ய பரக்கமதீ’’திஆதி³னா (பாரா. 413) பத³பா⁴ஜனே வுத்தாஹி ஞத்திசதுத்தா²ஹி தீஹி ஸமனுபா⁴ஸனகம்மவாசாஹி கம்மம் காதப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘பே⁴தா³ய பரக்கமேய்யா’’தி விஸும் வுத்தத்தா பே⁴த³னஸம்வத்தனிகஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸ ஸமாதா³ய பக்³க³ண்ஹனதோ புப்³பே³பி பக்க²பரியேஸனாதி³வஸேன ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமந்தஸ்ஸ ஸமனுபா⁴ஸனகம்மம் காதப்³ப³ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ அனாபத்திபா⁴வதோ ‘‘ஸோத்தி²பா⁴வோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி வுத்தம்.

கிஞ்சாபி பி⁴க்கு²னீ ஸங்க⁴ம் ந பி⁴ந்த³தி, அபிச கோ² பே⁴தா³ய பரக்கமதீதி ‘‘ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தீ’’தி வுத்தம். ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஞத்தியா து³க்கடம், த்³வீஹி கம்மவாசாஹி து²ல்லச்சயா ச படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸமனுபா⁴ஸனகம்மே’’திஆதி³. தஞ்ச து³க்கடம் தே ச து²ல்லச்சயா படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தீதி யஞ்ச ஞத்திபரியோஸானே து³க்கடம் ஆபன்னோ, யே ச த்³வீஹி கம்மவாசாஹி து²ல்லச்சயே, தா திஸ்ஸோபி ஆபத்தியோ லிங்க³பரிவத்தேன அஸாதா⁴ரணாபத்தியோ விய படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி. ஸசே பனஸ்ஸ ஞத்திபரியோஸானே லஜ்ஜித⁴ம்மோ ஓக்கமதி, ஸம்வரோ உப்பஜ்ஜதி, தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, ஞத்தியா து³க்கடம் தே³ஸேத்வா முச்சதி. அத² தம் ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, பே⁴தா³ய பரக்கமதி சேவ பே⁴த³னஸம்வத்தனிகம் அதி⁴கரணம் ஸமாதா³ய பக்³க³ய்ஹ திட்ட²தி ச, ஞத்திது³க்கடம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி, பட²மகம்மவாசாய து²ல்லச்சயே பதிட்டா²தி. ஏஸ நயோ இதரகம்மவாசாயம்பி. அஸமனுபா⁴ஸியமானஸ்ஸ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸாபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனாபத்தி. படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸாபி ஞத்திதோ புப்³பே³ வா ஞத்திக்க²ணே வா ஞத்திபரியோஸானே வா பட²மாய வா அனுஸ்ஸாவனாய து³தியாய வா ததியாய வா யாவ ய்ய-காரம் ந ஸம்பாபுணாதி, தாவ படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனாபத்தி. தேனாஹ ‘‘அஸமனுபா⁴ஸியமானஸ்ஸ சா’’திஆதி³.

ஏத்த² பன (பாரா. அட்ட². 2.416) ‘‘தே³வத³த்தோ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பே⁴தா³ய பரக்கமி, தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மி’’ந்தி (பரி. 17) பரிவாரே ஆக³தத்தா தே³வத³த்தோ ஆதி³கம்மிகோ, ஸோ ச கோ² ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமனஸ்ஸேவ, ந அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ. ந ஹி தஸ்ஸ தம் கம்மம் கதம். கத²மித³ம் ஜானிதப்³ப³ந்தி சே? ஸுத்ததோ. ததா² ஹி ‘‘அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ பாபிகாய தி³ட்டி²யா யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸனாய ந படினிஸ்ஸஜ்ஜி, தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மி’’ந்தி பரிவாரே ஆக³தத்தா அரிட்ட²ஸ்ஸ கம்மம் கதந்தி பஞ்ஞாயதி, ந ததா² தே³வத³த்தஸ்ஸ. அதா²பிஸ்ஸ கதேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி கோசி அத்தனோ ருசிமத்தேன வதே³ய்ய, ததா²பி அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜனே ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ அனாபத்தி நாம நத்தி². ந ஹி பஞ்ஞத்தம் ஸிக்கா²பத³ம் வீதிக்கமந்தஸ்ஸ அஞ்ஞத்ர ஓதி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாததோ அனாபத்தி நாம தி³ஸ்ஸதி. யம்பி அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே அனாபத்தியம் ‘‘ஆதி³கம்மிகஸ்ஸா’’தி போத்த²கேஸு லிகி²தம், தம் பமாத³லிகி²தம், பமாத³லிகி²தபா⁴வோ ச தஸ்ஸ ‘‘பட²மம் அரிட்டோ² பி⁴க்கு² சோதே³தப்³போ³, சோதே³த்வா ஸாரேதப்³போ³, ஸாரேத்வா ஆபத்திம் ஆரோபேதப்³போ³’’தி (சூளவ. 65) ஏவம் கம்மக்க²ந்த⁴கே ஆபத்திரோபனதோ வேதி³தப்³போ³.

இத⁴ பே⁴தா³ய பரக்கமனே ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ தே³வத³த்தஸ்ஸ யஸ்மா தம் கம்மம் ந கதம் (பாரா. அட்ட². 2.416), தஸ்மாஸ்ஸ ஆபத்தியேவ ந ஜாதா. ஸிக்கா²பத³ம் பன தம் ஆரப்³ப⁴ பஞ்ஞத்தந்தி கத்வா ‘‘ஆதி³கம்மிகோ’’தி வுத்தோ. இதி ஆபத்தியா அபா⁴வதோயேவஸ்ஸ அனாபத்தி வுத்தா. ஸா பனேஸா கிஞ்சாபி ‘‘அஸமனுபா⁴ஸியமானஸ்ஸா’’தி இமினாவ ஸித்³தா⁴. யஸ்மா பன அஸமனுபா⁴ஸியமானோ நாம யஸ்ஸ கேவலம் ஸமனுபா⁴ஸனம் ந கரோந்தி, ஸோ வுச்சதி, ந ஆதி³கம்மிகோ. அயஞ்ச தே³வத³த்தோ ஆதி³கம்மிகோயேவ. தஸ்மா ‘‘ஆதி³கம்மிகஸ்ஸா’’தி (பாரா. 416) வுத்தம். ஏதேனேவ உபாயேன ட²பேத்வா அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ம் ஸப்³ப³ஸமனுபா⁴ஸனாஸு வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. காயவாசாசித்ததோ ஸமுட்டா²னதோ ஸமனுபா⁴ஸனஸமுட்டா²னம். ‘‘படினிஸ்ஸஜ்ஜாமீ’’தி காயவிகாரம் வா வசீபே⁴த³ம் வா அகரோந்தஸ்ஸேவ பன ஆபஜ்ஜனதோ அகிரியம். ‘‘நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜாமீ’’தி ஸஞ்ஞாய அபா⁴வேன முச்சனதோ ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம். ‘‘நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜாமீ’’தி ஜானனசித்தேனேவ ஸசித்தகம்.

ஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

11. பே⁴தா³னுவத்தகஸிக்கா²பத³வண்ணனா

தஸ்ஸேவாதி பே⁴தா³ய பரக்கமந்தஸ்ஸேவ. கோ²தி நிபாதமத்தம். பனாதி விஸேஸே நிபாதோ. யம் வசனம் ஸமக்³கே³பி வக்³கே³ அவயவபூ⁴தே கரோதி பி⁴ந்த³தி, தம் கலஹகாரகவசனம் இத⁴ ‘‘வக்³க³’’ந்தி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘வக்³க³ம் அஸாமக்³கி³பக்கி²யவசனம் வத³ந்தீ’’தி. அஸாமக்³கி³பக்கே² ப⁴வா அஸாமக்³கி³பக்கி²யா, கலஹகாரகா, தேஸம் வசனம் அஸாமக்³கி³பக்கி²யவசனம், அஸாமக்³கி³பக்கே² வா ப⁴வம் வசனம் அஸாமக்³கி³பக்கி²யவசனம். ‘‘ந ஹி ஸங்கோ⁴ ஸங்க⁴ஸ்ஸ கம்மம் கரோதீ’’தி இத³ம் நிக்³க³ஹவஸேன கத்தப்³ப³ம் கம்மம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், உப்³பா³ஹிகாதி³கம்மம் பன ப³ஹூனம்பி காதும் வட்டதியேவ. த⁴ம்மவாதீ³தி பூ⁴தவாதீ³. வினயவாதீ³தி வூபஸமவாதீ³. ஜானாதி நோதி ஏத்தா²பி ‘‘ச²ந்த³ஞ்ச ருசிஞ்சா’’தி இத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘அம்ஹாகம் ச²ந்தா³தீ³னி ஜானாதீ’’தி. பா⁴ஸதீதி ஏத்த² ‘‘நோ’’தி இத³ம் விப⁴த்திவிபரிணாமேன யுஜ்ஜதி. தேனாஹ ‘‘ஏவம் கரோமாதி அம்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் பா⁴ஸதீ’’தி. ‘‘ஏத’’ந்தி இமினா தஸ்ஸ கம்மம் பச்சாமட்ட²ந்தி ஆஹ ‘‘யம் ஸோ கரோதீ’’திஆதி³. ஸோதி ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமந்தோ. ஸமேதாயஸ்மந்தானந்தி ஏத்த² ‘‘சித்த’’ந்தி அஜ்ஜா²ஹரிதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ஆயஸ்மந்தானம் சித்த’’ந்தி. வுத்தஸதி³ஸாயேவாதி ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² அஞ்ஞபா⁴கி³யஸிக்கா²பத³ட்ட²கதா²ய வண்ணனாயம் (கங்கா². அட்ட². அஞ்ஞபா⁴கி³யஸிக்கா²பத³வண்ணனா) வுத்தமேவ.

பே⁴தா³னுவத்தகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

12. து³ப்³ப³சஸிக்கா²பத³வண்ணனா

து³க்கே²ன வத்தப்³போ³ அனுஸாஸிதும் அஸக்குணேய்யோ ஸபா⁴வோ அஸ்ஸாதி து³ப்³ப³சஜாதிகோ, விலோமபா⁴வீ. தேனாஹ ‘‘து³ப்³ப³சஸபா⁴வோ’’திஆதி³. வத்தும் அஸக்குணேய்யோதி கிஸ்மிஞ்சி வுச்சமானே அஸஹனதோ ஓவதி³தும் அஸக்குணேய்யோ. உத்³தி³ஸீயதீதி உத்³தே³ஸோ, பாதிமோக்கோ², தஸ்மிம் பரியாபன்னா அந்தோக³தா⁴ உத்³தே³ஸபரியாபன்னா, தேஸு உத்³தே³ஸபரியாபன்னேஸு. தேனாஹ ‘‘உத்³தே³ஸே’’திஆதி³. அத² ஸப்³பா³னேவ ஸிக்கா²பதா³னி கத²ம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸபரியாபன்னானீதி ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தி, ஸோ ‘ஆவிகரேய்யா’தி ஏவம் ஸங்க³ஹிதத்தா’’தி. ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தீ’’தி இமினா ஸப்³பா³பி ஆபத்தியோ நிதா³னுத்³தே³ஸே ஸங்க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தி. ஸிக்கா²பதே³ஸூதி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய அதி⁴க³மூபாயபூ⁴தேஸு வினயபஞ்ஞத்தீஸூதி அத்தோ². ஸோ பன பாகடோயேவாதி அட்ட²கதா²யம் ந வுத்தோ. பஞ்சஹி ஸஹத⁴ம்மிகேஹீதி பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னிஸாமணேரஸாமணேரிஸிக்க²மானாஹி. ஸிக்கி²தப்³ப³த்தாதி லப்³ப⁴மானவஸேன ஸிக்கி²தப்³ப³த்தா. ததா² ஹி தேஹி யதா²ஸகம் ஸிக்கா² ஸிக்கீ²யதி, ந ஸப்³பா³. பு³த்³த⁴பஞ்ஞத்தேனாதி பு³த்³தே⁴ன ட²பிதேன, விஹிதேனாதி அத்தோ². அத² வா ஸஹத⁴ம்மிகேன ஸகாரணேன வுச்சமானோதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. வசனாயாதி நிஸ்ஸக்கே ஸம்பதா³னவசனந்தி ஆஹ ‘‘ததோ மம வசனதோ’’தி.

து³ப்³ப³சஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

13. குலதூ³ஸகஸிக்கா²பத³வண்ணனா

நக³ரஸ்ஸாபி கா³மவிஸேஸத்தா இத⁴ கா³மக்³க³ஹணேனேவ நக³ரம்பி க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘நக³ரம்பி கா³மே அந்தோக³த⁴மேவா’’தி, வா-ஸத்³தே³ன வா அனுத்தவிகப்பத்தே²ன க³ஹணந்தி ஏவம் வுத்தம். ஏத்த² ச அபாகாரபரிக்கே²போ ஸாபணோ நிக³மோ, ஸபாகாராபணம் நக³ரம், தம்தம்விபரீதோ கா³மோதி இமேஸம் திண்ணம் விஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. குலானி தூ³ஸேதீதி க²த்தியப்³ராஹ்மணவேஸ்ஸஸுத்³த³வஸேன சத்தாரி குலானி விகாரம் ஆபாதே³தி. தூ³ஸேந்தோ ச ந அஸுசிகத்³த³மாதீ³ஹி தூ³ஸேதி, அத² கோ² அத்தனோ து³ப்படிபத்தியா தேஸம் பஸாத³ம் வினாஸேதி. தேனாஹ ‘‘புப்ப²தா³னாதீ³ஹீ’’திஆதி³. தத்த² ஹரித்வா வா ஹராபேத்வா வா பக்கோஸித்வா வா பக்கோஸாபேத்வா வா ஸயம் வா உபக³தானம் (பாரா. அட்ட². 2.436-437) யஸ்ஸ கஸ்ஸசி அத்தனோ ஸந்தகஸ்ஸ புப்ப²ஸ்ஸ குலஸங்க³ஹத்தா²ய தா³னம் புப்ப²தா³னம், தம் ஆதி³ யேஸம் தே புப்ப²தா³னாத³யோ, தேஹி புப்ப²தா³னாதீ³ஹி. ஆதி³ஸத்³தே³ன (பாரா. 437) ப²லதா³னசுண்ணமத்திகாத³ந்தகட்ட²வேளுவேஜ்ஜிகாஜங்க⁴பேஸனிகானம் க³ஹணம். ஸத்³த⁴ம் வினாஸேந்தோதி ததா² அகரோந்தேஸு அஞ்ஞேஸு பேஸலேஸு பி⁴க்கூ²ஸு அப்பஸாத³ம் அத³ஸ்ஸனம் க³மேந்தோ. புப்ப²தா³னாதீ³ஹி ச தேஹி கதஸங்க³ஹேஹி அஞ்ஞே பேஸலே ததா² அகரோந்தே தே மனுஸ்ஸா இஸ்ஸந்தி ந அல்லீயந்தீதி ஸோ தேஸம் பஸாத³ம் வினாஸேதி நாமாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பாபகா ஸமாசாராதி பு³த்³த⁴ப்படிகுட்ட²த்தா லாமகா ஸமாசாரா. தே பன யஸ்மா குலஸங்க³ஹத்த²ம் மாலாவச்ச²ரோபனாத³யோ இத⁴ அதி⁴ப்பேதா, தஸ்மா ‘‘மாலாவச்ச²ரோபனாத³யோ’’தி வுத்தம். ஆராமாதீ³னமத்தா²ய பன கப்பியவோஹாராதீ³ஹி ரோபாபனாதி³கம் வட்டதி. தத்த² மாலாவச்ச²ந்தி தருணபுப்ப²ருக்க²ம். தருணகா ஹி புப்ப²ருக்கா²பி புப்ப²க³ச்சா²பி ‘‘மாலாவச்சா²’’த்வேவ வுச்சந்தி, தஸ்ஸ ரோபனம் மாலாவச்ச²ரோபனம், தம் ஆதி³ யேஸம் தே மாலாவச்ச²ரோபனாத³யோ. ஆதி³ஸத்³தே³ன சேத்த² ரோபாபனஸிஞ்சனஸிஞ்சாபனஓசினனஓசினாபனக³ந்த²னக³ந்தா²பனானம் க³ஹணம்.

மாதிகாயம் தி³ஸ்ஸந்தீதி யே பச்சக்க²தோ பஸ்ஸந்தி, தேஹி தி³ஸ்ஸந்தி. ஸுய்யந்தீதி யே பரதோ ஸுணந்தி, தேஹி ஸோதத்³வாரேன ஸுத்வா உபதா⁴ரீயந்தி. து³ட்டா²னீதி தூ³ஸிதானி. அலம் தே இத⁴ வாஸேனாதி தவ இத⁴ வாஸேன அலம், மா இத⁴ தவ வாஸோ ஹோதூதி அத்தோ². வாரணத்தோ² ஹி இத⁴ அலம்-ஸத்³தோ³. பப்³பா³ஜனீயகம்மகதோதி சோதே³த்வா ஸாரேத்வா ஆபத்திம் ஆரோபேத்வா ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, இமே அஸ்ஸஜிபுனப்³ப³ஸுகா’’திஆதி³னா (பாரா. 434) பத³பா⁴ஜனே வுத்தாய ஞத்திசதுத்த²கம்மவாசாய கதபப்³பா³ஜனீயகம்மோ. யஸ்மிஞ்ச விஹாரே வஸதீதி கா³மதோ ப³ஹிவிஹாரமாஹ. நேவ தஸ்மிம் கா³மே…பே… சரிதும் லப⁴தீதி ஸசேபி கா³மோ வா நிக³மோ வா த்³வாத³ஸயோஜனபரமோ ஹோதி, தியோஜனபரமோ ச விஹாரோ ஹோதி, நேவ தஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா பிண்டா³ய சரிதும் லப⁴தி, ந விஹாரே வஸிதும். தஸ்மிம் விஹாரே வஸந்தேன ஸாமந்தகா³மேபி பிண்டா³ய ந சரிதப்³ப³ம், ஸாமந்தவிஹாரேபி வஸந்தேன தஸ்மிம் கா³மே பிண்டா³ய ந சரிதப்³ப³ம். ஸாமந்தவிஹாரே வஸந்தேன பன ஸாமந்தகா³மே சரிதும் வட்டதி. ஆபஜ்ஜிதப்³பா³ ஆபத்தியோதி குலஸங்க³ஹத்த²ம் அத்தனோ ஸந்தகதா³னே து³க்கடம், இஸ்ஸரவதாய ஸங்க⁴ஸந்தகதா³னே து²ல்லச்சயம், பஸய்ஹ தா³னே பாராஜிகந்தி இமா ஆபத்தியோ. மாதிகாயம் ‘‘பக்கமதா யஸ்மா’’தி பப்³பா³ஜனீயகம்மகதஸ்ஸ வத்தவஸேன வுத்தம். ஆதி³ம்ஹி பன பப்³பா³ஜனீயகம்மவஸேன த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஸ்ஸஜிபுனப்³ப³ஸுகேதி அஸ்ஸஜிஞ்சேவ புனப்³ப³ஸுகஞ்ச.

குலதூ³ஸகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸங்கா⁴தி³ஸேஸனிக³மனவண்ணனா

பட²மாபத்திகாதி அவயவேன விக்³க³ஹோ ஸமுதா³யோ ஸமாஸத்தோ²தி ஆஹ ‘‘பட²மம் ஆபத்தி ஏதேஸந்தி பட²மாபத்திகா’’தி. வீதிக்கமனக்க²ணேயேவாதி வத்து²வீதிக்கமனக்க²ணேயேவ. ஏவ-காரேன ஸமனுபா⁴ஸனகம்மக்க²ணம் படிக்கி²பதி. அஹஸ்ஸ யத்தகோ பரிச்சே²தோ³ யாவதீஹம். தேனாஹ ‘‘யத்தகானி அஹானீ’’தி. அஹானீதி ச தி³வஸானீதி அத்தோ².

வத்து²வஸேன வாதி அஸுசிமோசனாதி³வீதிக்கமமத்தவஸேன வா. இத³ந்தி இத³ம் வீதிக்கமம். நாமமத்தவஸேன வா அயம் இத்த²ன்னாமா ஆபத்தீதி ‘‘அயம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ நாம ஆபத்தீ’’தி ஏவம் வினா வத்து²ம் நாமவஸேன வா. மத்தஸத்³தே³ன சேத்த² வத்து²ம் படிக்கி²பதி. போத்த²கேஸு பன கத்த²சி ‘‘நாமகோ³த்தவஸேன வா’’தி லிக²ந்தி, தம் ந ஸுந்த³ரம் ‘‘அயம் இத்த²ன்னாமா ஆபத்தீ’’தி வுத்தத்தா. இதா³னி நம் கஸ்ஸசி ந ஆரோசேஸ்ஸாமீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. து⁴ரம் நிக்கி²பித்வாதி ஆரோசனே உஸ்ஸாஹம் ட²பேத்வா. ந கேவலம் வத்து²னாமவஸேனேவ ஆபத்திஸஞ்ஞீ ஹுத்வா சா²தே³ந்தஸ்ஸேவ, அத² கோ² யோபி ஏவம் அஜானந்தோ கேவலம் ‘‘ஆபத்திம் சா²தே³மீ’’தி ஆபத்திஸஞ்ஞாய சா²தே³தி, தஸ்ஸபி ச²ன்னா ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸசே பனேத்த² அனாபத்திஸஞ்ஞீ வா ஹோதி, அஞ்ஞாபத்திக்க²ந்த⁴ஸஞ்ஞீ வா வேமதிகோ வா ஹுத்வா ‘‘ந தா³னி நம் கஸ்ஸசி ஆரோசேஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் சா²தே³துகாமோவ து⁴ரம் நிக்கி²பித்வா அருணம் உட்டா²பேதி, அச்ச²ன்னாவ ஹோதீதி ஆனேத்வா யோஜேதப்³ப³ம். அனாபத்தி பன ஆபத்திஸஞ்ஞாயபி அனாபத்திஸஞ்ஞாயபி சா²தே³ந்தேன அச்சா²தி³தாவ ஹோதி. லஹுகம் வா ‘‘க³ருகா’’தி க³ருகம் வா ‘‘லஹுகா’’தி சா²தே³தி, அலஜ்ஜிபக்கே² திட்ட²தி, ஆபத்தி பன அச்ச²ன்னா ஹோதி. க³ருகம் ‘‘லஹுகா’’தி மஞ்ஞமானோ தே³ஸேதி, நேவ தே³ஸிதா ஹோதி நச்ச²ன்னா.

பகதோ ஸபா⁴வபூ⁴தோ அத்தா அஸ்ஸாதி பகதத்தோ, ந கம்மேஹி விகதத்தோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அனுக்கி²த்தோ ஸமானஸம்வாஸகோ’’தி. வுத்தனயேனேவாதி ‘‘ந தா³னி நம் கஸ்ஸசி ஆரோசேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா வுத்தனேவ நயேன. அத² ‘‘மய்ஹம் ஸங்கே⁴ன கம்மம் கத’’ந்தி (சூளவ. அட்ட². 102) அபகதத்தஸஞ்ஞீ ஹுத்வா சா²தே³தி, அச்ச²ன்னாவ ஹோதி. அபகதத்தேன பன பகதத்தஸஞ்ஞினா வா பகதத்தேன அபகதத்தஸஞ்ஞினா வா சா²தி³தாபி அச்ச²ன்னாவ ஹோதி. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘ஆபஜ்ஜதி க³ருகம் ஸாவஸேஸம்;

சா²தே³தி அனாத³ரியம் படிச்ச;

ந பி⁴க்கு²னீ நோ ச பு²ஸேய்ய வஜ்ஜம்;

பஞ்ஹாமேஸா குஸலேஹி சிந்திதா’’தி. (பரி. 481);

அயஞ்ஹி பஞ்ஹோ உக்கி²த்தகேன கதி²தோ.

த³ஸஸு அந்தராயேஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. ஸசே பன யோ பீ⁴ருகஜாதிகதாய அந்த⁴காரே அமனுஸ்ஸசண்ட³மிக³ப⁴யேன அந்தராயிகஸஞ்ஞீ ஹுத்வா சா²தே³தி, அச்ச²ன்னாவ ஹோதி. யஸ்ஸபி பப்³ப³தவிஹாரே வஸந்தஸ்ஸ கந்த³ரம் வா நதி³ம் வா அதிக்கமித்வா ஆரோசேதப்³ப³ம் ஹோதி, அந்தராமக்³கே³ ச சண்ட³வாளஅமனுஸ்ஸாதி³ப⁴யம் அத்தி², மக்³கே³ அஜக³ரா நிபஜ்ஜந்தி, நதீ³ பூரா ஹோதி, ஏதஸ்மிம் ஸதியேவ அந்தராயே அந்தராயிகஸஞ்ஞீ ஹுத்வா சா²தே³தி, அச்ச²ன்னாவ ஹோதி. அந்தராயிகஸ்ஸ பன அந்தராயிகஸஞ்ஞாய வா அனந்தராயிகஸஞ்ஞாய வா சா²த³யதோ அச்ச²ன்னாவ.

பி⁴க்கு²னோதி ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ. ஸசஸ்ஸ முகே² அப்பமத்தகோ க³ண்டோ³ வா ஹோதி, ஹனுகவாதோ வா விஜ்ஜ²தி, த³ந்தோ வா ருஜ்ஜதி, பி⁴க்கா² வா மந்தா³ லத்³தா⁴ ஹோதி, தாவதகேன பன நேவ வத்தும் ந ஸக்கோதி, ந க³ந்தும். அபிச கோ² ‘‘ந ஸக்கோமீ’’தி ஸஞ்ஞீ ஹோதி, அயம் பஹு ஹுத்வா அப்பஹுஸஞ்ஞீ நாம. இமினா சா²தி³தாபி அச்சா²தி³தா. அப்பஹுனா பன வத்தும் வா க³ந்தும் வா அஸமத்தே²ன பஹுஸஞ்ஞினா வா அப்பஹுஸஞ்ஞினா வா சா²தி³தாபி அச்சா²தி³தாவ.

இத³ம் உத்தானமேவாதி இத³ம் அங்க³த்³வயம் உத்தானத்த²மேவ. ஸசே பன ‘‘சா²தே³ஸ்ஸாமீ’’தி து⁴ரனிக்கே²பம் கத்வா புரேப⁴த்தே வா பச்சா²ப⁴த்தே வா பட²மயாமாதீ³ஸு வா லஜ்ஜித⁴ம்மம் ஓக்கமதி, அந்தோஅருணேயேவ ஆரோசேதி, அயம் சா²தே³துகாமோ ந சா²தே³தி நாம.

யஸ்ஸ பன அபி⁴க்கு²கே டா²னே வஸந்தஸ்ஸ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆக³மனம் ஆக³மேந்தஸ்ஸ வா, ஸபா⁴க³ஸ்ஸ ஸந்திகம் வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அட்³ட⁴மாஸோபி மாஸோபி அதிக்கமதி, அயம் நச்சா²தே³துகாமோ சா²தே³தி நாம. அயம்பி அச்ச²ன்னாவ ஹோதி.

யோ பன ஆபன்னமத்தோவ அக்³கி³ம் அக்கந்தபுரிஸோ விய ஸஹஸா அபக்கமித்வா ஸபா⁴க³ட்டா²னம் க³ந்த்வா ஆவி கரோதி, அயம் நச்சா²தே³துகாமோவ ந சா²தே³தி நாம. ஸபா⁴க³மத்தமேவ பமாணந்தி அவேரிஸபா⁴க³மத்தமேவ பமாணம். அவேரிஸபா⁴க³ஸ்ஸ ஹி ஸந்திகே ஆரோசேதப்³ப³ம். யோ பன விஸபா⁴கோ³ ஹோதி ஸுத்வா பகாஸேதுகாமோ, ஏவரூபஸ்ஸ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸபி ஸந்திகே ந ஆரோசேதப்³பா³. தத்த² புரேப⁴த்தம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோது, பச்சா²ப⁴த்தம் வா தி³வா வா ரத்திம் வா, யாவ அருணம் ந உக்³க³ச்ச²தி, தாவ ஆரோசேதப்³ப³ம். உத்³த⁴ஸ்தே அருணே படிச்ச²ன்னா ஹோதி, படிச்சா²த³னபச்சயா ச து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. ஸங்கே²பதோதி ஸமாஸதோ. வித்தா²ரதோ பன ஸமந்தபாஸாதி³காயம் வுத்தோதி அதி⁴ப்பாயோ.

அகாமா பரிவத்த²ப்³ப³ந்தி அப்படிகம்மகதாய ஆபத்தியா ஸக்³க³மோக்கா²வரணபா⁴வதோ அனிச்ச²ந்தேனாபி பரிவஸிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ந காமேனா’’திஆதி³. பரிவாஸம் ஸமாதா³யாதி பரிவாஸவத்தம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸமாதி³யித்வா. யதி³பி சதுப்³பி³தோ⁴ பரிவாஸோ அப்படிச்ச²ன்னபரிவாஸோ, படிச்ச²ன்னபரிவாஸோ, ஸுத்³த⁴ந்தபரிவாஸோ, ஸமோதா⁴னபரிவாஸோதி, ததா²பி அப்படிச்ச²ன்னபரிவாஸோ இத⁴ ந அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘தத்த² படிச்ச²ன்ன…பே… திவிதோ⁴ பரிவாஸோ’’தி. தத்தா²தி தஸ்மிம் வாக்யே. படிச்ச²ன்னாய ஆபத்தியா ஸதி தா³தப்³போ³ பரிவாஸோ படிச்ச²ன்னவிஸயதாய படிச்ச²ன்னபரிவாஸோ. ஸுத்³த⁴ந்ததோ பட்டா²ய தா³தப்³போ³ பரிவாஸோ ஸுத்³த⁴ந்தபரிவாஸோ. ஸமோத³ஹித்வா தா³தப்³போ³ பரிவாஸோ ஸமோதா⁴னபரிவாஸோ.

இதா³னி தே திவிதே⁴யேவ பரிவாஸே ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ. ஹீதி யஸ்மா. ஏகாஹம் படிச்ச²ன்னா ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னா. வுத்தனயேனாதி ‘‘ஆபத்தி ச ஹோதீ’’திஆதி³னா வுத்தேன நயேன. ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னந்தி ஏத்த² இதிஸத்³தோ³ ‘‘இதி வா, இதி ஏவரூபா விஸூகத³ஸ்ஸனா படிவிரதோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.13, 197) விய ஆதி³அத்தோ². தேன ‘‘ஸோஹம், ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ம் ஏகிஸ்ஸா ஆபத்தியா ஸஞ்சேதனிகாய ஸுக்கவிஸட்டி²யா ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னாய ஏகாஹபரிவாஸம் யாசாமீ’’தி இமம் பாளிஸேஸம் (சூளவ. 102) ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏவம் பரிவாஸம் யாசாபேத்வாதி ஏவம் யாவததியம் யாசாபேத்வா. க²ந்த⁴கே ஆக³தனயேனாதி ஸமுச்சயக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 97 ஆத³யோ) ஆக³தனயேன. ததோதி பக்க²தோ பட்டா²ய. அதிரேகபக்க²ப்படிச்ச²ன்னந்தி பக்க²ஸ்ஸ அதிரேகோ அதிரேகபக்கோ², தம் படிச்ச²ன்னந்தி அத்தோ². ததோதி திம்ஸதிமதி³வஸதோ பட்டா²ய. மாஸப்படிச்ச²ன்னந்தி ஸத்தானம் ஆயும் மினந்தோ விய ஸியதி அந்தம் கரோதீதி மாஸோ, திம்ஸரத்திந்தி³வோ, தம் படிச்ச²ன்னந்தி அத்தோ². ஸம்வச்ச²ரே புண்ணேதி தம் தம் ஸத்தம், த⁴ம்மப்பவத்திஞ்ச ஸங்க³ம்ம வத³ந்தோ விய ஸரதி பவத்ததீதி ஸம்வச்ச²ரோ, த்³வாத³ஸ மாஸா, தஸ்மிம் பரிபுண்ணே.

வத்து²கித்தனவஸேன வாதி நாமேன ஸஹ வத்து²கித்தனவஸேன வாதி அத்தோ². தேனேவ ஹி உபரி ‘‘நாமமத்தவஸேன வா’’தி மத்தக்³க³ஹணம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நாமமத்தவஸேனாதி வத்து²கித்தனம் வினா கேவலம் நாமஸ்ஸேவ வஸேன. தஸ்மாதி யஸ்மா து³விதே⁴ நாமே ‘‘ஆபத்தீ’’தி ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணம் நாமம், தஸ்மா. ஸுக்கவிஸ்ஸட்டீ²தி ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² நாமாயம். இதிஸத்³தோ³ ஹேத்த² வசனீயத்த²ம் நித³ஸ்ஸேதி. நித³ஸ்ஸனமத்தஞ்சேதம் ‘‘ஸுக்கவிஸ்ஸட்டீ²’’தி காயஸம்ஸக்³கா³தீ³னம்பி வத்து²ஆதி³பா⁴வேன இச்சி²தப்³ப³த்தா. வத்து² சேவ கோ³த்தஞ்சாதி வீதிக்கமத்தா வத்து² சேவ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்தா கோ³த்தஞ்ச. க³ம் தாயதீதி கோ³த்தம், ஸஜாதிதோ அஞ்ஞத்த² காயஸம்ஸக்³கா³தீ³ஸு க³ந்தும் அத³த்வா பு³த்³தி⁴ம், வசனஞ்ச ரக்க²தீதி அத்தோ². ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ நாமாயம். ஏத்த² பன இதிஸத்³தோ³ வசனவசனீயஸமுதா³யம் நித³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘நாமஞ்சேவ ஆபத்தி சா’’தி, ஸஜாதிஸாதா⁴ரணனாமத்தா நாமஞ்சேவ தேன தேன வீதிக்கமேனாபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா ஆபத்தி சாதி அத்தோ². இத³ம்பி நித³ஸ்ஸனமத்தமேவ ‘‘ஆபத்தியோ’’தி இமஸ்ஸாபி நாமாதி³பா⁴வேன இச்சி²தப்³ப³த்தா. இதிஸத்³தோ³ வா ஆதி³அத்தோ². ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘காயஸம்ஸக்³க³ந்திஆதி³வசனேனாபீ’’திஆதி³கம்பி ஸமத்தி²தம் ஹோதி.

தயித³ம் கம்மவாசாய கேன வசனேன க³ஹிதந்தி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ஆபத்தீ’’தி ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணனாமத்தா, வீதிக்கமேன ஆபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா ச நாமஞ்சேவ ஆபத்தி ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஆபத்தியோதி வசனேனாபீ’’தி. தஸ்மாதி யஸ்மா இத³ம் பரிவாஸாதி³வினயகம்மம் வத்து²வஸேன, கோ³த்தவஸேன, நாமவஸேன, ஆபத்திவஸேன ச காதும் வட்டதியேவ, தஸ்மா. ஏதேஸூதி வத்து²ஆதீ³ஸு, ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆதீ³ஸு வா. வத்தம் ஸமாதா³தப்³ப³ந்தி யதா²வுத்தேஸு த்³வீஸு பதே³ஸு ஏகேனபி ஸமாதா³தப்³ப³ம். த்³வீஹி பன ஸுஸமாதி³ன்னம்யேவ. தேனேவ வக்க²தி ‘‘ஸமாதா³னேபி ஏஸேவ நயோ’’தி (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா).

ஆரோசேத்வாதி –

‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஏகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிம் ஸஞ்சேதனிகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னம், ஸோஹம் ஸங்க⁴ம் ஏகிஸ்ஸா ஆபத்தியா ஸஞ்சேதனிகாய ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²யா ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னாய ஏகாஹபரிவாஸம் யாசிம், தஸ்ஸ மே ஸங்கோ⁴ ஏகிஸ்ஸா ஆபத்தியா ஸஞ்சேதனிகாய ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²யா ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னாய ஏகாஹபரிவாஸம் அதா³ஸி, ஸோஹம் பரிவஸாமி, வேத³யாமஹம், ப⁴ந்தே, ‘வேத³யதீ’தி மம் ஸங்கோ⁴ தா⁴ரேதூ’’தி (சூளவ. அட்ட². 102) –

ஏவமாதி³னா தம் தம் யோஜனானுரூபம் ஆரோசேத்வா. இமஞ்ச பனத்த²ம் க³ஹேத்வா யாய காயசி பா⁴ஸாய ஆரோசேதும் வட்டதியேவ (சூளவ. அட்ட². 102). ‘‘புன ஆக³தாக³தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஆரோசேந்தேனா’’தி இத³ம் ஆக³ந்துகம் பி⁴க்கு²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஏத்த² ச ஏகஸ்ஸ ஆரோசேந்தேன அவஸானே ‘‘வேத³யதீதி மம் ஆயஸ்மா தா⁴ரேது’’, த்³வின்னம் ‘‘ஆயஸ்மந்தா தா⁴ரேந்து’’, திண்ணம் ‘‘ஆயஸ்மந்தோ தா⁴ரேந்தூ’’தி வத்தப்³ப³ம். வத்தபே⁴த³ஞ்ச ரத்திச்சே²த³ஞ்ச அகத்வாதி ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பாரிவாஸிகேன பி⁴க்கு²னா ஸாதி³தப்³ப³ம் பகதத்தானம் பி⁴க்கூ²னம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுபட்டா²ன’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. 75) பாரிவாஸிகக்க²ந்த⁴கே யானி சதுனவுதி வத்தானி வுத்தானி, தேஸம் பே⁴த³ஞ்ச, யோ ச ‘‘தயோ கோ², உபாலி, பாரிவாஸிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ரத்திச்சே²தா³ ஸஹவாஸோ விப்பவாஸோ அனாரோசனா’’தி (சூளவ. 83) ரத்திச்சே²தோ³ வுத்தோ, தஞ்ச அகத்வா.

அயம் ஹேத்த² வினிச்ச²யோ – ஸசே (சூளவ. அட்ட². 76) ஆக³ந்துகா முஹுத்தம் விஸ்ஸமித்வா வா அவிஸ்ஸமித்வா ஏவ வா விஹாரமஜ்ஜே²ன க³ச்ச²ந்தி, தேஸம்பி ஆரோசேதப்³ப³ம். ஸசே தஸ்ஸ அஜானந்தஸ்ஸேவ க³ச்ச²ந்தி, அயஞ்ச க³தகாலே ஜானாதி, க³ந்த்வா ஆரோசேதப்³ப³ம். ஸம்பாபுணிதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ ரத்திச்சே²தோ³வ ஹோதி, ந வத்தபே⁴த³து³க்கடம். யேபி அந்தோவிஹாரம் அப்பவிஸித்வா உபசாரஸீமம் ஓக்கமித்வா க³ச்ச²ந்தி, அயஞ்ச நேஸம் ச²த்தஸத்³த³ம் வா உக்காஸிதஸத்³த³ம் வா கி²பிதஸத்³த³ம் வா ஸுத்வாவ ஆக³ந்துகபா⁴வம் ஜானாதி, க³ந்த்வா ஆரோசேதப்³ப³ம். க³தகாலே ஜானந்தேனாபி அனுப³ந்தி⁴த்வா ஆரோசேதப்³ப³மேவ. ஸம்பாபுணிதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ ரத்திச்சே²தோ³வ ஹோதி, ந வத்தபே⁴த³து³க்கடம். யோபி ரத்திம்யேவ ஆக³ந்த்வா ரத்திம்யேவ க³ச்ச²தி, ஸோபிஸ்ஸ ரத்திச்சே²த³ம் கரோதி. அஞ்ஞாதத்தா பன வத்தபே⁴த³து³க்கடம் நத்தி². ஸசே அஜானித்வாவ அப்³பா⁴னம் கரோதி, அகதமேவ ஹோதீதி குருந்தி³யம் (சூளவ. அட்ட². 76) வுத்தம். தஸ்மா அதி⁴கா ரத்தியோ க³ஹேத்வா காதப்³ப³ம். அயம் அபண்ணகப்படிபதா³.

நதி³ஆதீ³ஸு நாவாய க³ச்ச²ந்தம்பி பரதீரே டி²தம்பி ஆகாஸே க³ச்ச²ந்தம்பி பப்³ப³ததலஅரஞ்ஞாதீ³ஸு தூ³ரே டி²தம்பி பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா ஸசே ‘‘பி⁴க்கூ²’’தி வவத்தா²னம் அத்தி², நாவாதீ³ஹி வா க³ந்த்வா, மஹாஸத்³த³ம் கத்வா வா வேகே³ன அனுப³ந்தி⁴த்வா வா ஆரோசேதப்³ப³ம், அனாரோசேந்தஸ்ஸ ரத்திச்சே²தோ³ சேவ வத்தபே⁴த³து³க்கடஞ்ச. ஸசே வாயமந்தோபி ஸம்பாபுணிதும் வா ஸாவேதும் வா ந ஸக்கோதி, ரத்திச்சே²தோ³வ ஹோதி, ந வத்தபே⁴த³து³க்கடம்.

அஞ்ஞம் கஞ்சி விஹாரம் க³தேனபி பி⁴க்கூ²னம் ஆரோசேதப்³ப³மேவ (சூளவ. அட்ட². 76). ஸசே ஸப்³பே³ ஏகட்டா²னே டி²தே பஸ்ஸதி, ஏகட்டா²னே டி²தேனேவ ஆரோசேதப்³ப³ம். அத² ருக்க²மூலாதீ³ஸு விஸும் விஸும் டி²தா ஹோந்தி, தத்த² தத்த² க³ந்த்வா ஆரோசேதப்³ப³ம். ஸஞ்சிச்ச அனாரோசேந்தஸ்ஸ ரத்திச்சே²தோ³ ச ஹோதி, வத்தபே⁴தே³ ச து³க்கடம். அத² விசினந்தோ ஏகச்சே ந பஸ்ஸதி, ரத்திச்சே²தோ³வ ஹோதி, ந ச வத்தபே⁴த³து³க்கடம். ஸஞ்சிச்ச அனாரோசேந்தஸ்ஸ பன ரத்திச்சே²தோ³ சேவ ஹோதி, வத்தபே⁴தே³ ச து³க்கடம்.

தத்தே²வாதி மாளகஸீமாயமேவ. மாளகதோ பன பி⁴க்கூ²ஸு நிக்க²ந்தேஸு ஏகஸ்ஸபி ஸந்திகே நிக்கி²பிதும் வட்டதி (சூளவ. அட்ட². 97). மாளகதோ நிக்க²மித்வா ஸதிம் படிலப⁴ந்தேன ஸஹ க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ ஸந்திகே நிக்கி²பிதப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ வா ஸந்திகே’’தி. ஸசே ஸோபி பக்கந்தோ, அஞ்ஞஸ்ஸ யஸ்ஸ மாளகே நாரோசிதம், தஸ்ஸ ஆரோசேத்வா நிக்கி²பிதப்³ப³ம். பகதத்தட்டா²னேதி ஸங்க⁴கம்மானம் அரஹட்டா²னே. த்³வே லேட்³டு³பாதே அதிக்கமித்வாதி (ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.97) பி⁴க்கூ²னம் ஸஜ்ஜா²யனஸத்³த³ஸவனூபசாரவிஜஹனத்த²ம் வுத்தம். மஹாமக்³க³தோ ஓக்கம்மாதி மக்³க³ப்படிபன்னபி⁴க்கூ²னம் உபசாரவிஜஹனத்த²ம் வுத்தம். கு³ம்பே³ன வா வதியா வா படிச்ச²ன்னட்டா²னேதி த³ஸ்ஸனூபசாரவிஜஹனத்த²ம் வுத்தம். வத்தம் ஸமாதி³யித்வா ஆரோசேதப்³ப³ந்தி வுத்தனயேனேவ வத்தம் ஸமாதி³யித்வா பரிவாஸோ ஆரோசேதப்³போ³. ‘‘ஆரோசேதப்³ப³’’ந்தி பன ஸாமஞ்ஞேன வுத்தம். ஆரோசேந்தேன ச ஸசே நவகதரோ ஹோதி, ‘‘ஆவுஸோ’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸசே வுட்³ட⁴தரோ, ‘‘ப⁴ந்தே’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸசே அஞ்ஞோ கோசி பி⁴க்கு² கேனசிதே³வ கரணீயேன தம் டா²னம் ஆக³ச்ச²தி. ஸசே ஏஸ நம் பஸ்ஸதி, ஸத்³த³ம் வா தஸ்ஸ ஸுணாதி, ஆரோசேதப்³ப³ம். அனாரோசேந்தஸ்ஸ ரத்திச்சே²தோ³ சேவ வத்தபே⁴தோ³ ச. தேனாஹ ‘‘யம்பி அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி, தஸ்ஸாபி ஆரோசேதப்³ப³மேவா’’தி. அத² த்³வாத³ஸஹத்த²ம் உபசாரம் ஓக்கமித்வா அஜானந்தஸ்ஸேவ க³ச்ச²தி, ரத்திச்சே²தோ³ ஹோதியேவ, வத்தபே⁴தோ³ பன நத்தி². உட்டி²தேதி உக்³க³தே. யம் ஸப்³ப³பட²மம் பி⁴க்கு²ந்தி விஹாரதோ நிக்க²மந்தம் வா ஆக³ந்துகம் வா ஸப்³ப³பட²மம் யம் அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி. தஸ்ஸ ஆரோசேத்வா நிக்கி²பிதப்³ப³ந்தி அனாரோசேந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந து ரத்திச்சே²த³ம் ஸந்தா⁴ய. இதரதா² ஹி ‘‘விஹாரஸீமாபரியாபன்னானம் ஸப்³பே³ஸம் ஆரோசேத்வா’’தி வதே³ய்ய. யாவ ரத்தியோ பூரேந்தீதி யத்தகா ரத்தியோ ஆபத்தி படிச்ச²ன்னா ஹோதி, தத்தகா ரத்தியோ யாவ பூரேந்தி, தாவ பரிவத்த²ப்³ப³ம். ஸமந்தபாஸாதி³காயம் பன ‘‘ஏவம் யத்தகானி தி³வஸானி ஆபத்தி படிச்ச²ன்னா ஹோதி, தத்தகானி, ததோ அதி⁴கதரானி வா குக்குச்சவினோத³னத்தா²ய பரிவஸித்வா’’தி வுத்தம். வித்தா²ரோதி பபஞ்சோ.

இதரேஸு பன த்³வீஸூதி ஸுத்³த⁴ந்தபரிவாஸோ, ஸமோதா⁴னபரிவாஸோதி த்³வின்னம் மஜ்ஜே². க²ந்த⁴கேதி ஸமுச்சயக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 156 ஆத³யோ). சூளஸுத்³த⁴ந்தோ மஹாஸுத்³த⁴ந்தோதி ஏத்த² யோ உபஸம்பத³தோ (சூளவ. அட்ட². 102; வி. ஸங்க³. அட்ட². 242) பட்டா²ய அனுலோமக்கமேன வா ஆரோசிததி³வஸதோ பட்டா²ய படிலோமக்கமேன வா ‘‘அஸுகஞ்ச அஸுகஞ்ச தி³வஸம் வா பக்க²ம் வா மாஸம் வா ஸம்வச்ச²ரம் வா தவ ஸுத்³த⁴பா⁴வம் ஜானாஸீ’’தி புச்சி²யமானோ ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே, ஜானாமி, ஏத்தகம் நாம காலம் அஹம் ஸுத்³தோ⁴’’தி வத³தி, தஸ்ஸ தி³ன்னோ ஸுத்³த⁴ந்தபரிவாஸோ ‘‘சூளஸுத்³த⁴ந்தோ’’தி வுச்சதி.

தம் க³ஹேத்வா பரிவஸந்தேன யத்தகம் காலம் அத்தனோ ஸுத்³த⁴பா⁴வம் ஜானாதி, தத்தகம் அபனேத்வா அவஸேஸம் மாஸம் வா த்³வேமாஸம் வா பரிவஸிதப்³ப³ம். ஸசே ‘‘மாஸமத்தம் அஸுத்³தோ⁴ம்ஹீ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா பரிவாஸம் அக்³க³ஹேஸி, பரிவஸந்தோ ச புன அஞ்ஞம் மாஸம் ஸரதி, தம்பி மாஸம் பரிவஸிதப்³ப³மேவ, புன பரிவாஸதா³னகிச்சம் நத்தி². அத² ‘‘த்³வேமாஸம் அஸுத்³தோ⁴ம்ஹீ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா அக்³க³ஹேஸி, பரிவஸந்தோ ச ‘‘மாஸமத்தமேவாஹம் அஸுத்³தோ⁴ம்ஹீ’’தி ஸன்னிட்டா²னம் கரோதி, மாஸமேவ பரிவஸிதப்³ப³ம், புன பரிவாஸதா³னகிச்சம் நத்தி². அயஞ்ஹி ஸுத்³த⁴ந்தபரிவாஸோ உத்³த⁴ம்பி ஆரோஹதி, ஹேட்டா²பி ஓரோஹதி, இத³மஸ்ஸ லக்க²ணம்.

யோ பன யதா²வுத்தேன அனுலோமப்படிலோமவஸேன புச்சி²யமானோபி ரத்திபரியந்தம் (சூளவ. அட்ட². 102) ந ஜானாதி நஸ்ஸரதி, ரத்திபரியந்தே வேமதிகோ வா ஹோதி, தஸ்ஸ தி³ன்னோ ஸுத்³த⁴ந்தபரிவாஸோ ‘‘மஹாஸுத்³த⁴ந்தோ’’தி வுச்சதி. தம் க³ஹேத்வா க³ஹிததி³வஸதோ யாவ உபஸம்பத³தி³வஸோ, தாவ ரத்தியோ க³ணேத்வா பரிவஸிதப்³ப³ம். அயம் உத்³த⁴ம் நாரோஹதி, ஹேட்டா² பன ஓரோஹதி. தஸ்மா ஸசே பரிவஸந்தோ ரத்திபரிச்சே²தே³ ஸன்னிட்டா²னம் கரோதி ‘‘மாஸோ வா ஸம்வச்ச²ரோ வா மய்ஹம் ஆபன்னஸ்ஸா’’தி, மாஸம் வா ஸம்வச்ச²ரம் வா பரிவஸிதப்³ப³ம். ஏத்த² ச கிஞ்சாபி ‘‘ஏத்தகம் காலம் அஹம் ஸுத்³தோ⁴’’தி வத³ந்தஸ்ஸ சூளஸுத்³த⁴ந்தோ தீ³யதி, ததா²பி நியமேனேவ ஜானனாபா⁴வா ‘‘து³விதோ⁴பி சேஸ…பே… தா³தப்³போ³’’தி வுத்தம். தஸ்ஸ தா³னவிதி⁴ க²ந்த⁴கே ஆக³தோதி தஸ்ஸ து³வித⁴ஸ்ஸாபி ஸுத்³த⁴ந்தஸ்ஸ தா³னவிதி⁴ ‘‘தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா…பே… ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ’’திஆதி³னா ஸமுச்சயக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 156) ஆக³தோ. தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏஸ நயோ வினிச்ச²யகதா² பன வித்தா²ரதோ ஸமந்தபாஸாதி³காயம் வுத்தாதி ஏத்தா²பி.

ஓது⁴னித்வா அவது⁴ய பஹாய ஸமோதா⁴னோ ஓதா⁴னஸமோதா⁴னோ. சிரப்படிச்ச²ன்னானம் அக்³கே⁴ன ஸமோதா⁴னோ அக்³க⁴ஸமோதா⁴னோ. மிஸ்ஸகானம் ஸமோதா⁴னோ மிஸ்ஸகஸமோதா⁴னோ. இதா³னி தம் திவித⁴ம்பி ஸமோதா⁴னபரிவாஸம் ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ. அந்தராபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா படிச்சா²தே³ந்தஸ்ஸாதி யோ பரிவாஸம் க³ஹேத்வா அனிக்கி²த்தவத்தோ ஹுத்வா பரிவஸந்தோ அபரினிட்டி²தேயேவ பரிவாஸே அந்தரா வேமஜ்ஜே² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா படிச்சா²தே³தி, தஸ்ஸ. பரிவுத்த²தி³வஸேதி லக்க²ணவசனமேதம், தேன ‘‘மானத்தசிண்ணதி³வஸே சா’’திபி வுத்தமேவ ஹோதி. மக்கே²த்வாதி ஞத்திசதுத்தே²ன கம்மேன மூலாய படிகஸ்ஸனவஸேன மக்கே²த்வா. ஸமோத³ஹித்வாதி மூலாபத்திட்டா²னே ட²பேத்வா, பக்கி²பித்வாதி அத்தோ². தா³தப்³ப³பரிவாஸோதி ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴’’திஆதி³னா ஞத்திசதுத்தே²ன கம்மேன தா³தப்³ப³பரிவாஸோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ படிச்ச²ன்னாய ஆபத்தியா பரிவாஸம் க³ஹேத்வா பரிவஸந்தோ (சூளவ. அட்ட². 102; வி. ஸங்க³. அட்ட². 243) வா மானத்தாரஹோ வா மானத்தம் சரந்தோ வா அப்³பா⁴னாரஹோ வா அனிக்கி²த்தவத்தோ அஞ்ஞம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா புரிமாபத்தியா ஸமா வா ஊனதரா வா ரத்தியோ படிச்சா²தே³தி, தஸ்ஸ மூலாய படிகஸ்ஸனேன தே பரிவுத்த²தி³வஸே ச மானத்தசிண்ணதி³வஸே ச ஸப்³பே³ ஓது⁴னித்வா அதி³வஸே கத்வா பச்சா² ஆபன்னாபத்திம் மூலாபத்தியம் ஸமோதா⁴ய பரிவாஸோ தா³தப்³போ³தி.

ஸசே பன அந்தராபத்தி மூலாபத்திதோ அதிரேகப்படிச்ச²ன்னா ஹோதி (சூளவ. அட்ட². 102), தம் மூலாபத்திம் கத்வா தத்த² இதரம் ஸமோதா⁴ய பரிவாஸோ தா³தப்³போ³. ஸசே பன அந்தராபத்தி அப்படிச்ச²ன்னா ஹோதி, மூலாய படிகஸ்ஸனம் அகத்வா புப்³பே³ க³ஹிதபரிவாஸேனேவ பரிவஸிதப்³ப³ம்.

யா ஏகா வா…பே… ஸப்³ப³சிரப்படிச்ச²ன்னாயோதி யா ஏகா வா ஆபத்தி ஸப்³ப³சிரப்படிச்ச²ன்னா, யா த்³வே வா திஸ்ஸோ வா ஸம்ப³ஹுலா வா ஆபத்தியோ ஸப்³ப³சிரப்படிச்ச²ன்னாயோதி அத்தோ². தாஸந்தி ஸப்³ப³சிரப்படிச்ச²ன்னானம் ஆபத்தீனம். தா³னவிதி⁴ பனஸ்ஸ க²ந்த⁴கே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

யஸ்ஸ பன ஸதம் ஆபத்தியோ த³ஸாஹபடிச்ச²ன்னா, அபரம்பி ஸதம் ஆபத்தியோ த³ஸாஹபடிச்ச²ன்னா, அபரம்பி ஸதம் ஆபத்தியோ த³ஸாஹபடிச்ச²ன்னாதி ஏவம் த³ஸக்க²த்தும் கத்வா ஆபத்திஸஹஸ்ஸம் தி³வஸஸதபடிச்ச²ன்னம் ஹோதி, தேன கிம் காதப்³ப³ந்தி? ஸப்³ப³ம் ஸமோத³ஹித்வா த³ஸ தி³வஸே பரிவஸிதப்³ப³ம். ஏவம் ஏகேனேவ த³ஸாஹேன தி³வஸஸதம்பி பரிவஸிதமேவ ஹோதி. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘த³ஸஸதம் ரத்திஸதம், ஆபத்தியோ சா²த³யித்வான;

த³ஸ ரத்தியோ வஸித்வான, முச்சேய்ய பாரிவாஸிகோ’’தி. (பரி. 477);

அயம் அக்³க⁴ஸமோதா⁴னோ நாம.

இதா³னி மிஸ்ஸகஸமோதா⁴னம் நித்³தி³ஸிதும் ‘‘மிஸ்ஸகஸமோதா⁴னோ நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்ராயம் நயோ –

‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஸம்ப³ஹுலா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜிம் ஏகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம், ஏகம் காயஸம்ஸக்³க³ம், ஏகம் து³ட்டு²ல்லவாசம், ஏகம் அத்தகாமம், ஏகம் ஸஞ்சரித்தம், ஏகம் குடிகாரகம், ஏகம் விஹாரகாரகம், ஏகம் து³ட்ட²தோ³ஸம், ஏகம் அஞ்ஞபா⁴கி³யம், ஏகம் ஸங்க⁴பே⁴த³ம், ஏகம் பே⁴தா³னுவத்தகம், ஏகம் து³ப்³ப³சம், ஏகம் குலதூ³ஸகம், ஸோஹம், ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ம் தாஸம் ஆபத்தீனம் ஸமோதா⁴னபரிவாஸம் யாசாமீ’’தி –

திக்க²த்தும் யாசாபேத்வா தத³னுரூபாய கம்மவாசாய பரிவாஸோ தா³தப்³போ³. ஏத்த² ச ‘‘ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜிம் நானாவத்து²காயோ’’திபி ‘‘ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜி’’ந்திபி ஏவம் புப்³பே³ வுத்தனயேன வத்து²வஸேனபி கோ³த்தவஸேனபி நாமவஸேனபி ஆபத்திவஸேனபி யோஜேத்வா கம்மவாசம் காதும் வட்ட²தியேவாதி. அயம் மிஸ்ஸகஸமோதா⁴னோ. ஸப்³ப³பரிவாஸகம்மவாசாவஸானே பன நிக்கி²த்தானிக்கி²த்தவத்தாதி³கதா² புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. திவிதே⁴பி ஸமோதா⁴னபரிவாஸே அத்த²மத்தஸ்ஸேவ வுத்தத்தா, வினிச்ச²யாதீ³னம் வா அனாமட்ட²த்தா ‘‘அயம் திவிதே⁴பி ஸமோதா⁴னபரிவாஸே ஸங்கே²பகதா²’’தி வுத்தம். மஹாவிஸயத்தா ஸமோதா⁴னவிசாரணாய ஸா நிரவஸேஸா குதோ லத்³த⁴ப்³பா³தி ஆஹ ‘‘வித்தா²ரோ’’திஆதி³.

சா²ரத்தந்தி ரா ஸத்³தோ³ தீயதி சி²ஜ்ஜதி ஏத்தா²தி ரத்தி, ஸத்தானம் ஸத்³த³ஸ்ஸ வூபஸமனகாலோதி அத்தோ², ச² ரத்தியோ ஸமாஹடா, ச²ன்னம் ரத்தீனம் வா ஸமாஹாரோ ச²ரத்தம், ச²ரத்தமேவ சா²ரத்தம், அவயவப்³யதிரேகேன ஸமுதா³யஸ்ஸாபா⁴வதோ ச² ரத்தியோதி அத்தோ² வுத்தோ.

பரிவாஸம் அத³த்வா மானத்தமேவ தா³தப்³ப³ந்தி யஸ்மா ஆபத்தி அப்படிச்ச²ன்னா, யஸ்மா ச ஆபன்னபா⁴வேனேவ மானத்தாரஹோ ஹோதி, தஸ்மா பரிவாஸம் அத³த்வா கேவலம் மானத்தமேவ தா³தப்³ப³ம். யம் படிச்ச²ன்னாய ஆபத்தியா பரிவுத்த²பரிவாஸஸ்ஸ தீ³யதி, இத³ம் படிச்ச²ன்னமானத்தம் நாமாதி ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ படிச்ச²ன்னா ஹோதீ’’திஆதி³. இத³ந்தி படிச்ச²ன்னமானத்தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் வாக்யே. கத²ம் பன தேஸம் த்³வின்னம் மானத்தானம் தா³னவிதி⁴ ச வினிச்ச²யகதா² ச வேதி³தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘உபி⁴ன்னம்பி பனா’’திஆதி³.

அயந்தி வக்க²மானம் ஸந்தா⁴யாஹ. பரிவாஸே வுத்தப்பகாரம் பதே³ஸந்தி பரிக்கி²த்தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ பரிக்கே²பதோ, அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ பரிக்கே²பாரஹட்டா²னதோ த்³வே லேட்³டு³பாதே அதிக்கமித்வா மஹாமக்³க³தோ ஓக்கம்ம கு³ம்பே³ன வா வதியா வா படிச்ச²ன்னட்டா²னம். ஸமாதி³யித்வாதி அந்தோஅருணேயேவ ஸமாதி³யித்வா. ஆரோசேத்வாதி –

‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஏகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிம் ஸஞ்சேதனிகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் அப்படிச்ச²ன்னம், ஸோஹம், ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ம் ஏகிஸ்ஸா ஆபத்தியா ஸஞ்சேதனிகாய ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²யா அப்படிச்ச²ன்னாய சா²ரத்தம் மானத்தம் யாசிம், தஸ்ஸ மே ஸங்கோ⁴ ஏகிஸ்ஸா ஆபத்தியா ஸஞ்சேதனிகாய ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²யா அப்படிச்ச²ன்னாய சா²ரத்தம் மானத்தம் அதா³ஸி, ஸோஹம் மானத்தம் சராமி, வேத³யாமஹம், ப⁴ந்தே, வேத³யதீ’தி மம் ஸங்கோ⁴ தா⁴ரேதூ’’திஆதி³னா (சூளவ. அட்ட². 97) –

ஆபத்திதி³வஸானுரூபம் ஆரோசேத்வா. இமஞ்ச பன அத்த²ம் க³ஹேத்வா (சூளவ. அட்ட². 97) யாய காயசி பா⁴ஸாய ஆரோசேதும் வட்டதியேவ. ஆரோசிதகாலதோ பட்டா²ய ச ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ட²பேத்வா ஸேஸேஹி ஸதி கரணீயே க³ந்தும்பி வட்டதி. அருணே உட்டி²தே தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸந்திகே வத்தம் நிக்கி²பிதப்³ப³ம். ஸசே ஸோபி கேனசி கம்மேன புரே அருணேயேவ க³ச்ச²தி, அஞ்ஞம் விஹாரதோ நிக்க²ந்தம் வா ஆக³ந்துகம் வா யம் பட²மம் பஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஸந்திகே ஆரோசேத்வா நிக்கி²பிதப்³ப³ம். அயஞ்ச யஸ்மா க³ணஸ்ஸ ஆரோசேத்வா, பி⁴க்கூ²னஞ்ச அத்தி²பா⁴வம் ஸல்லக்கே²த்வாவ வஸி, தேனஸ்ஸ ஊனே க³ணே சரணதோ³ஸோ வா விப்பவாஸோ வா ந ஹோதி. ஸசே பன கஞ்சி ந பஸ்ஸதி, விஹாரம் க³ந்த்வா யம் பட²மம் பஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஆரோசேத்வா நிக்கி²பிதப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘ததோ தேஸு க³தேஸு வா அக³தேஸு வா புரிமனயேன படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி.

யத்த² ஸியாதி யஸ்ஸம் ஸமானஸம்வாஸகஸீமாயம் வீஸதிக³ணோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அத்தி². அவ்ஹாதப்³போ³தி அப்³பா⁴னகம்மவஸேன பக்கோஸிதப்³போ³. அப்³பா⁴னகம்மம் பன கத²ந்தி ஆஹ ‘‘அப்³பா⁴னகம்மம் பனா’’திஆதி³. பாளிவஸேனாதி ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴’’திஆதி³னா (சூளவ. 101) பாளிவஸேன. வினிச்ச²யவஸேனாதி ‘‘அப்³ப⁴ந்தேஹி ச பட²மம் அப்³பா⁴னாரஹோ காதப்³போ³. அயஞ்ஹி நிக்கி²த்தவத்தத்தா பகதத்தட்டா²னே டி²தோ, பகதத்தஸ்ஸ ச அப்³பா⁴னம் காதும் ந வட்டதி, தஸ்மா வத்தம் ஸமாத³பேதப்³போ³. வத்தே ஸமாதி³ன்னே அப்³பா⁴னாரஹோ ஹோதி. தேனாபி வத்தம் ஸமாதி³யித்வா ஆரோசேத்வா அப்³பா⁴னம் யாசிதப்³ப³ம். அனிக்கி²த்தவத்தஸ்ஸ பன வத்தஸமானகிச்சம் நத்தி². ஸோ ஹி சா²ரத்தாதிக்கமேனேவ அப்³பா⁴னாரஹோ ஹோதீ’’திஆதி³னா (சூளவ. அட்ட². 97) வினிச்ச²யவஸேன. தம் பனேதம் ஸப்³ப³ம் பரிவாஸாதி³கம்மம் பாளிவஸேன (சூளவ. 75) ச அட்ட²கதா²வஸேன (சூளவ. அட்ட². 75, 97) ச ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தா அதிவித்தா²ரப⁴யேன ந வித்தா²ரயிம்ஹ, அத்தி²கேஹி பன ததோவ க³ஹேதப்³ப³ம். இமஸ்ஸ பன கம்மஸ்ஸ வீஸதிவக்³க³கரணீயத்தா ததோ ஊனதரேன கதம் குப்பதி. தேனாஹ ‘‘ஏகேனாபி சே…பே… அனப்³பி⁴தோ’’தி. அயந்தி அயம் யதா²வுத்தா. ஸாமீசீதி வத்தம்.

இதி கங்கா²விதரணியா பாதிமோக்க²வண்ணனாய

வினயத்த²மஞ்ஜூஸாயம் லீனத்த²ப்பகாஸனியம்

ஸங்கா⁴தி³ஸேஸவண்ணனா நிட்டி²தா.