காயானுபஸ்ஸனா

ஆனாபானபப்³ப³வண்ணனா

374. ஆரம்மணவஸேனாதி அனுபஸ்ஸிதப்³ப³காயாதி³ஆரம்மணவஸேன. சதுதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வாதி உத்³தே³ஸவஸேன சதுதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா. ததோ சதுப்³பி³த⁴ஸதிபட்டா²னதோ ஏகேகம் ஸதிபட்டா²னம் க³ஹேத்வா காயம் விப⁴ஜந்தோதி பாட²ஸேஸோ.

கத²ஞ்சாதி ஏத்த² கத²ந்தி பகாரபுச்சா², தேன நித்³தி³ஸியமானே காயானுபஸ்ஸனாபகாரே புச்ச²தி. ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகோ, தேன உத்³தே³ஸவாரேன அபாகடம் நித்³தே³ஸவாரேன விபா⁴வியமானம் விஸேஸம் ஜோதேதி. பா³ஹிரகேஸுபி இதோ ஏகதே³ஸஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ஸப்³ப³ப்பகாரக்³க³ஹணம் கதம் ‘‘ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகஸ்ஸா’’தி, தேன யே இமே ஆனாபானபப்³பா³தி³வஸேன ஆக³தா சுத்³த³ஸப்பகாரா, தத³ந்தோக³தா⁴ ச அஜ்ஜ²த்தாதி³அனுபஸ்ஸனாப்பகாரா, ததா² காயக³தாஸதிஸுத்தே (ம. நி. 3.153) வுத்தா கேஸாதி³வண்ணஸண்டா²னகஸிணாரம்மணசதுக்கஜ்ஜா²னப்பகாரா, லோகியாதி³ப்பகாரா ச, தே ஸப்³பே³பி அனவஸேஸதோ ஸங்க³ண்ஹாதி. இமே ச பகாரா இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே, ந இதோ ப³ஹித்³தா⁴தி வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ப்பகார…பே… படிஸேத⁴னோ சா’’தி. தத்த² ததா²பா⁴வபடிஸேத⁴னோதி ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அஞ்ஞஸாஸனஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வபடிஸேத⁴னோ, ஏதேன இத⁴ பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² இத⁴-ஸத்³தோ³ அந்தோக³த⁴ஏவஸத்³த³த்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. ஸந்தி ஹி ஏகபதா³னிபி அவதா⁴ரணானி யதா² ‘‘வாயுப⁴க்கோ²’’தி. தேனாஹ ‘‘இதே⁴வ பி⁴க்க²வே ஸமணோ’’திஆதி³. பரிபுண்ணஸமணப்பகரணத⁴ம்மோ ஹி ஸோ புக்³க³லோ, யோ ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகோ. பரப்பவாதா³தி பரேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் நானப்பகாரா வாதா³ தித்தா²யதனானி.

அரஞ்ஞாதி³கஸ்ஸேவ பா⁴வனானுரூபஸேனாஸனதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமஸ்ஸஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். து³த்³த³மோ த³மத²ம் அனுபக³தோ கோ³ணோ கூடகோ³ணோ. தோ³ஹனகாலே யதா² த²னேஹி அனவஸேஸதோ கீ²ரம் ந பக்³க⁴ரதி, ஏவம் தோ³ஹபடிப³ந்தி⁴னீ கூடதே⁴னு. ரூப-ஸத்³தா³தி³கே படிச்ச உப்பஜ்ஜனகஅஸ்ஸாதோ³ ரூபாரம்மணாதி³ரஸோ. புப்³பே³ ஆசிண்ணாரம்மணந்தி பப்³ப³ஜ்ஜதோ புப்³பே³, அனாதி³மதி வா ஸம்ஸாரே பரிசிதாரம்மணம். நிப³ந்தே⁴ய்யாதி ப³ந்தே⁴ய்ய. ஸதியாதி ஸம்மதே³வ கம்மட்டா²னஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவஸேன பவத்தாய ஸதியா. ஆரம்மணேதி கம்மட்டா²னாரம்மணே. த³ள்ஹந்தி தி²ரம், யதா² ஸதோகாரிஸ்ஸ உபசாரப்பனாபே⁴தோ³ ஸமாதி⁴ இஜ்ஜ²தி, ததா² தா²மக³தம் கத்வாதி அத்தோ².

விஸேஸாதி⁴க³மதி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரபத³ட்டா²னந்தி ஸப்³பே³ஸம் பு³த்³தா⁴னம், ஏகச்சானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம், பு³த்³த⁴ஸாவகானஞ்ச விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ அஞ்ஞேன கம்மட்டா²னேன அதி⁴க³தவிஸேஸானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸ்ஸ பத³ட்டா²னபூ⁴தம்.

வத்து²விஜ்ஜாசரியோ விய ப⁴க³வா யோகீ³னம் அனுரூபனிவாஸட்டா²னுபதி³ஸனதோ. பி⁴க்கு² தீ³பிஸதி³ஸோ அரஞ்ஞே ஏககோ விஹரித்வா படிபக்க²னிம்மத²னவஸேன இச்சி²தத்த²ஸாத⁴னதோ ப²லமுத்தமந்தி ஸாமஞ்ஞப²லம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. பரக்கமஜவயோக்³க³பூ⁴மிந்தி பா⁴வனுஸ்ஸாஹஜவஸ்ஸ யோக்³க³கரணபூ⁴மிபூ⁴தம்.

அத்³தா⁴னவஸேன பவத்தானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் வஸேன தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ, இத்தரவஸேன பவத்தானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் வஸேன ரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸஸந்தோதி யோஜனா. ஏவம் ஸிக்க²தோதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தீ³க⁴ரஸ்ஸதாபஜானனஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேத³னஓளாரிகோளாரிகபடிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவஸேன பா⁴வனம் ஸிக்க²தோ, ததா²பூ⁴தோ வா ஹுத்வா திஸ்ஸோ ஸிக்கா² பவத்தயதோ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தேதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஸன்னிஸ்ஸயேன உபட்டி²தபடிபா⁴க³னிமித்தே. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பரிக்³க³ண்ஹாதி ரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தோ, யோ ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகம்மிகோ’’தி வுத்தோ. ஜா²னங்கா³னி பரிக்³க³ண்ஹாதி அரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தோ. வத்து² நாம கரஜகாயோ சித்தசேதஸிகானம் பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ. அஞ்ஞோ ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா நத்தீ²தி விஸுத்³தி⁴தி³ட்டி² ‘‘தயித³ம் த⁴ம்மமத்தம், ந அஹேதுகம், நாபி இஸ்ஸராதி³விஸமஹேதுகம், அத² கோ² அவிஜ்ஜாதி³ஹேதுக’’ந்தி அத்³தா⁴த்தயேபி கங்கா²விதரணேன விதிண்ணகங்கோ². ‘‘யம் கிஞ்சி பி⁴க்கு² ரூப’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.361; 2.113; 3.86, 89; படி. ம. 1.54) நயேன கலாபஸம்மஸனவஸேன திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா. உத³யவயானுபஸ்ஸனாதி³வஸேன விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ. அனுக்கமேன மக்³க³படிபாடியா.

‘‘பரஸ்ஸ வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயே’’தி இத³ம் ஸம்மஸனவாரவஸேனாயம் பாளி பவத்தாதி கத்வா வுத்தம், ஸமத²வஸேன பன பரஸ்ஸ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயே அப்பனானிமித்துப்பத்தி ஏவ நத்தி². அட்ட²பேத்வாதி அந்தரந்தரா ந ட²பேத்வா. அபராபரம் ஸஞ்சரணகாலோதி அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴த⁴ம்மேஸுபி நிரந்தரம் வா பா⁴வனாய பவத்தனகாலோ கதி²தோ. ஏகஸ்மிம் காலே பனித³ம் உப⁴யம் ந லப்³ப⁴தீதி ‘‘அஜ்ஜ²த்தம், ப³ஹித்³தா⁴’’தி ச வுத்தம் இத³ம் த⁴ம்மத்³வயம் க⁴டிதம் ஏகஸ்மிம் காலே ஏகதோ ஆரம்மணபா⁴வேன ந லப்³ப⁴தி, ஏகஜ்ஜ²ம் ஆலம்பி³தும் ந ஸக்காதி அத்தோ².

ஸமுதே³தி ஏதஸ்மாதி ஸமுத³யோ, ஸோ ஏவ காரணட்டே²ன த⁴ம்மோதி ஸமுத³யத⁴ம்மோ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உப்பத்திஹேது கரஜகாயாதி³, தஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனஸீலோ ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, தம் பன ஸமுத³யத⁴ம்மம் உபமாய த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ப⁴ஸ்தந்தி ருத்திம். க³க்³க³ரனாளிந்தி உக்காபனாளிம். தேதி கரஜகாயாதி³கே. யதா² அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயோ கரஜகாயாதி³ஸம்ப³ந்தீ⁴ தம்னிமித்ததாய, ஏவம் கரஜகாயாத³யோபி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஸம்ப³ந்தி⁴னோ தம்னிமித்தபா⁴வேனாதி ‘‘ஸமுத³யத⁴ம்மா காயஸ்மி’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴ந்தீதி வுத்தம் ‘‘ஸமுத³ய…பே… வுச்சதீ’’தி. பகதிவாசீ வா த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ‘‘ஜாதித⁴ம்மான’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.131; 3.310; படி. ம. 1.33) வியாதி காயஸ்ஸ பச்சயஸமவாயே உப்பஜ்ஜனகபகதிகாயானுபஸ்ஸீ வா ‘‘ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ’’தி வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘கரஜகாயஞ்சா’’திஆதி³. ஏவஞ்ச கத்வா காயஸ்மிந்தி பு⁴ம்மவசனம் ஸுட்டு²தரம் யுஜ்ஜதி.

வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி ஏத்த² அஹேதுகத்தேபி வினாஸஸ்ஸ யேஸம் ஹேதுத⁴ம்மானம் அபா⁴வே யம் ந ஹோதி, தத³பா⁴வோ தஸ்ஸ அபா⁴வஸ்ஸ ஹேது விய வோஹரீயதீதி உபசாரதோ கரஜகாயாதி³அபா⁴வோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஸ்ஸ வயகாரணம் வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘யதா² ப⁴ஸ்தாயா’’திஆதி³. அயம் தாவேத்த² பட²மவிகப்பவஸேன அத்த²விபா⁴வனா. து³தியவிகப்பவஸேன உபசாரேன வினாயேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴னுபஸ்ஸனா விய பி⁴ன்னவத்து²விஸயதாய ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸனாபி ஏககாலே ந லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘காலேன ஸமுத³யம் காலேன வயம் அனுபஸ்ஸந்தோ’’தி. ‘‘அத்தி² காயோ’’தி ஏவ-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி ‘‘காயோவ அத்தீ²’’தி வத்வா அவதா⁴ரணேன நிவத்திதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ஸத்தோ’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யோ ரூபாதீ³ஸு ஸத்தவிஸத்ததாய, பரேஸஞ்ச ஸஜ்ஜாபனட்டே²ன, ஸத்வகு³ணயோக³தோ வா ‘‘ஸத்தோ’’தி பரேஹி பரிகப்பிதோ, தஸ்ஸ ஸத்தனிகாயஸ்ஸ பூரணதோ ச சவனுபபஜ்ஜனத⁴ம்மதாய க³லனதோ ச ‘‘புக்³க³லோ’’தி, தீ²யதி ஸம்ஹஞ்ஞதி ஏத்த² க³ப்³போ⁴தி ‘‘இத்தீ²’’தி, புரி புரே பா⁴கே³ ஸேதி பவத்ததீதி ‘‘புரிஸோ’’தி, ஆஹிதோ அஹம் மானோ ஏத்தா²தி ‘‘அத்தா’’தி, அத்தனோ ஸந்தகபா⁴வேன ‘‘அத்தனிய’’ந்தி, பரோ ந ஹோதீதி கத்வா ‘‘அஹ’’ந்தி, மம ஸந்தகந்தி கத்வா ‘‘மமா’’தி, வுத்தப்பகாரவினிமுத்தோ அஞ்ஞோதி கத்வா ‘‘கோசீ’’தி, தஸ்ஸ ஸந்தகபா⁴வேன ‘‘கஸ்ஸசீ’’தி, விகப்பேதப்³போ³ கோசி நத்தி², கேவலம் ‘‘காயோ ஏவ அத்தீ²’’தி. த³ஸஹிபி பதே³ஹி அத்தத்தனியஸுஞ்ஞதமேவ காயஸ்ஸ விபா⁴வேதி. ஏவந்தி ‘‘காயோவ அத்தீ²’’திஆதி³னா வுத்தப்பகாரேன.

ஞாணபமாணத்தா²யாதி காயானுபஸ்ஸனாஞாணம் பரம் பமாணம் பாபனத்தா²ய. ஸதிபமாணத்தா²யாதி காயபரிக்³கா³ஹிகம் ஸதிம் பவத்தனஸதிம் பரம் பமாணம் பாபனத்தா²ய. இமஸ்ஸ ஹி வுத்தனயேன ‘‘அத்தி² காயோ’’தி அபராபருப்பத்திவஸேன பச்சுபட்டி²தா ஸதி பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய தத்த² ஞாணஸ்ஸ, ஸதியா ச பரிப்³ரூஹனாய ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞானம் வுட்³ட⁴த்தா²யா’’தி. இமிஸ்ஸா பா⁴வனாய தண்ஹாதி³ட்டி²க்³கா³ஹானம் உஜுபடிபக்க²த்தா வுத்தம் ‘‘தண்ஹா…பே… விஹரதீ’’தி. ததா²பூ⁴தோ ச லோகே கிஞ்சிபி ‘‘அஹ’’ந்தி வா ‘‘மம’’ந்தி வா க³ஹேதப்³ப³ம் ந பஸ்ஸதி, குதோ க³ண்ஹேய்யாதி ஆஹ ‘‘ந ச கிஞ்சீ’’திஆதி³. ஏவம்பீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ ஹேட்டா² நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ அவுத்தஸமுச்சயத்தோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உபரி அத்த²ம் உபாதா³யா’’தி ஆஹ யதா² ‘‘அந்தமஸோ திரச்சா²னக³தாயபி, அயம்பி பாராஜிகோ ஹோதீ’’தி. (பாரா. 42) ஏவந்தி பன நித்³தி³ட்டா²காரஸ்ஸ பச்சாமஸனம் நிக³மனவஸேன கதந்தி ஆஹ ‘‘இமினா பன…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி.

புப்³ப³பா⁴க³ஸதிபட்டா²னஸ்ஸ இத⁴ அதி⁴ப்பேதத்தா வுத்தம் ‘‘ஸதி து³க்க²ஸச்ச’’ந்தி. ஸா பன ஸதி யஸ்மிம் அத்தபா⁴வே, தஸ்ஸ ஸமுட்டா²பிகா தண்ஹா, தஸ்ஸாபி ஸமுட்டா²பிகா ஏவ நாம ஹோதி தத³பா⁴வே அபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸா ஸமுட்டா²பிகா புரிமதண்ஹா’’தி, யதா² ‘‘ஸங்கா²ரபச்சயா’’தி (ம. நி. 3.126; உதா³. 1; விப⁴. 484). தம்விஞ்ஞாணபீ³ஜதம்ஸந்ததிஸம்பூ⁴தோ ஸப்³போ³பி லோகியோ விஞ்ஞாணப்பப³ந்தோ⁴ ‘‘ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம்’’ த்வேவ வுச்சதி ஸுத்தந்தனயேன. அப்பவத்தீதி அப்பவத்தினிமித்தம், உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தியா நிமித்தபூ⁴தோதி அத்தோ². ந பவத்ததி ஏத்தா²தி வா அப்பவத்தி. ‘‘து³க்க²பரிஜானனோ’’திஆதி³ ஏகந்ததோ சதுகிச்சஸாத⁴னவஸேனேவ அரியமக்³க³ஸ்ஸ பவத்தீதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். அவுத்தஸித்³தோ⁴ ஹி தஸ்ஸ பா⁴வனாபடிவேதோ⁴. சதுஸச்சவஸேனாதி சதுஸச்சகம்மட்டா²னவஸேன. உஸ்ஸக்கித்வாதி விஸுத்³தி⁴பரம்பராய ஆருஹித்வா, பா⁴வனம் உபரி நேத்வாதி அத்தோ². நிய்யானமுக²ந்தி வட்டது³க்க²தோ நிஸ்ஸரணூபாயோ.

ஆனாபானபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

இரியாபத²பப்³ப³வண்ணனா

375. இரியாபத²வஸேனாதி இரியனம் இரியா, கிரியா, இத⁴ பன காயிகபயோகோ³ வேதி³தப்³போ³. இரியானம் பதோ² பவத்திமக்³கோ³தி இரியாபதோ², க³மனாதி³வஸேன பவத்தா ஸரீராவத்தா². க³ச்ச²ந்தோ வா ஹி ஸத்தோ காயேன காதப்³ப³கிரியம் கரோதி டி²தோ வா நிஸின்னோ வா நிபன்னோ வாதி, தேஸம் இரியாபதா²னம் வஸேன, இரியாபத²விபா⁴கே³னாதி அத்தோ². புன சபரந்தி புன ச அபரம், யதா²வுத்தஆனாபானகம்மட்டா²னதோ பி⁴ய்யோபி அஞ்ஞம் காயானுபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம் கதே²மி, ஸுணாதா²தி வா அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘க³ச்ச²ந்தோ வா’’திஆதி³ க³மனாதி³மத்தஜானனஸ்ஸ, க³மனாதி³க³தவிஸேஸஜானனஸ்ஸ ச ஸாதா⁴ரணவசனம், தத்த² க³மனாதி³மத்தஜானனம் ந இத⁴ நாதி⁴ப்பேதம், க³மனாதி³க³தவிஸேஸஜானனம் பன அதி⁴ப்பேதந்தி தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² காம’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஸத்தூபலத்³தி⁴ந்தி ‘‘ஸத்தோ அத்தீ²’’தி உபலத்³தி⁴ம் ஸத்தக்³கா³ஹம். ந பஜஹதி ந பரிச்சஜதி ‘‘அஹம் க³ச்சா²மி, மம க³மன’’ந்தி கா³ஹஸப்³பா⁴வதோ. ததோ ஏவ அத்தஸஞ்ஞம் ‘‘அத்தி² அத்தா காரகோ வேத³கோ’’தி ஏவம் பவத்தம் விபரீதஸஞ்ஞம் ந உக்³கா⁴டேதி நாபனேதி அப்படிபக்க²பா⁴வதோ, அனனுப்³ரூஹனதோ வா. ஏவம் பூ⁴தஸ்ஸ சஸ்ஸ குதோ கம்மட்டா²னாதி³பா⁴வோதி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னம் வா ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா வா ந ஹோதீ’’தி. ‘‘இமஸ்ஸ பனா’’திஆதி³ ஸுக்கபக்கோ², தஸ்ஸ வுத்தவிபரியாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தமேவ ஹி அத்த²ம் விவரிதும் ‘‘இத³ஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² கோ க³ச்ச²தீதி ஸாத⁴னம், கிரியஞ்ச அவினிப்³பு⁴த்தம் கத்வா க³மனகிரியாய கத்துபுச்சா², ஸா கத்துபா⁴வவிஸிட்ட²அத்தபடிக்கே²பத்தா² த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனதோ. கஸ்ஸ க³மனந்தி தமேவத்த²ம் பரியாயந்தரேன வத³தி ஸாத⁴னம், கிரியஞ்ச வினிப்³பு⁴த்தம் கத்வா க³மனகிரியாய அகத்துஸம்ப³ந்தீ⁴பா⁴வவிபா⁴வனதோ. படிக்கே²பத்த²ஞ்ஹி அந்தோனீதம் கத்வா உப⁴யத்த²ம் கிம்-ஸத்³தோ³ பவத்தோ. கிம் காரணாதி பன படிக்கி²த்தகத்துகாய க³மனகிரியாய அவிபரீதகாரணபுச்சா². இத³ஞ்ஹி க³மனம் நாம அத்தா மனஸா ஸம்யுஜ்ஜதி, மனோ இந்த்³ரியேஹி, இந்த்³ரியானி அத்தேஹீதி ஏவமாதி³ மிச்சா²காரணவினிமுத்தஅனுரூபபச்சயஹேதுகோ த⁴ம்மானம் பவத்திஆகாரவிஸேஸோ. தேனாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³.

ந கோசி ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா க³ச்ச²தி த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴தோ, தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ ச கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ. இதா³னி த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² சித்தகிரியா ச ஸா, வாயோதா⁴துயா விப்பா²ரோ விப்ப²ந்த³னஞ்சாதி சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரோ, தேன. ஏத்த² ச சித்தகிரியக்³க³ஹணேன அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴வாயோதா⁴துவிப்பா²ரம் நிவத்தேதி, வாயோதா⁴துவிப்பா²ரக்³க³ஹணேன சேதனாவசீவிஞ்ஞத்திபே⁴த³ம் சித்தகிரியம் நிவத்தேதி, உப⁴யேன பன காயவிஞ்ஞத்திம் விபா⁴வேதி. ‘‘க³ச்ச²தீ’’தி வத்வா யதா² பவத்தமானே காயே ‘‘க³ச்ச²தீ’’தி வோஹாரோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம். தந்தி க³ந்துகாமதாவஸேன பவத்தசித்தம். வாயம் ஜனேதீதி வாயோதா⁴துஅதி⁴கம் ரூபகலாபம் உப்பாதே³தி, அதி⁴கதா சேத்த² ஸாமத்தி²யதோ, ந பமாணதோ. க³மனசித்தஸமுட்டி²தம் ஸஹஜாதரூபகாயஸ்ஸ த²ம்ப⁴னஸந்தா⁴ரணசலனானம் பச்சயபூ⁴தேன ஆகாரவிஸேஸேன பவத்தமானம் வாயோதா⁴தும் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘வாயோ விஞ்ஞத்திம் ஜனேதீ’’தி. அதி⁴ப்பாயஸஹபா⁴வீ ஹி விகாரோ விஞ்ஞத்தி. யதா²வுத்தஅதி⁴கபா⁴வேனேவ ச வாயோக³ஹணம், ந வாயோதா⁴துயா ஏவ ஜனகபா⁴வதோ, அஞ்ஞதா² விஞ்ஞத்தியா உபாதா³யரூபபா⁴வோ து³ருபபாதோ³ ஸியா. புரதோ அபி⁴னீஹாரோ புரதோபா⁴கே³ன காயஸ்ஸ பவத்தனம், யோ ‘‘அபி⁴க்கமோ’’தி வுச்சதி.

‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி அதிதே³ஸேன ஸங்கே²பதோ வத்வா தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘தத்ராபி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். கோடிதோ பட்டா²யாதி ஹேட்டி²மகோடிதோ பட்டா²ய பாத³தலதோ பட்டா²ய. உஸ்ஸிதபா⁴வோதி உப்³பி³த்³த⁴பா⁴வோ.

ஏவம் பஜானதோதி ஏவம் சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ க³மனாதி³ ஹோதீதி பஜானதோ. தஸ்ஸ ஏவம் பஜானனாய நிச்ச²யக³மனத்த²ம் ‘‘ஏவம் ஹோதீ’’தி விசாரணா வுச்சதி லோகே யதா²பூ⁴தம் அஜானந்தேஹி மிச்சா²பி⁴னிவேஸவஸேன, லோகவோஹாரவஸேன வா. அத்தி² பனாதி அத்தனோ ஏவம் வீமம்ஸனவஸேன புச்சா²வசனம். நத்தீ²தி நிச்ச²யவஸேன ஸத்தஸ்ஸ படிக்கே²பவசனம். ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³ தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ உபமாய விபா⁴வனம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

நாவா மாலுதவேகே³னாதி யதா² அசேதனா நாவா வாதவேகே³ன தே³ஸந்தரம் யாதி, யதா² ச அசேதனோ தேஜனம் கண்டோ³ ஜியாவேகே³ன தே³ஸந்தரம் யாதி, ததா² அசேதனோ காயோ வாதாஹதோ யதா²வுத்தவாயுனா நீதோ தே³ஸந்தரம் யாதீதி ஏவம் உபமாஸம்ஸந்த³னம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸசே பன கோசி வதே³ய்ய ‘‘யதா² நாவாதேஜனானம் பேல்லகஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ வஸேன தே³ஸந்தரக³மனம், ஏவம் காயஸ்ஸாபீ’’தி, ஹோது, ஏவம் இச்சி²தோ வாயமத்தோ² யதா² ஹி நாவாதேஜனானம் ஸம்ஹதலக்க²ணஸ்ஸேவ புரிஸஸ்ஸ வஸேன க³மனம், ந அஸம்ஹதலக்க²ணஸ்ஸ, ஏவம் காயஸ்ஸாபீதி. கா நோ ஹானி, பி⁴ய்யோபி த⁴ம்மமத்ததாவ பதிட்ட²ம் லப⁴தி, ந புரிஸவாதோ³. தேனாஹ ‘‘யந்தஸுத்தவஸேனா’’திஆதி³.

தத்த² பயுத்தந்தி ஹேட்டா² வுத்தனயேன க³மனாதி³கிரியாவஸேன பச்சயேஹி பயோஜிதம். டா²தீதி திட்ட²தி. ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் லோகே. வினா ஹேதுபச்சயேதி க³ந்துகாமதாசித்ததம்ஸமுட்டா²னவாயோதா⁴துஆதி³ஹேதுபச்சயேஹி வினா. திட்டே²தி திட்டே²ய்ய. வஜேதி வஜேய்ய க³ச்சே²ய்ய கோ நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. படிக்கே²பத்தோ² சேத்த² கிம்-ஸத்³தோ³தி ஹேதுபச்சயவிரஹேன டா²னக³மனபடிக்கே²பமுகே²ன ஸப்³பா³யபி த⁴ம்மப்பவத்தியா பச்சயாதீ⁴னவுத்திதாவிபா⁴வனேன அத்தஸுஞ்ஞதா விய அனிச்சது³க்க²தாபி விபா⁴விதாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

பணிஹிதோதி யதா² யதா² பச்சயேஹி பகாரேஹி நிஹிதோ ட²பிதோ. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவசனந்தி ஸப்³பே³ஸம்பி சதுன்னம் இரியாபதா²னம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க³ண்ஹனவசனம், புப்³பே³ விஸும் விஸும் இரியாபதா²னம் வுத்தத்தா இத³ம் நேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா வசனந்தி அத்தோ². புரிமனயோ வா இரியாபத²ப்பதா⁴னோ வுத்தோதி தத்த² காயோ அப்பதா⁴னோ அனுனிப்பா²தீ³தி இத⁴ காயம் பதா⁴னம், அபதா⁴னஞ்ச இரியாபத²ம் அனுனிப்பா²தி³ம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் து³தியனயோ வுத்தோதி ஏவம்பேத்த² த்³வின்னம் நயானம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. டி²தோதி பவத்தோ.

இரியாபத²பரிக்³க³ண்ஹனம்பி இரியாபத²வதோ காயஸ்ஸேவ பரிக்³க³ண்ஹனம் தஸ்ஸ அவத்தா²விஸேஸபா⁴வதோதி வுத்தம் ‘‘இரியாபத²பரிக்³க³ண்ஹனேன காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’தி. தேனேவேத்த² ரூபக்க²ந்த⁴வஸேனேவ ஸமுத³யாத³யோ உத்³த⁴டா. ஏஸ நயோ ஸேஸவாரேஸுபி. ஆதி³னாதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன யதா² ‘‘தண்ஹாஸமுத³யா கம்மஸமுத³யா ஆஹாரஸமுத³யா’’தி நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதீதி இமே சத்தாரோ ஆகாரா ஸங்க³ய்ஹந்தி, ஏவம் ‘‘அவிஜ்ஜானிரோதா⁴’’தி ஆத³யோபி பஞ்ச ஆகாரா ஸங்க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

இரியாபத²பப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுஸம்பஜஞ்ஞபப்³ப³வண்ணனா

376. சதுஸம்பஜஞ்ஞவஸேனாதி ஸமந்ததோ பகாரேஹி, பகட்ட²ம் வா ஸவிஸேஸம் ஜானாதீதி ஸம்பஜானோ, ஸம்பஜானஸ்ஸ பா⁴வோ ஸம்பஜஞ்ஞம், ததா²பவத்தம் ஞாணம், ஹத்த²விகாராதி³பே⁴த³பி⁴ன்னத்தா சத்தாரி ஸம்பஜஞ்ஞானி ஸமாஹடானி சதுஸம்பஜஞ்ஞம், தஸ்ஸ வஸேன. ‘‘அபி⁴க்கந்தே’’திஆதீ³னி ஸாமஞ்ஞப²லே (தீ³. நி. அட்ட². 1.214; தீ³. நி. டீ. 1.214 வாக்யக²ந்தே⁴பி) வண்ணிதானி, ந புன வண்ணேதப்³பா³னி, தஸ்மா தம்தம்ஸம்வண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனாபி தத்த² விஹிதனயேனேவ க³ஹேதப்³பா³. ‘‘அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீ’’திஆதி³ வசனதோ அபி⁴க்கமாதி³க³தசதுஸம்பஜஞ்ஞபரிக்³க³ண்ஹனேன ரூபகாயஸ்ஸேவேத்த² ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸிதாதி³ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸேவ ஸமுத³யோ ச வயோ ச நீஹரிதப்³போ³’’தி. ரூபத⁴ம்மானம்யேவ ஹி பவத்திஆகாரவிஸேஸா அபி⁴க்கமாத³யோதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

சதுஸம்பஜஞ்ஞபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

படிக்கூலமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா

377. படிக்கூலமனஸிகாரவஸேனாதி ஜிகு³ச்ச²னீயதாய படிகூலமேவ படிக்கூலம், யோ படிக்கூலஸபா⁴வோ படிக்கூலாகாரோ, தஸ்ஸ மனஸி கரணவஸேன. அந்தரேனாபி ஹி பா⁴வவாசினம் ஸத்³த³ம் பா⁴வத்தோ² விஞ்ஞாயதி யதா² ‘‘படஸ்ஸ ஸுக்க’’ந்தி. யஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.182) வுத்தம், தஸ்மா தத்த², தம்ஸம்வண்ணனாயஞ்ச (விஸுத்³தி⁴. டீ. 1.182 ஆத³யோ) வுத்தனயேன ‘‘இமமேவ காய’’ந்தி ஆதீ³னமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

வத்தா²தீ³ஹி பஸிப்³ப³காகாரேன ப³ந்தி⁴த்வா கதம் ஆவாடனம் புதோளி. நானாகாரா ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸம்மிஸ்ஸாதி ஏத்தாவதா நானாவண்ணானம் கேஸாதீ³னஞ்ச உபமேய்யதா. விபூ⁴தகாலோதி பண்ணத்திம் ஸமதிக்கமித்வா கேஸாதீ³னம் அஸுபா⁴காரஸ்ஸ உபட்டி²தகாலோ. இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஆகாரத்த²தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவ’’ந்தி வத்வா தம் ஆகாரம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கேஸாதி³பரிக்³க³ண்ஹனேனா’’திஆதி³மாஹ. கேஸாதி³ஸஞ்ஞிதானஞ்ஹி அஸுசிபா⁴வானம் பரமது³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலாகாரஸ்ஸ ஸமுத³யதோ அனுபஸ்ஸனா இத⁴ காயானுபஸ்ஸனாதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

படிக்கூலமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா

378. தா⁴துமனஸிகாரவஸேனாதி பத²வீதா⁴துஆதி³கா சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ ஆரப்³ப⁴ பவத்தபா⁴வனாமனஸிகாரவஸேன, சதுதா⁴துவவத்தா²னவஸேனாதி அத்தோ². தா⁴துமனஸிகாரோ, தா⁴துகம்மட்டா²னம், சதுதா⁴துவவத்தா²னந்தி ஹி அத்த²தோ ஏகம். கோ³கா⁴தகோதி ஜீவிகத்தா²ய கு³ன்னம் கா⁴தகோ. அந்தேவாஸிகோதி கம்மகரணவஸேன தஸ்ஸ ஸமீபவாஸீ தம் நிஸ்ஸாய ஜீவனகோ. வினிவிஜ்ஜி²த்வாதி ஏகஸ்மிம் டா²னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் வினிவிஜ்ஜி²த்வா. மஹாபதா²னம் வேமஜ்ஜ²ட்டா²னஸங்கா²தேதி சதுன்னம் மஹாபதா²னம் தாய ஏவ வினிவிஜ்ஜ²னட்டா²னதாய வேமஜ்ஜ²ஸங்கா²தே. யஸ்மா தே சத்தாரோ மஹாபதா² சதூஹி தி³ஸாஹி ஆக³ந்த்வா தத்த² ஸமோஹிதா விய ஹோந்தி, தஸ்மா தம் டா²னம் சதுமஹாபத²ம், தஸ்மிம் சதுமஹாபதே². டி²த-ஸத்³தோ³ ‘‘டி²தோ வா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.263; அ. நி. 5.28) டா²னஸங்கா²தஇரியாபத²ஸமங்கி³தாய, டா²-ஸத்³த³ஸ்ஸ வா க³தினிவத்திஅத்த²தாய அஞ்ஞத்த² ட²பேத்வா க³மனம் ஸேஸஇரியாபத²ஸமங்கி³தாய போ³த⁴கோ, இத⁴ பன யதா² ததா² ரூபகாயஸ்ஸ பவத்திஆகாரபோ³த⁴கோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘சதுன்னம் இரியாபதா²னம் யேன கேனசி ஆகாரேன டி²தத்தா யதா² டி²த’’ந்தி. தத்த² ஆகாரேனாதி டா²னாதி³னா ரூபகாயஸ்ஸ பவத்திஆகாரேன. டா²னாத³யோ ஹி இரியாபத²ஸங்கா²தாய கிரியாய பதோ² பவத்திமக்³கோ³தி ‘‘இரியாபதோ²’’தி வுச்சந்தீதி வுத்தோ வாயமத்தோ². யதா²டி²தந்தி யதா²பவத்தம், யதா²வுத்தம் டா²னமேவேத்த² பணிதா⁴னந்தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘யதா² டி²தத்தா ச யதா²பணிஹித’’ந்தி. ‘‘டி²த’’ந்தி வா காயஸ்ஸ டா²னஸங்கா²தஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனம், ‘‘பணிஹித’’ந்தி தத³ஞ்ஞஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனம். ‘‘டி²த’’ந்தி வா காயஸங்கா²தானம் ரூபத⁴ம்மானம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் க²ணே ஸகிச்சவஸேன அவட்டா²னபரிதீ³பனம், பணிஹிதந்தி பச்சயவஸேன தேஹி தேஹி பச்சயேஹி பகாரதோ நிஹிதம் பணிஹிதந்தி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பச்சவேக்க²தீதி பதி பதி அவேக்க²தி, ஞாணசக்கு²னா வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா விஸும் விஸும் பஸ்ஸதி.

இதா³னி வுத்தமேவத்த²ம் பா⁴வத்த²விபா⁴வனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² கோ³கா⁴தகஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² போஸேந்தஸ்ஸாதி மம்ஸூபசயபரிப்³ரூஹனாய குண்ட³கப⁴த்தகப்பாஸட்டி²ஆதீ³ஹி ஸம்வட்³டே⁴ந்தஸ்ஸ. வதி⁴தம் மதந்தி ஹிம்ஸிதம் ஹுத்வா மதம். மதந்தி ச மதமத்தம். தேனேவாஹ ‘‘தாவதே³வா’’தி. கா³வீதி ஸஞ்ஞா ந அந்தரதா⁴யதீதி யானி அங்க³பச்சங்கா³னி யதா²ஸன்னிவிட்டா²னி உபாதா³ய கா³வீஸமஞ்ஞா மதமத்தாயபி கா³வியா தேஸம் தம்ஸன்னிவேஸஸ்ஸ அவினட்ட²த்தா. விலீயந்தி பி⁴ஜ்ஜந்தி விபு⁴ஜ்ஜந்தீதி பீ³லா, பா⁴கா³ வ-காரஸ்ஸ ப³-காரம், இகாரஸ்ஸ ச ஈகாரம் கத்வா. பீ³லஸோதி பீ³லம் பீ³லம் கத்வா. விப⁴ஜித்வாதி அட்டி²ஸங்கா⁴ததோ மம்ஸம் விவேசேத்வா, ததோ வா விவேசிதம் மம்ஸம் பா⁴க³ஸோ கத்வா. தேனேவாஹ ‘‘மம்ஸஸஞ்ஞா பவத்ததீ’’தி. பப்³ப³ஜிதஸ்ஸாபி அபரிக்³க³ஹிதகம்மட்டா²னஸ்ஸ. க⁴னவினிப்³போ⁴க³ந்தி ஸந்ததிஸமூஹகிச்சக⁴னானம் வினிப்³பு⁴ஜ்ஜனம் விவேசனம். தா⁴துஸோ பச்சவேக்க²தோதி க⁴னவினிப்³போ⁴க³கரணேன தா⁴தும் தா⁴தும் பத²வீஆதி³தா⁴தும் விஸும் விஸும் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ. ஸத்தஸஞ்ஞாதி அத்தானுதி³ட்டி²வஸேன பவத்தா ஸத்தஸஞ்ஞாதி வத³ந்தி, வோஹாரவஸேன பவத்தஸத்தஸஞ்ஞாயபி ததா³ அந்தரதா⁴னம் யுத்தமேவ யாதா²வதோ க⁴னவினிப்³போ⁴க³ஸ்ஸ ஸம்பாத³னதோ. ஏவஞ்ஹி ஸதி யதா²வுத்தஓபம்மத்தே²ன உபமேய்யத்தோ² அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி. தேனேவாஹ ‘‘தா⁴துவஸேனேவ சித்தம் ஸந்திட்ட²தீ’’தி. த³க்கோ²தி சே²கோ தம்தம்ஸமஞ்ஞாய குஸலோ ‘‘யதா²ஜாதே ஸூனஸ்மிம் நங்கு³ட்ட²கு²ரவிஸாணாதி³வந்தே அட்டி²மம்ஸாதி³அவயவஸமுதா³யே அவிப⁴த்தே கா³வீஸமஞ்ஞா, ந விப⁴த்தே. விப⁴த்தே பன அட்டி²மம்ஸாதி³அவயவஸமஞ்ஞா’’தி ஜானனதோ. சதுமஹாபதோ² விய சதுஇரியாபதோ²தி கா³வியா டி²தசதுமஹாபதோ² விய காயஸ்ஸ பவத்திமக்³க³பூ⁴தோ சதுப்³பி³தோ⁴ இரியாபதோ² யஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.305) வித்தா²ரிதா, தஸ்மா தத்த², தம்ஸம்வண்ணனாயஞ்ச (விஸுத்³தி⁴. டீ. 1.306) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

நவஸிவதி²கபப்³ப³வண்ணனா

379. ஸிவதி²காய அபவித்³த⁴உத்³து⁴மாதகாதி³படிஸம்யுத்தானம் ஓதி⁴ஸோ பவத்தானம் கதா²னம், தத³பி⁴தே⁴ய்யானஞ்ச உத்³து⁴மாதகாதி³அஸுப⁴பா⁴கா³னம் ஸிவதி²கபப்³பா³னீதி ஸங்கீ³திகாரேஹி க³ஹிதஸமஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘ஸிவதி²கபப்³பே³ஹி விப⁴ஜிது’’ந்தி. மரித்வா ஏகாஹாதிக்கந்தம் ஏகாஹமதம். உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னாதி ஜீவிதக்க²யதோ உபரி மரணதோ பரம். ஸமுக்³க³தேனாதி ஸமுட்டி²தேன. உத்³து⁴மாதத்தாதி உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் து⁴மாதத்தா ஸூனத்தா. ஸேதரத்தேஹி விபரிபி⁴ன்னம் விமிஸ்ஸிதம் நீலம் வினீலம், புரிமவண்ணவிபரிணாமபூ⁴தம் வா நீலம் வினீலம். வினீலமேவ வினீலகந்தி க-காரேன பத³வட்³ட⁴னம் அனத்த²ந்தரதோ யதா² ‘‘பீதகம் லோஹிதக’’ந்தி (த⁴. ஸ. 616). படிக்கூலத்தாதி ஜிகு³ச்ச²னீயத்தா. குச்சி²தம் வினீலந்தி வினீலகந்தி குச்ச²னத்தோ² வா அயம் க-காரோதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் யதா² ‘‘பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தீ’’தி. (தீ³. நி. 3.316; அ. நி. 5.213; மஹாவ. 285) பரிபி⁴ன்னட்டா²னேஹி காககங்காதீ³ஹி. விஸ்ஸந்த³மானபுப்³ப³ந்தி விஸ்ஸவந்தபுப்³ப³ம், தஹம் தஹம் பக்³க⁴ரந்தபுப்³ப³ந்தி அத்தோ². ததா²பா⁴வந்தி விஸ்ஸந்த³மானபுப்³ப³பா⁴வம்.

ஸோ பி⁴க்கூ²தி யோ ‘‘பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³த’’ந்தி வுத்தோ, ஸோ பி⁴க்கு². உபஸம்ஹரதி ஸதி³ஸதம். ‘‘அயம்பி கோ²’’திஆதி³ உபஸம்ஹரணாகாரத³ஸ்ஸனம். ஆயூதி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம், அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் பனேத்த² விஞ்ஞாணக³திகமேவ. உஸ்மாதி கம்மஜதேஜோ. ஏவம் பூதிகஸபா⁴வோயேவாதி ஏவம் அதிவிய து³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலபூபி⁴கஸபா⁴வோ ஏவ, ந ஆயுஆதீ³னம் அவிக³மே விய மத்தஸோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதி³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம்பா⁴வீதி ஆஹ ‘‘ஏவம் உத்³து⁴மாதாதி³பே⁴தோ³ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

லுஞ்சித்வா லுஞ்சித்வாதி உப்பாடேத்வா உப்பாடேத்வா. ஸாவஸேஸமம்ஸலோஹிதயுத்தந்தி ஸப்³ப³ஸோ அகா²தி³தத்தா தஹம் தஹம் ஸேஸேன அப்பாவஸேஸேன மம்ஸலோஹிதேன யுத்தம். ‘‘அஞ்ஞேன ஹத்த²ட்டி²க’’ந்தி அவிஸேஸேன ஹத்த²ட்டி²கானம் விப்பகிண்ணதா ஜோதிதாதி அனவஸேஸதோ தேஸம் விப்பகிண்ணதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதுஸட்டி²பே⁴த³ம்பீ’’திஆதி³மாஹ.

தேரோவஸ்ஸிகானீதி திரோவஸ்ஸம் க³தானி, தானி பன ஸம்வச்ச²ரம் வீதிவத்தானி ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘அதிக்கந்தஸம்வச்ச²ரானீ’’தி. புராணதாய க⁴னபா⁴வவிக³மேன விசுண்ணதா இத⁴ பூதிபா⁴வோதி ஸோ யதா² ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அப்³போ⁴காஸே’’திஆதி³மாஹ. தேரோவஸ்ஸிகானேவாதி ஸம்வச்ச²ரமத்தாதிக்கந்தானி ஏவ. க²ஜ்ஜமானதாதி³வஸேன து³தியஸிவதி²கபப்³பா³தீ³னம் வவத்தா²பிதத்தா வுத்தம் ‘‘க²ஜ்ஜமானதாதீ³னம் வஸேன யோஜனா காதப்³பா³’’தி.

நவஸிவதி²கபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

இமானேவ த்³வேதி அவதா⁴ரணேன அப்பனாகம்மட்டா²னம் தத்த² நியமேதி அஞ்ஞபப்³பே³ஸு தத³பா⁴வதோ. யதோ ஹி ஏவ-காரோ, ததோ அஞ்ஞத்த² நியமேதி, தேன பப்³ப³த்³வயஸ்ஸ விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னதாபி அப்படிஸித்³தா⁴ த³ட்ட²ப்³பா³ அனிச்சதாதி³த³ஸ்ஸனதோ. ஸங்கா²ரேஸு ஆதீ³னவவிபா⁴வனானி ஸிவதி²கபப்³பா³னீதி ஆஹ ‘‘ஸிவதி²கானம் ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தத்தா’’தி. இரியாபத²பப்³பா³தீ³னம் அப்பனாவஹதா பாகடா ஏவாதி ‘‘ஸேஸானி த்³வாத³ஸபீ’’தி வுத்தம். யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம். தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

காயானுபஸ்ஸனாவண்ணனா நிட்டி²தா.