8. ஸிங்கா³லஸுத்தவண்ணனா

நிதா³னவண்ணனா

242. பாகாரேன பரிக்கி²த்தந்தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. கோ³புரட்டாலகயுத்தந்தி த்³வாரபாஸாதே³ன சேவ தத்த² தத்த² பாகாரமத்த²கே பதிட்டா²பிதஅட்டாலகேஹி ச யுத்தம். வேளூஹி பரிக்கி²த்தத்தா, அப்³ப⁴ந்தரே புப்பூ²பக³ப²லூபக³ருக்க²ஸஞ்ச²ன்னத்தா ச நீலோபா⁴ஸம். சா²யூத³கஸம்பத்தியா, பூ⁴மிபா⁴க³ஸம்பத்தியா ச மனோரமம்.

காளகவேஸேனாதி கலந்த³கரூபேன. நிவாபந்தி போ⁴ஜனம். தந்தி உய்யானம்.

‘‘கோ² பனா’’தி வசனாலங்காரமத்தமேதந்தி தேன ஸமயேனாதி அத்த²வசனம் யுத்தம். க³ஹபதி மஹாஸாலோதி க³ஹபதிபூ⁴தோ மஹாஸாரோ, ர-காரஸ்ஸ ல-காரம் கத்வா அயம் நித்³தே³ஸோ. விப⁴வஸம்பத்தியா மஹாஸாரப்பத்தோ குடும்பி³கோ. ‘‘புத்தோ பனஸ்ஸ அஸ்ஸத்³தோ⁴’’திஆதி³ அட்டு²ப்பத்திகோ யம் ஸுத்தனிக்கே²போதி தம் அட்டு²ப்பத்திம் த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். கம்மப²லஸத்³தா⁴ய அபா⁴வேன அஸ்ஸத்³தோ⁴. ரதனத்தயே பஸாதா³பா⁴வேன அப்பஸன்னோ. ஏவமாஹாதி ஏவம் இதா³னி வுச்சமானாகாரேன வத³தி.

யாவஜீவம் அனுஸ்ஸரணீயா ஹோதி ஹிதேஸிதாய வுத்தா பச்சி²மா வாசாதி அதி⁴ப்பாயேன. புது²தி³ஸாதி விஸும் விஸும் தி³ஸா, தா பன அனேகாதி ஆஹ ‘‘ப³ஹுதி³ஸா’’தி.

243. ‘‘ந தாவ பவிட்டோ²’’திஆதீ³ஸு வத்தப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. ந இதா³னேவாதி ந இமாய ஏவ வேலாய. கிம் சரஹீதி ஆஹ ‘‘பச்சூஸஸமயேபீ’’திஆதி³. கி³ஹிவினயந்தி கி³ஹீனம் க³ஹட்டா²னம் வினயதந்திபூ⁴தம் ‘‘கி³ஹினா ஏவம் வத்திதப்³ப³’’ந்தி க³ஹட்டா²சாரஸ்ஸ க³ஹட்ட²வத்தஸ்ஸ அனவஸேஸதோ இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸவிஸேஸம் கத்வா வுத்தத்தா. ததே²வாதி யதா² பு³த்³த⁴சக்கு²னா தி³ட்ட²ம், ததே²வ பஸ்ஸி. நமஸ்ஸதி வத்தவஸேன கத்தப்³ப³ந்தி க³ஹேத்வா டி²தத்தா.

ச²தி³ஸாதி³வண்ணனா

244. வசனம் ஸுத்வாவ சிந்தேஸி பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன அத்தஸம்மாபணிதா⁴னனிமித்தேன புஞ்ஞப³லேன ச சோதி³யமானோ. ந கிர தா ஏதாதி தா ச² தி³ஸா ஏதா இதா³னி மயா நமஸ்ஸியமானா புரத்தி²மாதி³கா ந ஹோந்தி கிராதி. நிபாதமத்தந்தி அனத்த²கபா⁴வம் தஸ்ஸ வத³தி. புச்சா²பத³ந்தி புச்சா²வசனம்.

ப⁴க³வா க³ஹபதிபுத்தேன நமஸ்ஸிதப்³பா³ ச² தி³ஸா புச்சி²தோ தே³ஸனாகுஸலதாய ஆதி³தோ ஏவ தா அகதே²த்வா தஸ்ஸ தாவ படிபத்தியா நம் பா⁴ஜனபூ⁴தம் காதும் வஜ்ஜனீயவஜ்ஜனத்த²ஞ்சேவ ஸேவிதப்³ப³ஸேவனத்த²ஞ்ச ஓவாத³ம் தே³ந்தோ ‘‘யதோ கோ² க³ஹபதிபுத்தா’’திஆதி³னா தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² கம்மகிலேஸாதி கம்மபூ⁴தா ஸம்கிலேஸா. கிலிஸ்ஸந்தீதி கிலிட்டா² மலீனா விய டி²தா, உபதாபிதா ச ஹோந்தீதி அத்தோ². தஸ்மாதி கிலிஸ்ஸனனிமித்தத்தா. யதி³பி ஸுராபானம் பஞ்சவேரபா⁴வேன உபாஸகேஹி பரிவஜ்ஜனீயம், தஸ்ஸ பன அபாயமுக²பா⁴வேன பரதோ வத்துகாமதாய பாணாதிபாதாதி³கே ஏவ ஸந்தா⁴ய ‘‘சத்தாரோ’’தி வுத்தம், ந ‘‘பஞ்சா’’தி. ‘‘விஸும் அகம்மபத²பா⁴வதோ சா’’தி அபரே. ‘‘ஸுராபானம்பி ‘ஸுராமேரயபானம், பி⁴க்க²வே, ஆஸேவிதம் பா⁴விதம் ப³ஹுலீகதம் நிரயஸம்வத்தனிக’ந்திஆதி³ (அ. நி. 8.40) வசனதோ விஸும் கம்மபத²பா⁴வேன ஆக³தம். ததா² ஹி தம் து³ச்சரிதகம்மம் ஹுத்வா து³க்³க³திகா³மிபிட்டி²வத்தகபா⁴வேன நியத’’ந்தி கேசி, தேஸம் மதேன ஏகாத³ஸ கம்மபதா² ஸியும். தஸ்மா யதா²வுத்தேஸ்வேவ கம்மபதே²ஸு உபகாரகத்தஸபா⁴க³த்தவஸேன அனுப்பவேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³தி ‘‘விஸும் அகம்மபத²பா⁴வதோ சா’’தி ஸுவுத்தமேதம். ஸுராபானஸ்ஸ போ⁴கா³பாயமுக²பா⁴வேன வத்துகாமதாய ‘‘சத்தாரோ’’ த்வேவ அவோச. திட்ட²தி ஏத்த² ப²லம் ததா³யத்தவுத்திதாயாதி டா²னம், ஹேதூதி ஆஹ ‘‘டா²னேஹீதி காரணேஹீ’’தி. அபேந்தி அபக³ச்ச²ந்தி, அபேதி வா ஏதேஹீதி அபாயா, அபாயானம், அபாயா ஏவ வா முகா²னி த்³வாரானீதி அபாயமுகா²னி. வினாஸமுகா²னீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

கிஞ்சாபி ‘‘அரியஸாவகஸ்ஸா’’தி புப்³பே³ ஸாதா⁴ரணதோ வுத்தம், விஸேஸதோ பன பட²மாய பூ⁴மியம் டி²தஸ்ஸேவ வக்க²மானனயோ யுஜ்ஜதீதி ‘‘ஸோதி ஸோ ஸோதாபன்னோ’’தி வுத்தம். பாபக-ஸத்³தோ³ நிஹீனபரியாயோதி ‘‘லாமகேஹீ’’தி வுத்தம். அபாயது³க்க²ம், வட்டது³க்க²ஞ்ச பாபேந்தீதி வா பாபகா, தேஹி பாபகேஹி. ச² தி³ஸா படிச்சா²தே³ந்தோதி தேன தேன பா⁴கே³ன தி³ஸ்ஸந்தீதி ‘‘தி³ஸா’’தி ஸஞ்ஞிதே ச² பா⁴கே³ ஸத்தே யதா² தேஹி ஸத்³தி⁴ம் அத்தனோ சி²த்³த³ம் ந ஹோதி, ஏவம் படிச்சா²தே³ந்தோ படிஸந்தா⁴ரேந்தோ. விஜினனத்தா²யாதி அபி⁴ப⁴வனத்தா²ய. யோ ஹி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம், ஸம்பராயிகஞ்ச அனத்த²ம் பரிவஜ்ஜனவஸேன அபி⁴ப⁴வதி, ததோ ஏவ தது³ப⁴யத்த²ம் ஸம்பாதே³தி, ஸோ உப⁴யலோகவிஜயாய படிபன்னோ நாம ஹோதி பச்சத்தி²கனிக்³க³ண்ஹனதோ, ஸகத்த²ஸம்பாத³னதோ ச. தேனாஹ ‘‘அயஞ்சேவ லோகோ’’திஆதி³. பாணாதிபாதாதீ³னி பஞ்ச வேரானி வேரப்பஸவனதோ. ஆரத்³தோ⁴ ஹோதீதி ஸம்ஸாதி⁴தோ ஹோதி, தயித³ம் ஸம்ஸாத⁴னம் கித்திஸத்³தே³ன இத⁴ ஸத்தானம் சித்ததோஸனேன, வேராபா⁴வாபாத³னேன ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பரிதோஸிதோ சேவ நிப்பா²தி³தோ சா’’தி. புன பஞ்ச வேரானீதி பஞ்ச வேரப²லானி உத்தரபத³லோபேன.

கதமஸ்ஸாதி கதமே அஸ்ஸ. கிலேஸஸம்பயுத்தத்தா கிலேஸோதி தம்யோக³தோ தம்ஸதி³ஸம் வத³தி யதா² ‘‘பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம், (தீ³. நி. 1.226; ம. நி. 1.271, 287, 297; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123; 5.28; பாரா. 11; த⁴. ஸ. 499; விப⁴. 508) நீலம் வத்த²’’ந்தி ச. ஸம்பயுத்ததா சேத்த² ததே³கட்ட²தாய வேதி³தப்³பா³, ந ஏகுப்பாதா³தி³தாய. ஏவஞ்ச கத்வா பாணாதிபாதகம்மஸ்ஸ தி³ட்டி²மானலோபா⁴தீ³ஹிபி கிலிட்ட²தா ஸித்³தா⁴ ஹோதி, மிச்சா²சாரஸ்ஸ தோ³ஸாதீ³ஹி கிலிட்ட²தா. தேனாஹ ‘‘ஸம்கிலேஸோயேவா’’திஆதி³. புப்³பே³ வுத்தஅத்த²வஸேன பன ஸம்முகே²னபி நேஸம் கிலேஸபரியாயோ லப்³ப⁴தேவ. ஏதத³த்த²பரிதீ³பகமேவாதி யோ ‘‘பாணாதிபாதோ கோ²’’திஆதி³னா வுத்தோ, ஏதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பரிதீ³பகமேவ. யதி³ ஏவம் கஸ்மா புன வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘கா³தா²ப³ந்த⁴’’ந்தி, தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் ப⁴க³வா கா³தா²ப³ந்த⁴ம் அவோசாதி அதி⁴ப்பாயோ.

சதுடா²னாதி³வண்ணனா

246. ‘‘பாபகம்மம் கரோதீ’’தி கஸ்மா அயம் உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸோ பவத்தோதி அந்தோலீனசோத³னம் ஸந்தா⁴ய ‘‘இத³ம் ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸுக்கபக்க²வஸேன ஹி உத்³தே³ஸோ கதோ, கண்ஹபக்க²வஸேன ச நித்³தே³ஸோ ஆரத்³தோ⁴. காரகேதி பாபகம்மஸ்ஸ காரகே. அகாரகோ பாகடோ ஹோதி யதா² படிபஜ்ஜந்தோ பாபம் கரோதி நாம, ததா² அப்படிபஜ்ஜனதோ. ஸம்கிலேஸத⁴ம்மவிவஜ்ஜனபுப்³ப³கம் வோதா³னத⁴ம்மபடிபத்திஆசிக்க²னம் இத⁴ தே³ஸனாகோஸல்லம். பட²மதரம் காரகம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ யதா² ‘‘வாமம் முஞ்ச த³க்கி²ணம் க³ண்ஹா’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 498) ததா² ஹி ப⁴க³வா அட்ட²திம்ஸ மங்க³லானி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸேவனா ச பா³லான’’ந்தி (கு². பா. 5.3; ஸு. நி. 262) வத்வா ‘‘பண்டி³தானஞ்ச ஸேவனா’’தி (கு². பா. 5.3; ஸு. நி. 262) அவோச. ச²ந்தா³க³திந்தி ஏத்த² ஸந்தி⁴வஸேன ஸரலோபோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ச²ந்தே³ன பேமேன அக³தி’’ந்தி. ச²ந்தா³தி ஹேதும்ஹி நிஸ்ஸக்கவசனந்தி ஆஹ ‘‘ச²ந்தே³னா’’தி. ச²ந்த³-ஸத்³தோ³ சேத்த² தண்ஹாபரியாயோ, ந குஸலச்ச²ந்தா³தி³பரியாயோதி ஆஹ ‘‘பேமேனா’’தி. பரபதே³ஸூதி ‘‘தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²ந்தோ’’திஆதீ³ஸு வாக்யேஸு. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி இமினா ‘‘தோ³ஸேன கோபேனா’’தி ஏவமாதி³ அத்த²வசனம் அதிதி³ஸதி. மித்தோதி த³ள்ஹமித்தோ, ஸம்ப⁴த்தோதி அத்தோ². ஸந்தி³ட்டோ²தி தி³ட்ட²மத்தஸஹாயோ. பகதிவேரவஸேனாதி பகதியா உப்பன்னவேரவஸேன, சிரகாலானுப³ந்த⁴விரோத⁴வஸேனாதி அத்தோ². தேனேவாஹ ‘‘தங்க²ணுப்பன்னகோத⁴வஸேன வா’’தி. யம் வா தம் வா அயுத்தம் அகாரணம் வத்வா. விஸமே சோராதி³கே, விஸமானி வா காயது³ச்சரிதாதீ³னி ஸமாதா³ய வத்தனேன நிஸ்ஸிதோ விஸமனிஸ்ஸிதோ.

ச²ந்தா³க³திஆதீ³னி ந க³ச்ச²தி மக்³கே³னேவ சதுன்னம்பி அக³திக³மனானம் பஹீனத்தா, அக³திக³மனானீதி ச ததா²பவத்தா அபாயக³மனீயா அகுஸலசித்துப்பாதா³ வேதி³தப்³பா³ அக³தி க³ச்ச²தி ஏதேஹீதி.

யஸ்ஸதி தேன கித்தீயதீதி யஸோ, து²திகோ⁴ஸோ. யஸ்ஸதி தேன புரேசரானுசரபா⁴வேன பரிவாரீயதீதி யஸோ, பரிவாரோதி ஆஹ ‘‘கித்தியஸோபி பரிவாரயஸோபீ’’தி. பரிஹாயதீதி புப்³பே³ யோ ச யாவதகே லப்³ப⁴தி, ததோ பரிதோ ஹாயதி பரிக்க²யம் க³ச்ச²தி.

ச²அபாயமுகா²தி³வண்ணனா

247. பூவே பா⁴ஜனே பக்கி²பித்வா தஜ்ஜம் உத³கம் த³த்வா மத்³தி³த்வா கதா பூவஸுரா. ஏவம் ஸேஸஸுராபி. கிண்ணாதி பன தஸ்ஸா ஸுராய பீ³ஜம் வுச்சதி, யே ‘‘ஸுராமோத³கா’’ திபி வுச்சந்தி, தே பக்கி²பித்வா கதா கிண்ணபக்கி²த்தா. ஹரீதகீஸாஸபாதி³னானாஸம்பா⁴ரேஹி ஸம்யோஜிதா ஸம்பா⁴ரஸம்யுத்தா. மது⁴கதாலனாளிகேராதி³புப்ப²ரஸோ சிரபாரிவாஸிகோ புப்பா²ஸவோ. பனஸாதி³ப²லரஸோ ப²லாஸவோ. முத்³தி³காரஸோ மத்⁴வாஸவோ. உச்சு²ரஸோ கு³ளாஸவோ. ஹரீதகாமலககடுகப⁴ண்டா³தி³னானாஸம்பா⁴ரானம் ரஸோ சிரபாரிவாஸிகோ ஸம்பா⁴ரஸம்யுத்தோ. தம் ஸப்³ப³ம்பீதி தம் ஸப்³ப³ம் த³ஸவித⁴ம்பி. மத³கரணவஸேன மஜ்ஜம் பிவந்தம் மத³யதீதி கத்வா. ஸுராமேரயமஜ்ஜே பமாத³ட்டா²னம் ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னம். அனு அனு யோகோ³தி புனப்புனம் தம்ஸமங்கி³தா. தேனாஹ ‘‘புனப்புனம் கரண’’ந்தி, அபராபரம் பவத்தனந்தி அத்தோ². உப்பன்னா சேவ போ⁴கா³ பரிஹாயந்தி பானப்³யஸனேன ப்³யஸனகரணதோ. அனுப்பன்னா ச நுப்பஜ்ஜந்தி பமத்தஸ்ஸ கம்மந்தேஸு ஞாயகரணாபா⁴வதோ. போ⁴கா³னந்தி பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ட்டே²ன ‘‘போ⁴கா³’’தி லத்³த⁴னாமானம் காமகு³ணானம். அபாயமுக²-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோ ஏவ. அவேலாயாதி அயுத்தவேலாய. யதா³ விசரதோ அத்த²ரக்கா²த³யோ ந ஹோந்தி. விஸிகா²ஸு சரியாதி ரச்சா²ஸு விசரணம்.

ஸமஜ்ஜா வுச்சதி மஹோ, யத்த² நச்சானிபி பயோஜீயந்தி, தேஸம் த³ஸ்ஸனாதி³அத்த²ம் தத்த² அபி⁴ரதிவஸேன சரணம் உபக³மனம் ஸமஜ்ஜாபி⁴சரணம். நச்சாதி³த³ஸ்ஸனவஸேனாதி நச்சாதீ³னம் த³ஸ்ஸனாதி³வஸேனாதி ஆதி³ஸத்³த³லோபோ த³ட்ட²ப்³போ³, த³ஸ்ஸனேன வா ஸவனம்பி க³ஹிதம் விரூபேகஸேஸனயேன. ஆலோசனஸபா⁴வதாய வா பஞ்சவிஞ்ஞாணானம் ஸவனகிரியாயபி த³ஸ்ஸனஸங்கே²பஸம்ப⁴வதோ ‘‘த³ஸ்ஸனவஸேன’’ இச்சேவ வுத்தம். இத⁴ சித்தாலஸியதா அகாரணந்தி ‘‘காயாலஸியதா’’தி வுத்தம். யுத்தப்பயுத்ததாதி தப்பஸுததா அதிரேகதரதாய.

ஸுராமேரயஸ்ஸ ச²ஆதீ³னவாதி³வண்ணனா

248. ஸயம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஸந்தி³ட்ட²ம். ஸந்தி³ட்ட²மேவ ஸந்தி³ட்டி²கம், த⁴னஜானிஸத்³தா³பேக்கா²ய பன இத்தி²லிங்க³வஸேன நித்³தே³ஸோ, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘இத⁴லோகபா⁴வினீ’’தி. ஸமம், ஸம்மா பஸ்ஸிதப்³பா³தி வா ஸந்தி³ட்டி²கா, பானஸமகாலபா⁴வினீதி அத்தோ². கலஹப்பவட்³ட⁴னீ மித்தஸ்ஸ கலஹே அனாதீ³னவத³ஸ்ஸிபா⁴வதோ. கே²த்தம் உப்பத்திட்டா²னபா⁴வதோ. ஆயதனந்தி வா காரணம், ஆகரோ வாதி அத்தோ². பரலோகே அகித்திம் பாபுணந்தி அகித்திஸம்வத்தனியஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ பஸவனதோ. கோபீனம் வா பாகடபா⁴வேன அகத்தப்³ப³ரஹஸ்ஸகம்மம். ஸுராமத³மத்தா ச புப்³பே³ அத்தனா கதம் தாதி³ஸம் கம்மம் அமத்தகாலே சா²தே³ந்தா விசரித்வா மத்தகாலே பச்சத்தி²கானம்பி விவரந்தி பாகடம் கரோந்தி, தேன தேஸம் ஸா ஸுரா தஸ்ஸ கோபீனஸ்ஸ நித³ம்ஸனதோ ‘‘கோபீனனித³ம்ஸனீ’’தி வுச்சதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கம்மஸ்ஸகதாபஞ்ஞந்தி நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘யம் கிஞ்சி லோகியம் பஞ்ஞம் து³ப்³ப³லம் கரோதியேவா’’தி ஹி ஸக்கா விஞ்ஞாதும். ததா² ஹி ப்³யதிரேகமுகே²ன தமத்த²ம் பதிட்ட²பேதும் ‘‘மக்³க³பஞ்ஞம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அந்தோமுக²மேவ ந பவிஸதீ’’தி இமினா ஸுராய மக்³க³பஞ்ஞாது³ப்³ப³லகரணஸ்ஸ து³ரஸமுஸ்ஸாரிதபா⁴வமாஹ. நனு சேவம் ஸுராய தஸ்ஸா பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே ஸாமத்தி²யவிகா⁴தோ அசோதி³தோ ஹோதி அரியானம் அனுப்பயோக³ஸ்ஸேவ சோதி³தத்தாதி? நயித³ம் ஏவம் உபயோகோ³பி நாம ஸதா³ தேஸம் நத்தி², குதோ கிச்சகரணந்தி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வுத்தத்தா. அத² பன அட்டா²னபரிகப்பவஸேனஸ்ஸா கதா³சி ஸியா உபயோகோ³, ததா²பி ஸோ தஸ்ஸா து³ப்³ப³லியம் ஈஸகம்பி காதும் நாலமேவ ஸம்மதே³வ படிபக்க²தூ³ரீபா⁴வேன ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘மக்³க³பஞ்ஞம் பன து³ப்³ப³லம் காதும் ந ஸக்கோதீ’’தி. மக்³க³ஸீஸேன சேத்த² அரியானம் ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி லோகியலோகுத்தராய பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லபா⁴வாபாதா³னே அஸமத்த²தா த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பஜ்ஜதி ஏதேன ப²லந்தி பத³ம், காரணம்.

249. அத்தாபிஸ்ஸ அகாலசாரிஸ்ஸ அகு³த்தோ ஸரஸதோ அரக்கி²தோ உபக்கமதோபி பரிவஜ்ஜனீயானம் அபரிவஜ்ஜனதோ. தேனாஹ ‘‘அவேலாய சரந்தோ ஹீ’’திஆதி³. கண்டகாதீ³னிபீதி பி-ஸத்³தே³ன ஸோப்³பா⁴தி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. வேரினோபீதி பி-ஸத்³தே³ன சோராதி³கா ஸங்க³ய்ஹந்தி. புத்ததா³ராதி ஏத்த² புத்தக்³க³ஹணேன புத்தீபி க³ஹிதாதி ஆஹ ‘‘புத்ததீ⁴தரோ’’தி. ப³ஹி பத்த²னந்தி காமபத்த²னாவஸேன அந்தோகே³ஹஸ்ஸிததோ நிப³த்³த⁴வத்து²தோ ப³ஹித்³தா⁴ பத்த²னம் கத்வா. அஞ்ஞேஹி கதபாபகம்மேஸூதி பரேஹி கதாஸு பாபகிரியாஸு. ஸங்கிதப்³போ³ ஹோதி அகாலே தத்த² தத்த² சரணதோ. ருஹதி யஸ்மிம் பதே³ஸே சோரிகா பவத்தா, தத்த² பரேஹி தி³ட்ட²த்தா. வத்தும் ந ஸக்காதி ‘‘ஏத்தகம் து³க்க²ம், ஏத்தகம் தோ³மனஸ்ஸ’’ந்தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா வத்தும் ந ஸக்கா. தம் ஸப்³ப³ம்பி விகாலசாரிம்ஹி புக்³க³லே ஆஹரிதப்³ப³ம் தஸ்ஸ உபரி பக்கி²பிதப்³ப³ம் ஹோதி. கத²ம்? அஞ்ஞஸ்மிம் புக்³க³லே ததா²ரூபே ஆஸங்கிதப்³பே³ அஸதி. இதீதி ஏவம். ஸோதி விகாலசாரீ. புரக்க²தோ புரதோ அத்தனோ உபரி ஆஸங்கந்தே கத்வா சரதி.

250. நடனாடகாதி³னச்சந்தி நடேஹி நாடகேஹி நச்சிதப்³ப³னாடகாதி³னச்சவிதி⁴. ஆதி³-ஸத்³தே³ன அவஸிட்ட²ம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ‘‘தத்த² க³ந்தப்³ப³ம் ஹோதீ’’தி வத்வா தத்த²ஸ்ஸ க³மனேன யதா² அனுப்பன்னானம் போ⁴கா³னம் அனுப்பாதோ³, உப்பன்னானஞ்ச வினாஸோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். கீ³தந்தி ஸரக³தம், பகரணக³தம், தாளக³தம், அபதா⁴னக³தந்தி க³ந்த⁴ப்³ப³ஸத்த²விஹிதம் அஞ்ஞம்பி ஸப்³ப³ம் கீ³தம் வேதி³தப்³ப³ம். வாதி³தந்தி வீணாவேணுமுதி³ங்கா³தி³வாத³னம். அக்கா²னந்தி பா⁴ரதயுத்³த⁴ஸீதாஹரணாதி³அக்கா²னம். பாணிஸ்ஸரந்தி கம்ஸதாளம், ‘‘பாணிதாள’’ந்திபி வத³ந்தி. கும்ப⁴தூ²னந்தி சதுரஸ்ஸஅம்ப³ணகதாளம். ‘‘குடபே⁴ரிஸத்³தோ³’’தி கேசி. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி இமினா ‘‘கஸ்மிம் டா²னே’’திஆதி³னா நச்சே வுத்தமத்த²ம் கீ³தாதீ³ஸு அதிதி³ஸதி.

251. ஜயந்தி ஜூதம் ஜினந்தோ. வேரந்தி ஜிதேன கீளகபுரிஸேன ஜயனிமித்தம் அத்தனோ உபரி வேரம் விரோத⁴ம் பஸவதி உப்பாதே³தி. தஞ்ஹிஸ்ஸ வேரபஸவனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜிதம் மயா’’திஆதி³ வுத்தம். ஜினோதி ஜூதபராஜயாபன்னாய த⁴னஜானியா ஜினோ. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞேன ஜிதோ ஸமானோ’’திஆதி³. வித்தம் அனுஸோசதீதி தம் ஜினம் வித்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ அனுத்து²னதி. வினிச்ச²யட்டா²னேதி யஸ்மிம் கிஸ்மிஞ்சி அட்டவினிச்ச²யட்டா²னே. ஸக்கி²புட்ட²ஸ்ஸாதி ஸக்கி²பா⁴வேன புட்ட²ஸ்ஸ. அக்க²ஸோண்டோ³தி அக்க²து⁴த்தோ. ஜூதகரோதி ஜூதபமாத³ட்டா²னானுயுத்தோ. த்வம்பி நாம குலபுத்தோதி குலபுத்தோ நாம த்வம், ந மயம் தயி கோலபுத்தியம் இதா³னி பஸ்ஸாமாதி அதி⁴ப்பாயோ. சி²ன்னபி⁴ன்னகோதி சி²ன்னபி⁴ன்னஹிரோத்தப்போ, அஹிரிகோ அனோத்தப்பீதி அத்தோ². தஸ்ஸ காரணாதி தஸ்ஸ அத்தா²ய.

அனிச்சி²தோதி ந இச்சி²தோ. போஸிதப்³பா³ ப⁴விஸ்ஸதி ஜூதபராஜயேன ஸப்³ப³காலம் ரித்ததுச்ச²பா⁴வதோ.

பாபமித்ததாய ச²ஆதீ³னவாதி³வண்ணனா

252. அக்க²து⁴த்தாதி அக்கே²ஸு து⁴த்தா, அக்க²னிமித்தம் அத்த²வினாஸகா. இத்தி²ஸோண்டா³தி இத்தீ²ஸு ஸோண்டா³, இத்தி²ஸம்போ⁴க³னிமித்தம் ஆதப்பனகா. ததா² ப⁴த்தஸோண்டா³த³யோ வேதி³தப்³பா³. பிபாஸாதி உபரூபரி ஸுராபிபாஸா. தேனாஹ ‘‘பானஸோண்டா³’’தி. நேகதிகாத³யோ ஹேட்டா² வுத்தா ஏவ. மேத்திஉப்பத்திட்டா²னதாய மித்தா ஹோந்தி. தஸ்மாதி பாபமித்ததாய.

253. கம்மந்தந்தி கம்மம், யதா² ஸுத்தம்யேவ ஸுத்தந்தோ, ஏவம் கம்மம்யேவ கம்மந்தோ, தம் காதும் க³ச்சா²மாதி வுத்தோ. கம்மம் வா அந்தோ நிட்டா²னம் க³ச்ச²தி ஏத்தா²தி கம்மந்தோ, கம்மகரணட்டா²னம், தம் க³ச்சா²மாதி வுத்தோ.

பன்னஸகா²தி ஸுரம் பாதும் பன்னே படிபஜ்ஜந்தே ஏவ ஸகா²தி பன்னஸகா². தேனாஹ ‘‘அயமேவத்தோ²’’தி. ‘‘ஸம்மியஸம்மியோ’’தி வசனமேத்த² அத்தீ²தி ஸம்மியஸம்மியோ. தேனாஹ ‘‘ஸம்மஸம்மாதி வத³ந்தோ’’தி. ஸஹாயோ ஹோதீதி ஸஹாயோ விய ஹோதி. ஓதாரமேவ க³வேஸதீதி ரந்த⁴மேவ பரியேஸதி அனத்த²மஸ்ஸ காதுகாமோ. வேரப்பஸவோதி பரேஹி அத்தனி வேரஸ்ஸ பஸவனம் அனுபவத்தனம். தேனாஹ ‘‘வேரப³ஹுலதா’’தி. பரேஸம் கரியமானோ அனத்தோ² ஏத்த² அத்தீ²தி அனத்தோ², தப்³பா⁴வோ அனத்த²தாதி ஆஹ ‘‘அனத்த²காரிதா’’தி. யோ ஹி பரேஸம் அனத்த²ம் கரோதி, ஸோ அத்த²தோ அத்தனோ அனத்த²காரோ நாம, தஸ்மா அனத்த²தாதி உப⁴யானத்த²காரிதா. அரியோ வுச்சதி ஸத்தோ, குச்சி²தோ அரியோ கத³ரியோ. யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன ஸோ ‘‘கத³ரியோ’’தி வுச்சதி, ஸோ த⁴ம்மோ கத³ரியதா, மச்ச²ரியம். தம் பன து³ப்³பி³ஸஜ்ஜனீயபா⁴வே டி²தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸுட்டு² கத³ரியதா த²த்³த⁴மச்ச²ரியபா⁴’’வோதி. அவிபண்ணஸபா⁴வதோ உட்டா²தும் அஸக்கோந்தோ ச இணம் க³ண்ஹந்தோ ஸம்ஸீத³ந்தோவ இணம் விகா³ஹதி நாம. ஸூரியே அனுக்³க³தே ஏவ கம்மந்தே அனாரப⁴ந்தோ ரத்திம் அனுட்டா²னஸீலோ.

அத்தா²தி த⁴னானி. அதிக்கமந்தீதி அபக³ச்ச²ந்தி. அத² வா அத்தா²தி கிச்சானி. அதிக்கமந்தீதி அதிக்கந்தகாலானி ஹோந்தி, தேஸம் அதிக்கமோபி அத்த²தோ த⁴னானமேவ அதிக்கமோ. இமினா கதா²மக்³கே³னாதி இமினா ‘‘யதோ கோ² க³ஹபதிபுத்தா’’திஆதி³ (தீ³. நி. 3.244) நயப்பவத்தேன கதா²ஸங்கா²தேன ஹிதாதி⁴க³மூபாயேன. ஏத்தகம் கம்மந்தி சத்தாரோ கம்மகிலேஸா, சத்தாரி அக³திக³மனானி, ச² போ⁴கா³னம் அபாயமுகா²னீதி ஏவம் வுத்தம் சுத்³த³ஸவித⁴ம் பாபகம்மம்.

மித்தபதிரூபகவண்ணனா

254. அனத்தோ²தி ‘‘போ⁴க³ஜானி, ஆயஸக்யம், பரிஸமஜ்ஜே² மங்குபா⁴வோ, ஸம்மூள்ஹமரண’’ந்தி ஏவம் ஆதி³கோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ ‘‘து³க்³க³திபரிகிலேஸோ, ஸுக³தியஞ்ச அப்பாயுகதா, ப³ஹ்வாபா³த⁴தா, அதித³லித்³த³தா, அப்பன்னபானதா’’தி ஏவம் ஆதி³கோ ச அனத்தோ² உப்பஜ்ஜதி. யானி கானிசி ப⁴யானீதி அத்தானுவாத³ப⁴யபரானுவாத³ப⁴யத³ண்ட³ப⁴யாதீ³னி லோகே லப்³ப⁴மானானி யானி கானிசி ப⁴யானி. உபத்³த³வாதி அந்தராயா. உபஸக்³கா³தி ஸரீரேன ஸம்ஸட்டா²னி விய உபரூபரி உப்பஜ்ஜனகானி ப்³யஸனானி. அஞ்ஞத³த்தூ²தி ஏகந்தேனாதி ஏதஸ்மிம் அத்தே² நிபாதோ ‘‘அஞ்ஞத³த்து²த³ஸோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.42) வியாதி வுத்தம் ‘‘ஏகம்ஸேனா’’தி. யம் கிஞ்சி க³ஹணயோக்³யம் ஹரதியேவ க³ண்ஹாதியேவ. வாசா ஏவ பரமா ஏதஸ்ஸ கம்மந்தி வசீபரமோ. தேனாஹ ‘‘வசனமத்தேனேவா’’திஆதி³. அனுப்பியந்தி தக்கனம், யம் வா ‘‘ருசீ’’தி வுச்சதி யேஹி ஸுராபானாதீ³ஹி போ⁴கா³ அபேந்தி விக³ச்ச²ந்தி, தேஸு தேஸம் அபாயேஸு ப்³யஸனஹேதூஸு ஸஹாயோ ஹோதி.

255. ஹாரகோயேவ ஹோதி, ந தா³யகோ, தமஸ்ஸ ஏகம்ஸதோ ஹாரகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸஹாயஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். யம் கிஞ்சி அப்பகந்தி புப்ப²ப²லாதி³ யம் கிஞ்சி பரித்தம் வத்து²ம் த³த்வா, ப³ஹும் பத்தே²தி ப³ஹும் மஹக்³க⁴ம் வத்த²யுகா³தி³ம் பச்சாஸீஸதி. தா³ஸோ விய ஹுத்வா மித்தஸ்ஸ தம் தம் கிச்சம் கரோந்தோ கத²ம் அமித்தோ நாம ஜாதோதி ஆஹ ‘‘அய’’ந்திஆதி³. யஸ்ஸ கிச்சம் கரோதி அனத்த²பரிஹாரத்த²ம், அத்தனோ மித்தபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச, தம் ஸேவதி. அத்த²காரணாதி வட்³டி⁴னிமித்தம், அயமேதேஸம் பே⁴தோ³.

256. பரேதி பரதி³வஸே. ந ஆக³தோ ஸீதி ஆக³தோ நாஹோஸி. கீ²ணந்தி தாதி³ஸஸ்ஸ, அஸுகஸ்ஸ ச தி³ன்னத்தா. ஸஸ்ஸஸங்க³ஹேதி ஸஸ்ஸதோ காதப்³ப³த⁴ஞ்ஞஸங்க³ஹே கதே.

257. ‘‘தா³னாதீ³ஸு யம் கிஞ்சி கரோமா’’தி வுத்தே ‘‘ஸாது⁴ ஸம்ம கரோமா’’தி அனுஜானாதீதி இமமத்த²ம் ‘‘கல்யாணேபி ஏஸேவ நயோ’’தி அதிதி³ஸதி. நனு ஏவம் அனுஜானந்தோ அயம் மித்தோ ஏவ, ந அமித்தோ மித்தபதிரூபகோதி? அனுப்பியபா⁴ணீத³ஸ்ஸனமத்தமேதம். ஸஹாயேன வா தே³ஸகாலம், தஸ்மிம் வா கதே உப்பஜ்ஜனகவிரோதா⁴தி³ம் அஸல்லக்கே²த்வா ‘‘கரோமா’’தி வுத்தே யோ தம் ஜானந்தோ ஏவ ‘‘ஸாது⁴ ஸம்ம கரோமா’’தி அனுப்பியம் ப⁴ணதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘கல்யாணம் பிஸ்ஸ அனுஜானாதீ’’தி. தேன வுத்தம் ‘‘கல்யாணேபி ஏஸேவ நயோ’’தி.

259. மித்தபதிரூபகா ஏதே மித்தாதி ஏவம் ஜானித்வா.

ஸுஹத³மித்தவண்ணனா

260. ஸுந்த³ரஹத³யாதி பேமஸ்ஸ அத்தி²வஸேன ப⁴த்³த³சித்தா.

261. பமத்தம் ரக்க²தீதி ஏத்த² பமாத³வஸேன கிஞ்சி அயுத்தே கதே தாதி³ஸே காலே ரக்க²ணம் ‘‘பீ⁴தஸ்ஸ ஸரணம் ஹோதீ’’தி இமினாவ தம் க³ஹிதந்தி ததோ அஞ்ஞமேவ பமத்தஸ்ஸ ரக்க²ணவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மஜ்ஜம் பிவித்வா’’திஆதி³ வுத்தம். கே³ஹே ஆரக்க²ம் அஸம்விஹிதஸ்ஸ ப³ஹிக³மனம்பி பமாத³பக்கி²கமேவாதி ‘‘ஸஹாயோ ப³ஹிக³தோ வா ஹோதீ’’தி வுத்தம். ப⁴யம் ஹரந்தோதி ப⁴யம் படிபா³ஹந்தோ. போ⁴க³ஹேதுதாய ப²லூபசாரேன த⁴னம் ‘‘போ⁴க³’’ந்தி வத³தி. கிச்சகரணீயேதி கு²த்³த³கே, மஹந்தே ச காதப்³பே³ உப்பன்னே.

262. நிகூ³ஹிதும் யுத்தகத²ந்தி நிகூ³ஹிதும் சா²தே³தும் யுத்தகத²ம், நிகூ³ஹிதும் வா யுத்தா கதா² ஏதஸ்ஸாதி நிகூ³ஹிதும் யுத்தகத²ம், அத்தனோ கம்மம். ரக்க²தீதி அனாவிகரோந்தோ சா²தே³தி. ஜீவிதம்பீதி பி-ஸத்³தே³ன கிமங்க³ம் பன அஞ்ஞம் பரிக்³க³ஹிதவத்து²ந்தி த³ஸ்ஸேதி.

263. பஸ்ஸந்தேஸு பஸ்ஸந்தேஸூதி ஆமேடி³தவசனேன நிவாரியமானஸ்ஸ பாபஸ்ஸ புனப்புனம் கரணம் தீ³பேதி. புனப்புனம் கரோந்தோ ஹி பாபதோ விஸேஸேன நிவாரேதப்³போ³ ஹோதி. ஸரணேஸூதி ஸரணேஸு வத்தஸ்ஸு அபி⁴ன்னானி கத்வா படிபஜ்ஜ, ஸரணேஸு வா உபாஸகபா⁴வேன வத்தஸ்ஸு. நிபுணந்தி ஸண்ஹம். காரணந்தி கம்மஸ்ஸகதாதி³பே⁴த³யுத்தம். இத³ம் கம்மந்தி இமம் தா³னாதி³பே⁴த³ம் குஸலகம்மம். ‘‘கம்ம’’ந்தி ஸாதா⁴ரணதோ வுத்தஸ்ஸாபி தஸ்ஸ ‘‘ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தந்தீ’’தி பத³ந்தரஸன்னிதா⁴னேன ஸத்³தா⁴ஹிரோத்தப்பாலோபா⁴தி³கு³ணத⁴ம்மஸமங்கி³தா விய குஸலபா⁴வோ ஜோதிதோ ஹோதி. ஸத்³தா⁴த³யோ ஹி த⁴ம்மா ஸக்³க³கா³மிமக்³கோ³. யதா²ஹ –

‘‘ஸத்³தா⁴ ஹிரியம் குஸலஞ்ச தா³னம்,

த⁴ம்மா ஏதே ஸப்புரிஸானுயாதா;

ஏதஞ்ஹி மக்³க³ம் தி³வியம் வத³ந்தி,

ஏதேன ஹி க³ச்ச²தி தே³வலோக’’ந்தி. (அ. நி. 8.32);

264. ப⁴வனம் ஸம்பத்திவட்³ட⁴னம் ப⁴வோதி அத்தோ², தப்படிக்கே²பேன அப⁴வோதி ஆஹ ‘‘அப⁴வேன அவுட்³டி⁴யா’’தி. பாரிஜுஞ்ஞந்தி ஜானி. அனத்தமனோ ஹோதீதி அத்தமனோ ந ஹோதி அனுகம்பகபா⁴வதோ. அஞ்ஞத³த்து² தம் அப⁴வம் அத்தனி ஆபதிதம் விய மஞ்ஞதி. இதா³னி தம் ப⁴வம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா²ரூப’’ந்திஆதி³ வுத்தம். விரூபோதி பீ³ப⁴ச்சோ². ந பாஸாதி³கோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸுஜாதோதி ஸுந்த³ரஜாதிகோ ஜாதிஸம்பன்னோ.

265. ஜலந்தி ஜலந்தோ. அக்³கீ³வாதி அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ விய. பா⁴ஸதீதி விரோசதி. யஸ்மாஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸவிஸேஸம் விரோசனம் லோகே பாகடபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜலம் அக்³கீ³வ பா⁴ஸதீ’’தி வுத்தம், தஸ்மா யதா³ அக்³கி³ ஸவிஸேஸம் விரோசதி, யத்த² ச டி²தோ தூ³ரே டி²தானம்பி பஞ்ஞாயதி, தம் த³ஸ்ஸனாதி³வஸேன தமத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘ரத்தி’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

‘‘ப⁴மரஸ்ஸேவ இரீயதோ’’தி ஏதேனேவஸ்ஸ போ⁴க³ஸம்ஹரணம் த⁴ம்மிகம் ஞாயோபேதந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத்தானம்பீ’’திஆதி³மாஹ. ராஸிம் கரோந்தஸ்ஸாதி யதா²ஸ்ஸ த⁴னத⁴ஞ்ஞாதி³போ⁴க³ஜாதம் ஸம்பிண்டி³தம் ராஸிபூ⁴தம் ஹுத்வா திட்ட²தி, ஏவம் இரீயதோ ஆயூஹந்தஸ்ஸ ச. சக்கப்பமாணந்தி ரத²சக்கப்பமாணம். நிசயந்தி வுட்³டி⁴ம் பரிவுட்³டி⁴ம். ‘‘போ⁴கா³ ஸன்னிசயம் யந்தீ’’தி கேசி பட²ந்தி.

ஸமாஹத்வாதி ஸம்ஹரித்வா. அலம்-ஸத்³தோ³ ‘‘அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிது’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.272; ஸம். நி. 2.124, 129, 134, 143) யுத்தந்தி இமமத்த²ம் ஜோதேதி, ‘‘அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸ’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.328) பரியத்தந்தி. யோ வேடி²தத்தோதிஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 217) விய அத்த-ஸத்³தோ³ ஸபா⁴வபரியாயோதி தம் ஸப்³ப³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யுத்தஸபா⁴வோ’’திஆதி³மாஹ. ஸண்ட²பேதுந்தி ஸம்மா ட²பேதும், ஸம்மதே³வ பவத்தேதுந்தி அத்தோ².

ஏவம் விப⁴ஜந்தோதி ஏவம் வுத்தனயேன அத்தனோ த⁴னம் சதுதா⁴ விப⁴ஜந்தோ விப⁴ஜனஹேது மித்தானி க³ந்த²தி ஸோளஸ கல்யாணமித்தானி மேத்தாய அஜீராபனேன பப³ந்த⁴தி. தேனாஹ ‘‘அபே⁴ஜ்ஜமானானி ட²பேதீ’’தி. கத²ம் பன வுத்தனயேன சதுதா⁴ போ⁴கா³னம் விப⁴ஜனேன மித்தானி க³ந்த²தீதி ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘த³த³ம் மித்தானி க³ந்த²தீ’’தி (ஸம். நி. 1.246). பு⁴ஞ்ஜேய்யாதி உபபு⁴ஞ்ஜேய்ய, உபயுஞ்ஜேய்ய சாதி அத்தோ². ஸமணப்³ராஹ்மணகபணத்³தி⁴காதீ³னம் தா³னவஸேன சேவ அதி⁴வத்த²தே³வதாதீ³னம் பேதப³லிவஸேன, ந்ஹாபிதாதீ³னம் வேதனவஸேன ச வினியோகோ³பி உபயோகோ³ ஏவ. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘இமேஸு பனா’’திஆதி³ ஆயோ நாம ஹேட்டி²மந்தேன வயதோ சதுக்³கு³ணோ இச்சி²தப்³போ³, அஞ்ஞதா² வயோ அவிச்சே²த³வஸேன ந ஸந்தானேய்ய, நிதே⁴ய்ய, பா⁴ஜேய்ய ச அஸம்ப⁴தேதி வுத்தம் ‘‘த்³வீஹி கம்மம் பயோஜயே’’தி. நிதே⁴த்வாதி நித³ஹித்வா, பூ⁴மிக³தம் கத்வாதி அத்தோ². ராஜாதி³வஸேனாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அக்³கி³உத³கசோரது³ப்³பி⁴க்கா²தி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. ந்ஹாபிதாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன குலாலரஜகாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ.

ச²த்³தி³ஸாபடிச்சா²த³னகண்ட³வண்ணனா

266. சதூஹி காரணேஹீதி ந ச²ந்த³க³மனாதீ³ஹி சதூஹி காரணேஹி. அகுஸலம் பஹாயாதி ‘‘சத்தாரோ கம்மகிலேஸா’’தி வுத்தம் அகுஸலஞ்சேவ அக³திக³மனாகுஸலஞ்ச பஜஹித்வா. ச²ஹி காரணேஹீதி ஸுராபானாதீ³ஸு ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனஸங்கா²தேஹி ச²ஹி காரணேஹி. ஸுராபானானுயோகா³தி³பே⁴த³ம் ச²ப்³பி³த⁴ம் போ⁴கா³னம் அபாயமுக²ம் வினாஸமுக²ம் வஜ்ஜேத்வா. ஸோளஸ மித்தானீதி உபகாராதி³வஸேன சத்தாரோ, பமத்தரக்க²ணாதி³கிச்சவிஸேஸவஸேன பச்சேகம் சத்தாரோ சத்தாரோ கத்வா ஸோளஸவிதே⁴ கல்யாணமித்தே ஸேவந்தோ ப⁴ஜந்தோ. ஸத்த²வாணிஜ்ஜாதி³மிச்சா²ஜீவம் பஹாய ஞாயேனேவ வத்தனதோ த⁴ம்மிகேன ஆஜீவேன ஜீவதி. நமஸ்ஸிதப்³பா³தி உபகாரவஸேன, கு³ணவஸேன ச நமஸ்ஸிதப்³பா³ ஸப்³ப³தா³ நதேன ஹுத்வா வத்திதப்³பா³. தி³ஸா-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோ ஏவ. ஆக³மனப⁴யந்தி தத்த² ஸம்மா அப்படிபத்தியா, மிச்சா²படிபத்தியா ச உப்பஜ்ஜனகஅனத்தோ². ஸோ ஹி பா⁴யந்தி ஏதஸ்மாதி ‘‘ப⁴ய’’ந்தி வுச்சதி. யேன காரணேன மாதாபிதுஆத³யோ புரத்தி²மாதி³பா⁴வேன அபதி³ட்டா², தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புப்³பு³பகாரிதாயா’’திஆதி³ வுத்தம், தேன அத்த²ஸரிக்க²தாய நேஸம் புரத்தி²மாதி³பா⁴வோதி த³ஸ்ஸேதி. ததா² ஹி மாதாபிதரோ புத்தானம் புரத்தி²மபா⁴வேன தாவ உபகாரிபா⁴வேன தி³ஸ்ஸனதோ, அபதி³ஸ்ஸனதோ ச புரத்தி²மா தி³ஸா. ஆசரியா அந்தேவாஸிகஸ்ஸ த³க்கி²ணபா⁴வேன, ஹிதாஹிதம் பதிகுஸலபா⁴வேன த³க்கி²ணாரஹதாய ச வுத்தனயேன த³க்கி²ணா தி³ஸா. இமினா நயேன ‘‘பச்சி²மா தி³ஸா’’திஆதீ³ஸு யதா²ரஹம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. க⁴ராவாஸஸ்ஸ து³க்க²ப³ஹுலதாய தே தே ச கிச்சவிஸேஸா யதா²உப்பதிதது³க்க²னித்த²ரணத்தா²தி வுத்தம் ‘‘தே தே து³க்க²விஸேஸே உத்தரதீ’’தி. யஸ்மா தா³ஸகம்மகரா ஸாமிகஸ்ஸ பாதா³னம் பயிருபாஸனவஸேன சேவ தத³னுச்ச²விககிச்சஸாத⁴னவஸேன ச யேபு⁴ய்யேன ஸந்திகாவசரா, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பாத³மூலே பதிட்டா²னவஸேனா’’தி. கு³ணேஹீதி உபரிபா⁴வாவஹேஹி கு³ணேஹி. உபரி டி²தபா⁴வேனாதி ஸக்³க³மக்³கே³ மோக்க²மக்³கே³ ச பதிட்டி²தபா⁴வேன.

267. ப⁴தோதி போஸிதோ, தம் பன ப⁴ரணம் ஜாதகாலதோ பட்டா²ய ஸுக²பச்சயூபஹரணேன து³க்க²பச்சயாபஹரணேன ச தேஹி பவத்திதந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த²ஞ்ஞம் பாயேத்வா’’திஆதி³ வுத்தம். ஜக்³கி³தோதி படிஜக்³கி³தோ. தேதி மாதாபிதரோ.

மாதாபிதூனம் ஸந்தகம் கே²த்தாதி³ம் அவினாஸேத்வா ரக்கி²தம் தேஸம் பரம்பராய டி²தியா காரணம் ஹோதீதி ‘‘தம் ரக்க²ந்தோ குலவம்ஸம் ஸண்ட²பேதி நாமா’’தி வுத்தம். அத⁴ம்மிகவம்ஸதோதி ‘‘குலப்பதே³ஸாதி³னா அத்தனா ஸதி³ஸம் ஏகம் புரிஸம் க⁴டேத்வா வா கீ³வாயம் வா ஹத்தே² வா ப³ந்த⁴மணியம் வா ஹாரேதப்³ப³’’ந்தி ஏவம் ஆதி³னா பவத்தஅத⁴ம்மிகபவேணிதோ. ஹாரேத்வாதி அபனேத்வா தம் கா³ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேத்வா. மாதாபிதரோ ததோ கா³ஹதோ விவேசனேனேவ ஹி ஆயதிம் தேஸம் பரம்பராஹாரிகா ஸியா. த⁴ம்மிகவம்ஸேதி ஹிம்ஸாதி³விரதியா த⁴ம்மிகே வம்ஸே த⁴ம்மிகாய பவேணியம். ட²பேந்தோதி பதிட்ட²பேந்தோ. ஸலாகப⁴த்தாதீ³னி அனுபச்சி²ந்தி³த்வாதி ஸலாகப⁴த்ததா³னாதீ³னி அவிச்சி²ந்தி³த்வா.

தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜாமீதி ஏத்த² யஸ்மா தா³யபடிலாப⁴ஸ்ஸ யோக்³யபா⁴வேன வத்தமானோயேவ தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜதி நாம, ந இதரோ, தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மாதாபிதரோ’’திஆதி³ வுத்தம். தா³ரகேதி புத்தே. வினிச்ச²யம் பத்வாதி ‘‘புத்தஸ்ஸ சஜவிஸ்ஸஜ்ஜன’’ந்தி ஏவம் ஆக³தம் வினிச்ச²யம் ஆக³ம்ம. தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜாமீதி வுத்தந்தி ‘‘தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜாமீ’’ தி இத³ம் சதுத்த²ம் வத்தனட்டா²னம் வுத்தம். தேஸந்தி மாதாபிதூனம். ததியதி³வஸதோ பட்டா²யாதி மததி³வஸதோ ததியதி³வஸதோ பட்டா²ய.

பாபதோ நிவாரணம் நாம அனாக³தவிஸயம். ஸம்பத்தவத்து²தோபி ஹி நிவாரணம் வீதிக்கமே அனாக³தே ஏவ ஸியா, ந வத்தமானே. நிப்³ப³த்திதா பன பாபகிரியா க³ரஹணமத்தபடிகாராதி ஆஹ ‘‘கதம்பி க³ரஹந்தீ’’தி. நிவேஸேந்தீதி பதிட்ட²பேந்தி. வுத்தப்பகாரா மாதாபிதரோ அனவஜ்ஜமேவ ஸிப்பம் ஸிக்கா²பேந்தீதி வுத்தம் ‘‘முத்³தா³க³ணனாதி³ஸிப்ப’’ந்தி. ரூபாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன போ⁴க³பரிவாராதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அனுரூபேனாதி அனுச்ச²விகேன.

நிச்சபூ⁴தோ ஸமயோ அபி⁴ண்ஹகரணகாலோ. அபி⁴ண்ஹத்தோ² ஹி அயம் நிச்ச-ஸத்³தோ³ ‘‘நிச்சபஹம்ஸிதோ நிச்சபஹட்டோ²’’திஆதீ³ஸு விய. யுத்தபத்தகாலோ ஏவ ஸமயோ காலஸமயோ. ‘‘உட்டா²ய ஸமுட்டா²யா’’தி இமினாஸ்ஸ நிச்சமேவ தா³னே தேஸம் யுத்தபயுத்ததம் த³ஸ்ஸேதி. ஸிகா²ட²பனம் தா³ரககாலே. ஆவாஹவிவாஹம் புத்ததீ⁴தூனம் யோப்³ப³னப்பத்தகாலே.

தம் ப⁴யம் யதா² நாக³ச்ச²தி, ஏவம் பிஹிதா ஹோதி ‘‘புரத்தி²மா தி³ஸா’’தி விப⁴த்திம் பரிணாமேத்வா யோஜனா. யதா² பன தம் ப⁴யம் ஆக³ச்சே²ய்ய, யதா² ச நாக³ச்சே²ய்ய, தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். விப்படிபன்னாதி ‘‘ப⁴தோ நே ப⁴ரிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா உத்தஸம்மாபடிபத்தியா அகாரணேன சேவ தப்படிபக்க²மிச்சா²படிபத்தியா அகரணேன ச விப்படிபன்னா புத்தா அஸ்ஸு. ஏதம் ப⁴யந்தி ஏதம் ‘‘மாதாபிதூனம் அப்பதிரூபாதி விஞ்ஞூனம் க³ரஹிதப்³ப³தாப⁴யம், பரவாத³ப⁴ய’’ந்தி ஏவமாதி³ ஆக³ச்சே²ய்ய புத்தேஸு. புத்தானம் நானுரூபாதி ஏத்த² ‘‘புத்தான’’ந்தி பத³ம் ஏதம் ப⁴யம் புத்தானம் ஆக³ச்சே²ய்யாதி ஏவம் இதா⁴பி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தாதி³ஸானஞ்ஹி மாதாபிதூனம் புத்தானம் ஓவாதா³னுஸாஸனியோ தா³தும் ஸமத்த²காலதோ பட்டா²ய தா தேஸம் தா³தப்³பா³ ஏவாதி கத்வா ததா² வுத்தம். புத்தானஞ்ஹி வஸேனாயம் தே³ஸனா அனாக³தா ஸம்மாபடிபன்னேஸு உபோ⁴ஸு அத்தனோ, மாதாபிதூனஞ்ச வஸேன உப்பஜ்ஜனகதாய ஸப்³ப³ம் ப⁴யம் ந ஹோதி ஸம்மாபடிபன்னத்தா. ஏவம் படிபன்னத்தா ஏவ படிச்ச²ன்னா ஹோதி தத்த² காதப்³ப³படிஸந்தா²ரஸ்ஸ ஸம்மதே³வ கதத்தா. கே²மாதி அனுபத்³த³வா. யதா²வுத்தஸம்மாபடிபத்தியா அகரணேன ஹி உப்பஜ்ஜனகஉபத்³த³வா கரணேன ந ஹோந்தீதி.

‘‘ந கோ² தே’’திஆதி³னா வுத்தோ ஸங்கீ³திஅனாருள்ஹோ ப⁴க³வதா ததா³ தஸ்ஸ வுத்தோ பரம்பராக³தோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘ப⁴க³வா ஸிங்கா³லகம் ஏதத³வோசா’’தி. அயஞ்ஹீதி ஏத்த² ஹி-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணே. ததா² ஹி ‘‘நோ அஞ்ஞா’’தி அஞ்ஞதி³ஸம் நிவத்தேதி.

268. ஆசரியம் தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா உட்டா²னவசனேனேவ தஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனாதி³ஸாமீசிகிரியா அவுத்தஸித்³தா⁴தி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பச்சுக்³க³மனம் கத்வா’’திஆதி³மாஹ. உபட்டா²னேனாதி பயிருபாஸனேன. திக்க²த்தும்உபட்டா²னக³மனேனாதி பாதோ, மஜ்ஜ²ன்ஹிகே, ஸாயந்தி தீஸு காலேஸு உபட்டா²னத்த²ம் உபக³மனேன. ஸிப்புக்³க³ஹணத்த²ம் பன உபக³மனம் உபட்டா²னந்தோக³த⁴ம் பயோஜனவஸேன க³மனபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘ஸிப்புக்³க³ஹண…பே… ஹோதீ’’தி. ஸோதும் இச்சா² ஸுஸ்ஸூஸா, ஸா பன ஆசரியே ஸிக்கி²தப்³ப³ஸிக்கே² ச ஆத³ரகா³ரவபுப்³பி³கா இச்சி²தப்³பா³ ‘‘அத்³தா⁴ இமினா ஸிப்பேன ஸிக்கி²தேன ஏவரூபம்கு³ணம் படிலபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி. ததா²பூ⁴தஞ்ச தம் ஸவனம் ஸத்³தா⁴புப்³ப³ங்க³மம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸத்³த³ஹித்வா ஸவனேனா’’தி. வுத்தமேவத்த²ம் ப்³யதிரேகவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஸத்³த³ஹித்வா…பே… நாதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தம். தஸ்மா தஸ்ஸத்தோ² வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³போ³. யம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அவஸேஸகு²த்³த³கபாரிசரியாயா’’தி வுத்தம், தம் விப⁴ஜனம் அனவஸேஸதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அந்தேவாஸிகேன ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். பச்சுபட்டா²னாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆஸனபஞ்ஞாபனம் பீ³ஜனந்தி ஏவமாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அந்தேவாஸிகவத்தந்தி அந்தேவாஸிகேன ஆசரியம்ஹி ஸம்மாவத்திதப்³ப³வத்தம். ஸிப்பபடிக்³க³ஹணேனாதி ஸிப்பக³ந்த²ஸ்ஸ ஸக்கச்சம் உக்³க³ஹணேன. தஸ்ஸ ஹி ஸுட்டு² உக்³க³ஹணேன தத³னுஸாரேனஸ்ஸ பயோகோ³பி ஸம்மதே³வ உக்³க³ஹிதோ ஹோதீதி. தேனாஹ ‘‘தோ²கம் க³ஹேத்வா’’திஆதி³.

ஸுவினீதம் வினேந்தீதி இத⁴ ஆசாரவினயோ அதி⁴ப்பேதோ. ஸிப்பஸ்மிம் பன ஸிக்கா²பனவினயோ ‘‘ஸுக்³க³ஹிதம் கா³ஹாபேந்தீ’’தி இமினாவ ஸங்க³ஹிதோதி வுத்தம் ‘‘ஏவம் தே நிஸீதி³தப்³ப³’’ந்திஆதி³. ஆசரியா ஹி நாம அந்தேவாஸிகே ந தி³ட்ட²த⁴ம்மிகே ஏவ வினேந்தி, அத² கோ² ஸம்பராயிகேபீதி ஆஹ ‘‘பாபமித்தா வஜ்ஜேதப்³பா³’’தி. ஸிப்பக³ந்த²ஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம் நாம யாவதே³வ பயோக³ஸம்பாத³னத்த²ந்தி ஆஹ ‘‘பயோக³ம் த³ஸ்ஸேத்வா க³ண்ஹாபேந்தீ’’தி. மித்தாமச்சேஸூதி அத்தனோ மித்தாமச்சேஸு. படியாதே³ந்தீதி பரிக்³க³ஹேத்வா நம் மமத்தவஸேன படியாதே³ந்தி. ‘‘அயம் அம்ஹாகம் அந்தேவாஸிகோ’’திஆதி³னா ஹி அத்தனோ பரிக்³க³ஹிதத³ஸ்ஸனமுகே²ன சேவ ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ’’திஆதி³னா தஸ்ஸ கு³ணபரிக்³க³ண்ஹனமுகே² ச தம் தேஸம் படியாதே³ந்தி. ஸப்³ப³தி³ஸாஸு ரக்க²ம் கரோந்தி சாதுத்³தி³ஸபா⁴வஸம்பாத³னேனஸ்ஸ ஸப்³ப³த்த² ஸுக²ஜீவிபா⁴வஸாத⁴னதோ. தேனாஹ ‘‘உக்³க³ஹிதஸிப்போ ஹீ’’திஆதி³. ஸத்தானஞ்ஹி து³விதா⁴ ஸரீரரக்கா² அப்³ப⁴ந்தரபரிஸ்ஸயபடிகா⁴தேன, பா³ஹிரபரிஸ்ஸயபடிகா⁴தேன ச. தத்த² அப்³ப⁴ந்தரபரிஸ்ஸயோ கு²ப்பிபாஸாதி³பே⁴தோ³, ஸோ லாப⁴ஸித்³தி⁴யா படிஹஞ்ஞதி தாய தஜ்ஜாபரிஹாரஸம்விதா⁴னதோ. பா³ஹிரபரிஸ்ஸயோ சோரஅமனுஸ்ஸாதி³ஹேதுகோ, ஸோ விஜ்ஜாஸித்³தி⁴யா படிஹஞ்ஞதி தாய தஜ்ஜாபரிஹாரஸம்விதா⁴னதோ. தேன வுத்தம் ‘‘யம் யம் தி³ஸ’’ந்திஆதி³.

புப்³பே³ ‘‘உக்³க³ஹிதஸிப்போ ஹீ’’திஆதி³னா ஸிப்பஸிக்கா²பனேனேவ லாபு⁴ப்பத்தியா தி³ஸாஸு பரித்தாணகரணம் த³ஸ்ஸிதம், இதா³னி ‘‘யம் வா ஸோ’’திஆதி³னா தஸ்ஸ உக்³க³ஹிதஸிப்பஸ்ஸ நிப்ப²த்திவஸேன கு³ணகித்தனமுகே²ன பக்³க³ண்ஹனேனபி லாபு⁴ப்பத்தியாதி அயமேதேஸம் விகப்பானம் பே⁴தோ³. ஸேஸந்தி ‘‘படிச்ச²ன்னா ஹோதீ’’திஆதி³கம் பாளிஆக³தம், ‘‘ஏவஞ்ச பன வத்வா’’திஆதி³கம் அட்ட²கதா²க³தஞ்ச. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் து³தியதி³ஸாவாரே. புரிமனயேனேவாதி புப்³பே³ பட²மதி³ஸாவாரே வுத்தனயேனேவ.

269. ஸம்மானனா நாம ஸம்பா⁴வனா, ஸா பன அத்த²சரியாலக்க²ணா ச தா³னலக்க²ணா ச சதுத்த²பஞ்சமட்டா²னேஹேவ ஸங்க³ஹிதாதி பியவசனலக்க²ணம் தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்பா⁴விதகதா²கத²னேனா’’தி வுத்தம். விக³தமானனா விமானனா, ந விமானனா அவிமானனா, விமானனாய அகரணம். தேனாஹ ‘‘யதா² தா³ஸகம்மகராத³யோ’’திஆதி³. ஸாமிகேன ஹி விமானிதானம் இத்தீ²னம் ஸப்³போ³ பரிஜனோ விமானேதியேவ. பரிசரந்தோதி இந்த்³ரியானி பரிசரந்தோ. தம் அதிசரதி நாம தம் அத்தனோ கி³ஹினிம் அதிமஞ்ஞித்வா அக³ணேத்வா வத்தனதோ. இஸ்ஸரியவோஸ்ஸக்³கே³னாதி ஏத்த² யாதி³ஸோ இஸ்ஸரியவோஸ்ஸக்³கோ³ கி³ஹினியா அனுச்ச²விகோ, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப⁴த்தகே³ஹே விஸ்ஸட்டே²’’தி ஆஹ. கே³ஹே ஏவ ட²த்வா விசாரேதப்³ப³ம்பி ஹி கஸிவாணிஜ்ஜாதி³கம்மம் குலித்தி²யா பா⁴ரோ ந ஹோதி, ஸாமிகஸ்ஸேவ பா⁴ரோ, ததோ ஆக³தஸாபதேய்யம் பன தாய ஸுகு³த்தம் கத்வா ட²பேதப்³ப³ம் ஹோதி. ‘‘ஸப்³ப³ம் இஸ்ஸரியம் விஸ்ஸட்ட²ம் நாம ஹோதீ’’தி ஏதா மஞ்ஞந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. இத்தி²யோ நாம புத்தலாபே⁴ன விய மஹக்³க⁴விபுலாலங்காரலாபே⁴னபி ந ஸந்துஸ்ஸந்தேவாதி தாஸம் தோஸனம் அலங்காரதா³னந்தி ஆஹ ‘‘அத்தனோ விப⁴வானுரூபேனா’’தி.

குலித்தி²யா ஸம்விஹிதப்³ப³கம்மந்தா நாம ஆஹாரஸம்பாத³னவிசாரப்பகாராதி ஆஹ ‘‘யாகு³ப⁴த்தபசனகாலாதீ³னீ’’திஆதி³. ஸம்மானனாதீ³ஹி யதா²ரஹம் பியவசனேஹி சேவ போ⁴ஜனதா³னாதீ³ஹி ச பஹேணகபேஸனாதீ³ஹி அஞ்ஞதோ, தத்தே²வ வா உப்பன்னஸ்ஸ பண்ணாகாரஸ்ஸ ச²ணதி³வஸாதீ³ஸு பேஸேதப்³ப³பியப⁴ண்டே³ஹி ச ஸங்க³ஹிதபரிஜனா. கே³ஹஸாமினியா அந்தோகே³ஹஜனோ நிச்சம் ஸங்க³ஹிதோ ஏவாதி வுத்தம் ‘‘இத⁴ பரிஜனோ நாம…பே… ஞாதிஜனோ’’தி. ஆப⁴தத⁴னந்தி பா³ஹிரதோ அந்தோகே³ஹம் பவேஸிதத⁴னம். கி³ஹினியா நாம பட²மம் ஆஹாரஸம்பாத³னே கோஸல்லம் இச்சி²தப்³ப³ம், தத்த² ச யுத்தபயுத்ததா, ததோ ஸாமிகஸ்ஸ இத்தி²ஜனாயத்தேஸு கிச்சாகிச்சேஸு, ததோ புத்தானம் பரிஜனஸ்ஸ காதப்³ப³கிச்சேஸூதி ஆஹ ‘‘யாகு³ப⁴த்தஸம்பாத³னாதீ³ஸூ’’திஆதி³. ‘‘நிக்கோஸஜ்ஜா’’தி வத்வா தமேவ நிக்கோஸஜ்ஜதம் ப்³யதிரேகதோ, அன்வயதோ ச விபா⁴வேதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் ததியதி³ஸாவாரே. புரிமனயேனேவாதி பட²மதி³ஸாவாரே வுத்தனயேனேவ. இதி ப⁴க³வா ‘‘பச்சி²மா தி³ஸா புத்ததா³ரா’’தி உத்³தி³ஸித்வாபி தா³ரவஸேனேவ பச்சி²மம் தி³ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி, ந புத்தவஸேன. கஸ்மா? புத்தா ஹி தா³ரககாலே அத்தனோ மாது அனுக்³க³ண்ஹனேனேவ அனுக்³க³ஹிதா ஹோந்தி அனுகம்பிதா, விஞ்ஞுதம் பத்தகாலே பன யதா² தேபி ததா³ அனுக்³க³ஹேதப்³பா³, ஸ்வாயம் விதி⁴ ‘‘பாபா நிவாரேந்தீ’’திஆதி³னா பட²மதி³ஸாவாரே த³ஸ்ஸிதோ ஏவாதி கிம் புன விஸ்ஸஜ்ஜனேனாதி. தா³னாதி³ஸங்க³ஹவத்தூ²ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவாதி.

270. சத்தாரிபி டா²னானி லங்கி⁴த்வா பஞ்சமமேவ டா²னம் விவரிதும் ‘‘அவிஸம்வாத³னதாயா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யஸ்ஸ யஸ்ஸ நாமம் க³ண்ஹாதீதி ஸஹாயோ அத்தி²கபா⁴வேன யஸ்ஸ யஸ்ஸ வத்து²னோ நாமம் கதே²தி. அவிஸம்வாதே³த்வாதி ஏத்த² து³வித⁴ம் அவிஸம்வாத³னம் வாசாய, பயோகே³ன சாதி தம் து³வித⁴ம்பி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இத³ம்பீ’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘தா³னேனா’’தி ச இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் இதரஸங்க³ஹவத்து²வஸேனபி அவிஸம்வாதே³த்வா ஸங்க³ண்ஹனஸ்ஸ லப்³ப⁴னதோ, இச்சி²தப்³ப³தோ ச. அபரா பச்சி²மா பஜா அபரபஜா, அபராபரம் உப்பன்னா வா பஜா அபரபஜா. படிபூஜனா நாம மமாயனா, ஸக்காரகிரியா சாதி தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேலாயந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம். மமாயந்தீதி மமத்தம் கரோந்தி.

271. யதா²ப³லம் கம்மந்தஸம்விதா⁴னேனாதி தா³ஸகம்மகரானம் யதா²ப³லம் ப³லானுரூபம் தேஸம் தேஸம் கம்மந்தானம் ஸம்வித³ஹனேன விசாரணேன, காராபனேனாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘த³ஹரேஹீ’’திஆதி³. ப⁴த்தவேதனானுப்பதா³னேனாதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ தா³ஸகம்மகரஸ்ஸ அனுரூபம் ப⁴த்தஸ்ஸ, வேதனஸ்ஸ ச பதா³னேன. தேனேவாஹ ‘‘அயம் கு²த்³த³கபுத்தோ’’திஆதி³. பே⁴ஸஜ்ஜாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸப்பாயாஹாரவஸனட்டா²னாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸாதபா⁴வோ ஏவ ரஸானம் அச்ச²ரியதாதி ஆஹ ‘‘அச்ச²ரியே மது⁴ரரஸே’’தி. தேஸந்தி தா³ஸகம்மகரானம். வோஸ்ஸஜ்ஜனேனாதி கம்மகரணதோ விஸ்ஸஜ்ஜனேன. வேலம் ஞத்வாதி ‘‘பஹாராவஸேஸோ, உபட்³ட⁴பஹாராவஸேஸோ வா தி³வஸோ’’தி வேலம் ஜானித்வா. யோ கோசி மஹுஸ்ஸவோ ச²ணோ நாம. கத்திகுஸ்ஸவோ, ப²க்³கு³ணுஸ்ஸவோதி ஏவம் நக்க²த்தஸல்லக்கி²தோ மஹுஸ்ஸவோ நக்க²த்தம்.புப்³பு³ட்டா²யிதா, பச்சா²னிபாதிதா ச மஹாஸுத³ஸ்ஸனே வுத்தா ஏவாதி இத⁴ அனாமட்டா².

தி³ன்னாதா³யினோதி புப்³ப³பதா³வதா⁴ரணவஸேன ஸாவதா⁴ரணவசனந்தி அவதா⁴ரணேன நிவத்திதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சோரிகாய கிஞ்சி அக்³க³ஹேத்வா’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஸாமிகேஹி தி³ன்னஸ்ஸேவ ஆதா³யினோ’’தி. ந மயம் கிஞ்சி லபா⁴மாதி அனுஜ்ஜா²யித்வாதி படிஸேத⁴த்³வயேன தேஹி லத்³த⁴ப்³ப³ஸ்ஸ லாப⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘கிம் ஏதஸ்ஸ கம்மேன கதேனாதி அனுஜ்ஜா²யித்வா’’தி இத³ம் துட்ட²ஹத³யதாய காரணத³ஸ்ஸனம் படிபக்க²தூ³ரீபா⁴வதோ. துட்ட²ஹத³யதாத³ஸ்ஸனம்பி கம்மஸ்ஸ ஸுகதகாரிதாய காரணத³ஸ்ஸனம். கித்தி ஏவ வண்ணோ கித்திவண்ணோ, தம் கித்திவண்ணம் கு³ணகத²ம் ஹரந்தி, தம் தம் தி³ஸம் உபாஹரந்தீதி கித்திவண்ணஹரா. ததா² ததா² கித்தேதப்³ப³தோ ஹி கித்தி, கு³ணோ, தேஸம் வண்ணனம் கத²னம் வண்ணோ. தேனாஹ ‘‘கு³ணகதா²ஹாரகா’’தி.

272. காரணபூ⁴தா மேத்தா ஏதேஸம் அத்தீ²தி மேத்தானி, காயகம்மாதீ³னி. யானி பன தானி யதா² யதா² ச ஸம்ப⁴வந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘விஹாரக³மன’’ந்திஆதீ³ஸு ‘‘மேத்தசித்தம் பச்சுபட்டா²பேத்வா’’தி பத³ம் ஆஹரித்வா யோஜேதப்³ப³ம். அனாவடத்³வாரதாயாதி ஏத்த² த்³வாரம் நாம அலோப⁴ஜ்ஜா²ஸயதா தா³னஸ்ஸ முக²பா⁴வதோ. தஸ்ஸ ஸதோ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ தா³துகாமதா அனாவடதா ஏவஞ்ஹி க⁴ரமாவஸந்தோ குலபுத்தோ கே³ஹத்³வாரே பிஹிதேபி அனாவடத்³வாரோ ஏவ, அஞ்ஞதா² அபிஹிதேபி க⁴ரத்³வாரே ஆவடத்³வாரோ ஏவாதி. தேன வுத்தம் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. விவரித்வாபி வஸந்தோதி வசனஸேஸோ. பித³ஹித்வாபீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ‘‘ஸீலவந்தேஸூ’’தி இத³ம் படிக்³கா³ஹகதோ த³க்கி²ணவிஸுத்³தி⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். கருணாகே²த்தேபி தா³னேன அனாவடத்³வாரதா ஏவ. ‘‘ஸந்தஞ்ஞேவா’’தி இமினா அஸந்தம் நத்தி²வசனம் புச்சி²தபடிவசனம் விய இச்சி²தப்³ப³ம் ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி விஞ்ஞூனம் அத்தி²கானம் சித்தமத்³த³வகரணதோ. ‘‘புரேப⁴த்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³க’’ந்தி இத³ம் யாவகாலிகே ஏவ ஆமிஸபா⁴வஸ்ஸ நிருள்ஹதாய வுத்தம்.

‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா’’தி இத³ம் தேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் அஜ்ஜா²ஸயஸம்பத்தித³ஸ்ஸனம் பக்க²பாதாபா⁴வதீ³பனதோ, ஓதி⁴ஸோ ப²ரணாயபி மேத்தாபா⁴வனாய லப்³ப⁴னதோ. யாய குஸலாபி⁴வட்³டி⁴ஆகங்கா²ய தேஸம் உபட்டா²கானம், ததா² நேஸம் கே³ஹபவிஸனம், தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பவிஸந்தாபி கல்யாணேன சேதஸா அனுகம்பந்தி நாமா’’தி. ஸுதஸ்ஸ பரியோதா³பனம் நாம தஸ்ஸ யாதா²வதோ அத்த²ம் விபா⁴வேத்வா விசிகிச்சா²தமவித⁴மனேன விஸோத⁴னந்தி ஆஹ ‘‘அத்த²ம் கதே²த்வா கங்க²ம் வினோதே³ந்தீ’’தி. ஸவனம் நாம த⁴ம்மஸ்ஸ யாவதே³வ ஸம்மாபடிபஜ்ஜனாய அஸதி தஸ்மிம் தஸ்ஸ நிரத்த²கபா⁴வதோ, தஸ்மா ஸுதஸ்ஸ பரியோதா³பனம் நாம ஸம்மாபடிபஜ்ஜாபனந்தி ஆஹ ‘‘தத²த்தாய வா படிபஜ்ஜாபேந்தீ’’தி.

273. அலமத்தோதி ஸமத்த²ஸபா⁴வோ, ஸோ ச அத்த²தோ ஸமத்தோ² ஏவாதி ‘‘அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸனஸமத்தோ²’’தி வுத்தம். தி³ஸானமஸ்ஸனட்டா²னேதி யதா²வுத்ததி³ஸானம் பச்சுபட்டா²னஸஞ்ஞிதே நமஸ்ஸனகாரணே. பண்டி³தோ ஹுத்வா குஸலோ சே²கோ லப⁴தே யஸந்தி யோஜனா. ஸண்ஹகு³ணயோக³தோ ஸண்ஹோ, ஸண்ஹகு³ணோதி பனேத்த² ஸுகு²மனிபுணபஞ்ஞா, முது³வாசாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸுகு²ம…பே… ப⁴ணனேன வா’’தி வுத்தம். தி³ஸானமஸ்ஸனட்டா²னேனாதி யேன ஞாணேன யதா²வுத்தா ச² தி³ஸா வுத்தனயேன படிபஜ்ஜந்தோ நமஸ்ஸதி நாம, தம் ஞாணம் தி³ஸானமஸ்ஸனட்டா²னம், தேன படிபா⁴னவா. தேன ஹி தம்தம்கிச்சயுத்தபத்தவஸேன படிபஜ்ஜந்தோ இத⁴ ‘‘படிபா⁴னவா’’தி வுத்தோ. நிவாதவுத்தீதி பணிபாதஸீலோ. அத்த²த்³தோ⁴தி ந த²த்³தோ⁴ த²ம்ப⁴ரஹிதோதி சித்தஸ்ஸ உத்³து⁴மாதலக்க²ணேன த²ம்பி⁴தபா⁴வேன விரஹிதோ. உட்டா²னவீரியஸம்பன்னோதி காயிகேன வீரியேன ஸமன்னாக³தோ. நிரந்தரகரணவஸேனாதி ஆரத்³த⁴ஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஸததகாரிதாவஸேன. டா²னுப்பத்தியா பஞ்ஞாயாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்த²கிச்சே உபட்டி²தே டா²னஸோ தங்க²ணே ஏவ உப்பஜ்ஜனகபஞ்ஞாய.

ஸங்க³ஹகரோதி யதா²ரஹம் ஸத்தானம் ஸங்க³ண்ஹனகோ. மித்தகரோதி மித்தபா⁴வகரோ, ஸோ பன அத்த²தோ மித்தே பரியேஸனகோ நாம ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘மித்தக³வேஸனோ’’தி. யதா²வுத்தம் வத³ம் வசனம் ஜானாதீதி வத³ஞ்ஞூதி ஆஹ ‘‘புப்³ப³காரினா வுத்தவசனம் ஜானாதீ’’தி. இதா³னி தமேவத்த²ம் ஸங்கே²பேன வுத்தம் வித்தா²ரவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸஹாயகஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். புப்³பே³ யதா²பவத்தாய வாசாய ஜானனே வத³ஞ்ஞுதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஆகாரஸல்லக்க²ணேன அப்பவத்தாய வாசாய ஜானனேபி வத³ஞ்ஞுதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘யேன யேன வா பனா’’திஆதி³னா வசனீயத்த²தம் வத³ஞ்ஞூ-ஸத்³த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதி. நேதாதி யதா²தி⁴ப்பேதமத்த²ம் பச்சக்க²தோ பாபேதா. தேனாஹ ‘‘தம் தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ பஞ்ஞாய நேதா’’தி. நேதி தம் தமத்த²ந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. புனப்புனம் நேதீதி அனு அனு நேதி, தம் தமத்த²ந்தி ஆனேத்வா யோஜனா.

தஸ்மிம் தஸ்மிந்தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் தா³னாதீ³ஹி ஸங்க³ஹேஹி ஸங்க³ஹேதப்³பே³ புக்³க³லே. ஆணியாதி அக்க²ஸீஸக³தாய ஆணியா. யாயதோதி க³ச்ச²தோ. புத்தகாரணாதி புத்தனிமித்தம். புத்தஹேதுகஞ்ஹி புத்தேன கத்தப்³ப³ம் மானம் வா பூஜம் வா.

உபயோக³வசனேதி உபயோக³த்தே². வுச்சதீதி வசனம், அத்தோ². உபயோக³வசனே வா வத்தப்³பே³. பச்சத்தந்தி பச்சத்தவசனம். ஸம்மா பேக்க²ந்தீதி ஸம்மதே³வ காதப்³பே³ பேக்க²ந்தி. பஸம்ஸனீயாதி பஸம்ஸிதப்³பா³. ப⁴வந்தி ஏதே ஸங்க³ஹேதப்³பே³ தத்த² புக்³க³லே யதா²ரஹம் பவத்தேந்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

274. ‘‘இதி ப⁴க³வா’’திஆதி³ நிக³மனம். யா தி³ஸாதி யா மாதாபிதுஆதி³லக்க²ணா புரத்தி²மாதி³தி³ஸா. நமஸ்ஸாதி நமஸ்ஸேய்யாஸீதி அத்தோ² ‘‘யதா² கத²ம் பனா’’திஆதி³காய க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ புச்சா²ய வஸேன தே³ஸனாய ஆரத்³த⁴த்தா ‘‘புச்சா²ய ட²த்வா’’தி வுத்தம். அகதி²தம் நத்தி² கி³ஹீஹி கத்தப்³ப³கம்மே அப்பமாத³படிபத்தியா அனவஸேஸதோ கதி²தத்தா. மாதாபிதுஆதீ³ஸு ஹி தேஹி ச படிபஜ்ஜிதப்³ப³படிபத்தியா நிரவஸேஸதோ கத²னேனேவ ராஜாதீ³ஸுபி படிபஜ்ஜிதப்³ப³விதி⁴ அத்த²தோ கதி²தோ ஏவ ஹோதீதி. கி³ஹினோ வினீயந்தி, வினயம் உபேந்தி ஏதேனாதி கி³ஹிவினயோ. யதா²னுஸிட்ட²ந்தி யதா² இத⁴ ஸத்தா²ரா அனுஸிட்ட²ம் கி³ஹிசாரித்தம், ததா² தேன பகாரேன தம் அவிராதே⁴த்வா. படிபஜ்ஜமானஸ்ஸ வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா²தி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தே²ஹி வுத்³தி⁴யேவ இச்சி²தப்³பா³ அவஸ்ஸம்பா⁴வினீதி.

ஸிங்கா³லஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.