5. ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தவண்ணனா

ஸாரிபுத்தஸீஹனாத³வண்ணனா

141. பாவாரேந்தி ஸஞ்சா²தே³ந்தி ஸரீரம் ஏதேனாதி பாவாரோ, வத்த²ம். பாவரணம் வா பாவாரோ, ‘‘வத்த²ம் து³ஸ்ஸ’’ந்தி பரியாயஸத்³தா³ ஏதேதி து³ஸ்ஸமேவ பாவாரோ, ஸோ ஏதஸ்ஸ ப³ஹுவிதோ⁴ அனேககோடிப்பபே⁴தோ³ ப⁴ண்ட³பூ⁴தோ அத்தீ²தி து³ஸ்ஸபாவாரிகோ. ஸோ கிர புப்³பே³ த³ஹரகாலே து³ஸ்ஸபாவாரப⁴ண்ட³மேவ ப³ஹும் பரிக்³க³ஹேத்வா வாணிஜ்ஜம் அகாஸி, தேன நம் ஸேட்டி²ட்டா²னே டி²தம்பி ‘‘பாவாரிகோ’’ த்வேவ ஸஞ்ஜானந்தி. ப⁴க³வதீதி இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², பகாரத்தோ² வா, தேன ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா தே²ரேன வுத்தவசனம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ‘‘கஸ்மா ஏவம் அவோசா’’தி ததா²வசனே காரணம் புச்சி²த்வா ‘‘ஸோமனஸ்ஸபவேத³னத்த²’’ந்தி கஸ்மா பயோஜனம் விஸ்ஸஜ்ஜிதம், தயித³ம் அம்ப³ம் புட்ட²ஸ்ஸ லபு³ஜம் ப்³யாகரணஸதி³ஸந்தி? நயித³மேவம் சிந்தேதப்³ப³ம். யா ஹிஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ ததா³ ப⁴க³வதி ஸோமனஸ்ஸுப்பத்தி, ஸா நித்³தா⁴ரிதரூபா காரணபா⁴வேன சோதி³தா, தஸ்மா ஏவம் அவோசாதி, ஸா ஏவ ச யஸ்மா நித்³தா⁴ரிதரூபா பவேத³னவஸேன ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ததா²வசனம் பயோஜேதி, தஸ்மா ‘‘அத்தனோ உப்பன்னஸோமனஸ்ஸபவேத³னத்த²’’ந்தி பயோஜனபா⁴வேன விஸ்ஸஜ்ஜிதம்.

தத்ராதி தஸ்மிம் ஸோமனஸ்ஸபவேத³னே. விஹாரே நிவாஸபரிவத்தனவஸேன ஸுனிவத்த²னிவாஸனோ. ஆபு⁴ஜித்வாதி ஆப³ந்தி⁴த்வா.

ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய ‘‘அஹோ ஸந்தோ வதாயம் அரியவிஹாரோ’’தி ஸமாபத்திஸுக²பச்சவேக்க²ணமுகே²ன அத்தனோ கு³ணே அனுஸ்ஸரிதும் ஆரத்³தோ⁴, ஆரபி⁴த்வா ச நேஸம் தம் தம் ஸாமஞ்ஞவிஸேஸவிபா⁴க³வஸேன அனுஸ்ஸரி. ததா² ஹி ‘‘ஸமாதீ⁴’’தி ஸாமஞ்ஞதோ க³ஹிதஸ்ஸேவ ‘‘பட²மம் ஜா²ன’’ந்திஆதி³னா விஸேஸவிபா⁴கோ³, ‘‘பஞ்ஞா’’தி ஸாமஞ்ஞதோ ச க³ஹிதஸ்ஸேவ ‘‘விபஸ்ஸனாஞாண’’ந்திஆதி³னா விஸேஸவிபா⁴கோ³ உத்³த⁴டோ. ‘‘லோகியாபி⁴ஞ்ஞாஸு தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸேவ க³ஹணம் தே²ரஸ்ஸ இதரேஹி ஸாதிஸயந்தி த³ஸ்ஸேது’’ந்தி வத³ந்தி, புப்³பே³னிவாஸஞாணம்பி பன ‘‘கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கஸ்ஸா’’திஆதி³னா கிச்சவஸேன த³ஸ்ஸிதமேவ, லக்க²ணஹாரவஸேன வா இதரேஸம் பேத்த² க³ஹிததா வேதி³தப்³பா³.

அத்த²ப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²னகரணஸமத்த²ம் அத்தே² பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³. ததா² த⁴ம்மப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²னகரணஸமத்த²ம் த⁴ம்மே பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³. நிருத்திபபே⁴த³ஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²னகரணஸமத்த²ம் நிருத்தியம் பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³. படிபா⁴னப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவிபா⁴வனவவத்தா²ன கரணஸமத்த²ம் படிபா⁴னே பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³, (விஸுத்³தி⁴. 2.428) தம் ஸம்வண்ணனாஸு (விஸுத்³தி⁴. டீ. 2.428) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ஸாவகவிஸயே பரமுக்கம்ஸக³தம் ஞாணம் ஸாவகபாரமிஞாணம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் விய ஸப்³ப³ஞேய்யத⁴ம்மேஸு. தஸ்ஸாபி ஹி விஸும் பரிகம்மம் நாம நத்தி², ஸாவகபாரமியா பன ஸம்மதே³வ பரிபூரிதத்தா அக்³க³மக்³க³ஸமதி⁴க³மேனேவஸ்ஸ ஸமதி⁴க³மோ ஹோதி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸேவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴னம் யாவ நிஸின்னபல்லங்கா அனுஸ்ஸரதோதி யோஜனா.

ப⁴க³வதோ ஸீலம் நிஸ்ஸாய கு³ணே அனுஸ்ஸரிதுமாரத்³தோ⁴தி யோஜனா. யஸ்மா கு³ணானம் ப³ஹுபா⁴வதோ நேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஆபாதா²க³மனம் நத்தி², ஸதி ச தஸ்மிம் அனிரூபிதரூபேனேவ அனுஸ்ஸரணேன ப⁴விதப்³ப³ம், தஸ்மா தே²ரோ ஸவிஸயே ட²த்வா தே அனுபத³ம் ஸரூபதோ அனுஸ்ஸரி, அனுஸ்ஸரந்தோ ச ஸப்³ப³பட²மம் ஸீலம் அனுஸ்ஸரி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப⁴க³வதோ ஸீலம் நிஸ்ஸாயா’’தி ஆஹ, ஸீலம் ஆரப்³பா⁴தி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யஸ்மா சேத்த² தே²ரோ ஏகேகவஸேன ப⁴க³வதோ கு³ணே அனுஸ்ஸரித்வா ததோ பரம் சதுக்கபஞ்சகாதி³வஸேன அனுஸ்ஸரி, தஸ்மா ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதே³’’தி வத்வா ததோ பரம் போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனாஸாமஞ்ஞேன இந்த்³ரியேஸு வத்தப்³பே³ஸு தானி அக்³க³ஹேத்வா ‘‘சத்தாரோ மக்³கே³’’திஆதி³ வுத்தம். சதுயோனிபரிச்சே²த³கஞாணம் மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தே (ம. நி. 1.152) ஆக³தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். சத்தாரோ அரியவம்ஸா அரியவம்ஸஸுத்தே (அ. நி. 4.28) ஆக³தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

பதா⁴னியங்கா³த³யோ ஸங்கீ³தி (தீ³. நி. 3.317) த³ஸுத்தரஸுத்தேஸு (தீ³. நி. 3.355) ஆக³மிஸ்ஸந்தி. ச² ஸாரணீய த⁴ம்மா பரினிப்³பா³னஸுத்தே (தீ³. நி. 2.141) ஆக³தா ஏவ. ஸுக²ம் ஸுபனாத³யோ (அ. நி. 11.15; படி. ம. 2.22) ஏகாத³ஸ மேத்தானிஸம்ஸா. ‘‘இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்ச’’ந்திஆதி³னா ஸம். நி. 5.1081, மஹாவ. 15, படி. ம. 2.30) சதூஸு அரியஸச்சேஸு திபரிவத்தவஸேன ஆக³தா த்³வாத³ஸ த⁴ம்மசக்காகாரா. மக்³க³ப²லேஸு பவத்தானி அட்ட² ஞாணானி, ச² அஸாதா⁴ரணஞாணானி சாதி சுத்³த³ஸ பு³த்³த⁴ஞாணானி. பஞ்சத³ஸ விமுத்திபரிபாசனியா த⁴ம்மா மேகி⁴யஸுத்தவண்ணனாயம் (உதா³. அட்ட². 31) க³ஹேதப்³பா³, ஸோளஸவிதா⁴ ஆனாபானஸ்ஸதி ஆனாபானஸ்ஸதிஸுத்தே (ம. நி. 3.148), அட்டா²ரஸ பு³த்³த⁴த⁴ம்மா (மஹானி. 69, 156; சூளனி. 85; படி. ம. 3.5; தீ³. நி. அட்ட². 3.305) ஏவம் வேதி³தப்³பா³ –

அதீதம்ஸே பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அப்படிஹதம் ஞாணம், அனாக³தம்ஸே, பச்சுப்பன்னம்ஸே பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அப்படிஹதம் ஞாணம். இமேஹி தீஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ம் காயகம்மம் ஞாணபுப்³ப³ங்க³மம் ஞாணானுபரிவத்தி, ஸப்³ப³ம் வசீகம்மம், ஸப்³ப³ம் மனோகம்மம் ஞாணபுப்³ப³ங்க³மம் ஞாணானுபரிவத்தி. இமேஹி ச²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ நத்தி² ச²ந்த³ஸ்ஸ ஹானி, நத்தி² த⁴ம்மதே³ஸனாய ஹானி, நத்தி² வீரியஸ்ஸ ஹானி, நத்தி² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஹானி, நத்தி² பஞ்ஞாய ஹானி, நத்தி² விமுத்தியா ஹானி. இமேஹி த்³வாத³ஸஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ நத்தி² த³வா, நத்தி² ரவா, நத்தி² அப்பு²ட்ட²ம், நத்தி² வேகா³யிதத்தம், நத்தி² அப்³யாவடமனோ, நத்தி² அப்படிஸங்கா²னுபேக்கா²தி.

தத்த² ‘‘நத்தி² த³வாதி கி²ட்³டா³தி⁴ப்பாயேன கிரியா நத்தி². நத்தி² ரவாதி ஸஹஸா கிரியா நத்தீ²’’தி வத³ந்தி. ஸஹஸா பன கிரியா த³வா, ‘‘அஞ்ஞம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி அஞ்ஞஸ்ஸ கரணம் ரவா. நத்தி² அப்பு²டந்தி ஞாணேன அபு²ஸிதம் நத்தி². நத்தி² வேகா³யிதத்தந்தி துரிதகிரியா நத்தி². நத்தி² அப்³யாவடமனோதி நிரத்த²கசித்தஸமுதா³சாரோ நத்தி². நத்தி² அப்படிஸங்கா²னுபேக்கா²தி அஞ்ஞாணுபேக்கா² நத்தி². கேசி பன ‘‘நத்தி² த⁴ம்மதே³ஸனாய ஹானீ’’தி அபடி²த்வா ‘‘நத்தி² ச²ந்த³ஸ்ஸ ஹானி, நத்தி² வீரியஸ்ஸ ஹானி, நத்தி² ஸதியா [ஸத்தியா (விப⁴. மூலடீ. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா)] ஹானீ’’தி பட²ந்தி.

ஜராமரணாதீ³ஸு ஏகாத³ஸஸு படிச்சஸமுப்பாத³ங்கே³ஸு பச்சேகம் சதுஸச்சயோஜனாவஸேன பவத்தானி சதுசத்தாலீஸ ஞாணானியேவ (ஸம். நி. 2.33) ஸுக²விஸேஸானம் அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ ஞாணவத்தூ²னி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யதோ கோ² பி⁴க்க²வே அரியஸாவகோ ஏவம் ஜராமரணம் பஜானாதி, ஏவம் ஜராமரணஸமுத³யம் பஜானாதி, ஏவம் ஜராமரணனிரோத⁴ம் பஜானாதி, ஏவம் ஜராமரணனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதீ’’திஆதி³ (ஸம். நி. 2.33).

ஜராமரணஸமுத³யோதி சேத்த² ஜாதி அதி⁴ப்பேதா. ஸேஸபதே³ஸு ப⁴வாத³யோ வேதி³தப்³பா³.

குஸலசித்துப்பாதே³ஸு ப²ஸ்ஸாத³யோ பரோபண்ணாஸ குஸலத⁴ம்மா.

‘‘ஜாதிபச்சயா ஜராமரண’’ந்தி ஞாணம், ‘‘அஸதி ஜாதியா நத்தி² ஜராமரண’’ந்தி ஞாணம், அதீதம்பி அத்³தா⁴னம் ‘‘ஜாதிபச்சயா ஜராமரண’’ந்தி ஞாணம், ‘‘அஸதி ஜாதியா நத்தி² ஜராமரண’’ந்தி ஞாணம், அனாக³தம்பி அத்³தா⁴னம் ‘‘ஜாதிபச்சயா ஜராமரண’’ந்தி ஞாணம், ‘‘அஸதி ஜாதியா நத்தி² ஜராமரண’’ந்தி ஞாணம். ‘‘யம்பி இத³ம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணம், தம்பி க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி ஞாணந்தி ஏவம் ஜராமரணாதீ³ஸு ஏகாத³ஸஸு படிச்சஸமுப்பாத³ங்கே³ஸு பச்சேகம் ஸத்த ஸத்த கத்வா ஸத்தஸத்ததி ஞாணவத்தூ²னி (ஸம். நி. 2.34) வேதி³தப்³பா³னி. தத்த² யம்பீதி ச²ப்³பி³த⁴ம்பி பச்சவேக்க²ணஞாணம் விபஸ்ஸனாரம்மணபா⁴வேன ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா வுத்தம். த⁴ம்மட்டி²திஞாணந்தி ச²பி ஞாணானி ஸங்கி²பித்வா வுத்தம் ஞாணம். ‘‘க²யத⁴ம்ம’’ந்திஆதி³னா பன பகாரேன பவத்தஞாணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம், விபஸ்ஸனாத³ஸ்ஸனதோ விபஸ்ஸனா படிவிபஸ்ஸனாத³ஸ்ஸனமத்தமேவாதி ந தம் ‘‘அங்க³’’ந்தி வத³ந்தி, பாளியம் (ஸம். நி. 2.34) பன ஸப்³ப³த்த² ஞாணவஸேன அங்கா³னம் வுத்தத்தா ‘‘நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி ஞாண’’ந்தி இதி-ஸத்³தே³ன பகாஸேத்வா வுத்தம் விபஸ்ஸனாஞாணம் ஸத்தமம் ஞாணந்தி அயமத்தோ² தி³ஸ்ஸதி. ந ஹி யம்பி இத³ம் த⁴ம்மட்டி²திஞாணம், தம்பி ஞாணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஹோதி ஞாணக்³க³ஹணேன ஏதஸ்மிம் ஞாணபா⁴வத³ஸ்ஸனஸ்ஸ அனதி⁴ப்பேதத்தா, ‘‘க²யத⁴ம்மம்…பே… நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி ஏதேஸம் ஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வப்பஸங்கோ³ சாதி. சதுவீஸதி…பே… வஜிரஞாணந்தி ஏத்த² கேசி தாவ ஆஹு ‘‘ப⁴க³வா தே³வஸிகம் த்³வாத³ஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸக்க²த்தும் மஹாகருணாஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, த்³வாத³ஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸக்க²த்துமேவ ச அரஹத்தப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, தாஸம் புரேசரம், ஸஹவசரஞ்ச ஞாணம் படிபக்கே²ஹி அபே⁴ஜ்ஜதம், மஹத்தஞ்ச உபாதா³ய மஹாவஜிரஞாணம் நாம. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘ததா²க³தம், பி⁴க்க²வே, அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் த்³வே விதக்கா ப³ஹுலம் ஸமுதா³சரந்தி – கே²மோ ச விதக்கோ, பவிவேகோ ச விதக்கோ’தி (இதிவு. 38).

கே²மவிதக்கோ ஹி ப⁴க³வதோ மஹாகருணாஸமாபத்திம் பூரேத்வா டி²தோ, பவிவேகவிதக்கோ அரஹத்தப²லஸமாபத்திம். பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி ப⁴வங்க³பரிவாஸோ லஹுகோ, மத்த²கப்பத்தோ ஸமாபத்தீஸு வஸீபா⁴வோ, தஸ்மா ஸமாபஜ்ஜனவுட்டா²னானி கதிபயசித்தக்க²ணேஹேவ இஜ்ஜ²ந்தி. பஞ்ச ரூபாவசரஸமாபத்தியோ சதஸ்ஸோ அரூபஸமாபத்தியோ அப்பமஞ்ஞாஸமாபத்தியா ஸத்³தி⁴ம் த³ஸ, நிரோத⁴ஸமாபத்தி, அரஹத்தப²லஸமாபத்தி சாதி த்³வாத³ஸேதா ஸமாபத்தியோ ப⁴க³வா பச்சேகம் தி³வஸே தி³வஸே கோடிஸதஸஹஸ்ஸக்க²த்தும் புரேப⁴த்தம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததா² பச்சா²ப⁴த்த’’ந்தி. ‘‘ஏவம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ஸமாபத்திஸஞ்சாரிதஞாணம் மஹாவஜிரஞாணம் நாமா’’தி கேசி.

அபரே பன ‘‘யம் தம் ப⁴க³வதா அபி⁴ஸம்போ³தி⁴தி³வஸே பச்சி²மயாமே படிச்சஸமுப்பாத³முகே²ன படிலோமனயேன ஜராமரணதோ பட்டா²ய ஞாணம் ஓதாரேத்வா அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனம் ஆரப⁴ந்தேன யதா² நாம புரிஸோ ஸுவிது³க்³க³ம் மஹாக³ஹனம் மஹாவனம் சி²ந்த³ந்தோ அந்தரந்தரா நிஸானஸிலாயம் ப²ரஸும் ஸுனிஸிதம் கரோதி, ஏவமேவ நிஸானஸிலாஸதி³ஸியோ ஸமாபத்தியோ அந்தரந்தரா ஸமாபஜ்ஜித்வா ஞாணஸ்ஸ திக்க²விஸத³ஸூரபா⁴வம் ஸம்பாதே³தும் அனுலோமபடிலோமதோ பச்சேகம் படிச்சஸமுப்பாத³ங்க³வஸேன ஸம்மஸந்தோ தி³வஸே தி³வஸே லக்க²கோடிலக்க²கோடிப²லஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘சதுவீஸதி…பே… மஹாவஜிரஞாணம் நிஸ்ஸாயா’தி’’. நனு ப⁴க³வதோ ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனே பரிகம்மே பயோஜனம் நத்தீ²தி? நயித³ம் ஏகந்திகம். ததா² ஹி வேத³னாபடிப்பணாமனாதீ³ஸு ஸவிஸேஸம் பரிகம்மபுப்³ப³ங்க³மேன ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜி. அபரே பன ‘‘லோகியஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனே பரிகம்மேன பயோஜனம் நத்தி². லோகுத்தரஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனே தஜ்ஜம் பரிகம்மம் இச்சி²தப்³ப³மேவா’’தி வத³ந்தி.

‘‘அபரம்பரா’’தி பத³ம் யேஸம் தே³ஸனாய அத்தி², தே அபரம்பரியாவ. குஸலபஞ்ஞத்தியந்தி குஸலத⁴ம்மானம் பஞ்ஞாபனே. அனுத்தரோதி உத்தமோ. உபனிஸ்ஸயே ட²த்வாதி ஞாணூபனிஸ்ஸயே ட²த்வா யாதி³ஸோ புப்³பூ³பனிஸ்ஸயோ புப்³ப³யோகோ³, தத்த² பதிட்டா²ய. மஹந்ததோ ஸத்³த³ஹதி படிபக்க²விக³மேன ஞாணஸ்ஸ விய ஸத்³தா⁴யபி திக்க²விஸத³பா⁴வாபத்திதோ. அவஸேஸஅரஹந்தேஹீதி பகதிஸாவகேஹி. அஸீதி மஹாதே²ரா பரமத்த²தீ³பனியம் தே²ரகா³தா²வண்ணனாயம் நாமதோ உத்³த⁴டா. சத்தாரோ மஹாதே²ராதி மஹாகஸ்ஸபஅனுருத்³த⁴மஹாகச்சானமஹாகோட்டி²கத்தே²ரா. தேஸுபி அக்³க³ஸாவகேஸு ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ பஞ்ஞாய விஸிட்ட²பா⁴வதோ. ஸாரிபுத்தத்தே²ரதோபி ஏகோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ திக்க²விஸத³ஞாணோ அபி⁴னீஹாரமஹந்ததாய ஸம்ப⁴தஞாணஸம்பா⁴ரத்தா. ஸதிபி பச்சேகபோ³தி⁴யா அவிஸேஸேஸு ப³ஹூஸு ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதேஸு புப்³ப³யோக³வஸேன லோகியே விஸயே ஸியா கஸ்ஸசி ஞாணஸ்ஸ விஸிட்ட²தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴வ பு³த்³த⁴கு³ணே மஹந்ததோ ஸத்³த³ஹதீ’’தி இத³ம் ஹேட்டா² ஆக³ததே³ஸனாஸோதவஸேன வுத்தம். பு³த்³தா⁴ ஹி பு³த்³த⁴கு³ணே மஹத்தம் பச்சக்க²தோவ பஸ்ஸந்தி, ந ஸத்³த³ஹனவஸேன.

இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘ஸேய்யதா²பி நாமா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். க³ம்பீ⁴ரோ உத்தானோதி க³ம்பீ⁴ரோ வா உத்தானோ வாதி ஜானனத்த²ம். ‘‘ஏவமேவா’’திஆதி³ யதா²த³ஸ்ஸிதாய உபமாய உபமேய்யேன ஸம்ஸந்த³னம். பு³த்³த⁴கு³ணேஸு அப்பமத்தவிஸயம்பி லோகியமஹாஜனஸ்ஸ ஞாணம் அபவத்திதரூபேனேவ பவத்ததி அனவத்திதஸபா⁴வத்தாதி வுத்தம் ‘‘ஏகப்³யாம…பே… வேதி³தப்³பா³’’தி. தத்த² ஞாதஉத³கம் வியாதி பமாணதோ ஞாதஉத³கம் விய. அரியானம் பன தத்த² அத்தனோ விஸயே பவத்தனகஞாணம் பவத்திதரூபேனேவ பவத்ததி அத்தனோ படிவேதா⁴னுரூபம், அபி⁴னீஹாரானுரூபஞ்ச அவத்திதஸபா⁴வத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த³ஸப்³யாமயோத்தேனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² படிவித்³த⁴ஸச்சானம்பி படிபக்க²வித⁴மனபுப்³ப³யோக³விஸேஸவஸேன ஞாணம் ஸாதிஸயம், மஹானுபா⁴வஞ்ச ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ஸோதாபன்னஞாணஸ்ஸ த³ஸப்³யாமஉத³கம் ஓபம்மபா⁴வேன த³ஸ்ஸேத்வா ததோ பரேஸம் த³ஸுத்தரதி³கு³ணத³ஸகு³ணஅஸீதிகு³ணவிஸிட்ட²ம் உத³கம் ஓபம்மம் கத்வா த³ஸ்ஸிதம். நனு ஏவம் ஸந்தே பு³த்³த⁴கு³ணா பரிமிதபரிச்சி²ன்னா, தே²ரேன ச தே பரிச்சி²ஜ்ஜ ஞாதாதி ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² யதா² ஸோ புரிஸோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸோ புரிஸோதி ஸோ சதுராஸீதிப்³யாமஸஹஸ்ஸப்பமாணேன யோத்தேன சதுராஸீதிப்³யாமஸஹஸ்ஸட்டா²னே மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் மினித்வா டி²தோ புரிஸோ. ஸோ ஹி தே²ரஸ்ஸ உபமாபா⁴வேன க³ஹிதோ. த⁴ம்மன்வயேனாதி அனுமானஞாணேன. தஞ்ஹி ஸித்³த⁴ம் த⁴ம்மம் அனுக³ந்த்வா பவத்தனதோ ‘‘த⁴ம்மன்வயோ’’தி வுச்சதி, ததா² அன்வயவஸேன அத்த²ஸ்ஸ பு³ஜ்ஜ²னதோ அன்வயபு³த்³தி⁴, அனுமேய்யம் அனுமினோதீதி அனுமானம், நித³ஸ்ஸனே தி³ட்ட²னயேன அனுமேய்யம் க³ண்ஹாதீதி ‘‘நயக்³கா³ஹோ’’தி ச வுச்சதி. தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மன்வயேனா’’திஆதி³. ஸ்வாயம் த⁴ம்மன்வயோ ந யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஹோதி, அத² கோ² ததா²ரூபஸ்ஸ அக்³க³ஸாவகஸ்ஸேவாதி ஆஹ ‘‘ஸாவகபாரமிஞாணே ட²த்வா’’தி. யதி³ தே²ரோ பு³த்³த⁴கு³ணே ஏகதே³ஸதோ பச்சக்கே² கத்வா தத³ஞ்ஞே நயக்³கா³ஹேன க³ண்ஹி, நனு ஏவம் ஸந்தே பு³த்³த⁴கு³ணா பரிமிதபரிச்சி²ன்னா ஆபன்னாதி? நயித³ம் ஏவந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனந்தா அபரிமாணா’’தி.

‘‘ஸத்³த³ஹதீ’’தி வத்வா புன தமேவத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘தே²ரேன ஹி…பே… ப³ஹுதரா’’தி ஆஹ. கத²ம் பனாயமத்தோ² ஏவம் த³ட்ட²ப்³போ³தி ஏவம் அதி⁴ப்பாயபே⁴த³கம் உபமாய ஸஞ்ஞாபேதும் ‘‘யதா² கத²ம் வியா’’திஆதி³ வுத்தம் ‘‘உபமாயமிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தீ’’தி (ஸம். நி. 2.67) இதோ நவ இதோ நவாதி இதோ மஜ்ஜ²ட்டா²னதோ யாவ த³க்கி²ணதீரா நவ இதோ மஜ்ஜ²ட்டா²னதோ யாவ உத்தரதீரா நவ. இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸுத்தேன ஸமத்தே²தும் ‘‘பு³த்³தோ⁴பீ’’தி கா³த²மாஹ.

யமகயுக³ளமஹானதீ³மஹோகோ⁴ வியாதி த்³வின்னம் ஏகதோ ஸமாக³தத்தா யுக³ளபூ⁴தானம் மஹானதீ³னம் மஹோகோ⁴ விய.

அனுச்ச²விகம் கத்வாதி யோயம் மம பஸாதோ³ பு³த்³த⁴கு³ணே ஆரப்³ப⁴ ஓகா³ள்ஹோ ஹுத்வா உப்பன்னோ, தம் அனுச்ச²விகம் அனுரூபம் கத்வா. படிக்³க³ஹேதும் ஸம்படிச்சி²தும் அஞ்ஞோ கோசி ந ஸக்கி²ஸ்ஸதி யாதா²வதோ அனவபு³ஜ்ஜ²னதோ. படிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி தஸ்ஸ ஹேதுதோ, பச்சயதோ, ஸபா⁴வதோ, கிச்சதோ, ப²லதோ ஸம்மதே³வ படிவிஜ்ஜ²னதோ. பூரத்தந்தி புண்ணபா⁴வோ. பக்³க⁴ரணகாலேதி விகிரணகாலே, பதனகாலேதி அத்தோ². ‘‘பஸன்னோ’’தி இமினா பஸாத³ஸ்ஸ வத்தமானதா தீ³பிதாதி ‘‘உப்பன்னஸத்³தோ⁴’’தி இமினாபி ஸத்³தா⁴ய பச்சுப்பன்னதா பகாஸிதாதி ஆஹ ‘‘ஏவம் ஸத்³த³ஹாமீதி அத்தோ²’’தி. அபி⁴ஞ்ஞாயதீதி அபி⁴ஞ்ஞோ, அதி⁴கோ அபி⁴ஞ்ஞோ பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞோ, ஸோ ஏவ அதிஸயவசனிச்சா²வஸேன ‘‘பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ’’தி வுத்தோதி ஆஹ ‘‘பி⁴ய்யதரோ அபி⁴ஞ்ஞாதோ’’தி. து³தியவிகப்பே பன அபி⁴ஜானாதீதி அபி⁴ஞ்ஞா, அபி⁴விஸிட்டா² பஞ்ஞா, பி⁴ய்யோ அபி⁴ஞ்ஞா ஏதஸ்ஸாதி பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞோ, ஸோ ஏவ அதிஸயவசனிச்சா²வஸேன பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ, ஸ்வாயமஸ்ஸ அதிஸயோ அபி⁴ஞ்ஞாய பி⁴ய்யோபா⁴வகதோதி ஆஹ ‘‘பி⁴ய்யதராபி⁴ஞ்ஞோ வா’’தி. ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி ஏதாயாதி ஸம்போ³தி⁴, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், அக்³க³மக்³க³ஞாணஞ்ச. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னஞ்ஹி அக்³க³மக்³க³ஞாணம், அக்³க³மக்³க³ஞாணபத³ட்டா²னஞ்ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஸம்போ³தி⁴ நாம. தத்த² பதா⁴னவஸேன தத³த்த²த³ஸ்ஸனே பட²மவிகப்போ, பத³ட்டா²னவஸேன து³தியவிகப்போ. கஸ்மா பனேத்த² அரஹத்தமக்³க³ஞாணஸ்ஸேவ க³ஹணம், நனு ஹேட்டி²மானிபி ப⁴க³வதோ மக்³க³ஞாணானி ஸவாஸனமேவ யதா²ஸகம் படிபக்க²வித⁴மனவஸேன பவத்தானி. ஸவாஸனப்பஹானஞ்ஹி ஞேய்யாவரணப்பஹானந்தி? ஸச்சமேதம், தம் பன அபரிபுண்ணம் படிபக்க²வித⁴மனஸ்ஸ விப்பகதபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘அரஹத்தமக்³க³ஞாணே வா’’தி. அக்³க³மக்³க³வஸேன சேத்த² அரியானம் போ³தி⁴த்தயபாரிபூரீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அரஹத்தமக்³கே³னேவ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். நிப்பதே³ஸாதி அனவஸேஸா. க³ஹிதா ஹோந்தீதி அரஹத்தமக்³கே³ன க³ஹிதேன அதி⁴க³தேன க³ஹிதா அதி⁴க³தா ஹோந்தி. ஸப்³ப³ந்தி தேஹி அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம். தேனாதி ஸம்போ³தி⁴னா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னேன அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன.

142. கா²த³னீயானம் உளாரதா ஸாதரஸானுபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘மது⁴ரே ஆக³ச்ச²தீ’’தி. பஸம்ஸாய உளாரதா விஸிட்ட²பா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘ஸேட்டே²’’தி, ஓபா⁴ஸஸ்ஸ உளாரதா மஹந்தபா⁴வேனாதி வுத்தம் ‘‘விபுலே’’தி. உஸப⁴ஸ்ஸ அயந்தி ஆஸபீ⁴, இத⁴ பன ஆஸபீ⁴ வியாதி ஆஸபீ⁴. தேனாஹ ‘‘உஸப⁴ஸ்ஸ வாசாஸதி³ஸீ’’தி. யேன பன கு³ணேனஸ்ஸா தம்ஸதி³ஸதா, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அசலா அஸம்பவேதீ⁴’’தி வுத்தம். யதோ குதோசி அனுஸ்ஸவனம் அனுஸ்ஸவோ. விஜ்ஜாட்டா²னேஸு கதபரிசயானம் ஆசரியானம் தம் தமத்த²ம் விஞ்ஞாபேந்தீ பவேணீ ஆசரியபரம்பரா. கேவலம் அத்தனோ மதியா ‘‘இதிகிர ஏவம்கிரா’’தி பரிகப்பனா இதிகிர. பிடகஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ ஸம்பதா³னதோ ஸயம் ஸம்பதா³னபா⁴வேன க³ஹணம் பிடகஸம்பதா³னம். யதா²ஸுதானம் அத்தா²னம் ஆகாரஸ்ஸ பரிவிதக்கனம் ஆகாரபரிவிதக்கோ. ததே²வ ‘‘ஏவமேத’’ந்தி தி³ட்டி²யா நிஜ்ஜா²னக்க²மனம் தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி. ஆக³மாதி⁴க³மேஹி வினா தக்கமக்³க³ம் நிஸ்ஸாய தக்கனம் தக்கோ. அனுமானவிதி⁴ம் நிஸ்ஸாய நயக்³கா³ஹோ. யஸ்மா பு³த்³த⁴விஸயே ட²த்வா ப⁴க³வதோ அயம் தே²ரஸ்ஸ சோத³னா, தே²ரஸ்ஸ ச ஸோ அவிஸயோ, தஸ்மா ‘‘பச்சக்க²தோ ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²த்வா வியா’’தி வுத்தம். ஸீஹனாதோ³ வியாதி ஸீஹனாதோ³, தம்ஸதி³ஸதா சஸ்ஸ ஸேட்ட²பா⁴வேன, ஸோ சேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸீஹனாதோ³’’திஆதி³மாஹ. நேவ த³ந்தா⁴யந்தேனாதி ந மந்தா³யந்தேன. ந ப⁴க்³க³ராயந்தேனாதி அபரிஸங்கந்தேன.

அனுயோக³தா³பனத்த²ந்தி அனுயோக³ம் ஸோதா⁴பேதும். விமத்³த³க்க²மஞ்ஹி ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ அத்த²தோ தத்த² அனுயோக³ம் ஸோதே⁴தி நாம. அனுயுஞ்ஜந்தோ ச நம் ஸோதா⁴பேதி நாம. தா³துந்தி ஸோதே⁴தும். கேசி ‘‘தா³னத்த²’’ந்தி அத்த²ம் வத³ந்தி, தத³யுத்தம். ந ஹி யோ ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ஸோ ஏவ தத்த² அனுயோக³ம் தே³தீதி யுஜ்ஜதி. நிக⁴ம்ஸனந்தி விமத்³த³னம். த⁴மமானந்தி தாபயமானம், தாபனஞ்சேத்த² க³க்³க³ரியா த⁴மாபனஸீஸேன வத³தி. ஸப்³பே³ தேதி ஸப்³பே³ தே அதீதே நிருத்³தே⁴ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴, தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி – யே தே அஹேஸும் அதீதம் அத்³தா⁴னம் தவ அபி⁴னீஹாரதோ ஓரம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம் தாவ ஸாவகஞாணகோ³சரே த⁴ம்மே பரிச்சி²ந்த³ந்தோ மாராத³யோ விய பு³த்³தா⁴னம் லோகியசித்தசாரம் த்வம் ஜானேய்யாஸி. யே பன தே அப்³ப⁴தீதா ததோ பரதோ சி²ன்னவடுமா சி²ன்னபபஞ்சா பரியாதி³ண்ணவட்டா ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி ஸாவகஞாணஸ்ஸ அவிஸயபூ⁴தே த⁴ம்மே கத²ம் ஜானிஸ்ஸஸீதி.

அனாக³தபு³த்³தா⁴னம் பனாதி பன-ஸத்³தோ³ விஸேஸத்த²ஜோதனோ, தேன அதீதேஸு தாவ க²ந்தா⁴னம் பூ⁴தபுப்³ப³த்தா தத்த² ஸியா ஞாணஸ்ஸ ஸவிஸயே க³தி, அனாக³தேஸு பன ஸப்³ப³ஸோ அஸஞ்ஜாதேஸு கத²ந்தி இமமத்த²ம் ஜோதேதி. தேனாஹ ‘‘அனாக³தாபீ’’திஆதி³. ‘‘சித்தேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா விதி³தா’’தி கஸ்மா வுத்தம், நனு அதீதானாக³தே ஸத்தாஹே ஏவ பவத்தம் சித்தம் சேதோபரியஞாணஸ்ஸ விஸயோ, ந ததோ பரந்தி? நயித³ம் சேதோபரியஞாணகிச்சவஸேன வுத்தம், அத² கோ² புப்³பே³னிவாஸஅனாக³தம்ஸஞாணவஸேன வுத்தம், தஸ்மா நாயம் தோ³ஸோ.

விதி³தட்டா²னே ந கரோதி ஸிக்கா²பதே³னேவ தாதி³ஸஸ்ஸ படிக்கே²பஸ்ஸ படிக்கி²த்தத்தா, ஸேதுகா⁴ததோ ச. கத²ம் பன தே²ரோ த்³வயஸம்ப⁴வே படிக்கே²பமேவ அகாஸி, ந விப⁴ஜ்ஜ ப்³யாகாஸீதி ஆஹ ‘‘தே²ரோ கிரா’’திஆதி³. பாரம் பரியந்தம் மினோதீதி பாரமீ, ஸா ஏவ ஞாணந்தி பாரமிஞாணம், ஸாவகானம் பாரமிஞாணம் ஸாவகபாரமிஞாணம், தஸ்மிம். ஸாவகானம் உக்கம்ஸபரியந்தக³தே ஜானனே நாயம் அனுயோகோ³, அத² கோ² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய ஜானனே. கேசி பன ‘‘ஸாவகபாரமிஞாணேதி ஸாவகபாரமிஞாணவிஸயே’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி. ததா² ஸேஸபதே³ஸுபி. ஸீல ..பே… ஸமத்த²ந்தி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திஸங்கா²தகாரணானம் ஜானனஸமத்த²ம். பு³த்³த⁴ஸீலாத³யோ ஹி பு³த்³தா⁴னம் பு³த்³த⁴கிச்சஸ்ஸ, பரேஹி ‘‘பு³த்³தா⁴’’தி ஜானனஸ்ஸ ச காரணம்.

143. அனுமானஞாணம் விய ஸம்ஸயபிட்டி²கம் அஹுத்வா ‘‘இத³மித³’’ந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ ஞேய்யம் தா⁴ரேதி நிச்சி²னோதீதி த⁴ம்மோ, பச்சக்க²ஞாணந்தி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸ பச்சக்க²தோ ஞாணஸ்ஸா’’தி. அனுஏதீதி அன்வயோதி ஆஹ ‘‘அனுயோக³ம் அனுக³ந்த்வா’’தி. பச்சக்க²ஸித்³த⁴ஞ்ஹி அத்த²ம் அனுக³ந்த்வா அனுமானஞாணஸ்ஸ பவத்தி தி³ட்டே²ன அதி³ட்ட²ஸ்ஸ அனுமானந்தி வேதி³தப்³போ³. விதி³தே வேத³கம்பி ஞாணம் அத்த²தோ விதி³தமேவ ஹோதீதி ‘‘அனுமானஞாணம் நயக்³கா³ஹோ விதி³தோ’’தி வுத்தம். விதி³தோதி வித்³தோ⁴ படிலத்³தோ⁴, அதி⁴க³தோதி அத்தோ². அப்பமாணோதி அபரிமாணோ மஹாவிஸயத்தா. தேனாஹ ‘‘அபரியந்தோ’’தி. தேனாதி அபரியந்தத்தா, தேன வா அபரியந்தேன ஞாணேன, ஏதேனேவ தே²ரோ யம் யம் அனுமேய்யமத்த²ம் ஞாதுகாமோ ஹோதி, தத்த² தத்த²ஸ்ஸ அஸங்க³மப்படிஹடஅனுமானஞாணம் பவத்ததீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘ஸோ இமினா’’திஆதி³. தத்த² இமினாதி இமினா காரணேன. பாகாரஸ்ஸ தி²ரபா⁴வம் உத்³த⁴முத்³த⁴ம் ஆபேதீதி உத்³தா⁴பம், பாகாரமூலம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன பாகாரத்³வாரப³ந்த⁴பரிகா²தீ³னம் ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. பச்சந்தே ப⁴வம் பச்சந்திமம். பண்டி³ததோ³வாரிகட்டா²னியம் கத்வா தே²ரோ அத்தானம் த³ஸ்ஸேதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகத்³வாரந்தி கஸ்மா ஆஹா’’தி சோத³னம் ஸமுட்டா²பேஸி. யஸ்ஸா பஞ்ஞாய வஸேன புரிஸோ ‘‘பண்டி³தோ’’தி வுச்சதி, தம் பண்டி³ச்சந்தி ஆஹ ‘‘பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தோ’’தி. தம்தம்இதிகத்தப்³ப³தாஸு சே²கபா⁴வோ ப்³யத்தபா⁴வோ வேய்யத்தியம். மேத⁴தி ஸம்மோஸம் ஹிம்ஸதி வித⁴மதீதி மேதா⁴, ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மேதா⁴வீ. டா²னே டா²னே உப்பத்தி ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி டா²னுப்பத்திகா, டா²னஸோ உப்பஜ்ஜனகபஞ்ஞா. அனுபரியாயந்தி ஏதேனாதி அனுபரியாயோ, ஸோ ஏவ பதோ²தி அனுபரியாயபதோ², பரிதோ பாகாரஸ்ஸ அனுஸம்யாயனமக்³கோ³. பாகாரபா⁴கா³ ஸந்தா⁴தப்³பா³ ஏத்தா²தி பாகாரஸந்தி⁴, பாகாரஸ்ஸ பு²ல்லிதப்பதே³ஸோ. ஸோ பன ஹேட்டி²மந்தேன த்³வின்னம்பி இட்ட²கானம் விக³மேன ஏவம் வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘த்³வின்னம் இட்ட²கானம் அபக³தட்டா²ன’’ந்தி. சி²ன்னட்டா²னந்தி சி²ன்னபி⁴ன்னப்பதே³ஸோ, சி²ன்னட்டா²னம் வா. தஞ்ஹி ‘‘விவர’’ந்தி வுச்சதி.

கிலிட்ட²ந்தி மலீனம். உபதாபேந்தீதி கிலேஸபரிளாஹேன ஸந்தாபேந்தி. விபா³தே⁴ந்தீதி பீளேந்தி. உப்பன்னாய பஞ்ஞாய நீவரணேஹி ந கிஞ்சி காதும் ஸக்காதி ஆஹ ‘‘அனுப்பன்னாய பஞ்ஞாய உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தீ’’தி. தஸ்மாதி பச்சயூபகா⁴தேன உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னதோ. சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுட்டு² ட²பிதசித்தாதி சதுப்³பி³தா⁴யபி ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஸம்மதே³வ ட²பிதசித்தா. யதா²ஸபா⁴வேன பா⁴வேத்வாதி அவிபரீதஸபா⁴வேன யதா² படிபக்கா² ஸமுச்சி²ஜ்ஜந்தி, ஏவம் பா⁴வேத்வா.

புரிமனயே ஸதிபட்டா²னானி, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ச மிஸ்ஸகா அதி⁴ப்பேதாதி ததோ அஞ்ஞதா² வத்தும் ‘‘அபிசேத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். மிஸ்ஸகாதி ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேன மிஸ்ஸகா. ‘‘சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தா’’திஆதி³தோ வுத்தத்தா ஸதிபட்டா²னே விபஸ்ஸனாதி க³ஹேத்வா ‘‘ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வா’’தி வுத்தத்தா, மக்³க³பரியாபன்னானம்யேவ ச நேஸம் நிப்பரியாயபோ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வதோ, தேஸு ச ஸப்³ப³ஸோ அதி⁴க³தேஸு லோகனாதே²ன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம்பி அதி⁴க³தமேவ ஹோதீதி ‘‘போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ மக்³கோ³, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சாதி க³ஹிதே ஸுந்த³ரோ பஞ்ஹோ ப⁴வேய்யா’’தி மஹாஸிவத்தே²ரோ ஆஹ, ந பனேவம் க³ஹிதம் போராணேஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதீதி வுத்தப்பகாரபராமஸனம். தே²ரோதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ.

தத்தா²தி தேஸு பச்சந்தனக³ராதீ³ஸு. நக³ரம் விய நிப்³பா³னம் தத³த்தி²கேஹி உபக³ந்தப்³ப³தோ, உபக³தானஞ்ச பரிஸ்ஸயரஹிதஸுகா²தி⁴க³மனட்டா²னதோ. பாகாரோ விய ஸீலம் தது³பக³தானம் பரிதோ ஆரக்க²பா⁴வதோ. பரியாயபதோ² விய ஹிரீ ஸீலபாகாரஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘பரியாயபதோ²தி கோ² பி⁴க்கு² ஹிரியா ஏதம் அதி⁴வசன’’ந்தி. த்³வாரம் விய அரியமக்³கோ³ நிப்³பா³னனக³ரப்பவேஸனஅஞ்ஜஸபா⁴வதோ. பண்டி³ததோ³வாரிகோ விய த⁴ம்மஸேனாபதி நிப்³பா³னனக³ரபவிட்ட²பவிஸனகானம் ஸத்தானம் ஸல்லக்க²ணதோ. தி³ன்னோதி தா³பிதோ, ஸோதி⁴தோதி அத்தோ².

144. நிப்ப²த்தித³ஸ்ஸனத்த²ந்தி ஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம், அதி⁴க³மத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி அத்தோ². ‘‘பஞ்சனவுதிபாஸண்டே³’’தி இத³ம் யஸ்மா தே²ரோ பரிப்³பா³ஜகோ ஹுத்வா ததோ புப்³பே³வ நிப்³பா³னபரியேஸனம் சரமானோ தே தே பாஸண்டி³னோ உபஸங்கமித்வா நிப்³பா³னம் புச்சி², தே நாஸ்ஸ சித்தம் ஆராதே⁴ஸும், தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தே பன பாஸண்டா³ ஹேட்டா² வுத்தா ஏவ. தத்தே²வாதி தஸ்ஸயேவ பா⁴கி³னேய்யஸ்ஸ தே³ஸியமானாய தே³ஸனாய. பரஸ்ஸ வட்³டி⁴தம் ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜந்தோ விய ஸாவகபாரமிஞாணம் ஹத்த²க³தம் அகாஸி அதி⁴க³ச்சி². உத்தருத்தரந்தி ஹேட்டி²மஸ்ஸ ஹேட்டி²மஸ்ஸ உத்தரணதோ அதிக்கமனதோ உத்தருத்தரம், ததோ ஏவ பதா⁴னபா⁴வம் பாபிததாய பணீதபணீதம். உத்தருத்தரந்தி வா உபரூபரி. பணீதபணீதந்தி பணீததரம், பணீததமஞ்சாதி அத்தோ². கண்ஹந்தி காளகம் ஸம்கிலேஸத⁴ம்மம். ஸுக்கந்தி ஓதா³தம் வோதா³னத⁴ம்மம். ஸவிபக்க²ம் கத்வாதி பஹாதப்³ப³பஹாயகபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன யதா²க்கமம் உப⁴யம் ஸவிபக்க²ம் கத்வா. ‘‘அயம் கண்ஹத⁴ம்மோ, இமஸ்ஸ அயம் பஹாயகோ’’தி ஏவம் கண்ஹம் படிபா³ஹித்வா தே³ஸனாவஸேன நீஹரித்வா ஸுக்கம், ‘‘அயம் ஸுக்கத⁴ம்மோ, இமினா அயம் பஹாதப்³போ³’’தி ஏவம் ஸுக்கம் படிபா³ஹித்வா கண்ஹம்.ஸஉஸ்ஸாஹந்தி ப²லுப்பாத³னஸமத்த²தாவஸேன ஸப்³யாபாரம். தேனாஹ ‘‘ஸவிபாக’’ந்தி. விபாகத⁴ம்மந்தி அத்தோ².

தஸ்மிம் தே³ஸிதே த⁴ம்மேதி தஸ்மிம் வுத்தனயேன ப⁴க³வா தும்ஹேஹி தே³ஸிதே த⁴ம்மே ஏகச்சம் த⁴ம்மம் நாம ஸாவகபாரமிஞாணம் ஜானித்வா படிவிஜ்ஜி²த்வா. தம்ஜானனே ஹி வுத்தே சதுஸச்சத⁴ம்மஜானனம் அவுத்தஸித்³த⁴ந்தி. ‘‘சதுஸச்சத⁴ம்மேஸூ’’தி இத³ம் போராணட்ட²கதா²யம் வுத்தாகாரத³ஸ்ஸனம். விபக்கோ² பன பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி. ஏத்தா²தி ‘‘த⁴ம்மேஸு நிட்ட²ம் அக³ம’’ந்தி ஏதஸ்மிம் பதே³. தே²ரஸல்லாபோதி தே²ரானம் ஸல்லாபஸதி³ஸோ வினிச்ச²யவாதோ³. காளவல்லவாஸீதி காளவல்லவிஹாரவாஸீ. இதா³னீதி ஏதரஹி ‘‘இதா³ஹம் ப⁴ந்தே’’திஆதி³வசனகாலே. இமஸ்மிம் பன டா²னேதி ‘‘த⁴ம்மேஸு நிட்ட²ம் அக³ம’’ந்தி இமஸ்மிம் பதே³ஸே, இமஸ்மிம் வா நிட்டா²னகாரணபூ⁴தே யோனிஸோ பரிவிதக்கனே. ‘‘இமஸ்மிம் பன டா²னே பு³த்³த⁴கு³ணேஸு நிட்ட²ங்க³தோ’’தி கஸ்மா வுத்தம், நனு ஸாவகபாரமிஞாணஸமதி⁴க³தகாலே ஏவ தே²ரோ பு³த்³த⁴கு³ணேஸு நிட்ட²ங்க³தோதி? ஸச்சமேதம், இதா³னி பன தம் பாகடம் ஜாதந்தி ஏவம் வுத்தம். ஸப்³ப³ந்தி ‘‘சதுஸச்சத⁴ம்மேஸூ’’திஆதி³ ஸுமத்தே²ரேன வுத்தம் ஸப்³ப³ம். அரஹத்தே நிட்ட²ங்க³தோதி ஏத்தா²பி வுத்தனயேனேவ அனுயோக³பரிஹாரா வேதி³தப்³பா³. யதி³பி த⁴ம்மஸேனாபதி ‘‘ஸாவகபாரமிஞாணம் மயா ஸமதி⁴க³த’’ந்தி இதோ புப்³பே³பி ஜானாதியேவ, இதா³னி பன அஸங்க்²யேய்யாபரிமேய்யபே⁴தே³ பு³த்³த⁴கு³ணே நயக்³கா³ஹவஸேன பரிக்³க³ஹேத்வா கிச்சஸித்³தி⁴யா தஸ்மிம் ஞாணே நிட்ட²ங்க³தோ அஹோஸீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மஹாஸிவத்தே²ரோ…பே… த⁴ம்மேஸூதி ஸாவகபாரமிஞாணே நிட்ட²ங்க³தோ’’தி அவோச.

பு³த்³த⁴கு³ணா பன நயதோ ஆக³தா, தே நயக்³கா³ஹதோ யாதா²வதோ ஜானந்தோ ஸாவகபாரமிஞாணே ததா²ஜானனவஸேன நிட்ட²ங்க³தத்தா ஸாவகபாரமிஞாணமேவ தஸ்ஸ அபராபருப்பத்திவஸேன, தேன தேன பா⁴வேதப்³ப³கிச்சப³ஹுதாவஸேன ச ‘‘த⁴ம்மேஸூ’’தி புது²வசனேன வுத்தம். அனந்தாபரிமேய்யானம் அனஞ்ஞவிஸயானம் பு³த்³த⁴கு³ணானம் நயதோ பரிக்³க³ண்ஹனேன தே²ரஸ்ஸ ஸாதிஸயோ ப⁴க³வதி பஸாதோ³ உப்பஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘பி⁴ய்யோஸோமத்தாயா’’திஆதி³. ‘‘ஸுட்டு² அக்கா²தோ’’தி வத்வா தம் ஏவஸ்ஸ ஸுட்டு² அக்கா²ததம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிய்யானிகோ மக்³கோ³’’தி வுத்தம். ஸ்வாக்கா²ததா ஹி த⁴ம்மஸ்ஸ யத³த்த²ம் தே³ஸிதோ, தத³த்த²ஸாத⁴னேன வேதி³தப்³பா³. ப²லத்தா²ய நிய்யாதீதி அனந்தரவிபாகத்தா, அத்தனோ உப்பத்திஸமனந்தரமேவ ப²லனிப்பா²த³னவஸேன பவத்ததீதி அத்தோ². வட்டசாரகதோ நிய்யாதீதி வா நிய்யானிகோ, நிய்யானஸீலோதி வா. ராக³தோ³ஸமோஹனிம்மத³னஸமத்தோ²தி இதா⁴பி ‘‘பஸன்னோஸ்மி ப⁴க³வதீதி த³ஸ்ஸேதீ’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. வங்காதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஜிம்ஹகுடிலே, அஞ்ஞே ச படிபத்திதோ³ஸே ஸங்க³ண்ஹாதி. ப⁴க³வா தும்ஹாகம் பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தா விய த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதா, ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்தி ச த⁴ம்மேஸு நிட்ட²ங்க³மனேன ஸாவகபாரமிஞாணே நிட்ட²ங்க³தத்தா மய்ஹம் ஸுட்டு² விபூ⁴தா ஸுபாகடா ஜாதாதி த³ஸ்ஸேந்தோ தே²ரோ ‘‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ஸங்கோ⁴தி பஸீதி³’’ந்தி அவோச.

குஸலத⁴ம்மதே³ஸனாவண்ணனா

145. அனுத்தரபா⁴வோதி ஸேட்ட²பா⁴வோ. அனுத்தரோ ப⁴க³வா யேன கு³ணேன, ஸோ அனுத்தரபா⁴வோ, தம் அனுத்தரியம். யஸ்மா தஸ்ஸாபி கு³ணஸ்ஸ கிஞ்சி உத்தரிதரம் நத்தி² ஏவ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸா தும்ஹாகம் தே³ஸனா அனுத்தராதி வத³தீ’’தி. குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி குஸலத⁴ம்மனிமித்தம். நிமித்தத்தே² ஹி ஏதம் பு⁴ம்மம், தஸ்மா குஸலத⁴ம்மதே³ஸனாஹேதுபி ப⁴க³வாவ அனுத்தரோதி அத்தோ². பூ⁴மிம் த³ஸ்ஸேந்தோதி விஸயம் த³ஸ்ஸேந்தோ. குஸலத⁴ம்மதே³ஸனாய ஹி குஸலா த⁴ம்மா விஸயோ. வுத்தபதே³தி ‘‘குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி ஏவம் வுத்தவாக்யே, ஏவம் வா வுத்தத⁴ம்மகோட்டா²ஸே. ‘‘பஞ்சதா⁴’’தி கஸ்மா வுத்தம், நனு சே²கட்டே²னபி குஸலம் இச்சி²தப்³ப³ம் ‘‘குஸலோ த்வம் ரத²ஸ்ஸ அங்க³பச்சங்கா³ன’’ந்திஆதீ³ஸூதி (ம. நி. 2.87)? ஸச்சமேதம், ஸோ பன சே²கட்டோ² கோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²னேவ ஸங்க³ஹிதோதி விஸும் ந க³ஹிதோ. ‘‘கச்சி நு போ⁴தோ குஸலம், கச்சி போ⁴தோ அனாமய’’ந்தி (ஜா. 1.15.146; 2.22.2008) ஜாதகே ஆக³தத்தா ‘‘ஜாதகபரியாயம் பத்வா ஆரோக்³யட்டே²ன குஸலம் வட்டதீ’’தி வுத்தம். ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², க³ஹபதயோ, இமே த⁴ம்மா குஸலா வா அகுஸலா வா ஸாவஜ்ஜா வா அனவஜ்ஜா வா’’திஆதீ³ஸு ஸுத்தபதே³ஸேஸு ‘‘குஸலா’’தி வுத்தத⁴ம்மா ஏவ ‘‘அனவஜ்ஜா’’தி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ஸுத்தந்தபரியாயம் பத்வா அனவஜ்ஜட்டே²ன குஸலம் வட்டதீ’’தி. அபி⁴த⁴ம்மே ‘‘கோஸல்ல’’ந்தி பஞ்ஞா ஆக³தாதி யோனிஸோமனஸிகாரஹேதுகஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கோஸல்லஸம்மூதட்டோ², த³ரதா²பா⁴வதீ³பனதோ நித்³த³ரத²ட்டோ², ‘‘குஸலஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா’’தி வத்வா இட்ட²விபாகனித்³தி³ஸனதோ ஸுக²விபாகட்டோ² ச அபி⁴த⁴ம்மனயஸித்³தோ⁴தி ஆஹ ‘‘அபி⁴த⁴ம்ம…பே… விபாகட்டே²னா’’தி. பா³ஹிதிகஸுத்தே (ம. நி. 2.358) ப⁴க³வதோ காயஸமாசாராதி³கே வண்ணேந்தேன த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகேன ‘‘யோ கோ² மஹாராஜ காயஸமாசாரோ அனவஜ்ஜோ’’தி குஸலோ காயஸமாசாரோ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ வுத்தோ. ந ஹி ப⁴க³வதோ ஸுக²விபாககம்மம் அத்தீ²தி ஸப்³ப³ஸாவஜ்ஜரஹிதா காயஸமாசாராத³யோ ‘‘குஸலா’’தி வுத்தா, இத⁴ பன ‘‘குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா ‘‘குஸலா’’தி வுத்தா, தே ச ஸமத²விபஸ்ஸனா மக்³க³ஸம்பயுத்தா ஏகந்தேன ஸுக²விபாகா ஏவாதி அவஜ்ஜரஹிததாமத்தம் உபாதா³ய அனவஜ்ஜத்தோ² குஸல-ஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘இமஸ்மிம் பன…பே… த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘ப²லஸதிபட்டா²னம் பன இத⁴ அனதி⁴ப்பேத’’ந்தி இத³ஞ்ச வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி ஸவிபாகஸ்ஸேவ க³ஹணந்தி கத்வா.

‘‘சுத்³த³ஸவிதே⁴னா’’திஆதி³ ஸதிபட்டா²னே (தீ³. நி. 2.376; ம. நி. 1.109) வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். பக்³க³ஹட்டே²னாதி குஸலபக்க²ஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனஸபா⁴வேன. கிச்சவஸேனாதி அனுப்பன்னாகுஸலானுப்பாத³னாதி³கிச்சவஸேன. ததோ ஏவ சஸ்ஸ சதுப்³பி³த⁴தா. இஜ்ஜ²னட்டே²னாதி நிப்பஜ்ஜனஸபா⁴வேன. ச²ந்தா³த³யோ ஏவ இத்³தி⁴பாதே³ஸு விஸிட்ட²ஸபா⁴வா, இதரே அவிஸிட்டா², தேஸம்பி விஸேஸோ ச²ந்தா³தி³கதோதி ஆஹ ‘‘ச²ந்தா³தி³வஸேன நானாஸபா⁴வா’’தி.

அதி⁴மோக்கா²தி³ஸபா⁴வவஸேனாதி பஸாதா³தி⁴மோக்கா²தி³ஸலக்க²ணவஸேன. உபத்த²ம்ப⁴னட்டே²னாதி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் உபத்த²ம்ப⁴னகபா⁴வேன. அகம்பியட்டே²னாதி படிபக்கே²ஹி அகம்பியஸபா⁴வேன. ஸலக்க²ணேனாதி அதி⁴மோக்கா²தி³ஸபா⁴வேன. நிய்யானட்டே²னாதி ஸம்கிலேஸபக்க²தோ, வட்டசாரகதோ ச நிக்³க³மனட்டே²ன. உபட்டா²னாதி³னாதி உபட்டா²னத⁴ம்மவிசயபக்³க³ஹஸம்பியாயனபஸ்ஸம்ப⁴னஸமாதா⁴னஅஜ்ஜு²பேக்க²னஸங்கா²தேன அத்தனோ ஸபா⁴வேன. ஹேதுட்டே²னாதி நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸம்பாபகஹேதுபா⁴வேன. த³ஸ்ஸனாதி³னாதி த³ஸ்ஸனாபி⁴னிரோபனபரிக்³க³ஹஸமுட்டா²பனவோதா³பனபக்³க³ஹுபட்டா²னஸமாதா⁴னஸங்கா²தேன அத்தனோ ஸபா⁴வேன.

ஸாஸனஸ்ஸ பரியோஸானத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி ஸாஸனம் நாம நிப்பரியாயதோ ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா. தத்த² யே ஸமத²விபஸ்ஸனாஸஹக³தா, தே ஸாஸனஸ்ஸ ஆதி³, மக்³க³பரியாபன்னா மஜ்ஜே², ப²லபூ⁴தா பரியோஸானம், தம்த³ஸ்ஸனத்த²ம். தேனாஹ ‘‘ஸாஸனஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³.

புன ஏததா³னுத்தரியம் ப⁴ந்தேதி யதா²ரத்³தா⁴ய தே³ஸனாய நிக³மனம். வுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ புன வசனஞ்ஹி நிக³மனம் வுத்தம். தம் தே³ஸனந்தி தம் குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு தே³ஸனாப்பகாரம், தே³ஸனாவிதி⁴ம், தே³ஸேதப்³ப³ஞ்ச, ஸகலம் வா ஸம்புண்ணம் அனவஸேஸம் அபி⁴ஜானாதி அபி⁴விஸிட்டே²ன ஞாணேன ஜானாதி, அஸேஸம் அபி⁴ஜானனதோ ஏவ உத்தரி உபரி அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் நத்தி². இதோதி ப⁴க³வதா அபி⁴ஞ்ஞாததோ. அஞ்ஞோ பரமத்த²வஸேன த⁴ம்மோ வா பஞ்ஞத்திவஸேன புக்³க³லோ வா அயம் நாம யம் ப⁴க³வா ந ஜானாதீதி இத³ம் நத்தி² ந உபலப்³ப⁴தி ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ ஸம்மதே³வ தும்ஹேஹி அபி⁴ஞ்ஞாதத்தா. குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அபி⁴ஜானனே, தே³ஸனாயஞ்ச ப⁴க³வதோ உத்தரிதரோ நத்தி².

ஆயதனபண்ணத்திதே³ஸனாவண்ணனா

146. ஆயதனபஞ்ஞாபனாஸூதி சக்கா²தீ³னம், ரூபாதீ³னஞ்ச ஆயதனானம் ஸம்போ³த⁴னேஸு, தேஸம் அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவிபா⁴க³தோ, ஸபா⁴க³விபா⁴க³தோ, ஸமுத³யதோ, அத்த²ங்க³மதோ, ஆஹாரதோ, ஆதீ³னவதோ, நிஸ்ஸரணதோ ச தே³ஸனாயந்தி அத்தோ².

க³ப்³பா⁴வக்கந்திதே³ஸனாவண்ணனா

147. க³ப்³போ⁴க்கமனேஸூதி க³ப்³ப⁴பா⁴வேன மாதுகுச்சி²யம் அவக்கமனேஸு அனுப்பவேஸேஸு, க³ப்³பே⁴ வா மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் அவக்கமனேஸு. பவிஸதீதி பச்சயவஸேன தத்த² நிப்³ப³த்தேந்தோ பவிஸந்தோ விய ஹோதீதி கத்வா வுத்தம். டா²தீதி ஸந்தானட்டி²தியா பவத்ததி, ததா²பூ⁴தோ ச தத்த² வஸந்தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘வஸதீ’’தி. பகதிலோகியமனுஸ்ஸானம் பட²மா க³ப்³பா⁴வக்கந்தீதி பசுரமனுஸ்ஸானம் க³ப்³பா⁴வக்கந்தி தே³ஸனாவஸேன இத⁴ பட²மா. ‘‘து³தியா க³ப்³பா⁴வக்கந்தீ’’திஆதீ³ஸுபி ஏவம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

அலமேவாதி யுத்தமேவ.

கி²பிதும் ந ஸக்கோந்தீதி ததா² வாதானம் அனுப்பஜ்ஜனமேவ வத³தி. ஸேஸந்தி புன ‘‘ஏததா³னுத்தரிய’’திஆதி³ பாட²ப்பதே³ஸம் வத³தி.

ஆதே³ஸனவிதா⁴தே³ஸனாவண்ணனா

148. பரஸ்ஸ சித்தம் ஆதி³ஸதி ஏதேஹீதி ஆதே³ஸனானி, யதா²உபட்டி²தனிமித்தாதீ³னி, தானி ஏவ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அஸம்கிண்ணரூபேன டி²தத்தா ஆதே³ஸனவிதா⁴, ஆதே³ஸனாபா⁴கா³, தாஸு ஆதே³ஸனவிதா⁴ஸு. தேனாஹ ‘‘ஆதே³ஸனகோட்டா²ஸேஸூ’’தி. ஆக³தனிமித்தேனாதி யஸ்ஸ ஆதி³ஸதி, தஸ்ஸ, அத்தனோ ச உபக³தனிமித்தேன, நிமித்தப்பத்தஸ்ஸ லாபா⁴லாபா⁴தி³ஆதி³ஸனவிதி⁴த³ஸ்ஸனஸ்ஸ பவத்தத்தா ‘‘இத³ம் நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம். பாளியம் பன ‘‘ஏவம்பி தே மனோ’’திஆதி³னா பரஸ்ஸ சித்தாதி³ஸனமேவ ஆக³தம், தம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா² ஹி ‘‘இத³ம் நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ விபா⁴வனவஸேன வத்து² ஆக³தம். க³தனிமித்தம் நாம க³மனனிமித்தம். டி²தனிமித்தம் நாம அத்தனோ ஸமீபே டா²னனிமித்தம், பரஸ்ஸ க³மனவஸேன, டா²னவஸேன ச க³ஹேதப்³ப³னிமித்தம். மனுஸ்ஸானம் பரசித்தவிதூ³னம், இதரேஸம்பி வா ஸவனவஸேன பரஸ்ஸ சித்தம் ஞத்வா கதே²ந்தானம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா. யக்க²பிஸாசாதீ³னந்தி ஹிங்காரயக்கா²னஞ்சேவ கண்ணபிஸாசாதி³பிஸாசானம், கும்ப⁴ண்ட³னாகா³தீ³னஞ்ச.

விதக்கவிப்பா²ரவஸேனாதி விப்பா²ரிகபா⁴வேன பவத்தவிதக்கஸ்ஸ வஸேன. உப்பன்னந்தி ததோ ஸமுட்டி²தம். விப்பலபந்தானந்தி கஸ்ஸசி அத்த²ஸ்ஸ அபோ³த⁴னதோ விரூபம், விவித⁴ம் வா பலபந்தானம். ஸுத்தபமத்தாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன வேத³னாட்டகி²த்தசித்தாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. மஹாஅட்ட²கதா²யம் பன ‘‘இத³ம் வக்கா²மி, ஏவம் வக்கா²மீதி விதக்கயதோ விதக்கவிப்பா²ரஸத்³தோ³ நாம உப்பஜ்ஜதீ’’தி (அபி⁴. அட்ட². 1.வசீகம்மத்³வாரகதா²பி) ஆக³தத்தா ஜாக³ரந்தானம் பகதியம் டி²தானம் அவிப்பலபந்தானம் விதக்கவிப்பா²ரஸத்³தோ³ கதா³சி உப்பஜ்ஜதீதி விஞ்ஞாயதி, யோ லோகே ‘‘மந்தஜப்போ’’தி வுச்சதி. யஸ்ஸ மஹாஅட்ட²கதா²யம் அஸோதவிஞ்ஞேய்யதா வுத்தா. தாதி³ஸஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய விஞ்ஞத்திஸஹஜமேவ ‘‘ஜிவ்ஹாதாலுசலனாதி³கரவிதக்கஸமுட்டி²தம் ஸுகு²மஸத்³த³ம் தி³ப்³ப³ஸோதேன ஸுத்வா ஆதி³ஸதீதி ஸுத்தே வுத்த’’ந்தி (த⁴. ஸ. மூலடீ. வசீகம்மத்³வாரகதா²வண்ணனா) ஆனந்தா³சரியோ அவோச. வுத்தலக்க²ணோ ஏவ பன நாதிஸுகு²மோ அத்தனோ, அச்சாஸன்னப்பதே³ஸே டி²தஸ்ஸ ச மம்ஸஸோதஸ்ஸாபி ஆபாத²ம் க³ச்ச²தீதி ஸக்கா விஞ்ஞாதும். தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. தஸ்ஸ வஸேனாதி தஸ்ஸ விதக்கஸ்ஸ வஸேன. ஏவம் அயம்பி ஆதே³ஸனவிதா⁴ சேதோபரியஞாணவஸேனேவ ஆக³தாதி வேதி³தப்³பா³. கேசி பன ‘‘தஸ்ஸ வஸேனாதி தஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேனா’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி, தம் அயுத்தம். ந ஹி ஸத்³த³க்³க³ஹணேன தம்ஸமுட்டா²பகசித்தம் க³ய்ஹதி, ஸத்³த³க்³க³ஹணானுஸாரேனபி தத³த்த²ஸ்ஸேவ க³ஹணம் ஹோதி, ந சித்தஸ்ஸ. ஏதேனேவ யதே³கே ‘‘யம் விதக்கயதோதி யமத்த²ம் விதக்கயதோ’’தி வத்வா ‘‘தஸ்ஸ வஸேனாதி தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வஸேனா’’தி வண்ணேந்தி, தம்பி படிக்கி²த்தம்.

மனஸா ஸங்க²ரீயந்தீதி மனோஸங்கா²ரா, வேத³னாஸஞ்ஞா. பணிஹிதாதி புரிமபரிப³ந்த⁴வினயேன பதா⁴னபா⁴வேன நிஹிதா ட²பிதா. தேனாஹ ‘‘சித்தஸங்கா²ரா ஸுட்ட²பிதா’’தி. விதக்கஸ்ஸ விதக்கனம் நாம உப்பாத³னமேவாதி ஆஹ ‘‘பவத்தேஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘பஜானாதீ’’தி புப்³பே³ வுத்தபத³ஸம்ப³ந்த⁴த³ஸ்ஸனவஸேன ஆனேதி. ஆக³மனேனாதி ஜா²னஸ்ஸ ஆக³மனட்டா²னவஸேன. புப்³ப³பா⁴கே³னாதி மக்³க³ஸ்ஸ ஸப்³ப³புப்³ப³பா⁴கே³ன விபஸ்ஸனாரம்பே⁴ன. உப⁴யம் பேதம் யோ ஸயம் ஜா²னலாபீ⁴, அதி⁴க³தமக்³கோ³ ச அஞ்ஞம் தத³த்தா²ய படிபஜ்ஜந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் இமினா நீஹாரேன படிபஜ்ஜந்தோ அத்³தா⁴ ஜா²னம் லபி⁴ஸ்ஸதி, மக்³க³ம் அதி⁴க³மிஸ்ஸதீ’’தி அபி⁴ஞ்ஞாய வினா அனுமானவஸேன ஜானாதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஆக³மனேன ஜானாதி நாமா’’திஆதி³. அனந்தராதி வுட்டி²தகாலம் ஸந்தா⁴யாஹ. ததா³ ஹி பவத்தவிதக்கபஜானனேனேவ ஜா²னஸ்ஸ ஹானபா⁴கி³யதாதி³விஸேஸபஜானனம்.

கிம் பனித³ம் சேதோபரியஞாணம் பரஸ்ஸ சித்தம் பரிச்சி²ஜ்ஜ ஜானந்தம் இத்³தி⁴சித்தபா⁴வதோ அவிஸேஸதோ ஸப்³பே³ஸம்பி சித்தம் ஜானாதீதி? நோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ. ந அரியானந்தி யேன சித்தேன தே அரியா நாம ஜாதா, தம் லோகுத்தரசித்தம் ந ஜானாதி அப்படிவித்³த⁴பா⁴வதோ. யதா² ஹி புது²ஜ்ஜனோ ஸப்³பே³ஸம்பி அரியானம் லோகுத்தரசித்தம் ந ஜானாதி அப்படிவித்³த⁴த்தா, ஏவம் அரியோபி ஹேட்டி²மோ உபரிமஸ்ஸ லோகுத்தரசித்தம் ந ஜானாதி அப்படிவித்³த⁴த்தா ஏவ. யதா² பன உபரிமோ ஹேட்டி²மம் ப²லஸமாபத்திம் ந ஸமாபஜ்ஜதி, கிம் ஏவம் ஸோ தஸ்ஸ லோகுத்தரசித்தம் ந ஜானாதீதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘உபரிமோ பன ஹேட்டி²மஸ்ஸ ஜானாதீ’’தி, படிவித்³த⁴த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘உபரிமோ ஹேட்டி²மம் ந ஸமாபஜ்ஜதீ’’தி வத்வா தத்த² காரணமாஹ ‘‘தேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³. தேஸந்தி அரியானம். ஹேட்டி²மா ஹேட்டி²மா ஸமாபத்தி பூ⁴மந்தரப்பத்தியா படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴கப்பா. தேனாஹ ‘‘தத்ருபபத்தியேவ ஹோதீ’’தி, ந உபரிபூ⁴மிபத்தி. நிமித்தாதி³வஸேன ஞாதஸ்ஸ கதா³சி ப்³யபி⁴சாரோபி ஸியா, ந பன அபி⁴ஞ்ஞாஞாணேன ஞாதஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘சேதோ…பே… நத்தீ²’’தி. ‘‘தம் ப⁴க³வா’’திஆதி³ ஸேஸம் நாம.

த³ஸ்ஸனஸமாபத்திதே³ஸனாவண்ணனா

149. ப்³ரஹ்மஜாலேதி ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தவண்ணனாயம். உத்தரபத³லோபேன ஹேஸ நித்³தே³ஸோ. ஆதப்பந்தி வீரியம் ஆதப்பதி கோஸஜ்ஜம் ஸப்³ப³ம்பி ஸம்கிலேஸபக்க²ந்தி. குஸலவீரியஸ்ஸேவ ஹேத்த² க³ஹணம் அப்பமாதா³தி³பத³ந்தரஸன்னிதா⁴னதோ. பத³ஹிதப்³ப³தோதி பத³ஹனதோ, பா⁴வனம் உத்³தி³ஸ்ஸ வாயமனதோதி அத்தோ². அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³தோதி அனுயுஞ்ஜனதோ. ஈதி³ஸானம் பதா³னம் ப³ஹுலம்கத்துவிஸயதாய இச்சி²தப்³ப³த்தா ஆதப்பபத³ஸ்ஸ விய இதரேஸம்பி கத்துஸாத⁴னதா த³ட்ட²ப்³பா³. படிபத்தியம் நப்பமஜ்ஜதி ஏதேனாதி அப்பமாதோ³, ஸதிஅவிப்பவாஸோ. ஸம்மா மனஸி கரோதி ஏதேனாதி ஸம்மாமனஸிகாரோ, ததா²பவத்தோ குஸலசித்துப்பாதோ³. பா⁴வனானுயோக³மேவ ததா² வத³தி. தே³ஸனாக்கமேன பட²மா, த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி நாம கரஜகாயே படிக்கூலாகாரஸ்ஸ ஸம்மதே³வ த³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தஸமாபத்திபா⁴வதோ. நிப்பரியாயேனேவாதி வுத்தலக்க²ணத³ஸ்ஸனஸமாபத்திஸன்னிஸ்ஸயத்தா, த³ஸ்ஸனமக்³க³ப²லபா⁴வதோ ச பட²மஸாமஞ்ஞப²லம் பரியாயேன வினா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி.

அதிக்கம்ம ச²விமம்ஸலோஹிதம் அட்டி²ம் பச்சவேக்க²தீதி தானி அபச்சவேக்கி²த்வா அட்டி²மேவ பச்சவேக்க²தி. அட்டி²ஆரம்மணா தி³ப்³ப³சக்கு²பாத³கஜ்ஜா²னஸமாபத்தீதி வுத்தனயேன அட்டி²ஆரம்மணா தி³ப்³ப³சக்கு²அதி⁴ட்டா²னா பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தி. யோ ஹி பி⁴க்கு² ஆலோககஸிணே சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா தம் பாத³கம் கத்வா அதி⁴க³ததி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணோ ஹுத்வா ஸவிஞ்ஞாணகே காயே அட்டி²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா தத்த² படிக்கூலமனஸிகாரவஸேன பட²மம் ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேதி, தஸ்ஸாயம் பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தி து³தியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. தேன வுத்தம் ‘‘அட்டி² அட்டீ²’’திஆதி³. யோ பனேத்த² பாளியம் த்³வத்திம்ஸாகாரமனஸிகாரோ வுத்தோ, ஸோ மக்³க³ஸோத⁴னவஸேன வுத்தோ. தத்த² வா கதபரிசயஸ்ஸ ஸுகே²னேவ வுத்தனயா அட்டி²பச்சவேக்க²ணா ஸமிஜ்ஜ²தீதி. தேனேவேத்த² ‘‘இமம் சேவா’’தி ‘‘அதிக்கம்ம சா’’தி ச-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ² வுத்தோ. தம் ஜா²னந்தி யதா²வுத்தம் பட²மஜ்ஜா²னம். அயந்தி அயம் ஸகதா³கா³மிப²லஸமாபத்தி. ஸாதிஸயம் சதுஸச்சத³ஸ்ஸனாக³மனதோ பரியாயேன வினா முக்²யா து³தியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. யாவ ததியமக்³கா³ வத்ததீதி ஆஹ ‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ வஸேன சதுத்தா² த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி கதி²தா’’தி.

பாளியம் புரிஸஸ்ஸ சாதி ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகே, தேன யதா²வுத்தஸமாபத்தித்³வயதோ வுச்சமானம்யேவ இமஸ்ஸ விஸேஸம் ஜோதேதி. அவிச்சே²தே³ன பவத்தியா ஸோதஸதி³ஸதாய விஞ்ஞாணமேவ விஞ்ஞாணஸோதம், ததே³தம் விஞ்ஞாணம் புரிமதோ அனந்தரபச்சயம் லபி⁴த்வா பச்சி²மஸ்ஸ அனந்தரபச்சயோ ஹுத்வா பவத்ததீதி அயம் அஸ்ஸ ஸோதாக³ததாய ஸோதஸதி³ஸதா, தஸ்மா பஜானிதப்³ப³பா⁴வேன வுத்தம் ஏகமேவ சேத்த² விஞ்ஞாணம், தஸ்மா அட்ட²கதா²யம் ‘‘விஞ்ஞாணஸோதந்தி விஞ்ஞாணமேவா’’தி வுத்தம். த்³வீஹிபி பா⁴கே³ஹீதி ஓரபா⁴க³பரபா⁴கே³ஹி. இத⁴லோகோ ஹிஸ்ஸ ஓரபா⁴கோ³, பரலோகோ பரபா⁴கோ³ த்³வின்னம்பி வஸேனேதம் ஸம்ப³ந்த⁴ந்தி. தேனாஹ ‘‘இத⁴லோகே பதிட்டி²த’’ந்திஆதி³. விஞ்ஞாணஸ்ஸ க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜந்தஸ்ஸ காமம் நத்தி² கஸ்ஸசி பதிட்டி²ததா, தண்ஹாவஸேன பன தம் ‘‘பதிட்டி²த’’ந்தி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘ச²ந்த³ராக³வஸேனா’’தி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘கப³ளீகாரே சே பி⁴க்க²வே ஆஹாரே அத்தி² ராகோ³, அத்தி² நந்தீ³, அத்தி² தண்ஹா, பதிட்டி²தம் தத்த² விஞ்ஞாணம் விருள்ஹம். யத்த² பதிட்டி²தம் விஞ்ஞாணம் விருள்ஹம்…பே… அத்தி² தத்த² ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தீ’’திஆதி³ (ஸம். நி. 2.64; கதா². 296; மஹானி. 7).

கம்மந்தி குஸலாகுஸலகம்மம், உபயோக³வசனமேதம். கம்மதோ உபக³ச்ச²ந்தந்தி கம்மபா⁴வேன உபக³ச்ச²ந்தம், விஞ்ஞாணந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஞ்ஹி யேன கம்முனா ஸஹக³தம், அஞ்ஞத³த்து² தப்³பா⁴வமேவ உபக³தம் ஹுத்வா பவத்ததி. இத⁴லோகே பதிட்டி²தம் நாம இத⁴ கதூபசிதகம்மபா⁴வூபக³மனதோ. கம்மப⁴வம் ஆகட்³ட⁴ந்தந்தி கம்மவிஞ்ஞாணம் அத்தனா ஸம்பயுத்தகம்மம் ஜவாபேத்வா படிஸந்தி⁴னிப்³ப³த்தனேன தத³பி⁴முக²ம் ஆகட்³ட⁴ந்தம். தேனேவ படிஸந்தி⁴னிப்³ப³த்தனஸாமத்தி²யேன பரலோகே பதிட்டி²தம் நாம அத்தனோ ப²லஸ்ஸ தத்த² பதிட்டா²பனேன. கேசி பன ‘‘அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம் பரதோ விபாகம் தா³தும் அஸமத்த²ம் இத⁴லோகே பதிட்டி²தம் நாம, தா³தும் ஸமத்த²ம் பன பரலோகே பதிட்டி²தம் நாமா’’தி வத³ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம் ‘‘உப⁴யதோ அப்³போ³ச்சி²ன்ன’’ந்தி வுத்தத்தா. யஞ்ச தேஹி ‘‘பரலோகே பதிட்டி²த’’ந்தி வுத்தம், தம் இத⁴லோகேபி பதிட்டி²தமேவ. ந ஹி தஸ்ஸ இத⁴லோகே பதிட்டி²தபா⁴வேன வினா பரலோகே பதிட்டி²தபா⁴வோ ஸம்ப⁴வதி. ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் சேதோபரியஞாணந்தி ஸேக்கா²னம், புது²ஜ்ஜனானஞ்ச சேதஸோ பரிச்சி²ந்த³னகஞாணம். கதி²தம் பரிச்சி²ந்தி³தப்³ப³ஸ்ஸ சேதஸோ ச²ந்த³ராக³வஸேன பதிட்டி²தபா⁴வஜோதனதோ.

சதுத்தா²ய த³ஸ்ஸனஸமாபத்தியா ததியத³ஸ்ஸனஸமாபத்தியம் வுத்தப்படிக்கே²பேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

புரிமானம் த்³வின்னம் ஸமாபத்தீனம் புப்³பே³ ஸமத²வஸேன அத்த²ஸ்ஸ வுத்தத்தா இதா³னி விபஸ்ஸனாவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். நிச்சலமேவ புப்³பே³ வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அபனேதப்³ப³தோ. அத்த²ந்தரத்த²தாய த³ஸ்ஸியமானாய பத³ம் சலிதம் நாம ஹோதி. அபரோ நயோதி ஏத்த² பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ பட²மத³ஸ்ஸனஸமாபத்திபா⁴வே அபுப்³ப³ம் நத்தி². து³தியஜ்ஜா²னம் து³தியாதி ஏத்த² பன ‘‘அட்டி²கவண்ணகஸிணவஸேன படிலத்³த⁴து³தியஜ்ஜா²னம் து³தியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தீ’’தி வத³ந்தி, ததியஜ்ஜா²னம்பி ததே²வ படிலத்³த⁴ம். த³ஸ்ஸனஸமாபத்திபா⁴வோ பன யோ பி⁴க்கு² ஆலோககஸிணே சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா தம் பாத³கம் கத்வா அதி⁴க³ததி³ப்³ப³சக்கு²கோ ஹுத்வா ஸவிஞ்ஞாணகே அட்டி²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா தத்த² வண்ணகஸிணவஸேன ஹேட்டி²மானி தீணி ஜா²னானி நிப்³ப³த்தேதி, தஸ்ஸ. ததியஜ்ஜா²னம் ததியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ வஸேன. சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் சதுத்தா²தி ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா தம் பாத³கம் கத்வா அதி⁴க³ததி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ தம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் சதுத்தா² த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. இதா⁴பி ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் சேதஸோ பரிச்சி²ந்த³னேன ததியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி, அரஹதோ சித்தஸ்ஸ பரிச்சி²ந்த³னேன சதுத்தா² த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி வேதி³தப்³பா³. ஏவஞ்ஹேஸா அத்த²வண்ணனா பாளியா ஸம்ஸந்தே³ய்ய. ‘‘பட²மமக்³கோ³’’திஆதீ³ஸு அட்டி²ஆரம்மணபட²மஜ்ஜா²னபாத³கோ பட²மமக்³கோ³ பட²மா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. அட்டி²ஆரம்மணது³தியஜ்ஜா²னபாத³கோ து³தியமக்³கோ³ து³தியா த³ஸ்ஸனஸமாபத்தி. பரசித்தஞாணஸஹக³தா சதுத்த²ஜ்ஜா²னபாத³கா ததியசதுத்த²மக்³கா³ ததியசதுத்த²த³ஸ்ஸனஸமாபத்தியோதி. புரிஸஸ்ஸ விஞ்ஞாணபஜானனம் பனேத்த² அஸம்மோஹவஸேன த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

புக்³க³லபண்ணத்திதே³ஸனாவண்ணனா

150. புக்³க³லபண்ணத்தீஸூதி புக்³க³லானம் பஞ்ஞாபனேஸு. கு³ணவிஸேஸவஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸங்கரதோ ட²பனேஸு. லோகவோஹாரவஸேனாதி லோகஸம்முதிவஸேன. லோகவோஹாரோ ஹேஸ, யதி³த³ம் ‘‘ஸத்தோ புக்³க³லோ’’திஆதி³. ரூபாதீ³ஸு ஸத்தவிஸத்ததாய ஸத்தோ. தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸத்தனிகாயஸ்ஸ பூரணதோ க³லனதோ, மரணவஸேன பதனதோ ச புக்³க³லோ. ஸந்ததியா நயனதோ நரோ. அத்தபா⁴வஸ்ஸ போஸனதோ போஸோ. ஏவம் பஞ்ஞாபேதப்³பா³ஸு வோஹரிதப்³பா³ஸு. ‘‘ஸப்³ப³மேதம் புக்³க³லோ’’தி இமிஸ்ஸா ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தியா விபா⁴வனவஸேன வுத்தம், ந இதா⁴தி⁴ப்பேதஅஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தியா, தஸ்மா லோகபஞ்ஞத்தீஸூதி ஸத்தலோகக³தபஞ்ஞத்தீஸு. அனுத்தரோ ஹோதி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்தா தஸ்ஸ பஞ்ஞாபனஸ்ஸ.

த்³வீஹி பா⁴கே³ஹீதி காரணே, நிஸ்ஸக்கே சேதம் புது²வசனம், ஆவுத்திஆதி³வஸேன சாயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘அரூபஸமாபத்தியா’’திஆதி³, ஏதேன ‘‘ஸமாபத்தியா விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன, மக்³கே³ன ஸமுச்சே²த³விமோக்கே²ன விமுத்தத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி ஏவம் பவத்தோ திபிடகசூளனாக³த்தே²ரவாதோ³, ‘‘நாமகாயதோ, ரூபகாயதோ ச விமுத்தத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி ஏவம் பவத்தோ திபிடகமஹாத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரவாதோ³, ‘‘ஸமாபத்தியா விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன ஏகவாரம் விமுத்தோவ மக்³கே³ன ஸமுச்சே²த³விமோக்கே²ன ஏகவாரம் விமுத்தத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி ஏவம் பவத்தோ திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரவாதோ³ சாதி இமேஸம் திண்ணம்பி தே²ரவாதா³னம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க³ஹோ கதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விமுத்தோதி கிலேஸேஹி விமுத்தோ, கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³னேஹி வா காயத்³வயதோ விமுத்தோதி அத்தோ². அரூபஸமாபத்தீனந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். அரஹத்தப்பத்தஅனாகா³மினோதி பூ⁴தபுப்³ப³க³தியா வுத்தம். ந ஹி அரஹத்தப்பத்தோ அனாகா³மீ நாம ஹோதி. பாளீதி புக்³க³லபஞ்ஞத்திபாளி. அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வாதி அட்ட² ஸமாபத்தியோ ஸஹஜாதனாமகாயேன படிலபி⁴த்வா. பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ஸங்கா²ரக³தம், மக்³க³பஞ்ஞாய சத்தாரி ஸச்சானி பஸ்ஸித்வா சத்தாரோபி ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. தி³ஸ்வாதி த³ஸ்ஸனஹேது. ந ஹி ஆஸவே பஞ்ஞாய பஸ்ஸந்தி, த³ஸ்ஸனகாரணா பன பரிக்கீ²ணா ‘‘தி³ஸ்வா பரிக்கீ²ணா’’தி வுத்தா த³ஸ்ஸனாயத்தபரிக்கீ²ணத்தா. ஏவஞ்ஹி த³ஸ்ஸனம் ஆஸவானம் க²யஸ்ஸ புரிமகிரியாபா⁴வேன வுத்தம்.

பஞ்ஞாய விஸேஸதோ முத்தோதி பஞ்ஞாவிமுத்தோ அனவஸேஸதோ ஆஸவானம் பரிக்கீ²ணத்தா. அட்ட²விமோக்க²படிக்கே²பவஸேனேவ, ந ததே³கதே³ஸபூ⁴தரூபஜ்ஜா²னபடிக்கே²பவஸேன. ஏவஞ்ஹி அரூபஜ்ஜா²னேகதே³ஸாபா⁴வேபி அட்ட²விமோக்க²படிக்கே²போ ந ஹோதீதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. அரூபாவசரஜ்ஜா²னேஸு ஹி ஏகஸ்மிம்பி ஸதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோயேவ நாம ஹோதி, ந பஞ்ஞாவிமுத்தோதி.

பு²ட்ட²ந்தம் ஸச்சி²கரோதீதி பு²ட்டா²னம் அந்தோ பு²ட்ட²ந்தோ, பு²ட்டா²னம் அரூபஜ்ஜா²னானம் அனந்தரோ காலோதி அதி⁴ப்பாயோ, அச்சந்தஸம்யோகே³ சேதம் உபயோக³வசனம், பு²ட்டா²னந்தரகாலமேவ ஸச்சி²காதப்³ப³ம், ஸச்சி²கதோ ஸச்சி²கரணூபாயேனாதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஸோ ஜா²னப²ஸ்ஸ’’ந்திஆதி³. ஏகச்சே ஆஸவாதி ஹேட்டி²மமக்³க³த்தயவஜ்ஜா² ஆஸவா. யோ ஹி அரூபஜ்ஜா²னேன ரூபகாயதோ, நாமகாயேகதே³ஸதோ ச விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன விமுத்தோ, தேன நிரோத⁴ஸங்கா²தோ விமோக்கோ² ஆலோசிதோ பகாஸிதோ விய ஹோதி, ந பன காயேன ஸச்சி²கதோ. நிரோத⁴ம் பன ஆரம்மணம் கத்வா ஏகச்சேஸு ஆஸவேஸு கே²பிதேஸு தேன ஸச்சி²கதோ ஹோதி, தஸ்மா ஸோ ஸச்சி²காதப்³ப³ம் நிரோத⁴ம் யதா²லோசிதம் நாமகாயேன ஸச்சி²கரோதீதி காயஸக்கீ²தி வுச்சதி, ந து விமுத்தோதி ஏகச்சானம் ஆஸவானம் அபரிக்கீ²ணத்தா.

தி³ட்ட²ந்தம் பத்தோதி த³ஸ்ஸனஸங்கா²தஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணஸ்ஸ அனந்தரம் பத்தோதி அத்தோ². ‘‘தி³ட்ட²த்தா பத்தோ’’திபி பாடோ², தேன சதுஸச்சத³ஸ்ஸனஸங்கா²தாய தி³ட்டி²யா நிரோத⁴ஸ்ஸ பத்ததம் தீ³பேதி. தேனாஹ ‘‘து³க்கா² ஸங்கா²ரா’’திஆதி³. பட²மப²லதோ பட்டா²ய யாவ அக்³க³மக்³கா³ தி³ட்டி²ப்பத்தோதி ஆஹ ‘‘ஏஸோபி காயஸக்கீ² விய ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதீ’’தி. இத³ம் து³க்க²ந்தி ‘‘இத³ம் து³க்க²ம், ஏத்தகம் து³க்க²ம், ந இதோ உத்³த⁴ம் து³க்க²’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யஸ்மா இத³ம் யாதா²வஸரஸதோ பஜானாதி, பஜானந்தோ ச ட²பேத்வா தண்ஹம் பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ‘‘து³க்க²ஸச்ச’’ந்தி பஜானாதி. தண்ஹம் பன இத³ம் து³க்க²ம் இதோ ஸமுதே³தி, தஸ்மா ‘‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யஸ்மா இத³ம் து³க்க²ஞ்ச ஸமுத³யோ ச நிப்³பா³னம் பத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி வூபஸமந்தி அப்பவத்திம் க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா தம் ‘‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. அரியோ பன அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ தம் து³க்க²னிரோத⁴ம் க³ச்ச²தி, தேன தம் ‘‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏத்தாவதா நானக்க²ணே ஸச்சவவத்தா²னம் த³ஸ்ஸிதம். இதா³னி தம் ஏகக்க²ணே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா²க³தப்பவேதி³தா’’திஆதி³ வுத்தம். ததா²க³தப்பவேதி³தாதி ததா²க³தேன போ³தி⁴மண்டே³ படிவித்³தா⁴ விதி³தா பாகடா கதா. த⁴ம்மாதி சதுஸச்சத⁴ம்மா. வோதி³ட்டா² ஹோந்தீதி ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி. வோசரிதாதி ஸுசரிதா, தேஸு தேன பஞ்ஞா ஸுட்டு² சராபிதாதி அத்தோ². அயந்தி அயம் ஏவரூபோ புக்³க³லோ ‘‘தி³ட்டி²ப்பத்தோ’’தி வுச்சதி.

ஸத்³தா⁴ய விமுத்தோதி ஸத்³த³ஹனவஸேன விமுத்தோ, ஏதேன ஸப்³ப³தா² அவிமுத்தஸ்ஸபி ஸத்³தா⁴மத்தேன விமுத்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸத்³தா⁴விமுத்தோதி வா ஸத்³தா⁴ய அதி⁴முத்தோதி அத்தோ². வுத்தனயேனேவாதி காயஸக்கி²ம்ஹி வுத்தனயேனேவ. நோ ச கோ² யதா² தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸாதி யதா² தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ ஆஸவா பரிக்கீ²ணா, ந ஏவம் ஸத்³தா⁴ய விமுத்தஸ்ஸாதி அத்தோ². கிம் பன நேஸம் கிலேஸப்பஹானே நானத்தம் அத்தீ²தி? நத்தி². அத² கஸ்மா ஸத்³தா⁴விமுத்தோ தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதீதி? ஆக³மனீயனானத்தேன. தி³ட்டி²ப்பத்தோ ஹி ஆக³மனம்ஹி கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ அப்பது³க்கே²ன, அகிலமந்தோ ச ஸக்கோதி விக்க²ம்பே⁴தும், ஸத்³தா⁴விமுத்தோ து³க்கே²ன கிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி, தஸ்மா தி³ட்டி²ப்பத்தம் ந பாபுணாதி. தேனாஹ ‘‘ஏதேஸு ஹீ’’திஆதி³.

ஆரம்மணம் யாதா²வதோ தா⁴ரேதி அவதா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ, பஞ்ஞா. பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மந்தி பஞ்ஞாபதா⁴னம். பஞ்ஞம் வாஹேதீதி பஞ்ஞாவாஹீ, பஞ்ஞம் ஸாதிஸயம் பவத்தேதீதி அத்தோ². பஞ்ஞா வா இமம் புக்³க³லம் வாஹேதி, நிப்³பா³னாபி⁴முக²ம் க³மேதீதி அத்தோ². ஸத்³தா⁴னுஸாரிநித்³தே³ஸேபி ஏஸேவ நயோ.

தஸ்மாதி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.770, 776) வுத்தத்தா, ததோ ஏவ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³, தம் ஸம்வண்ணனாஸு (விஸுத்³தி⁴. டீ. 2.776) வுத்தனயேனேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

பதா⁴னதே³ஸனாவண்ணனா

151. பத³ஹனவஸேனாதி பா⁴வனானுயோக³வஸேன. ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பதா⁴னாதி வுத்தா விவேகனிஸ்ஸிதாதி³பா⁴வேன பத³ஹிதப்³ப³தோ பா⁴வேதப்³ப³தோ.

படிபதா³தே³ஸனாவண்ணனா

152. து³க்கே²ன கஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸாதி புப்³ப³பா⁴கே³ ஆக³மனகாலே கிச்சே²ன து³க்கே²ன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலமந்தஸ்ஸ கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴த்வா லோகுத்தரஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ. த³ந்த⁴ம் தம் டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸாதி விக்க²ம்பி⁴தேஸு கிலேஸேஸு விபஸ்ஸனாபரிவாஸே சிரம் வஸித்வா தம் லோகுத்தரஸமாதி⁴ஸங்கா²தம் டா²னம் த³ந்த⁴ம் ஸணிகம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸ, ஸச்சி²கரோந்தஸ்ஸ பாபுணந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². அயம் வுச்சதீதி யா ஏஸா ஏவம் உப்பஜ்ஜதி, அயம் கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னபடிபதா³ய து³க்க²த்தா, விபஸ்ஸனாபரிவாஸபஞ்ஞாய ச த³ந்த⁴த்தா மக்³க³காலே ஏகசித்தக்க²ணே உப்பன்னாபி பஞ்ஞா ஆக³மனவஸேன ‘‘து³க்க²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாமா’’தி வுச்சதி. உபரி தீஸு பதே³ஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ப⁴ஸ்ஸஸமாசாராதி³தே³ஸனாவண்ணனா

153. ப⁴ஸ்ஸஸமாசாரேதி வசீஸமாசாரே. டி²தோதி யதா²ரத்³த⁴ம் தம் அவிச்சே²த³வஸேன கதே²ந்தோ. தேனாஹ ‘‘கதா²மக்³க³ம் அனுபச்சி²ந்தி³த்வா கதே²ந்தோ’’தி. முஸாவாதூ³பஸஞ்ஹிதந்தி அந்தரந்தரா பவத்தேன முஸாவாதே³ன உபஸம்ஹிதம். விபூ⁴தி வுச்சதி விஸும்பா⁴வோ, தத்த² நியுத்தந்தி வேபூ⁴திகம், ததே³வ வேபூ⁴தியம், பேஸுஞ்ஞம். தேனாஹ ‘‘பே⁴த³கரவாச’’ந்தி. கரணுத்தரியலக்க²ணதோ ஸாரம்ப⁴தோ ஜாதாதி ஸாரம்ப⁴ஜா. தஸ்ஸா பவத்திஆகாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘த்வம் து³ஸ்ஸீலோ’’திஆதி³ வுத்தம். ப³ஹித்³தா⁴கதா² அமனாபா, மனாபாபி பரஸ்ஸ சித்தவிகா⁴தாவஹத்தா கரணுத்தரியபக்கி²யமேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘துய்ஹ’’ந்திஆதி³மாஹ. விக்கே²பகதா²பவத்தந்தி விக்கே²பகதா²வஸேன பவத்தம். ஜயபுரேக்கா²ரோ ஹுத்வாதி அத்தனோ ஜயம் புரக்க²த்வா. யம் கிஞ்சி ந பா⁴ஸதீதி யோஜனா. ‘‘மந்தா’’தி வுச்சதி பஞ்ஞா, மந்தனம் ஜானனந்தி கத்வா. ‘‘மந்தா’’தி இத³ம் ‘‘மந்தேத்வா’’தி இமினா ஸமானத்த²ம் நிபாதபத³ந்தி ஆஹ ‘‘உபபரிக்கி²த்வா’’தி. யுத்தகத²மேவாதி அத்தனோ, ஸுணந்தஸ்ஸ ச யுத்தரூபமேவ கத²ம். ஹத³யே நித³ஹிதப்³ப³யுத்தந்தி அத்த²ஸம்பத்தியா, ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா அத்த²வேதா³தி³படிலாப⁴னிமித்தத்தா சித்தே ட²பேதப்³ப³ம், விமுத்தாயதனபா⁴வேன மனஸி காதப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஸப்³ப³ங்க³ஸம்பன்னாபி வாசா அகாலே பா⁴ஸிதா அபா⁴ஜனே பா⁴ஸிதா விய ந அத்தா²வஹாதி ஆஹ ‘‘யுத்தபத்தகாலேனா’’தி. அயஞ்ச சதுரங்க³ஸமன்னாக³தா ஸுபா⁴ஸிதவாசா ஸச்சஸம்போ³தா⁴வஹாதி³தாய ஸத்தானம் மஹித்³தி⁴கா மஹானிஸம்ஸாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் பா⁴ஸிதா ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸீலாசாரேதி ஸீலே ச ஆசாரே ச பரிஸுத்³த⁴ஸீலே சேவ பரிஸுத்³த⁴மனோஸமாசாரே ச. டி²தோதி பதிட்ட²ஹந்தோ. ஸச்சம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸச்சோதி ஆஹ ‘‘ஸச்சகதோ²’’தி. ஏஸ நயோ ஸத்³தோ⁴தி ஏத்தா²பி. தேனாஹ ‘‘ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னோ’’தி. ‘‘நனு ச ஹேட்டா² ஸச்சம் கதி²தமேவா’’தி கஸ்மா வுத்தம்? ஹேட்டா² ஹி வசீஸமாசாரம் கதே²ந்தேன ஸச்சம் கதி²தம், படிபக்க²படிக்கே²பவஸேன இத⁴ ஸீலம் கதே²ந்தேன தம் பரிபுண்ணம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ஸச்சம் ஸரூபேனேவ கதி²தம். ‘‘புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய கதா²ய ஆரப்³ப⁴ந்தரஞ்சேதம், ததா²பி ஸச்சம் வத்வா அனந்தரமேவ ஸச்சஸ்ஸ கத²னம் புனருத்தம் ஹோதீதி பரஸ்ஸ சோத³னாவஸரோ மா ஹோதூ’’தி தத்த² பரிஹாரம் தா³துகாமோ ‘‘இத⁴ கஸ்மா புன வுத்த’’ந்தி ஆஹ. ஹேட்டா² வாசாஸச்சம் கதி²தம் சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் ஸுபா⁴ஸிதவாசம் த³ஸ்ஸேந்தேன. அந்தமஸோ…பே… த³ஸ்ஸேதும் இத⁴ வுத்தம் ‘‘ஏவம் ஸீலம் ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதீ’’தி. இமஸ்மிம் பனத்தே² ‘‘ஏவம் பரித்தகம் கோ², ராஹுல, தேஸம் ஸாமஞ்ஞம், யேஸம் நத்தி² ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ லஜ்ஜா’’திஆதி³ நயப்பவத்தம் ராஹுலோவாத³ஸுத்தம் த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம்.

கு³த்தா ஸதிகவாடேன பித³ஹிதா த்³வாரா ஏதேனாதி கு³த்தத்³வாரோதி ஆஹ ‘‘ச²ஸு இந்த்³ரியேஸூ’’திஆதி³. பரியேஸனபடிக்³க³ண்ஹனபரிபோ⁴க³விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன போ⁴ஜனே மத்தம் ஜானாதீதி போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ. ஸமந்தி அவிஸமம். ஸமசாரிதா ஹி காயவிஸமாதீ³னி பஹாய காயஸமாதி³பூரணம். நிஸஜ்ஜாயாதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², தேன ‘‘ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் பரிஸோதே⁴தீ’’தி ஏவமாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. பா⁴வனாய சித்தபரிஸோத⁴னஞ்ஹி ஜாக³ரியானுயோகோ³, ந நித்³தா³வினோத³னமத்தம். நித்தந்தீ³தி விக³ததி²னமித்³தோ⁴. ஸா பன நித்தந்தி³தா காயாலஸியவிக³மனே பாகடா ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘காயாலஸியவிரஹிதோ’’தி. ‘‘ஆரத்³த⁴வீரியோ’’தி இமினா து³விதோ⁴பி வீரியாரம்போ⁴ க³ஹிதோதி தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காயிகவீரியேனாபீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸங்க³ம்ம க³ணவிஹாரோ ஸஹவாஸோ ஸங்க³ணிகா, ஸா பன கிலேஸேஹிபி ஏவம் ஹோதீதி ததோ விஸேஸேதும் ‘‘க³ணஸங்க³ணிக’’ந்தி வுத்தம். க³ணேன ஸங்க³ணிகம் க³ணஸங்க³ணிகந்தி. ஆரம்ப⁴வத்து²வஸேனாதி அனதி⁴க³தவிஸேஸாதி⁴க³மகாரணவஸேன ஏகவிஹாரீ, ந கேவலம் ஏகீபா⁴வவஸேன. கிலேஸஸங்க³ணிகந்தி கிலேஸஸஹிதசித்ததம். யதா² ததா²தி விபஸ்ஸனாவஸேன, படிஸங்கா²னவஸேன வா. ஸமத²வஸேன ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னம். விபஸ்ஸனாவஸேன லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம்.

கல்யாணபடிபா⁴னோதி ஸுந்த³ரபடிபா⁴னோ, ஸா பனஸ்ஸ படிபா⁴னஸம்பதா³ வசனசாதுரியஸஹிதாவ இச்சி²தாதி ஆஹ ‘‘வாக்கரண…பே… ஸம்பன்னோ சா’’தி. ‘‘படிபா⁴ன’’ந்தி ஹி ஞாணம்பி வுச்சதி ஞாணஸ்ஸ உபட்டி²தவசனம்பி. தத்த² அத்த²யுத்தம் காரணயுத்தம் படிபா⁴னமஸ்ஸாதி யுத்தபடிபா⁴னோ. புச்சி²தானந்தரமேவ ஸீக⁴ம் ப்³யாகாதும் அஸமத்த²தாய நோ முத்தபடிபா⁴னம் அஸ்ஸாதி நோ முத்தபடிபா⁴னோ. இத⁴ பன விகிண்ணவாசோ முத்தபடிபா⁴னோ அதி⁴ப்பேதோதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஸீலஸமாசாரஸ்மிஞ்ஹி டி²தபி⁴க்கு² முத்தபடிபா⁴னோ ந ஹோதீ’’தி வுத்தம். க³மனஸமத்தா²யாதி அஸ்ஸுதம் த⁴ம்மம் க³மேதும் ஸமத்தா²ய. தா⁴ரணஸமத்தா²யாதி ஸாதிஸயம் ஸதிவீரியஸஹிததாய யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் தா⁴ரேதும் ஸமத்தா²ய. முனனதோ அனுமினனதோ முதீதி அனுமான பஞ்ஞாய நாமம். தீஹி பதே³ஹீதி ‘‘க³திமா தி⁴திமா முதிமா’’தி தீஹி பதே³ஹி. ஹேட்டா²தி ஹேட்டா² ‘‘ஆரத்³த⁴வீரியோ’’தி வுத்தட்டா²னே. இதா⁴தி ‘‘தி⁴திமா’’தி வுத்தட்டா²னே. வீரியம்பி ஹேட்டா² கு³ணபூ⁴தம் க³ஹிதந்தி வுத்தோவாயமத்தோ². ஹேட்டா²தி ‘‘ஜாக³ரியானுயோக³மனுயுத்தோ, ஜா²யீ’’தி ஏத்த² விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா கதி²தா. இதா⁴தி ‘‘தி⁴திமா முதிமா’’தி ஏத்த² பு³த்³த⁴வசனக³ண்ஹனபஞ்ஞா கதி²தா கரணபுப்³பா³பரகோஸல்லபஞ்ஞாதீ³பனதோ. கிலேஸகாமோபி வத்து²காமோ விய யதா²பவத்தோ அஸ்ஸாதீ³யதீதி வுத்தம் ‘‘வத்து²காமகிலேஸகாமேஸு அகி³த்³தோ⁴’’தி.

அனுஸாஸனவிதா⁴தே³ஸனாதி³வண்ணனா

154. அத்தனோ உபாயமனஸிகாரேனாதி அத்தனி ஸம்பூ⁴தேன பத²மனஸிகாரேன பா⁴வனாமனஸிகாரேன. படிபஜ்ஜமானோதி விஸுத்³தி⁴ம் படிபஜ்ஜமானோ.

155. கிலேஸவிமுத்திஞாணேதி கிலேஸப்பஹானஜானனே.

156. பரியாதி³யமானோதி பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ண்ஹந்தோதி அத்தோ². ஸுத்³த⁴க்க²ந்தே⁴யேவ அனுஸ்ஸரதி நாமகோ³த்தம் பரியாதி³யிதும் அஸக்கோந்தோ. வுத்தமேவத்த²ம் விவரிதும் ‘‘ஏகோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸக்கோதி பரியாதி³யிதும். அஸக்கோந்தஸ்ஸ வஸேன க³ஹிதம், ‘‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ’’திஆதி³ வுத்தந்தி அத்தோ². அஸக்கோந்தஸ்ஸாதி ச ஆரோஹனே அஸக்கோந்தஸ்ஸ, ஓரோஹனே பன ஞாணஸ்ஸ தி²ரபூ⁴தத்தா. தேனாஹ ‘‘ஸுத்³த⁴க்க²ந்தே⁴யேவ அனுஸ்ஸரந்தோ’’திஆதி³. ஏதந்தி புப்³பா³பரவிரோத⁴ம். ந ஸல்லக்கே²ஸி தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸேன குண்ட²ஞாணத்தா. தேனாஹ ‘‘தி³ட்டி²க³திகத்தா’’தி. டா²னந்தி ஏகஸ்மிம் பக்கே² அவட்டா²னம். நியமோதி வாத³னியமோ படினியதவாத³தா. தேனாஹ ‘‘இமம் க³ஹேத்வா’’திஆதி³.

157. பிண்ட³க³ணனாயாதி ‘‘ஏகம் த்³வே’’திஆதி³னா அக³ணேத்வா ஸங்கலனபது³ப்பாத³னாதி³னா பிண்ட³னவஸேன க³ணனாய. அச்சி²த்³த³கவஸேனாதி அவிச்சி²ந்த³கக³ணனாவஸேன க³ணனா கமக³ணனம் முஞ்சித்வா ‘‘இமஸ்மிம் ருக்கே² ஏத்தகானி பண்ணானீ’’தி வா ‘‘இமஸ்மிம் ஜலாஸயே ஏத்தகானி உத³காள்ஹகானீ’’தி வா ஏவம் க³ணேதப்³ப³ஸ்ஸ ஏகஜ்ஜ²ம்பி பிண்டே³த்வா க³ணனா. கமக³ணனா ஹி அந்தரந்தரா விச்சி²ஜ்ஜ பவத்தியா பச்சி²ந்தி³கா. ஸா பனேஸா க³ணனா ஸவனந்தரம் அனபேக்கி²த்வா மனஸாவ க³ணேதப்³ப³தோ ‘‘மனோக³ணனா’’திபி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘மனோக³ணனாயா’’தி. பிண்ட³க³ணனமேவ த³ஸ்ஸேதி, ந விபா⁴க³க³ணனம். ஸங்கா²தும் ந ஸக்கா அஞ்ஞேஹி அஸங்க்²யேய்யாபா⁴வதோ. பஞ்ஞாபாரமியா பூரிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ இதராஸம் பூரணேன வினா தஸ்ஸா பூரணம் நத்தீ²தி ‘‘த³ஸன்னம் பாரமீனம் பூரிதத்தா’’தி ஆஹ. தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா’’தி. ஏத்தகந்தி த³ஸ்ஸேதா²தி தீ³பேதி தே²ரோ. யம் பன பாளியம் ‘‘ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனுஸ்ஸரதீ’’தி வுத்தம், தம் தஸ்ஸ அனுஸ்ஸரணமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஆயுனோ வஸ்ஸாதி³க³ணனாய பரிச்சி²ந்த³னம் தஸ்ஸ அவிஸயபா⁴வதோ.

158. தும்ஹாகம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴னம் யேவ அனுத்தரா அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்தா. இதா³னி தஸ்ஸா தே³ஸனாய மஜ்ஜே² பி⁴ன்னஸுவண்ணஸ்ஸ விய விபா⁴கா³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அதீதபு³த்³தா⁴பீ’’திஆதி³ வுத்தம். இமினாபி காரணேனாதி அனுத்தரபா⁴வேன, அஞ்ஞேஹி பு³த்³தே⁴ஹி ஏகஸதி³ஸபா⁴வேன ச.

159. ஆஸவானம் ஆரம்மணபா⁴வூபக³மனேன ஸாஸவா. உபேச்ச ஆதீ⁴யந்தீதி உபாதீ⁴, தோ³ஸாரோபனானி, ஸஹ உபாதீ⁴ஹீதி ஸஉபாதி⁴கா. அனரியித்³தி⁴யஞ்ஹி அத்தனோ சித்ததோ³ஸேன ஏகச்சே உபாரம்ப⁴ம் த³த³ந்தி, ஸ்வாயமத்தோ² கேவட்டஸுத்தேன தீ³பேதப்³போ³. நோ ‘‘அரியா’’தி வுச்சதி ஸாஸவபா⁴வதோ. நித்³தோ³ஸேஹி கீ²ணாஸவேஹி பவத்தேதப்³ப³தோ நித்³தோ³ஸா தோ³ஸேஹி ஸஹ அப்பவத்தனதோ. ததோ ஏவ அனுபாரம்பா⁴. அரியானம் இத்³தீ⁴தி அரியித்³தீ⁴தி வுச்சதி.

அப்படிக்கூலஸஞ்ஞீதி இட்ட²ஸஞ்ஞீ இட்டா²காரேன பவத்தசித்தோ. படிக்கூலேதி அமனுஞ்ஞே அனிட்டே². தா⁴துஸஞ்ஞந்தி ‘‘தா⁴துயோ’’தி ஸஞ்ஞம். உபஸம்ஹரதீதி உபனேதி பவத்தேதி. அனிட்ட²ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிந்தி அனிட்டே² ஸத்தஸஞ்ஞிதே ஆரம்மணே. மேத்தாய வா ப²ரதீதி மேத்தம் ஹிதேஸிதம் உபஸம்ஹரந்தோ ஸப்³ப³த்த²கமேவ தம் தத்த² ப²ரதி. தா⁴துதோ வா உபஸம்ஹரதீதி த⁴ம்மஸபா⁴வசிந்தனேன தா⁴துஸோ, பச்சவேக்க²ணாய தா⁴துமனஸிகாரம் வா தத்த² பவத்தேதி. அப்படிக்கூலே ஸத்தே ஞாதிமித்தாதி³கே யாதா²வதோ த⁴ம்மஸபா⁴வசிந்தனேன அனிச்சஸஞ்ஞாய விஸபா⁴க³பூ⁴தே ‘‘கேஸாதி³ அஸுசிகோட்டா²ஸமேவா’’தி அஸுப⁴ஸஞ்ஞம் ப²ரதி அஸுப⁴மனஸிகாரம் பவத்தேதி. ச²ளங்கு³பேக்கா²யாதி இட்டா²னிட்ட²ச²ளாரம்மணாபாதே² பரிஸுத்³த⁴பகதிபா⁴வாவிஜஹனலக்க²ணாய ச²ஸு த்³வாரேஸு பவத்தனதோ ‘‘ச²ளங்கு³பேக்கா²யா’’தி லத்³த⁴னாமாய தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய.

தம் தே³ஸனந்தி தம் த்³வீஸு இத்³தி⁴விதா⁴ஸு தே³ஸனப்பகாரம் தே³ஸனாவிதி⁴ம். அஸேஸம் ஸகலந்தி அஸேஸம் நிரவஸேஸம் ஸம்புண்ணம் அபி⁴விஸிட்டே²ன ஞாணேன ஜானாதி. அஸேஸம் அபி⁴ஜானதோ ததோ உத்தரி அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் நத்தி². இதோதி ப⁴க³வதோ அபி⁴ஞ்ஞாததோ. அஞ்ஞோ பரமத்த²வஸேன த⁴ம்மோ வா பஞ்ஞத்திவஸேன புக்³க³லோ வா அயம் நாம யம் ப⁴க³வா ந ஜானாதீதி இத³ம் நத்தி² ந உபலப்³ப⁴தி ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ ஸம்மதே³வ தும்ஹேஹி அபி⁴ஞ்ஞாதத்தா. த்³வீஸு இத்³தி⁴விதா⁴ஸு அபி⁴ஜானனே, தே³ஸனாயஞ்ச ப⁴க³வதோ உத்தரிதரோ நத்தி². இமினாபீதி பி-ஸத்³தோ³ ந கேவலம் வுத்தத்த²ஸமுச்சயத்தோ², அத² கோ² அவுத்தத்த²ஸமுச்சயத்தோ²பி த³ட்ட²ப்³போ³. யம் தம் ப⁴ந்தேதிஆதி³னாபி ஹி ப⁴க³வதோ கு³ணத³ஸ்ஸனம் தஸ்ஸேவ பஸாத³ஸ்ஸ காரணவிபா⁴வனம்.

அஞ்ஞதா²ஸத்து²கு³ணத³ஸ்ஸனாதி³வண்ணனா

160. புப்³பே³ ‘‘ஏததா³னுத்தரியம் ப⁴ந்தே’’திஆதி³னா யதா²வுத்தபு³த்³த⁴கு³ணா த³ஸ்ஸிதா, ததோ அஞ்ஞோ ஏவாயம் பகாரோ ‘‘யம் தம் ப⁴ந்தே’’திஆதி³னா ஆரத்³தோ⁴தி ஆஹ ‘‘அபரேனாபி ஆகாரேனா’’தி. பு³த்³தா⁴னம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா ஸத்³த³ஹனதோ விஸேஸதோ ஸத்³தா⁴ குலபுத்தா நாம போ³தி⁴ஸத்தா, மஹாபோ³தி⁴ஸத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. தே ஹி மஹாபி⁴னீஹாரதோ பட்டா²ய மஹாபோ³தி⁴யம் ஸத்தா ஆஸத்தா லக்³கா³ நியதபா⁴வூபக³மனேன கேனசி அஸம்ஹாரியபா⁴வதோ. யதோ நேஸம் ந கத²ஞ்சி தத்த² ஸத்³தா⁴ய அஞ்ஞத²த்தம் ஹோதி, ஏதேனேவ தேஸம் கம்மப²லம் ஸத்³தா⁴யபி அஞ்ஞத²த்தாபா⁴வோ தீ³பிதோ த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்மாதி யஸ்மா அதிஸயவசனிச்சா²வஸேன, ‘‘அனுப்பத்தம் தம் ப⁴க³வதா’’தி ஸத்³த³ந்தரஸன்னிதா⁴னேன ச விஸிட்ட²விஸயம் ‘‘ஸத்³தே⁴ன குலபுத்தேனா’’தி இத³ம் பத³ம், தஸ்மா. லோகுத்தரத⁴ம்மஸமதி⁴க³மமூலகத்தா ஸப்³ப³பு³த்³த⁴கு³ணஸமதி⁴க³மஸ்ஸ ‘‘நவ லோகுத்தரத⁴ம்மா’’தி வுத்தம். ‘‘ஆரத்³த⁴வீரியேனா’’திஆதீ³ஸு ஸமாஸபதே³ஸு ‘‘வீரியம் தா²மோ’’திஆதீ³னி அவயவபதா³னி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பரக்கமபத³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி, ந தோ⁴ரய்ஹபத³ம். ந ஹி தம் வீரியவேவசனம், அத² கோ² வீரியவந்தவாசகம். து⁴ராய நியுத்தோதி ஹி தோ⁴ரய்ஹோ. தேனாஹ ‘‘தம் து⁴ரம் வஹனஸமத்தே²ன மஹாபுரிஸேனா’’தி. பக்³க³ஹிதவீரியேனாதி அஸிதி²லவீரியேன. தி²ரவீரியேனாதி உஸ்ஸோள்ஹீபா⁴வூபக³மனேன தி²ரபா⁴வப்பத்தவீரியேன. அஸமது⁴ரேஹீதி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணது⁴ரேஹி. பரேஸம் அஸய்ஹஸஹனா ஹி லோகனாதா². தம் ஸப்³ப³ம் அசிந்தேய்யாபரிமேய்யபே⁴த³ம் பு³த்³தா⁴னம் கு³ணஜாதம். பாரமிதா, பு³த்³த⁴கு³ணா, வேனேய்யஸத்தாதி யஸ்மா இத³ம் தயம் ஸப்³பே³ஸம்பி பு³த்³தா⁴னம் ஸமானமேவ, தஸ்மா ஆஹ ‘‘அதீதானாக³த…பே… ஊனோ நத்தீ²’’தி.

காமஸுக²ல்லிகானுயோக³ந்தி காமஸுகே² அல்லீனா ஹுத்வா அனுயுஞ்ஜனம். கோ ஜானாதி பரலோகம் ‘‘அத்தீ²’’தி, ஏத்த² ‘‘கோ ஏகவிஸயோயம் இந்த்³ரியகோ³சரோ’’தி ஏவம்தி³ட்டி² ஹுத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸுகோ²தி இட்டோ² ஸுகா²வஹோ. பரிப்³பா³ஜிகாயாதி தாபஸபரிப்³பா³ஜிகாய தருணியா. முது³காயாதி ஸுகு²மாலாய. லோமஸாயாதி தருணமுது³லோமவதியா. மோளிப³ந்தா⁴ஹீதி மோளிம் கத்வா ப³ந்த⁴கேஸாஹி. பரிசாரேந்தீதி அத்தனோ பாரிசாரிகம் கரோந்தி, இந்த்³ரியானி வா தத்த² பரிதோ சாரேந்தி. லாமகந்தி படிகிலிட்ட²ம். கா³மவாஸீனம் பா³லானம் த⁴ம்மம். புது²ஜ்ஜனானமித³ந்தி போது²ஜ்ஜனிகம். யதா² பன தம் ‘‘புது²ஜ்ஜனானமித³’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புது²ஜ்ஜனேஹி ஸேவிதப்³ப³’’ந்தி ஆஹ. அனரியேஹி ஸேவிதப்³ப³ந்தி வா அனரியம். யஸ்மா பன நித்³தோ³ஸத்தோ² அரியத்தோ², தஸ்மா ‘‘அனரியந்தி ந நித்³தோ³ஸ’’ந்தி வுத்தம். அனத்த²ஸம்யுத்தந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகாதி³விவித⁴விபுலானத்த²ஸஞ்ஹிதம். அத்தகிலமதா²னுயோக³ந்தி அத்தனோ கிலமத²ஸ்ஸ கே²த³னஸ்ஸ அனுயுஞ்ஜனம். து³க்க²ம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி து³க்க²ம். து³க்க²மனம் ஏதஸ்ஸாதி து³க்க²மம்.

ஆபி⁴சேதஸிகானந்தி அபி⁴சேதோ வுச்சதி அபி⁴க்கந்தம் விஸுத்³த⁴ம் சித்தம், அதி⁴சித்தம் வா, தஸ்மிம் அபி⁴சேதஸி ஜாதானீதி ஆபி⁴சேதஸிகானி, அபி⁴சேதோஸன்னிஸ்ஸிதானி வா. தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மே ஸுக²விஹாரானம், தி³ட்ட²த⁴ம்மோ வுச்சதி பச்சக்கோ² அத்தபா⁴வோ, தத்த² ஸுக²விஹாரபூ⁴தானந்தி அத்தோ², ரூபாவசரஜா²னானமேதம் அதி⁴வசனம். தானி ஹி அப்பேத்வா நிஸின்னா ஜா²யினோ இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே அஸம்கிலிட்ட²ம் நேக்க²ம்மஸுக²ம் விந்த³ந்தி, தஸ்மா ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானீ’’தி வுச்சந்தீதி. கதி²தா ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரோ’’தி ஸப்பீதிகத்தா, லோகுத்தரவிபாகஸுகு²மஸஞ்ஹிதத்தா ச. ஸஹ மக்³கே³ன விபஸ்ஸனாபாத³கஜ்ஜா²னம் கதி²தம் ‘‘சத்தாரோமே சுந்த³ ஸுக²ல்லிகானுயோகா³ ஏகந்தனிப்³பி³தா³யா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.184) சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்தீதி சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகா ப²லஸமாபத்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரபா⁴வேன கதி²தா. சத்தாரி ரூபாவசரானி ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஜ்ஜா²னானீ’’தி கதி²தானீதி அத்தோ². நிகாமலாபீ⁴தி நிகாமேன லாபீ⁴ அத்தனோ இச்சா²வஸேன லாபீ⁴. இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸமத்தோ²தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘யதா²காமலாபீ⁴’’தி. அது³க்க²லாபீ⁴தி ஸுகே²னேவ பச்சனீகத⁴ம்மானம் ஸமுச்சி²ன்னத்தா ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸமத்தோ². அகஸிரலாபீ⁴தி அகஸிரானம் விபுலானம் லாபீ⁴, யதா²பரிச்சே²தே³னேவ வுட்டா²தும் ஸமத்தோ². ஏகச்சோ ஹி லாபீ⁴யேவ ஹோதி, ந பன ஸக்கோதி இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஸமாபஜ்ஜிதும். ஏகச்சோ ததா² ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸக்கோதி, பாரிப³ந்த⁴கே பன கிச்சே²ன விக்க²ம்பே⁴தி. ஏகச்சோ ததா² ச ஸமாபஜ்ஜதி, பாரிப³ந்த⁴கே ச அகிச்சே²னேவ விக்க²ம்பே⁴தி, ந ஸக்கோதி நாளிகயந்தம் விய யதா²பரிச்சே²தே³ வுட்டா²தும். ப⁴க³வா பன ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னபாரிப³ந்த⁴கத்தா வஸிபா⁴வஸ்ஸ ஸம்மதே³வ ஸமதி⁴க³தத்தா ஸப்³ப³மேதம் ஸம்மதே³வ ஸக்கோதி.

அனுயோக³தா³னப்பகாரவண்ணனா

161. த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயாதி இமாய லோகதா⁴துயா ஸத்³தி⁴ம் இமம் லோகதா⁴தும் பரிவாரேத்வா டி²தாய த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயா. ஜாதிகே²த்தபா⁴வேன ஹி தம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா ‘‘ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா’’தி வுத்தம், தத்தகாய ஏவ ஜாதிகே²த்தபா⁴வோ த⁴ம்மதாவஸேன வேதி³தப்³போ³. ‘‘பரிக்³க³ஹவஸேனா’’தி கேசி. ஸப்³பே³ஸம்பி பு³த்³தா⁴னம் தத்தகம் ஏவ ஜாதிகே²த்தம். ‘‘தன்னிவாஸீனம்யேவ ச தே³வானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ’’தி வத³ந்தி. பகம்பனதே³வதூபஸங்கமனாதி³னா ஜாதசக்கவாளேன ஸமானயோக³க்க²மட்டா²னம் ஜாதிகே²த்தம். ஸரஸேனேவ ஆணாபவத்தனட்டா²னம் ஆணாகே²த்தம். பு³த்³த⁴ஞாணஸ்ஸ விஸயபூ⁴தம் டா²னம் விஸயகே²த்தம். ஓக்கமனாதீ³னம் ச²ன்னமேவ க³ஹணம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் மஹாபி⁴னீஹாராதி³காலேபி தஸ்ஸ பகம்பனலப்³ப⁴னதோ. ஆணாகே²த்தம் நாம, யம் ஏகச்சம் ஸம்வட்டதி, விவட்டதி ச. ஆணா வத்ததி தன்னிவாஸிதே³வதானம் ஸிரஸா ஸம்படிச்ச²னேன, தஞ்ச கோ² கேவலம் பு³த்³தா⁴னம் ஆனுபா⁴வேனேவ, ந அதி⁴ப்பாயவஸேன. ‘‘யாவதா பன ஆகங்கே²ய்யா’’தி (அ. நி. 3.81) வசனதோ ததோ பரம்பி ஆணா பவத்தேய்யேவ.

நுப்பஜ்ஜந்தீதி பன அத்தீ²தி ‘‘ந மே ஆசரியோ அத்தி², ஸதி³ஸோ மே ந விஜ்ஜதீ’’தி (ம. நி. 1.285; 2.341; மஹாவ. 11; கதா². 405) இமிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா ட²த்வா வத³ந்தேன ப⁴க³வதா, இமஸ்மிம்யேவ ஸுத்தே ‘‘கிம் பனாவுஸோ, ஸாரிபுத்த, அத்தே²தரஹி அஞ்ஞோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ப⁴க³வதா ஸமஸமோ ஸம்போ³தி⁴ய’’ந்தி (தீ³. நி. 3.161) ஏவம் புட்டோ² ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே நோதி வதே³ய்ய’’ந்தி (தீ³. நி. 3.161) வத்வா தஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ, யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’’தி (தீ³. நி. 3.161; ம. நி. 3.129; அ. நி. 1.277; நேத்தி. 57; மி. ப. 5.1.1) இமம் ஸுத்தம் த³ஸ்ஸேந்தேன த⁴ம்மஸேனாபதினா ச பு³த்³த⁴கே²த்தபூ⁴தம் இமம் லோகதா⁴தும் ட²பேத்வா அஞ்ஞத்த² அனுப்பத்தி வுத்தா ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏகதோதி ஸஹ, ஏகஸ்மிம் காலேதி அத்தோ². ஸோ பன காலோ கத²ம் பரிச்சி²ன்னோதி? சரிமப⁴வே படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதோ பட்டா²ய யாவ தா⁴துபரினிப்³பா³னந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² போ³தி⁴பல்லங்கே’’திஆதி³மாஹ. நிஸின்னகாலதோ பட்டா²யாதி படிலோமக்கமேன வத³தி. கே²த்தபரிக்³க³ஹோ கதோவ ஹோதி ‘‘இத³ம் பு³த்³தா⁴னம் ஜாதிகே²த்த’’ந்தி. கேன பன பரிக்³க³ஹோ கதோ? உப்பஜ்ஜமானேன போ³தி⁴ஸத்தேன. பரினிப்³பா³னதோ பட்டா²யாதி அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³னதோ பட்டா²ய. ஏத்த²ந்தரேதி சரிமப⁴வே போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம், தா⁴துபரினிப்³பா³னந்தி இமேஹி த்³வீஹி பரிச்சி²ன்னே ஏதஸ்மிம் அந்தரே.

திபிடகஅந்தரதா⁴னகதா²வண்ணனா

‘‘ந நிவாரிதா’’தி வத்வா தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தீணி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். படிபத்திஅந்தரதா⁴னேன ஸாஸனஸ்ஸ ஓஸக்கிதத்தா அபரஸ்ஸ உப்பத்தி லத்³தா⁴வஸரா ஹோதி. படிபதா³தி படிவேதா⁴வஹா புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³.

‘‘பரியத்தி பமாண’’ந்தி வத்வா தமத்த²ம் போ³தி⁴ஸத்தம் நித³ஸ்ஸனம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். தயித³ம் ஹீனம் நித³ஸ்ஸனம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிய்யானிகத⁴ம்மஸ்ஸ ஹி டி²திம் த³ஸ்ஸேந்தோ அனிய்யானிகத⁴ம்மம் நித³ஸ்ஸேதி.

மாதிகாய அந்தரஹிதாயாதி ‘‘யோ பன பி⁴க்கூ²’’திஆதி³ (பாரா. 39, 44; பாசி. 45) நயப்பவத்தாய ஸிக்கா²பத³பாளிமாதிகாய அந்தரஹிதாய. நிதா³னுத்³தே³ஸஸங்கா²தே பாதிமோக்கே², பப்³ப³ஜ்ஜாஉபஸம்பதா³கம்மேஸு ச ஸாஸனம் திட்ட²தி. யதா² வா பாதிமோக்கே² த⁴ரந்தே ஏவ பப்³ப³ஜ்ஜா உபஸம்பதா³ ச, ஏவம் ஸதி ஏவ தது³ப⁴யே பாதிமோக்க²ம் தது³ப⁴யாபா⁴வே பாதிமோக்கா²பா⁴வதோ. தஸ்மா தயித³ம் தயம் ஸாஸனஸ்ஸ டி²திஹேதூதி ஆஹ ‘‘பாதிமோக்க²பப்³ப³ஜ்ஜாஉபஸம்பதா³ஸு டி²தாஸு ஸாஸனம் திட்ட²தீ’’தி. யஸ்மா வா உபஸம்பதா³தீ⁴னம் பாதிமோக்க²ம் அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ அனிச்சி²தத்தா, உபஸம்பதா³ ச பப்³ப³ஜ்ஜாதீ⁴னா, தஸ்மா பாதிமோக்கே², தம் ஸித்³தி⁴யா ஸித்³தா⁴ஸு பப்³ப³ஜ்ஜுபஸம்பதா³ஸு ச ஸாஸனம் திட்ட²தி. ஓஸக்கிதம் நாமாதி பச்சி²மகபடிவேத⁴ஸீலபே⁴த³த்³வயம் ஏகதோ கத்வா ததோ பரம் வினட்ட²ம் நாம ஹோதி, பச்சி²மகபடிவேத⁴தோ பரம் படிவேத⁴ஸாஸனம், பச்சி²மகஸீலபே⁴த³தோ பரம் படிபத்திஸாஸனம் வினட்ட²ம் நாம ஹோதீதி அத்தோ².

ஸாஸனஅந்தரஹிதவண்ணனா

ஏதேன காமம் ‘‘ஸாஸனட்டி²தியா பரியத்தி பமாண’’ந்தி வுத்தம், பரியத்தி பன படிபத்திஹேதுகாதி படிபத்தியா அஸதி ஸா அப்பதிட்டா² ஹோதி படிவேதோ⁴ விய, தஸ்மா படிபத்திஅந்தரதா⁴னம் ஸாஸனோஸக்கனஸ்ஸ விஸேஸகாரணந்தி த³ஸ்ஸேத்வா தயித³ம் ஸாஸனோஸக்கனம் தா⁴துபரினிப்³பா³னோஸானந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தீணி பரினிப்³பா³னானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தா⁴தூனம் ஸன்னிபாதனாதி³ பு³த்³தா⁴னம் அதி⁴ட்டா²னேனேவாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

தாதி ரஸ்மியோ. காருஞ்ஞந்தி பரிதே³வனகாருஞ்ஞம். ஜம்பு³தீ³பே, தீ³பந்தரேஸு, தே³வனாக³ப்³ரஹ்மலோகேஸு ச விப்பகிரித்வா டி²தானம் தா⁴தூனம் மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கட்டா²னே ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபாதனம், ரஸ்மிவிஸ்ஸஜ்ஜனம், தத்த² தேஜோதா⁴துயா உட்டா²னம், ஏகஜாலிபா⁴வோ சாதி ஸப்³ப³மேதம் ஸத்து² அதி⁴ட்டா²னவஸேனேவாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

அனச்ச²ரியத்தாதி த்³வீஸுபி உப்பஜ்ஜமானேஸு அச்ச²ரியத்தாபா⁴வதோ³ஸதோதி அத்தோ². பு³த்³தா⁴ நாம மஜ்ஜே² பி⁴ன்னஸுவண்ணம் விய ஏகஸதி³ஸாதி தேஸம் தே³ஸனாபி ஏகரஸா ஏவாதி ஆஹ ‘‘தே³ஸனாய ச விஸேஸாபா⁴வதோ’’தி, ஏதேன ச அனச்ச²ரியத்தமேவ ஸாதே⁴தி. ‘‘விவாத³பா⁴வதோ’’தி ஏதேன விவாதா³பா⁴வத்த²ம் த்³வே ஏகதோ ந உப்பஜ்ஜந்தீதி த³ஸ்ஸேதி.

தத்தா²தி மிலிந்த³பஞ்ஹே (மி. ப. 5.1.1). ஏகுத்³தே³ஸோதி ஏகோ ஏகவிதோ⁴ அபி⁴ன்னோ உத்³தே³ஸோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஏகம் ஏவ பு³த்³த⁴ம் தா⁴ரேதீதி ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏதேன ஏவம்ஸபா⁴வா ஏதே பு³த்³த⁴கு³ணா, யேன து³தியம் பு³த்³த⁴கு³ணம் தா⁴ரேதும் அஸமத்தா² அயம் லோகதா⁴தூதி த³ஸ்ஸேதி. பச்சயவிஸேஸனிப்ப²ன்னானஞ்ஹி த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வவிஸேஸோ ந ஸக்கா நிவாரேதுந்தி. ‘‘ந தா⁴ரேய்யா’’தி வத்வா தமேவ அதா⁴ரணம் பரியாயேஹி பகாஸேந்தோ ‘‘சலேய்யா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² சலேய்யாதி பரிப்ப²ந்தே³ய்ய. கம்பேய்யாதி பவேதே⁴ய்ய. நமேய்யாதி ஏகபஸ்ஸேன நதா ப⁴வேய்ய. ஓணமேய்யாதி ஓஸீதே³ய்ய. வினமேய்யாதி விவிதா⁴ இதோ சிதோ ச நமேய்ய. விகிரேய்யாதி வாதேன பு⁴ஸமுட்டி² விய விப்பகிரேய்ய. வித⁴மேய்யாதி வினஸ்ஸேய்ய. வித்³த⁴ம்ஸேய்யாதி ஸப்³ப³ஸோ வித்³த⁴ஸ்தா ப⁴வேய்ய. ததா²பூ⁴தா ச ந கத்த²சி திட்டே²ய்யாதி ஆஹ ‘‘ந டா²னம் உபக³ச்சே²ய்யா’’தி.

இதா³னி தத்த² நித³ஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² மஹாராஜா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸமுபாதி³காதி ஸமம் உத்³த⁴ம் பஜ்ஜதி பவத்ததீதி ஸமுபாதி³கா, உத³கஸ்ஸ உபரி ஸமம்கா³மினீதி அத்தோ². வண்ணேனாதி ஸண்டா²னேன. பமாணேனாதி ஆரோஹேன. கிஸதூ²லேனாதி கிஸதூ²லபா⁴வேன, பரிணாஹேனாதி அத்தோ². த்³வின்னம்பீதி த்³வேபி, த்³வின்னம்பி வா ஸரீரபா⁴ரம்.

சா²தே³ந்தந்தி ரோசேந்தம் ருசிம் உப்பாதே³ந்தம். தந்தீ³கதோதி தேன போ⁴ஜனேன தந்தீ³பூ⁴தோ. அனோணமிதத³ண்ட³ஜாதோதி யாவத³த்த²போ⁴ஜனேன ஓணமிதும் அஸமத்த²தாய அனோணமிதத³ண்டோ³ விய ஜாதோ. ஸகிம் பு⁴த்தோவாதி ஏகம் வட்³டி⁴தகம் பு⁴த்தமத்தோவ மரேய்யாதி. அதித⁴ம்மபா⁴ரேனாதி த⁴ம்மேன நாம பத²வீ திட்டே²ய்ய, ஸகிம் தேனேவ சலதி வினஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயேன புச்ச²தி. புன தே²ரோ ரதனம் நாம லோகே குடும்ப³ம் ஸந்தா⁴ரேந்தம், அபி⁴மதஞ்ச லோகேன; தம் அத்தனோ க³ருஸபா⁴வதாய ஸகடப⁴ங்க³ஸ்ஸ காரணம் அதிபா⁴ரபூ⁴தம் தி³ட்ட²மேவம் த⁴ம்மோ ச ஹிதஸுக²விஸேஸேஹி தம்ஸமங்கி³னம் தா⁴ரேந்தோ, அபி⁴மதோ ச விஞ்ஞூனம் க³ம்பீ⁴ரப்பமேய்யபா⁴வேன க³ருஸபா⁴வத்தா அதிபா⁴ரபூ⁴தோ பத²விசலனஸ்ஸ காரணம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இத⁴ மஹாராஜ த்³வே ஸகடா’’திஆதி³மாஹ, ஏதேனேவ ததா²க³தஸ்ஸ மாதுகுச்சி²ஓக்கமனாதி³காலே பத²விகம்பனகாரணம் ஸம்வண்ணிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகஸ்ஸாதி ஏகஸ்மா, ஏகஸ்ஸ வா ஸகடஸ்ஸ ரதனம் தஸ்மா ஸகடதோ க³ஹேத்வாதி அத்தோ².

ஓஸாரிதந்தி உச்சாரிதம், கதி²தந்தி அத்தோ².

அக்³கோ³தி ஸப்³ப³ஸத்தேஹி அக்³கோ³.

ஸபா⁴வபகதிகாதி ஸபா⁴வபூ⁴தா அகித்திமா பகதிகா. காரணமஹந்தத்தாதி காரணானம் மஹந்ததாய, மஹந்தேஹி பு³த்³த⁴கரத⁴ம்மேஹி பாரமிஸங்கா²தேஹி காரணேஹி பு³த்³த⁴கு³ணானம் நிப்³ப³த்திதோதி வுத்தம் ஹோதி. பத²விஆதீ³னி மஹந்தானி வத்தூ²னி, மஹந்தா ச ஸக்கபா⁴வாத³யோ அத்தனோ அத்தனோ விஸயே ஏகேகாவ, ஏவம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴பி மஹந்தோ அத்தனோ விஸயே ஏகோ ஏவ. கோ ச தஸ்ஸ விஸயோ? பு³த்³த⁴பூ⁴மி, யாவதகம் வா ஞேய்யமேவம் ‘‘ஆகாஸோ விய அனந்தவிஸயோ ப⁴க³வா ஏகோ ஏவ ஹோதீ’’தி வத³ந்தோ ‘‘ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா’’தி வுத்தலோகதா⁴துதோ அஞ்ஞேஸுபி சக்கவாளேஸு அபரஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

‘‘ஸம்முகா² மேத’’ந்திஆதி³னா பவத்திதம் அத்தனோ ப்³யாகரணம் அவிபரீதத்த²தாய ஸத்த²ரி பஸாது³ப்பாத³னேன ஸம்மாபடிபஜ்ஜமானஸ்ஸ அனுக்கமேன லோகுத்தரத⁴ம்மாவஹம்பி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸ…பே… படிபத³’’ந்தி. வாத³ஸ்ஸ அனுபதனம் அனுப்பவத்தி வாதா³னுபாதோதி ஆஹ ‘‘வாதோ³யேவா’’தி.

அச்ச²ரியஅப்³பு⁴தவண்ணனா

162. உதா³யீதி நாமம், மஹாஸரீரதாய பன தே²ரோ மஹாஉதா³யீதி பஞ்ஞாயித்த², யஸ்ஸ வஸேன வினயே நிஸீத³னஸ்ஸ த³ஸா அனுஞ்ஞாதா. பஞ்சவண்ணாதி கு²த்³தி³காதி³பே⁴த³தோ பஞ்சப்பகாரா. பீதிஸமுட்டா²னேஹி பணீதரூபேஹி அதிப்³யாபிததே³ஹோ ‘‘நிரந்தரம் பீதியா பு²டஸரீரோ’’தி வுத்தோ, ததோ ஏவஸ்ஸா பரியாயதோ ப²ரணலக்க²ணம்பி வுத்தம். அப்ப-ஸத்³தோ³ ‘‘அப்பகஸிரேனேவா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.101; 5.158; அ. நி. 7.71) விய இத⁴ அபா⁴வத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அப்பிச்ச²தாதி நித்தண்ஹதா’’தி. தீஹாகாரேஹீதி யதா²லாப⁴யதா²ப³லயதா²ஸாருப்பப்பகாரேஹி.

ந ந கதே²தி கதே²தியேவ. சீவராதி³ஹேதுந்தி சீவருப்பாதா³தி³ஹேதுபூ⁴தம் பயுத்தகத²ம் ந கதே²தி. வேனேய்யவஸேனாதி வினேதப்³ப³புக்³க³லவஸேன. கதே²தி ‘‘ஏவமயம் வினயம் உபக³ச்ச²தீ’’தி. ‘‘ஸப்³பா³பி⁴பூ⁴ ஸப்³ப³விதூ³ஹமஸ்மீ’’திஆதி³கா (ம. நி. 1.285; 2.341; மஹாவ. 11; கதா². 405; த⁴. ப. 353) கா³தா²பி ‘‘த³ஸப³லஸமன்னாக³தோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ’’திஆதி³கா (ஸம். நி. 2.21, 22) ஸுத்தந்தாபி.

163. அபி⁴க்க²ணந்தி அபி⁴ண்ஹம். நிக்³கா³த²கத்தா, புச்ச²னவிஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன பவத்திதத்தா ச ‘‘வேய்யாகரண’’ந்தி வுத்தம். ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம் ஏவாதி.

ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.