7. லக்க²ணஸுத்தவண்ணனா

த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணவண்ணனா

199. அபி⁴னீஹாராதி³கு³ணமஹத்தேன மஹந்தோ புரிஸோதி மஹாபுரிஸோ, ஸோ லக்கீ²யதி ஏதேஹீதி மஹாபுரிஸலக்க²ணானி. தம் மஹாபுரிஸம் ப்³யஞ்ஜயந்தி பகாஸேந்தீதி மஹாபுரிஸப்³யஞ்ஜனானி. மஹாபுரிஸோ நிமீயதி அனுமீயதி ஏதேஹீதி மஹாபுரிஸனிமித்தானி. தேனாஹ ‘‘அயம்…பே… காரணானீ’’தி.

200. தா⁴ரேந்தீதி லக்க²ணபாட²ம் தா⁴ரேந்தி, தேன லக்க²ணானி தே ஸரூபதோ ஜானந்தி, ந பன ஸமுட்டா²னதோதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘நோ ச கோ²’’திஆதி³, தேன அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணமேதம், யதி³த³ம் மஹாபுரிஸலக்க²ணானம் காரணவிபா⁴வனந்தி த³ஸ்ஸேதி. கஸ்மா ஆஹாதி யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ஸமுட்டா²னகாரணம் புச்ச²தி, ஆசரியோ ‘‘அட்டு²ப்பத்தியா அனுரூபத்தா’’தி வத்வா தமேவஸ்ஸ அட்டு²ப்பத்திம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸா பனா’’திஆதி³மாஹ. ஸப்³ப³பாலிபு²ல்லோதி ஸப்³ப³ஸோ ஸமந்ததோ விகஸிதபுப்போ². விகஸனமேவ ஹி புப்ப²ஸ்ஸ நிப்ப²த்தி. பாரிச்ச²த்தகோ வியாதி அனுஸ்ஸவலத்³த⁴மத்தம் க³ஹேத்வா வத³ந்தி. உப்பஜ்ஜதீதி லப்³ப⁴தி, நிப்³ப³த்ததீதி அத்தோ².

யேன கம்மேனாதி யேன குஸலகம்முனா. யம் நிப்³ப³த்தந்தி யம் யம் லக்க²ணம் நிப்³ப³த்தம். த³ஸ்ஸனத்த²ந்தி தஸ்ஸ தஸ்ஸ குஸலகம்மஸ்ஸ ஸரூபதோ, கிச்சதோ, பவத்திஆகாரவிஸேஸதோ, பச்சயதோ, ப²லவிஸேஸதோ ச த³ஸ்ஸனத்த²ம், ஏதேனேவ படிபாடியா உத்³தி³ட்டா²னம் லக்க²ணானம் அஸமுத்³தே³ஸகாரணவிபா⁴வனாய காரணம் தீ³பிதம் ஹோதி ஸமானகாரணானம் லக்க²ணானம் ஏகஜ்ஜ²ம் காரணத³ஸ்ஸனவஸேனஸ்ஸ பவத்தத்தா. ஏவமாஹாதி ‘‘பா³ஹிரகாபி இஸயோ தா⁴ரேந்தீ’’திஆதி³னா இமினா இமினா பகாரேன ஆஹ.

ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாலக்க²ணவண்ணனா

201. ‘‘புரிமம் ஜாதிந்தி புரிமாயம் ஜாதியம், பு⁴ம்மத்தே² ஏதம் உபயோக³வசன’’ந்தி வத³ந்தி. ‘‘புப்³பே³ நிவுத்த²க்க²ந்த⁴ஸந்தானே டி²தோ’’தி வசனதோ அச்சந்தஸம்யோகே³ வா உபயோக³வசனம். யத்த² யத்த² ஹி ஜாதியம் மஹாஸத்தோ புஞ்ஞகம்மம் காதும் ஆரப⁴தி, ஆரப⁴தோ பட்டா²ய அச்சந்தமேவ தத்த² புஞ்ஞகம்மப்பஸுதோ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘த³ள்ஹஸமாதா³னோ’’திஆதி³. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. நிவுத்த²க்க²ந்தா⁴ ‘‘ஜாதீ’’தி வுத்தா க²ந்த⁴வினிமுத்தாய ஜாதியா அபா⁴வதோ, நிப்³ப³த்திலக்க²ணஸ்ஸ ச விகாரஸ்ஸ இத⁴ அனுபயுஜ்ஜனதோ. ஜாதவஸேனாதி ஜாயனவஸேன. ‘‘ததா²’’தி இமினா ‘‘புப்³பே³ நிவுத்த²க்க²ந்தா⁴’’தி இமம் பத³ம் உபஸம்ஹரதி. ப⁴வனவஸேனாதி பச்சயதோ நிப்³ப³த்தனவஸேன. நிவுத்த²வஸேனாதி நிவுஸிததாவஸேன. ஆலயட்டே²னாதி ஆவஸிதபா⁴வேன. நிவாஸத்தோ² ஹி நிகேதத்தோ².

தத்தா²தி தே³வலோகாதி³ம்ஹி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஏகச்சம் திரச்சா²னயோனிம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ந ஸுகரந்தி தே³வக³தியா ஏகந்தஸுக²தாய, து³க்³க³தியா ஏகந்தது³க்க²தாய, து³க்க²ப³ஹுலதாய ச புஞ்ஞகிரியாய ஓகாஸோ ந ஸுலப⁴ரூபோ பச்சயஸமவாயஸ்ஸ து³ல்லப⁴பா⁴வதோ, உப்பஜ்ஜமானா ச ஸா உளாரா, விபுலா ச ந ஹோதீதி க³திவஸேனாபி கே²த்தவிஸேஸதா இச்சி²தப்³பா³ ‘‘திரச்சா²னக³தே தா³னம் த³த்வா ஸதகு³ணா த³க்கி²ணா பாடிகங்கி²தப்³பா³, புது²ஜ்ஜனது³ஸ்ஸீலே தா³னம் த³த்வா ஸஹஸ்ஸகு³ணா த³க்கி²ணா பாடிகங்கி²தப்³பா³’’தி (ம. நி. 3.379) வசனதோ. மனுஸ்ஸக³தியா பன ஸுக²ப³ஹுலதாய புஞ்ஞகிரியாய ஓகாஸோ ஸுலப⁴ரூபோ பச்சயஸமவாயஸ்ஸ ச யேபு⁴ய்யேன ஸுலப⁴பா⁴வதோ. யஞ்ச தத்த² து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, தம்பி விஸேஸதோ புஞ்ஞகிரியாய உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி, து³க்கூ²பனிஸா ஸத்³தா⁴தி. யதா² ஹி அயோக⁴னேன ஸத்த²கே நிப்பா²தி³யமானே தஸ்ஸ ஏகந்ததோ அக்³கி³ம்ஹி தாபனம், உத³கேன வா தேமனம் சே²த³னகிரியாஸமத்த²தாய ந விஸேஸபச்சயோ, தாபேத்வா பன ஸமானயோக³தோ உத³கதேமனம் தஸ்ஸா விஸேஸபச்சயோ, ஏவமேவ ஸத்தஸந்தானஸ்ஸ ஏகந்தது³க்க²ஸமங்கி³தா து³க்க²ப³ஹுலதா ஏகந்தஸுக²ஸமங்கி³தா ஸுக²ப³ஹுலதா ச புஞ்ஞகிரியாஸமத்த²தாய ந விஸேஸபச்சயோ, ஸதி பன ஸமானயோக³தோ து³க்க²ஸந்தாபனே, ஸுகு²மப்³ரூஹனே ச லத்³தூ⁴பனிஸ்ஸயா புஞ்ஞகிரியா ஸமத்த²தாய ஸம்ப⁴வதி, ததா² ஸதி உப்பஜ்ஜமானா புஞ்ஞகிரியா மஹாஜுதிகா மஹாவிப்பா²ரா படிபக்க²ச்சே²த³னஸமத்தா² ஹோதி. தஸ்மா மனுஸ்ஸபா⁴வோ புஞ்ஞகிரியாய விஸேஸபச்சயோ. தேன வுத்தம் ‘‘தத்த² ந ஸுகரம், மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸேவ ஸுகர’’ந்தி.

அத² ‘‘மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸா’’தி ஏத்த² கோ வசனத்தோ²? ‘‘மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய மனுஸ்ஸாதி, ஸூரபா⁴வஸதிமந்ததாப்³ரஹ்மசரியயோக்³யதாதி³கு³ணவஸேன உபசிதமனகா உக்கட்ட²கு³ணசித்தாதி அத்தோ². கே பன தே? ஜம்பு³தீ³பவாஸினோ ஸத்தவிஸேஸா. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, டா²னேஹி ஜம்பு³தீ³பகா மனுஸ்ஸா உத்தரகுருகே ச மனுஸ்ஸே அதி⁴க்³க³ண்ஹந்தி தே³வே ச தாவதிம்ஸே. கதமேஹி தீஹி? ஸூரா ஸதிமந்தோ இத⁴ ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ’தி (அ. நி. 9.21; கதா². 271).

ததா² ஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ, பச்சேகபு³த்³தா⁴, அக்³க³ஸாவகா, மஹாஸாவகா, சக்கவத்தினோ, அஞ்ஞே ச மஹானுபா⁴வா ஸத்தா தத்தே²வ உப்பஜ்ஜந்தி. தே ஹி ஸமானரூபாதி³தாய பன ஸத்³தி⁴ம் பரித்ததீ³பவாஸீஹி இதரமஹாதீ³பவாஸினோபி மனுஸ்ஸா த்வேவ பஞ்ஞாயிம்ஸூ’’தி கேசி. அபரே பன ப⁴ணந்தி ‘‘லோபா⁴தீ³ஹி, அலோபா⁴தீ³ஹி ச ஸஹிதஸ்ஸ மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய மனுஸ்ஸா. யே ஹி ஸத்தா மனுஸ்ஸஜாதிகா, தேஸு விஸேஸதோ லோபா⁴த³யோ, அலோபா⁴த³யோ ச உஸ்ஸன்னா, தே லோபா⁴தி³உஸ்ஸன்னதாய அபாயமக்³க³ம், அலோபா⁴தி³உஸ்ஸன்னதாய ஸுக³திமக்³க³ம், நிப்³பா³னகா³மிமக்³க³ஞ்ச பரிபூரேந்தி, தஸ்மா லோபா⁴தீ³ஹி, அலோபா⁴தீ³ஹி ச ஸஹிதஸ்ஸ மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய பரித்ததீ³பவாஸீஹி ஸத்³தி⁴ம் சதுதீ³பவாஸினோ ஸத்தவிஸேஸா மனுஸ்ஸாதி வுச்சந்தீ’’தி. லோகியா பன ‘‘மனுனோ அபச்சபா⁴வேன மனுஸ்ஸா’’தி வத³ந்தி. மனு நாம பட²மகப்பிகோ லோகமரியாதா³ய ஆதி³பூ⁴தோ ஸத்தானம் ஹிதாஹிதவிதா⁴யகோ கத்தப்³பா³கத்தப்³ப³தாஸு நியோஜனதாவஸேன பிதுட்டா²னியோ, யோ ஸாஸனே ‘‘மஹாஸம்மதோ’’தி வுச்சதி அம்ஹாகம் மஹாபோ³தி⁴ஸத்தோ, பச்சக்க²தோ, பரம்பரா ச தஸ்ஸ ஓவாதா³னுஸாஸனியம் டி²தா ஸத்தா புத்தஸதி³ஸதாய ‘‘மனுஸ்ஸா, மானுஸா’’தி ச வுச்சந்தி. ததோ ஏவ ஹி தே ‘‘மானவா, மனுஜா’’தி ச வோஹரீயந்தி. மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸாதி மனுஸ்ஸேஸு பூ⁴தஸ்ஸ ஜாதஸ்ஸ, மனுஸ்ஸபா⁴வம் வா பத்தஸ்ஸாதி அத்தோ². அயஞ்ச நயோ லோகியமஹாஜனஸ்ஸ வஸேன வுத்தோ. மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம் பன ஸந்தானஸ்ஸ மஹாபி⁴னீஹாரதோ பட்டா²ய குஸலத⁴ம்மபடிபத்தியம் ஸம்மதே³வ அபி⁴ஸங்க²தத்தா தேஸம் ஸுக³தியம், அத்தனோ உப்பஜ்ஜனது³க்³க³தியஞ்ச நிப்³ப³த்தானம் குஸலகம்மம் க³ருதரமேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அகாரணம் வா ஏத’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

ஏவரூபே அத்தபா⁴வேதி ஹத்தி²ஆதி³அத்தபா⁴வே. டி²தேன கதகம்மம் ந ஸக்கா ஸுகே²ன தீ³பேதும் லோகே அப்பஞ்ஞாதரூபத்தா. ஸுகே²ன தீ³பேதும் ‘‘அஸுகஸ்மிம் தே³ஸே அஸுகஸ்மிம் நக³ரே அஸுகோ நாம ராஜா, ப்³ராஹ்மணோ ஹுத்வா இமம் குஸலகம்மம் அகாஸீ’’தி ஏவம் ஸுவிஞ்ஞாபயபா⁴வதோ. தி²ரக்³க³ஹணோதி அஸிதி²லக்³கா³ஹீ தா²மப்பத்தக்³க³ஹணோ. நிச்சலக்³க³ஹணோதி அசஞ்சலக்³கா³ஹீ தத்த² கேனசிபி அஸம்ஹாரியோ. படிகுடதீதி ஸம்குடதி, ஜிகு³ச்ச²னவஸேன விவட்டதி வா. பஸாரியதீதி வித்த²தம் ஹோதி வேபுல்லம் பாபுணாதி.

தவேஸோ மஹாஸமுத்³த³ஸதி³ஸோதி ஏஸோ உத³கோகோ⁴ தேவ மஹாஸமுத்³த³ஸதி³ஸோ.

தீ³யதி ஏதேனாதி தா³னம், பரிச்சாக³சேதனா. தி³ய்யனவஸேனாதி தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ பரியத்தம் கத்வா பரிச்சஜனவஸேன தா³னம். ஸம்விபா⁴க³கரணவஸேனாதி தஸ்ஸேவ அத்தனா ஸத்³தி⁴ம் பரஸ்ஸ ஸம்விப⁴ஜனவஸேன ஸம்விபா⁴கோ³, ததா²பவத்தா சேதனா. ஸீலஸமாதா³னேதி ஸீலஸ்ஸ ஸம்மதே³வ ஆதா³னே, க³ஹணே பவத்தனேதி அத்தோ². தம் பவத்திகாலேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பூரணகாலே’’தி ஆஹ. மாது ஹிதோ மத்தேய்யோ, யஸ்ஸ பன த⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன ஸோ ‘‘மத்தேய்யோ’’தி வுச்சதி, ஸோ மத்தேய்யதாதி ஆஹ ‘‘மாது காதப்³ப³வத்தே’’தி. ஏஸேவ நயோ ‘‘பேத்தேய்யதாயா’’திஆதீ³ஸு. அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேஸூதி அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸிட்டே²ஸு அஞ்ஞேஸு, தே பன குஸலபா⁴வேன வுத்தா குஸலாதி ஆஹ ‘‘ஏவரூபேஸூ’’தி. அதி⁴குஸலேஸூதி அபி⁴விஸிட்டே²ஸு குஸலேஸு, ஸா பன அபி⁴விஸிட்ட²தா உபாதா³யுபாதா³ய ஹோதி. யம் பனேத்த² உக்கம்ஸக³தம் அதி⁴குஸலம், தது³க்கம்ஸனயேன இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்தி² குஸலா, அத்தி² அதி⁴குஸலா’’திஆதி³ வுத்தம். நனு பஞ்ஞாபாரமிஸங்க³ஹஞாணஸம்பா⁴ரபூ⁴தா குஸலா த⁴ம்மா நிப்பரியாயேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபடிலாப⁴பச்சயா குஸலா நாம, இமே பன மஹாபுரிஸலக்க²ணனிப்³ப³த்தகா புஞ்ஞஸம்பா⁴ரபூ⁴தா கஸ்மா ததா² வுத்தாதி? ஸப்³பே³ஸம்பி மஹாபோ³தி⁴ஸத்தஸந்தானக³தானம் பாரமித⁴ம்மானம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபடிலாப⁴பச்சயபா⁴வதோ. மஹாபி⁴னீஹாரதோ பட்டா²ய ஹி மஹாபுரிஸோ யம் கிஞ்சி புஞ்ஞம் கரோதி, ஸப்³ப³ம் தம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ஸமதி⁴க³மாயேவ பரிணாமேதி. ததா² ஹி ஸஸம்பா⁴ராப்³யாஸோ, தீ³க⁴காலாப்³யாஸோ, நிரந்தராப்³யாஸோ, ஸக்கச்சாப்³யாஸோதி சத்தாரோ அப்³யாஸா சதுரதி⁴ட்டா²னபரிபூரிதஸம்ப³ந்தா⁴ அனுபுப்³பே³ன மஹாபோ³தி⁴ட்டா²னா ஸம்பஜ்ஜந்தி.

ஸகிம்பீதி பி-ஸத்³தே³ன அனேகவாரம்பி கதம் விஜாதியேன அந்தரிதம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அபி⁴ண்ஹகரணேனாதி ப³ஹுலீகாரேன. உபசிதந்தி உபரூபரி வட்³டி⁴தம். பிண்டீ³கதந்தி பிண்ட³ஸோ கதம். ராஸீகதந்தி ராஸிபா⁴வேன கதம். அனேகக்க²த்துஞ்ஹி பவத்தியமானம் குஸலகம்மம் ஸந்தானே ததா²லத்³த⁴பரிபா⁴வனம் பிண்டீ³பூ⁴தம் விய, ராஸீபூ⁴தம் விய ச ஹோதி. விபாகம் பதி ஸம்ஹச்சகாரிபா⁴வத்தா சக்கவாளம் அதிஸம்பா³த⁴ம் ப⁴வக்³க³ம் அதினீசம், ஸசே பனே தம் ரூபம் ஸியாதி அதி⁴ப்பாயோ. விபுலத்தாதி மஹந்தத்தா. யஸ்மா பன தம் கம்மம் மேத்தாகருணாஸதிஸம்பஜஞ்ஞாஹி பரிக்³க³ஹிததாய து³ரஸமுஸ்ஸாரிதம் பமாணகரணத⁴ம்மந்தி பமாணரஹிததாய ‘‘அப்பமாண’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, தஸ்மா ‘‘அப்பமாணத்தா’’தி வுத்தம்.

அதி⁴ப⁴வதீதி ப²லஸ்ஸ உளாரபா⁴வேன அபி⁴பு⁴ய்ய திட்ட²தி. அத்த²தோ பணீதபணீதானம் போ⁴கா³னம் படிலாபோ⁴ ஏவாதி ஆஹ ‘‘அதிரேகம் லப⁴தீ’’தி. அதி⁴க³ச்ச²தீதி விந்த³தி, நிப்³ப³த்தமானோவ தேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதீதி அத்தோ². ஏகதே³ஸேன அபு²ஸித்வா ஸப்³ப³ப்பதே³ஸேஹி பு²ஸனதோ ஸப்³ப³ப்பதே³ஸேஹி பு²ஸந்தியோ ஏதேஸம் பாத³தலானம் ஸந்தீதி ‘‘ஸப்³பா³வந்தேஹி பாத³தலேஹீ’’தி வுத்தம். யதா² நிக்கி²பனே ஸப்³பே³ பாத³தலப்பதே³ஸா ஸம்ஹச்சகாரினோ அனின்னதாய ஸமபா⁴வதோ, ஏவம் உத்³த⁴ரணேபீதி வுத்தம் ‘‘ஸமம் பு²ஸதி, ஸமம் உத்³த⁴ரதீ’’தி. இதா³னி இமஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணஸ்ஸ ஸமதி⁴க³மேன லத்³த⁴ப்³ப³னிஸ்ஸந்த³ப²லவிபா⁴வனமுகே²ன ஆனுபா⁴வம் விபா⁴வேதும் ‘‘ஸசேபி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நரகந்தி ஆவாடம். அந்தோ பவிஸதி ஸமபா⁴வாபத்தியா. ‘‘சக்கலக்க²ணேனபதிட்டா²தப்³ப³ட்டா²ன’’ந்தி இத³ம் யம் பூ⁴மிப்பதே³ஸம் பாத³தலம் பு²ஸதி, தத்த² சக்கலக்க²ணம்பி பு²ஸனவஸேன பதிட்டா²தீதி கத்வா வுத்தம். தஸ்ஸ பன ததா² பதிட்டா²னம் ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாய ஏவாதி ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாய ஆனுபா⁴வகித்தனே ‘‘லக்க²ணந்தரானயனம் கிமத்தி²ய’’ந்தி ந சிந்தேதப்³ப³ம். ஸீலதேஜேனாதி ஸீலப்பபா⁴வேன. புஞ்ஞதேஜேனாதி குஸலப்பபா⁴வேன. த⁴ம்மதேஜேனாதி ஞாணப்பபா⁴வேன. தீஹிபி பதே³ஹி ப⁴க³வதோ பு³த்³த⁴பூ⁴தஸ்ஸ த⁴ம்மா க³ஹிதா, ‘‘த³ஸன்னம் பாரமீன’’ந்தி இமினா பு³த்³த⁴கரத⁴ம்மா க³ஹிதா.

202. மஹாஸமுத்³தோ³வ ஸீமா ஸப்³ப³பூ⁴மிஸ்ஸரபா⁴வதோ. ‘‘அகி²லமனிமித்தமகண்டக’’ந்தி தீஹிபி பதே³ஹி தே²ய்யாபா⁴வோவ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘நிச்சோர’’ந்திஆதி³. க²ரஸம்ப²ஸ்ஸட்டே²னாதி க⁴ட்டனேன து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸபா⁴வேன கி²லாதி. உபத்³த³வபச்சயட்டே²னாதி அனத்த²ஹேதுதாய நிமித்தாதி. ‘‘அகி²ல’’ந்திஆதி³னா ஏகசாரீஹி சோராபா⁴வோ வுத்தோ, ‘‘நிரப்³பு³த³’’ந்தி இமினா பன க³ணப³ந்த⁴வஸேன விசரணசோராபா⁴வோ வுத்தோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கு³ம்ப³ம் கு³ம்ப³ம் ஹுத்வா’’திஆதி³ வுத்தம். அவிக்க²ம்ப⁴னீயோதி ந விப³ந்த⁴னீயோ கேனசி அப்படிபா³ஹனீயோ டா²னதோ அனிக்கட்³ட⁴னீயோ. படிபக்க²ம் அனிட்ட²ம் அத்தே²தீதி பச்சத்தி²கோ, ஏதேன பாகடபா⁴வேன விரோத⁴ம் அகரோந்தோ வேரிபுக்³க³லோ வுத்தோ. படிவிருத்³தோ⁴ அமித்தோ பச்சாமித்தோ, ஏதேன பாகடபா⁴வேன விரோத⁴ம் கரோந்தோ வேரிபுக்³க³லோ வுத்தோ. விக்க²ம்பே⁴தும் நாஸக்கி²ம்ஸு, அஞ்ஞத³த்து² ஸயமேவ விகா⁴தப்³யஸனம் பாபுணிம்ஸு சேவ ஸாவகத்தஞ்ச பவேதே³ஸும்.

‘‘கம்ம’’ந்திஆதீ³ஸு கம்மம் நாம பு³த்³த⁴பா⁴வம் உத்³தி³ஸ்ஸ கதூபசிதோ லக்க²ணஸம்வத்தனியோ புஞ்ஞஸம்பா⁴ரோ. தேனாஹ ‘‘ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கானீ’’திஆதி³. கம்மஸரிக்க²கம் நாம தஸ்ஸேவ புஞ்ஞஸம்பா⁴ரஸ்ஸ கரணகாலே கேனசி அகம்பனீயஸ்ஸ த³ள்ஹாவத்தி²தபா⁴வஸ்ஸ அனுச்ச²விகோ ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாஸங்கா²தஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ பரேஹி அவிக்க²ம்ப⁴னீயதாய ஞாபகனிமித்தபா⁴வோ, ஸ்வாயம் நிமித்தபா⁴வோ தஸ்ஸேவ லக்க²ணஸ்ஸாதி அட்ட²கதா²யம் ‘‘கம்மஸரிக்க²கம் நாம…பே… மஹாபுரிஸலக்க²ண’’ந்தி வுத்தம். டா²னக³மனேஸு பாதா³னம் த³ள்ஹாவத்தி²தபா⁴வோ லக்க²ணம் நாம. பாதா³னம் பூ⁴மியம் ஸமம் நிக்கி²பனம், பாத³தலானம் ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி பு²ஸனம், ஸமமேவ உத்³த⁴ரணம், தஸ்மா ஸுட்டு² ஸமம் ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி பதிட்டி²தா பாதா³ ஏதஸ்ஸாதி ஸுப்பதிட்டி²தபாதோ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாதி வுச்சதி லக்க²ணம். ஸுட்டு² ஸமம் பூ⁴மியா பு²ஸனேனேவ ஹி நேஸம் தத்த² த³ள்ஹாவத்தி²தபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴, யம் ‘‘கம்மஸரிக்க²க’’ந்தி வுத்தம். லக்க²ணானிஸம்ஸோதி லக்க²ணபடிலாப⁴ஸ்ஸ உத்³ரயோ, லக்க²ணஸம்வத்தனியஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஆனிஸம்ஸப²லந்தி அத்தோ². நிஸ்ஸந்த³ப²லம் பன ஹேட்டா² பா⁴விதமேவ.

203. கம்மாதி³பே⁴தே³தி கம்மகம்மஸரிக்க²கலக்க²ண லக்க²ணானிஸம்ஸவிஸஞ்ஞிதே விபா⁴கே³. கா³தா²ப³ந்த⁴ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அத்தோ² பன அபுப்³ப³ம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. போராணகத்தே²ராதி அட்ட²கதா²சரியா. வண்ணனாகா³தா²தி தோ²மனாகா³தா² வுத்தமேவத்த²ம் க³ஹேத்வா தோ²மனாவஸேன பவத்தத்தா. அபரபா⁴கே³ தே²ரா நாம பாளிம், அட்ட²கத²ஞ்ச போத்த²காரோபனவஸேன ஸமாக³தா மஹாதே²ரா, யே ஸாட்ட²கத²ம் பிடகத்தயம் போத்த²காருள்ஹம் கத்வா ஸத்³த⁴ம்மம் அத்³த⁴னியசிரட்டி²திகம் அகம்ஸு. ஏகபதி³கோதி ‘‘த³ள்ஹஸமாதா³னோ அஹோஸீ’’திஆதி³பாடே² ஏகேகபத³கா³ஹீ. அத்து²த்³தா⁴ரோதி தத³த்த²ஸ்ஸ ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன உத்³த⁴ரணதோ அத்து²த்³தா⁴ரபூ⁴தோ, தயித³ம் பாளியம் ஆக³தபதா³னி க³ஹேத்வா கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன தத³த்த²விசாரணபா⁴வத³ஸ்ஸனம், ந பன த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகேன ட²பிதபா⁴வபடிக்கி²பனந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

குஸலத⁴ம்மானம் வசீஸச்சஸ்ஸ ப³ஹுகாரதம், தப்படிபக்க²ஸ்ஸ ச முஸாவாத³ஸ்ஸ மஹாஸாவஜ்ஜதம் த³ஸ்ஸேதும் அனந்தரமேவ குஸலகம்மபத²த⁴ம்மே வத³ந்தோபி ததோ வசீஸச்சம் நீஹரித்வா கதே²தி ஸச்சேதி வா ஸன்னிதா⁴னேவ ‘‘த⁴ம்மே’’தி வுச்சமானா குஸலகம்மபத²த⁴ம்மா ஏவ யுத்தாதி வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மேதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மே’’தி. கோ³ப³லீப³த்³த³ஞாயேன வா ஏத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இந்த்³ரியத³மனேதி இந்த்³ரியஸம்வரே. குஸலகம்மபத²க்³க⁴ணேனஸ்ஸ வாரித்தஸீலமேவ க³ஹிதந்தி இதரம்பி ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ஸம்யமஸ்ஸேவ க³ஹணம் கதந்தி ‘‘ஸம்யமேதி ஸீலஸம்யமே’’தி வுத்தம். ஸுசி வுச்சதி புக்³க³லோ யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன, தம் ஸோசேய்யம், காயஸுசரிதாதி³. ஏதஸ்ஸேவ ஹி விபா⁴க³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்பி சேதம் புன வுத்தம், மனோஸோசேய்யக்³க³ஹணேன வா ஜா²னாதி³உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மானம்பி ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் ஸோசேய்யக்³க³ஹணம். ஆலயபூ⁴தந்தி ஸமத²விபஸ்ஸனானம் அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தம். உபோஸத²கம்மந்தி உபோஸத²தி³வஸே ஸமாதி³யித்வா ஸமாசரிதப்³ப³ம் புஞ்ஞகம்மம் உபோஸதோ² ஸஹசரணஞாயேன. ‘‘அவிஹிம்ஸாயாதி ஸத்தானம் அவிஹேட²னாயா’’தி வத³ந்தி, தம் பன ஸீலக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதம். தஸ்மா அவிஹிம்ஸாயாதி கருணாயாதி அத்தோ². அவிஹிம்ஸாக்³க³ஹணேனேவ சேத்த² அப்பமஞ்ஞாஸாமஞ்ஞேன சத்தாரோபி ப்³ரஹ்மவிஹாரா உபசாராவத்தா² க³ஹிதா லக்க²ணஹாரனயேன. ஸகலந்தி அனவஸேஸம் பரிபுண்ணம். ஏவமேத்த² காமாவசரத்தபா⁴வபரியாபன்னத்தா லக்க²ணஸ்ஸ தம்ஸம்வத்தனிககாமாவசரகுஸலத⁴ம்மா ஏவ பாரமிதாஸங்க³ஹபுஞ்ஞஸம்பா⁴ரபூ⁴தகாயஸுசரிதாதீ³ஹி த்³வாத³ஸதா⁴ விப⁴த்தா ஏவ. கா³தா²யம் ‘‘ஸச்சே’’திஆதி³னா த³ஸதா⁴ ஸங்க³ய்ஹ த³ஸ்ஸிதா. ஏஸ நயோ ஸேஸலக்க²ணேபி.

அம்னுபீ⁴தி கா³தா²ஸுக²த்த²ம் அகாரம் ஸானுனாஸிகம் கத்வா வுத்தம். ப்³யஞ்ஜனானி லக்க²ணானி ஆசிக்க²ந்தீதி வேயஞ்ஜனிகா.விக்க²ம்பே⁴தப்³ப³ந்தி படிபா³ஹிதப்³ப³ம் தஸ்ஸாதி மஹாபுரிஸஸ்ஸ, தஸ்ஸ வா மஹாபுரிஸலக்க²ணஸ்ஸ. லக்க²ணஸீஸேன சேத்த² தம்ஸம்வத்தனிகபுஞ்ஞஸம்பா⁴ரோ வுச்சதி.

பாத³தலசக்கலக்க²ணவண்ணனா

204. ப⁴யம் நாம பீ⁴தி, தம் பன உப்³பி³ஜ்ஜனாகாரேன, உத்தஸனாகாரேன ச பவத்தியா து³வித⁴ந்தி ஆஹ ‘‘உப்³பே³க³ப⁴யஞ்சேவ உத்தாஸப⁴யஞ்சா’’தி. தது³ப⁴யம்பி ப⁴யம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். அபனூதி³தாதி யதா² சோராத³யோ விலுப்பனப³ந்த⁴னாதீ³னி பரஸ்ஸ ந கரோந்தி, கதஞ்ச பச்சாஹரணாதி³னா படிபாகதிகம் ஹோதி, ஏவம் யதா² ச சண்ட³ஹத்தி²ஆத³யோ தூ³ரதோ பரிவஜ்ஜிதா ஹோந்தி, அபரிவஜ்ஜிதே தஸ்ஸ யதா² டா²னே டி²தேஹி அபி⁴ப⁴வோ ந ஹோதி, ஏவம் அபனூதி³தா. அதிவாஹேதீதி அதிக்காமேதி. தம் டா²னந்தி தம் ஸாஸங்கட்டா²னம். அஸக்கோந்தானந்தி உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனம், அஸக்கோந்தேதி அத்தோ². அஸக்கோந்தானந்தி வா அனாத³ரே ஸாமிவசனம். ஸஹ பரிவாரேனாதி ஸபரிவாரம். தத்த² கிஞ்சி தே³ய்யத⁴ம்மம் தே³ந்தோ யதா³ தஸ்ஸ பரிவாரபா⁴வேன அஞ்ஞம்பி தே³ய்யத⁴ம்மம் தே³தி, ஏவம் தஸ்ஸ தம் தா³னமயம் புஞ்ஞம் ஸபரிவாரம் நாம ஹோதி.

தமத்த²ம் வித்தா²ரேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² அன்ன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யதா² தே³ய்யத⁴ம்மம் தஸ்ஸ அன்னதா³னஸ்ஸ பரிவாரோ, ஏவம் தஸ்ஸ ஸக்கச்சகரணம் பீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத² கோ²’’திஆதி³மாஹ. யாகு³ப⁴த்தம் த³த்வாவ அதா³ஸீதி யோஜனா. ஏஸ நயோ இதோ பரதோபி. ஸுத்தம் வட்டேதீதி சீவரஸ்ஸ ஸிப்³ப³னஸுத்தகம் து³வட்டதிவட்டாதி³வஸேன வட்டிதம் அகாஸி. ரஜனந்தி அல்லிஆதி³ரஜனவத்து²ம். பண்டு³பலாஸந்தி ரஜனுபக³மேவ பண்டு³வண்ணம் பலாஸம்.

ஹேட்டி²மானீதி அன்னாதீ³னி சத்தாரி. நிஸத³க்³க³ஹணேனேவ நிஸத³போதோபி க³ஹிதோ. சீனபிட்ட²ம் ஸிந்து⁴ரகசுண்ணம். கோஜவந்தி உத்³த³லோமிஏகந்தலோமிஆதி³கோஜவத்த²ரண. ஸுவிப⁴த்தஅந்தரானீதி ஸுட்டு² விப⁴த்தஅந்தரானி, ஏதேன சக்காவயவட்டா²னானம் ஸுபரிச்சி²ன்னதம் த³ஸ்ஸேதி.

லத்³தா⁴பி⁴ஸேகா க²த்தியா அத்தனோ விஜிதே விஸவிதாய ப்³ராஹ்மணாதி³கே சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி ரஞ்ஜேதும் ஸக்கோந்தி, ந இதராதி ஆஹ ‘‘ராஜானோதி அபி⁴ஸித்தா’’தி. ராஜதோ யதா²லத்³த⁴கா³மனிக³மாதி³ம் இஸ்ஸரவதாய பு⁴ஞ்ஜந்தீதி போ⁴ஜகா, தாதி³ஸோ போ⁴கோ³ ஏதேஸம் அத்தி², தத்த² வா நியுத்தாதி போ⁴கி³கா, தே ஏவ ‘‘போ⁴கி³யா’’தி வுத்தா. ஸபரிவாரம் தா³னந்தி வுத்தனயேன ஸபரிவாரதா³னம். ஜானாதூதி ‘‘ஸதே³வகோ லோகோ ஜானாதூ’’தி இமினா விய அதி⁴ப்பாயேன நிப்³ப³த்தம் சக்கலக்க²ணந்தி லக்க²ணஸ்ஸேவ கம்மஸரிக்க²தா த³ஸ்ஸிதா. ஏவம் ஸதி திகமேவ ஸியா, ந சதுக்கம், தஸ்மா சக்கலக்க²ணஸ்ஸ மஹாபரிவாரதாய ஞாபகனிமித்தபா⁴வோ கம்மஸரிக்க²கம் நாம. தேனேவாஹ ‘‘ஸபரிவாரம்…பே… ஜானாதூதி நிப்³ப³த்த’’ந்தி. ‘‘தீ³கா⁴யுகதாய தம் நிமித்த’’ந்தி (தீ³. நி. 3.207) ச வக்க²தி, ததா² ‘‘தம் லக்க²ணம் ப⁴வதி தத³த்த²ஜோதக’’ந்தி (தீ³. நி. 3.221) ச. நிஸ்ஸந்த³ப²லம் பன படிபக்கா²பி⁴ப⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. தேனேவாஹ கா³தா²யம் ‘‘ஸத்துமத்³த³னோ’’தி.

205. ஏதந்தி ஏதம் கா³தா²ப³ந்த⁴பூ⁴தம் வசனம், தம் பனத்த²தோ கா³தா² ஏவாதி ஆஹ ‘‘இமா தத³த்த²பரிதீ³பனா கா³தா² வுச்சந்தீ’’தி.

புரத்தா²தி வா ‘‘புரே’’தி வுத்ததோபி புப்³பே³. யஸ்மா மஹாபுரிஸோ ந அதீதாய ஏகஜாதியம், நாபி கதிபயஜாதீஸு, அத² கோ² புரிமபுரிமதராஸு ததா²வ படிபன்னோ, தஸ்மா தத்த² படிபத்திம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புரே புரத்தா²’’தி வுத்தம். இமிஸ்ஸாபி ஜாதியம் அதீதகாலவஸேன ‘‘புரேபுரத்தா²’’தி வத்தும் லப்³பா⁴தி ததோ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘புரிமாஸு ஜாதீஸூ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘இமிஸ்ஸா’’திஆதி³. கேசி ‘‘இமிஸ்ஸா ஜாதியா புப்³பே³ துஸிததே³வலோகே கதகம்மபடிக்கே²பவசன’’ந்தி வத³ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம் தத்த² தாதி³ஸஸ்ஸ கதகம்மஸ்ஸ அபா⁴வதோ. அபனூத³னோதி அபனேதா. அதி⁴முத்தோதி யுத்தபயுத்தோ.

புஞ்ஞகம்மேனாதி தா³னாதி³புஞ்ஞகம்மேன. ஏவம் ஸந்தேதி ஸதமத்தேன புஞ்ஞகம்மேன ஏகேகம் லக்க²ணம் நிப்³ப³த்தேய்ய, ஏவம் ஸதி. ந ரோசயிம்ஸூதி கேவலம் ஸதமத்தேன புஞ்ஞகம்மேன லக்க²ணனிப்³ப³த்திம் ந ரோசயிம்ஸு அட்ட²கதா²சரியா. கத²ம் பன ரோசயிம்ஸூதி ஆஹ ‘‘அனந்தேஸு பனா’’திஆதி³. ஏகேகம் கம்மந்தி ஏகேகம் தா³னாதி³புப்³ப³கம்மம். ஏகேகம் ஸதகு³ணம் கத்வாதி அனந்தாஸு லோகதா⁴தூஸு யத்தகா ஸத்தா, தேஹி ஸப்³பே³ஹி பச்சேகம் ஸதக்க²த்தும் கதானி தா³னாதி³புஞ்ஞகம்மானி யத்தகானி, ததோ ஏகேகம் புஞ்ஞகம்மம் மஹாஸத்தேன ஸதகு³ணம் கதம் ‘‘ஸத’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம், தஸ்மா இத⁴ ஸத-ஸத்³தோ³ ப³ஹுபா⁴வபரியாயோ, ந ஸங்க்²யாவசனோதி த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸதக்³கி⁴ ஸதம் தே³வமனுஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு விய. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணோதி இமமத்த²ம் ரோசயிம்ஸூ’’தி.

ஆயதபண்ஹிதாதி³திலக்க²ணவண்ணனா

206. ஸரஸசுதி நாம ஜாதஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ யாவஜீவம் ஜீவித்வா பகதியா மரணம். ஆகட்³ட⁴ஜியஸ்ஸ த⁴னுத³ண்ட³ஸ்ஸ விய பாதா³னம் அந்தோமுக²ம் குடிலதாய அந்தோவங்கபாத³தா. ப³ஹிமுக²ம் குடிலதாய ப³ஹிவங்கபாத³தா. பாத³தலஸ்ஸ மஜ்ஜே² ஊனதாய உக்குடிகபாத³தா. அக்³க³பாதே³ன க²ஞ்ஜனகா அக்³க³கோண்டா³. பண்ஹிப்பதே³ஸேன க²ஞ்ஜனகா பண்ஹிகோண்டா³. உன்னதகாயேனாதி அனோனதபா⁴வேன ஸமுஸ்ஸிதஸரீரேன. முட்டி²கதஹத்தா²தி ஆவுதா⁴தீ³னம் க³ஹணத்த²ம் கதமுட்டி²ஹத்தா². ப²ணஹத்த²காதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸட்ட²ங்கு³லிஹத்தா². இத³மேத்த² கம்மஸரிக்க²கந்தி இத³ம் இமேஸம் திண்ணம்பி லக்க²ணானம் ததா²க³தஸ்ஸ தீ³கா⁴யுகதாய ஞாபகனிமித்தபா⁴வோ ஏத்த² ஆயதபண்ஹிதா, தீ³க⁴ங்கு³லிதா ப்³ரஹ்முஜுக³த்ததாதி ஏதஸ்மிம் லக்க²ணத்தயே கம்மஸரிக்க²கத்தம். நிஸ்ஸந்த³ப²லம் பன அனந்தராயதாதி³ த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

207. பா⁴யிதப்³ப³வத்து²னிமித்தம் உப்பஜ்ஜமானம்பி ப⁴யம் அத்தஸினேஹஹேதுகம் பஹீனஸினேஹஸ்ஸ தத³பா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘யதா² மய்ஹம் மரணதோ ப⁴யம் மம ஜீவிதம் பிய’’ந்தி. ஸுசிண்ணேனாதி ஸுட்டு² கதூபசிதேன ஸுசரிதகம்முனா.

சவித்வாதி ஸக்³க³தோ சவித்வா. ‘‘ஸுஜாதக³த்தோ ஸுபு⁴ஜோ’’தி ஆத³யோ ஸரீராவயவகு³ணா இமேஹி லக்க²ணேஹி அவினாபா⁴வினோதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தா. சிரயபனாயாதி அத்தபா⁴வஸ்ஸ சிரகாலம் பவத்தனாய. தேனாஹ ‘‘தீ³கா⁴யுகபா⁴வாயா’’தி. ததோதி சக்கவத்தீ ஹுத்வா யாபனதோ. வஸிப்பத்தோதி ஜா²னாதீ³ஸு வஸீபா⁴வஞ்சேவ சேதோவஸிபா⁴வஞ்ச பத்தோ ஹுத்வா, கத²ம் இத்³தி⁴பா⁴வனாய இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனாயாதி அத்தோ². யாபேதி சிரதரந்தி யோஜனா.

ஸத்துஸ்ஸத³தாலக்க²ணவண்ணனா

208. ரஸோ ஜாதோ ஏதேஸந்தி ரஸிதானி, மஹாரஸானி. தேனாஹ ‘‘ரஸஸம்பன்னான’’ந்தி. பிட்ட²க²ஜ்ஜகாதீ³னீதி பூபஸக்க²லிமோத³காதீ³னி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பன கத³லிப²லாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. பிட்ட²ம் பக்கி²பித்வா பசிதப்³ப³பாயஸம் பிட்ட²பாயஸம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ததா²ரூபபோ⁴ஜ்ஜயாகு³ஆதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

இத⁴ கம்மஸரிக்க²கம் நாம ஸத்துஸ்ஸத³தாலக்க²ணஸ்ஸ பணீதலாபி⁴தாய ஞாபகனிமித்தபா⁴வோ. இமினா நயேன தத்த² தத்த² லக்க²ணே கம்மஸரிக்க²கம் நித்³தா⁴ரேத்வா யோஜேதப்³ப³ம்.

209. உத்தமோ அக்³க³ரஸதா³யகோதி ஸப்³ப³ஸத்தானம் உத்தமோ லோகனாதோ² அக்³கா³னம் பணீதானம் ரஸானம் தா³யகோ. உத்தமானம் அக்³க³ரஸானந்தி பணீதேஸுபி பணீதரஸானம். க²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜாதி³ஜோதகந்தி க²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜாதி³லாப⁴ஜோதகம். லாப⁴ஸம்வத்தனிகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ப²லம் ‘‘லாப⁴ஸம்வத்தனிக’’ந்தி காரணூபசாரேன வத³தி. தத³த்த²ஜோதகந்தி வா தஸ்ஸ பணீதபோ⁴ஜனதா³யகத்தஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஜோதகம். ததா³தி⁴க³ச்ச²தீதி ஏத்த² ஆ-காரோ நிபாதமத்தந்தி ஆஹ ‘‘தம் அதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி. லாபி⁴ருத்தமந்தி ர-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ.

கரசரணாதி³லக்க²ணவண்ணனா

210. பப்³ப³ஜிதபரிக்கா²ரம் பத்தசீவராதி³ம் கி³ஹிபரிக்கா²ரம் வத்தா²வுத⁴யானஸயனாதி³ம்.

ஸப்³ப³ந்தி ஸப்³ப³ம் உபகாரம். மக்கே²த்வா நாஸேதி மக்கி²பா⁴வே ட²த்வா. தேலேன விய மக்கே²தீதி ஸததோ⁴ததேலேன மக்கே²தி விய. அத்த²ஸம்வட்³ட⁴னகதா²யாதி ஹிதாவஹகதா²ய. கதா²க³ஹணஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம். பரேஸம் ஹிதாவஹோ காயபயோகோ³பி அத்த²சரியா. அட்ட²கதா²யம் பன வசீபயோக³வஸேனேவ அத்த²சரியா வுத்தா.

ஸமானத்ததாயாதி ஸதி³ஸபா⁴வே ஸமானட்டா²னே ட²பனேன, தம் பனஸ்ஸ ஸமானட்டா²னே ட²பனம் அத்தஸதி³ஸதாகரணம், ஸுகே²ன ஏகஸம்போ⁴க³தா, அத்தனோ ஸுகு²ப்பத்தியம்; தஸ்ஸ ச து³க்கு²ப்பத்தியம் தேன அத்தனோ ஏகஸம்போ⁴க³தாதி ஆஹ ‘‘ஸமானஸுக²து³க்க²பா⁴வேனா’’தி. ஸா ச ஸமானஸுக²து³க்க²தா ஏகதோ நிஸஜ்ஜாதி³னா பாகடா ஹோதீதி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகாஸனே’’திஆதி³மாஹ. ந ஹி ஸக்கா ஏகபரிபோ⁴கோ³ காதும் ஜாதியா ஹீனத்தா. ததா² அகரியமானே ச ஸோ குஜ்ஜ²தி போ⁴கே³ன அதி⁴கத்தா, தஸ்மா து³ஸ்ஸங்க³ஹோ. ந ஹி ஸோ ஏகபரிபோ⁴க³ம் இச்ச²தி ஜாதியா ஹீனபா⁴வதோ. ந அகரியமானே ச குஜ்ஜ²தி போ⁴கே³ன ஹீனபா⁴வதோ. உபோ⁴ஹீதி ஜாதிபோ⁴கே³ஹி. ஸதி³ஸோபி ஸுஸங்க³ஹோ ஏகஸதி³ஸபா⁴வேனேவ இதரேன ஸஹ ஏகபரிபோ⁴க³ஸ்ஸ பச்சாஸீஸாய, அகரணே ச தஸ்ஸ குஜ்ஜ²னஸ்ஸாபா⁴வதோ. அதீ³யமானேபி கிஸ்மிஞ்சி ஆமிஸே அகரியமானேபி ஸங்க³ஹே. ந பாபகேன சித்தேன பஸ்ஸதி பேஸலபா⁴வதோ. ததோ ஏவ பரிபோ⁴கோ³பி…பே… ஹோதி.ஏவரூபந்தி கி³ஹீ சே, உபோ⁴ஹி ஸதி³ஸம்; பப்³ப³ஜிதோ சே, ஸீலவந்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸுஸங்க³ஹிதாவ ஹோந்தீதி ஸுட்டு² ஸங்க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தி த³ள்ஹப⁴த்திபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘ந பி⁴ஜ்ஜந்தீ’’தி.

தா³னாதி³ஸங்க³ஹகம்மந்தி தா³னாதி³பே⁴த³ம் பரஸங்க³ண்ஹனவஸேன பவத்தம் குஸலகம்மம்.

211. அனவஞ்ஞாதேன அபரிபூ⁴தேன ஸம்பா⁴விதேன. பமோதோ³ வுச்சதி ஹாஸோ, ந அப்பமோதே³னாதி ஏத்த² படிஸேத⁴த்³வயேன ஸோ ஏவ வுத்தோ. ஸோ ச ஓத³க்³யஸபா⁴வத்தா ந தீ³னோ த⁴ம்மூபஸஞ்ஹிதத்தா ந க³ப்³ப⁴யுத்தோதி ஆஹ ‘‘ந தீ³னேன ந க³ப்³பி⁴தேனாதி அத்தோ²’’தி. ஸத்தானம் அக³ண்ஹனகு³ணேனாதி யோஜனா.

அதிருசிரந்தி அதிவிய ருசிரகதம், தம் பன பஸ்ஸந்தானம் பஸாதா³வஹந்தி ஆஹ ‘‘ஸுபாஸாதி³க’’ந்தி. ஸுட்டு² சே²கந்தி அதிவிய ஸுந்த³ரம். விதா⁴தப்³போ³தி விதா⁴தும் ஸந்தி³ஸிதும் ஸக்குணேய்யோ. பியம் வத³தீதி பியவதூ³ யதா² ‘‘ஸப்³ப³விதூ³’’தி. ஸுக²மேவ ஸுக²தா, தம் ஸுக²தம். த⁴ம்மஞ்ச அனுத⁴ம்மஞ்சாதி லோகுத்தரத⁴ம்மஞ்சேவ தஸ்ஸ அனுரூபபுப்³ப³பா⁴க³த⁴ம்மஞ்ச.

உஸ்ஸங்க²பாதா³தி³லக்க²ணவண்ணனா

212. ‘‘அத்தூ²பஸம்ஹித’’ந்தி இமினா வட்டனிஸ்ஸிதா த⁴ம்மகதா² வுத்தாதி ஆஹ ‘‘இத⁴லோகபரலோகத்த²னிஸ்ஸித’’ந்தி. ‘‘த⁴ம்மூபஸம்ஹித’’ந்தி இமினா விவட்டனிஸ்ஸிதா, தஸ்மா த³ஸகுஸலகம்மபதா² விவட்டஸன்னிஸ்ஸயா வேதி³தப்³பா³. நித³ம்ஸேஸீதி ஸந்த³ஸ்ஸேஸி தே த⁴ம்மே பச்சக்கே² கத்வா பகாஸேஸி. நித³ம்ஸனகத²ந்தி பாகடகரணகத²ம். ஜேட்ட²ட்டே²ன அக்³கோ³, பாஸம்ஸட்டே²ன ஸேட்டோ², பமுக²ட்டே²ன பாமோக்கோ², பதா⁴னட்டே²ன உத்தமோ, ஹிதஸுக²த்தி²கேஹி பகாரதோ வரணீயதோ ரஜனீயதோ பவரோதி ஏவம் அத்த²விஸேஸவாசீனம்பி ‘‘அக்³கோ³’’திஆதீ³னம் பதா³னம் பா⁴வத்த²ஸ்ஸ பே⁴தா³பா⁴வதோ ‘‘ஸப்³பா³னி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானீ’’தி ஆஹ.

உத்³த⁴ங்க³மனீயாதி ஸுணந்தானம் உபரூபரி விஸேஸம் க³மேந்தீதி உத்³த⁴ங்க³மனீயா. ஸங்கா²ய அதோ⁴ பிட்டி²பாத³ஸமீபே ஏவ பதிட்டி²தத்தா அதோ⁴ஸங்கா² பாதா³ ஏதஸ்ஸாதி அதோ⁴ஸங்க²பாதோ³. ஸங்கா²தி ச கோ³ப்ப²கானமித³ம் நாமம்.

213. த⁴ம்மதா³னயஞ்ஞந்தி த⁴ம்மதா³னஸங்கா²தம் யஞ்ஞம்.

ஸுட்டு² ஸண்டி²தாதி ஸம்மதே³வ ஸண்டி²தா. பிட்டி²பாத³ஸ்ஸ உபரி பகதிஅங்கு³லேன சதுரங்கு³லே ஜங்கா⁴பதே³ஸே நிகூ³ள்ஹா அபஞ்ஞாயமானரூபா ஹுத்வா டி²தாதி அத்தோ².

ஏணிஜங்க⁴லக்க²ணவண்ணனா

214. ஸிப்பந்தி ஸிக்கி²தப்³ப³ட்டே²ன ‘‘ஸிப்ப’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் ஸத்தானம் ஜீவிகாஹேதுபூ⁴தம் ஆஜீவவிதி⁴ம். ஜீவிகத்த²ம், ஸத்தானம் உபகாரத்த²ஞ்ச வேதி³தப்³ப³ட்டே²ன விஜ்ஜா, மந்தஸத்தா²தி³. சரந்தி தேன ஸுக³திம், ஸுக²ஞ்ச க³ச்ச²ந்தீதி சரணம். கம்மஸ்ஸகதாஞாணம் உத்தரபத³லோபேன ‘‘கம்ம’’ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘கம்மந்தி கம்மஸ்ஸகதாஜானனபஞ்ஞா’’தி. தானி சேவாதி புப்³பே³ வுத்தஹத்தி²ஆதீ³னி சேவ. ஸத்த ரதனானீதி முத்தாதீ³னி ஸத்த ரதனானி. ச-ஸத்³தே³ன ரஞ்ஞோ உபபோ⁴க³பூ⁴தானம் வத்த²ஸேய்யாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. ரஞ்ஞோ அனுச்ச²விகானீதி ரஞ்ஞோ பரிபு⁴ஞ்ஜனயோக்³யானி. ஸப்³பே³ஸந்தி ‘‘ராஜாரஹானீ’’திஆதி³னா வுத்தானம் ஸப்³பே³ஸம்யேவ ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹணம். பு³த்³தா⁴னம் பரிஸா நாம ஓதி⁴ஸோ அனோதி⁴ஸோ ச ஸமிதபாபா, தத²த்தா²ய படிபன்னா ச ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஸமணானம் கோட்டா²ஸபூ⁴தா சதஸ்ஸோ பரிஸா’’தி.

ஸிப்பாதி³வாசனந்தி ஸிப்பானம் ஸிக்கா²பனம். பாளியம்பி ஹி ‘‘வாசேதா’’தி வாசனஸீஸேன ஸிக்கா²பனம் த³ஸ்ஸிதம். உக்குடிகாஸனந்தி தம்தம்வேய்யாவச்சகரணேன உக்குடிகஸ்ஸ நிஸஜ்ஜா. பயோஜனவஸேன கே³ஹதோ கே³ஹம் கா³மதோ கா³மம் ஜங்கா⁴யோ கிலமேத்வா பேஸனம் ஜங்க⁴பேஸனிகா. லிகி²த்வா பாதிதம் விய ஹோதி அபரிபுண்ணபா⁴வதோ. அனுபுப்³ப³உக்³க³தவட்டிதந்தி கோ³ப்ப²கட்டா²னதோ பட்டா²ய யாவ ஜாணுப்பதே³ஸா மம்ஸூபசயஸ்ஸ அனுக்கமேன ஸமந்ததோ வட்³டி⁴தத்தா அனுபுப்³பே³ன உக்³க³தம் ஹுத்வா ஸுவட்டிதம். ஏணிஜங்க⁴லக்க²ணந்தி ஸண்டா²னமத்தேன ஏணிமிக³ஜங்கா⁴ஸதி³ஸஜங்க⁴லக்க²ணம்.

215. ‘‘யதுபகா⁴தாயா’’தி ஏத்த² த-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, அனுனாஸிகலோபேன நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘ய’’ந்திஆதி³. ‘‘உத்³த⁴க்³க³லோமா ஸுகு²மத்தசோத்த²தா’’தி வுத்தத்தா சோத³கேன ‘‘கிம் பன அஞ்ஞேன கம்மேன அஞ்ஞம் லக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததீ’’தி சோதி³தோ, ஆசரியோ ‘‘ந நிப்³ப³த்ததீ’’தி வத்வா ‘‘யதி³ ஏவம் இத⁴ கஸ்மா லக்க²ணந்தரம் கதி²த’’ந்தி அந்தோலீனமேவ சோத³னம் பரிஹரந்தோ ‘‘யம் பன நிப்³ப³த்ததீதி…பே… இத⁴ வுத்த’’ந்தி ஆஹ. தத்த² யம் பன நிப்³ப³த்ததீதி யம் லக்க²ணம் வுச்சமானலக்க²ணனிப்³ப³த்தகேன கம்முனா நிப்³ப³த்ததி. தம் அனுப்³யஞ்ஜனம் ஹோதீதி தம் லக்க²ணம் வுச்சமானஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ அனுகூலலக்க²ணம் நாம ஹோதி. தஸ்மா தேன காரணேன இத⁴ ஏணிஜங்க⁴லக்க²ணகத²னே ‘‘உத்³த⁴க்³க³லோமா ஸுகு²மத்தசோத்த²தா’’தி லக்க²ணந்தரம் வுத்தம்.

ஸுகு²மச்ச²விலக்க²ணவண்ணனா

216. ஸமிதபாபட்டே²ன ஸமணம், ந பப்³ப³ஜ்ஜாமத்தேன. பா³ஹிதபாபட்டே²ன ப்³ராஹ்மணம், ந ஜாதிமத்தேன.

மஹந்தானம் அத்தா²னம் பரிக்³க³ண்ஹனதோ மஹதீ பஞ்ஞா ஏதஸ்ஸாதி மஹாபஞ்ஞோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோதி ஆஹ ‘‘மஹாபஞ்ஞாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ²’’தி. நானத்தந்தி யாஹி மஹாபஞ்ஞாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தத்தா ப⁴க³வா ‘‘மஹாபஞ்ஞோ’’திஆதி³னா கித்தீயதி, தாஸம் மஹாபஞ்ஞாதீ³னம் இத³ம் நானத்தம் அயம் வேமத்ததா.

யஸ்ஸ கஸ்ஸசி விஸேஸதோ அரூபத⁴ம்மஸ்ஸ மஹத்தம் நாம கிச்சஸித்³தி⁴யா வேதி³தப்³ப³ந்தி தத³ஸ்ஸா கிச்சஸித்³தி⁴யா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மஹந்தே ஸீலக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஹேதுமஹந்ததாய, பச்சயமஹந்ததாய, நிஸ்ஸயமஹந்ததாய, பபே⁴த³மஹந்ததாய, கிச்சமஹந்ததாய, ப²லமஹந்ததாய, ஆனிஸம்ஸமஹந்ததாய ச ஸீலக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ மஹந்தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² ஹேது அலோபா⁴த³யோ. பச்சயோ ஹிரோத்தப்பஸத்³தா⁴ஸதிவீரியாத³யோ. நிஸ்ஸயோ ஸாவகபோ³தி⁴பச்சேகபோ³தி⁴ஸம்மாஸம்போ³தி⁴னியததா, தம்ஸமங்கி³னோ ச புரிஸவிஸேஸா. பபே⁴தோ³ சாரித்தவாரித்தாதி³விபா⁴கோ³. கிச்சம் தத³ங்கா³தி³வஸேன படிபக்க²வித⁴மனம். ஆனிஸம்ஸோ பியமனாபதாதி³. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³, (விஸுத்³தி⁴. 1.6) ஆகங்கே²ய்யஸுத்தாதீ³ஸு (ம. நி. 1.65) ச ஆக³தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. இமினா நயேன ஸமாதி⁴க்க²ந்தா⁴தீ³னம்பி மஹந்ததா யதா²ரஹம் வித்தா²ரேத்வா வேதி³தப்³பா³. டா²னாடா²னானம் பன மஹாவிஸயதாய, ஸா ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தே ஆக³தனயேன வேதி³தப்³பா³. விஹாரஸமாபத்தியோ ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴னித்³தா⁴ரணனயேன வேதி³தப்³பா³. அரியஸச்சானம் ஸகலஸாஸனஸங்க³ஹதோ, ஸோ ஸச்சவிப⁴ங்க³- (விப⁴. 189) தம்ஸம்வண்ணனாஸு (விப⁴. அட்ட². 189) ஆக³தனயேன, ஸதிபட்டா²னா தீ³னம் ஸதிபட்டா²னவிப⁴ங்கா³தீ³ஸு, (விப⁴. 355) தம்ஸம்வண்ணனாஸு (விப⁴. அட்ட². 355) ச ஆக³தனயேன, ஸாமஞ்ஞப²லானம் மஹதோ ஹிதஸ்ஸ, மஹதோ ஸுக²ஸ்ஸ, மஹதோ அத்த²ஸ்ஸ, மஹதோ யோக³க்கே²மஸ்ஸ நிப்³ப³த்திபா⁴வதோ, ஸந்தபணீதனிபுணஅதக்காவசரபண்டி³தவேத³னீயபா⁴வதோ ச; அபி⁴ஞ்ஞானம் மஹாஸம்பா⁴ரதோ, மஹாவிஸயதோ, மஹாகிச்சதோ, மஹானுபா⁴வதோ, மஹானிப்³ப³த்திதோ ச, நிப்³பா³னஸ்ஸ மத³னிம்மத³னாதி³மஹத்தஸித்³தி⁴தோ மஹந்ததா வேதி³தப்³பா³.

புது²பஞ்ஞாதி ஏத்தா²பி வுத்தனயானுஸாரேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அயம் பன விஸேஸோ – நானாக²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி ‘‘அயம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ நாம…பே… அயம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ நாமா’’தி ஏவம் பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் நானாகரணம் படிச்ச ஞாணம் பவத்ததி. தேஸுபி ‘‘ஏகவிதே⁴ன ரூபக்க²ந்தோ⁴, ஏகாத³ஸவிதே⁴ன ரூபக்க²ந்தோ⁴. ஏகவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ப³ஹுவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴. ஏகவிதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴. ஏகவிதே⁴ன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴. ஏகவிதே⁴ன விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, ப³ஹுவிதே⁴ன விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி ஏவம் ஏகேகஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸ்ஸ அதீதாதி³பே⁴த³வஸேனாபி நானாகரணம் படிச்ச ஞாணம் பவத்ததி. ததா² ‘‘இத³ம் சக்கா²யதனம் நாம…பே...இத³ம் த⁴ம்மாயதனம் நாம. தத்த² த³ஸாயதனா காமாவசரா, த்³வே சதுபூ⁴மகா’’தி ஏவம் ஆயதனானம் நானத்தம் படிச்ச ஞாணம் பவத்ததி. நானாதா⁴தூஸூதி ‘‘அயம் சக்கு²தா⁴து நாம…பே… அயம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து நாம. தத்த² ஸோளஸ தா⁴துயோ காமாவசரா, த்³வே தா⁴துயோ சதுபூ⁴மிகா’’தி ஏவம் நானாதா⁴தூஸு ஞாணம் பவத்ததி, தயித³ம் உபாதி³ன்னகதா⁴துவஸேன வுத்தம். பச்சேகபு³த்³தா⁴னம்பி ஹி த்³வின்னஞ்ச அக்³க³ஸாவகானம் உபாதி³ன்னகதா⁴தூஸு ஏவம் நானாகரணம் படிச்ச ஞாணம் பவத்ததி, தஞ்ச கோ² ஏகதே³ஸதோவ, ந நிப்பதே³ஸதோ. அனுபாதி³ன்னகதா⁴தூனம் பன லக்க²ணாதி³மத்தமேவ ஜானந்தி, ந நானாகரணம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴னமேவ பன ‘‘இமாய நாமதா⁴துயா உஸ்ஸன்னத்தா இமஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ க²ந்தோ⁴ ஸேதோ, இமஸ்ஸ காளோ, இமஸ்ஸ மட்டோ², இமஸ்ஸ ப³ஹலத்தசோ, இமஸ்ஸ தனுதசோ. இமஸ்ஸ பத்தம் வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன ஏவரூபம். இமஸ்ஸ புப்ப²ம் நீலம், இமஸ்ஸ பீதகம், லோஹிதகம், ஓதா³தம், ஸுக³ந்த⁴ம், து³க்³க³ந்த⁴ம். ப²லம் கு²த்³த³கம், மஹந்தம், தீ³க⁴ம், வட்டம், ஸுஸண்டா²னம், து³ஸ்ஸண்டா²னம், மட்ட²ம், ப²ருஸம், ஸுக³ந்த⁴ம், து³க்³க³ந்த⁴ம், மது⁴ரம், தித்தகம், அம்பி³லம், கடுகம், கஸாவம். கண்டகோ திகி²ணோ, அதிகி²ணோ, உஜுகோ, குடிலோ, கண்ஹோ, நீலோ, ஓதா³தோ ஹோதீ’’தி தா⁴துனானத்தம் படிச்ச ஞாணம் பவத்ததி.

நானாபடிச்சஸமுப்பாதே³ஸூதி அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴பே⁴த³தோ ச நானாபபே⁴தே³ஸு படிச்சஸமுப்பாத³ங்கே³ஸு. அவிஜ்ஜாதி³அங்கா³னி ஹி பச்சேகம் படிச்சஸமுப்பாத³ஸஞ்ஞிதானி. தேனாஹ ஸங்கா²ரபிடகே ‘‘த்³வாத³ஸ பச்சயா த்³வாத³ஸ படிச்சஸமுப்பாதா³’’தி. நானாஸுஞ்ஞதமனுபலப்³பே⁴ஸூதி நானாஸபா⁴வேஸு நிச்சஸாராதி³விரஹிதேஸு ஸுஞ்ஞதபா⁴வேஸு ததோ ஏவ இத்தி²புரிஸஅத்தத்தனியாதி³வஸேன அனுபலப்³ப⁴னஸபா⁴வேஸு பகாரேஸு. ம-காரோ ஹேத்த² பத³ஸந்தி⁴கரோ. நானாஅத்தே²ஸூதி அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ய விஸயபூ⁴தேஸு பச்சயுப்பன்னாதி³வஸேன நானாவிதே⁴ஸு அத்தே²ஸு. த⁴ம்மேஸூதி த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ய விஸயபூ⁴தேஸு பச்சயாதி³வஸேன நானாவிதே⁴ஸு த⁴ம்மேஸு. நிருத்தீஸூதி தேஸம்யேவ அத்த²த⁴ம்மானம் நித்³தா⁴ரணவசனஸங்கா²தேஸு நானானிருத்தீஸு. படிபா⁴னேஸூதி அத்த²படிஸம்பி⁴தா³தீ³ஸு விஸயபூ⁴தேஸு ‘‘இமானி ஞாணானி இத³மத்த²ஜோதகானீ’’தி (விப⁴. 726, 729, 731, 732, 734, 736, 739) ததா² ததா² படிபா⁴னதோ உபதிட்ட²னதோ ‘‘படிபா⁴னானீ’’தி லத்³த⁴னாமேஸு நானாஞாணேஸு. ‘‘புது²னானாஸீலக்க²ந்தே⁴ஸூ’’திஆதீ³ஸு ஸீலஸ்ஸ புது²த்தம் வுத்தமேவ, இதரேஸம் பன வுத்தனயானுஸாரேன ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தா பாகடமேவ. யம் பன அபி⁴ன்னம் ஏகமேவ நிப்³பா³னம், தத்த² உபசாரவஸேன புது²த்தம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘புது²ஜ்ஜனஸாதா⁴ரணே த⁴ம்மே ஸமதிக்கம்மா’’தி, தேனஸ்ஸ மத³னிம்மத³னாதி³பரியாயேன புது²த்தம் பரிதீ³பிதம் ஹோதி.

ஏவம் விஸயவஸேன பஞ்ஞாய மஹத்தம், புது²த்தம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மவஸேன ஹாஸபா⁴வம், பவத்திஆகாரவஸேன ஜவனபா⁴வம், கிச்சவஸேன திக்கா²தி³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கதமா ஹாஸபஞ்ஞா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஹாஸப³ஹுலோதி பீதிப³ஹுலோ. ஸேஸபதா³னி தஸ்ஸேவ வேவசனானி. ஸீலம் பரிபூரேதீதி ஹட்ட²பஹட்டோ² உத³க்³கு³த³க்³கோ³ ஹுத்வா ட²பேத்வா இந்த்³ரியஸம்வரம் தஸ்ஸ விஸும் வுத்தத்தா அனவஸேஸஸீலம் பரிபூரேதி. பீதிஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா ஹி பஞ்ஞா அபி⁴ரதிவஸேன ஆரம்மணே பு²ல்லிதவிகஸிதா விய பவத்ததி, ந ஏவம் உபேக்கா²ஸஹக³தா. புன ஸீலக்க²ந்த⁴ந்தி அரியஸீலக்க²ந்த⁴மாஹ. ‘‘ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴’’ந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஸப்³ப³ம் தம் ரூபம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி யா ரூபத⁴ம்மே ‘‘அனிச்சா’’தி ஸீக⁴வேகே³ன பவத்ததி, படிபக்க²தூ³ரபா⁴வேன புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ ஸாதிஸயத்தா இந்தே³ன விஸ்ஸட்ட²வஜிரம் விய லக்க²ணம் அவிரஜ்ஜ²ந்தீ அத³ந்தா⁴யந்தீ ரூபக்க²ந்தே⁴ அனிச்சலக்க²ணம் வேக³ஸா படிவிஜ்ஜ²தி, ஸா ஜவனபஞ்ஞா நாமாதி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாவஸேன ஜவனபஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேத்வா ப³லவவிபஸ்ஸனாவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூப’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² க²யட்டே²னாதி யத்த² யத்த² உப்பஜ்ஜதி, தத்த² தத்தே²வ பி⁴ஜ்ஜனதோ க²யஸபா⁴வத்தா. ப⁴யட்டே²னாதி ப⁴யானகபா⁴வதோ. அஸாரகட்டே²னாதி அஸாரகபா⁴வதோ அத்தஸாரவிரஹதோ, நிச்சஸாராதி³விரஹதோ ச. துலயித்வாதி துலனபூ⁴தாய விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய துலேத்வா. தீரயித்வாதி தாய ஏவ தீரணபூ⁴தாய தீரயித்வா. விபா⁴வயித்வாதி யாதா²வதோ பகாஸேத்வா பச்சக்க²ம் கத்வா. விபூ⁴தம் கத்வாதி பாகடம் கத்வா. ரூபனிரோதே⁴தி ரூபக்க²ந்த⁴னிரோத⁴ஹேதுபூ⁴தே நிப்³பா³னே நின்னபோணபப்³பா⁴ரபா⁴வேன. இதா³னி ஸிகா²ப்பத்தவிபஸ்ஸனாவஸேன ஜவனபஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேதும் புன ‘‘ரூப’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ‘‘வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாவஸேனா’’தி கேசி.

ஞாணஸ்ஸ திக்க²பா⁴வோ நாம ஸவிஸேஸம் படிபக்க²பஹானேன வேதி³தப்³போ³தி. ‘‘கி²ப்பம் கிலேஸே சி²ந்த³தீதி திக்க²பஞ்ஞா’’தி வத்வா தே பன கிலேஸே விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்க’’ந்திஆதி³மாஹ. திக்க²பஞ்ஞோ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ ஹோதி, படிபதா³ சஸ்ஸ ந சலதீதி ஆஹ ‘‘ஏகஸ்மிம் ஆஸனே சத்தாரோ அரியமக்³கா³…பே… அதி⁴க³தா ஹோந்தீ’’திஆதி³.

‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா, ஸங்க²தா படிச்சஸமுப்பன்னா க²யத⁴ம்மா வயத⁴ம்மா விராக³த⁴ம்மா நிரோத⁴த⁴ம்மா’’தி யாதா²வதோ த³ஸ்ஸனேன ஸச்சப்படிவேதோ⁴ இஜ்ஜ²தி, ந அஞ்ஞதா²தி காரணமுகே²ன நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு உப்³பே³க³ப³ஹுலோ ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² உப்³பே³க³ப³ஹுலோதி வுத்தனயேன ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ண்ஹபவத்தஸம்வேகோ³. உத்தாஸப³ஹுலோதி ஞாணுத்தாஸவஸேன ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு ப³ஹுஸோ உத்ராஸமானஸோ, ஏதேன ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனமாஹ. ‘‘உக்கண்ட²னப³ஹுலோ’’தி பன இமினா நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனமாஹ, ‘‘அரதிப³ஹுலோ’’திஆதி³னா தஸ்ஸா ஏவ அபராபருப்பத்திம். ப³ஹிமுகோ²தி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரதோ ப³ஹிபூ⁴தம் நிப்³பா³னம் உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தஞாணமுகோ², ததா² வா பவத்திதவிமோக்க²முகோ². நிப்³பி³ஜ்ஜ²னம் நிப்³பே³தோ⁴, ஸோ ஏதிஸ்ஸா அத்தி², நிப்³பி³ஜ்ஜ²தீதி வா நிப்³பே³தி⁴கா, ஸா ஏவ பஞ்ஞா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம், தம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா, உத்தானத்த²த்தா ச ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

217. பப்³ப³ஜிதம் உபாஸிதாதி ஏத்த² யாதி³ஸம் பப்³ப³ஜிதம் உபாஸதோ பஞ்ஞாபடிலாபோ⁴ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பண்டி³தம் பப்³ப³ஜித’’ந்தி வுத்தம். உபாஸனஞ்சேத்த² உபட்டா²னவஸேன இச்சி²தம், ந உபனிஸீத³னமத்தேனாதி ஆஹ ‘‘பயிருபாஸிதா’’தி. அத்த²ந்தி ஹிதம். அப்³ப⁴ந்தரம் கரித்வாதி அப்³ப⁴ந்தரக³தம் கத்வா. தேனாஹ ‘‘அத்த²யுத்த’’ந்தி. பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ சாயம், ஹிதூபஸஞ்ஹிதம் கத்வாதி அத்தோ². அந்தர-ஸத்³தோ³ வா சித்தபரியாயோ ‘‘யஸ்ஸந்தரதோ ந ஸந்தி கோபா’’திஆதீ³ஸு (உதா³. 20) விய. தஸ்மா அத்த²ந்தரோதி ஹிதஜ்ஜா²ஸயோதி அத்தோ².

படிலாப⁴த்தா²ய க³தேனாதி படிலாப⁴த்தா²ய பவத்தேன, படிலாப⁴ஸம்வத்தனியேனாதி அத்தோ². உப்பாதே³ ச நிமித்தே ச சே²காதி உப்பாத³விதி⁴ம்ஹி சேவ நிமித்தவிதி⁴ம்ஹி ச குஸலா. உப்பாத³னிமித்தகோவித³தாஸீஸேன சேத்த² லக்க²ணகோஸல்லமேவ த³ஸ்ஸேதி. அத² வா ஸேஸலக்க²ணானம் நிப்³ப³த்தியா பு³த்³தா⁴னம், சக்கவத்தீனஞ்ச உப்பாதோ³ அனுமீயதி, யானி தேஹி லத்³த⁴ப்³ப³ஆனிஸம்ஸானி நிமித்தானி, தஸ்மிம் உப்பாதே³ ச நிமித்தே ச அனுமினனாதி³வஸேன சே²கா நிபுணாதி அத்தோ². ஞத்வா பஸ்ஸிஸ்ஸதீதி ஞாணேன ஜானித்வா பஸ்ஸிஸ்ஸதி, ந சக்கு²விஞ்ஞாணேனாதி அதி⁴ப்பாயோ.

அத்தா²னுஸாஸனீஸூதி அத்தா²னம் ஹிதானம் அனுஸாஸனீஸு. யஸ்மா அனத்த²படிவஜ்ஜனபுப்³பி³கா ஸத்தானம் அத்த²படிபத்தி, தஸ்மா அனத்தோ²பி பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ஹேதப்³போ³, ஜானிதப்³போ³ சாதி வுத்தம் ‘‘அத்தா²னத்த²ம் பரிக்³கா³ஹகானி ஞாணானீ’’தி, யதோ ‘‘ஆயுபாயகோஸல்லம் விய அபாயகோஸல்லம்பி இச்சி²தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

ஸுவண்ணவண்ணலக்க²ணவண்ணனா

218. படிஸங்கா²னப³லேன கோத⁴வினயேன அக்கோத⁴னோ, ந பா⁴வனாப³லேனாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந அனாகா³மிமக்³கே³னா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏவம் அக்கோத⁴வஸிகத்தாதி ஏவம் மக⁴மாணவோ விய ந கோத⁴வஸம் க³தத்தா. நாபி⁴ஸஜ்ஜீதி குஜ்ஜ²னவஸேனேவ ந அபி⁴ஸஜ்ஜி. யஞ்ஹி கோத⁴ஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னபூ⁴தே ஆரம்மணே உபனாஹஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் குஜ்ஜ²னவஸேன அபி⁴ஸஜ்ஜனம், தம் இதா⁴தி⁴ப்பேதம், ந லுப்³ப⁴னவஸேன. தேனாஹ ‘‘குடிலகண்டகோ வியா’’திஆதி³. ஸோ ஹி யத்த² லக்³க³தி, தம் கோ²பே⁴ந்தோ ஏவ லக்³க³தி. தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் மம்மட்டா²னே. மம்மந்தி பு²ட்ட²மத்தேபி ருஜ்ஜனட்டா²னம். புப்³பு³ப்பத்திகோதி பட²முப்பன்னோ. ததோ ப³லவதரோ ப்³யாபாதோ³ லத்³தா⁴ஸேவனதாய சித்தஸ்ஸ ப்³யாபஜ்ஜனதோ. ததோ ப³லவதரா பதித்தி²யனாதி ஸாதிஸயம் லத்³தா⁴ஸேவனதாய ததோ ப்³யாபாதா³வத்தா²யபி ப³லவதரா பதித்தி²யனா பச்சத்தி²கபா⁴வேன தா²மப்பத்திதோ.

ஸுகு²மத்த²ரணாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பணீதபோ⁴ஜனீயாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³ போ⁴ஜனதா³னஸ்ஸபி வண்ணஸம்பதா³னிமித்தபா⁴வதோ. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘போ⁴ஜனம் பி⁴க்க²வே த³த³மானோ தா³யகோ படிக்³கா³ஹகானம்…பே… ஆயும் தே³தி, வண்ணம் தே³தீ’’தி (அ. நி. 5.37) ததா² ச வக்க²தி ‘‘ஆமிஸதா³னேன வா’’தி.

219. தி அதா³ஸி. தே³வோதி மேகோ⁴, பஜ்ஜுன்னோ ஏவ வா. வரதரோதி உத்தமதரோ. பப்³ப³ஜ்ஜாய விஸதி³ஸாவத்தா²தி³ பா⁴வதோ ந பப்³ப³ஜ்ஜாதி அபப்³ப³ஜ்ஜா, கி³ஹிபா⁴வோ. அச்சா²தே³ந்தி கோபீனம் படிச்சா²தே³ந்தி ஏதேஹீதி அச்சா²த³னானி, நிவாஸனானி, தேஸம் அச்சா²த³னானஞ்சேவ ஸேஸ வத்தா²னஞ்ச கோஜவாதி³ உத்தமபாவுரணானஞ்ச. வினாஸோதி கதஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ அவிபச்சித்வா வினாஸோ.

கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹலக்க²ணவண்ணனா

220. ஸமானேதாதி ஸம்மதே³வ ஆனேதா ஸமாக³மேதா. ரஜ்ஜே பதிட்டி²தேன ஸக்கா காதும் ப³ஹுப⁴திகஸ்ஸேவ இஜ்ஜ²னதோ. கத்தா நாம நத்தீ²தி வஜ்ஜம் படிச்சா²தே³ந்தீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴, கரோந்தி வஜ்ஜபடிச்சா²த³னகம்மந்தி வா. நனு வஜ்ஜபடிச்சா²த³னகம்மம் நாம ஸாவஜ்ஜந்தி? ஸச்சம் ஸாவஜ்ஜம் ஸம்கிலிட்ட²சித்தேன படிச்சா²தே³ந்தஸ்ஸ, இத³ம் பன அஸம்கிலிட்ட²சித்தேன பரஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகஅனத்த²ம் பரிஹரணவஸேன பவத்தம் அதி⁴ப்பேதம். ‘‘ஞாதிஸங்க³ஹம் கரோந்தேனா’’தி ஏதேன ஞாதத்த²சரியாவஸேன தம் கம்மம் பவத்ததீதி த³ஸ்ஸேதி.

221. அமித்ததாபனாதி அமித்தானம் தபனஸீலா, அமித்ததாபனம் ஹோது வா மா வா ஏவம்ஸபா⁴வாதி அத்தோ². ந ஹி சக்கவத்தினோ புத்தானம் அமித்தா நாம கேசி ஹோந்தி, யே தே ப⁴வேய்யும், சக்கானுபா⁴வேனேவ ஸப்³பே³பி க²த்தியாத³யோ அனுவத்தகா தேஸம் ப⁴வந்தி.

பட²மபா⁴ணவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

பரிமண்ட³லாதி³லக்க²ணவண்ணனா

222. ஸமந்தி ஸமானம். தேன தேன லோகே விஞ்ஞாதகு³ணேன ஸமம் ஸமானம் ஜானாதி, யதோ தத்த² படிபஜ்ஜனவிதி⁴னாவ இதரஸ்மிம் படிபஜ்ஜதி. ஸயம் ஜானாதீதி அபரனேய்யோ ஹுத்வா ஸயமேவ ஜானாதி. புரிஸம் ஜானாதீதி வா ‘‘அயம் ஸேட்டோ², அயம் மஜ்ஜி²மோ, அயம் நிஹீனோ’’தி தம் தம் புரிஸம் யாதா²வதோ ஜானாதி. புரிஸவிஸேஸம் ஜானாதீதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் புரிஸே விஜ்ஜமானம் விஸேஸம் ஜானாதி, யதோ தத்த² தத்த² அனுரூபதா³னபதா³னாதி³படிபத்தியா யுத்தபத்தகாரீ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அயமித³மரஹதீ’’திஆதி³.

ஸம்பத்திபடிலாப⁴ட்டே²னாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³ஸம்பத்தீனம் படிலாபா⁴பனட்டே²ன. ஸமஸங்க³ஹகம்மந்தி ஸமம் ஜானித்வா தத³னுரூபம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸங்க³ண்ஹனகம்மம்.

223. துலயித்வாதி தீரயித்வா. படிவிசினித்வாதி வீமம்ஸித்வா. நிபுணயோக³தோ நிபுணா, அதிவிய நிபுணா அதினிபுணா, ஸா பன தேஸம் நிபுணதா ஸண்ஹஸுகு²மா பஞ்ஞாதி ஆஹ ‘‘ஸுகு²மபஞ்ஞா’’தி.

ஸீஹபுப்³ப³த்³த⁴காயாதி³லக்க²ணவண்ணனா

224. கே²மகாமோதி அனுபத்³த³வகாமோ. கம்மஸ்ஸகதாஞாணம் ஸத்தானம் வட்³டி⁴ஆவஹம் ஸப்³ப³ஸம்பத்திவிதா⁴யகந்தி ஆஹ ‘‘பஞ்ஞாயாதி கம்மஸ்ஸகதாபஞ்ஞாயா’’தி.

ஸமந்தபரிபூரானீதி ஸமந்ததோ ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி பரிபுண்ணானி. ததோ ஏவ அஹீனானி அனூனானி. த⁴னாதீ³ஹீதி த⁴னத⁴ஞ்ஞாதீ³ஹி.

225. ஓகப்பனஸத்³தா⁴ ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ம் ஓக்கந்தி³த்வா பக்க²ந்தி³த்வா ஸத்³த³ஹனஸத்³தா⁴. ஸா ஏவ பஸாத³னீயவத்து²ஸ்மிம்பி அபி⁴ப்பஸீத³னவஸேன பவத்தியா பஸாத³ஸத்³தா⁴.பரியத்திஸவனேனாதி ஸத்தானம் ஹிதஸுகா²வஹாய பரியத்தியா ஸவனேன. தா⁴ரணபரிசயாதீ³னம் தம்மூலகத்தா ததா² வுத்தம். ஏதேஸந்தி ஸத்³தா⁴தீ³னம். ஸஹ ஹானத⁴ம்மேனாதி ஸஹானத⁴ம்மோ, ந ஸஹானத⁴ம்மோதி அஸஹானத⁴ம்மோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ அஸஹானத⁴ம்மதா, தம் அஸஹானத⁴ம்மதம், அபரிஹானியஸபா⁴வந்தி அத்தோ².

ரஸக்³க³ஸக்³கி³தாலக்க²ணவண்ணனா

226. திலப²லமத்தம்பி போ⁴ஜனம். ஸப்³ப³த்த² ப²ரதீதி ஸப்³பா³ ரஸாஹரணியோ அனுஸ்ஸரந்தம் ஸபா⁴வேன ஸப்³ப³ஸ்மிம் காயே ப²ரதி. ஸமா ஹுத்வா வஹந்தீதி அவிஸமா உஜுகா ஹுத்வா பவத்தந்தி.

ஆரோக்³யகரணகம்மந்தி அரோக³பா⁴வகரம் ஸத்தானம் அவிஹேட²னகம்மம். மது⁴ராதி³பே⁴த³ம் ரஸம் க³ஸதி ஹரதி ஏதேஹி, ஸயமேவ வா தம் க³ஸந்தி கி³லந்தி அந்தோ பவேஸேந்தீதி ரஸக்³க³ஸா, ரஸக்³க³ஸானம் அக்³கா³ ரஸக்³க³ஸக்³கா³, தே ஏத்த² ஸந்தீதி ரஸக்³க³ஸக்³கீ³, ததே³வ லக்க²ணம். ப⁴வதி ஹி அபி⁴ன்னேபி வத்து²ஸ்மிம் தக்³க³தவிஸேஸாவபோ³த⁴னத்த²ம் பி⁴ன்னம் விய கத்வா வோஹாரோ யதா² ‘‘ஸிலாபுத்தகஸ்ஸ ஸரீர’’ந்தி. ரஸக்³க³ஸக்³கி³தாஸங்கா²தம் வா லக்க²ணம் ரஸக்³க³ஸக்³கி³லக்க²ணம்.

227. வத⁴-ஸத்³தோ³ ‘‘அத்தானம் வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா ரோத³தீ’’திஆதீ³ஸு (பாசி. 879) பா³த⁴னத்தோ²பி ஹோதீதி ததோ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘மாரணவதே⁴னா’’தி வுத்தம், மாரணஸங்கா²தேன வதே⁴னாதி அத்தோ². பா³த⁴னத்தோ² ஏவ வா வத⁴-ஸத்³தோ³, மாரணேன, பா³த⁴னேன சாதி அத்தோ². உப்³பா³த⁴னாயாதி ப³ந்த⁴னாகா³ரே பக்கி²பித்வா உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் பா³த⁴னேன. தேனாஹ ‘‘ப³ந்த⁴னாகா³ரப்பவேஸனேனா’’தி.

அபி⁴னீலனேத்தாதி³லக்க²ணவண்ணனா

228. விஸடந்தி குஜ்ஜ²னவஸேன வினிஸடம் கத்வா. தேனாஹ ‘‘கக்கடகோ வியா’’திஆதி³. விஸாசீதி விரூபம் ஸாசிதகம், விஜிம்ஹந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘வங்கக்கி²கோடியா’’தி, குடிலஅக்கி²கோடிபாதேனாதி அத்தோ². விசேய்ய பேக்கி²தாதி உஜுகம் அனோலோகேத்வா தி³ட்டி²பாதம் விசாரேத்வா ஓலோகேத்வா. தேனாஹ ‘‘யோ குஜ்ஜி²த்வா’’திஆதி³. பரோதி குஜ்ஜி²தோ. ந ஓலோகேதி தம் ஸம்முகா² க³ச்ச²ந்தம் குஜ்ஜி²த்வா ந ஓலோகேதி, பரம்முகா². விதேய்யாதி விரூபம் திரியம், விஞ்ஞூனம் ஓலோகனக்கமம் வீதிக்கமித்வாதி அத்தோ². ஜிம்ஹம் அனோலோகேத்வா உஜுகம் ஓலோகனம் நாம குடிலபா⁴வகரானம் பாபத⁴ம்மானம் அபா⁴ஜனஉஜுகதசித்ததஸ்ஸேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘உஜுமனோ ஹுத்வா உஜும் பேக்கி²தா’’தி. யதா² ச உஜும் பேக்கி²தா ஹோதீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. பஸடந்தி உம்மீலனவஸேன ஸம்மதே³வ பத்த²டம். விபுலம் வித்த²தந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். பியம் பியாயிதப்³ப³ம் த³ஸ்ஸனம் ஓலோகனம் ஏதஸ்ஸாதி பியத³ஸ்ஸனோ.

காணோதி அக்கீ²னி நிம்மீலேத்வா பேக்க²னகோ. காகக்கீ²தி கேகரக்கோ². வங்கக்கீ²தி ஜிம்ஹபேக்க²னகோ. ஆவிலக்கீ²தி ஆகுலதி³ட்டி²பாதோ. நீலபீதலோஹிதஸேதகாளவண்ணானம் வஸேன பஞ்சவண்ணோ. தத்த² பீதலோஹிதவண்ணா ஸேதமண்ட³லக³தராஜிவஸேன, நீலஸேதகாளவண்ணா பன தம்தம்மண்ட³லவஸேனேவ வேதி³தப்³பா³. ‘‘பஸாதோ³தி பன தேஸம் வண்ணானம் பஸன்னாகாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி கேசி. பஞ்சவண்ணோ பஸாதோ³தி பன யதா²வுத்தபஞ்சவண்ணபரிவாரோ, தேஹி வா படிமண்டி³தோ பஸாதோ³தி அத்தோ². நேத்தஸம்பத்திகரானீதி ‘‘பஞ்சவண்ணபஸாத³தா திரோஹிதவிதூ³ரக³தத³ஸ்ஸனஸமத்த²தா’’தி ஏவமாதி³ சக்கு²ஸம்பதா³ய காரணானி. லக்க²ணஸத்தே² யுத்தாதி லக்க²ணஸத்தே² ஆயுத்தா ஸுகுஸலா.

உண்ஹீஸஸீஸலக்க²ணவண்ணனா

230. புப்³ப³ங்க³மோதி ஏத்த² புப்³ப³ங்க³மதா நாம பமுக²தா, ஜேட்ட²ஸேட்ட²கபா⁴வோ ப³ஹுஜனஸ்ஸ அனுவத்தனீயதாதி ஆஹ ‘‘க³ணஜேட்ட²கோ’’திஆதி³.

புப்³ப³ங்க³மதாதி புப்³ப³ங்க³மஸ்ஸ கம்மம். யஸ்ஸ ஹி காயஸுசரிதாதி³கம்மஸ்ஸ வஸேன மஹாபுரிஸோ ப³ஹுஜனஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மோ அஹோஸி, தத³ஸ்ஸ கம்மம் ‘‘புப்³ப³ங்க³மதா’’தி அதி⁴ப்பேதம், ந புப்³ப³ங்க³மபா⁴வோ. தேனாஹ ‘‘இத⁴ கம்மம் நாம புப்³ப³ங்க³மதா’’தி. பீதிபாமோஜ்ஜேன பரிபுண்ணஸீஸோதி பீதியா, பாமோஜ்ஜேன ச ஸம்புண்ணபஞ்ஞாஸீஸோ ப³ஹுலம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஞாணஸம்பயுத்தசித்தஸமங்கீ³ ஏவ ஹுத்வா விசரதி. மஹாபுரிஸோதி மஹாபுரிஸஜாதிகோ.

231. ப³ஹுஜனந்தி ஸாமிஅத்தே² உபயோக³வசனந்தி ஆஹ ‘‘ப³ஹுஜனஸ்ஸா’’தி. பரிபு⁴ஞ்ஜனட்டே²ன படிபோ⁴கோ³, உபயோக³வத்து² படிபோ⁴கோ³, தஸ்ஸ ஹிதாதி படிபோ⁴கி³யா. தே³ஸகாலம் ஞத்வா தது³பகரணூபட்டா²னாதி³ வேய்யாவச்சகரா ஸத்தா. அபி⁴ஹரந்தீதி ப்³யாஹரந்தி. தஸ்ஸ தஸ்ஸ வேய்யாவச்சஸ்ஸ படிஹரணதோ பவத்தனகரணதோ படிஹாரோ, வேய்யாவச்சகரோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ படிஹாரகந்தி ஆஹ ‘‘வேய்யாவச்சகரபா⁴வ’’ந்தி. விஸவனம் விஸவோ, காமகாரோ வஸிதா, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி விஸவீதி ஆஹ ‘‘சிண்ணவஸீ’’தி.

ஏகேகலோமதாதி³லக்க²ணவண்ணனா

232. உபவத்ததீதி அனுகூலபா⁴வம் உபேச்ச வத்ததி. தேனாஹ ‘‘அஜ்ஜா²ஸயம் அனுவத்ததீ’’தி.

ஏகேகலோமலக்க²ணந்தி ஏகேகஸ்மிம் லோமகூபே ஏகேகலோமதாலக்க²ணம். ஏகேகேஹி லோமேஹீதி அஞ்ஞேஸம் ஸரீரே ஏகேகஸ்மிம்பி லோமகூபே அனேகானிபி லோமானி உட்ட²ஹந்தி, ந ததா²க³தஸ்ஸ. தேஹி புன பச்சேகம் லோமகூபேஸு ஏகேகேஹேவ உப்பன்னேஹி குண்ட³லாவத்தேஹி பத³க்கி²ணாவத்தகஜாதேஹி நிசிதம் விய ஸரீரம் ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஏகேகலோமூபசிதங்க³வா’’தி.

சத்தாலீஸாதி³லக்க²ணவண்ணனா

234. அபி⁴ந்தி³தப்³ப³பரிஸோதி பரேஹி கேனசி ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹேத்வா, யுத்திகாரணம் த³ஸ்ஸேத்வா வா ந பி⁴ந்தி³தப்³ப³பரிஸோ.

அபிஸுணவாசாயாதி உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனம், பேஸுஞ்ஞஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தம் குஸலகம்மம். பிஸுணா வாசா ஏதஸ்ஸாதி பிஸுணவாசோ, தஸ்ஸ பிஸுணவாசஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. அபரிபுண்ணாதி சத்தாரீஸதோ ஊனபா⁴வேன ந பரிபுண்ணா. விரளாதி ஸவிவரா.

பஹூதஜிவ்ஹாதி³லக்க²ணவண்ணனா

236. ஆதே³ய்யவாசோதி ஆத³ரகா³ரவவஸேன ஆதா³தப்³ப³வசனோ. ‘‘ஏவமேத’’ந்தி க³ஹேதப்³ப³வசனோ ஸிரஸா ஸம்படிச்சி²தஸாஸனோ.

ப³த்³த⁴ஜிவ்ஹாதி யதா² ஸுகே²ன பரிவத்ததி, ஏவம் ஸிராதீ³ஹி பலிபு³த்³த⁴ஜிவ்ஹா. கூ³ள்ஹஜிவ்ஹாதி ரஸப³ஹலதாய கூ³ள்ஹக³ண்ட³ஸதி³ஸஜிவ்ஹா. த்³விஜிவ்ஹாதி அக்³கே³ கப்பபா⁴வேன த்³விதா⁴பூ⁴தஜிவ்ஹா. மம்மனாதி அப்பரிப்புடதலாபா. க²ரப²ருஸகக்கஸாதி³வஸேன ஸத்³தோ³ பி⁴ஜ்ஜதி பி⁴ன்னகாரோ ஹோதி. விச்சி²ந்தி³த்வா பவத்தஸ்ஸரதாய சி²ன்னஸ்ஸரா வா. அனேகாகாரதாய பி⁴ன்னஸ்ஸரா வா. காகஸ்ஸ விய அமனுஞ்ஞஸ்ஸரதாய காகஸ்ஸரா வா. மது⁴ரோதி இட்டே², கம்மப²லேன வத்து²னோ ஸுவிஸுத்³த⁴த்தா. பேமனீயோதி பீதிஸஞ்ஜனனோ, பியாயிதப்³போ³ வா.

237. அக்கோஸயுத்தத்தாதி அக்கோஸுபஸஞ்ஹிதத்தா அக்கோஸவத்து²ஸஹிதத்தா. ஆபா³த⁴கரிந்தி க⁴ட்டனவஸேன பரேஸம் பீளாவஹம். ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அவமத்³த³னதோ, பமத்³தா³பா⁴வகரணதோ வா ப³ஹுஜனப்பமத்³த³னம். அபா³ள்ஹந்தி வா ஏத்த² அ-காரோ வுத்³தி⁴அத்தோ² ‘‘அஸேக்கா² த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 11) விய, தஸ்மா அதிவிய பா³ள்ஹம் ப²ருஸம் கி³ரந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ந ப⁴ணீதி சேத்த² ‘‘ந அப⁴ணி ந ப⁴ணீ’’தி ஸரலோபேன நித்³தே³ஸோ. ஸுஸம்ஹிதந்தி ஸுட்டு² ஸம்ஹிதம். கேன பன ஸுட்டு² ஸம்ஹிதம்? ‘‘மது⁴ர’’ந்தி அனந்தரமேவ வுத்தத்தா மது⁴ரதாயாதி விஞ்ஞாயதி, கா பனஸ்ஸ மது⁴ரதாதி ஆஹ ‘‘ஸுட்டு² பேமஸம்ஹித’’ந்தி. உபயோக³புது²த்தவிஸயோ யம் வாசா-ஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘வாசாயோ’’தி, ஸா சஸ்ஸா உபயோக³புது²த்தவிஸயதா ‘‘ஹத³யகா³மினியோ’’தி பதே³ன ஸமானாதி⁴கரணதாய த³ட்ட²ப்³பா³. ‘‘கண்ணஸுக²’’ந்தி பாடே² பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோயந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். வேத³யதா²தி காலவிபல்லாஸேனாயம் நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘வேத³யித்தா²’’தி. ப்³ரஹ்மஸ்ஸரதந்தி ஸேட்ட²ஸ்ஸரதம், ப்³ரஹ்முனோ ஸரஸதி³ஸஸ்ஸரதம் வா. ப³ஹூனம் ப³ஹுந்தி ப³ஹூனம் ஜனானம் ப³ஹும் ஸுப⁴ணிதந்தி யோஜனா.

ஸீஹஹனுலக்க²ணவண்ணனா

238. அப்பத⁴ம்ஸிகோதி அப்பத⁴ம்ஸியோ. ய-காரஸ்ஸ ஹி க-காரம் கத்வா அயம் நித்³தே³ஸோ யதா² ‘‘நிய்யானிகா த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 97) கு³ணதோதி அத்தனா அதி⁴க³தகு³ணதோ. டா²னதோதி யதா²டி²தட்டா²னந்தரதோ.

பலாபகதா²யாதி ஸம்ப²ப்பலாபகதா²ய. அந்தோபவிட்ட²ஹனுகா ஏகதோ, உப⁴தோ வா ஸம்குசிதவிஸுகா. வங்கஹனுகா ஏகபஸ்ஸேன குடிலவிஸுகா. பப்³பா⁴ரஹனுகா புரதோ ஓலம்ப³மானவிஸுகா.

239. விகிண்ணவசனா நாம ஸம்ப²ப்பலாபினோ, தப்படிக்கே²பேன அவிகிண்ணவசனா மஹாபோ³தி⁴ஸத்தா. வாசா ஏவ தத³த்தா²தி⁴க³முபாயதாய ‘‘ப்³யாப்பதோ²’’தி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘அவிகிண்ண…பே… வசனபதோ² அஸ்ஸா’’தி. ‘‘த்³வீஹி த்³வீஹீ’’தி நயித³ம் ஆமேடி³தவசனம் அஸமானாதி⁴கரணதோ, அத² கோ² த்³வீஹி தி³கு³ணதாத³ஸ்ஸனந்தி ஆஹ ‘‘த்³வீஹி த்³வீஹீதி சதூஹீ’’தி. தஸ்மா ‘‘த்³விது³க³மா’’தி சதுக³மா வுத்தாதி ஆஹ ‘‘சதுப்பதா³ன’’ந்தி. ததா²ஸபா⁴வோதி யதா²ஸ்ஸ வுத்தனயேன கேனசி அப்பத⁴ம்ஸியதா ஹோதி கு³ணேஹி, ததா²ஸபா⁴வோ.

ஸமத³ந்தாதி³லக்க²ணவண்ணனா

240. விஸுத்³த⁴ஸீலாசாரதாய பரிஸுத்³தா⁴ ஸமந்ததோ ஸப்³ப³தா² வா ஸுத்³தா⁴ புக்³க³லா பரிவாரா ஏதஸ்ஸாதி பரிஸுத்³த⁴பரிவாரோ.

241. பஹாஸீதி தத³ங்க³வஸேன, விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ச பரிச்சஜி. திதி³வம் தாவதிம்ஸப⁴வனம் புரம் நக³ரம் ஏதேஸந்தி திதி³வபுரா, தாவதிம்ஸதே³வா, தேஸம் வரோ திதி³வபுரவரோ, இந்தோ³. தேன திதி³வபுரவரேன. தேனாஹ ‘‘ஸக்கேனா’’தி. லபந்தி கதே²ந்தி ஏதேனாதி லபனம், முக²ந்தி ஆஹ ‘‘லபனஜந்தி முக²ஜ’’ந்தி. ஸுட்டு² த⁴வலதாய ஸுக்கா, ஈஸகம்பி அஸம்கிலிட்ட²தாய ஸுசி. ஸுந்த³ரஸண்டா²னதாய ஸுட்டு² பா⁴வனதோ, விபஸ்ஸனதோ ச ஸோப⁴னா. காமம் ஜனானம் மனுஸ்ஸானம் நிவாஸனட்டா²னாதி³பா⁴வேன பதிட்டா²பூ⁴தோ தே³ஸவிஸேஸோ ‘‘ஜனபதோ³’’தி வுச்சதி, இத⁴ பன ஸபரிவாரசதுமஹாதீ³பஸஞ்ஞிதோ ஸப்³போ³ பதே³ஸோ ததா² வுத்தோதி ஆஹ ‘‘சக்கவாளபரிச்சி²ன்னோ ஜனபதோ³’’தி. நனு ச யதா²வுத்தோ பதே³ஸோ ஸமுத்³த³பரிச்சி²ன்னோ, ந சக்கவாளபப்³ப³தபரிச்சி²ன்னோதி? ஸோ பதே³ஸோ சக்கவாளபரிச்சி²ன்னோபி ஹோதீதி ததா² வுத்தம். யே வா ஸமுத்³த³னிஸ்ஸிதா, சக்கவாளபாத³னிஸ்ஸிதா ச ஸத்தா, தேஸம் தே தே பதே³ஸா பதிட்டா²தி தேபி ஸங்க³ண்ஹந்தோ ‘‘சக்கவாளபரிச்சி²ன்னோ’’தி அவோச. சக்கவாளபரிச்சி²ன்னோதி ச சக்கவாளேன பரிச்சி²ன்னோதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ சக்கவத்தினோ. புன தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ ஜனபத³ஸ்ஸ. ப³ஹுஜன ஸுக²ந்தி ஏத்த² பச்சத்தப³ஹுவசனலோபேன ப³ஹுஜனக்³க³ஹணந்தி ஆஹ ‘‘ப³ஹுஜனா’’தி. யதா² பன தே ஹிதஸுக²ம் சரந்தி, தம் விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸமானஸுக²து³க்கா² ஹுத்வா’’தி வுத்தம். விக³தபாபோதி ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ந்த³னேன வினித்³து⁴தபாபத⁴ம்மோ. த³ரதோ² வுச்சதி காயிகோ, சேதஸிகோ ச பரிளாஹோ. தத்த² சேதஸிகபரிளாஹோ ‘‘விக³தபாபோ’’தி இமினாவ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘விக³தகாயிகத³ரத²கிலமதோ²’’தி. ராகா³த³யோ யஸ்மிம் ஸந்தானே உப்பன்னா, தஸ்ஸ மலீனபா⁴வகரணேன மலா. கசவரபா⁴வேன கி²லா. ஸத்தானம் மஹானத்த²கரத்தா விஸேஸதோ தோ³ஸோ கலீதி வுத்தம் ‘‘தோ³ஸகலீனஞ்சா’’தி. பனூதே³ஹீதி ஸமுச்சி²ந்த³னவஸேன ஸஸந்தானதோ நீஹாரகேஹி, பஜஹனகேஹீதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஏத்த² ச யஸ்மா ஸப்³பே³ஸம்பி லக்க²ணானம் மஹாபுரிஸஸந்தானக³தபுஞ்ஞஸம்பா⁴ரஹேதுகபா⁴வேன ஸப்³ப³ம்யேவ தம் புஞ்ஞகம்மம் ஸப்³ப³ஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ காரணம் விஸிட்ட²ரூபத்தா ப²லஸ்ஸ. ந ஹி அபி⁴ன்னரூபகாரணம் பி⁴ன்னஸபா⁴வஸ்ஸ ப²லஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் ஸக்கோதி, தஸ்மா யஸ்ஸ யஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ யம் யம் புஞ்ஞகம்மம் விஸேஸகாரணம், தம் தம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேந்தீ அயம் தே³ஸனா பவத்தா. தத்த² யதா² யாதி³ஸம் காயஸுசரிதாதி³புஞ்ஞகம்மம் ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாய காரணம் வுத்தம், தாதி³ஸமேவ ‘‘உண்ஹீஸஸீஸதாய’’ காரணந்தி ந ஸக்கா வத்தும் த³ள்ஹஸமாதா³னதாவிஸிட்ட²ஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாய காரணபா⁴வேன வுத்தத்தா, இதரஸ்ஸ ச புப்³ப³ங்க³மதாவிஸிட்ட²ஸ்ஸ வுத்தத்தா, ஏவம் யாதி³ஸம் ஆயதபண்ஹிதாய காரணம், ந தாதி³ஸமேவ தீ³க⁴ங்கு³லிதாய, ப்³ரஹ்முஜுக³த்ததாய ச காரணம் விஸிட்ட²ரூபத்தா ப²லஸ்ஸ. ந ஹி அபி⁴ன்னரூபகாரணம் பி⁴ன்னஸபா⁴வஸ்ஸ ப²லஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் ஸக்கோதி. தத்த² யதா² ஏகேனேவ கம்முனா சக்கா²தி³னானிந்த்³ரியுப்பத்தியம் அவத்தா²பே⁴த³தோ, ஸாமத்தி²யபே⁴த³தோ வா கம்மபே⁴தோ³ இச்சி²தப்³போ³. ந ஹி யத³வத்த²ம் கம்மம் சக்கு²ஸ்ஸ காரணம், தத³வத்த²மேவ ஸோதாதீ³னம் காரணம் ஹோதி அபி⁴ன்னஸாமத்தி²யம் வா, தஸ்மா பஞ்சாயதனிகத்தபா⁴வபத்த²னாபூ⁴தா புரிமனிப்ப²ன்னா காமதண்ஹா பச்சயவஸேன விஸிட்ட²ஸபா⁴வா கம்மஸ்ஸ விஸிட்ட²ஸபா⁴வப²லனிப்³ப³த்தனஸமத்த²தாஸாத⁴னவஸேன பச்சயோ ஹோதீதி ஏகம்பி அனேகவித⁴ப²லனிப்³ப³த்தனஸமத்த²தாவஸேன அனேகரூபதம் ஆபன்னம் விய ஹோதி, ஏவமிதா⁴பி ‘‘ஏகம்பி பாணாதிபாதா வேரமணிவஸேன பவத்தம் குஸலகம்மம் ஆயதபண்ஹிதாதீ³னம் திண்ணம்பி லக்க²ணானம் நிப்³ப³த்தகம் ஹோதீ’’தி வுச்சமானேபி ந கோசி விரோதோ⁴. தேன வுத்தம் ‘‘ஸோ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா…பே… இமானி தீணி மஹாபுரிஸலக்க²ணானி படிலப⁴தீ’’தி நானாகம்முனா பன தேஸம் நிப்³ப³த்தியம் வத்தப்³ப³மேவ நத்தி², பாளியம் பன ‘‘தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸா’’தி ஏகவசனனித்³தே³ஸோ ஸாமஞ்ஞவஸேனாதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவஞ்ச கத்வா ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணவசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. ‘‘இமானி த்³வே மஹாபுரிஸலக்க²ணானி படிலப⁴தீ’’திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோதி.

லக்க²ணஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.