11. த³ஸுத்தரஸுத்தவண்ணனா

350. ஆவுஸோ பி⁴க்க²வேதி ஸாவகானம் ஆலபனந்தி ஸாவகானம் ஆமந்தனவஸேன ஆலபனஸமுதா³சாரோ, ந கேவலம் ‘‘பி⁴க்க²வே’’தி, ஸோ பன பு³த்³தா⁴னம் ஆலபனம். தேனாஹ ‘‘பு³த்³தா⁴ ஹீ’’திஆதி³. ஸத்து²ஸமுதா³சாரவஸேன அஸமுதா³சாரோ ஏவேத்த² ஸத்து² உச்சட்டா²னே ட²பனம். ஸம்பதி ஆக³தத்தா கத்த²சி ந நிப³த்³தோ⁴ வாஸோ ஏதேஸந்தி அனிப³த்³த⁴வாஸா, அந்தேவாஸிகா. கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஸப்பாயஸேனாஸனம் க³வேஸந்தா யம் கிஞ்சி தி³ஸம் க³ச்ச²ந்தீதி தி³ஸாக³மனீயா. இதா³னி தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு³த்³த⁴காலே’’திஆதி³ வுத்தம்.

அஸுப⁴கம்மட்டா²னந்தி ஏகாத³ஸவித⁴ம் அஸுப⁴கம்மட்டா²னம். தத்தா²பி புக்³க³லவேமத்ததம் ஞத்வா தத³னுரூபம் தத³னுரூபமேவ தே³தி. மோஹசரிதஸ்ஸபி காமம் ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் ஸப்பாயம், கம்மட்டா²னபா⁴வனாய பன பா⁴ஜனபூ⁴தம் காதும் ஸம்மோஹவிக³மாய பட²மம் உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²த⁴ம்மஸ்ஸவனத⁴ம்மஸாகச்சா²ஸு நியோஜேதப்³போ³தி வுத்தம் ‘‘மோஹசரிதஸ்ஸ…பே… ஆசிக்க²தீ’’தி. ஸத்³தா⁴சரிதஸ்ஸ விஸேஸதோ புரிமா ச² அனுஸ்ஸதியோ ஸப்பாயா, தாஸம் பன அனுயுஞ்ஜனே அயம் புப்³ப³பா⁴க³படிபத்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஸாத³னீயஸுத்தந்தே’’திஆதி³ வுத்தம். ஞாணசரிதஸ்ஸாதி பு³த்³தி⁴சரிதஸ்ஸ, தஸ்ஸ பன மரணஸ்ஸதி, உபஸமானுஸ்ஸதி, சதுதா⁴துவவத்தா²னம், ஆஹாரேபடிகூலஸஞ்ஞா விஸேஸதோ ஸப்பாயா, தேஸம் பன உபகாரத⁴ம்மத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அனிச்சதாதி³…பே… கதே²தீ’’தி வுத்தம். தத்தே²வாதி ஸத்து² ஸந்திகே ஏவ. தேமாஸிகம் படிபத³ந்தி தீஹி மாஸேஹி ஸன்னிட்டா²பேதப்³ப³ம் படிபத³ம்.

இமே பி⁴க்கூ²தி இமிஸ்ஸா த⁴ம்மதே³ஸனாய பா⁴ஜனபூ⁴தா பி⁴க்கூ². ‘‘ஏவம் ஆக³ந்த்வா க³ச்ச²ந்தே பன பி⁴க்கூ²’’தி இத³ம் ‘‘பு³த்³த⁴காலே’’திஆதி³னா தது³த்³தே³ஸிகவஸேன வுத்தபி⁴க்கூ² ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ‘‘இமே பி⁴க்கூ²’’தி அனந்தரம் வுத்தபி⁴க்கூ². தேனாஹ ‘‘பேஸேதீ’’தி. அபலோகேதா²தி ஆபுச்ச²த². ‘‘பண்டி³தா’’திஆதி³ ஸேவனப⁴ஜனேஸு காரணவசனம். ‘‘ஸோதாபத்திப²லே வினேதீ’’திஆதி³ யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம். ஆயஸ்மா ஹி த⁴ம்மஸேனாபதி பி⁴க்கூ² யேபு⁴ய்யேன ஸோதாபத்திப²லம் பாபேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேதி ‘‘ஏவமேதே நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’தி. ஆயஸ்மா பன மஹாமோக்³க³ல்லானோ ‘‘ஸப்³பா³பி ப⁴வூபபத்தி ஜிகு³ச்சி²தப்³பா³வா’’தி பி⁴க்கூ² யேபு⁴ய்யேன உத்தமத்த²ம்யேவ பாபேதி.

ஸாவகேஹி வினேதும் ஸக்குணேய்யா ஸாவகவேனேய்யா நாம ந ஸாவகேஹேவ வினேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸாவகவேனேய்யா நாமா’’திஆதி³. த³ஸதா⁴ மாதிகம் ட²பேத்வாதி ஏககதோ பட்டா²ய யாவ த³ஸகா த³ஸதா⁴ த³ஸதா⁴ மாதிகம் ட²பேத்வா விப⁴த்தோதி த³ஸுத்தரோ. த³ஸுத்தரோ க³தோதிபி த³ஸுத்தரோதி ஏககதோ பட்டா²ய யாவ த³ஸகா த³ஸஹி உத்தரோ அதி⁴கோ ஹுத்வா க³தோ பவத்தோதிபி த³ஸுத்தரோ. ஏகேகஸ்மிம் பப்³பே³தி ஏககதோ பட்டா²ய யாவ த³ஸகா த³ஸஸு பப்³பே³ஸு ஏகேகஸ்மிம் பப்³பே³. த³ஸ த³ஸ பஞ்ஹாதி ‘‘கதமோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ அப்பமாதோ³ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூ’’திஆதி³னா த³ஸ த³ஸ பஞ்ஹா. விஸேஸிதாதி விஸ்ஸஜ்ஜிதா. த³ஸுத்தரம் பவக்கா²மீதி தே³ஸியமானம் தே³ஸனம் நாமகித்தனமுகே²ன படிஜானாதி வண்ணப⁴ணனத்த²ம். பவக்கா²மீதி பகாரேஹி வக்கா²மி. ததா² ஹேத்த² பஞ்ஞாஸாதி⁴கானம் பஞ்சன்னம் பஞ்ஹஸதானம் வஸேன தே³ஸனா பவத்தா. த⁴ம்மந்தி இத⁴ த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ பரியத்திபரியாயோ ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² த⁴ம்மம் பரியாபுணாதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.73) விய. ஸுத்தலக்க²ணோ சாயம் த⁴ம்மோதி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மந்தி ஸுத்த’’ந்தி. ஸ்வாயம் த⁴ம்மோ யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானஸ்ஸ நிப்³பா³னாவஹோ. ததோ ஏவ வட்டது³க்க²ஸமுச்சே²தா³ய ஹோதி, ஸ சாயமஸ்ஸ ஆனுபா⁴வோ ஸப்³பே³ஸம் க²ந்தா⁴னம் பமோசனுபாயபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நிப்³பா³னப்பத்தியா’’திஆதி³மாஹ. தேன வுத்தம் ‘‘நிப்³பா³னப்பத்தியா’’திஆதி³.

உச்சம் கரோந்தோதி உத³க்³க³ம் உளாரம் பணீதம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ, பக்³க³ண்ஹந்தோதி அத்தோ². பேமம் ஜனேந்தோதி ப⁴த்திம் உப்பாதே³ந்தோ. இத³ஞ்ச தே³ஸனாய பக்³க³ண்ஹனம் பு³த்³தா⁴னம்பி ஆசிண்ணம் ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகாயனோ’’திஆதி³மாஹ.

ஏகத⁴ம்மவண்ணனா

351. (க) கார-ஸத்³தோ³ உப-ஸத்³தே³ன வினாபி உபகாரத்த²ம் வத³தி, ‘‘ப³ஹுகாரா, பி⁴க்க²வே, மாதாபிதரோ புத்தான’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 2.34) வியாதி ஆஹ ‘‘ப³ஹுகாரோதி ப³ஹூபகாரோ’’தி.

(க²) வட்³ட⁴னே வுத்தே நானந்தரியதாய உப்பாத³னம் வுத்தமேவ ஹோதீதி ‘‘பா⁴வேதப்³போ³தி வட்³டே⁴தப்³போ³’’தி வுத்தோ. உப்பாத³னபுப்³பி³கா ஹி வட்³ட⁴னாதி. நனு ச ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ உப்பாதே³தப்³போ³’’தி உப்பாத³னம் பேத்த² விஸும் க³ஹிதம் ஏவாதி? அஞ்ஞவிஸயத்தா தஸ்ஸ நாயம் விரோதோ⁴. ததா² ஹி ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ பரிஞ்ஞேய்யோ’’தி தீஹிபி பரிஞ்ஞாஹி பரிஞ்ஞேய்யதம் வத்வாபி ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ பஹாதப்³போ³’’தி பஹாதப்³ப³தா வுத்தா.

(க³) தீஹி பரிஞ்ஞாஹீதி ஞாததீரணபஹானபரிஞ்ஞாஹி.

(க⁴) பஹானானுபஸ்ஸனாயாதி பஜஹனவஸேன பவத்தாய அனுபஸ்ஸனாய. மிஸ்ஸகவஸேன சேதம் அனுபஸ்ஸனாக³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

(ங) ஸீலஸம்பதா³தீ³னம் பரிஹானாவஹோ பரிஹானாய ஸம்வத்தனகோ.

(ச) ஜா²னாதி³விஸேஸம் க³மேதீதி விஸேஸகா³மீ.

(ச²) து³ப்பச்சக்க²கரோதி அனுபசிதஞாணஸம்பா⁴ரேஹி பச்சக்க²ம் காதும் அஸக்குணேய்யோ.

(ஜ²) அபி⁴ஜானிதப்³போ³தி அபி⁴முக²ம் ஞாணேன ஜானிதப்³போ³.

ஸப்³ப³த்த² மாதிகாஸூதி து³காதி³வஸேன வுத்தாஸு ஸப்³பா³ஸு மாதிகாஸு. ஏத்த² ச ஆயஸ்மா த⁴ம்மஸேனாபதி தே பி⁴க்கூ² பா⁴வனாய நியோஜேத்வா உத்தமத்தே² பதிட்டா²பேதுகாமோ பட²மம் தாவ பா⁴வனாய உபகாரத⁴ம்மம் உத்³தே³ஸவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ’’தி வத்வா தேன உபகாரகேன உபகத்தப்³ப³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ பா⁴வேதப்³போ³’’தி ஆஹ. அயஞ்ச பா⁴வனா விபஸ்ஸனாவஸேன இச்சி²தாதி ஆஹ ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ பரிஞ்ஞேய்யோ’’தி. பரிஞ்ஞா ச நாம யாவதே³வ பஹாதப்³ப³பஜஹனத்தா²தி ஆஹ ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ பஹாதப்³போ³’’தி. பஜஹந்தேன ச ஹானபா⁴கி³யம் நீஹரித்வா விஸேஸபா⁴கி³யே அவட்டா²தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ ஹானபா⁴கி³யோ, ஏகோ த⁴ம்மோ விஸேஸபா⁴கி³யோ’’தி. விஸேஸபா⁴கி³யே அவட்டா²னஞ்ச து³ப்படிவிஜ்ஜ²னேன, து³ப்படிவிஜ்ஜ²படிவிஜ்ஜ²னஞ்சே இஜ்ஜ²தி, நிப்பா²தே³தப்³ப³னிப்பா²த³னம் ஸித்³த⁴மேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ து³ப்படிவிஜ்ஜோ², ஏகோ த⁴ம்மோ உப்பாதே³தப்³போ³’’தி. தயித³ம் த்³வயம் அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³ஜானனேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஏகோ த⁴ம்மோ அபி⁴ஞ்ஞேய்யோ’’தி. அபி⁴ஞ்ஞேய்யஞ்சே அபி⁴ஞ்ஞாதம், ஸச்சி²காதப்³ப³ம் ஸச்சி²கதமேவ ஹோதீதி. ஏத்தாவதா ச நிட்டி²தகிச்சோவ ஹோதி, நாஸ்ஸ உத்தரி கிஞ்சி கரணீயந்தி ஏவம் தாவ மஹாதே²ரோ ஏககவஸேன தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் படிபத்திவிதி⁴ம் உத்³தி³ஸந்தோ இமானி த³ஸ பதா³னி இமினா அனுக்கமேன உத்³தி³ஸி.

(க) ஏவம் அனியமதோ உத்³தி³ட்ட²த⁴ம்மே ஸரூபதோ நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ’’திஆதி³னா தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தேன வுத்தம் ‘‘இதி ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ’’திஆதி³. ஏஸ நயோ து³காதீ³ஸு. வேளுகாரோதி வேனோ. ஸோ ஹி வேளுவிகாரேஹி கிலஞ்ஜாதி³கரணேன ‘‘வேளுகாரோ’’தி வுத்தோ. அந்தோ, ப³ஹி ச ஸப்³ப³க³தக³ண்டி²ம் நீஹரணேன நிக்³க³ண்டி²ம் கத்வா. ஏகேககோட்டா²ஸேதி ஏககாதீ³ஸு த³ஸஸு கோட்டா²ஸேஸு ஏகேகஸ்மிம் கோட்டா²ஸே.

ஸப்³ப³த்த²கம் உபகாரகந்தி ஸப்³ப³த்த²கமேவ ஸம்மா படிபத்தியா உபகாரவந்தம். இதா³னி தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். விபஸ்ஸனாக³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபனேதி யதா² உபரி விபஸ்ஸனா பரிபச்சதி திக்கா² விஸதா³ ஹுத்வா மக்³கே³ன க⁴டேதி, ஏவம் புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனாவட்³ட⁴னே. அத்த²படிஸம்பி⁴தா³தீ³ஸூதி அத்த²படிஸம்பி⁴தா³தீ³ஸு நிப்பா²தே³தப்³பே³ஸு, தேஸம் ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணந்தி அத்தோ². ஏஸ நயோ இதோ பரேஸுபி. டா²னாட்டா²னேஸூதி டா²னே, அட்டா²னே ச ஜானிதப்³பே³. மஹாவிஹாரஸமாபத்தியந்தி மஹதியம் ஜா²னாதி³விஹாரஸமாபத்தியம். விபஸ்ஸனாஞாணாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன மனோமயித்³தி⁴ ஆதி³கானி ஸங்க³ண்ஹாதி. அட்ட²ஸு விஜ்ஜாஸூதி அம்ப³ட்ட²ஸுத்தே (தீ³. நி. 1.279) ஆக³தனயாஸு அட்ட²ஸு விஜ்ஜாஸு.

தேனேவ ப⁴க³வா தோ²மேதீதி யோஜனா. நந்தி அப்பமாத³ம்.

தா²மஸம்பன்னேனாதி ஞாணப³லஸமன்னாக³தேன. தீ³பேத்வாதி ‘‘ஏவம்பி அப்பமாதோ³ குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸம்பாத³னே ப³ஹுபகாரோ’’தி பகாஸேத்வா. யம் கிஞ்சி அனவஜ்ஜபக்கி²கமத்த²ம் அப்பமாதே³ பக்கி²பித்வா கதே²தும் யுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம் கிஞ்சீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

(க²) காயக³தாஸதீதி ரஸ்ஸம் அகத்வா நித்³தே³ஸோ, நித்³தே³ஸேன வா ஏதம் ஸமாஸபத³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘அட்டி²கானி புஞ்ஜகிதானி தேரோவஸ்ஸிகானி…பே… பூதீனி சுண்ணிகஜாதானீ’’தி (தீ³. நி. 2.379) ஏவம் பவத்தமனஸிகாரோ ‘‘சுண்ணிகமனஸிகாரோ’’தி வத³ந்தி. அபரே பன ப⁴ணந்தி ‘‘சுண்ணிகஇரியாபதே²ஸு பவத்தமனஸிகாரோ’’தி. ஏத்த² உப்பன்னஸதியாதி ஏதஸ்மிம் யதா²வுத்தே ஏகூனதிம்ஸவிதே⁴ டா²னே உப்பன்னாய ஸதியா. ஸுக²ஸம்பயுத்தாதி நிப்பரியாயதோ ஸுக²ஸம்பயுத்தா, பரியாயதோ பன சதுத்த²ஜ்ஜா²னே உபேக்கா²பி ‘‘ஸுக²’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி ஸந்தஸபா⁴வத்தா.

(க³) பச்சயபூ⁴தோ ஆரம்மணாதி³விஸயோபி ஆரம்மணபா⁴வேன வணோ விய ஆஸவே பக்³க⁴ரதி, ஸோ ஸம்பயோக³ஸம்ப⁴வாபா⁴வேபி ஸஹ ஆஸவேஹீதி ஸாஸவோ. ததா² உபாதா³னானம் ஹிதோதி உபாதா³னியோ. இதரதா² பன பச்சயபா⁴வேன விதி⁴ படிக்கே²போ.

(க⁴) அஸ்மீதி மானோதி ‘‘அஸ்மீ’’தி பவத்தோ மானோ.

(ச) விபரியாயேனாதி ‘‘அனிச்சே அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா நயேன பவத்தோ பத²மனஸிகாரோ.

(ச²) இத⁴ பன விபஸ்ஸனானந்தரோ மக்³கோ³ ‘‘ஆனந்தரிகோ சேதோஸமாதீ⁴’’தி அதி⁴ப்பேதோ. கஸ்மா? விபஸ்ஸனாய அனந்தரத்தா, அத்தனோ வா பவத்தியா அனந்தரம் ப²லதா³யகத்தா. ஸத்³த³த்த²தோ பன அனந்தரம் ப²லம் அனந்தரம், தஸ்மிம் அனந்தரே நியுத்தா, தம் வா அரஹதி, அனந்தரபயோஜனோதி வா ஆனந்தரிகோ.

(ஜ) ப²லந்தி ப²லபஞ்ஞா. பச்சவேக்க²ணபஞ்ஞா அதி⁴ப்பேதா அகுப்பாரம்மணதாய.

(ஜ²) அத்தனோ ப²லம் ஆஹரதீதி ஆஹாரோ, பச்சயோதி ஆஹ ‘‘ஆஹாரட்டி²திகாதி பச்சயட்டி²திகா’’தி. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோதி அயம் பச்சயஸங்கா²தோ ஏகோ த⁴ம்மோதி பச்சயதாஸமஞ்ஞேன ஏகம் கத்வா வத³தி. ஞாதபரிஞ்ஞாய அபி⁴ஞ்ஞாயாதி ஞாதபரிஞ்ஞாஸங்கா²தாய அபி⁴ஞ்ஞாய.

(ஞ) அகுப்பா சேதோவிமுத்தீதி அரஹத்தப²லவிமுத்தி அகுப்பபா⁴வேன உக்கம்ஸக³தத்தா. அஞ்ஞதா² ஸப்³பா³பி ப²லஸமாபத்தியோ அகுப்பா ஏவ படிபக்கே²ஹி அகோபனீயத்தா.

அபி⁴ஞ்ஞாயாதி ‘‘அபி⁴ஞ்ஞேய்யோ’’தி ஏத்த² லத்³த⁴அபி⁴ஞ்ஞாய. பரிஞ்ஞாயாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. பஹாதப்³ப³ஸச்சி²காதப்³பே³ஹீதி பஹாதப்³ப³ஸச்சி²காதப்³ப³பதே³ஹி. பஹானபரிஞ்ஞாவ கதி²தா பஹானஸச்சி²கிரியானம் ஏகாவாரதாய பரிஞ்ஞாய ஸஹேவ இஜ்ஜ²னதோ. ஸச்சி²காதப்³போ³தி விஸேஸதோ ப²லம் கதி²தம். ஏகஸ்மிம்யேவ ஸத்தமே ஏவ பதே³ லப்³ப⁴தி. ப²லம் பன அனேகேஸுபி பதே³ஸு லப்³ப⁴தி பட²மட்ட²மனவமத³ஸமேஸு லப்³ப⁴னதோ. யஸ்மா தம் நிப்பரியாயதோ த³ஸமே ஏவ லப்³ப⁴தி, இதரேஸு பரியாயதோ தஸ்மா ‘‘லப்³ப⁴தி ஏவா’’தி ஸாஸங்கம் வத³தி.

ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானாதி யேன ப³ஹுகாராதி³ஸபா⁴வேன தே³ஸிதா, தேன ஸபா⁴வேன பரமத்த²தோ உபலப்³ப⁴மானா. யாதா²வாதி அவிபரீதா. ததா²ஸபா⁴வாதி தம்ஸபா⁴வா. ந ததா² ந ஹோந்தீதி அவிதத²த்தா ததா²வ ஹோந்தி. ததோ ஏவ வுத்தப்பகாரதோ அஞ்ஞதா² ந ஹோந்தீதி பஞ்சஹிபி பதே³ஹி தேஸம் த⁴ம்மானம் யதா²பூ⁴தமேவ வத³தி. ஸம்மாதி ஞாயேன. யம் பன ஞாதம், தம் ஹேதுயுத்தம் காரணயுத்தமேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஹேதுனா காரணேனா’’தி. ஓகப்பனம் ஜனேஸீதி ஜினவசனபா⁴வேன அபி⁴ப்பஸாத³ம் உப்பாதே³ஸி.

ஏகத⁴ம்மவண்ணனா நிட்டி²தா.

த்³வேத⁴ம்மவண்ணனா

352. (க) ‘‘ஸப்³ப³த்தா²’’ தி இத³ம் ‘‘ஸீலபூரணாதீ³ஸூ’’தி ஏதேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ‘‘ஸீலபூரணாதீ³ஸு ஸப்³ப³த்த² அப்பமாதோ³ விய உபகாரகா’’தி ஏதேன ஸதிஸம்பஜஞ்ஞானம்பி அப்பமாத³ஸ்ஸ விய ஸப்³ப³த்த² உபகாரகதா பகாஸிதா ஹோதி அத்த²தோ நாதிவிலக்க²ணத்தா ததோ தேஸம். ஸதிஅவிப்பவாஸோ ஹி அப்பமாதோ³, ஸோ ச அத்த²தோ ஸப்³ப³த்த² அவிஜஹிதா ஸதி ஏவ, ஸா ச கோ² ஞாணஸம்பயுத்தா ஏவ த³ட்ட²ப்³பா³, இதராய ததா²ரூபஸமத்த²தாபா⁴வதோ.

(க²) தேஸம் பஞ்சஸதமத்தானம் பி⁴க்கூ²னம் புப்³ப³பா⁴க³படிபத்திவஸேன தே³ஸிதத்தா புப்³ப³பா⁴கா³ கதி²தா.

(ச²) அயோனிஸோமனஸிகாரோ ஸம்கிலேஸஸ்ஸ மூலகாரணபா⁴வேன பவத்தோ ஹேது, பரிப்³ரூஹனபா⁴வேன பவத்தோ பச்சயோ. யோனிஸோமனஸிகாரேபி ஏஸேவ நயோ. யதா² ச ஸத்தானம் ஸம்கிலேஸாய, விஸுத்³தி⁴யா ச பச்சயபூ⁴தா அயோனிஸோமனஸிகாரோ, யோனிஸோமனஸிகாரோதி ‘‘இமே த்³வே த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா²’’தி ஏத்த² நீஹரித்வா வுத்தா, ஏவம் இமேஹி த⁴ம்மா நீஹரித்வா வத்தப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா²’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அஸுப⁴ஜ்ஜா²னாத³யோ சத்தாரோ விஸம்யோகா³ நாம காமயோகா³தி³படிபக்க²பா⁴வதோ. ‘‘ஏவம் பபே⁴தா³’’தி இமினா ‘‘அவிஜ்ஜாபா⁴கி³னோ த⁴ம்மா, விஜ்ஜாபா⁴கி³னோ த⁴ம்மா, கண்ஹா த⁴ம்மா, ஸுக்கா த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ஸ. 101, 104) ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

(ஜ²) பச்சயேஹி ஸமேச்ச ஸம்பு⁴ய்ய கதத்தா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ஸங்க²தா தா⁴து. கேனசி அனபி⁴ஸங்க²தத்தா நிப்³பா³னம் அஸங்க²தா தா⁴து.

(ஞ) திஸ்ஸோ விஜ்ஜா விஜ்ஜனட்டே²ன, விதி³தகரணட்டே²ன ச விஜ்ஜா. விமுத்தீதி அரஹத்தப²லம் படிபக்க²தோ ஸப்³ப³ஸோ விமுத்தத்தா.

அபி⁴ஞ்ஞாதீ³னீதி அபி⁴ஞ்ஞாபஞ்ஞாதீ³னி. ஏககஸதி³ஸானேவ புரிமவாரே விய விப⁴ஜ்ஜ கதே²தப்³ப³தோ. மக்³கோ³ கதி²தோதி ஏத்த² ‘‘மக்³கோ³வ கதி²தோ’’தி ஏவமத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வா ‘‘மக்³கோ³ கதி²தோவா’’தி ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³ ‘‘அனுப்பாதே³ ஞாண’’ந்தி இமினா ப²லஸ்ஸ க³ஹிதத்தா. ஸச்சி²காதப்³ப³பதே³ ப²லம் கதி²தந்தி ஏத்தா²பி ‘‘ப²லமேவ கதி²த’’ந்தி அக்³க³ஹேத்வா ‘‘ப²லம் கதி²தமேவா’’தி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³ விஜ்ஜாக்³க³ஹணேன தத³ஞ்ஞஸ்ஸ ஸங்க³ஹிதத்தா. ஏஸ நயோ இதோ பரேஸுபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு.

த்³வேத⁴ம்மவண்ணனா நிட்டி²தா.

தயோத⁴ம்மவண்ணனா

353. (ச²) ஸோதி அனாகா³மிமக்³கோ³. ஸப்³ப³ஸோ காமானம் நிஸ்ஸரணம் ஸமுச்சே²த³வஸேன பஜஹனதோ. ஆருப்பே அரஹத்தமக்³கோ³ நாம அரூபஜ்ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா உப்பன்னோ அக்³க³மக்³கோ³. புன உப்பத்தினிவாரணதோதி ரூபானம் உப்பத்தியா ஸப்³ப³ஸோ நிவாரணதோ. நிருஜ்ஜ²ந்தி ஸங்கா²ரா ஏதேனாதி நிரோதோ⁴, அக்³க³மக்³கோ³. தேன ஹி கிலேஸவட்டே நிரோதி⁴தே இதரம்பி வட்டத்³வயம் நிரோதி⁴தமேவ ஹோதி. தஸ்ஸ பன நிரோத⁴ஸ்ஸ பரியோஸானத்தா அக்³க³ப²லம் ‘‘நிரோதோ⁴’’தி வத்தப்³ப³தம் லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘அரஹத்தப²லம் நிரோதோ⁴தி அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. ‘‘அரஹத்தப²லேன ஹி நிப்³பா³னே தி³ட்டே²’’ தி இத³ம் அரஹத்தமக்³கே³ன நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனஸ்ஸாயம் நிப்³ப³த்தீதி கத்வா வுத்தம். ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘அரஹத்தஸங்கா²தனிரோத⁴ஸ்ஸ பச்சயத்தா’’ தி இத³ம்பி வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி.

(ஜ) அதீதம் ஸாரம்மணந்தி அதீதகோட்டா²ஸாரம்மணம் ஞாணம், அதீதா க²ந்தா⁴யதனதா⁴துயோ ஆரப்³ப⁴ பவத்தனகஞாணந்தி அத்தோ². ‘‘மக்³கோ³ கதி²தோவா’’தி அவதா⁴ரணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ததா² ‘‘ஸச்சி²காதப்³பே³ ப²லம் கதி²தமேவா’’தி.

(ஞ) ஆஸவானம் க²யே ஞாணந்தி ச ஆஸவானம் க²யந்தே ஞாணந்தி அதி⁴ப்பாயோ, அஞ்ஞதா² மக்³கோ³ கதி²தோ ஸியா.

தயோத⁴ம்மவண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுத⁴ம்மவண்ணனா

354. (க) தா³ருமயம் சக்கம் தா³ருசக்கம், ததா² ரதனசக்கம். ஆணட்டே²ன த⁴ம்மோ ஏவ த⁴ம்மசக்கம். இரியாபதா²னம் அபராபரப்பவத்திதோ இரியாபத²சக்கம், ததா² ஸம்பத்திசக்கம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அனுச்ச²விகே தே³ஸேதி புஞ்ஞகிரியாய, ஸம்மாபடிபத்தியா அனுரூபதே³ஸே. ஸேவனம் காலேன காலம் உபஸங்கமனம். ப⁴ஜனம் ப⁴த்திவஸேன பயிருபாஸனம். அத்தனோ ஸம்மா ட²பனந்தி அத்தனோ சித்தஸந்தானஸ்ஸ யோனிஸோ ட²பனம் ஸத்³தா⁴தீ³ஸு நிவேஸனந்தி ஆஹ ‘‘ஸசே’’திஆதி³. இத³மேவேத்த² பமாணந்தி இத³மேவ புப்³பே³கதபுஞ்ஞதாஸங்கா²தம் ஸம்பத்திசக்கமேத்த² ஏதேஸு ஸம்பத்திசக்கேஸு பமாணபூ⁴தம் இதரேஸம் காரணபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘யேன ஹீ’’திஆதி³. ஸோ ஏவ ச கதபுஞ்ஞோ புக்³க³லோ அத்தானம் ஸம்மா ட²பேதி அகதபுஞ்ஞஸ்ஸ தத³பா⁴வதோ. பட²மோ லோகியோவ, தத்தா²பி காமாவசரோவ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் த³ஸுத்தரஸுத்தே. புப்³ப³பா⁴கே³ லோகியாவாதி மக்³க³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தனகா லோகியா ஏவ. தத்த² காரணம் வுத்தமேவ.

(ச) காமயோக³விஸம்யோகோ³ அனாகா³மிமக்³கோ³, தி³ட்டி²யோக³விஸம்யோகோ³ ஸோதாபத்திமக்³கோ³, இதரே த்³வே அரஹத்தமக்³கோ³தி ஏவம் அனாகா³மிமக்³கா³தி³வஸேன வேதி³தப்³பா³.

(ச²) பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ந்தி ய்வாயம் அப்பகு³ணஸ்ஸ பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபீ⁴, தம். காமஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தீதி ததோ வுட்டி²தம் ஆரம்மணவஸேன காமஸஹக³தா ஹுத்வா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி சோதே³ந்தி துதே³ந்தி. தஸ்ஸ காமானுபக்க²ந்தா³னம் ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் வஸேன ஸோ பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ ஹாயதி பரிஹாயதி, தஸ்மா ‘‘ஹானபா⁴கி³யோ ஸமாதீ⁴’’தி வுத்தோ. தத³னுத⁴ம்மதாதி தத³னுரூபஸபா⁴வோ. ‘‘ஸதி ஸந்திட்ட²தீ’’தி இத³ம் மிச்சா²ஸதிம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யஸ்ஸ ஹி பட²மஜ்ஜா²னானுரூபஸபா⁴வா பட²மஜ்ஜா²னம் ஸந்ததோ பணீததோ தி³ஸ்வா அஸ்ஸாத³யமானா அபேக்க²மானா அபி⁴னந்த³மானா நிகந்தி ஹோதி, தஸ்ஸ நிகந்திவஸேன ஸோ பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ நேவ ஹாயதி, ந வட்³ட⁴தி, டி²திகோட்டா²ஸிகோ ஹோதி, தேன வுத்தம் ‘‘டி²திபா⁴கி³யோ ஸமாதீ⁴’’தி.

அவிதக்கஸஹக³தாதி அவிதக்கம் து³தியஜ்ஜா²னம் ஸந்ததோ பணீததோ மனஸி கரோதோ ஆரம்மணவஸேன அவிதக்கஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா. ஸமுதா³சரந்தீதி பகு³ணபட²மஜ்ஜா²னதோ வுட்டி²தம் து³தியஜ்ஜா²னாதி⁴க³மத்தா²ய சோதே³ந்தி துதே³ந்தி, தஸ்ஸ உபரி து³தியஜ்ஜா²னுபக்க²ந்தா³னம் ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் வஸேன ஸோ பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ விஸேஸபூ⁴தஸ்ஸ து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ உப்பத்திபத³ட்டா²னதாய ‘‘விஸேஸபா⁴கி³யோ ஸமாதீ⁴’’தி வுத்தோ. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தாதி தமேவ பட²மஜ்ஜா²னலாபி⁴ம் ஜா²னதோ வுட்டி²தம் நிப்³பி³தா³ஸங்கா²தேன விபஸ்ஸனாஞாணேன ஸஹக³தா. விபஸ்ஸனாஞாணஞ்ஹி ஜா²னங்கே³ஸு பபே⁴தே³ன உபட்ட²ஹந்தேஸு நிப்³பி³ந்த³தி உக்கண்ட²தி, தஸ்மா ‘‘நிப்³பி³தா³’’தி வுச்சதி. ஸமுதா³சரந்தீதி நிப்³பா³னஸச்சி²கரணத்தா²ய சோதே³ந்தி துதே³ந்தி. விராகூ³பஸஞ்ஹிதோதி விராக³ஸங்கா²தேன நிப்³பா³னேன உபஸஞ்ஹிதோ. விபஸ்ஸனாஞாணஞ்ஹி ‘‘ஸக்கா இமினா மக்³கே³ன விராக³ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²காது’’ந்தி பவத்திதோ ‘‘விராகூ³பஸஞ்ஹித’’ந்தி வுச்சதி, தம்ஸம்பயுத்தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாராபி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா ஏவ நாம. தஸ்ஸ தேஸம் ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் வஸேன ஸோ பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ அரியமக்³க³படிவேத⁴ஸ்ஸ பத³ட்டா²னதாய ‘‘நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யோ ஸமாதீ⁴’’தி வுத்தோ. ஸப்³ப³ஸமாபத்தியோதி து³தியஜ்ஜா²னாதி³கா ஸப்³பா³ ஸமாபத்தியோ. அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி ஹானபா⁴கி³யாதி³அத்தோ² தாவ வித்தா²ரேத்வா வேதி³தப்³போ³.

மக்³கோ³ கதி²தோ சதுன்னம் அரியஸச்சானம் உத்³த⁴டத்தா. ப²லம் கதி²தம் ஸரூபேனேவ.

சதுத⁴ம்மவண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்சத⁴ம்மவண்ணனா

355. (க²) ‘‘பஞ்சங்கி³கோ ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி ஸமாதி⁴அங்க³பா⁴வேன பஞ்ஞா உத்³தி³ட்டா²தி பீதிப²ரணதாதி³வசனேன ஹி தமேவ விப⁴ஜதி. தேனாஹ ‘‘பீதிம் ப²ரமானா உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³.‘‘ஸோ இமமேவ காயம் விவேகஜேன பீதிஸுகே²ன அபி⁴ஸந்தே³தீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.427) நயேன பீதியா, ஸுக²ஸ்ஸ ச ப²ரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸராக³விராக³தாதி³விபா⁴க³த³ஸ்ஸனவஸேன பரேஸம் சேதோ ப²ரமானா. ஆலோகப²ரணேதி கஸிணாலோகஸ்ஸ ப²ரணே ஸதி தேனேவ ஆலோகேன ப²ரிதப்பதே³ஸே. தஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ரூபத³ஸ்ஸனபச்சயத்தா பச்சவேக்க²ணஞாணம் பச்சவேக்க²ணனிமித்தம்.

பீதிப²ரணதா ஸுக²ப²ரணதாதி ஆரம்மணே ட²த்வா சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ உப்பாத³னதோ தா ‘‘பாதா³ வியா’’தி வுத்தா. சேதோப²ரணதா ஆலோகப²ரணதாதி தம்தம்கிச்சஸாத⁴னதோ தா ‘‘ஹத்தா² வியா’’தி வுத்தா. அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாதா⁴னஸ்ஸ ஸரீரபா⁴வதோ ‘‘மஜ்ஜி²மகாயோ வியா’’தி வுத்தம். பச்சவேக்க²ணனிமித்தம் உத்தமங்க³பா⁴வதோ ‘‘ஸீஸம் வியா’’தி வுத்தம்.

(ஜ) ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸது³க்க²த³ரத²பரிளாஹானம் விக³தத்தா லோகியஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸாதிஸயமேத்த² ஸுக²ந்தி வுத்தம் ‘‘அப்பிதப்பிதக்க²ணே ஸுக²த்தா பச்சுப்பன்னஸுகோ²’’தி. புரிமஸ்ஸ புரிமஸ்ஸ வஸேன பச்சி²மம் பச்சி²மம் லத்³தா⁴ஸேவனதாய ஸந்ததரபணீததரபா⁴வப்பத்தி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘புரிமோ புரிமோ…பே… ஸுக²விபாகோ’’தி.

கிலேஸபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யாதி கிலேஸானம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னேன லத்³த⁴த்தா. கிலேஸபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பா⁴வந்தி கிலேஸானம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னபா⁴வம். லத்³த⁴த்தா பத்தத்தா தப்³பா⁴வம் உபக³தத்தா. லோகியஸமாதி⁴ஸ்ஸ பச்சனீகானி நீவரணபட²மஜ்ஜா²னனிகந்திஆதீ³னி நிக்³க³ஹேதப்³பா³னி, அஞ்ஞே கிலேஸா வாரேதப்³பா³, இமஸ்ஸ பன அரஹத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ஸப்³ப³கிலேஸத்தா ந நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம், வாரேதப்³ப³ஞ்ச அத்தீ²தி மக்³கா³னந்தரம் ஸமாபத்திக்க²ணே ச அப்பயோகே³ன அதி⁴க³தத்தா, ட²பிதத்தா ச அபரிஹானவஸேன வா ட²பிதத்தா நஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹவாரிவாவடோ. ‘‘ஸதிவேபுல்லப்பத்தத்தா’’தி ஏதேன அப்பவத்தமானாயபி ஸதியா ஸதிப³ஹுலதாய ஸதோ ஏவ நாமாதி த³ஸ்ஸேதி, ‘‘யதா²பரிச்சி²ன்னகாலவஸேனா’’தி ஏதேன பரிச்சி²ந்த³னஸதியா ஸதோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸேஸு ஞாணங்கே³ஸு. பஞ்சஞாணிகோதி ஏத்த² வுத்தஸமாதி⁴முகே²ன பஞ்ச ஞாணானேவ உத்³தி³ட்டா²னி, நித்³தி³ட்டா²னி ச.

மக்³கோ³ கதி²தோ இந்த்³ரியஸீஸேன ஸம்மாவாயாமாதீ³னம் கதி²தத்தா. ப²லம் கதி²தம் அஸேக்கா²னம் ஸீலக்க²ந்தா⁴தீ³னம் கதி²தத்தா.

பஞ்சத⁴ம்மவண்ணனா நிட்டி²தா.

ச²த⁴ம்மவண்ணனா

356. மக்³கோ³ கதி²தோதி ஏத்த² வத்தப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

ஸத்தத⁴ம்மவண்ணனா

357. (ஞ) ஹேதுனாதி ஆதி³அந்தவந்ததோ, அனச்சந்திகதோ, தாவகாலிகதோ, நிச்சபடிக்கே²பதோதி ஏவம் ஆதி³னா ஹேதுனா. நயேனாதி ‘‘யதா² இமே ஸங்கா²ரா ஏதரஹி, ஏவம் அதீதே, அனாக³தே ச அனிச்சா ஸங்க²தா படிச்சஸமுப்பன்னா க²யத⁴ம்மா வயத⁴ம்மா விராக³த⁴ம்மா நிரோத⁴த⁴ம்மா’’தி அதீதானாக³தேஸு நயனனயேன. காமம் கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸப்³பே³ஸம் ஸங்கா²ரானம் அனிச்சதாதி³ ஸுதி³ட்டா² ஸுப்படிவித்³தா⁴, தம் பன அஸம்மோஹனவஸேன கிச்சதோ, விபஸ்ஸனாய பன ஆரம்மணகரணவஸேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘விபஸ்ஸனாஞாணேன ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தீ’’தி. கிலேஸவஸேன உப்பஜ்ஜமானோ பரிளாஹோ வத்து²காமஸன்னிஸ்ஸயோ, வத்து²காமாவஸ்ஸயோ சாதி வுத்தம் ‘‘த்³வேபி ஸபரிளாஹட்டே²ன அங்கா³ரகாஸு வியா’’தி. நின்னஸ்ஸேவாதி [நின்னஸ்ஸ (அட்ட²கதா²யம்)] நின்னபா⁴வஸ்ஸேவ. அந்தோ வுச்சதி லாமகட்டே²ன தண்ஹா. ப்³யந்தம் விக³தந்தம் பூ⁴தந்தி ப்³யந்தீபூ⁴தந்தி ஆஹ ‘‘நிரதிபூ⁴தம், [நியதிபூ⁴தம் (அட்ட²கதா²யம்) விக³தந்திபூ⁴தம் (?)] நித்தண்ஹந்தி அத்தோ²’’தி. இத⁴ ஸத்தகே. பா⁴வேதப்³ப³பதே³ மக்³கோ³ கதி²தோ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் வுத்தத்தா.

பட²மபா⁴ணவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

அட்ட²த⁴ம்மவண்ணனா

358. (க) ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாயாதி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியா ஏவ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகா யதா² ‘‘வினயோ ஏவ வேனயிகோ’’தி, தஸ்ஸா ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய. கா பன ஸாதி ஆஹ ‘‘பஞ்ஞாயா’’தி. ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹஸ்ஸாதி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தி³ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹஸ்ஸ. உபசாரஜ்ஜா²னஸஹக³தா தருணஸமத²பஞ்ஞாவ உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாவஸேன பவத்தா தருணவிபஸ்ஸனாபஞ்ஞா [தருணஸமத²விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா (அட்ட²கதா²யம்)]. ஆதி³பூ⁴தாயாதி பட²மாவயவபூ⁴தாய, தே³ஸனாவஸேன சேதம் வுத்தம். உப்பத்திகாலே பன நத்தி² மக்³க³த⁴ம்மானம் ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானதா ஏகசித்துப்பாத³பரியாபன்னத்தா ஏகஜ்ஜ²ம்யேவ உப்பஜ்ஜனதோ. பேமந்தி த³ள்ஹப⁴த்தி, தம் பன வல்லப⁴வஸேன பவத்தமானம் கே³ஹஸிதஸதி³ஸம் ஹோதீதி ‘‘கே³ஹஸிதபேம’’ந்தி வுத்தம். க³ருகரணவஸேன பவத்தியா க³ரு சித்தம் ஏதஸ்ஸாதி க³ருசித்தோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ க³ருசித்தபா⁴வோ, க³ரும்ஹி க³ருகாரோ. ‘‘கிலேஸா ந உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி வத்வா தத்த² காரணமாஹ ‘‘ஓவாதா³னுஸாஸனிம் லப⁴தீ’’தி. க³ரூனஞ்ஹி ஸந்திகே ஓவாதா³னுஸாஸனிம் லபி⁴த்வா யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ கிலேஸா ந உப்பஜ்ஜந்தி. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³.

(ச²) பேதாதி பேதமஹித்³தி⁴கா. அஸுரானந்தி தே³வாஸுரானம். பேதாஸுரா பன பேதா ஏவாதி தேஸம் பேதேஹி ஸங்க³ஹோ அவுத்தஸித்³தோ⁴வ. ஆவாஹனம் க³ச்ச²ந்தீதி ஸம்போ⁴க³ஸம்ஸக்³க³முகே²ன பேதேஹேவ அஸுரானம் ஸங்க³ஹணே காரணம் த³ஸ்ஸேதி.

(ஜ) அப்பிச்ச²ஸ்ஸாதி நிஇச்ச²ஸ்ஸ. அபா⁴வத்தோ² ஹேத்த² அப்ப-ஸத்³தோ³ ‘‘அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 10.11) விய. பச்சயேஸு அப்பிச்சோ² பச்சயஅப்பிச்சோ², சீவராதி³பச்சயேஸு இச்சா²ரஹிதோ. அதி⁴க³மஅப்பிச்சோ²தி ஜா²னாதி³அதி⁴க³மவிபா⁴வனே இச்சா²ரஹிதோ. பரியத்திஅப்பிச்சோ²தி பரியத்தியம் பா³ஹுஸச்சவிபா⁴வனே இச்சா²ரஹிதோ. து⁴தங்க³அப்பிச்சோ²தி து⁴தங்கே³ஸு அப்பிச்சோ² து⁴தங்க³விபா⁴வேன இச்சா²ரஹிதோ. ஸந்தகு³ணனிகூ³ஹனேனாதி அத்தனி ஸம்விஜ்ஜமானானம் ஜா²னாதி³கு³ணானஞ்சேவ பா³ஹுஸச்சகு³ணஸ்ஸ ச து⁴தங்க³கு³ணஸ்ஸ ச நிகூ³ஹனேன சா²த³னேன. ஸம்பஜ்ஜதீதி நிப்பஜ்ஜதி ஸிஜ்ஜ²தி. நோ மஹிச்ச²ஸ்ஸாதி மஹதியா இச்சா²ய ஸமன்னாக³தஸ்ஸ, இச்ச²ம் வா மஹந்தஸ்ஸ நோ ஸம்பஜ்ஜதி அனுத⁴ம்மஸ்ஸாபி அனிச்ச²னதோ.

பவிவித்தஸ்ஸாதி பகாரேஹி விவித்தஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘காயசித்தஉபதி⁴விவேகேஹி விவித்தஸ்ஸா’’தி. ‘‘அட்ட²ஆரம்ப⁴வத்து²வஸேனா’’தி ஏதேன பா⁴வனாபி⁴யோக³வஸேன ஏகீபா⁴வோவ இத⁴ ‘‘காயவிவேகோ’’தி அதி⁴ப்பேதோ, ந க³ணஸங்க³ணிகாபா⁴வமத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. கம்மந்தி யோக³கம்மம்.

ஸத்தேஹி கிலேஸேஹி ச ஸங்க³ணனம் ஸமோதா⁴னம் ஸங்க³ணிகா, ஸா ஆரமிதப்³ப³ட்டே²ன ஆராமோ ஏதஸ்ஸாதி ஸங்க³ணிகாராமோ, தஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘க³ணஸங்க³ணிகாய சேவா’’திஆதி³. ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸாதி பக்³க³ஹிதவீரியஸ்ஸ, தஞ்ச கோ² உபதி⁴விவேகே நின்னதாவஸேன ‘‘அயம் த⁴ம்மோ’’தி வசனதோ. ஏஸ நயோ இதோ பரேஸுபி. விவட்டஸன்னிஸ்ஸிதம்யேவ ஹி ஸமாதா⁴னம் இதா⁴தி⁴ப்பேதம், ததா² பஞ்ஞாபி. கம்மஸ்ஸகதாபஞ்ஞாய ஹி பதிட்ட²தோ கம்மவஸேன ‘‘ப⁴வேஸு நானப்பகாரோ அனத்தோ²’’தி ஜானந்தோ கம்மக்க²யகரஞாணம் அபி⁴பத்தே²தி, தத³த்த²ஞ்ச உஸ்ஸாஹம் கரோதி. மானாத³யோ ஸத்தஸந்தானம் ஸம்ஸாரே பபஞ்சேந்தி வித்தா²ரேந்தீதி பபஞ்சாதி ஆஹ ‘‘நிப்பபஞ்சஸ்ஸாதி விக³தமானதண்ஹாதி³ட்டி²பபஞ்சஸ்ஸா’’தி.

மக்³கோ³ கதி²தோ ஸரூபேனேவ.

நவத⁴ம்மவண்ணனா

359. (க²) விஸுத்³தி⁴ந்தி ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ம், அச்சந்தவிஸுத்³தி⁴மேவ வா. சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலந்தி பாதிமோக்க²ஸம்வராதி³னிருபக்கிலிட்ட²தாய சதுப்³பி³த⁴பரிஸுத்³தி⁴வந்தம் ஸீலம். பாரிஸுத்³தி⁴பதா⁴னியங்க³ந்தி புக்³க³லஸ்ஸ பரிஸுத்³தி⁴யா பதா⁴னபூ⁴தம் அங்க³ம். தேனாஹ ‘‘பரிஸுத்³த⁴பா⁴வஸ்ஸ பதா⁴னங்க³’’ந்தி. ஸமத²ஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴பா⁴வோ வோதா³னம் பகு³ணபா⁴வேன பரிச்சி²ன்னந்தி ஆஹ ‘‘அட்ட² பகு³ணஸமாபத்தியோ’’தி. விக³துபக்கிலேஸஞ்ஹி ‘‘பகு³ண’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப்³ப⁴தி, ந ஸஉபக்கிலேஸம் ஹானபா⁴கி³யாதி³பா⁴வப்பத்திதோ. ஸத்ததி³ட்டி²மலவிஸுத்³தி⁴தோ நாமரூபபரிச்சே²தோ³ தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴. பச்சயபரிக்³க³ஹோ அத்³த⁴த்தயகங்கா²மலவித⁴மனதோ கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴. யஸ்மா நாமரூபம் நாம ஸப்பச்சயமேவ, தஸ்மா தம் பரிக்³க³ண்ஹந்தேன அத்த²தோ தஸ்ஸ ஸப்பச்சயதாபி பரிக்³க³ஹிதா ஏவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘தி³ட்டி²விஸுத்³தீ⁴தி ஸப்பச்சயம் நாமரூபத³ஸ்ஸன’’ந்தி. யஸ்மா பன நாமரூபஸ்ஸ பச்சயம் பரிக்³க³ண்ஹந்தேன தீஸு அத்³தா⁴ஸு கங்கா²மலவிதரணபச்சயாகாராவபோ³த⁴வஸேனேவ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘பச்சயாகாரஞாண’’ந்திஆதி³ வுத்தம் யதா² கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ ‘‘த⁴ம்மட்டி²திஞாண’’ந்தி வுச்சதி. மக்³கா³மக்³கே³ ஞாணந்தி மக்³கா³மக்³கே³ வவத்த²பேத்வா டி²தஞாணம். ஞாணந்தி இத⁴ தருணவிபஸ்ஸனா கதி²தா தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன ‘‘ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தீ⁴’’தி வுட்டா²னகா³மினியா விபஸ்ஸனாய வுச்சமானத்தா. யதி³ ‘‘ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தீ⁴’’தி வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா அதி⁴ப்பேதா, ‘‘பஞ்ஞா’’தி ச அரஹத்தப²லபஞ்ஞா, மக்³கோ³ பன கத²ந்தி? மக்³கோ³ ப³ஹுகாரபதே³ விராக³க்³க³ஹணேன க³ஹிதோ. வக்க²தி ஹி ‘‘இத⁴ ப³ஹுகாரபதே³ மக்³கோ³ கதி²தோ’’தி (தீ³. நி. அட்ட². 3.359).

(ச²) சக்கா²தி³தா⁴துனானத்தந்தி சக்கா²தி³ரூபாதி³சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³தா⁴தூனம் வேமத்ததம் நிஸ்ஸாய. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³னானத்தந்தி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸோதஸம்ப²ஸ்ஸகா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸாதி³ஸம்ப²ஸ்ஸவிபா⁴க³ம். ஸஞ்ஞானானத்தந்தி ஏத்த² ரூபஸஞ்ஞாதி³ஸஞ்ஞானானத்தம்பி லப்³ப⁴தேவ, தம் பன காமஸஞ்ஞாதி³க்³க³ஹணேனேவ க³ய்ஹதி. காமஸஞ்ஞாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ப்³யாபாத³ஸஞ்ஞாதீ³னம் க³ஹணம். ஸஞ்ஞானிதா³னத்தா பபஞ்சஸங்கா²னம் ‘‘ஸஞ்ஞானானத்தம் படிச்ச ஸங்கப்பனானத்த’’ந்தி வுத்தம், ‘‘யம் ஸங்கப்பேதி, தம் பபஞ்சேதீ’’தி வசனதோ ‘‘ஸங்கப்பனானத்தம் படிச்ச ச²ந்த³னானத்த’’ந்தி வுத்தம். ச²ந்த³னானத்தந்தி ச தண்ஹாச²ந்த³ஸ்ஸ நானத்தம். ரூபபரிளாஹோதி ரூபவிஸயோ ரூபாபி⁴பத்த²னாவஸேன பவத்தோ கிலேஸபரிளாஹோ. ஸத்³த³பரிளாஹோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. கிலேஸோ ஹி உப்பஜ்ஜமானோ அப்பத்தேபி ஆரம்மணே பத்தோ விய பரிளாஹோவ உப்பஜ்ஜதி. ததா²பூ⁴தஸ்ஸ பன கிலேஸச²ந்த³ஸ்ஸ வஸேன ரூபாதி³பரியேஸனா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பரிளாஹனானத்ததாய ரூபபரியேஸனாதி³னானத்தம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி. ததா² பரியேஸந்தஸ்ஸ ஸசே தம் ரூபாதி³ லப்³பே⁴ய்ய, தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பரியேஸனாதி³னானத்ததாய ரூபபடிலாபா⁴தி³னானத்தம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி.

(ஜ) மரணானுபஸ்ஸனாஞாணேதி மரணஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனாவஸேன பவத்தஞாணே, மரணானுஸ்ஸதிஸஹக³தபஞ்ஞாயாதி அத்தோ². ஆஹாரம் பரிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாதி க³மனாதி³வஸேன ஆஹாரம் படிக்கூலதோ பரிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ. உக்கண்ட²ந்தஸ்ஸாதி நிப்³பி³ந்த³ந்தஸ்ஸ கத்த²சிபி அஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ.

த³ஸத⁴ம்மவண்ணனா

360. (ஜ²) நிஜ்ஜரகாரணானீதி பஜஹனகாரணானி. இமஸ்மிம் அபி⁴ஞ்ஞாபதே³ மக்³கோ³ கதீ²யதீதி கத்வா ‘‘அயம் ஹேட்டா²..பே… புன க³ஹிதா’’தி வுத்தம். ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘இத⁴ அபி⁴ஞ்ஞாபதே³ மக்³கோ³ கதி²தோ’’ (தீ³. நி. அட்ட². 3.360) கிஞ்சாபி நிஜ்ஜிண்ணா மிச்சா²தி³ட்டீ²தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். யதா² மிச்சா²தி³ட்டி² விபஸ்ஸனாய நிஜ்ஜிண்ணாபி ந ஸமுச்சி²ன்னாதி ஸமுச்சே²த³ப்பஹானத³ஸ்ஸனத்த²ம் புன க³ஹிதா, ஏவம் மிச்சா²ஸங்கப்பாத³யோபி விபஸ்ஸனாய பஹீனாபி அஸமுச்சி²ன்னதாய இத⁴ புன க³ஹிதாதி அயமத்தோ² ‘‘மிச்சா²ஸங்கப்போ’’திஆதீ³ஸு ஸப்³ப³பதே³ஸு வத்தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு நயோ நேதப்³போ³’’தி இமினா.

ஏத்த² சாதி ‘‘ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி ஏதஸ்மிம் பாளிபதே³. ஏத்த² ச ஸமுச்சே²த³வஸேன, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன ச படிபக்க²த⁴ம்மா ஸம்மதே³வ விமுச்சனம் ஸம்மாவிமுத்தி, தப்பச்சயா ச மக்³க³ப²லேஸு அட்ட² இந்த்³ரியானி பா⁴வனாபாரிபூரிம் உபக³ச்ச²ந்தீதி மக்³க³ஸம்பயுத்தானிபி ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி உத்³த⁴டானி. மக்³க³வஸேன ஹி ப²லேஸு பா⁴வனா பாரிபூரீ நாமாதி. அபி⁴னந்த³னட்டே²னாதி அதிவிய ஸினேஹனட்டே²னித³ஞ்ஹி. ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் உக்கம்ஸக³தஸாதஸபா⁴வம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஸினேஹந்தம் தேமேந்தம் விய பவத்ததி. பவத்தஸந்ததிஆதி⁴பதேய்யட்டே²னாதி விபாகஸந்தானஸ்ஸ ஜீவனே அதி⁴பதிபா⁴வேன. ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ நிக³மனம்.

அத்³தே⁴ன ஸஹ ச²ட்டா²னி பஞ்ஹஸதானி, பஞ்ஞாஸாதி⁴கானி ஸஹ பஞ்ஹஸதானீதி அத்தோ².

ஏத்த² ச ஆயஸ்மா த⁴ம்மஸேனாபதி ‘‘த³ஸஸு நாத²கரணத⁴ம்மேஸு பதிட்டா²ய த³ஸகஸிணாயதனானி பா⁴வேந்தோ த³ஸஆயதனமுகே²ன பரிஞ்ஞம் பட்ட²பேத்வா பரிஞ்ஞேய்யத⁴ம்மே பரிஜானந்தோ த³ஸமிச்ச²த்தே, த³ஸஅகுஸலகம்மபதே² ச பஹாய த³ஸகுஸலகம்மபதே²ஸு ச அவட்டி²தோ த³ஸஸு அரியாவாஸேஸு ஆவஸிதுகாமோ த³ஸஸஞ்ஞா உப்பாதே³ந்தோ த³ஸனிஜ்ஜரவத்தூ²னி அபி⁴ஞ்ஞாய த³ஸஅஸேக்க²த⁴ம்மே அதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஓவாத³ம் மத்த²கம் பாபேந்தோ தே³ஸனம் நிட்ட²பேஸி. பமோத³வஸேன படிக்³க³ண்ஹனம் அபி⁴னந்த³னந்தி ஆஹ ‘‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴தி அபி⁴னந்த³ந்தா ஸிரஸா ஸம்படிச்சி²ம்ஸூ’’தி. தாய அத்தமனதாயாதி தாய யதா²தே³ஸிததே³ஸனாக³தாய பஹட்ட²சித்ததாய, தத்த² யதா²லத்³த⁴அத்த²வேத³த⁴ம்மவேதே³ஹீதி அத்தோ². இமமேவ ஸுத்தம் ஆவஜ்ஜமானாதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே தத்த² தத்த² ஆக³தே அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³பே⁴தே³ த⁴ம்மே அபி⁴ஜானனாதி³வஸேன ஸமன்னாஹரந்தா. ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி…பே… பதிட்ட²ஹிம்ஸூதி அத்தனோ உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னதாய, தே²ரஸ்ஸ ச தே³ஸனானுபா⁴வேன யதா²ரத்³த⁴ம் விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்கேத்வா படிஸம்பி⁴தா³பரிவாராய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸண்ட²ஹிம்ஸூதி.

ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²ய

த³ஸுத்தரஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.