6. பாஸாதி³கஸுத்தவண்ணனா

நிக³ண்ட²னாடபுத்தகாலங்கிரியவண்ணனா

164. லக்க²ஸ்ஸ ஸரவேத⁴ம் அவிரஜ்ஜி²த்வான விஜ்ஜ²னவிதி⁴ம் ஜானந்தீதி வேத⁴ஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘த⁴னும்ஹி கதஸிக்கா²’’தி. ஸிப்பம் உக்³க³ஹணத்தா²யாதி த⁴னுஸிப்பாதி³ஸிப்பஸ்ஸ உக்³க³ஹணத்தா²ய. மஜ்ஜி²மேன பமாணேன ஸரபாதயோக்³யதாவஸேன கதத்தா தீ³க⁴பாஸாதோ³.

ஸம்பதி காலம் கதோதி அசிரகாலம் கதோ. த்³வேதி⁴கஜாதாதி ஜாதத்³வேதி⁴கா ஸஞ்ஜாதபே⁴தா³. த்³வேஜ்ஜ²ஜாதாதி து³வித⁴பா⁴வப்பத்தா. ப⁴ண்ட³ந்தி பரிபா⁴ஸந்தி ஏதேனாதி ப⁴ண்ட³னம், விருத்³த⁴சித்தம். தந்தி ப⁴ண்ட³னம். ‘‘இத³ம் நஹானாதி³ ந கத்தப்³ப³’’ந்தி பஞ்ஞத்தவத்தம் பண்ணத்தி. த⁴ம்மவினயந்தி பாவசனம் ஸித்³த⁴ந்தம். விஜ்ஜ²ந்தா முக²ஸத்தீஹி. ஸஹிதம் மேதி மய்ஹம் வசனம் ஸஹிதம் ஸிலிட்ட²ம் புப்³பா³பரஸம்ப³ந்த⁴ம் அத்த²யுத்தம் காரணயுத்தம். தேனாஹ ‘‘அத்த²ஸம்ஹித’’ந்தி. அதி⁴சிண்ணந்தி ஆசிண்ணம். விபராவத்தந்தி விரோத⁴த³ஸ்ஸனவஸேன பராவத்திதம், பராவத்தம் தூ³ஸிதந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘சிரகாலவஸேன பகு³ணம், தம் மம வாத³ம் ஆக³ம்ம நிவத்த’’ந்தி. பரியேஸமானோ விசர தத்த² க³ந்த்வா ஸிக்கா²தி அத்தோ². ஸசே ஸக்கோஸி, இதா³னியேவ மயா வேடி²தம் தோ³ஸம் நிப்³பே³டே²ஹி. மரணமேவாதி அஞ்ஞமஞ்ஞகா⁴தனவஸேன மரணமேவ. நாடபுத்தஸ்ஸ இமேதி நாடபுத்தியா, தே பன தஸ்ஸ ஸிஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘அந்தேவாஸிகேஸூ’’தி. புரிமபடிபத்திதோ படினிவத்தனம் படிவானம், தம் ரூபம் ஸபா⁴வோ ஏதேஸந்தி படிவானரூபா. தேனாஹ ‘‘நிவத்தனஸபா⁴வா’’தி. கத²னம் அத்த²ஸ்ஸ ஆசிக்க²னம். பவேத³னம் ஹேதுதா³ஹரணானி ஆஹரித்வா போ³த⁴னம். தேனாஹ ‘‘து³ப்பவேதி³தேதி து³விஞ்ஞாபிதே’’தி. ந உபஸமாய ஸம்வத்ததீதி அனுபஸமஸம்வத்தனம், ததே³வ அனுபஸமஸம்வத்தனிகம், தஸ்மிம். ஸமுஸ்ஸிதம் ஹுத்வா பதிட்டா²ஹேதுபா⁴வதோ தூ²பம், பதிட்டா²தி ஆஹ ‘‘பி⁴ன்னதூ²பேதி பி⁴ன்னபதிட்டே²’’தி, தூ²போதி வா த⁴ம்மஸ்ஸ நிய்யானபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³ அஞ்ஞே த⁴ம்மே அபி⁴பு⁴ய்ய ஸமுஸ்ஸிதட்டே²ன, ஸோ நிக³ண்ட²ஸ்ஸ ஸமயே. கேஹிசி அபி⁴ன்னஸம்மதோபி பி⁴ன்னோ வினட்டோ² ஏவ ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அபா⁴வதோதி ஸோ பி⁴ன்னதூ²போ, ஸோ ஏவ நிய்யானபா⁴வோ வட்டது³க்க²தோ முச்சிதுகாமானம் படிஸரணம், தமேத்த² நத்தீ²தி அப்படிஸரணோ, தஸ்மிம் பி⁴ன்னதூ²பே அப்படிஸரணேதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஆசரியப்பமாணந்தி ஆசரியமுட்டி² ஹுத்வா பமாணபூ⁴தம். நானானீஹாரேனாதி நானாகாரேன.

165. ததே²வ ஸமுதா³சரிம்ஸு பூ⁴தபுப்³ப³க³தியா. ஸாமாகானந்தி ஸாமாகத⁴ஞ்ஞானம்.

‘‘யேனஸ்ஸ உபஜ்ஜா²யோ’’தி வத்வா யதா²ஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ சுந்த³ஸ்ஸ த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகோ உபஜ்ஜா²யோ அஹோஸி, தம் வித்தா²ரேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு³த்³த⁴காலே கிரா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பு³த்³த⁴காலேதி பூ⁴தகத²னமேதம், ந விஸேஸனம். ஸத்து² பரினிப்³பா³னதோ புரேதரமேவ ஹி த⁴ம்மஸேனாபதி பரினிப்³பு³தோ.

த⁴ம்மரதனபூஜாவண்ணனா

ஸத்³தி⁴விஹாரிகம் அதா³ஸீதி ஸத்³தி⁴விஹாரிகம் கத்வா அதா³ஸி.

கதா²ய மூலந்தி ப⁴க³வதோ ஸந்திகா லபி⁴தப்³ப³த⁴ம்மகதா²ய காரணம். ஸமுட்டா²பேதீதி உட்டா²பேதி, தா³லித்³தி³யபங்கதோ உத்³த⁴ரதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸந்த⁴மந்தி ஸம்மதே³வ த⁴மந்தோ. ஏகேகஸ்மிம் பஹாரேயேவ தயோ தயோ வாரே கத்வா தி³வா நவவாரே ரத்திம் நவவாரே.உபட்டா²னமேவ க³ச்ச²தி பு³த்³து⁴பட்டா²னவஸேன, பஞ்ஹாபுச்ச²னாதி³வஸேன பன அந்தரந்தராபி க³ச்ச²தேவ, க³ச்ச²ந்தோ ச தி³வஸஸ்ஸ…பே… க³ச்ச²தி. ஞாதும் இச்சி²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ உத்³த⁴ரணபா⁴வதோ பஞ்ஹோவ பஞ்ஹுத்³தா⁴ரோ, தம் க³ஹேத்வாவ க³ச்ச²தி அத்தனோ மஹாபஞ்ஞதாய, ஸத்து² ச த⁴ம்மதே³ஸனாயம் அகிலாஸுபா⁴வதோ.

அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தத⁴ம்மவினயவண்ணனா

166. ஆரோசிதேபி தஸ்மிம் அத்தே². ஸாமிகோ ஹோதி, தஸ்ஸ ஸாமிகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோவ தஸ்ஸா ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஜானாதீ’’தி ஆஹ. ஏவந்தி வசனஸம்படிச்ச²னம். சுந்த³த்தே²ரேன ஹி ஆனீதம் கதா²பாப⁴தம் ப⁴க³வா ஸம்படிச்ச²ந்தோ ‘‘ஏவ’’ந்தி ஆஹ. ‘‘ஏவ’’ந்தி து³ரக்கா²தே த⁴ம்மவினயே ஸாவகானம் த்³வேதி⁴காதி³பா⁴வேன விஹரணகிரியாபராமஸனஞ்ஹேதம்.

யஸ்மா …பே… பாகடம் ஹோதி ப்³யதிரேகமுகே²ன ச நேய்யஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ விபூ⁴தபா⁴வாபத்திதோ. அத² வா யஸ்மா…பே… பாகடம் ஹோதி தோ³ஸேஸு ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன தப்படிபக்கே²ஸு கு³ணேஸு ஆனிஸம்ஸஸ்ஸ விபூ⁴தபா⁴வாபத்திதோ. வோக்கம்மாதி அபஸக்கேத்வா. ஆமேடி³தலோபேன சாயம் நித்³தே³ஸோ, வோக்கம்ம வோக்கம்மாதி வுத்தம் ஹோதி, தேன தஸ்ஸ வோக்கமனஸ்ஸ அந்தரந்தராதி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘ந நிரந்தர’’ந்திஆதி³. த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்திஆத³யோதி தேன ஸத்தா²ரா வுத்தமுத்தித⁴ம்மஸ்ஸ அனுத⁴ம்மம் அப்படிபஜ்ஜனாத³யோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பாளியம் ஆக³தா அஸாமீசிபடிபதா³த³யோ ச ஸங்க³ய்ஹந்தி. மனுஸ்ஸத்தம்பீதி பி-ஸத்³தே³ன ‘‘விசாரணபஞ்ஞாய அஸம்ப⁴வோ, தோ³ஸேஸு அனபி⁴னிவேஸிதா, அஸந்தி³ட்டி²பராமாஸிதா’’தி ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘ததா² ஏவ’’ந்தி பதே³ஹி யதா²க்கமம் பகாரஸ்ஸ காமம் திரோக்க²தா, பச்சக்க²தா வுச்சதி, ததா²பி யதா² ‘‘ததா² படிபஜ்ஜதூ’’தி பதே³ன படிபஜ்ஜனாகாரோ நியமேத்வா விஹிதோ, ததா² ‘‘ஏவம் படிபஜ்ஜதூ’’தி இமினாபீதி இத³ம் தஸ்ஸ அத்த²த³ஸ்ஸனபா⁴வேன வுத்தம். ஸமாத³பிதத்தா மிச்சா²படிபதா³ய அபுஞ்ஞம் பஸவதி.

167. ஞாயதி முத்தித⁴ம்மோ ஏதேனாதி ஞாயோ, தேன ஸத்தா²ரா வுத்தோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மோ, தம் படிபன்னோதி ஞாயப்படிபன்னோ, ஸோ பன யஸ்மா தஸ்ஸ முத்தித⁴ம்மஸ்ஸ அதி⁴க³மே காரணஸம்மதோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘காரணப்படிபன்னோ’’தி. நிப்பா²தே³ஸ்ஸதீதி ஸாதே⁴ஸ்ஸதி, ஸித்³தி⁴ம் க³மிஸ்ஸதீதி வுத்தம் ஹோதி. து³க்க²னிப்³ப³த்தகந்தி ஸம்பதி, ஆயதிஞ்ச து³க்க²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தகம். வீரியம் கரோதி மிச்சா²படிபன்னத்தா.

ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தத⁴ம்மவினயாதி³வண்ணனா

168. நிய்யாதீதி வத்ததி, ஸம்வத்ததீதி வா அத்தோ².

170. இத⁴ ஸாவகஸ்ஸ ஸம்மாபடிபத்தியா ஏகந்திகஅபஸ்ஸயத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸத்து² ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தா, த⁴ம்மஸ்ஸ ச ஸ்வாக்கா²ததா கித்திதாதி ‘‘ஸம்மாபடிபன்னஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ பஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா’’தி வுத்தம். ஏவஞ்ஹி இமிஸ்ஸா தே³ஸனாய ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யபா⁴வேன உட்டி²தாய வோதா³னபா⁴கி³யபா⁴வேன யதா²னுஸந்தி⁴னா பவத்தி தீ³பிதா ஹோதி. அபோ³தி⁴தத்தா²தி அப்பவேதி³தத்தா², பரமத்த²ம் சதுத்த²ஸச்சபடிவேத⁴ம் அபாபிதாதி அத்தோ². பாளியம் ‘‘அஸ்ஸா’’தி பத³ம் ‘‘ஸாவகா ஸத்³த⁴ம்மே’’தி த்³வீஹி பதே³ஹி யோஜேதப்³ப³ம் ‘‘அஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாவகா, அஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மே’’தி. ஸப்³ப³ஸங்க³ஹபதே³ஹி கதந்தி ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஸாஸனத்த²ஸ்ஸ ஸங்க³ண்ஹனபதே³ஹி ஏகஜ்ஜ²ம் கதம். தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகம் கதம் ந ஹோதீதி அத்தோ²’’தி. புப்³பே³னாபரம் ஸம்ப³ந்த⁴த்த²பா⁴வேன ஸங்க³ஹேதப்³ப³தாய வா ஸங்க³ஹானி பதா³னி கதானி ஏதஸ்ஸாதி ஸங்க³ஹபத³கதம், ப்³ரஹ்மசரியம். தப்படிக்கே²பேன ந ச ஸங்க³ஹபத³கதந்தி யோஜனா. ராகா³தி³படிபக்க²ஹரணம், யதா²னுஸிட்ட²ம் வா படிபஜ்ஜமானானம் வட்டது³க்க²தோ படிஹரணம் நிப்³பா³னபாபனம் படிஹாரோ, ஸோ ஏவ ஆ-காரஸ்ஸ இ-காரம் கத்வா படிஹிரோ, படிஹிரோ ஏவ பாடிஹிரோ, ஸஹ பாடிஹிரேனாதி ஸப்பாடிஹிரம், ததா² ஸுப்பவேதி³ததாய ஸப்பாடிஹிரம் கதந்தி ஸப்பாடிஹிரகதம். தாதி³ஸம் பன வட்டதோ நிய்யானே நியுத்தம், நிய்யானப்பயோஜனஞ்ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நிய்யானிக’’ந்தி. தே³வலோகதோதி தே³வலோகதோ பட்டா²ய ரூபீதே³வனிகாயதோ பபு⁴தி. ஸுப்பகாஸிதந்தி ஸுட்டு² பகாஸிதம். யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹீதி வா யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி யத்தகா தே³வா மனுஸ்ஸா ச, தாவ தே ஸப்³பே³ அபி⁴ப்³யாபேத்வா ஸுப்பகாஸிதம். அனுதாபாய ஹோதீதி அனுதப்போ, ஸோ பன அனுதாபம் கரோந்தோ விய ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘அனுதாபகரோ ஹோதீ’’தி.

172. தி²ரோதி டி²தத⁴ம்மோ கேனசி அஸம்ஹாரியோ, அஸேக்கா² ஸீலக்க²ந்தா⁴த³யோ தே²ரகாரகா த⁴ம்மா.

173. யோகே³ஹி கே²மத்தாதி யோகே³ஹி அனுபத்³து³தத்தா. ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸாதி அஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ. அஸ்ஸாதி ச அஸ்ஸ ஸத்து²னோ.

174. உபாஸகா ப்³ரஹ்மசாரினோ நாம விஸேஸதோ அனாகா³மினோ. ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோபி தாதி³ஸா ததா² வுச்சந்தீதி ‘‘ப்³ரஹ்மசரியவாஸம் வஸமானா அரியஸாவகா’’ இச்சேவ வுத்தம்.

176. ஸப்³ப³காரணஸம்பன்னந்தி யத்தகேஹி காரணேஹி ஸம்பன்னம் நாம ஹோதி, தேஹி ஸப்³பே³ஹி காரணேஹி ஸம்பன்னம் ஸம்பத்தம் உபக³தம் பரிபுண்ணம், ஸமன்னாக³தம் வா. இமமேவ த⁴ம்மந்தி இமமேவ ஸாஸனத⁴ம்மம்.

உத³கேன பதே³ஸஞ்ஞுனா அத்தனோ பஞ்ஞாவேய்யத்தியதம் த³ஸ்ஸேதும் அனிய்யானிகே அத்தே² பயுத்தம் பஹேளிகஸதி³ஸம் வசனம், ப⁴க³வதா அத்தனோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய நிய்யானிகே அத்தே² யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உத³கோ ஸுத³’’ந்திஆதி³ வுத்தந்தி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ கிரா’’திஆதி³மாஹ.

ஸங்கா³யிதப்³ப³த⁴ம்மாதி³வண்ணனா

177. ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்மாதி தஸ்மிம்யேவ டா²னே லப்³ப⁴மானானம் க³திவஸேன ஸங்க³ம்ம டா²னந்தரதோ பக்கோஸனேன ஸமாக³தானம் வஸேன ஸமாக³ம்ம. தேனாஹ ‘‘ஸங்க³ந்த்வா ஸமாக³ந்த்வா’’தி. அத்தே²ன அத்த²ந்தி பத³ந்தரே ஆக³தஅத்தே²ன ஸஹ தத்த² தத்த² ஆக³தமத்த²ம். ப்³யஞ்ஜனேன ப்³யஞ்ஜனந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸமானேந்தேஹீதி ஸமானம் கரோந்தேஹி, ஓபம்மம் வா ஆனேந்தேஹி. ஸங்கா³யிதப்³ப³ந்தி ஸம்மதே³வ கா³யிதப்³ப³ம் கதே²தப்³ப³ம், தம் பன ஸங்கா³யனம் வாசனாமக்³கோ³தி ஆஹ ‘‘வாசேதப்³ப³’’ந்தி.

178. தஸ்ஸ வா பா⁴ஸிதேதி தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பா⁴ஸிதே அத்தே² சேவ ப்³யஞ்ஜனே ச. அத்த²மிச்சா²க³ஹணரோபனானி யதா² ஹோந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³ வுத்தம். ஆரம்மணம் ‘‘ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி க³ண்ஹாதி, ந ஸதியேவ ‘‘ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி. ‘‘ஸதிபட்டா²னானீ’’தி ப்³யஞ்ஜனம் ரோபேதி தஸ்மிம் அத்தே², ந ‘‘ஸதிபட்டா²னா’’தி. உபபன்னதரானீதி யுத்ததரானி. அல்லீனதரானீதி ஸிலிட்ட²தரானி. யா சேவாதி லிங்க³விபல்லாஸேன வுத்தம், விப⁴த்திலோபேன வா. புன யா சேவாதி லிங்க³விபல்லாஸேனேவ நித்³தே³ஸோ. நேவ உஸ்ஸாதே³தப்³போ³தி ந உக்கம்ஸேதப்³போ³ விரஜ்ஜி²த்வா வுத்தத்தா. ந அபஸாதே³தப்³போ³தி ந ஸந்தஜ்ஜேதப்³போ³ விவாத³பரிஹரணத்த²ம். தா⁴ரணத்த²ந்தி உபதா⁴ரணத்த²ம் ஸல்லக்க²ணத்த²ம்.

181. அத்தே²ன உபேதந்தி அவிபரீதேன அத்தே²ன உபேதம் தம் ‘‘அயமேத்த² அத்தோ²’’தி உபேச்ச படிஜானித்வா டி²தம். ததா²ரூபோ ச தஸ்ஸ பு³ஜ்ஜி²தா நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாதார’’ந்தி. ஏவமேதம் பி⁴க்கு²ம் பஸம்ஸதா²தி வுத்தனயேன த⁴ம்மபா⁴ணகம் அமும் பி⁴க்கு²ம் ‘‘ஏவம் லாபா⁴ நோ ஆவுஸோ’’திஆதி³ஆகாரேன பஸம்ஸத². இதா³னிஸ்ஸ பஸம்ஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏஸோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏஸாதி பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ ஸத்து²கிச்சகரணதோ, தத்த² சஸ்ஸ ஸம்மதே³வ அவட்டி²தபா⁴வதோ ‘‘பு³த்³தோ⁴ நாம ஏஸா’’தி வுத்தோ. ‘‘லாபா⁴ நோ’’திஆதி³னா சஸ்ஸ பி⁴க்கூ²னம் பியக³ருபா⁴வம் விபா⁴வேந்தோ ஸத்தா² தம் அத்தனோ டா²னே ட²பேஸீதி வுத்தோ.

பச்சயானுஞ்ஞாதகாரணாதி³வண்ணனா

182. ததோபி உத்தரிதரந்தி யா புப்³பே³ ஸம்மாபடிபன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பஸம்ஸனவஸேன ‘‘இத⁴ பன சுந்த³ ஸத்தா² ச ஹோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.167, 169) பவத்திததே³ஸனாய உபரி ‘‘இத⁴ சுந்த³ ஸத்தா² ச லோகே உத³பாதீ³’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.170, 171) தே³ஸனா வட்³டி⁴தா. ததோபி உத்தரிதரம் ஸவிஸேஸம் தே³ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ ‘‘பச்சயஹேதூ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பச்சயஹேதூதி பச்சயஸம்வத்தனஹேது. உப்பஜ்ஜனகா ஆஸவாதி பச்சயானம் பரியேஸனஹேது சேவ பரிபோ⁴க³ஹேது ச உப்பஜ்ஜனகா காமாஸவாத³யோ. தேஸம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ மிச்சா²ஆஜீவம் பஹாய ஸம்மாஆஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேதீ’’தி (ஸம். நி. 5.8) ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ சீவரம் படிஸேவதீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.23; அ. நி. 6.58) ச ஸம்மாபடிபத்திம் உபதி³ஸந்தோ ப⁴க³வா படிகா⁴தாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி நாம. ‘‘யோ தும்ஹேஸு பாளியா அத்த²ப்³யஞ்ஜனானி மிச்சா² க³ண்ஹாதி, ஸோ நேவ உஸ்ஸாதே³தப்³போ³, ந அபஸாதே³தப்³போ³, ஸாது⁴கம் ஸஞ்ஞாபேதப்³போ³ தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ நிஸந்தியா’’தி ஏவம் பரியத்தித⁴ம்மே மிச்சா²படிபன்னே ஸம்மாபடிபத்தியம் பி⁴க்கூ² நியோஜேந்தோ ப⁴க³வா ப⁴ண்ட³னஹேது உப்பஜ்ஜனகானம் ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி நாம. யதா² தே ந பவிஸந்தீதி தே ஆஸவா அத்தனோ சித்தஸந்தானம் யதா² ந ஓதரந்தி. மூலகா⁴தேன படிஹனனாயாதி யதா² மூலகா⁴தோ ஹோதி, ஏவம் மூலகா⁴தவஸேன பஜஹனாய. தந்தி சீவரம். யதா² சீவரம் இத³மத்தி²கதமேவ உபாதா³ய அனுஞ்ஞாதம், ஏவம் பிண்ட³பாதாத³யோபி.

ஸுக²ல்லிகானுயோகா³தி³வண்ணனா

183. ஸுகி²தந்தி ஸஞ்ஜாதஸுக²ம். பீணிதந்தி தா⁴தம் ஸுஹிதம். ததா²பூ⁴தோ பன யஸ்மா தூ²லஸரீரோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘தூ²லம் கரோதீ’’தி வுத்தம்.

186. நடி²தஸபா⁴வாதி அனவட்டி²தஸபா⁴வா, ஏவரூபாய கதா²ய அனவட்டா²னபா⁴வதோ ஸபா⁴வோபி தேஸம் அனவட்டி²தோதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ஜிவ்ஹா நோ அத்தீ²’’திஆதி³. காமம் ‘‘பஞ்சஹி சக்கூ²ஹீ’’தி வுத்தம், அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன பன சத்தாரி சக்கூ²னி வேதி³தப்³பா³னி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்ஹி ஸமந்தசக்கூ²தி. தஸ்ஸ வா ஞேய்யத⁴ம்மேஸு ஜானனவஸேன பவத்திம் உபாதா³ய ‘‘ஜானதா’’தி வுத்தம். ஹத்தா²மலகம் விய பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனவஸேன பவத்திம் உபாதா³ய ‘‘பஸ்ஸதா’’தி வுத்தம். நேமம் வுச்சதி த²ம்பா⁴தீ³ஹி அனுபவிட்ட²பூ⁴மிப்பேதே³ஸோதி ஆஹ ‘‘க³ம்பீ⁴ரபூ⁴மிம் அனுபவிட்டோ²’’தி. ஸுட்டு² நிகா²தோதி பூ⁴மிம் நிக²னித்வா ஸம்மதே³வ ட²பிதோ. தஸ்மிந்தி கீ²ணாஸவே. அனஜ்ஜா²சாரோ அசலோ அஸம்பவேதீ⁴, யஸ்மா அஜ்ஜா²சாரோ ஸேதுகா⁴தோ கீ²ணாஸவானம். ஸோதாபன்னாத³யோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன க³ஹிதேஸு அனாகா³மினோ தாவ நவஸுபி டா²னேஸு கீ²ணாஸவா விய அப⁴ப்³பா³, ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ பன ‘‘ததியபஞ்சமட்டா²னேஸு அப⁴ப்³பா³’’தி ந வத்தப்³பா³, இதரேஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு அப⁴ப்³பா³வ.

பஞ்ஹப்³யாகரணவண்ணனா

187. கி³ஹிப்³யஞ்ஜனேனாதி கி³ஹிலிங்கே³ன. கீ²ணாஸவோ பன கி³ஹிப்³யஞ்ஜனேன அரஹத்தம் பத்தோபி ந திட்ட²தி விவேகட்டா²னஸ்ஸ அபா⁴வாதி அதி⁴ப்பாயோ. தஸ்ஸ வஸேனாதி பு⁴ம்மதே³வத்தபா⁴வே ட²த்வா அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ வஸேன. அயம் பஞ்ஹோதி ‘‘அப⁴ப்³போ³ ஸோ நவ டா²னானி அஜ்ஜா²சரிது’’ந்தி அயம் பஞ்ஹோ ஆக³தோ இதரஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாய, பரினிப்³பா³னேன வா அப⁴ப்³ப³தாய அவுத்தஸித்³த⁴த்தா. யதி³ ஏவம் கத²ம் பி⁴க்கு²க³ஹணந்தி ஆஹ ‘‘பி⁴ன்னதோ³ஸத்தா’’திஆதி³. அபரிச்சே²த³ந்தி அபரியந்தம், தயித³ம் ஸுவிபுலந்தி ஆஹ ‘‘மஹந்த’’ந்தி. ஞேய்யஸ்ஸ ஹி விபுலதாய ஞாணஸ்ஸ விபுலதா வேதி³தப்³பா³, ஏதேன ‘‘அபரிச்சே²த³’’ந்தி வுச்சமானம்பி ஞேய்யம் ஸத்து² ஞாணஸ்ஸ வஸேன பரிச்சே²த³மேவாதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஞாணபரியந்திகம் நேய்ய’’ந்தி (மஹானி. 69, 156; சூளனி. 85; படி. ம. 3.5) அனாக³தே அபஞ்ஞாபனந்தி அனாக³தே விஸயே ஞாணஸ்ஸ அபஞ்ஞாபனம். ‘‘பச்சக்க²ம் விய கத்வா’’தி கஸ்மா விய-ஸத்³த³க்³க³ஹணம் கதம், நனு பு³த்³தா⁴னம் ஸப்³ப³ம்பி ஞாணம் அத்தனோ விஸயம் பச்சக்க²மேவ கத்வா பவத்ததி ஏகப்பமாணபா⁴வதோதி? ஸச்சமேதம், ‘‘அக்க²’’ந்தி பன சக்கா²தி³இந்த்³ரியம் வுச்சதி, தம் அக்க²ம் பதி வத்ததீதி சக்கா²தி³னிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம், தஸ்ஸ ச ஆரம்மணம் ‘‘பச்சக்க²’’ந்தி லோகே நிருள்ஹமேதந்தி தம் நித³ஸ்ஸனம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பச்சக்க²ம் விய கத்வா’’தி அவோச, ந பன ப⁴க³வதோ ஞாணஸ்ஸ அப்பச்சக்கா²காரேன பவத்தனதோ. ததா² ஹி வத³ந்தி –

‘‘ஆவிபூ⁴தம் பகாஸனம், அனுபத்³து³தசேதஸம்;

அதீதானாக³தே ஞாணம், பச்சக்கா²னம் வஸிஸ்ஸதீ’’தி.

அஞ்ஞத்த² விஹிதகேனாதி அஞ்ஞஸ்மிம் விஸயே பவத்திதேன. ஸங்கா³ஹேதப்³ப³ந்தி ஸமம் கத்வா கத²யிதப்³ப³ம், கத²னம் பன பஞ்ஞாபனம் நாம ஹோதீதி பஞ்ஞாபேதப்³ப³ந்தி அத்தோ² வுத்தோ. தாதி³ஸந்தி ஸததம் ஸமிதம் பவத்தகம். ஞாணம் நாம நத்தீ²தி ஆவஜ்ஜனேன வினா ஞாணுப்பத்தியா அஸம்ப⁴வதோ. ஏகாகாரேன ச ஞாணே பவத்தமானே நானாகாரஸ்ஸ விஸயஸ்ஸ அவபோ³தோ⁴ ந ஸியா. அதா²பி ஸியா, அனிருபிதரூபேனேவ அவபோ³தோ⁴ ஸியா, தேன ச ஞாணம் ஞேய்யம் அஞ்ஞாதஸதி³ஸமேவ ஸியா. ந ஹி ‘‘இத³ம் த’’ந்தி விவேகேன அனவபு³த்³தோ⁴ அத்தோ² ஞாதோ நாம ஹோதி, தஸ்மா ‘‘சரதோ ச திட்ட²தோ சா’’திஆதி³ பா³லலாபனமத்தம். தேனாஹ ‘‘யத²ரிவ பா³லா அப்³யத்தா, ஏவம் மஞ்ஞந்தீ’’தி.

ஸதிம் அனுஸ்ஸரதீதி ஸதானுஸாரி, ஸதியானுவத்தனவஸேன பவத்தஞாணம். தேனாஹ ‘‘புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஸம்பயுத்தக’’ந்தி. ஞாணம் பேஸேஸீதி ஞாணம் பவத்தேஸி. ஸப்³ப³த்த²கமேவ ஞேய்யாவரணஸ்ஸ ஸுப்பஹீனத்தா அப்படிஹதம் அனிவாரிதம் ஞாணம் க³ச்ச²தி பவத்ததிச்சேவ அத்தோ². ‘‘போ³தி⁴ வுச்சதி சதூஸு மக்³கே³ஸு ஞாண’’ந்தி (சூளனி. 211) வசனதோ சதுமக்³க³ஞாணம் போ³தி⁴, ததோ தஸ்ஸ அதி⁴க³தத்தா உப்பஜ்ஜனகம் பச்சவேக்க²ணஞாணம் ‘‘போ³தி⁴ஜம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம். போ³தி⁴ஜம் போ³தி⁴மூலே ஜாதம் சதுமக்³க³ஞாணம், தஞ்ச கோ² அனாக³தம் ஆரப்³ப⁴ உத்³தி³ஸ்ஸ தஸ்ஸ அப்பவத்திஅத்த²ம் ததா²க³தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி தஸ்ஸ உப்பன்னத்தா ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபா⁴வதோ. கத²ம் ததா²க³தோ அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஆரப்³ப⁴ அதீரகம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் பஞ்ஞாபேதீதி? அதீதஸ்ஸ பன அத்³து⁴னோ மஹந்ததாய அதீரகம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் தத்த² பஞ்ஞாபேதீதி கோ ஏத்த² விரோதோ⁴. தித்தி²யா பன இமமத்த²ம் யாதா²வதோ அஜானந்தா – ‘‘தயித³ம் கிம் ஸு, தயித³ம் கத²ம்ஸூ’’தி அத்தனோ அஞ்ஞாணமேவ பாகடம் கரோந்தி. தஸ்மா ப⁴க³வதா ஸஸந்ததிபரியாபன்னத⁴ம்மப்பவத்திம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அஞ்ஞவிஹிதகம் ஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். இதரம் பன ஸந்தா⁴ய வுச்சமானே ஸதி ததா²ரூபே பயோஜனே அனாக³தம்பி அத்³தா⁴னம் ஆரப்³ப⁴ அதீரகமேவ ஞாணத³ஸ்ஸனம் பஞ்ஞாபேய்ய ப⁴க³வாதி அனத்த²ஸம்ஹிதந்தி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ந இத⁴லோகத்த²ம் வா பரலோகத்த²ம் வா நிஸ்ஸித’’ந்தி. யம் பன ஸத்தானம் அனத்தா²வஹத்தா அனத்த²ஸம்ஹிதம், தத்த² ஸேதுகா⁴தோ ததா²க³தஸ்ஸ. ‘‘பா⁴ரதயுத்³த⁴ஸீதாஹரணஸதி³ஸ’’ந்தி இமினா தஸ்ஸா கதா²ய யேபு⁴ய்யேன அபூ⁴தத்த²தம் தீ³பேதி. ஸஹேதுகந்தி ஞாபகேன ஹேதுனா ஸஹேதுகம். ஸோ பன ஹேது யேன நித³ஸ்ஸனேன ஸாதீ⁴யதி, தம் தஸ்ஸ காரணந்தி தேன ஸகாரணம் கத்வா. யதா² ஹி படிஞ்ஞாதத்த²ஸாத⁴னதோ ஹேது, ஏவம் ஸாத⁴கம் நித³ஸ்ஸனந்தி. யுத்தபத்தகாலேயேவாதி யுத்தானம் பத்தகாலே ஏவ. யே ஹி வேனேய்யா தஸ்ஸா கதா²ய யுத்தா அனுச்ச²விகா, தேஸம்யேவ யோஜனே ஸந்தா⁴ய வா கதா²ய பத்தோ உபகாராவஹோ காலோ, ததா³ ஏவ கதே²தீதி அத்தோ².

188. ‘‘ததா² ததே²வ க³த³னதோ’’தி இமினா ‘‘ததா²க³தோ’’தி ஆமேடி³தலோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி த³ஸ்ஸேதி. ததா² ததே²வாதி ச த⁴ம்மஅத்த²ஸபா⁴வானுரூபம், வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபஞ்சாதி அதி⁴ப்பாயோ. தி³ட்ட²ந்தி ரூபாயதனம் த³ட்ட²ப்³ப³தோ, தேன யம் தி³ட்ட²ம், யம் தி³ஸ்ஸதி, யம் த³க்க²தி, யம் ஸதி ஸமவாயே பஸ்ஸேய்யம், தம் ஸப்³ப³ம் ‘‘தி³ட்ட²ம்’’ த்வேவ க³ஹிதம் காலவிஸேஸஸ்ஸ அனாமட்ட²பா⁴வதோ. ‘‘ஸுத’’ந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸுதந்தி ஸத்³தா³யதனம் ஸோதப்³ப³தோ. முதந்தி ஸனிஸ்ஸயேன கா⁴னாதி³இந்த்³ரியேன ஸயம் பத்வா பாபுணித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘பத்வா க³ஹேதப்³ப³தோ’’தி. விஞ்ஞாதந்தி விஜானிதப்³ப³ம், தம் பன தி³ட்டா²தி³வினிமுத்தம் விஞ்ஞேய்யந்தி ஆஹ ‘‘ஸுக²து³க்கா²தி³த⁴ம்மாயதன’’ந்தி. பத்தந்தி யதா² ததா² பத்தம், ஹத்த²க³தம் அதி⁴க³தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘பரியேஸித்வா வா அபரியேஸித்வா வா’’தி. பரியேஸிதந்தி பத்தியாமத்த²ம் பரியிட்ட²ம், தம் பன பத்தம் வா ஸியா அப்பத்தம் வா உப⁴யதா²பி பரியேஸிதமேவாதி ஆஹ ‘‘பத்தம் வா அப்பத்தம் வா’’தி. பத³த்³வயேனாபி த்³விப்பகாரம்பி பத்தம், த்³விப்பகாரம்பி பரியேஸிதம், தேன தேன பகாரேன ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ந்தி த³ஸ்ஸேதி. சித்தேன அனுஸஞ்சரிதந்தி சோபனம் அபாபேத்வா சித்தேனேவ அனுஸம்சரிதம், பரிவிதக்கிதந்தி அத்தோ². பீதகந்தி ஆதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன லோஹிதகஓதா³தாதி³ ஸப்³ப³ம் ரூபாரம்மணவிபா⁴க³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸுமனோதி ராக³வஸேன, லோப⁴வஸேன, ஸத்³தா⁴தி³வஸேன வா ஸுமனோ. து³ம்மனோதி ப்³யாபாத³விதக்கவஸேன, விஹிம்ஸாவிதக்கவஸேன வா து³ம்மனோ. மஜ்ஜ²த்தோதி அஞ்ஞாணவஸேன வா ஞாணவஸேன வா மஜ்ஜ²த்தோ. ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்த². தத்த² தத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸங்க²ஸத்³தோ³ பணவஸத்³தோ³, பத்தக³ந்தோ⁴ புப்ப²க³ந்தோ⁴, பத்தரஸோ ப²லரஸோ, உபாதி³ன்னம் அனுபாதி³ன்னம், மஜ்ஜ²த்தவேத³னா குஸலகம்மம் அகுஸலகம்மந்தி ஏவம் ஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

அப்பத்தந்தி ஞாணேன அஸம்பத்தம், அவிதி³தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஞாணேன அஸச்சி²கத’’ந்தி. ததே²வ க³தத்தாதி ததே²வ ஞாதத்தா அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா. க³த-ஸத்³தே³ன ஏகத்த²ம் பு³த்³தி⁴அத்த²ந்தி அத்தோ². ‘‘க³திஅத்தா² ஹி தா⁴தவோ பு³த்³தி⁴அத்தா² ப⁴வந்தீ’’தி அக்க²ரசிந்தகா.

அப்³யாகதட்டா²னாதி³வண்ணனா

189. ‘‘அஸமதம் கதே²த்வா’’தி வத்வா ஸமோபி நாம கோசி நத்தி², குதோ உத்தரிதரோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனுத்தரத’’ந்தி வுத்தம். ஸா பனாயம் அஸமதா, அனுத்தரதா ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பூரேத்வா டி²தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுத’’ந்தி வுத்தம். ஸா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ஸத்³த⁴ம்மவரசக்கவத்திபா⁴வேன லோகே பாகடா ஜாதாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த⁴ம்மராஜபா⁴வம் கதே²த்வா’’தி வுத்தம். ததா² ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வேன ச ஸத்தா² இமேஸு தி³ட்டி²க³தவிபல்லாஸேஸு ஏவம் படிபஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இதா³னீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸீஹனாத³ந்தி அபீ⁴தனாத³ம் ஸேட்ட²னாத³ம். ஸேட்ட²னாதோ³ ஹேஸ, யதி³த³ம் ட²பனீயஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ ட²பனீயபா⁴வத³ஸ்ஸனம். ட²பனீயதா சஸ்ஸ பாளிஆருள்ஹா ஏவ ‘‘ந ஹேத’’ந்திஆதி³னா. யதா² உபசிதகம்மகிலேஸேன இத்த²த்தம் ஆக³ந்தப்³ப³ம், ததா² நம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ, ஸத்தோ. ததா² ஹி ஸோ ரூபாதீ³ஸு ஸத்தோ விஸத்தோதி கத்வா ‘‘ஸத்தோ’’தி ச வுச்சதி. இத்த²த்தந்தி ச படிலத்³த⁴த்தா ததா² பச்சக்க²பூ⁴தோ அத்தபா⁴வோதி வேதி³தப்³போ³.

‘‘அத்த²ஸம்ஹிதம் ந ஹோதீ’’தி இமினா உப⁴யத்த² விது⁴ரதாத³ஸ்ஸனேன நிரத்த²கவிப்பலாபதம் தஸ்ஸ வாத³ஸ்ஸ விபா⁴வேதி, உப⁴யலோகத்த²விது⁴ரம்பி ஸமானம் ‘‘கிம் நு கோ² விவட்டனிஸ்ஸித’’ந்தி கோசி ஆஸங்கேய்யாதி ததா³ஸங்கானிவத்தனத்த²ம் ‘‘ந ச த⁴ம்மஸம்ஹித’’ந்தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘நவலோகுத்தரத⁴ம்மனிஸ்ஸிதம் ந ஹோதீ’’தி. யதி³பி தம் ந விவட்டோக³தம் ஹோதி, விவட்டஸ்ஸ பன அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தம் நு கோ²தி கோசி ஆஸங்கேய்யாதி ததா³ஸங்கானிவத்தனத்த²ம் ‘‘ந ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியக’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

190. காமம் தண்ஹாபி து³க்க²ஸபா⁴வத்தா ‘‘து³க்க²’’ந்தி ப்³யாகாதப்³பா³, பப⁴வபா⁴வேன பன ஸா ததோ விஸும் காதப்³பா³தி ‘‘தண்ஹம் ட²பேத்வா’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸேவ து³க்க²ஸ்ஸ பபா⁴விகா’’திஆதி³. நனு ச அவிஜ்ஜாத³யோபி து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோதி? ஸச்சம் ஸமுத³யோ, தஸ்ஸா பன கம்மஸ்ஸ விசித்தபா⁴வஹேதுதோ, து³க்கு²ப்பாத³னே விஸேஸபச்சயபா⁴வதோ ச ஸாதிஸயோ ஸமுத³யட்டோ²தி ஸா ஏவ ஸுத்தேஸு ததா² வுத்தா. தேனாஹ ‘‘தண்ஹா து³க்க²ஸமுத³யோதி ப்³யாகத’’ந்தி. உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தீதி து³க்க²ஸமுத³யானம் அப்பவத்தினிமித்தம். ‘‘து³க்க²பரிஜானனோ’’திஆதி³ மக்³க³கிச்சத³ஸ்ஸனம், தேன மக்³க³ஸ்ஸ பா⁴வனத்தோ²பி அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதோவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி பா⁴வனாபி⁴ஸமயேன வினா பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாத³யோ ஸம்ப⁴வந்தீதி. ஸச்சவவத்தா²பனம் அப்பமாத³படிபத்திபா⁴வதோ அஸம்மோஹகல்யாணகித்திஸத்³தா³தி³னிமித்ததாய யதா² ஸாதிஸயம் இத⁴லோகத்தா²வஹம், ஏவம் யாவ ஞாணஸ்ஸ திக்க²விஸத³பா⁴வப்பத்தியா அபா⁴வேன நவலோகுத்தரத⁴ம்மஸம்பாபகம் ந ஹோதி, தாவ தத்த² தத்த² ஸம்பத்திப⁴வே அப்³பு⁴த³யஸம்பத்தி அனுக³தமேவ ஸியாதி வுத்தம் ‘‘ஏதம் இத⁴லோகபரலோகத்த²னிஸ்ஸித’’ந்தி. நவலோகுத்தரத⁴ம்மனிஸ்ஸிதந்தி நவவித⁴ம்பி லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிஸ்ஸாய பவத்தம் தத³தி⁴க³மூபாயபா⁴வதோ. யஸ்மா ஸச்சஸம்போ³த⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி, ந அஞ்ஞத³த்த²ம், தஸ்மா ஏதம் ஸச்சவவத்தா²பனம் ‘‘ஆதி³பதா⁴ன’’ந்தி வுத்தம் பட²மதரம் சித்தே ஆதா³தப்³ப³தோ.

புப்³ப³ந்தஸஹக³ததி³ட்டி²னிஸ்ஸயவண்ணனா

191. தம் மயா ப்³யாகதமேவாதி தம் மயா ததா² ப்³யாகதமேவ, ப்³யாகாதப்³ப³ம் நாம மயா அப்³யாகதம் நத்தீ²தி ப்³யாகரணாவேகல்லேன அத்தனோ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதாய பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தம் விபா⁴வேதி. தேனாஹ ‘‘ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ’’தி. புரிமுப்பன்னா தி³ட்டி²யோ அபராபருப்பன்னானம் தி³ட்டீ²னம் அவஸ்ஸயா ஹோந்தீதி ‘‘தி³ட்டி²யோவ தி³ட்டி²னிஸ்ஸயா’’தி வுத்தம். தி³ட்டி²க³திகாதி தி³ட்டி²க³தியோ, தி³ட்டி²ப்பவத்தியோதி அத்தோ². இத³மேவ த³ஸ்ஸனம் ஸச்சந்தி ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி இத³மேவ த³ஸ்ஸனம் ஸச்சம் அமோக⁴ம் அவிபரீதம். அஞ்ஞேஸம் வசனம் மோக⁴ந்தி ‘‘அஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி ஏவமாதி³கம் அஞ்ஞேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் வசனம் மோக⁴ம் துச்ச²ம், மிச்சா²தி அத்தோ². ந ஸயம் காதப்³போ³தி அஸயம்காரோதி ஆஹ ‘‘அஸயம்கதோ’’தி, யாதி³ச்சி²கத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

192. அத்தி² கோ²தி ஏத்த² கோ²-ஸத்³தோ³ புச்சா²யம், அத்தி² நூதி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அத்தி² கோ² இத³ம் ஆவுஸோ வுச்சதீ’’திஆதி³. ஆவுஸோ யம் தும்ஹேஹி ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி வுச்சதி, இத³மத்தி² கோ² இத³ம் வாசாமத்தம், நோ நத்தி², தஸ்மா வாசாவத்து²மத்ததோ தஸ்ஸ யம் கோ² தே ஏவமாஹம்ஸு ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴ம் அஞ்ஞ’’ந்தி, தம் தேஸம் நானுஜானாமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² ச யோஜனா ச வேதி³தப்³பா³. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ப்³ரஹ்மஜாலடீகாயம் (தீ³. நி. டீ. 1.30) வுத்தமேவ. தி³ட்டி²பஞ்ஞத்தியாதி தி³ட்டி²யா பஞ்ஞாபனே ‘‘ஏவம் ஏஸா தி³ட்டி² உப்பன்னா’’தி தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா ஸமுத³யதோ, அத்த²ங்க³மதோ, அஸ்ஸாத³தோ, ஆதீ³னவதோ, நிஸ்ஸரணதோ ச யாதா²வதோ பஞ்ஞாபனே. அவிபரீதவுத்தியா ஸமேன ஞாணேன ஸமம் கஞ்சி நேவ ஸமனுபஸ்ஸாமி. அதி⁴பஞ்ஞத்தீதி அபி⁴ஞ்ஞேய்யத⁴ம்மபஞ்ஞாபனா. யம் அஜானந்தா பா³ஹிரகா தி³ட்டி²பஞ்ஞத்தியேவ அல்லீனாதி தஞ்ச பஞ்ஞத்திதோ அஜானந்தா தா²மஸா பராமாஸா அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரந்தி. ஏத்த² ச யாயம் ‘‘தி³ட்டி²பஞ்ஞத்தி நாமா’’தி வுத்தா தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²க³திகேஹி ஏவம் க³ஹிததாய விபா⁴வனா, தத்த² ச ப⁴க³வதோ உத்தரிதரோ நாம கோசி நத்தி², ஸ்வாயமத்தோ² ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. அட்ட². 1.30) விபா⁴விதோ ஏவ. ‘‘அதி⁴பஞ்ஞத்தீ’’தி வுத்தா பன விபா⁴வியமானா லோகஸ்ஸ நிப்³பி³தா³ஹேதுபா⁴வேன ப³ஹுலீகாராதி தஸ்ஸா வஸேன ப⁴க³வா அனுத்தரபா⁴வம் பவேதே³ந்தோ ‘நேவ அத்தனா ஸமஸமம் ஸமனுபஸ்ஸாமீ’தி ஸீஹனாத³ம் நதீ³’’தி கேசி. அட்ட²கதா²யம் (தீ³. நி. அட்ட². 3.192) பன ‘‘யஞ்ச வுத்தம் ‘பஞ்ஞத்தியா’தி யஞ்ச ‘அதி⁴பஞ்ஞத்தீ’தி, உப⁴யமேதம் அத்த²தோ ஏக’’ந்தி ‘‘இத⁴ பன பஞ்ஞத்தியாதி ஏத்தா²பி பஞ்ஞத்தி சேவ அதி⁴பஞ்ஞத்தி ச அதி⁴ப்பேதா, அதி⁴பஞ்ஞத்தீதி ஏத்தா²பீ’’தி ச வுத்தா, உப⁴யஸ்ஸபி வஸேனேத்த² ப⁴க³வா ஸீஹனாத³ம் நதீ³தி விஞ்ஞாயதி. உப⁴யம் பேதம் அத்த²தோ ஏகந்தி ச பஞ்ஞத்திபா⁴வஸாமஞ்ஞம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பே⁴தா³பா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘பே⁴த³தோ ஹீ’’திஆதி³. க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தீதி க²ந்தா⁴னம் ‘‘க²ந்தா⁴’’தி பஞ்ஞாபனா த³ஸ்ஸனா பகாஸனா ட²பனா நிக்கி²பனா. ‘‘ஆசிக்க²தி த³ஸ்ஸேதி பஞ்ஞாபேதி பட்ட²பேதீ’’தி (ஸம். நி. 2.20, 97) ஆக³தட்டா²னே ஹி பஞ்ஞாபனா த³ஸ்ஸனா பகாஸனா பஞ்ஞத்தி நாம, ‘‘ஸுபஞ்ஞத்தம் மஞ்சபீட²’’ந்தி (பாரா. 269) ஆக³தட்டா²னே ட²பனா நிக்கி²பனா பஞ்ஞத்தி நாம, இத⁴ உப⁴யம்பி யுஜ்ஜதி.

தி³ட்டி²னிஸ்ஸயப்பஹானவண்ணனா

196. பஜஹனத்த²ந்தி அச்சந்தாய படினிஸ்ஸஜ்ஜனத்த²ம். யஸ்மா தேன பஜஹனேன ஸப்³பே³ தி³ட்டி²னிஸ்ஸயா ஸம்மதே³வ அதிக்கந்தா ஹோந்தி வீதிக்கந்தா, தஸ்மா ‘‘ஸமதிக்கமாயாதி தஸ்ஸேவ வேவசன’’ந்தி அவோச. ந கேவலம் ஸதிபட்டா²னா கதி²தமத்தா, அத² கோ² வேனேய்யஸந்தானே பதிட்டா²பிதாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தே³ஸிதா’’தி வத்வா ‘‘பஞ்ஞத்தா’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘தே³ஸிதாதி கதி²தா. பஞ்ஞத்தாதி ட²பிதா’’தி. இதா³னி ஸதிபட்டா²னதே³ஸனாய தி³ட்டி²னிஸ்ஸயானம் ஏகந்திகம் பஹானாவஹபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாயாதி இமினா தேஸம் பா⁴வனாய ஏவ நேஸம் பஹானம், தே³ஸனா பன தது³பனிஸ்ஸயபா⁴வதோ ததா² வுத்தாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

பாஸாதி³கஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.