நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

தீ³க⁴னிகாயே

மஹாவக்³க³டீகா

1. மஹாபதா³னஸுத்தவண்ணனா

புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தகதா²வண்ணனா

1. யதா²ஜாதானம் கரேரிருக்கா²னம் க⁴னபத்தஸாகா²விடபேஹி மண்ட³பஸங்கே²பேஹி ஸஞ்ச²ன்னோ பதே³ஸோ ‘‘கரேரிமண்ட³போ’’தி அதி⁴ப்பேதோ. த்³வாரேதி த்³வாரஸமீபே. த்³வாரே டி²தருக்க²வஸேன அஞ்ஞத்தா²பி ஸமஞ்ஞா அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். கத²ம் பன ப⁴க³வா மஹாக³ந்த⁴குடியம் அவஸித்வா ததா³ கரேரிகுடிகாயம் விஹாஸீதி? ஸாபி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வஸனக³ந்த⁴குடி ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அந்தோஜேதவனே’’திஆதி³மாஹ. ஸலளாகா³ரந்தி தே³வதா³ருருக்கே²ஹி கதகே³ஹம். பகதிப⁴த்தஸ்ஸ பச்ச²தோதி பி⁴க்கூ²னம் பாகதிகப⁴த்தகாலதோ பச்சா², டி²தமஜ்ஜ²ன்ஹிகதோ உபரீதி அத்தோ². பிண்ட³பாததோ படிக்கந்தானந்தி பிண்ட³பாதபோ⁴ஜனதோ அபேதானம். தேனாஹ ‘‘ப⁴த்தகிச்ச’’ந்திஆதி³.

மண்ட³லஸண்டா²னா மாளஸங்கே²பேன கதா நிஸீத³னஸாலா ‘‘மண்ட³லமாள’’ந்தி அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘நிஸீத³னஸாலாயா’’தி. புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தாதி ஏத்த² புப்³ப³-ஸத்³தோ³ அதீதவிஸயோ, நிவாஸ-ஸத்³தோ³ கம்மஸாத⁴னோ, க²ந்த⁴வினிமுத்தோ ச நிவஸிதத⁴ம்மோ நத்தி², க²ந்தா⁴ ச ஸந்தானவஸேனேவ பவத்தந்தீதி ஆஹ ‘‘புப்³பே³னிவுத்த²க்க²ந்த⁴ஸந்தானஸங்கா²தேன புப்³பே³னிவாஸேனா’’தி. யோஜேத்வாதி விஸயபா⁴வேன யோஜேத்வா. பவத்திதாதி கதி²தா. த⁴ம்மூபஸம்ஹிதத்தா த⁴ம்மதோ அனபேதாதி த⁴ம்மீ. தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மஸம்யுத்தா’’தி.

உத³பாதீ³தி பது³த்³தா⁴ரோ, தஸ்ஸ உப்பன்னா ஜாதாதி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம் பனஸ்ஸா உப்பன்னாகாரம் பாளியம் ஸங்கே²பதோவ த³ஸ்ஸிதம், வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஹோ அச்ச²ரிய’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² கே அனுஸ்ஸரந்தி, கே நானுஸ்ஸரந்தீதி பத³த்³வயே பட²மம்யேவ ஸப்பபஞ்சனம், ந இதரந்தி ததே³வ புக்³க³லபே⁴த³தோ, காலவிபா⁴க³தோ, அனுஸ்ஸரணாகாரதோ, ஓபம்மதோ நித்³தி³ஸந்தேன ‘‘தித்தி²யா அனுஸ்ஸரந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம். அக்³க³ப்பத்தகம்மவாதி³னோதி ஸிகா²ப்பத்தகம்மவாதி³னோ ‘‘அத்தி² கம்மம் அத்தி² கம்மவிபாகோ’’தி (படி. ம. 1.234) ஏவம் கம்மஸ்ஸகதாஞாணே டி²தா தாபஸபரிப்³பா³ஜகா. சத்தாலீஸம்யேவ கப்பே அனுஸ்ஸரந்தீதி ப்³ரஹ்மஜாலாதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.33) ப⁴க³வதா ததா² பரிச்சி²ஜ்ஜ வுத்தத்தா. ததோ பரம் ந அனுஸ்ஸரந்தீதி ததா²வசனஞ்ச தி³ட்டி²க³தோபட்ட²கஸ்ஸ தேஸம் ஞாணஸ்ஸ பரிது³ப்³ப³லபா⁴வதோ.

ஸாவகாதி மஹாஸாவகா தேஸஞ்ஹி கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் புப்³பா³பி⁴னீஹாரோ. பகதிஸாவகா பன ததோ ஊனகமேவ அனுஸ்ஸரந்தி. யஸ்மா ‘‘கப்பானம் லக்கா²தி⁴கம் ஏகம், த்³வே ச அஸங்க்²யேய்யானீ’’தி காலவஸேன ஏவம் பரிமாணோ யதா²க்கமம் அக்³க³ஸாவகபச்சேகபு³த்³தா⁴னம் புஞ்ஞஞாணாபி⁴னீஹாரோ, ஸாவகபோ³தி⁴பச்சேகபோ³தி⁴பாரமிதாஸம்ப⁴ரணஞ்ச, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘த்³வே அக்³க³ஸாவகா…பே… கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்சா’’தி. யதி³ போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணகாலபரிச்சி²ன்னோ தேஸம் தேஸம் அரியானம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணவிப⁴வோ, ஏவம் ஸந்தே பு³த்³தா⁴னம்பிஸ்ஸ ஸபரிச்சே²த³தா ஆபன்னாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னம் பன ஏத்தகந்தி பரிச்சே²தோ³ நத்தி², யாவதகம் ஆகங்க²ந்தி, தாவதகம் அனுஸ்ஸரந்தீ’’தி ‘‘யாவதகம் நேய்யம், தாவதகம் ஞாண’’ந்தி (மஹானி. 156; சூளனி. 85; படி. ம. 3, 5) வசனதோ. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ விய ஹி பு³த்³தா⁴னம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானம்பி ஸவிஸயே பரிச்சே²தோ³ நாம நத்தி², தஸ்மா யம் யம் ஞாதும் இச்ச²ந்தி, தே தம் தம் ஜானந்தி ஏவ. அத² வா ஸதிபி காலபரிச்சே²தே³ கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹாதி³னா ஸாதிஸயத்தா மஹாபோ³தி⁴ஸம்பா⁴ரானம் பஞ்ஞாபாரமிதாய பவத்திஆனுபா⁴வஸ்ஸ பரிச்சே²தோ³ நாம நத்தி², குதோ தன்னிமித்தகானம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானந்தி வுத்தம் ‘‘பு³த்³தா⁴னம்…பே… நத்தீ²’’தி.

க²ந்த⁴படிபாடியாதி யதா²பச்சயம் அனுபுப்³ப³பவத்தமானானம் க²ந்தா⁴னம் அனுபுப்³பி³யா. க²ந்த⁴ப்பவத்திந்தி வேத³னாதி³க்க²ந்த⁴ப்பவத்திம். தேஸஞ்ஹி அனுப⁴வனாதி³ஆகாரக்³க³ஹணமஸ்ஸ ஸாதிஸயம், தம் ஸஞ்ஞாப⁴வே தத்த² தத்த² அனுஸ்ஸரணவஸேன க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தா ஏகவோகாரப⁴வே அலப⁴ந்தா ‘‘ந பஸ்ஸந்தீ’’தி வுத்தா, ஜாலே பதிதா விய ஸகுணா, மச்சா² விய சாதி அதி⁴ப்பாயோ. குண்டா² வியாதி த³ந்தா⁴ விய. பங்கு³ளா வியாதி பீட²ஸப்பினோ விய. தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹந்தீதி அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகதி³ட்டி²ம் க³ண்ஹந்தி. யட்டி²கோடிஹேதுகம் க³மனம் யட்டி²கோடிக³மனம் க²ந்த⁴படிபாடியா அமுஞ்சனதோ.

ஏவம் ஸந்தேபீதி காமம் பு³த்³த⁴ஸாவகாபி அஸஞ்ஞப⁴வே க²ந்த⁴ப்பவத்திம் ந பஸ்ஸந்தி, ஏவம் ஸந்தேபி தே பு³த்³த⁴ஸாவகா அஸஞ்ஞப⁴வம் லங்கி⁴த்வா பரதோ அனுஸ்ஸரந்தி. ‘‘வட்டே’’திஆதி³ ததா² தேஸம் அனுஸ்ஸரணாகாரத³ஸ்ஸனம். பு³த்³தே⁴ஹி தி³ன்னனயே ட²த்வாதி ‘‘யத்த² பஞ்சகப்பஸதானி ரூபப்பவத்தியேவ, ந அரூபப்பவத்தி, ஸோ அஸஞ்ஞப⁴வோ’’தி ஏவம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஹி தே³ஸிதாயம் த⁴ம்மனேத்தியம் ட²த்வா. ஏவஞ்ஹி அந்தரா சுதிபடிஸந்தி⁴யோ அபஸ்ஸந்தா பரதோ அனுஸ்ஸரந்தி ஸேய்யதா²பி ஆயஸ்மா ஸோபி⁴தோதி (தே²ரகா³. அட்ட². 1.2.164 ஸோபி⁴தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா). ஸோ கிர புப்³பே³னிவாஸே சிண்ணவஸீ ஹுத்வா அனுபடிபாடியா அத்தனோ நிப்³ப³த்தட்டா²னம் அனுஸ்ஸரந்தோ யாவ அஸஞ்ஞப⁴வே அத்தனோ அசித்தகபடிஸந்தி⁴ தாவ அத்³த³ஸ, ததோ பரம் பஞ்சகப்பஸதபரிமாணே காலே சுதிபடிஸந்தி⁴யோ அதி³ஸ்வா அவஸானே சுதிம் தி³ஸ்வா ‘‘கிம் நாமேத’’ந்தி ஆவஜ்ஜயமானோ நயவஸேன ‘‘அஸஞ்ஞப⁴வோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி நிட்ட²ம் அக³மாஸி. அத² நம் ப⁴க³வா தம் காரணம் அட்டு²ப்பத்திம் கத்வா புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரந்தானம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பேஸி. ‘‘சுதிபடிஸந்தி⁴ம் ஓலோகேத்வா’’தி இத³ம் சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன தேஸம் ஞாணஸ்ஸ ஸங்கமனத³ஸ்ஸனம், தேன ஸப்³ப³ஸோ ப⁴வே அனாமஸித்வா க³ந்தும் ந ஸக்கோந்தீதி த³ஸ்ஸேதி.

தம் ததே³வ பஸ்ஸந்தீதி யதா² நாம ஸரத³ஸமயே டி²தமஜ்ஜ²ன்ஹிகவேலாய சதுரதனிகே கே³ஹே சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ ரூபக³தம் ஸுபாகடமேவ ஹோதீதி லோகஸித்³த⁴மேதம், ஸியா பன தஸ்ஸ ஸுகு²மதரதிரோஹிதாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ரூபக³தஸ்ஸ அகோ³சரதா. ந த்வேவ பு³த்³தா⁴னம் ஞாதும் இச்சி²தஸ்ஸ ஞேய்யஸ்ஸ அகோ³சரதா, அத² கோ² தம் ஞாணாலோகேன ஓபா⁴ஸிதம் ஹத்த²தலே ஆமலகம் விய ஸுபாகடம் ஸுவிபூ⁴தமேவ ஹோதி ததா² ஞேய்யாவரணஸ்ஸ ஸுப்பஹீனத்தா. தேனாஹ ‘‘பு³த்³தா⁴ பன அத்தனா வா பரேஹி வா தி³ட்ட²கதஸுதம், ஸூரியமண்ட³லோபா⁴ஸஸதி³ஸ’’ந்தி ச ஆதி³.

ததா² ஸாவகா ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ சாதி. ஏத்த² ததா²-ஸத்³தே³ன ‘‘அத்தனா தி³ட்ட²கதஸுதமேவ அனுஸ்ஸரந்தீ’’தி இத³ம் உபஸம்ஹரதி, தேன ஸப்பதே³ஸமேவ நேஸம் அனுஸ்ஸரணம், ந நிப்பதே³ஸந்தி நித³ஸ்ஸேதி.

க²ஜ்ஜோபனகஓபா⁴ஸஸதி³ஸம் ஞாணஸ்ஸ அதிவிய அப்பானுபா⁴வதாய. ஸாவகானந்தி ஏத்த² பகதிஸாவகானம் பாகதிகபதீ³போபா⁴ஸஸதி³ஸம். மஹாஸாவகானம் (தே²ரகா³. அட்ட². 2.21 வங்கீ³ஸேத்த²ரகா³தா²வண்ணனாய வித்தா²ரோ) மஹாபதீ³போபா⁴ஸஸதி³ஸம். தேனாஹ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.402) ‘‘உக்காபபா⁴ஸதி³ஸ’’ந்தி. ஓஸதி⁴தாரகோபா⁴ஸஸதி³ஸந்தி உஸ்ஸன்னா பபா⁴ ஏதாய தீ⁴யதி, ஓஸதீ⁴னம் வா அனுப³லப்பதா³யகத்தா ‘‘ஓஸதீ⁴’’தி ஏவம் லத்³த⁴னாமாய தாரகாய பபா⁴ஸதி³ஸம். ஸரத³ஸூரியமண்ட³லோபா⁴ஸஸதி³ஸம் ஸப்³ப³ஸோ அந்த⁴காரவித⁴மனதோ. அபடுபா⁴வஹேதுகோ விஸயக்³க³ஹணே சஞ்சலபா⁴வோ க²லிதம், குண்டி²பா⁴வஹேதுகோ விஸயஸ்ஸ அனபி⁴ஸமயோ படிகா⁴தோ.ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³த⁴மேவாதி ஆவஜ்ஜனமத்தாதீ⁴னம், ஆவஜ்ஜிதமத்தே ஏவ யதி²ச்சி²தஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னகந்தி அத்தோ². ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

அஸங்க³அப்படிஹதம் பவத்தமானம் ப⁴க³வதோ ஞாணம் லஹுதரேபி விஸயே, க³ருதரே ச ஏகஸதி³ஸமேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³ப்³ப³லபத்தபுடே’’திஆதி³னா உபமாத்³வயம் வுத்தம். த⁴ம்மகாயத்தா ப⁴க³வதோ கு³ணம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தா ‘‘ப⁴க³வந்தம்யேவ ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னா’’தி வுத்தம். தம் ஸப்³ப³ம்பீதி தம் யதா²வுத்தம் ஸப்³ப³ம்பி புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தம் கத²ம். தித்தி²யானம், ஸாவகானஞ்ச புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸரணம் ப⁴க³வதோ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸரணஸ்ஸ ஹீனுதா³ஹரணத³ஸ்ஸனவஸேனேத்த² கதி²தம். ஏவஞ்ஹி ப⁴க³வதோ மஹந்தபா⁴வோ விஸேஸதோ பகாஸிதோ ஹோதீதி. ஸங்கே²பதோதி ஸமாஸதோ. யத்தகோபி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ பவத்திபே⁴தோ³ அத்தனோ ஞாணஸ்ஸ விஸயபூ⁴தோ, தம் ஸப்³ப³ம் ததா³ யதா²கதி²தம் தே பி⁴க்கூ² ஸங்கி²பித்வா ‘‘இதிபீ’’தி ஆஹம்ஸு. தஸ்ஸ ச அனேகாகாரதாய ஆமேடி³தவசனம், பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ², ‘‘இதி கோ² பி⁴க்க²வே ஸப்படிப⁴யோ பா³லோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.124; அ. நி. 3.1) விய ஆகாரத்தோ² இதி-ஸத்³தோ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம்பீ’’தி தத³த்த²மாஹ.

2-3. வுத்தமேவாதி ஏத்த² ச இத⁴ பாடே² யம் வத்தப்³ப³ம் தேன பாடே²ன ஸாதா⁴ரணம், தம் வுத்தமேவாதி அதி⁴ப்பேதம், ந அஸாதா⁴ரணம் அபுப்³ப³பத³வண்ணனாய அதி⁴கதத்தாதி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயமேவ ஹி விஸேஸோ’’திஆதி³மாஹ. ‘‘அஸ்ஸோஸீ’’தி இத³ம் ஸவனகிச்சனிப்ப²த்தியா வுத்தம் ஸத்³த³க்³க³ஹணமுகே²ன தத³த்தா²வபோ³த⁴ஸ்ஸ ஸித்³த⁴த்தா. தத்த² பன பாளியம் ‘‘இமம் ஸம்கி²யத⁴ம்மம் விதி³த்வா’’ இச்சேவ (தீ³. நி. 1.2) வுத்தம். இமே பி⁴க்கூ² மம கு³ணே தோ²மேந்தி, கத²ம்? மம புப்³பே³னிவாஸஞாணம் ஆரப்³பா⁴தி யோஜனா. நிப்ப²த்திந்தி கிச்சனிப்ப²த்திம், தேன காதப்³ப³கிச்சஸித்³த⁴ந்தி அத்தோ². நோதி புச்சா²வாசீ நு-இதி இமினா ஸமானத்தோ² நிபாதோதி வுத்தம் ‘‘இச்சே²ய்யாத² நூ’’தி. நந்தி ப⁴க³வந்தம். ‘‘யம் ப⁴க³வா’’தி ஏத்த² யம்-ஸத்³தே³ன கிரியாபராமஸனபூ⁴தேன ‘‘த⁴ம்மிம் கத²ம் கதே²ய்யா’’தி ஏவம் வுத்தம். த⁴ம்மிகதா²கரணம் பராமட்ட²ம் ‘‘ஏதஸ்ஸா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஏதஸ்ஸ த⁴ம்மிகதா²கரணஸ்ஸா’’தி, ஆத³ரவஸேன பன தம் த்³விக்க²த்தும் வுத்தம்.

4. ஸுணாதா²தி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², பகாரத்தோ² வா, ஏதேன ‘‘மனஸி கரோதா²’’தி பத³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸோதாவதா⁴னம் ஸோதஸ்ஸ ஓத³ஹனம், ஸுஸ்ஸூஸாதி அத்தோ². சி²ன்னம் உபச்சி²ன்னம் வடுமம் ஸம்ஸாரவட்டம் ஏதேஸந்தி சி²ன்னவடுமகா, ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, அஞ்ஞே ச கீ²ணாஸவா, இத⁴ பன ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அதி⁴ப்பேதா. தேஸஞ்ஹி ஸப்³ப³ஸோ அனுஸ்ஸரணம் இதரேஸம் அவிஸயோ. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞேஸம் அஸாதா⁴ரண’’ந்தி. பச்சத்தவசனே தி³ஸ்ஸதி யம்-ஸத்³தோ³ கம்மத்த²தீ³பனதோ. உபயோக³வசனே தி³ஸ்ஸதி யம்-ஸத்³தோ³ புச்ச²னகிரியாய கம்மத்த²தீ³பனதோ. தந்தி ச உபயோக³வசனமேவ புச்ச²தி-ஸத்³த³ஸ்ஸ த்³விகம்மகபா⁴வதோ. யந்தி யேன காரணேனாதி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘கரணவசனே தி³ஸ்ஸதீ’’தி. பு⁴ம்மேதி த³ட்ட²ப்³போ³தி யதா² யம்-ஸத்³தோ³ ந கேவலம் பச்சத்தஉபயோகே³ஸு ஏவ, அத² கோ² கரணேபி தி³ஸ்ஸதி, ஏவம் இத⁴ பு⁴ம்மேதி த³ட்ட²ப்³போ³. த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துந்தி ஜாதிக்கே²த்தபூ⁴தம் த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளம். உன்னாதே³ந்தோ உப்பஜ்ஜி அனேகச்ச²ரியபாதுபா⁴வபடிமண்டி³தத்தா பு³த்³து⁴ப்பாத³ஸ்ஸ.

காலஸ்ஸ ப⁴த்³த³தா நாம தத்த² ஸத்தானம் கு³ணவிபூ⁴தியா, பு³த்³து⁴ப்பாத³பரமா ச கு³ணவிபூ⁴தீதி தப்³ப³ஹுலதா யஸ்ஸ கப்பஸ்ஸ ப⁴த்³த³தாதி ஆஹ ‘‘பஞ்சபு³த்³து⁴ப்பாத³படிமண்டி³தத்தா ஸுந்த³ரகப்பே’’தி, ததா² ஸாரபூ⁴தகு³ணவஸேன ‘‘ஸாரகப்பே’’தி. ‘‘இமம் கப்பம் தோ²மேந்தோ ஏவமாஹா’’தி வத்வா இமஸ்ஸ கப்பஸ்ஸ ததா² தோ²மேதப்³ப³தா அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதோ பட்டா²யா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யதோ பட்டா²யாதி யதோ பபு⁴தி அபி⁴னீஹாரோ கதோதி மனுஸ்ஸத்தாதி³அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தோ அபி⁴னீஹாரோ பவத்திதோ. ஸம்ஸாரஸ்ஸ அனாதி³பா⁴வதோ இமஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அபி⁴னீஹாரதோ புரேதரம் உப்பன்னா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அனந்தா அபரிமேய்யாதி தேஹி உப்பன்னகப்பே நிவத்தேந்தோ ‘‘ஏதஸ்மிம் அந்தரே’’தி ஆஹ. காமம் தீ³பங்கரபு³த்³து⁴ப்பாதே³ அயம் ப⁴க³வா அபி⁴னீஹாரமகாஸி, தஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ நிப்³ப³த்தி இமஸ்ஸ அபி⁴னீஹாரதோ புரிமதராதி வுத்தம் ‘‘அம்ஹாகம்…பே… நிப்³ப³த்திம்ஸூ’’தி.

அஸங்க்²யேய்யகப்பபரியோஸானேதி மஹாகப்பானம் அஸங்க்²யேய்யபரியோஸானே. ஏஸ நயோ இதோ பரேஸுபி. ‘‘இதோ திம்ஸகப்பஸஹஸ்ஸானம் உபரீ’’தி ஏதேன பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, ஸுமேத⁴ஸ்ஸ ச ப⁴க³வதோ அந்தரே ஏகூனஸத்ததிகப்பஸஹஸ்ஸானி பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞானி அஹேஸுந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘இதோ அட்டா²ரஸன்னம் கப்பஸஹஸ்ஸானம் உபரீ’’தி இமினா ஸுஜாதஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, அத்த²த³ஸ்ஸிஸ்ஸ ச ப⁴க³வதோ அந்தரே ஏகேனூனானி த்³வாத³ஸகப்பஸஹஸ்ஸானி பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞானி அஹேஸுந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘இதோ சதுனவுதே கப்பே’’தி இமினா த⁴ம்மத³ஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, ஸித்³த⁴த்த²ஸ்ஸ ச ப⁴க³வதோ அந்தரே சா²தி⁴கனவஸதுத்தரானி ஸத்தரஸகப்பஸஹஸ்ஸானி பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞானி அஹேஸுந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஏகதிம்ஸே கப்பே’’தி இமினா விபஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, ஸிகி²ஸ்ஸ ச ப⁴க³வதோ அந்தரே ஸட்டி² கப்பானி பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞானி அஹேஸுந்தி த³ஸ்ஸேதி. தே ஸப்³பே³பி பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஓரம் ஸுமேதா⁴தீ³ஹி உப்பன்னகப்பேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸமோதா⁴னியமானா ஸதஸஹஸ்ஸா கப்பா ஹோந்தி, யத்த² மஹாஸாவகாத³யோ (தே²ரகா³. அட்ட². 2.21 வங்கீ³ஸத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா) விவட்டூ பனிஸ்ஸயானி குஸலானி ஸம்ப⁴ரிம்ஸு. பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞேபி லோகே பச்சேகபு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜித்வா தேஸம் புரிஸவிஸேஸானம் புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³பி⁴பு³த்³தி⁴யா பச்சயா ஹோந்தி. ‘‘ஏவமய’’ந்திஆதி³ வுத்தமேவத்த²ம் நிக³மனவஸேன வத³தி.

‘‘கிம் பனேத’’ந்திஆதி³ புப்³ப³னிமித்தவிபா⁴வனத்தா²ய ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஏதந்தி பு³த்³தா⁴னம் உப்பஜ்ஜனம். கப்பஸண்டா²னகாலஸ்மிந்தி விவட்டகப்பஸ்ஸ ஸண்ட²ஹனகாலே. ஏகமஸங்க்²யேய்யந்தி ஸம்வட்டட்டா²யிம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஏகங்க³ணம் ஹுத்வா டி²தேதி பப்³ப³தருக்க²க³ச்சா²தீ³னம், மேகா⁴தீ³னஞ்ச அபா⁴வேன விவடம்அங்க³ணம் ஹுத்வா டி²தே. லோகஸன்னிவாஸேதி பா⁴ஜனலோகேன ஸன்னிவிஸிதப்³ப³ட்டா²னே. வீஸதி யட்டி²யோ உஸப⁴ம். ‘‘உஸப⁴மத்தா, த்³வே உஸப⁴மத்தா’’திஆதி³னா பச்சேகம் மத்தா-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. யோஜனஸஹஸ்ஸமத்தா ஹுத்வாதி பதமானாவ உத³கதா⁴ரா யோஜனஸஹஸ்ஸமத்தம் ஆகாஸட்டா²னம் ப²ரித்வா பவத்தியா யோஜனஸஹஸ்ஸமத்தா ஹுத்வா. யாவ அவினட்ட²ப்³ரஹ்மலோகாதி யாவ ஆப⁴ஸ்ஸரப்³ரஹ்மலோகா, யாவ ஸுப⁴கிண்ஹப்³ரஹ்மலோகா, யாவ வேஹப்ப²லப்³ரஹ்மலோகாதி அத்தோ².

வாதவஸேனாதி ஸட்டி²ஸஹஸ்ஸாதி⁴கனவயோஜனஸதஸஹஸ்ஸுப்³பே³த⁴ஸ்ஸ ஸந்தா⁴ரகவாதமண்ட³லஸ்ஸ வஸேன. மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கோதி மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கப்பதே³ஸமாஹ. தஸ்ஸ பச்சா² வினாஸோ, பட²மம் ஸண்ட²ஹனஞ்ச த⁴ம்மதாவஸேன வேதி³தப்³ப³ம். தத்தா²தி தஸ்மிம் பதே³ஸே. புப்³ப³னிமித்தம் ஹுத்வாதி பு³த்³த⁴ப்பாத³ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம் ஹுத்வா. புப்³ப³னிமித்தஸன்னிஸ்ஸயோ ஹி க³ச்சோ² நிஸ்ஸிதவோஹாரேன ததா² வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸா’’திஆதி³. கண்ணிகாப³த்³தா⁴னி ஹுத்வாதி ஆப³த்³த⁴கண்ணிகா விய ஹுத்வா. ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மானோ அத்தமனா…பே… க³ச்ச²ந்தீதி யோஜனா. வேஹப்ப²லேபி ஸுப⁴கிண்ஹே ஸங்க³ஹேத்வா ‘‘நவ ப்³ரஹ்மலோகா’’தி வுத்தம். ததா² ஹி தே சதுத்தி²ம்யேவ விஞ்ஞாணட்டி²திம் ப⁴ஜந்தி. நிக்க²மந்தேஸூதி மஹாபி⁴னிக்க²மனம் அபி⁴னிக்க²மந்தேஸு. அபி⁴ஜாதி பனேத்த² ஜாதிபா⁴வஸாமஞ்ஞேன க³ப்³போ⁴க்கந்தியாவ ஸங்க³ஹிதா. நிமீயதி அனுமீயதி ப²லம் ஏதேனாதி நிமித்தம், காரணம். ஞாபகம்பி ஹி காரணம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ அப்³யபி⁴சாரீபா⁴வேன ப²லம் ஸித்³த⁴மேவ கத்வா க³ண்ஹி, யதா² தம் அஸிதோ இஸி அபி⁴ஜாதியம் மஹாபுரிஸஸ்ஸ லக்க²ணானி தி³ஸ்வா தேஸம் அப்³யபி⁴சாரீபா⁴வேன பு³த்³த⁴கு³ணே ஸித்³தே⁴ ஏவ கத்வா க³ண்ஹி, ஏவம் பன க³ய்ஹமானம் தன்னிமித்தகம் ப²லம் ததா³னுபா⁴வேன ஸித்³த⁴ம் விய வோஹரீயதி தப்³பா⁴வே பா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘தேஸம் நிமித்தானம் ஆனுபா⁴வேனா’’திஆதி³. ததா² சாஹ ப⁴க³வா ‘‘ஸோ தேன லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தோ…பே… ராஜா ஸமானோ கிம் லப⁴தி, பு³த்³தோ⁴ ஸமானோ கிம் லப⁴தீ’’தி (தீ³. நி. 3.202, 204) ச ஏவமாதி³. இமமத்த²ந்தி பஞ்ச பு³த்³தா⁴ இமஸ்மிம் கப்பே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி இமமத்த²ம் யாதா²வதோ ஜானிம்ஸு.

ஜாதிபரிச்சே²தா³தி³வண்ணனா

5-7. கப்பபரிச்சே²த³வஸேனாதி ‘‘இதோ ஸோ ஏகனவுதே கப்பே’’திஆதி³னா யத்த² யத்த² கப்பே தே தே பு³த்³தா⁴ உப்பன்னா, தஸ்ஸ தஸ்ஸ கப்பஸ்ஸ பரிச்சி²ந்த³னவஸேன பரிஜானனவஸேன. ‘‘இத³ம் த’’ந்தி ஹி நியமேத்வா பரிச்சி²ஜ்ஜ ஜானனம் பரிச்சி²ந்த³னம் பரிச்சே²தோ³. பரித்தந்தி இத்தரம். லஹுகந்தி ஸல்லஹுகம், ஆயுனோ அதி⁴ப்பேதத்தா ரஸ்ஸந்தி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘உப⁴யமேதம் அப்பகஸ்ஸேவ வேவசன’’ந்தி.

‘‘அப்பம் வா பி⁴ய்யோ’’தி அவிஸேஸஜோதனம் ‘‘வீஸம் வா திம்ஸம் வா’’திஆதி³னா அனியமிதவஸேனேவ யதா²லாப⁴தோ வவத்த²பேத்வா அயஞ்ச நயோ அபசுரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் தீ³கா⁴யுகோ பன அதிது³ல்லபோ⁴’’தி ஆஹ. இத³ம் தம் விஸேஸவவத்தா²பனம் புக்³க³லேஸு பக்கி²பித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² விஸாகா²’’திஆதி³மாஹ.

யதி³ ஏவம் கஸ்மா அம்ஹாகம் ப⁴க³வா தத்தகம்பி காலம் ந ஜீவி, நனு மஹாபோ³தி⁴ஸத்தா சரிமப⁴வே அதிவியஉளாரதமேன புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரேன படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தீதி? ஸச்சமேதந்தி. தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விபஸ்ஸீஆத³யோ பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அபி⁴ஜாதியா மேத்தாடா²னதாய அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ மேத்தாபுப்³ப³பா⁴க³தா. தத³னுகு³ணஞ்ஹி தேஸம் விஸேஸதோ படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம். தஸ்ஸ விஸேஸதோ ப³ஹுலம் கே²மவிதக்கூபனிஸ்ஸயதாய ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததா, அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணபரோபதே³ஸரஹிதஞாணவிஸேஸூபனிஸ்ஸயதாய ஞாணஸம்பயுத்ததா, அஸங்கா²ரிகதா ச வேதி³தப்³பா³, அஸங்க்²யேய்யம் ஆயு ஆதா⁴ரவிஸேஸதோ, நிஸ்ஸயவிஸேஸதோ, படிபக்க²தூ³ரீபா⁴வதோ, பவத்திஆகாரவிஸேஸதோ ச அபரிமேய்யானுபா⁴வதாய காரணஸ்ஸ. தத்த² சிரதரம் காலம் ஸந்தானஸ்ஸ பாரமிதாபரிபா⁴விததா ஆதா⁴ரவிஸேஸதா. அலோப⁴ஜ்ஜா²ஸயாதி³ஆஸயஸம்பதா³ நிஸ்ஸயவிஸேஸதா. லாப⁴மச்ச²ரியாதி³பாபத⁴ம்மவிக்க²ம்ப⁴னம் படிபக்க²தூ³ரீபா⁴வோ. ஸப்³ப³ஸத்தானம் ஸகலவட்டது³க்க²னிஸ்ஸரணத்தா²ய ஆயூஹனா பவத்திஆகாரவிஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

அயஞ்ச நயோ ஸப்³பே³ஸம் மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம் சரிமப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தககம்மாயூஹனே ஸாதா⁴ரணோதி தஸ்ஸ ப²லேனாபி ஏகஸதி³ஸேனேவ ப⁴விதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘இதி ஸப்³பே³ பு³த்³தா⁴ அஸங்க்²யேய்யாயுகா’’தி, அஸங்க்²யேய்யகாலாவத்தா²னாயுகாதி அத்தோ². அஸங்க்²யேய்யாயுகஸம்வத்தனஸமத்த²ம் பரிசிதம் கம்மம் ஹோதி, பு³த்³தா⁴ பன ததா³ மனுஸ்ஸானம் பரமாயுப்பமாணானுரூபமேவ காலம் ட²த்வா பரினிப்³பா³யந்தி ததோ பரம் ட²த்வா ஸாதே⁴தப்³ப³பயோஜனாபா⁴வதோ, த⁴ம்மதாவேஸாதி வா வேதி³தப்³பா³. அட்ட²கதா²யம் பன ததோ பரம் பன அட்டா²னஸ்ஸ ‘‘உதுபோ⁴ஜனவிபத்தியா’’தி (தீ³. நி. அட்ட². 2.5) காரணம் வுத்தம், ‘‘தம் லோகஸாதா⁴ரணம் லோகே ஜாதஸம்வுத்³தா⁴னம் ததா²க³தானம் ந ஹோதீ’’தி ந ஸக்கா வத்தும். ததா² ஹி நேஸம் ரோக³கிலமதா²த³யோ ஹோந்தியேவ. உதுபோ⁴ஜனவஸேனாதி அஸம்பன்னஸ்ஸ, ஸம்பன்னஸ்ஸ ச உதுனோ, போ⁴ஜனஸ்ஸ ச வஸேன யதா²க்கமம் ஆயு ஹாயதிபி வட்³ட⁴திபி. ஆயூதி ச பரமாயு அதி⁴ப்பேதம். தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ப்³ரஹ்மஜாலாதி³டீகாயம் (தீ³. நி. டீ. 1.40) வுத்தமேவ.

இதா³னி தமத்த²ம் ஸமுதா³க³மதோ பட்டா²ய த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² யதா³’’திஆதி³ வுத்தம். த⁴ம்மே நியுத்தா த⁴ம்மிகா, ந த⁴ம்மிகா அத⁴ம்மிகா, ஹிம்ஸாதி³அத⁴ம்மபஸுதா. அத⁴ம்மிகமேவ ஹோதி இஸ்ஸரஜனானம் அனுவத்தனேன, பரேஸம் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனேன ச. உண்ஹவலாஹகா தே³வதாதி உண்ஹஉதுனோ பச்சயபூ⁴தமேக⁴மாலாஸமுட்டா²பகா தே³வபுத்தா. தேஸம் கிர ததா² சித்துப்பாத³ஸமகாலமேவ யதி²ச்சி²தட்டா²னம் உண்ஹம் ப²ரமானா வலாஹகமாலா நாதிப³ஹலா இதோ சிதோ நப⁴ம் சா²தே³ந்தீ விதனோதி. ஏஸ நயோ ஸீதவலாஹகவஸ்ஸவலாஹகாஸு. அப்³ப⁴வலாஹகா பன தே³வதா ஸீதுண்ஹவஸ்ஸேஹி வினா கேவலம் அப்³ப⁴படலஸ்ஸேவ ஸமுட்டா²பகா வேதி³தப்³பா³. தாஸந்தி ஏத்த² ‘‘மித்தா’’தி பத³ம் ஆனேத்வா யோஜனா. காமம் ஹேட்டா² வுத்தா ஸத்தவிதா⁴பி தே³வதா சாதுமஹாராஜிகாவ தா பன தேன தேன விஸேஸேன வத்வா இதா³னி தத³ஞ்ஞே பட²மபூ⁴மிகே காமாவசரதே³வே ஸாமஞ்ஞதோ க³ண்ஹந்தோ ‘‘சாதுமஹாராஜிகா’’தி ஆஹ. தாஸம் அத⁴ம்மிகதாயாதி ராஜூனம் அத⁴ம்மிகபா⁴வமூலகேன உபராஜாதி³அத⁴ம்மிகபா⁴வபரம்பராப⁴தேன தாஸம் தே³வதானம் அத⁴ம்மிகபா⁴வேன. விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிஹரந்தீதி ப³ஹ்வாபா³த⁴தாதி³ அனிட்ட²ப²லூபனிஸ்ஸயபூ⁴தஸ்ஸ யதா²வுத்தஅத⁴ம்மிகதாஸஞ்ஞிதஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணஸ்ஸ பாபகம்மஸ்ஸ ப³லேன விஸமம் வாயந்தேன வாயுனா பீளியமானா சந்தி³மஸூரியா ஸினேரும் பரிக்கி²பந்தா விஸமம் பரிவத்தந்தி யதா²மக்³கே³ன நப்பவத்தந்தீதி. அஸ்ஸித³ம் யதா² சந்தி³மஸூரியானம் விஸமபரிவத்தனம் விஸமவாதஸங்கோ²ப⁴ஹேதுகம், ஏவம் உதுவஸ்ஸாதி³விஸமப்பவத்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வாதோ யதா²மக்³கே³ன ந வாயதீ’’திஆதி³ வுத்தம். தே³வதானந்தி ஸீதவலாஹகதே³வதாதி³தே³வதானம். தேனாஹ ‘‘ஸீதுண்ஹபே⁴தோ³ உதூ’’திஆதி³. தஸ்மிம் அஸம்பஜ்ஜந்தேதி தஸ்மிம் யதா²வுத்தே வஸ்ஸபீ³ஜபூ⁴தே உதும்ஹி யதா²காலம் ஸம்பத்திம் அனுபக³ச்ச²ந்தே.

‘‘ந ஸம்மா தே³வோ வஸ்ஸதீ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘கதா³சீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² கதா³சி வஸ்ஸதீதி கதா³சி அவஸ்ஸனகாலே வஸ்ஸதி. கதா³சி ந வஸ்ஸதீதி கதா³சி வஸ்ஸிதப்³ப³காலே ந வஸ்ஸதி. கத்த²சி வஸ்ஸதி, கத்த²சி ந வஸ்ஸதீதி பதே³ஸமாஹ. ‘‘வஸ்ஸந்தோபீ’’திஆதி³ ‘‘கதா³சி வஸ்ஸதி, கதா³சி ந வஸ்ஸதீ’’தி பத³த்³வயஸ்ஸேவ அத்த²விவரணம். விக³தக³ந்த⁴வண்ணரஸாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன நிரோஜதம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏகஸ்மிம் பதே³ஸேதி ப⁴த்தபசனபா⁴ஜனஸ்ஸ ஏகபஸ்ஸே. உத்தண்டு³லந்தி பாகதோ உக்கந்ததண்டு³லம். தீஹாகாரேஹீதி ஸப்³ப³ஸோ அபரிணதம், ஏகதே³ஸேன பரிணதம், து³பரிணதஞ்சாதி ஏவம் தீஹாகாரேஹி. பச்சதி பக்காஸயம் உபக³ச்ச²தி. அப்பாயுகாதி ஏத்த² ‘‘து³ப்³ப³ண்ணா சா’’திபி வத்தப்³ப³ம். ஏவம் உதுபோ⁴ஜனவஸேன ஆயு ஹாயதி ஹேதும்ஹி அபரிக்கீ²ணேபி பச்சயஸ்ஸ பரிது³ப்³ப³லத்தா.

‘‘யதா³ பனா’’திஆதி³ ஸுக்கபக்க²ஸ்ஸ அத்தோ² வுத்தவிபரியாயேன வேதி³தப்³போ³.

வட்³டி⁴த்வா வட்³டி⁴த்வா பரிஹீனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கஸ்மா? ந ஹி ஏகஸ்மிம் அந்தரகப்பே அனேகே பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தி, ஏகோ ஏவ பன உப்பஜ்ஜதீதி. இதா³னி தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கத²’’ந்திஆதி³ வுத்தம். சத்தாரி ட²த்வாதி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். யம்யம்ஆயுபரிமாணேஸூதி யத்தகயத்தகபரமாயுப்பமாணேஸு. தேஸம்பீதி பு³த்³தா⁴னம். தம் ததே³வ ஆயுபரிமாணம் ஹோதி, தத்த² காரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

ஜாதிபரிச்சே²தா³தி³வண்ணனா நிட்டி²தா

போ³தி⁴பரிச்சே²த³வண்ணனா

8. மூலேதி மூலாவயவஸ்ஸ ஸமீபே. தம் பன தஸ்ஸா ஹேட்டா²பதே³ஸோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பாடலிருக்க²ஸ்ஸ ஹேட்டா²’’தி. தம்தி³வஸந்தி அத்தனா ஜாததி³வஸே, தம்தி³வஸந்தி வா தம் ப⁴க³வதோ அபி⁴ஸம்போ³தி⁴தி³வஸே. ஸோ கிர போ³தி⁴ருக்கோ² ஸாலகல்யாணீ விய பத²வியா அப்³ப⁴ந்தரே ஏவ புரேதரம் வட்³டே⁴ந்தோ அபி⁴ஸம்போ³தி⁴தி³வஸே பத²விம் உப்³பி⁴ஜ்ஜித்வா உட்டி²தோ ரதனஸதம் உச்சோ, தாவதே³வ ச வித்த²தோ ஹுத்வா நப⁴ம் பூரேந்தோ அட்டா²ஸி. அயம்பி கிரேதஸ்ஸ ருக்க²பா⁴வேன விய அஞ்ஞேஹி வேமத்ததா. க⁴னஸம்ஹதனாளவண்டதாய கண்ணிகப³த்³தே⁴ஹி விய புப்பே²ஹி. ஏகஸஞ்ச²ன்னாதி புப்பா²னம் நிரந்தரதாய ஏகஜ்ஜ²ம் ஸஞ்ச²ன்னா, தத்த² தத்த² நிப³த்³த⁴…பே… ஸமுஜ்ஜலந்தி தஹம் தஹம் ஓலம்பி³தகுஸுமதா³மேஹி சேவ தஹம் தஹம் கி²த்தமாலாபிண்டீ³ஹி ச இதோ சிதோ விப்பகிண்ணவிவித⁴வண்டமுத்தபுப்பே²ஹி ச ஸம்மதே³வ உஜ்ஜலம். அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸிரீஸம்பத்தானீதி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸிரியா ஸோபா⁴ய ஸம்பன்னானி. பு³த்³த⁴கு³ணவிப⁴வஸிரிந்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஹி அபி⁴க³ந்தப்³ப³கு³ணவிபூ⁴திஸோப⁴ம். படிவிஜ்ஜ²மானோதி அதி⁴க³ச்ச²ந்தோ.

ஸேதம்ப³ருக்கோ²தி ஸேதவண்ணப²லோ அம்ப³ருக்கோ². ததே³வாதி பாடலியா வுத்தப்பமாணமேவ. ஏகதோதி ஏகபஸ்ஸே. ஸுரஸானீதி ஸுமது⁴ரரஸானி.

ஏகோவ பல்லங்கோதி ஏகோவ பல்லங்கப்பதே³ஸோ. ஸோ ஸோ ருக்கோ² ‘‘போ³தீ⁴’’தி வுச்சதி பு³ஜ்ஜ²ந்தி ஏத்தா²தி கத்வா.

ஸாவகயுக³பரிச்சே²த³வண்ணனா

9. ஸாவகபரிச்சே²தே³தி ஸாவகயுக³பரிச்சே²தே³. ‘‘க²ண்ட³திஸ்ஸ’’ந்தி த்³வேபி ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா ஏகத்தவஸேன வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘க²ண்டோ³ ச திஸ்ஸோ சா’’தி, பு³த்³தா⁴னம் ஸஹோத³ரோ, வேமாதிகோபி வா ஜேட்ட²பா⁴தா ந ஹோதீதி ‘‘ஏகபிதிகோ கனிட்ட²பா⁴தா’’தி வுத்தம். அவஸேஸேஹி புத்தேஹி. ‘‘பஞ்ஞாபாரமியா மத்த²கம் பத்தோ’’தி வத்வா தஸ்ஸ மத்த²கப்பத்தம் கு³ணவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸிகி²னா ப⁴க³வதா’’திஆதி³ வுத்தம்.

உத்தரோதி உத்தமோ. புன உத்தரோதி தே²ரம் நாமேன வத³தி. பாரந்தி பரகோடிமத்த²கம். பஞ்ஞாவிஸயேதி பஞ்ஞாதி⁴காரே. பவத்திட்டா²னவஸேன ஹி பவத்திம் வத³தி.

ஸாவகஸன்னிபாதபரிச்சே²த³வண்ணனா

10. உபோஸத²ந்தி ஆணாபாதிமோக்க²ம். து³தியததியேஸூதி து³தியே, ததியே ச ஸாவகஸன்னிபாதே. ஏஸேவ நயோதி சதுரங்கி³கதம் அதிதி³ஸதி. அபி⁴னீஹாரதோ பட்டா²ய வத்து²ம் கதே²த்வா பப்³ப³ஜ்ஜா தீ³பேதப்³பா³, ஸா பன யஸ்மா மனோரத²பூரணியம் அங்கு³த்தரட்ட²கதா²யம் (அ. நி. அட்ட². 1.1.211) வித்தா²ரதோ ஆக³தா, தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி.

உபட்டா²கபரிச்சே²த³வண்ணனா

11. நிப³த்³து⁴பட்டா²கபா⁴வந்தி ஆரம்ப⁴தோ பட்டா²ய யாவ பரினிப்³பா³னா நியதஉபட்டா²கபா⁴வம். அனியதுஉபட்டா²கா பன ப⁴க³வதோ பட²மபோ³தி⁴யம் ப³ஹூ அஹேஸும். தேனாஹ ‘‘ப⁴க³வதோ ஹீ’’திஆதி³. இதா³னி ஆனந்த³த்தே²ரோ யேன காரணேன ஸத்து² நிப³த்³து⁴பட்டா²கபா⁴வம் உபக³தோ, யதா² ச உபக³தோ, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ஏகதா³’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அஹம் இமினா மக்³கே³ன க³ச்சா²மீ’’தி ஆஹ அனயப்³யஸனாபாத³கேன கம்முனா சோதி³யமானோ. அத² நம் ப⁴க³வா தமத்த²ம் அனாரோசேத்வாவ கே²மம் மக்³க³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏஹி பி⁴க்கு² இமினா க³ச்சா²மா’’தி ஆஹ. கஸ்மா பனஸ்ஸ ப⁴க³வா தமத்த²ம் நாரோசேஸீதி? ஆரோசிதேபி அஸத்³த³ஹந்தோ நாதி³யிஸ்ஸதி. தஞ்ஹி தஸ்ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யாதிதி. தேதி தே க³மனம், ‘‘த’’ந்தி வா பாடோ².

அன்வாஸத்தோதி அனுப³த்³தோ⁴, உபத்³து³தோ வா. த⁴ம்மகா³ரவனிஸ்ஸிதோ ஸம்வேகோ³ த⁴ம்மஸம்வேகோ³ ‘‘அம்ஹேஸு நாம திட்ட²ந்தேஸு ப⁴க³வதோபி ஈதி³ஸம் ஜாத’’ந்தி. ‘‘அஹம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி வத³ந்தோ த⁴ம்மஸேனாபதி அத்த²தோ ஏவம் வத³ந்தோ நாம ஹோதீதி ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே தும்ஹே’’திஆதி³ வுத்தம். அஸுஞ்ஞாயேவ மே ஸா தி³ஸாதி அஸுஞ்ஞாயேவ மம ஸா தி³ஸா. தத்த² காரணமாஹ ‘‘தவ ஓவாதோ³ பு³த்³தா⁴னம் ஓவாத³ஸதி³ஸோ’’தி.

வஸிதும் ந த³ஸ்ஸதீதி ஏகக³ந்த⁴குடியம் வாஸம் ந லபி⁴ஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. பரம்முகா² தே³ஸிதஸ்ஸாபி த⁴ம்மஸ்ஸாதி ஸுத்தந்ததே³ஸனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அபி⁴த⁴ம்மதே³ஸனா பனஸ்ஸ பரம்முகா²வ பவத்தா பகே³வ யாசனாய. தஸ்ஸா வாசனாமக்³கோ³பி ஸாரிபுத்தத்தே²ரப்பப⁴வோ. கஸ்மா? ஸோ நித்³தே³ஸபடிஸம்பி⁴தா³ விய தே²ரஸ்ஸ பி⁴க்கு²தோ க³ஹிதத⁴ம்மக்க²ந்த⁴பக்கி²யோ. அபரே பன ‘‘த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகோ படிபாடியா திகது³கேஸு தே³வஸிகம் கதோகாஸோ ப⁴க³வந்தம் பஞ்ஹம் புச்சி², ப⁴க³வாபிஸ்ஸ புச்சி²தபுச்சி²தம் நயதா³னவஸேன விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. ஏவம் அபி⁴த⁴ம்மோபி ஸத்தா²ரா பரம்முகா² தே³ஸிதோபி தே²ரேன ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதோவ அஹோஸீ’’தி வத³ந்தி. ஸப்³ப³ம் வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

அக்³கு³பட்டா²கோதி உபட்டா²னே ஸக்கச்சகாரிதாய அக்³க³பூ⁴தோ உபட்டா²கோ. தே²ரோ ஹி உபட்டா²கட்டா²னம் லத்³த⁴காலதோ பட்டா²ய ப⁴க³வந்தம் து³விதே⁴ன உத³கேன, திவிதே⁴ன த³ந்தகட்டே²ன, பாத³பரிகம்மேன, க³ந்த⁴குடிபரிவேணஸம்மஜ்ஜனேனாதி ஏவமாதீ³ஹி கிச்சேஹி உபட்ட²ஹந்தோ ‘‘இமாய நாம வேலாய ஸத்து² இத³ம் நாம லத்³து⁴ம் வட்டதி, இத³ம் நாம காதும் வட்டதீ’’தி சிந்தேத்வா தம் தம் நிப்பா²தே³ந்தோ மஹதிம் த³ண்ட³தீ³பிகம் க³ஹேத்வா ஏகரத்திம் க³ந்த⁴குடிபரிவேணம் நவ வாரே அனுபரியாயதி. ஏவம் ஹிஸ்ஸ அஹோஸி ‘‘ஸசே மே தி²னமித்³த⁴ம் ஓக்கமேய்ய, ப⁴க³வதி பக்கோஸந்தே படிவசனம் தா³தும் நாஹம் ஸக்குணேய்ய’’ந்தி, தஸ்மா ஸப்³ப³ரத்திம் த³ண்ட³தீ³பிகம் ஹத்தே²ன ந முஞ்சதி. தேன வுத்தம் ‘‘அக்³கு³பட்டா²கோ’’தி.

12. பிதுமாதுஜாதனக³ரபரிச்சே²தோ³ பிதுமுகே²ன ஆக³தத்தா ‘‘பிதிபரிச்சே²தோ³’’தி வுத்தோ.

விஹாரம் பாவிஸீதி க³ந்த⁴குடிம் பாவிஸி. ஏத்தகம் கதே²த்வாதி கப்பபரிச்சே²தா³தி³னவவாரபடிமண்டி³தம் விபஸ்ஸீஆதீ³னம் ஸத்தன்னம் பு³த்³தா⁴னம் புப்³பே³னிவாஸபடிஸம்யுத்தம் ஏத்தாவதா தே³ஸனம் தே³ஸேத்வா. கஸ்மா பனேத்த² ப⁴க³வா விபஸ்ஸீஆதீ³னம் ஸத்தன்னம்யேவ பு³த்³தா⁴னம் புப்³பே³னிவாஸம் கதே²ஸி, ந பு³த்³த⁴வம்ஸதே³ஸனாயம் (பு³. வம். 64 கா³தா²த³யோ) விய பஞ்சவீஸதியா பு³த்³தா⁴னம், ததோ வா பன பி⁴ய்யோதி? அனதி⁴காரதோ, பயோஜனாபா⁴வதோ ச. பு³த்³த⁴வம்ஸதே³ஸனாயஞ்ஹி (பு³. வம். 75) –

‘‘கீதி³ஸோ தே மஹாவீர, அபி⁴னீஹாரோ நருத்தம;

கம்ஹி காலே தயா வீர, பத்தி²தா போ³தி⁴முத்தமா’’தி. ஆதி³னா –

பவத்தம் தம் புச்ச²ம் அதி⁴காரம் அட்டு²ப்பத்திம் கத்வா யஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாத³மூலே அத்தனா மஹாபி⁴னீஹாரோ கதோ, தம் தீ³பங்கரம் ப⁴க³வந்தம் ஆதி³ம் கத்வா யேஸம் சதுவீஸதியா பு³த்³தா⁴னம் ஸந்திகா போ³தி⁴யா லத்³த⁴ப்³யாகரணோ ஹுத்வா தத்த² தத்த² பாரமியோ பூரேஸி, தேஸம் படிபத்திஸங்கா²தோ புப்³பே³னிவாஸோ, அத்தனோ ச படிபத்தி கதி²தா, இத⁴ பன தாதி³ஸோ அதி⁴காரோ நத்தி², யேன தீ³பங்கரதோ பட்டா²ய, ததோ வா பன புரதோ பு³த்³தே⁴ ஆரப்³ப⁴ புப்³பே³னிவாஸம் கதே²ய்ய. தஸ்மா ந ஏத்த² பு³த்³த⁴வம்ஸதே³ஸனாயம் விய புப்³பே³னிவாஸோ வித்தா²ரிதோ. யஸ்மா ச பு³த்³தா⁴னம் தே³ஸனா நாம தே³ஸனாய பா⁴ஜனபூ⁴தானம் புக்³க³லானம் ஞாணப³லானுரூபா, ந அத்தனோ ஞாணப³லானுரூபா, தஸ்மா தத்த² அக்³க³ஸாவகானம், மஹாஸாவகானம், (தே²ரகா³. அட்ட². 2.21 வங்கீ³ஸத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா) தாதி³ஸானஞ்ச தே³வப்³ரஹ்மானம் வஸேன தே³ஸனா வித்தா²ரிதா. இத⁴ பன பகதிஸாவகானம், தாதி³ஸானஞ்ச தே³வதானம் வஸேன புப்³பே³னிவாஸம் கதே²ந்தோ ஸத்தன்னமேவ பு³த்³தா⁴னம் புப்³பே³னிவாஸம் கதே²ஸி. ததா² ஹி நே ப⁴க³வா பலோப⁴னவஸேன ஸமுத்தேஜேதும் ஸப்பபஞ்சதாய கதா²ய தே³ஸனம் மத்த²கம் அபாபேத்வாவ க³ந்த⁴குடிம் பாவிஸி. ததா² ச இமிஸ்ஸா ஏவ தே³ஸனாய அனுஸாரதோ ஆடானாடியபரித்த- (தீ³. நி. 3.275) தே³ஸனாத³யோ பவத்தா.

அபிசேத்த² ப⁴க³வா அத்தனோ ஸுத்³தா⁴வாஸசாரிகாவிபா⁴வினியா உபரிதே³ஸனாய ஸங்க³ஹத்த²ம் விபஸ்ஸீஆதீ³னம் ஏவ ஸத்தன்னம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴னம் புப்³பே³னிவாஸம் கதே²ஸி. தேஸம்யேவ ஹி ஸாவகா ததா³ சேவ ஏதரஹி ச ஸுத்³தா⁴வாஸபூ⁴மியம் டி²தா, ந அஞ்ஞேஸம் பரினிப்³பு³தத்தா. ‘‘ஸித்³த⁴த்த²திஸ்ஸபு²ஸ்ஸானம் கிர பு³த்³தா⁴னம் ஸாவகா ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு உபபன்னா உபபத்திஸமனந்தரமேவ இமஸ்மிம் ஸாஸனே உபகாத³யோ விய அரஹத்தம் அதி⁴க³ந்த்வா நசிரஸ்ஸேவ பரினிப்³பா³யிம்ஸு, ந தத்த² தத்த² யாவதாயுகம் அட்ட²ம்ஸூ’’தி வத³ந்தி. ததா² யேஸம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴னம் படிவேத⁴ஸாஸனம் ஏகம்ஸதோ நிச்ச²யே ந அஜ்ஜாபி த⁴ரதி, ந அந்தரஹிதம், தே ஏவ கித்தேந்தோ விபஸ்ஸீஆதீ³னம்யேவ ப⁴க³வந்தானம் புப்³பே³னிவாஸம் இமஸ்மிம் ஸுத்தே கதே²ஸி வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன. அபுப்³பா³சரிமனியமோ பன அபராபரம் ஸம்ஸரணகஸத்தவாஸவஸேன ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா இச்சி²தோதி ந தேனேதம் விருஜ்ஜ²தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிரந்தரம் மத்த²கம் பாபேத்வாதி அபி⁴ஜாதிதோ பட்டா²ய யாவ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ யாவ தா பு³த்³த⁴கிச்சஸித்³தி⁴, தாவ மத்த²கம் ஸிக²ம் பாபேத்வா. ந தாவ கதி²தோதி யோஜனா.

தந்திந்தி த⁴ம்மதந்திம், பரியத்திந்தி அத்தோ². புத்தபுத்தமாதுயானவிஹாரத⁴னவிஹாரதா³யகாதீ³னம் ஸம்ப³ஹுலானம் அத்தா²னம் விபா⁴வனவஸேன பவத்தவாரோ ஸம்ப³ஹுலவாரோ.

ஸம்ப³ஹுலவாரவண்ணனா

காமஞ்சாயம் பாளியம் அனாக³தோ, அட்ட²கதா²ஸு ஆக³தத்தா பன ஆனேத்வா தீ³பேதப்³போ³தி தம் தீ³பேந்தோ ‘‘ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸத்தானஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. குலவம்ஸோ குலானுக்கமோ. பவேணீதி பரம்பரா. ‘‘கஸ்மா’’தி புத்துப்பத்தியா காரணம் புச்சி²த்வா தம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தானஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ, தேன தேஸம் ஜாதனக³ராதி³ பஞ்ஞாயமானம் ஏகம்ஸதோ மனுஸ்ஸபா⁴வஸஞ்ஜானனத்த²ம் இச்சி²தப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² யதா²தி⁴ப்பேதபு³த்³த⁴கிச்சஸித்³தி⁴ ஏவ ந ஸியாதி த³ஸ்ஸேதி, யதோ மஹாஸத்தானம் சரிமப⁴வே மனுஸ்ஸலோகே ஏவ பாதுபா⁴வோ, ந அஞ்ஞத்த².

ஸம்ப³ஹுலபரிச்சே²த³வண்ணனா

சந்தா³தீ³னம் ஸோபா⁴விஸேஸம் ரஹேதி சஜாபேதீதி ராஹு, ராஹுக்³க³ஹோ, இத⁴ பன ராஹு வியாதி ராஹு. ப³ந்த⁴னந்தி ச அனத்து²ப்பத்திட்டா²னதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ததா² மஹாஸத்தேன வுத்தவசனமேவ க³ஹேத்வா குமாரஸ்ஸ ‘‘ராஹுலோ’’தி நாமம் அகம்ஸு. அதா²தி நிபாதமத்தம். ரோசினீதி ரோசனஸீலா, உஜ்ஜலரூபாதி அத்தோ². ருசக்³க³தீதி ருசம் பபா⁴தம் ஆக³திபூ⁴தா, க³-காராக³மம் கத்வா வுத்தம். இத்தி²ரதனபா⁴வதோ மனுஸ்ஸலோகே ஸப்³பா³ஸம் இத்தீ²னம் பி³ம்ப³படிச்ச²ன்னபூ⁴தாதி பி³ம்பா³.

ஜா²னா வுட்டா²யாதி பாத³கஜ்ஜா²னதோ உட்டா²ய.

அட்ட²ங்கு³லுப்³பே³தா⁴தி அட்ட²ங்கு³லப்பமாணப³ஹலபா⁴வா. சூளம்ஸேன சா²தே³த்வாதி திரியபா⁴கே³ன ட²பனவஸேன ஸப்³ப³ம் விஹாரட்டா²னம் சா²தே³த்வா. ஸுவண்ணயட்டி²பா²லேஹீதி பா²லப்பமாணாஹி ஸுவண்ணயட்டீ²ஹி. ஸுவண்ணஹத்தி²பாதா³னீதி பகதிஹத்தி²பாத³பரிமாணானி ஸுவண்ணக²ண்டா³னி. வுத்தனயேனேவாதி சூளம்ஸேனேவ. ஸுவண்ணகட்டீஹீதி ஸுவண்ணக²ண்டே³ஹி. ஸலக்க²ணானந்தி லக்க²ணஸம்பன்னானம் ஸஹஸ்ஸாரானம்.

போ³தி⁴பல்லங்கோதி அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²னகாலே நிஸஜ்ஜட்டா²னம். அவிஜஹிதோதி பு³த்³தா⁴னம் ததா²னிஸஜ்ஜாய அனஞ்ஞத்த²பா⁴வீபா⁴வதோ அபரிச்சத்தோ. தேனாஹ ‘‘ஏகஸ்மிம்யேவ டா²னே ஹோதீ’’தி. பட²மபத³க³ண்டி²காதி பச்சி²மே ஸோபானப²லகே ட²த்வா ட²பியமானஸ்ஸ த³க்கி²ணபாத³ஸ்ஸ பதிட்ட²ஹனட்டா²னம். தம் பன யஸ்மா த³ள்ஹம் தி²ரம் கேனசி அபே⁴ஜ்ஜம் ஹோதி, தஸ்மா ‘‘பத³க³ண்டீ²’’தி வுத்தம். யஸ்மிம் பூ⁴மிபா⁴கே³ இதா³னி ஜேதவனமஹாவிஹாரோ, தத்த² யஸ்மிம் டா²னே புரிமானம் ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் மஞ்சா பஞ்ஞத்தா, தஸ்மிம்யேவ பதே³ஸே அம்ஹாகம்பி ப⁴க³வதோ மஞ்சோ பஞ்ஞத்தோதி கத்வா ‘‘சத்தாரி மஞ்சபாத³ட்டா²னானி அவிஜஹிதானேவ ஹோந்தீ’’தி வுத்தம். மஞ்சானம் பன மஹந்தகு²த்³த³கபா⁴வேன மஞ்சபஞ்ஞாபனபதே³ஸஸ்ஸ மஹந்தாமஹந்ததா அப்பமாணம், பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன பன ஸோ பதே³ஸோ ஸப்³ப³தா³ ஏகப்பமாணோயேவ ஹோதீதி ‘‘சத்தாரி மஞ்சபாத³ட்டா²னானி அவிஜஹிதானேவ ஹோந்தீ’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விஹாரோபி ந விஜஹிதோ யேவாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. புரிமம் விஹாரட்டா²னம் ந பரிச்சஜதீதி ஹி அத்தோ².

விஸிட்டா² மத்தா விமத்தா, விமத்தாவ வேமத்தம், விஸதி³ஸதாதி அத்தோ². பமாணம் ஆரோஹோ. பதா⁴னம் து³க்கரகிரியா. ரஸ்மீதி ஸரீரப்பபா⁴.

‘‘ஸத்தானம் பாகதிகஹத்தே²ன ச²ஹத்தோ² மஜ்ஜி²மபுரிஸோ, ததோ திகு³ணம் ப⁴க³வதோ ஸரீரப்பமாணந்தி ப⁴க³வா அட்டா²ரஸஹத்தோ²’’தி வத³ந்தி. அபரே பன ப⁴ணந்தி ‘‘மனுஸ்ஸானம் பாகதிகஹத்தே²ன சதுஹத்தோ² மஜ்ஜி²மபுரிஸோ, ததோ திகு³ணம் ப⁴க³வதோ ஸரீரப்பமாணந்தி ப⁴க³வா த்³வாத³ஸஹத்தோ² உபாதி³ன்னகரூபத⁴ம்மவஸேன, ஸமந்ததோ பன ப்³யாமமத்தம் ப்³யாமப்பபா⁴ ப²ரதீதி உபரி ச²ஹத்த²ம் அப்³பு⁴க்³க³தோ, ப³ஹலதரப்பபா⁴ ரூபேன ஸத்³தி⁴ம் அட்டா²ரஸஹத்தோ² ஹோதீ’’தி.

அத்³த⁴னியந்தி தீ³க⁴காலம்.

அஜ்ஜா²ஸயபடிப³த்³த⁴ந்தி போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணகாலே ததா²பவத்தஜ்ஜா²ஸயாதீ⁴னம், ததா²பவத்தபத்த²னானுரூபம் விபுலம், விபுலதரஞ்ச ஹோதீதி அத்தோ². ஸ்வாயமத்தோ² சரியாபிடகவண்ணனாயம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ஏத்த² ச யஸ்மா ஸரீரப்பமாணம், பதா⁴னம், ஸரீரப்பபா⁴ ச பு³த்³தா⁴னம் விஸதி³ஸாதி இத⁴ பாளியம் அனாக³தா, தஸ்மா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் வேமத்ததாஸாமஞ்ஞேன ஆயுகுலானிபி இத⁴ ஆஹரித்வா தீ³பிதானி. படிவித்³த⁴கு³ணேஸூதி அதி⁴க³தஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணேஸு. நனு ச போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரேஸு, வேனேய்யபுக்³க³லபரிமாணே ச வேமத்தம் நத்தீ²தி? ஸச்சம் நத்தி², தது³ப⁴யம் பன பு³த்³த⁴கு³ணக்³க³ஹணேன க³ஹிதமேவ ஹோதீதி ந உத்³த⁴டம். யத³க்³கே³ன ஹி ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் பு³த்³த⁴கு³ணேஸு வேமத்தம் நத்தி², தத³க்³கே³ன நேஸம் ஸம்போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரேஸுபி வேமத்தம் நத்தீ²தி. கஸ்மா? ஹேதுஅனுரூபதாய ப²லஸ்ஸ, ஏகந்தேனேவ வேனேய்யபுக்³க³லபரிமாணே வேமத்தபா⁴வோ விபா⁴விதோ. மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானஞ்ஹி ஹேதுஅவத்தா²யம் ஸம்ப⁴தூபனிஸ்ஸயிந்த்³ரியபரிபாகா வேனேய்யபுக்³க³லா சரிமப⁴வே அரஹத்தஸம்பத்தியா பரிபோஸிதானி கமலவனானி ஸூரியரஸ்மிஸம்ப²ஸ்ஸேன விய ததா²க³தகு³ணானுபா⁴வஸம்ப²ஸ்ஸேன விபோ³த⁴ம் உபக³ச்ச²ந்தீதி தீ³பேஸும் அட்ட²கதா²சரியா.

நிதி⁴கும்போ⁴தி சத்தாரோ மஹானித⁴யோ ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஜாதோ சாதி. ச-ஸத்³தே³ன கதமஹாபி⁴னீஹாரோ சாதி அயம்பி அத்தோ² ஸங்க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. வுத்தம் ஹேதம் பு³த்³த⁴வம்ஸே –

‘‘தாராக³ணா விரோசந்தி, நக்க²த்தா க³க³னமண்ட³லே;

விஸாகா² சந்தி³மாயுத்தா, து⁴வம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. (பு³. வம். 65);

‘‘ஏதேனேவ ச ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் விஸாகா²னக்க²த்தேனேவ மஹாபி⁴னீஹாரோ ஹோதீ’’தி ச வத³ந்தி.

13. அயம் க³தீதி அயம் பவத்தி பவத்தனாகாரோ, அஞ்ஞே புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரந்தா இமினா ஆகாரேன அனுஸ்ஸரந்தீதி அத்தோ², யஸ்மா சுதிதோ பட்டா²ய யாவ படிஸந்தி⁴, தாவ அனுஸ்ஸரணம் ஆரோஹனம் அதீதஅதீததரஅதீததமாதி³ஜாதிஸங்கா²தே புப்³பே³னிவாஸே ஞாணஸ்ஸ அபி⁴முக²பா⁴வேன பவத்தீதி கத்வா. தஸ்மா படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²ய யாவ சுதி, தாவ அனுஸ்ஸரணம் ஓரோஹனம் புப்³பே³னிவாஸே படிமுக²பா⁴வேன ஞாணஸ்ஸ பவத்தீதி ஆஹ ‘‘பச்சா²முக²ம் ஞாணம் பேஸேத்வா’’தி. சுதிக³ந்தப்³ப³ந்தி யம் பனித³ம் சுதியா ஞாணக³தியா க³ந்தப்³ப³ம், தம் க³மனம் பு³ஜ்ஜ²னந்தி அத்தோ². க³ருகந்தி பா⁴ரியம் து³க்கரம். தேனாஹ ‘‘ஆகாஸே பத³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ வியா’’தி. அபரம்பி காரணந்தி சி²ன்னவடுமானுஸ்ஸரணம் பச்சா²முக²ம் ஞாணம் பேஸனதோ அபரம் அச்ச²ரியப்³பு⁴தகாரணம். யத்ராதி பச்சத்தத்தே², நாமாதி அச்ச²ரியத்தே² நிபாதோ, ஹி-ஸத்³தோ³ அனத்த²கோ. தேனாஹ ‘‘யோ நாம ததா²க³தோ’’தி. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘யத்ரா’’தி நிபாதவஸேன விஸும் யத்ர-ஸத்³த³க்³க³ஹணம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. பபஞ்சேந்தி ஸத்தஸந்தானம் ஸம்ஸாரே வித்தா²ரேந்தீதி பபஞ்சம். கம்மவட்டம் வுச்சதீதி கிலேஸவட்டஸ்ஸ பபஞ்சக்³க³ஹணேன, விபாகவட்டஸ்ஸ து³க்க²க்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா. பரியாதி³ன்னவட்டேதி ஸப்³ப³ஸோ கே²பிதவட்டே. ‘‘மக்³க³ஸீலேன ப²லஸீலேனா’’தி வத்வா தயித³ம் மக்³க³ப²லஸீலம் லோகியஸீலபுப்³ப³கம், பு³த்³தா⁴னஞ்ச லோகியஸீலம்பி லோகுத்தரஸீலம் விய அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் ஏவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லோகியலோகுத்தரஸீலேனா’’தி வுத்தம். ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸமாதி⁴பக்கா²தி ஸமாதி⁴ ச ஸமாதி⁴பக்கா² ச ஸமாதி⁴பக்கா², ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. தேனாஹ ‘‘மக்³க³ஸமாதி⁴னா’’திஆதி³, ‘‘விஹாரோ க³ஹிதோ வா’’தி ச. ஸமாதி⁴பக்கா² நாம வீரியஸதிஆத³யோ.

ஸயந்தி அத்தனா. நீவரணாதீ³ஹீதி நீவரணேஹி சேவ ததே³கட்டே²ஹி ச பாபத⁴ம்மேஹி, விதக்கவிசாராதீ³ஹி ச. ‘‘விமுத்தத்தா விமுத்தீதி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி இமினா விமுத்தி-ஸத்³த³ஸ்ஸ கம்மஸாத⁴னதம் ஆஹ அட்ட²ஸமாபத்திஆதி³விஸயத்தா தஸ்ஸ. விமுத்தத்தாதி ச ‘‘விக்க²ம்ப⁴னவஸேன விமுத்தத்தா’’திஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். தஸ்ஸ தஸ்ஸாதி அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³கஸ்ஸ. பச்சனீகங்க³வஸேனாதி பஹாதப்³ப³படிபக்க²அங்க³வஸேன. படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ந்தே உப்பன்னத்தாதி கிலேஸானம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னம் படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம், ஸோ ஏவ அந்தோ பரியோஸானபா⁴வதோ, தஸ்மிம் ஸாதே⁴தப்³பே³ நிப்³ப³த்தத்தா, தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜ²கிலேஸானம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவஸேன பவத்தத்தாதி அத்தோ². கிலேஸேஹி நிஸ்ஸடதா, அபக³மோ ச நிப்³பா³னஸ்ஸ தேஹி விவித்தத்தா ஏவாதி ஆஹ ‘‘தூ³ரே டி²தத்தா’’தி.

16. த⁴ம்மதா⁴தூதி த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வோ, அத்த²தோ சத்தாரி அரியஸச்சானி. ஸுப்படிவித்³தா⁴தி ஸுட்டு² படிவித்³தா⁴ ஸவாஸனானம் ஸப்³பே³ஸம் கிலேஸானம் பஜஹனதோ. ஏவஞ்ஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா, த³ஸப³லஞாணாத³யோ சாதி ஸப்³பே³ பு³த்³த⁴கு³ணா ப⁴க³வதா அதி⁴க³தா அஹேஸும். அரஹத்தம் த⁴ம்மதா⁴தூதி கேசி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணந்தி அபரே. த்³வீஹி பதே³ஹீதி த்³வீஹி வாக்யேஹி. ஆப³த்³த⁴ந்தி படிப³த்³த⁴ம் தம்மூலகத்தா உபரிதே³ஸனாய. தே³வசாரிககோலாஹலந்தி அத்தனோ தே³வலோகே சாரிகாயம் ஸுத்³தா⁴வாஸதே³வானம் குதூஹலப்பவத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸுத்தந்தபரியோஸானே (தீ³. நி. அட்ட². 2.91) விசாரேஸ்ஸதி, அத்த²தோ விபா⁴வேஸ்ஸதீதி யோஜனா. அயம் தே³ஸனாதி ‘‘இதோ ஸோ பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.4) வித்தா²ரதோ பவத்திததே³ஸனமாஹ. நிதா³னகண்டே³திஆதி³தோ தே³ஸிதம் உத்³தே³ஸதே³ஸனமாஹ. ஸா ஹி இமிஸ்ஸா தே³ஸனாய நிதா³னட்டா²னியத்தா ததா² வுத்தா.

போ³தி⁴ஸத்தத⁴ம்மதாவண்ணனா

17. ‘‘விபஸ்ஸீதி தஸ்ஸ நாம’’ந்தி வத்வா தஸ்ஸ அன்வத்த²தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஞ்ச கோ²’’திஆதி³ வுத்தம். விவிதே⁴ அத்தே²தி திரோஹிதவிதூ³ரதே³ஸக³தாதி³கே நீலாதி³வஸேன நானாவிதே⁴, தத³ஞ்ஞே ச இந்த்³ரியகோ³சரபூ⁴தே தே ச யதூ²பக³தே, வோஹாரவினிச்ச²யே சாதி நானாவிதே⁴ அத்தே². பஸ்ஸனகுஸலதாயாதி த³ஸ்ஸனே நிபுணபா⁴வேன. யாதா²வதோ ஞேய்யம் பு³ஜ்ஜ²தீதி போ³தி⁴, ஸோ ஏவ ஸத்தயோக³தோ போ³தி⁴ஸத்தோதி ஆஹ ‘‘பண்டி³தஸத்தோ பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தோ’’தி. ஸுசிந்திதசிந்திதாதி³னா பன பண்டி³தபா⁴வே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². யதா³ ச பனானேன மஹாபி⁴னீஹாரோ கதோ, ததோ பட்டா²ய மஹாபோ³தி⁴யம் ஏகந்தனின்னத்தா போ³தி⁴ம்ஹி ஸத்தோ போ³தி⁴ஸத்தோதி ஆஹ ‘‘போ³தி⁴ஸங்கா²தேஸூ’’திஆதி³. மக்³க³ஞாணபத³ட்டா²னஞ்ஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணபத³ட்டா²னஞ்ச மக்³க³ஞாணம் ‘‘போ³தீ⁴’’தி வுச்சதி. ‘‘ஸதோ ஸம்பஜானோ’’தி இமினா சதுத்தா²ய க³ப்³பா⁴வக்கந்தியா ஓக்கமீதி த³ஸ்ஸேதி. சதஸ்ஸோ ஹி க³ப்³பா⁴வக்கந்தியோ இதே⁴கச்சோ க³ப்³போ⁴ மாதுகுச்சி²யம் ஓக்கமனே, டா²னே, நிக்க²மனேதி தீஸு டா²னேஸு அஸம்பஜானோ ஹோதி, ஏகச்சோ பட²மே டா²னே ஸம்பஜானோ, ந இதரேஸு, ஏகச்சோ பட²மே, து³தியே ச டா²னே ஸம்பஜானோ, ந ததியே, ஏகச்சோ தீஸுபி டா²னேஸு ஸம்பஜானோ ஹோதி. தத்த² பட²மா க³ப்³பா⁴வக்கந்தி லோகியமஹாஜனஸ்ஸ வஸேன வுத்தா, து³தியா அஸீதிமஹாஸாவகானம் (தே²ரகா³. அட்ட². 2.21 வங்கீ³ஸத்தே²ரகா³தா²வண்ணனாய வித்தா²ரோ) வஸேன, ததியா த்³வின்னம் அக்³க³ஸாவகானம், பச்சேகபு³த்³தா⁴னஞ்ச வஸேன. தே கிர கம்மஜவாதேஹி உத்³த⁴ம்பாதா³ அதோ⁴ஸிரா அனேகஸதபோரிஸே பபாதே விய யோனிமுகே² கி²த்தா தாளச்சி²க்³க³ளேன ஹத்தீ² விய ஸம்பா³தே⁴ன யோனிமுகே²ன நிக்க²மந்தா மஹந்தம் து³க்க²ம் பாபுணந்தி, தேன நேஸம் ‘‘மயம் நிக்க²மாமா’’தி ஸம்பஜஞ்ஞம் ந ஹோதி. சதுத்தா² ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தானம் வஸேன. தே ஹி மாதுகுச்சி²ம்ஹி படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தாபி பஜானந்தி, தத்த² வஸந்தாபி பஜானந்தி, நிக்க²மனகாலேபி பஜானந்தி. ந ஹி தே கம்மஜவாதா உத்³த⁴ம்பாதே³ அதோ⁴ஸிரே கத்வா கி²பிதும் ஸக்கோந்தி, த்³வே ஹத்தே² பஸாரித்வா அக்கீ²னி உம்மீலேத்வா டி²தகாவ நிக்க²மந்தீதி. ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்சமஹாவிலோகனஞாணேஹி சேவ ‘‘இதா³னி சவாமீ’’தி சுதிபரிச்சி²ந்த³னஞாணேன ச அபரபா⁴கே³ ‘‘இத⁴ மயா படிஸந்தி⁴ க³ஹிதா’’தி படிஸந்தி⁴பரிச்சி²ந்த³னஞாணேன ச பரிச்சி²ஜ்ஜ ஜானித்வா.

பஞ்சன்னம் மஹாபரிச்சாகா³னம், ஞாதத்த²சரியாதீ³னஞ்ச ஸதிபி பாரமியா பரியாபன்னபா⁴வே ஸம்பா⁴ரவிஸேஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் விஸும் க³ஹணம். தத்த² அங்க³பரிச்சாகோ³, நயனபரிச்சாகோ³, அத்தபரிச்சாகோ³, ரஜ்ஜபரிச்சாகோ³, புத்ததா³ரபரிச்சாகோ³தி இமே பஞ்ச மஹாபரிச்சாகா³. தத்தா²பி காமம் அங்க³பரிச்சாகா³த³யோபி தா³னபாரமீயேவ, ததா²பி பரிச்சாக³விஸேஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ ஸுது³க்கரபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச மஹாபரிச்சாகா³னம் விஸும் க³ஹணம். ததோ ஏவ ச அங்க³பரிச்சாக³தோபி விஸும் நயனபரிச்சாக³க்³க³ஹணம், பரிச்சாக³பா⁴வஸாமஞ்ஞேபி ரஜ்ஜபரிச்சாக³புத்ததா³ரபரிச்சாக³க்³க³ஹணஞ்ச கதம். ஞாதீனம் அத்த²சரியா ஞாதத்த²சரியா, ஸா ச கோ² கருணாயனவஸேன. ததா² ஸத்தலோகஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தா²னம் வஸேன ஹிதசரியா லோகத்த²சரியா. கம்மஸ்ஸகதாஞாணவஸேன, அனவஜ்ஜகம்மாயதனஸிப்பாயதனவிஜ்ஜாடா²னவஸேன, க²ந்தா⁴யதனாதி³வஸேன, லக்க²ணத்தயாதி³தீரணவஸேன ச அத்தனோ, பரேஸஞ்ச தத்த² ஸதிபட்டா²னேன ஞாணசாரோ பு³த்³த⁴சரியா, ஸா பனத்த²தோ பஞ்ஞாபாரமீயேவ, ஞாணஸம்பா⁴ரவிஸேஸதாத³ஸ்ஸனத்த²ம் பன விஸும் க³ஹணம். பு³த்³த⁴சரியானந்தி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸேன புப்³ப³யோக³புப்³ப³சரியாத⁴ம்மக்கா²னாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தத்த² க³தபச்சாக³தவத்தஸங்கா²தாய புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ய ஸத்³தி⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாஸமாபத்தினிப்பா²த³னம் புப்³ப³யோகோ³. தா³னாதீ³ஸுயேவ ஸாதிஸயபடிபத்தி புப்³ப³சரியா. ‘‘யாவ சரியாபிடகே ஸங்க³ஹிதா அபி⁴னீஹாரோ புப்³ப³யோகோ³, காயாதி³விவேகவஸேன ஏகசரியா புப்³ப³சரியா’’தி கேசி. தா³னாதீ³னஞ்சேவ அப்பிச்ச²தாதீ³னஞ்ச ஸம்ஸாரனிப்³பா³னேஸு ஆதீ³னவானிஸம்ஸானஞ்ச விபா⁴வனவஸேன, ஸத்தானம் போ³தி⁴த்தயே பதிட்டா²பனபரிபாசனவஸேன ச பவத்தகதா² த⁴ம்மக்கா²னம். கோடிம் பத்வாதி பரம் பரியந்தம் பரமுக்கம்ஸம் பாபுணித்வா. ஸத்தமஹாதா³னானீதி அட்ட²வஸ்ஸிககாலே ‘‘ஹத³யமம்ஸாதீ³னிபி யாசகானம் த³தே³ய்ய’’ந்தி அஜ்ஜா²ஸயம் உப்பாதே³த்வா தி³ன்னதா³னம், மங்க³லஹத்தி²தா³னம், க³மனகாலே தி³ன்னம் ஸத்தஸத்தகமஹாதா³னம், மக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தேன தி³ன்னம் அஸ்ஸதா³னம், ரத²தா³னம், புத்ததா³னம், ப⁴ரியாதா³னந்தி இமானி ஸத்த மஹாதா³னானி (சரியா. 79) த³த்வா.

‘‘இதா³னேவ மே மரணம் ஹோதூ’’தி அதி⁴முச்சித்வா காலகரணம் அதி⁴முத்திகாலகிரியா, தம் போ³தி⁴ஸத்தானம்யேவ, ந அஞ்ஞேஸம். போ³தி⁴ஸத்தா கிர தீ³கா⁴யுகதே³வலோகே டி²தா ‘‘இத⁴ டி²தஸ்ஸ மே போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணம் ந ஸம்ப⁴வதீ’’தி கத்வா தத்த² வாஸதோ நிப்³பி³ந்த³மானஸா ஹோந்தி, ததா³ விமானம் பவிஸித்வா அக்கீ²னி நிமீலேத்வா ‘‘இதோ உத்³த⁴ம் மே ஜீவிதம் நப்பவத்ததூ’’தி சித்தம் அதி⁴ட்டா²ய நிஸீத³ந்தி, சித்தாதி⁴ட்டா²னஸமனந்தரமேவ மரணம் ஹோதி. பாரமீத⁴ம்மானஞ்ஹி உக்கம்ஸப்பவத்தியா தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே அபி⁴ஞ்ஞாஸமாபத்தீஹி ஸந்தானஸ்ஸ விஸேஸிதத்தா அத்தஸினேஹஸ்ஸ தனுபா⁴வேன, ஸத்தேஸு ச மஹாகருணாய உளாரபா⁴வேன அதி⁴ட்டா²னஸ்ஸ திக்க²விஸத³பா⁴வாபத்தியா போ³தி⁴ஸத்தானம் அதி⁴ப்பாயா ஸமிஜ்ஜ²ந்தி. சித்தே, விய கம்மேஸு ச நேஸம் வஸீபா⁴வோ, தஸ்மா யத்த² உபபன்னானம் பாரமியோ ஸம்மதே³வ பரிப்³ரூஹந்தி. வுத்தனயேன காலம் கத்வா தத்த² உபபஜ்ஜந்தி. ததா² ஹி அம்ஹாகம் மஹாஸத்தோ இமஸ்மிம்யேவ கப்பே நானாஜாதீஸு அபரிஹீனஜ்ஜா²னோ காலம் கத்வா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தோ, அப்பகமேவ காலம் தத்த² ட²த்வா ததோ சவித்வா மனுஸ்ஸலோகே நிப்³ப³த்தோ, பாரமீஸம்ப⁴ரணபஸுதோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் ‘‘போ³தி⁴ஸத்தானம்யேவ, ந அஞ்ஞேஸ’’ந்தி. ‘‘ஏகேனஅத்தபா⁴வேன அந்தரேன பாரமீனம் ஸப்³ப³ஸோ பூரிதத்தா’’தி இமினா பயோஜனாபா⁴வதோ தத்த² ட²த்வா அதி⁴முத்திகாலகிரியா நாம நாஹோஸீதி த³ஸ்ஸேதி. அபி ச தத்த² யாவதாயுகட்டா²னம் சரிமப⁴வே அனேகமஹானிதி⁴ஸமுட்டா²னபுப்³பி³காய தி³ப்³ப³ஸம்பத்திஸதி³ஸாய மஹாஸம்பத்தியா நிப்³ப³த்தி விய, பு³த்³த⁴பூ⁴தஸ்ஸ அஸதி³ஸதா³னாதி³வஸேன அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணலாபு⁴ப்பத்தி விய ச ‘‘இதோ பரம் மஹாபுரிஸஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸம்பத்திஅனுப⁴வனம் நாம நத்தீ²’’தி உஸ்ஸாஹஜாதஸ்ஸ புஞ்ஞஸம்பா⁴ரஸ்ஸ வஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அயஞ்ஹேத்த² த⁴ம்மதா.

மனுஸ்ஸக³ணனாவஸேன, ந தே³வக³ணனாவஸேன. புப்³ப³னிமித்தானீதி சுதியா புப்³ப³னிமித்தானி. அமிலாயித்வாதி ஏத்த² அமிலாதக்³க³ஹணேனேவ தாஸம் மாலானம் வண்ணஸம்பதா³யபி க³ந்த⁴ஸம்பதா³யபி ஸோபா⁴ஸம்பதா³யபி அவினாஸோ த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பா³ஹிரப்³ப⁴ந்தரானம் ரஜோஜல்லானம் லேபஸ்ஸபி அபா⁴வதோ தே³வானம் ஸரீரக³தானி வத்தா²னி ஸப்³ப³காலம் பரிஸுத்³த⁴ப்பப⁴ஸ்ஸரானேவ ஹுத்வா திட்ட²ந்தீதி ஆஹ ‘‘வத்தே²ஸுபி ஏஸேவ நயோ’’தி. நேவ ஸீதம் ந உண்ஹந்தி யஸ்ஸ ஸீதஸ்ஸ படிகாரவஸேன அதி⁴கம் ஸேவியமானம் உண்ஹம், ஸயமேவ வா க²ரதரம் ஹுத்வா அபி⁴ப⁴வந்தம் ஸரீரே ஸேத³ம் உப்பாதே³ய்ய, தாதி³ஸம் நேவ ஸீதம், ந உண்ஹம் ஹோதி. தஸ்மிம் காலேதி யதா²வுத்தமரணாஸன்னகாலே. பி³ந்து³பி³ந்து³வஸேனாதி சி²ன்னஸுத்தாய ஆமுத்தமுத்தாவலியா நிபதந்தா முத்தகு³ளிகா விய பி³ந்து³ பி³ந்து³ ஹுத்வா. ஸேதா³தி ஸேத³தா⁴ரா முச்சந்தி. த³ந்தானம் க²ண்டி³தபா⁴வோ க²ண்டி³ச்சம். கேஸானம் பலிதபா⁴வோ பாலிச்சம்.ஆதி³-ஸத்³தே³ன வலித்தசதம் ஸங்க³ண்ஹாதி. கிலந்தரூபோ அத்தபா⁴வோ ஹோதி, ந பன க²ண்டி³ச்சபாலிச்சாதீ³தி அதி⁴ப்பாயோ. உக்கண்டி²தாதி அனபி⁴ரதி. ஸா நத்தி² உபரூபரி உளாரஉளாரானமேவ போ⁴கா³னம் விஸேஸதோ து³விஜானனானம் உபதிட்ட²ஹனதோ. நிஸ்ஸஸந்தீதி உண்ஹம் நிஸ்ஸஸந்தி. விஜம்ப⁴ந்தீதி அனபி⁴ரதிவஸேன விஜம்ப⁴னம் கரோந்தி.

பண்டி³தா ஏவாதி பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னா ஏவ தே³வதா. யதா² தே³வதா ஸம்பதிஜாதா ‘‘கீதி³ஸேன புஞ்ஞகம்மேன இத⁴ நிப்³ப³த்தா’’தி சிந்தேத்வா ‘‘இமினா நாம புஞ்ஞகம்மேன இத⁴ நிப்³ப³த்தா’’தி ஜானந்தி, ஏவம் அதீதப⁴வே அத்தனா கதம், அஞ்ஞதா³பி வா ஏகச்சம் புஞ்ஞகம்மம் ஜானந்தியேவ மஹாபுஞ்ஞாதி ஆஹ ‘‘யே மஹாபுஞ்ஞா’’திஆதி³.

ந பஞ்ஞாயந்தி சிரதரகாலத்தா பரமாயுனோ. அனிய்யானிகந்தி ந நிய்யானாவஹம் ஸத்தானம் அபா⁴ஜனபா⁴வதோ. ஸத்தா ந பரமாயுனோ ஹோந்தி நாம பாபுஸ்ஸன்னதாயாதி ஆஹ ‘‘ததா³ ஹி ஸத்தா உஸ்ஸன்னகிலேஸா ஹோந்தீ’’தி. ஏத்தா²ஹ – கஸ்மா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ மனுஸ்ஸலோகே ஏவ உப்பஜ்ஜந்தி, ந தே³வப்³ரஹ்மலோகேஸூதி? தே³வலோகே தாவ நுப்பஜ்ஜந்தி ப்³ரஹ்மசரியவாஸஸ்ஸ அனோகாஸபா⁴வதோ, ததா² அனச்ச²ரியபா⁴வதோ. அச்ச²ரியத⁴ம்மா ஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ, தேஸம் ஸா அச்ச²ரியத⁴ம்மதா தே³வத்தபா⁴வே டி²தானம் ந பாகடா ஹோதி யதா² மனுஸ்ஸபூ⁴தானம், தே³வபூ⁴தே ஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ தி³ஸ்ஸமானம் பு³த்³தா⁴னுபா⁴வம் தே³வானுபா⁴வதோ லோகோ த³ஹதி, ந பு³த்³தா⁴னுபா⁴வதோ, ததா² ஸதி ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி, இஸ்ஸரகு³த்தக்³கா³ஹம் ந விஸ்ஸஜ்ஜேதி, தே³வத்தபா⁴வஸ்ஸ ச சிரகாலாதி⁴ட்டா²னதோ ஏகச்சஸஸ்ஸதவாத³தோ ந பரிமுச்சதி. ப்³ரஹ்மலோகே நுப்பஜ்ஜந்தீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸத்தானம் தாதி³ஸக்³கா³ஹவினிமோசனத்த²ஞ்ஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ மனுஸ்ஸஸுக³தியம்யேவ உப்பஜ்ஜந்தி, ந தே³வஸுக³தியம். மனுஸ்ஸஸுக³தியம் உப்பஜ்ஜந்தாபி ஓபபாதிகா ந ஹோந்தி, ஸதி ச ஓபபாதிகூபபத்தியம் வுத்ததோ³ஸானதிவத்தனதோ, த⁴ம்மவேனேய்யானம் த⁴ம்மதந்தியா ட²பனஸ்ஸ விய தா⁴துவேனேய்யானம் தா⁴தூனம் ட²பனஸ்ஸ இச்சி²தப்³ப³த்தா ச. ந ஹி ஓபபாதிகானம் பரினிப்³பா³னதோ உத்³த⁴ம் ஸரீரதா⁴துயோ திட்ட²ந்தி. மனுஸ்ஸலோகே உப்பஜ்ஜந்தாபி மஹாபோ³தி⁴ஸத்தா சரிமப⁴வே மனுஸ்ஸபா⁴வஸ்ஸ பாகடபா⁴வகரணாய பன தா³ரபரிக்³க³ஹம்பி கரோந்தா யாவ புத்தமுக²த³ஸ்ஸனா அகா³ரமஜ்ஜே² திட்ட²ந்தி, பரிபாகக³தஸீலனேக்க²ம்மபஞ்ஞாதி³பாரமிகாபி ந அபி⁴னிக்க²மந்தீதி. கிம் வா ஏதாய காரணசிந்தாய ‘‘ஸப்³ப³பு³த்³தே⁴ஹி ஆசிண்ணஸமாசிண்ணா, யதி³த³ம் மனுஸ்ஸபூ⁴தானம்யேவ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²னா, ந தே³வபூ⁴தான’’ந்தி. அயமேத்த² த⁴ம்மதா. ததா² ஹி தத³த்தோ² மஹாபி⁴னீஹாரோபி மனுஸ்ஸபூ⁴தானம்யேவ இஜ்ஜ²தி, ந தே³வபூ⁴தானம்.

கஸ்மா பன ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஜம்பு³தீ³பே ஏவ உப்பஜ்ஜந்தி, ந ஸேஸதீ³பேஸு? கேசி தாவ ஆஹு ‘‘யஸ்மா பத²வியா நாபி⁴பூ⁴தா, பு³த்³தா⁴னுபா⁴வஸஹிதா அசலட்டா²னபூ⁴தா போ³தி⁴மண்ட³பூ⁴மி ஜம்பு³தீ³பே ஏவ, தஸ்மா ஜம்பு³தீ³பே ஏவ உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி, ததா² ‘‘இதரேஸம்பி அவிஜஹிதட்டா²னானம் தத்தே²வ லப்³ப⁴னதோ’’தி. அயம் பனேத்த² அம்ஹாகம் க²ந்தி – யஸ்மா புரிமபு³த்³தா⁴னம், மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம், பச்சேகபு³த்³தா⁴னஞ்ச நிப்³ப³த்தியா ஸாவகபோ³தி⁴ஸத்தானம் ஸாவகபோ³தி⁴யா அபி⁴னீஹாரோ, ஸாவகபாரமியா ஸம்ப⁴ரணம், பரிபாசனஞ்ச பு³த்³த⁴கே²த்தபூ⁴தே இமஸ்மிம் சக்கவாளே ஜம்பு³தீ³பே ஏவ இஜ்ஜ²தி, ந அஞ்ஞத்த². வேனேய்யானம் வினயனத்தோ² ச பு³த்³து⁴ப்பாதோ³தி அக்³க³ஸாவகமஹாஸாவகாதி³ வேனேய்யவிஸேஸாபேக்கா²ய ஏதஸ்மிம் ஜம்பு³தீ³பே ஏவ பு³த்³தா⁴ நிப்³ப³த்தந்தி, ந ஸேஸதீ³பேஸு. அயஞ்ச நயோ ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ணஸமாசிண்ணோதி. தேஸம் உத்தமபுரிஸானம் தத்தே²வ உப்பத்தி ஸம்பத்திசக்கானம் விய அஞ்ஞமஞ்ஞூபனிஸ்ஸயதோ அபராபரம் வத்ததீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், ஏதேனேவ இமம் சக்கவாளம் மஜ்ஜே² கத்வா இமினா ஸத்³தி⁴ம் சக்கவாளானம் த³ஸஸஹஸ்ஸஸ்ஸேவ கே²த்தபா⁴வோ தீ³பிதோ இதோ அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³தா⁴னம் உப்பத்திட்டா²னஸ்ஸ தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே அனுபலப்³ப⁴னதோ. தேனாஹ ‘‘தீஸு தீ³பேஸு பு³த்³தா⁴ ந நிப்³ப³த்தந்தி, ஜம்பு³தீ³பேயேவ நிப்³ப³த்தந்தீதி தீ³பம் பஸ்ஸீ’’தி. இமினா நயேன தே³ஸனியாமேபி காரணம் நீஹரித்வா வத்தப்³ப³ம்.

இதா³னி ச க²த்தியகுலம் லோகஸம்மதம் ப்³ராஹ்மணானம்பி பூஜனீயபா⁴வதோ. ‘‘ராஜா பிதா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி குலம் பஸ்ஸி பிதுவஸேன குலஸ்ஸ நித்³தி³ஸிதப்³ப³தோ.

‘‘த³ஸன்னம் மாஸானம் உபரி ஸத்த தி³வஸானீ’’தி பஸ்ஸி, தேன அத்தனோ அந்தராயாபா⁴வம் அஞ்ஞாஸி, தஸ்ஸா ச துஸிதப⁴வே தி³ப்³ப³ஸம்பத்திபச்சனுப⁴வனம்.

தா தே³வதாதி த³ஸஸஹஸ்ஸிசக்கவாளதே³வதா. கத²ம் பன தா தே³வதா ததா³ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ பூரிதபாரமிபா⁴வம், கத²ம் சஸ்ஸ பு³த்³த⁴பா⁴வம் ஜானந்தீதி? மஹேஸக்கா²னம் தே³வதானம் வஸேன, யேபு⁴ய்யேன ச தா தே³வதா அபி⁴ஸமயபா⁴கி³னோ. ததா² ஹி ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதா³னஸம்விபா⁴கே³ அனேகவாரம் த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளதே³வதாஸன்னிபாதோ அஹோஸி.

‘‘சவாமீ’’தி ஜானாதி சுதிஆஸன்னஜவனேஹி ஞாணஸஹிதேஹி சுதியா உபட்டி²தபா⁴வஸ்ஸ படிஸம்விதி³தத்தா. சுதிசித்தம் ந ஜானாதி சுதிசித்தக்க²ணஸ்ஸ இத்தரபா⁴வதோ. ததா² ஹி தம் சுதூபபாதஞாணஸ்ஸபி அவிஸயோவ. படிஸந்தி⁴சித்தேபி ஏஸேவ நயோ. ஆவஜ்ஜனபரியாயோதி ஆவஜ்ஜனக்கமோ. யஸ்மா ஏகவாரம் ஆவஜ்ஜிதமத்தேன ஆரம்மணம் நிச்சி²னிதும் ந ஸக்கா, தஸ்மா தம் ஏவாரம்மணம் து³தியம், ததியஞ்ச ஆவஜ்ஜித்வா நிச்ச²யதி. ஆவஜ்ஜனஸீஸேன சேத்த² ஜவனவாரோ க³ஹிதோ. தேனாஹ ‘‘து³தியததியசித்தவாரே ஏவ ஜானிஸ்ஸதீ’’தி. சுதியா புரேதரம் கதிபயசித்தவாரதோ பட்டா²ய ‘‘மரணம் மே ஆஸன்ன’’ந்தி ஜானனதோ ‘‘சுதிக்க²ணேபி சவாமீதி ஜானாதீ’’தி வுத்தம். படிஸந்தி⁴யா பன அபுப்³ப³பா⁴வதோ படிஸந்தி⁴சித்தம் ந ஜானாதி. நிகந்தியா உப்பத்திதோ பரதோ ‘‘அஸுகஸ்மிம் மே டா²னே படிஸந்தி⁴ க³ஹிதா’’தி ஜானாதி. தஸ்மிம் காலேதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணகாலே. த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து கம்பதீதி ஏத்த² கம்பனகாரணம் ஹேட்டா² ப்³ரஹ்மஜாலவண்ணனாயம் (தீ³. நி. டீ. 1.149) வுத்தமேவ. அத்த²தோ பனேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பரதோ மஹாபரினிப்³பா³னவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.171) ஆக³மிஸ்ஸதி. மஹாகாருணிகா பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஸத்தானம் ஹிதஸுக²விதா⁴னதப்பரதாய ப³ஹுலம் ஸோமனஸ்ஸிகாவ ஹோந்தீதி தேஸம் பட²மமஹாவிபாகசித்தேன படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம் அட்ட²கதா²யம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.17; த⁴. ஸ. அட்ட². 498; ம. நி. அட்ட². 4.200) வுத்தம். மஹாஸிவத்தே²ரோபன யதி³பி மஹாகாருணிகா பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஸத்தானம் ஹிதஸுக²விதா⁴னதப்பராவ, விவேகஜ்ஜா²ஸயா பன விஸங்கா²ரனின்னா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அஜ்ஜு²பேக்க²னப³ஹுலாதி பஞ்சமமஹாவிபாகசித்தேன படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணமாஹ.

புரே புண்ணமாய ஸத்தமதி³வஸதோ பட்டா²யாதி புண்ணமாய புரே ஸத்தமதி³வஸதோ பட்டா²ய, ஸுக்கபக்கே² நவமிதோ பட்டா²யாதி அத்தோ². ஸத்தமே தி³வஸேதி நவமிதோ ஸத்தமே தி³வஸே ஆஸள்ஹிபுண்ணமாயம். இத³ம் ஸுபினந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரம். மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²யம் பன ‘‘அனோதத்தத³ஹம் நேத்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. அத² நேஸம் தே³வியோ ஆக³ந்த்வா மனுஸ்ஸமலஹரணத்த²ம் ந்ஹாபேத்வா’’தி (ம. நி. அட்ட². 4.200) வுத்தம். தத்த² நேஸம் தே³வியோதி மஹாராஜூனம் தே³வியோ. சரித்வாதி கோ³சரம் சரித்வா.

ஹரிதூபலித்தாயாதி ஹரிதேன கோ³மயேன கதபரிப⁴ண்டா³ய. ‘‘ஸோ ச கோ² புரிஸக³ப்³போ⁴, ந இத்தி²க³ப்³போ⁴, புத்தோ தே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஏத்தகமேவ தே ப்³ராஹ்மணா அத்தனோ ஸுபினஸத்த²னயேன கதே²ஸும். ‘‘ஸசே அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸிஸ்ஸதீ’’திஆதி³ பன தே³வதாவிக்³க³ஹேன தமத்த²ம் யாதா²வதோ பவேதே³ஸும்.

த⁴ம்மதாதி ஏத்த² த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ‘‘ஜாதித⁴ம்மானம் பி⁴க்க²வே ஸத்தான’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.131; 3.373; படி. ம. 1.33) விய பகதிபரியாயோ, த⁴ம்மோ ஏவ த⁴ம்மதா யதா² தே³வோ ஏவ தே³வதாதி ஆஹ ‘‘அயம் ஸபா⁴வோ’’தி, அயம் பகதீதி அத்தோ². ஸ்வாயம் ஸபா⁴வோ அத்த²தோ ததா² நியதபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘அயம் நியாமோதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. நியாமோ பன ப³ஹுவிதோ⁴தி தே ஸப்³பே³ அத்து²த்³தா⁴ரனயேன உத்³த⁴ரித்வா இதா⁴தி⁴ப்பேதனியாமமேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நியாமோ ச நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கம்மானம் நியாமோ கம்மனியாமோ. ஏஸ நயோ உதுனியாமாதீ³ஸு தீஸு. இதரோ பன த⁴ம்மோ ஏவ நியாமோ த⁴ம்மனியாமோ, த⁴ம்மதா.

குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ. நிஸேந்தோ திகி²ணம் கரோந்தோ.

அரூபாதி³பூ⁴மிபா⁴க³விஸேஸவஸேன உதுவிஸேஸத³ஸ்ஸனதோ உதுவிஸேஸேன ஸிஜ்ஜ²மானானம் ருக்கா²தீ³னம் புப்ப²ப²லாதி³க்³க³ஹணம் ‘‘தேஸு தேஸு ஜனபதே³ஸூ’’தி விஸேஸேத்வா வுத்தம். தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலேதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் வஸந்தாதி³காலே.

மது⁴ரதோ பீ³ஜதோ தித்ததோ பீ³ஜதோதி யோஜனா.

18. வத்தமானஸமீபே வத்தமானே விய வோஹரிதப்³ப³ந்தி ‘‘ஓக்கமதீ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஓக்கந்தோ ஹோதீதி அயமேவத்தோ²’’தி. ஏவம் ஹோதீதி ஏவம் வுத்தப்பகாரேனஸ்ஸ ஸம்பஜானனா ஹோதி. ந ஓக்கமமானே படிஸந்தி⁴க்க²ணஸ்ஸ து³விஞ்ஞேய்யதாய. யதா² ச வுத்தம் ‘‘படிஸந்தி⁴சித்தம் ந ஜானாதீ’’தி. த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளபத்த²ரணேன வா அப்பமாணோ. அதிவிய ஸமுஜ்ஜலனபா⁴வேன உளாரோ. தே³வானுபா⁴வந்தி தே³வானம் பபா⁴னுபா⁴வம். தே³வானஞ்ஹி பப⁴ம் ஸோ ஓபா⁴ஸோ அபி⁴ப⁴வதி, ந தேஸம் ஆதி⁴பச்சம். தேனாஹ ‘‘நிவத்த²வத்த²ஸ்ஸா’’திஆதி³.

லோகானம் லோகதா⁴தூனம் அந்தரோ விவரோ லோகந்தரோ, ஸோ ஏவ இத்தி²லிங்க³வஸேன ‘‘லோகந்தரிகா’’தி வுத்தோ. ருக்க²க³ச்சா²தி³னா கேனசி ந ஹஞ்ஞந்தீதி அகா⁴, அஸம்பா³தா⁴. தேனாஹ ‘‘நிச்சவிவடா’’தி. அஸம்வுதாதி ஹேட்டா², உபரி ச கேனசி ந பிஹிதா. தேன வுத்தம் ‘‘ஹேட்டா²பி அப்பதிட்டா²’’தி. தத்த² பி-ஸத்³தே³ன யதா² ஹேட்டா² உத³கஸ்ஸ பிதா⁴யிகா பத²வீ நத்தீ²தி அஸம்வுதா லோகந்தரிகா, ஏவம் உபரிபி சக்கவாளேஸு விய தே³வவிமானானம் அபா⁴வதோ அஸம்வுதா அப்பதிட்டா²தி த³ஸ்ஸேதி. அந்த⁴காரோ ஏத்த² அத்தீ²தி அந்த⁴காரா. சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந ஜாயதி ஆலோகஸ்ஸ அபா⁴வதோ, ந சக்கு²னோ. ததா² ஹி ‘‘தேன ஓபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தீ’’தி வுத்தம். ஜம்பு³தீ³பே டி²தமஜ்ஜ²ன்ஹிகவேலாயம் புப்³ப³விதே³ஹவாஸீனம் அத்த²ங்க³மனவஸேன உபட்³ட⁴ம் ஸூரியமண்ட³லம் பஞ்ஞாயதி, அபரகோ³யானவாஸீனம் உக்³க³மனவஸேன, ஏவம் ஸேஸதீ³பேஸு பீதி ஆஹ ‘‘ஏகப்பஹாரேனேவ தீஸு தீ³பேஸு பஞ்ஞாயந்தீ’’தி. இதோ அஞ்ஞதா² பன த்³வீஸு ஏவ தீ³பேஸு ஏகப்பஹாரேன பஞ்ஞாயந்தீதி. ஏகேகாய தி³ஸாய நவ நவ யோஜனஸதஸஹஸ்ஸானி அந்த⁴காரவித⁴மனம்பி இமினாவ நயேன த³ட்ட²ப்³ப³ம். பபா⁴ய நப்பஹோந்தீதி அத்தனோ பபா⁴ய ஓபா⁴ஸிதும் அனபி⁴ஸம்பு⁴னந்தி. யுக³ந்த⁴ரபப்³ப³தப்பமாணே ஆகாஸே விசரணதோ ‘‘சக்கவாளபப்³ப³தஸ்ஸ வேமஜ்ஜே²ன விசரந்தீ’’தி வுத்தம்.

வாவடாதி கா²த³னத்த²ம் க³ண்ஹிதும் உபக்கமந்தா. விபரிவத்தித்வாதி விவத்தித்வா. சி²ஜ்ஜித்வாதி முச்சா²பத்தியா டி²தட்டா²னதோ முச்சித்வா, அங்க³பச்சங்க³சே²த³னேன வா சி²ஜ்ஜித்வா. அச்சந்தகா²ரேதி ஆதபஸந்தாபாபா⁴வேன அதிஸீதபா⁴வமேவ ஸந்தா⁴ய அச்சந்தகா²ரதா வுத்தா ஸியா. ந ஹி தம் கப்பஸண்ட²ஹனஉத³கம் ஸம்பத்திகரமஹாமேக⁴வுட்ட²ம் பத²விஸந்தா⁴ரகம் கப்பவினாஸகம் உத³கம் விய கா²ரம் ப⁴விதும் அரஹதி. ததா² ஹி ஸதி பத²வீபி விலீயேய்ய, தேஸம் வா பாபகம்மப³லேன பேதானம் உத³கஸ்ஸ புப்³ப³கே²ளபா⁴வாபத்தி விய தஸ்ஸ உத³கஸ்ஸ ததா³ கா²ரபா⁴வாபத்தி ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘அச்சந்தகா²ரே உத³கே’’தி.

ஏகயாகு³பானமத்தம்பீதி பத்தாதி³பா⁴ஜனக³தம் யாகு³ம் க³ளோசிஆதி³உத்³த⁴ரணியா க³ஹேத்வா பிவனமத்தம்பி காலம். ஸமந்ததோதி ஸப்³ப³பா⁴க³தோ ச²ப்பகாரம்பி.

19. சதுன்னம் மஹாராஜானம் வஸேனாதி வேஸ்ஸவணாதி³சதுமஹாராஜபா⁴வஸாமஞ்ஞேன.

யதா²விஹாரந்தி யதா²ஸகம் விஹாரம்.

20. பகதியாதி அத்தனோ பகதியா ஏவ. தேனாஹ ‘‘ஸபா⁴வேனேவா’’தி. பரஸ்ஸ ஸந்திகே க³ஹணேன வினா அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ ஸயமேவ அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஸீலஸம்பன்னா. போ³தி⁴ஸத்தமாதாபீதி அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தமாதாபி. காலதே³விலஸ்ஸாதி யதா² காலதே³விலஸ்ஸ ஸந்திகே அஞ்ஞதா³ க³ண்ஹாதி, போ³தி⁴ஸத்தே பன…பே… ஸயமேவ ஸீலம் அக்³க³ஹேஸி, ததா² விபஸ்ஸீபோ³தி⁴ஸத்தமாதாபீதி அதி⁴ப்பாயோ.

21. ‘‘மனுஸ்ஸேஸூ’’தி இத³ம் பகதிசாரித்தவஸேன வுத்தம், ‘‘மனுஸ்ஸித்தி²யா நாம மனுஸ்ஸபுரிஸேஸு புரிஸாதி⁴ப்பாயசித்தம் உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி. போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ மாதுயா பன தே³வேஸுபி தாதி³ஸம் சித்தம் நுப்பஜ்ஜதேவ. யதா² போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன போ³தி⁴ஸத்தமாது புரிஸாதி⁴ப்பாயசித்தம் நுப்பஜ்ஜதி, ஏவம் தஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேனேவ ஸா கேனசி புரிஸேன அனபி⁴ப⁴வனீயாதி ஆஹ ‘‘பாதா³ ந வஹந்தி தி³ப்³ப³ஸங்க²லிகா விய ப³ஜ்ஜ²ந்தீ’’தி.

22. புப்³பே³ ‘‘காமகு³ணூபஸம்ஹிதம் சித்தம் நுப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம், புன ‘‘பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேதீ’’தி ச வுத்தம். கத²மித³ம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந விருஜ்ஜ²தீதி ஆஹ ‘‘புப்³பே³’’திஆதி³. வத்து²படிக்கே²போதி அப்³ரஹ்மசரியவத்து²படிஸேதோ⁴. தேனாஹ ‘‘புரிஸாதி⁴ப்பாயவஸேனா’’தி. ஆரம்மணபடிலாபோ⁴தி ரூபாதி³பஞ்சகாமகு³ணாரம்மணஸ்ஸேவ படிலாபோ⁴.

23. கிலமதோ²தி கே²தோ³, காயஸ்ஸ க³ருபா⁴வகதி²னபா⁴வாத³யோபி தஸ்ஸா ததா³ ந ஹோந்தி ஏவ. ‘‘திரோகுச்சி²க³தம் பஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம். கதா³ பட்டா²ய பஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘கலலாதி³காலம் அதிக்கமித்வா’’திஆதி³. த³ஸ்ஸனே பயோஜனம் ஸயமேவ வத³தி. தஸ்ஸ அபா⁴வதோ கலலாதி³காலே ந பஸ்ஸதி. புத்தேன த³ஹரேன மந்தே³ன உத்தானஸேய்யகேன ஸத்³தி⁴ம். ‘‘யம் தம் மாதூ’’திஆதி³ பகதிசாரித்தவஸேன வுத்தம். சக்கவத்திக³ப்³ப⁴தோபி ஹி ஸவிஸேஸம் போ³தி⁴ஸத்தக³ப்³போ⁴ பரிஹாரம் லப⁴தி புஞ்ஞஸம்பா⁴ரஸ்ஸ ஸாதிஸயத்தா, தஸ்மா போ³தி⁴ஸத்தமாதா அதிவிய ஸப்பாயாஹாராசாரா ச ஹுத்வா ஸக்கச்சம் பரிஹரதி. ஸுக²வாஸத்த²ந்தி போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஸுக²வாஸத்த²ம். புரத்தா²பி⁴முகோ²தி மாது புரிமபா⁴கா³பி⁴முகோ². இதா³னி திரோகுச்சி²க³தஸ்ஸ தி³ஸ்ஸமானதாய அப்³ப⁴ந்தரம், பா³ஹிரஞ்ச காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புப்³பே³ கதகம்ம’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அஸ்ஸாதி தே³வியா. வத்து²ந்தி குச்சி²ம். ப²லிகஅப்³ப⁴படலாதி³னோ விய போ³தி⁴ஸத்தமாதுகுச்சி²தசஸ்ஸ பதனுபா⁴வேன ஆலோகஸ்ஸ விப³ந்தா⁴பா⁴வதோ யதா² போ³தி⁴ஸத்தமாதா குச்சி²க³தம் போ³தி⁴ஸத்தம் பஸ்ஸதி, கிம் ஏவம் போ³தி⁴ஸத்தோபி மாதரம், அஞ்ஞஞ்ச புரதோ டி²தம் ரூபக³தம் பஸ்ஸதி, நோதி ஆஹ ‘‘போ³தி⁴ஸத்தோ பனா’’திஆதி³. கஸ்மா பன ஸதி சக்கு²ம்ஹி, ஆலோகே ச ந பஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘ந ஹி அந்தோகுச்சி²யம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா விய ஹி தத்த² சக்கு²விஞ்ஞாணம்பி ந உப்பஜ்ஜதி தஜ்ஜஸ்ஸ ஸமன்னாஹாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ.

24. யதா² அஞ்ஞா இத்தி²யோ விஜாதப்பச்சயா தாதி³ஸேன ரோகே³ன அபி⁴பூ⁴தாபி ஹுத்வா மரந்தி, போ³தி⁴ஸத்தமாது பன போ³தி⁴ஸத்தே குச்சி²க³தே தஸ்ஸ விஜாயனனிமித்தம், ந கோசி ரோகோ³ உப்பஜ்ஜதி, கேவலம் ஆயுபரிக்க²யேனேவ காலம் கரோதி, ஸ்வாயமத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோ ஏவ. ‘‘போ³தி⁴ஸத்தேன வஸிதட்டா²னஞ்ஹீ’’திஆதி³ தஸ்ஸ காரணவசனம். அஞ்ஞேஸம் அபரிபோ⁴க³ந்தி அஞ்ஞேஹி ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், ந பரிபோ⁴க³யோக்³யந்தி அத்தோ². ததா² ஸதி போ³தி⁴ஸத்தபிது அஞ்ஞாய அக்³க³மஹேஸியா ப⁴விதப்³ப³ம், ததா²பி போ³தி⁴ஸத்தமாதரி த⁴ரந்தியா அயுஜ்ஜமானகந்தி ஆஹ ‘‘ந ச ஸக்கா’’திஆதி³. அபனேத்வாதி அக்³க³மஹேஸிடா²னதோ நீஹரித்வா. அத்தனி ச²ந்த³ராக³வஸேனேவ ப³ஹித்³தா⁴ ஆரம்மணபரியேஸனாதி விஸயினிஸாராகோ³ ஸத்தானம் விஸயேஸு ஸாராக³ஸ்ஸ ப³லவகாரணந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸத்தானம் அத்தபா⁴வே ச²ந்த³ராகோ³ ப³லவா ஹோதீ’’தி. அனுரக்கி²தும் ந ஸக்கோதீதி ஸம்மா க³ப்³ப⁴பரிஹாரம் நானுயுஞ்ஜதி. தேன க³ப்³போ⁴ ப³ஹ்வாபா³தோ⁴ ஹோதி. வத்து² விஸத³ம் ஹோதீதி க³ப்³பா⁴ஸயோ விஸுத்³தோ⁴ ஹோதி. மாது மஜ்ஜி²மவயஸ்ஸ ததியகோட்டா²ஸே போ³தி⁴ஸத்தக³ப்³போ⁴க்கமனம்பி தஸ்ஸா ஆயுபரிமாணவிலோகனேனேவ ஸங்க³ஹிதம் வயோவஸேன உப்பஜ்ஜனகவிகாரஸ்ஸ பரிவஜ்ஜனதோ. இத்தி²ஸபா⁴வேன உப்பஜ்ஜனகவிகாரோ பன போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேனேவ வூபஸமதி.

25. ஸத்தமாஸஜாதோதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதோ ஸத்தமே மாஸே ஜாதோ. ஸோ ஸீதுண்ஹக்க²மோ ந ஹோதி அதிவிய ஸுகு²மாலதாய. அட்ட²மாஸஜாதோ காமம் ஸத்தமாஸஜாததோ பு³த்³தி⁴வயவா, ஏகச்சே பன சம்மபதே³ஸா வுத்³தி⁴ம் பாபுணந்தா க⁴ட்டனம் ந ஸஹந்தி, தேன ஸோ ந ஜீவதி. ‘‘ஸத்தமாஸஜாதஸ்ஸ பன ந தாவ தே ஜாதா’’தி வத³ந்தி.

27. தே³வா பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தீதி ‘‘லோகனாத²ம் மஹாபுரிஸம் ஸயமேவ பட²மம் படிக்³க³ண்ஹாமா’’தி ஸஞ்ஜாதகா³ரவப³ஹுமானா அத்தனோ பீதிம் பவேதே³ந்தா கீ²ணாஸவா ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மானோ ஆதி³தோ படிக்³க³ண்ஹந்தி. ஸூதிவேஸந்தி ஸூதிஜக்³க³னதா⁴திவேஸம். ஏகேதி அப⁴யகி³ரிவாஸினோ. மச்ச²க்கி²ஸதி³ஸம் ச²விவஸேன. அட்டா²ஸி ந நிஸீதி³, ந நிபஜ்ஜி வா. தேன வுத்தம் ‘‘டி²தாவ போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா விஜாயதீ’’தி. நித்³து³க்க²தாய டி²தா ஏவ ஹுத்வா விஜாயதி. து³க்க²ஸ்ஸ ஹி ப³லவபா⁴வதோ தம் து³க்க²ம் அஸஹமானா அஞ்ஞா இத்தி²யோ நிஸின்னா வா நிபன்னா வா விஜாயந்தி.

28. அஜினப்பவேணியாதி அஜினசம்மேஹி ஸிப்³பி³த்வா கதபவேணியா. மஹாதேஜோதி மஹானுபா⁴வோ. மஹாயஸோதி மஹாபரிவாரோ, விபுலகித்திகோ⁴ஸோ ச.

29. ப⁴க்³க³விப⁴க்³கா³தி ஸம்பா³த⁴ட்டா²னதோ நிக்க²மனேன விபா⁴விதத்தா ப⁴க்³கா³, விப⁴க்³கா³ விய ச ஹுத்வா, தேன நேஸம் அவிஸத³பா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேதி. அலக்³கோ³ ஹுத்வாதி க³ப்³பா⁴ஸயே, யோனிபதே³ஸே ச கத்த²சி அலக்³கோ³ அஸத்தோ ஹுத்வா, யதோ ‘‘த⁴மகரணதோ உத³கனிக்க²மனஸதி³ஸ’’ந்தி வுத்தம். உத³கேனாதி க³ப்³பா⁴ஸயக³தேன உத³கேன. அமக்கி²தோவ நிக்க²மதி ஸம்மக்கி²தஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ உத³கஸேம்ஹாதி³கஸ்ஸேவ தத்த² அபா⁴வதோ. போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஹி புஞ்ஞானுபா⁴வதோ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதோ பட்டா²ய தம் டா²னம் புப்³பே³பி விஸுத்³த⁴ம் விஸேஸதோ பரமஸுக³ந்த⁴க³ந்த⁴குடி விய சந்த³னக³ந்த⁴ம் வாயந்தம் திட்ட²தி.

உத³கவட்டியோதி உத³கக்க²ந்தா⁴.

31. முஹுத்தஜாதோதி முஹுத்தேன ஜாதோ ஹுத்வா முஹுத்தமத்தோவ. அனுதா⁴ரியமானேதி அனுகூலவஸேன நீயமானே. ஆக³தானேவாதி தம் டா²னம் உபக³தானி ஏவ. அனேகஸாக²ந்தி ரதனமயானேகஸதபதிட்டா²னஹீரகம். ஸஹஸ்ஸமண்ட³லந்தி தேஸம் உபரிட்டி²தம் அனேகஸஹஸ்ஸமண்ட³லஹீரகம். மரூதி தே³வா. ந கோ² பனஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் பத³வீதிஹாரதோ பகே³வ தி³ஸாவிலோகனஸ்ஸ கதத்தா. தேனாஹ ‘‘மஹாஸத்தோ ஹீ’’திஆதி³. ஏகங்க³ணானீதி விவடபா⁴வேன விஹாரங்க³ணபரிவேணங்க³ணானி விய ஏகங்க³ணஸதி³ஸானி அஹேஸும். ஸதி³ஸோபி நத்தீ²தி தும்ஹாகம் இத³ம் விலோகனம் விஸிட்டே² பஸ்ஸிதும் ‘‘இத⁴ தும்ஹேஹி ஸதி³ஸோபி நத்தி², குதோ உத்தரிதரோ’’தி ஆஹம்ஸு. அக்³கோ³தி பதா⁴னோ, கேன பனஸ்ஸ பதா⁴னதாதி ஆஹ ‘‘கு³ணேஹீ’’தி. பட²ம-ஸத்³தோ³ சேத்த² பதா⁴னபரியாயோ. போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ பன பதா⁴னதா அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணாதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³பட²மோ’’தி, ஸப்³ப³பதா⁴னோதி அத்தோ². ஏதஸ்ஸேவாதி அக்³க³ஸத்³த³ஸ்ஸேவ. ஏத்த² ச மஹேஸக்கா² தாவ தே³வா ததா² ச வத³ந்தி, இதரே பன கத²ந்தி? மஹாஸத்தஸ்ஸ ஆனுபா⁴வத³ஸ்ஸனாதி³னா. மஹேஸக்கா²னஞ்ஹி தே³வானம் மஹாஸத்தஸ்ஸ ஆனுபா⁴வோ விய தேன ஸதி³ஸானம்பி ஆனுபா⁴வோ பச்சக்கோ² அஹோஸீதி, இதரே பன தேஸம் வசனம் ஸுத்வா ஸத்³த³ஹந்தா அனுமினந்தா ததா² ஆஹம்ஸு. பரிபாகக³தபுப்³ப³ஹேதுஸம்ஸித்³தா⁴ய த⁴ம்மதாய சோதி³யமானோ இமஸ்மிம்…பே… ப்³யாகாஸி.

ஜாதமத்தஸ்ஸேவ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ டா²னாதீ³னி யேஸம் விஸேஸாதி⁴க³மானம் புப்³ப³னிமித்தபூ⁴தானீதி தே நித்³தா⁴ரேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பதிட்டா²னம் சதுரித்³தி⁴பாத³படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம் இத்³தி⁴பாத³வஸேன லோகுத்தரத⁴ம்மேஸு ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸமிஜ்ஜ²னதோ. உத்தராபி⁴முக²பா⁴வோ லோகஸ்ஸ உத்தரணவஸேன க³மனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். தேன ஹி ப⁴க³வா ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அபி⁴பூ⁴தோ, கேனசி அனபி⁴பூ⁴தோ அஹோஸி. தேனாஹ ‘‘மஹாஜனம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா அபி⁴ப⁴வித்வா க³மனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்த’’ந்தி. ததா² ஸத்தபத³க³மனம் ஸத்தபத³போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்பன்னஅரியமக்³க³க³மனஸ்ஸ. ஸுவிஸுத்³த⁴ஸேதச்ச²த்ததா⁴ரணம் ஸுவிஸுத்³த⁴விமுத்திச²த்ததா⁴ரணஸ்ஸ. பஞ்சராஜககுத⁴ப⁴ண்ட³ஸமாயோகோ³ பஞ்சவித⁴விமுத்திகு³ணஸமாயோக³ஸ்ஸ. அனாவடதி³ஸானுவிலோகனம் அனாவடஞாணதாய. ‘‘அக்³கோ³ஹமஸ்மீ’’திஆதி³னா அச²ம்பி⁴தவாசாபா⁴ஸனம் கேனசி அவிப³ந்த⁴னீயதாய அப்பவத்தியஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸ்ஸ. ‘‘அயமந்திமா ஜாதீ’’தி ஆயதிம் ஜாதியா அபா⁴வகித்தனா அனுபாதி³…பே… புப்³ப³னிமித்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனாக³தே லத்³த⁴ப்³ப³விஸேஸஸ்ஸ தம் தம் நிமித்தம் அப்³யபி⁴சாரீதி கத்வா. ந ஆக³தோதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே, அஞ்ஞத்த² ச வக்க²மானாய அனுபுப்³பி³யா ந ஆக³தோ. ஆஹரித்வாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸுத்தே, அட்ட²கதா²ஸு ச ஆக³தனயேன ஆஹரித்வா தீ³பேதப்³போ³.

‘‘த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து கம்பீ’’தி இத³ம் ஸதிபி இத⁴ பாளியம் ஆக³தத்தே வக்க²மானானம் அச்ச²ரியானம் மூலபூ⁴தம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம், ஏவம் அஞ்ஞம்பி ஏவரூபம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தந்திப³த்³தா⁴ வீணா சம்மப³த்³தா⁴ பே⁴ரியோதி பஞ்சங்கி³கதூரியஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனமத்தம், ச-ஸத்³தே³ன வா இதரேஸம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘அந்து³ப³ந்த⁴னாதீ³னி தங்க²ணே ஏவ ச²ஜ்ஜித்வா புன பாகதிகானேவ ஹோந்தி, ததா² ஜச்சந்தா⁴தீ³னம் சக்கு²ஸோதாதீ³னி ததா²ரூபகம்மபச்சயா தஸ்மிம்யேவ க²ணே உப்பஜ்ஜித்வா தாவதே³வ விக³ச்ச²ந்தீ’’தி வத³ந்தி. சி²ஜ்ஜிம்ஸூதி ச பாதே³ஸு ப³ந்த⁴ட்டா²னேஸு சி²ஜ்ஜிம்ஸு. விக³ச்சி²ம்ஸூதி வூபஸமிம்ஸு. ஆகாஸட்ட²கரதனானி நாம தம்தம்விமானக³தமணிரதனாதீ³னி. ஸகதேஜோபா⁴ஸிதானீதி அதிவிய ஸமுஜ்ஜலாய அத்தனோ பபா⁴ய ஓபா⁴ஸிதானி அஹேஸும். நப்பவத்தீதி ந ஸன்னிபாதோ. ந வாயீதி க²ரோ வாதோ ந வாயி. முது³ஸுகோ² பன ஸத்தானம் ஸுகா²வஹோ வாயி. பத²விக³தா அஹேஸும் உச்சட்டா²னே டா²தும் அவிஸஹந்தா. உதுஸம்பன்னோதி அனுண்ஹாஸீததாஸங்கா²தேன உதுனா ஸம்பன்னோ. அப்போ²டனம் வுச்சதி பு⁴ஜஹத்த²ஸங்க⁴ட்டனஸத்³தோ³, அத்த²தோ பன வாமஹத்த²ம் உரே ட²பேத்வா த³க்கி²ணேன புது²பாணினா ஹத்த²தாளனேன ஸத்³த³கரணம். முகே²ன உஸ்ஸேளனம் ஸத்³த³ஸ்ஸ முஞ்சனம் ஸேளனம். ஏகத்³த⁴ஜமாலா அஹோஸி நிரந்தரம் த⁴ஜமாலாஸமோதா⁴னக³தாய. ந கேவலஞ்ச ஏதானி ஏவ, அத² கோ² அஞ்ஞானிபி ‘‘விசித்தபுப்ப²ஸுக³ந்த⁴புப்ப²வஸ்ஸதே³வோபவஸ்ஸி ஸூரியே தி³ஸ்ஸமானே ஏவ தாரகா ஓபா⁴ஸிம்ஸு, அச்ச²ம் விப்பஸன்னம் உத³கம் பத²விதோ உப்³பி⁴ஜ்ஜி, பி³லாஸயா ச திரச்சா²னா ஆஸயதோ நிக்க²மிம்ஸு, ராக³தோ³ஸமோஹாபி தனு ப⁴விம்ஸு, பத²வியம் ரஜோ வூபஸமி, அனிட்ட²க³ந்தோ⁴ விக³ச்சி², தி³ப்³ப³க³ந்தோ⁴ வாயி, ரூபினோ தே³வா ஸரூபேனேவ மனுஸ்ஸானம் ஆபாத²ம் அக³மம்ஸு, ஸத்தானம் சுதூபபாதா நாஹேஸு’’ந்தி ஏவமாதீ³னி யானி மஹாபி⁴னீஹாரஸமயே உப்பன்னானி த்³வத்திம்ஸபுப்³ப³னிமித்தானி, தானி அனவஸேஸதோ ததா³ அஹேஸுந்தி.

தத்ராபீதி தேஸுபி பத²விகம்பாதீ³ஸு ஏவம் புப்³ப³னிமித்தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ந கேவலம் ஸம்பதிஜாதஸ்ஸ டா²னாதீ³ஸு ஏவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம் ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஞேய்யஸ்ஸ, தித்த²கரமதஸ்ஸ ச சாலனதோ. கேனசி அனுஸ்ஸாஹிதானம்யேவ இமஸ்மிம்யேவ ஏகசக்கவாளே ஸன்னிபாதோ கேனசி அனுஸ்ஸாஹிதானம்யேவ ஏகப்பஹாரேனேவ ஸன்னிபதித்வா த⁴ம்மபடிக்³க³ண்ஹனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். பட²மம் தே³வதானம் படிக்³க³ஹணம் தி³ப்³ப³விஹாரபடிலாப⁴ஸ்ஸ, பச்சா² மனுஸ்ஸானம் படிக்³க³ஹணம் தத்தே²வ டா²னஸ்ஸ நிச்சலஸபா⁴வதோ ஆனேஞ்ஜவிஹாரபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். வீணானம் ஸயம் வஜ்ஜனம் பரூபதே³ஸேன வினா ஸயமேவ அனுபுப்³ப³விஹாரபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். பே⁴ரீனம் வஜ்ஜனம் சக்கவாளபரியந்தாய பரிஸாய பவேத³னஸமத்த²ஸ்ஸ த⁴ம்மபே⁴ரியா அனுஸாவனஸ்ஸ அமதது³ந்து³பி⁴கோ⁴ஸனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். அந்து³ப³ந்த⁴னாதீ³னம் சே²தோ³ மானவினிப³ந்த⁴பே⁴த³னஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். மஹாஜனஸ்ஸ ரோக³விக³மோ தஸ்ஸேவ ஸகலவட்டது³க்க²ரோக³விக³மபூ⁴தஸ்ஸ ஸச்சபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ‘‘மஹாஜனஸ்ஸா’’தி பத³ம் ‘‘மஹாஜனஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²படிலாப⁴ஸ்ஸ, மஹாஜனஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸோததா⁴துபடிலாப⁴ஸ்ஸா’’திஆதி³னா தத்த² தத்த² ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனாவஸேன ஸாதிஸயஞாணஜவஸம்பத்திஸித்³தீ⁴தி ஆஹ ‘‘பீட²ஸப்பீனம் ஜவஸம்பதா³ சதுரித்³தி⁴பாத³படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்த’’ந்தி. ஸுபட்டனஸம்பாபுணனம் சதுபடிஸம்பி⁴தா³தி⁴க³மஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். அத்தா²தி³அனுரூபம் அத்தா²தீ³ஸு ஸம்படிபத்திபா⁴வதோ. ரதனானம் ஸகதேஜோபா⁴ஸிதத்தம் யம் லோகஸ்ஸ த⁴ம்மோபா⁴ஸம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி, தேன தஸ்ஸ ஸகதேஜோபா⁴ஸிதத்தஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம்.

சதுப்³ரஹ்மவிஹாரபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம் தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ வேரவூபஸமனதோ. ஏகாத³ஸஅக்³கி³னிப்³பா³பனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம் து³ன்னிப்³பா³பனனிப்³பா³னபா⁴வதோ. ஞாணாலோகாத³ஸ்ஸனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம் அனாலோகே ஆலோகத³ஸ்ஸனபா⁴வதோ. நிப்³பா³னரஸேனாதி கிலேஸானம் நிப்³பா³யனரஸேன. ஏகரஸபா⁴வஸ்ஸாதி ஸாஸனஸ்ஸ ஸப்³ப³த்த² ஏகரஸபா⁴வஸ்ஸ, தஞ்ச கோ² அமது⁴ரஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ மது⁴ரபா⁴வாபாத³னேன. த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²க³தபி⁴ந்த³னஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம் ஸப்³ப³ஸோ தி³ட்டி²க³தவாதாபனயனவஸேன. ஆகாஸாதி³அப்பதிட்ட²விஸமசஞ்சலட்டா²னம் பஹாய ஸகுணானம் பத²விக³மனம் தாதி³ஸம் மிச்சா²கா³ஹம் பஹாய ஸத்தானம் பாணேஹி ரதனத்தயஸரணக³மனஸ்ஸ புப்³ப³னித்தம். ப³ஹுஜனகந்ததாயாதி சந்த³ஸ்ஸ விய ப³ஹுஜனஸ்ஸ கந்ததாய. ஸூரியஸ்ஸ உண்ஹஸீதவிவஜ்ஜிதஉதுஸுக²தா பரிளாஹவிவஜ்ஜிதகாயிகசேதஸிகஸுக²ப்பத்தியா புப்³ப³னிமித்தம்.தே³வதானம் அப்போ²டனாதீ³ஹி கீளனம் பமோது³ப்பத்தி ப⁴வந்தக³மனேன, த⁴ம்மஸபா⁴வபோ³த⁴னேன ச உதா³னவஸேன பமோத³விபா⁴வனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். த⁴ம்மவேக³வஸ்ஸனஸ்ஸாதி தே³ஸனாஞாணவேகே³ன த⁴ம்மாமதஸ்ஸ வஸ்ஸனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். காயக³தாஸதிவஸேன லத்³த⁴ம் ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா உப்பாதி³தமக்³க³ப²லஸுகா²னுப⁴வோ காயக³தாஸதிஅமதபடிலாபோ⁴, தஸ்ஸ பன காயஸ்ஸாபி அதப்பகஸுகா²வஹத்தா கு²தா³பிபாஸாபீளனாபா⁴வோ புப்³ப³னிமித்தம் வுத்தோ. அட்ட²கதா²யம்பன கு²த³ம், பிபாஸஞ்ச பி⁴ந்தி³த்வா வுத்தம். தத்த² புப்³ப³னிமித்தானம் பே⁴தோ³ விஸேஸஸாமஞ்ஞவிபா⁴கே³ன, கோ³ப³லீப³த்³த³ஞாயேன ச க³ஹேதப்³போ³. ‘‘ஸயமேவா’’தி பத³ம் ‘‘அட்ட²ங்கி³கமக்³க³த்³வாரவிவரணஸ்ஸா’’தி ஏத்தா²பி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ப⁴ரிதபா⁴வஸ்ஸாதி பரிபுண்ணபா⁴வஸ்ஸ. ‘‘அரியத்³த⁴ஜமாலாமாலிதாயாதி காஸாயத்³த⁴ஜமாலாவந்ததாயா’’தி கேசி, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ பன அரியமக்³க³போ³ஜ்ஜ²ங்க³த்³த⁴ஜமாலாஹி மாலிபா⁴வஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். யம் பனேத்த² அனுத்³த⁴டம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஏத்தா²தி ‘‘ஸம்பதிஜாதோ’’திஆதி³னா ஆக³தே இமஸ்மிம் வாரே. விஸ்ஸஜ்ஜிதோவ, தஸ்மா அம்ஹேஹி இத⁴ அபுப்³ப³ம் வத்தப்³ப³ம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ததா³ பத²வியம் க³ச்ச²ந்தோபி மஹாஸத்தோ ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தோ விய மஹாஜனஸ்ஸ ததா² உபட்டா²ஸீதி அயமேத்த² நியதி த⁴ம்மனியாமோ போ³தி⁴ஸத்தானம் த⁴ம்மதா தி இத³ம் நியதிவாத³வஸேன கத²னம். புப்³பே³ புரிமஜாதீஸு தாதி³ஸஸ்ஸ புஞ்ஞஸம்பா⁴ரகம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா மஹாஜனஸ்ஸ ததா² உபட்டா²ஸீதி இத³ம் புப்³பே³கதகம்மவாத³வஸேன கத²னம். இமேஸம் ஸத்தானம் உபரி ஈஸனஸீலதாய யதா²ஸகம் கம்மமேவ இஸ்ஸரோ நாம, தஸ்ஸ நிம்மானம் அத்தனோ ப²லஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனம் மஹாபுரிஸோபி ஸதே³வகம் லோகம் அபி⁴ப⁴விதும் ஸமத்தே²ன உளாரேன புஞ்ஞகம்மேன நிப்³ப³த்திதோ, தேன இஸ்ஸரேன நிம்மிதோ நாம, தஸ்ஸ சாயம் நிம்மானவிஸேஸோ, யதி³த³ம் மஹானுபா⁴வதா, யாய மஹாஜனஸ்ஸ ததா² உபட்டா²ஸீதி இத³ம் இஸ்ஸரனிம்மானவஸேன கத²னம். ஏவம் தம் தம் ப³ஹுலம் வத்வா கிம் இமாய பரியாயகதா²யாதி அவஸானே உஜுகமேவ ப்³யாகரி. ஸம்பதிஜாதோ பத²வியம் கத²ம் பத³ஸா க³ச்ச²தி, ஏவம் மஹானுபா⁴வோ ஆகாஸேன மஞ்ஞே க³ச்ச²தீதி பரிகப்பனவஸேன ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தோ விய அஹோஸி. ஸீக⁴தரம் பன ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³தத்தா தி³ஸ்ஸமானரூபோபி மஹாஜனஸ்ஸ அதி³ஸ்ஸமானோ விய அஹோஸி. அசேலகபா⁴வோ, கு²த்³த³கஸரீரதா ச தாதி³ஸஸ்ஸ இரியாபத²ஸ்ஸ ந அனுச்ச²விகாதி கம்மானுபா⁴வஸஞ்ஜனிதபாடிஹாரியவஸேன அலங்கதபடியத்தோ விய, ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகோ விய ச மஹாஜனஸ்ஸ உபட்டா²ஸீதி வேதி³தப்³ப³ம். மஹாஸத்தஸ்ஸ புஞ்ஞானுபா⁴வேன ததா³ ததா² உபட்டா²னமத்தமேவேதந்தி. பச்சா² பா³லதா³ரகோவ அஹோஸி, ந தாதி³ஸோதி. பு³த்³த⁴பா⁴வானுச்ச²விகஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தானுபா⁴வஸ்ஸ யாதா²வதோ பவேதி³தத்தா பரிஸா சஸ்ஸ ப்³யாகரணேன பு³த்³தே⁴ன விய…பே… அத்தமனா அஹோஸி.

ஸப்³ப³த⁴ம்மதாதி ஸப்³பா³ ஸோளஸவிதா⁴பி யதா²வுத்தா த⁴ம்மதா ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸத்தானம் ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³ புஞ்ஞஞாணஸம்பா⁴ரத³ஸ்ஸனேன நேஸம் ஏகஸதி³ஸத்தா.

த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணவண்ணனா

33. து³கூலசும்ப³டகேதி த³ஹரஸ்ஸ நிபஜ்ஜனயோக்³யதாவஸேன படிஸம்ஹடது³கூலஸுகு²மே. ‘‘க²த்தியோ ப்³ராஹ்மணோ’’தி ஏவமாதி³ ஜாதி. ‘‘கோண்ட³ஞ்ஞோ கோ³தமோ’’தி ஏவமாதி³ கோ³த்தம். ‘‘போணிகா சிக்க²ல்லிகா ஸாகியா கோளியா’’தி ஏவமாதி³ குலபதே³ஸோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ரூபிஸ்ஸரியபரிவாராதி³ஸப்³ப³ஸம்பத்தியோ ஸங்க³ண்ஹாதி. மஹந்தஸ்ஸாதி விபுலஸ்ஸ, உளாரஸ்ஸாதி அத்தோ². நிப்ப²த்தியோதி ஸித்³தி⁴யோ. க³ந்தப்³ப³க³தியாதி க³தி-ஸத்³த³ஸ்ஸ கம்மஸாத⁴னதமாஹ. உபபஜ்ஜனவஸேன ஹி ஸுசரிதது³ச்சரிதேஹி க³ந்தப்³பா³தி க³தியோ, உபபத்திப⁴வவிஸேஸோ. க³ச்ச²தி யதா²ருசி பவத்ததீதி க³தி, அஜ்ஜா²ஸயோ. படிஸரணேதி பராயணே அவஸ்ஸயே. ஸப்³ப³ஸங்க²தவிஸம்யுத்தஸ்ஸ ஹி அரஹதோ நிப்³பா³னமேவ தம்படிஸரணம். த்யாஹந்தி தே அஹம்.

த³ஸவிதே⁴ குஸலத⁴ம்மே, அக³ரஹிதே ச ராஜத⁴ம்மே (ஜா. 2 மஹாமம்ஸஜாதகே வித்தா²ரோ) நியுத்தோதி த⁴ம்மிகோ. தேன ச த⁴ம்மேன ஸகலம் லோகம் ரஞ்ஜேதீதி த⁴ம்மராஜா. யஸ்மா சக்கவத்தீ த⁴ம்மேன ஞாயேன ரஜ்ஜம் அதி⁴க³ச்ச²தி, ந அத⁴ம்மேன, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மேன லத்³த⁴ரஜ்ஜத்தா த⁴ம்மராஜா’’தி. சதூஸு தி³ஸாஸு ஸமுத்³த³பரியோஸானதாய சதுரந்தா நாம தத்த² தத்த² தீ³பே மஹாபத²வீதி ஆஹ ‘‘புரத்தி²ம…பே… இஸ்ஸரோ’’தி. விஜிதாவீதி விஜேதப்³ப³ஸ்ஸ விஜிதவா, காமகோதா⁴தி³கஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரஸ்ஸ, படிராஜபூ⁴தஸ்ஸ பா³ஹிரஸ்ஸ ச அரிக³ணஸ்ஸ விஜயி, விஜேத்வா டி²தோதி அத்தோ². காமம் சக்கவத்தினோ கேனசி யுத்³த⁴ம் நாம நத்தி², யுத்³தே⁴ன பன ஸாதே⁴தப்³ப³ஸ்ஸ விஜயஸ்ஸ ஸித்³தி⁴யா ‘‘விஜிதஸங்கா³மோ’’தி வுத்தம். ஜனபதோ³வ சதுப்³பி³த⁴அச்ச²ரியத⁴ம்மாதி³ஸமன்னாக³தே அஸ்மிம் ராஜினி தா²வரியம் கேனசி அஸம்ஹாரியம் த³ள்ஹம் ப⁴த்தபா⁴வம் பத்தோ, ஜனபதே³ வா அத்தனோ த⁴ம்மிகாய படிபத்தியா தா²வரியம் தி²ரபா⁴வம் பத்தோதி ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ. மனுஸ்ஸானம் உரே ஸத்த²ம் ட²பேத்வா இச்சி²தத⁴னஹரணாதி³னா பரஸாஹஸகாரிதாய ஸாஹஸிகா.

ரதிஜனனட்டே²னாதி அதப்பகபீதிஸோமனஸ்ஸுப்பாத³னேன. ஸத்³த³த்த²தோ பன ரமேதீதி ரதனம். ‘‘அஹோ மனோஹர’’ந்தி சித்தே கத்தப்³ப³தாய சித்தீகதம். ‘‘ஸ்வாயம் சித்தீகாரோ தஸ்ஸ பூஜனீயதாயா’’தி சித்தீகதந்தி பூஜனீயந்தி அத்த²ம் வத³ந்தி. மஹந்தம் விபுலம் அபரிமிதம் மூலம் அக்³க⁴தீதி மஹக்³க⁴ம். நத்தி² ஏதஸ்ஸ துலா உபமாதி அதுலம், அஸதி³ஸம். கதா³சி ஏவ உப்பஜ்ஜனதோ து³க்கே²ன லத்³த⁴ப்³ப³த்தா து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனம். அனோமேஹி உளாரகு³ணேஹேவ ஸத்தேஹி பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தோ அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ம். இதா³னி நேஸம் சித்தீகதாதி³அத்தா²னம் ஸவிஸேஸம் சக்கரதனே லப்³ப⁴மானதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதரேஸுபி தே அதிதி³ஸிதும் ‘‘சக்கரதனஸ்ஸ சா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். அஞ்ஞம் தே³வட்டா²னம் நாம ந ஹோதி ரஞ்ஞோ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணிஸ்ஸரியாதி³ஸம்பத்திபடிலாப⁴ஹேதுதோ, ஸத்தானஞ்ச யதி²ச்சி²தத்த²படிலாப⁴ஹேதுதோ. அக்³கோ⁴ நத்தி² அதிவிய உளாரஸமுஜ்ஜலஸத்தரதனமயத்தா, அச்ச²ரியப்³பு⁴தமஹானுபா⁴வதாய ச. யத³க்³கே³ன மஹக்³க⁴ம், தத³க்³கே³ன அதுலம். ஸத்தானம் பாபஜிகு³ச்ச²னேன விக³தகாளகோ புஞ்ஞபஸுததாய மண்ட³பூ⁴தோ யாதி³ஸோ காலோ பு³த்³து⁴ப்பாதா³ரஹோ, தாதி³ஸே ஏவ சக்கவத்தீனம்பி ஸம்ப⁴வோதி ஆஹ ‘‘யஸ்மா ச பனா’’திஆதி³. உபமாவஸேன சேதம் வுத்தம், உபமோபமேய்யானஞ்ச ந அச்சந்தமேவ ஸதி³ஸதா. தஸ்மா யதா² பு³த்³தா⁴ கதா³சி கரஹசி உப்பஜ்ஜந்தி, ந ததா² சக்கவத்தினோ, ஏவம் ஸந்தேபி சக்கவத்திவத்தபரிபூரணஸ்ஸாபி து³க்கரபா⁴வதோபி து³ல்லபு⁴ப்பாதா³யேவாதி, இமினா து³ல்லபு⁴ப்பாத³தாஸாமஞ்ஞேன தேஸம் து³ல்லப⁴த³ஸ்ஸனதா வுத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம். காமம் சக்கரதனானுபா⁴வேன ஸிஜ்ஜ²மானோ கு³ணோ சக்கவத்திபரிவாரஸாதா⁴ரணோ, ததா²பி ‘‘சக்கவத்தீ ஏவ நம் ஸாமிபா⁴வேன விஸவிதாய பரிபு⁴ஞ்ஜதீ’’தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி தத³த்த²ம் உப்பஜ்ஜனதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததே³த’’ந்திஆதி³மாஹ. யதா²வுத்தானம் பஞ்சன்னம், ச²ன்னம்பி வா அத்தா²னம் இதரரதனேஸுபி லப்³ப⁴னதோ ‘‘ஏவம் ஸேஸானிபீ’’தி வுத்தம். ஹத்தி²அஸ்ஸ-பரிணாயகரதனேஹி அஜிதவிஜயதோ, சக்கரதனேன ச பரிவாரபா⁴வேன, ஸேஸேஹி பரிபோ⁴கூ³பகரணபா⁴வேன ஸமன்னாக³தோ. ஹத்தி²அஸ்ஸமணிஇத்தி²ரதனேஹி பரிபோ⁴கூ³பகரணபா⁴வேன ஸேஸேஹி பரிவாரபா⁴வேனாதி யோஜனா.

சதுன்னம் மஹாதீ³பானம் ஸிரிவிப⁴வந்தி தத்த² லத்³த⁴ம் ஸிரிஸம்பத்திஞ்சேவ போ⁴க³ஸம்பத்திஞ்ச. தாதி³ஸமேவாதி ‘‘புரேப⁴த்தமேவா’’திஆதி³னா வுத்தானுபா⁴வமேவ. யோஜனப்பமாணம் பதே³ஸம் ப்³யாபனேன யோஜனப்பமாணம் அந்த⁴காரம். அதிதீ³க⁴தாதி³ச²ப்³பி³த⁴தோ³ஸபரிவஜ்ஜிதம்.

ஸூராதி ஸத்திவந்தோ, நிப்³ப⁴யாதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அபீ⁴ருகா’’தி. அங்க³ந்தி காரணம். யேன காரணேன ‘‘வீரா’’தி வுச்சேய்யும், தம் வீரங்க³ம். தேனாஹ ‘‘வீரியஸ்ஸேதம் நாம’’ந்தி. யாவ சக்கவாளபப்³ப³தா சக்கஸ்ஸ வத்தனதோ ‘‘சக்கவாளபப்³ப³தம் ஸீமம் கத்வா டி²தஸமுத்³த³பரியந்த’’ந்தி வுத்தம். ‘‘அத³ண்டே³னா’’தி இமினாவ த⁴னத³ண்ட³ஸ்ஸ, ஸரீரத³ண்ட³ஸ்ஸ ச அகரணம் வுத்தம். ‘‘அஸத்தே²னா’’தி இமினா பன ஸேனாய யுஜ்ஜ²னஸ்ஸாதி தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே கதாபராதே⁴’’திஆதி³ வுத்தம். வுத்தப்பகாரந்தி ஸாக³ரபரியந்தம்.

‘‘ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³, தண்ஹாயனட்டே²ன தண்ஹா’’தி பவத்திஆகாரபே⁴தே³ன லோபோ⁴ ஏவ த்³விதா⁴ வுத்தோ. ததா² ஹிஸ்ஸ த்³விதா⁴பி ச²த³னட்டோ² ஏகந்திகோ. யதா²ஹ ‘‘அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி, யம் ராகோ³ ஸஹதே நர’’ந்தி, (நேத்தி. 11, 27) ‘‘தண்ஹாச²த³னசா²தி³தா’’தி (உதா³. 64) ச. இமினா நயேன தோ³ஸாதீ³னம்பி ச²த³னட்டோ² வத்தப்³போ³. கிலேஸக்³க³ஹணேன விசிகிச்சா²த³யோ ஸேஸகிலேஸா வுத்தா. யஸ்மா தே ஸப்³பே³ பாபத⁴ம்மா உப்பஜ்ஜமானா ஸத்தஸந்தானம் சா²தே³த்வா பரியோனந்தி⁴த்வா திட்ட²ந்தி குஸலப்பவத்திம் நிவாரேந்தி, தஸ்மா தே ‘‘ச²த³னா, ச²தா³’’தி ச வுத்தா. விவட்டச்ச²தா³தி ச ஓ-காரஸ்ஸ ஆ-காரம் கத்வா நித்³தே³ஸோ.

35. தாஸந்தி த்³வின்னம்பி நிப்ப²த்தீனம். நிமித்தபூ⁴தானீதி ஞாபககாரணபூ⁴தானி. ததா² ஹி லக்கீ²யதி மஹாபுரிஸபா⁴வோ ஏதேஹீதி லக்க²ணானி. டா²னக³மனாதீ³ஸு பூ⁴மியம் ஸுட்டு² ஸமம் பதிட்டி²தா பாதா³ ஏதஸ்ஸாதி ஸுப்பதிட்டி²தபாதோ³. தம் பனஸ்ஸ ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தம் ப்³யதிரேகமுகே²ன விபா⁴வேதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அக்³க³தலந்தி அக்³க³பாத³தலம். பண்ஹீதி பண்ஹிதலம். பஸ்ஸந்தி பாத³தலஸ்ஸ த்³வீஸு பஸ்ஸேஸு ஏகேகம், உப⁴யமேவ வா பரியந்தம் பஸ்ஸம். ‘‘அஸ்ஸ பனா’’திஆதி³ அன்வயதோ அத்த²விபா⁴வனம். ஸுவண்ணபாது³கதலமிவ உஜுகம் நிக்கி²பியமானம். ஏகப்பஹாரேனேவாதி ஏகக்க²ணேயேவ. ஸகலம் பாத³தலம் பூ⁴மிம் பு²ஸதி நிக்கி²பனே. ஏகப்பஹாரேனேவ ஸகலம் பாத³தலம் பூ⁴மிதோ உட்ட²ஹதீதி யோஜனா. தஸ்மா அயம் ஸுப்பதிட்டி²தபாதோ³தி நிக³மனம். யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம் அனுபுப்³ப³னின்னாதி³அச்ச²ரியப்³பு⁴தம் நிஸ்ஸந்த³ப²லம், தம் பரதோ லக்க²ணஸுத்தவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 3.201) ஆவிப⁴விஸ்ஸதீதி.

நாபி⁴ தி³ஸ்ஸதீதி லக்க²ணசக்கஸ்ஸ நாபி⁴ பரிமண்ட³லஸண்டா²னா ஸுபரிப்³யத்தா ஹுத்வா தி³ஸ்ஸதி, லப்³ப⁴தீதி அதி⁴ப்பாயோ. நாபி⁴பரிச்சி²ன்னாதி தஸ்ஸம் நாபி⁴யம் பரிச்சி²ன்னா பரிச்சே²த³வஸேன டி²தா. நாபி⁴முக²பரிக்கே²பபட்டோதி பகதிசக்கஸ்ஸ அக்க²ப்³பா⁴ஹதபரிஹரணத்த²ம் நாபி⁴முகே² ட²பேதப்³ப³ம் பரிக்கே²பபட்டோ, தப்படிச்ச²ன்னோ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. நேமிமணிகாதி நேமியம் ஆவலிபா⁴வேன டி²தமணிகாலேகா². ஸம்ப³ஹுலவாரோதி ப³ஹுவித⁴லேக²ங்க³விபா⁴வனவாரோ. ஸத்தீதி ஆவுத⁴ஸத்தி. ஸிரிவச்சோ²தி ஸிரிஅங்கா³. நந்தீ³தி த³க்கி²ணாவத்தம். ஸோவத்திகோதி ஸோவத்திஅங்கோ³. வடம்ஸகோதி ஆவேளம். வட்³ட⁴மானகந்தி புரிமஹாதீ³ஸு தீ³பங்கம். மோரஹத்த²கோதி மோரபிஞ்ச²கலாபோ, மோரபிஞ்ச²படிஸிப்³பி³தோ வா பீ³ஜனீவிஸேஸோ. வாளபீ³ஜனீதி சாமரிவாலம். ஸித்³த⁴த்தா²தி³ புண்ணக⁴டபுண்ணபாதியோ. ‘‘சக்கவாளோ’’தி வத்வா தஸ்ஸ பதா⁴னாவயவே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஹிமவா ஸினேரு…பே… ஸஹஸ்ஸானீ’’தி வுத்தம். ‘‘சக்கவத்திரஞ்ஞோ பரிஸம் உபாதா³யா’’தி இத³ம் ஹத்தி²ரதனாதீ³னம்பி தத்த² லப்³ப⁴மானபா⁴வத³ஸ்ஸனம். ஸப்³போ³திஸத்திஆதி³கோ யதா²வுத்தோ அங்க³விஸேஸோ சக்கலக்க²ணஸ்ஸேவ பரிவாரோதி வேதி³தப்³போ³.

‘‘ஆயதபண்ஹீ’’தி இத³ம் அஞ்ஞேஸம் பண்ஹிதோ தீ³க⁴தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பன அதிதீ³க⁴தந்தி ஆஹ ‘‘பரிபுண்ணபண்ஹீ’’தி. யதா² பன பண்ஹிலக்க²ணம் பரிபுண்ணம் நாம ஹோதி, தம் ப்³யதிரேகமுகே²ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஆரக்³கே³னாதி மண்ட³லாய ஸிகா²ய. வட்டேத்வாதி யதா² ஸுவட்டம் ஹோதி, ஏவம் வட்டேத்வா. ரத்தகம்ப³லகே³ண்டு³கஸதி³ஸாதி ரத்தகம்ப³லமயகே³ண்டு³கஸதி³ஸா.

‘‘மக்கடஸ்ஸேவா’’தி தீ³க⁴பா⁴வம், ஸமதஞ்ச ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். நிய்யாஸதேலேனாதி ச²த்திரிதனிய்யாஸாதி³னிய்யாஸஸம்மிஸ்ஸேன தேலேன, யம் ‘‘ஸுரபி⁴னிய்யாஸ’’ந்திபி வத³ந்தி. நிய்யாஸதேலக்³க³ஹணஞ்சேத்த² ஹரிதாலவட்டியா க⁴னஸினித்³த⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம்.

யதா² ஸதக்க²த்தும் விஹதம் கப்பாஸபடலம் ஸப்பிமண்டே³ ஓஸாரிதம் அதிவிய முது³ ஹோதி, ஏவம் மஹாபுரிஸஸ்ஸ ஹத்த²பாதா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்பிமண்டே³’’திஆதி³மாஹ. தலுனாதி ஸுகு²மாலா.

சம்மேனாதி அங்கு³லந்தரவேடி²தசம்மேன. படிப³த்³த⁴அங்கு³லந்தரோதி ஏகதோ ஸம்ப³த்³த⁴அங்கு³லந்தரோ ந ஹோதி. ஏகப்பமாணாதி தீ³க⁴தோ ஸமானப்பமாணா. யவலக்க²ணந்தி அப்³ப⁴ந்தரதோ அங்கு³லிபப்³பே³ டி²தம் யவலக்க²ணம். படிவிஜ்ஜி²த்வாதி தம்தம்பப்³பா³னம் ஸமானதே³ஸதாய அங்கு³லீனம் பஸாரிதகாலேபி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஜ்ஜி²தானி விய பு²ஸித்வா திட்ட²ந்தி.

ஸங்கா² வுச்சந்தி கோ³ப்ப²கா, உத்³த⁴ம் ஸங்கா² ஏதேஸந்தி உஸ்ஸங்கா², பாதா³. பிட்டி²பாதே³தி பிட்டி²பாத³ஸமீபே. தேனாதி பிட்டி²பாதே³ டி²தகோ³ப்ப²கபா⁴வேன ப³த்³தா⁴ ஹோந்தீதி யோஜனா. தயித³ம் ‘‘தேனா’’தி பத³ம் உபரிபத³த்³வயேபி யோஜேதப்³ப³ம் ‘‘தேன ப³த்³த⁴பா⁴வேன ந யதா²ஸுக²ம் பரிவட்டந்தி, தேன யதா²ஸுக²ம் நபரிவட்டனேன க³ச்ச²ந்தானம் பாத³தலானிபி ந தி³ஸ்ஸந்தீ’’தி. உபரீதி பிட்டி²பாத³தோ த்³விதிஅங்கு³லிமத்தம் உத்³த⁴ம், ‘‘சதுரங்கு³லமத்த’’ந்தி ச வத³ந்தி. நிகூ³ள்ஹானி ச ஹோந்தி, ந அஞ்ஞேஸம் விய பஞ்ஞாயமானானி. தேனாதி கோ³ப்ப²கானம் உபரி பதிட்டி²தபா⁴வேன. அஸ்ஸாதி மஹாபுரிஸஸ்ஸ. ஸதிபி தே³ஸந்தரப்பவத்தியம் நிச்சலோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் நாபி⁴க்³க³ஹணம். ‘‘அதோ⁴காயோவ இஞ்ஜதீ’’தி இத³ம் புரிமபத³ஸ்ஸ காரணவசனம். யஸ்மா அதோ⁴காயோவ இஞ்ஜதி, தஸ்மா நாபி⁴தோ…பே… நிச்சலோ ஹோதி. ‘‘ஸுகே²ன பாதா³ பரிவட்டந்தீ’’தி இத³ம் பன புரிமஸ்ஸ, பச்சி²மஸ்ஸ ச காரணவசனம். யஸ்மா ஸுகே²ன பாதா³ பரிவட்டந்தி, தஸ்மா அதோ⁴காயோவ இஞ்ஜதி, யஸ்மா ஸுகே²ன பாதா³ பரிவட்டந்தி, தஸ்மா புரதோபி…பே… பச்ச²தோயேவாதி.

யஸ்மா ஏணிமிக³ஸ்ஸ ஸமந்ததோ ஏகஸதி³ஸமம்ஸா அனுக்கமேன உத்³த⁴ம் தூ²லா ஜங்கா⁴ ஹோந்தி, ததா² மஹாபுரிஸஸ்ஸாபி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஏணிமிக³ஸதி³ஸஜங்கோ⁴’’தி. பரிபுண்ணஜங்கோ⁴தி ஸமந்ததோ மம்ஸூபசயேன பரிபுண்ணஜங்கோ⁴. தேனாஹ ‘‘ந ஏகதோ’’திஆதி³.

ஏதேனாதி ‘‘அனோனமந்தோ’’திஆதி³வசனேன, ஜாணுபா²ஸுபா⁴வதீ³பனேனாதி அத்தோ². அவஸேஸஜனாதி இமினா லக்க²ணேன ரஹிதஜனா. கு²ஜ்ஜா வா ஹோந்தி ஹேட்டி²மகாயதோ உபரிமகாயஸ்ஸ ரஸ்ஸதாய, வாமனா வா உபரிமகாயதோ ஹேட்டி²மகாயஸ்ஸ ரஸ்ஸதாய, ஏதேன ட²பேத்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம், சக்கவத்தினஞ்ச இதரே ஸத்தா கு²ஜ்ஜபக்கி²கா, வாமனபக்கி²கா சாதி த³ஸ்ஸேதி.

காமம் ஸப்³பா³பி பது³மகண்ணிகா ஸுவண்ணவண்ணாவ, கஞ்சனபது³மகண்ணிகா பன பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வேன ததோ ஸாதிஸயாதி ஆஹ ‘‘ஸுவண்ணபது³மகண்ணிகஸதி³ஸேஹீ’’தி. ஓஹிதந்தி ஸமோஹிதம் அந்தோக³த⁴ம். ததா²பூ⁴தம் பன தம் தேன ச²ன்னம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘படிச்ச²ன்ன’’ந்தி.

ஸுவண்ணவண்ணோதி ஸுவண்ணவண்ணவண்ணோதி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஜாதிஹிங்கு³லகேனா’’திஆதி³, ஸ்வாயமத்தோ² ஆவுத்திஞாயேன ச வேதி³தப்³போ³. ஸரீரபரியாயோ இத⁴ வண்ண-ஸத்³தோ³தி அதி⁴ப்பாயோ. பட²மவிகப்பம் வத்வா ததா²ரூபாய பன ருள்ஹியா அபா⁴வம் மனஸி கத்வா வண்ணதா⁴துபரியாயமேவ வண்ண-ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா து³தியவிகப்போ வுத்தோ. தஸ்மா பத³த்³வயேனாபி ஸுனித்³த⁴ந்தஸுவண்ணஸதி³ஸச²விவண்ணோதி வுத்தம் ஹோதி.

ரஜோதி ஸுகு²மரஜோ. ஜல்லந்தி மலீனபா⁴வாவஹோ ரேணுஸஞ்சயோ. தேனாஹ ‘‘மலம் வா’’தி. யதி³ விவத்ததி, கத²ம் ந்ஹானாதீ³னீதி ஆஹ ‘‘ஹத்த²தோ⁴வனாதீ³னீ’’திஆதி³.

ஆவட்டபரியோஸானேதி பத³க்கி²ணாவட்டனவஸேன பவத்தஸ்ஸ ஆவட்டஸ்ஸ அந்தே.

ப்³ரஹ்முனோ ஸரீரம் புரதோ வா பச்ச²தோ வா அனோனமித்வா உஜுகமேவ உக்³க³தந்தி ஆஹ ‘‘ப்³ரஹ்மா விய உஜுக³த்தோ’’தி. ஸா பனாயம் உஜுக³த்ததா அவயவேஸு பு³த்³தி⁴ப்பத்தேஸு த³ட்ட²ப்³பா³, ந த³ஹரகாலேதி வுத்தம் ‘‘உக்³க³ததீ³க⁴ஸரீரோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. இதரேஸூதி ‘‘க²ந்த⁴ஜாணூஸூ’’தி இமேஸு த்³வீஸு டா²னேஸு நமந்தா புரதோ நமந்தீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. பஸ்ஸவங்காதி த³க்கி²ணபஸ்ஸேன வா வாமபஸ்ஸேன வா வங்கா. ஸூலஸதி³ஸாதி போத்த²கரூபகரணே ட²பிதஸூலபாத³ஸதி³ஸா.

ஹத்த²பிட்டி²ஆதி³வஸேன ஸத்த ஸரீராவயவா உஸ்ஸதா³ உபசிதமம்ஸா ஏதஸ்ஸாதி ஸத்துஸ்ஸதோ³. அட்டி²கோடியோ பஞ்ஞாயந்தீதி யோஜனா. நிகூ³ள்ஹஸிராஜாலேஹீதி லக்க²ணவசனமேதந்தி தேன நிகூ³ள்ஹஅட்டி²கோடீஹீதிபி வுத்தமேவ ஹோதீதி. ஹத்த²பிட்டா²தீ³ஹீதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன அம்ஸகூடக²ந்த⁴கூடானம் ஸங்க³ஹே ஸித்³தே⁴ தம் ஏகதே³ஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வட்டேத்வா…பே… க²ந்தே⁴னா’’தி ஆஹ. ‘‘ஸிலாரூபகம் வியா’’திஆதி³னா வா நிகூ³ள்ஹஅம்ஸகூடதாபி விபா⁴விதா யேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸீஹஸ்ஸ புப்³ப³த்³த⁴ம் ஸீஹபுப்³ப³த்³த⁴ம், பரிபுண்ணாவயவதாய ஸீஹபுப்³ப³த்³த⁴ம் விய ஸகலோ காயோ அஸ்ஸாதி ஸீஹபுப்³ப³த்³த⁴காயோ. தேனாஹ ‘‘ஸீஹஸ்ஸ புப்³ப³த்³த⁴காயோ விய ஸப்³போ³ காயோ பரிபுண்ணோ’’தி. ஸீஹஸ்ஸேவாதி ஸீஹஸ்ஸ விய. து³ஸ்ஸண்டி²தவிஸண்டி²தோ ந ஹோதீதி து³ட்டு² ஸண்டி²தோ, விரூபஸண்டி²தோ ச ந ஹோதி, தேஸம் தேஸம் அவயவானம் அயுத்தபா⁴வேன, விரூபபா⁴வேன ச ஸண்டி²தி உபக³தோ ந ஹோதீதி அத்தோ². ஸண்ட²ந்தீதி ஸண்ட²ஹந்தி. தீ³கே⁴ஹீதி அங்கு³லினாஸாதீ³ஹி. ரஸ்ஸேஹீதி கீ³வாதீ³ஹி. தூ²லேஹீதி ஊருபா³ஹுஆதீ³ஹி. கிஸேஹீதி கேஸலோமமஜ்ஜா²தீ³ஹி. புது²லேஹீதி அக்கி²ஹத்த²தலாதீ³ஹி. வட்டேஹீதி ஜங்க⁴ஹத்தா²தீ³ஹி.

ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணதாய நானாசித்தேன புஞ்ஞசித்தேன சித்திதோ ஸஞ்ஜாதசித்தபா⁴வோ ‘‘ஈதி³ஸோ ஏவ பு³த்³தா⁴னம் த⁴ம்மகாயஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னம் ப⁴விதும் யுத்தோ’’தி த³ஸபாரமீஹி ஸஜ்ஜிதோ அபி⁴ஸங்க²தோ, ‘‘தா³னசித்தேன புஞ்ஞசித்தேனா’’தி வா பாடோ², தா³னவஸேன, ஸீலாதி³வஸேன ச பவத்தபுஞ்ஞசித்தேனாதி அத்தோ².

த்³வின்னம் கோட்டானம் அந்தரந்தி த்³வின்னம் பிட்டி²பா³ஹானம் வேமஜ்ஜ²ம் பிட்டி²மஜ்ஜ²ஸ்ஸ உபரிபா⁴கோ³. சிதம் பரிபுண்ணந்தி அனின்னபா⁴வேன சிதம், த்³வீஹி கோட்டேஹி ஸமதலதாய பரிபுண்ணம். உக்³க³ம்மாதி உக்³க³ந்த்வா, அனின்னம் ஸமதலம் ஹுத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ஸுவண்ணப²லகம் வியா’’தி.

நிக்³ரோதோ⁴ விய பரிமண்ட³லோதி பரிமண்ட³லனிக்³ரோதோ⁴ விய பரிமண்ட³லோ, ‘‘நிக்³ரோத⁴பரிமண்ட³லபரிமண்ட³லோ’’தி வத்தப்³பே³ ஏகஸ்ஸ பரிமண்ட³ல-ஸத்³த³ஸ்ஸ லோபம் கத்வா ‘‘நிக்³ரோத⁴பரிமண்ட³லோ’’தி வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘ஸமக்க²ந்த⁴ஸாகோ² நிக்³ரோதோ⁴’’திஆதி³. ந ஹி ஸப்³போ³ நிக்³ரோதோ⁴ பரிமண்ட³லோதி, பரிமண்ட³லஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னேன வா பரிமண்ட³லோவ நிக்³ரோதோ⁴ க³ய்ஹதீதி ஏகஸ்ஸ பரிமண்ட³லஸத்³த³ஸ்ஸ லோபேன வினாபி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘நிக்³ரோதோ⁴ விய பரிமண்ட³லோ’’தி. யாவதகோ அஸ்ஸாதி யாவதக்வஸ்ஸ ஓ-காரஸ்ஸ வ-காராதே³ஸம் கத்வா.

ஸமவட்டிதக்க²ந்தோ⁴தி ஸமம் ஸுவட்டிதக்க²ந்தோ⁴. கோஞ்சா விய தீ³க⁴க³லா, ப³கா விய வங்கக³லா, வராஹா விய புது²லக³லாதி யோஜனா. ஸுவண்ணாளிங்க³ஸதி³ஸோதி ஸுவண்ணமயகு²த்³த³கமுதி³ங்க³ஸதி³ஸோ.

ரஸக்³க³ஸக்³கீ³தி மது⁴ராதி³பே⁴த³ம் ரஸம் க³ஸந்தி அந்தோ பவேஸந்தீதி ரஸக்³க³ஸா ரஸக்³க³ஸானம் அக்³கா³ ரஸக்³க³ஸக்³கா³, தா ஏதஸ்ஸ ஸந்தீதி ரஸக்³க³ஸக்³கீ³. தேனாதி ஓஜாய அப²ரணேன ஹீனதா⁴துகத்தா தே ப³ஹ்வாபா³தா⁴ ஹோந்தி.

ஹனூதி ஸன்னிஸ்ஸயத³ந்தாதா⁴ரஸ்ஸ ஸமஞ்ஞா, தம் ப⁴க³வதோ ஸீஹஸ்ஸ ஹனு விய, தஸ்மா ப⁴க³வா ஸீஹஹனு. தத்த² யஸ்மா பு³த்³தா⁴னம் ரூபகாயஸ்ஸ, த⁴ம்மகாயஸ்ஸ ச உபமா நாம ஹீனூபமாவ, நத்தி² ஸமானூபமா, குதோ அதி⁴கூபமா, தஸ்மா அயம்பி ஹீனூபமாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். யஸ்மா மஹாபுரிஸஸ்ஸ ஹேட்டி²மானுரூபவஸேனேவ உபரிமம்பி ஸண்டி²தம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘த்³வேபி பரிபுண்ணானீ’’தி, தஞ்ச கோ² ந ஸப்³ப³ஸோ பரிமண்ட³லதாய, அத² கோ² திபா⁴கா³வஸேஸமண்ட³லதாயாதி ஆஹ ‘‘த்³வாத³ஸியா பக்க²ஸ்ஸ சந்த³ஸதி³ஸானீ’’தி. ஸல்லக்கே²த்வாதி அத்தனோ லக்க²ணஸத்தா²னுஸாரேன உபதா⁴ரேத்வா. த³ந்தானம் உச்சனீசதா அப்³ப⁴ந்தரபா³ஹிரபஸ்ஸவஸேனபி வேதி³தப்³பா³, ந அக்³க³வஸேனேவ. தேனாஹ ‘‘அயபட்டகேன சி²ன்னஸங்க²படலம் வியா’’தி. அயபட்டகந்தி ககசம் அதி⁴ப்பேதம். ஸமா ப⁴விஸ்ஸந்தி, ந விஸமா, ஸமஸண்டா²னாதி அத்தோ².

ஸாதிஸயம் முது³தீ³க⁴புது²லதாதி³ப்பகாரகு³ணா ஹுத்வா பூ⁴தா ஜாதாதி பபூ⁴தா, ப⁴-காரஸ்ஸ ஹ-காரம் கத்வா பஹூதா ஜிவ்ஹா ஏதஸ்ஸாதி பஹூதஜிவ்ஹோ.

விச்சி²ந்தி³த்வா விச்சி²ந்தி³த்வா பவத்தஸரதாய சி²ன்னஸ்ஸராபி. அனேகாகாரதாய பி⁴ன்னஸ்ஸராபி. காகஸ்ஸ விய அமனுஞ்ஞஸரதாய காகஸ்ஸராபி. அபலிபு³த்³த⁴த்தாதி அனுபத்³து³தவத்து²கத்தா, வத்தூ²தி ச அக்க²ருப்பத்திட்டா²னம் வேதி³தப்³ப³ம். அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தோதி ஏத்த² அங்கா³னி பரதோ ஆக³மிஸ்ஸந்தி. மஞ்ஜுகோ⁴ஸோதி மது⁴ரஸ்ஸரோ.

அபி⁴னீலனேத்தோதி அதி⁴கனீலனேத்தோ, அதி⁴கதா ச ஸாதிஸயம் நீலபா⁴வேன வேதி³தப்³பா³, ந நேத்தனீலபா⁴வஸ்ஸேவ அதி⁴கபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘ந ஸகலனீலனேத்தோ’’திஆதி³. பீதலோஹிதவண்ணா ஸேதமண்ட³லக³தராஜிவஸேன. நீலஸேதகாளவண்ணா பன தம்தம்மண்ட³லவஸேனேவ வேதி³தப்³பா³.

‘‘சக்கு²ப⁴ண்ட³ந்தி அக்கி²த³ல’’ந்தி கேசி. ‘‘அக்கி²த³லவடும’’ந்தி அஞ்ஞே. அக்கி²த³லேஹி பன ஸத்³தி⁴ம் அக்கி²பி³ம்ப³ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி வினிக்³க³தக³ம்பீ⁴ரஜோதனாபி யுத்தா ஹோதி. ‘‘அதி⁴ப்பேத’’ந்தி இமினா அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ ஏகதே³ஸேன ஸமுதா³யுபலக்க²ணஞாயேனாதி த³ஸ்ஸேதி. யஸ்மா பகு²ம-ஸத்³தோ³ லோகே அக்கி²த³லலோமேஸு நிருள்ஹோ, தேனேவாஹ ‘‘முது³ஸினித்³த⁴னீலஸுகு²மபகு²மாசிதானி அக்கீ²னீ’’தி.

கிஞ்சாபி உண்ணா-ஸத்³தோ³ லோகே அவிஸேஸதோ லோமபரியாயோ, இத⁴ பன லோமவிஸேஸவாசகோதி ஆஹ ‘‘உண்ணா லோம’’ந்தி. நலாடவேமஜ்ஜே² ஜாதாதி நலாடமஜ்ஜ²க³தா ஜாதா. ஓதா³ததாய உபமா, ந முது³தாய. உண்ணா ஹி ததோபி ஸாதிஸயம் முது³தரா. தேனாஹ‘‘ஸப்பி மண்டே³’’திஆதி³. ரஜதபுப்³பு³ளகந்தி ரஜதமயதாரகமாஹ.

த்³வே அத்த²வஸே படிச்ச வுத்தந்தி யஸ்மா பு³த்³தா⁴, சக்கவத்தினோ ச பரிபுண்ணனலாடதாய, பரிபுண்ணஸீஸபி³ம்ப³தாய ச ‘‘உண்ஹீஸஸீஸா’’தி வுச்சந்தி, தஸ்மா தே த்³வே அத்த²வஸே படிச்ச ‘‘உண்ஹீஸஸீஸோ’’தி இத³ம் வுத்தம். இதா³னி தம் அத்த²த்³வயம் மஹாபுரிஸே ஸுப்பதிட்டி²தந்தி ‘‘மஹாபுரிஸஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸண்ஹதமதாய, ஸுவண்ணவண்ணதாய, பப⁴ஸ்ஸரதாய, பரிபுண்ணதாய ச ரஞ்ஞோ ப³ந்த⁴உண்ஹீஸபட்டோ விய விரோசதி. கபிஸீஸாதி த்³விதா⁴பூ⁴தஸீஸா. ப²லஸீஸாதி ப²லிதஸீஸா. அட்டி²ஸீஸாதி மம்ஸஸ்ஸ அபா⁴வதோ அதிவிய அட்டி²தாய, பதனுபா⁴வதோ வா தசோனத்³த⁴அட்டி²மத்தஸீஸா. தும்ப³ஸீஸாதி லாபு³ஸதி³ஸஸீஸா. பப்³பா⁴ரஸீஸாதி பிட்டி²பா⁴கே³ன ஓலம்ப³மானஸீஸா. புரிமனயேனாதி பரிபுண்ணனலாடதாபக்கே²ன. உண்ஹீஸவேடி²தஸீஸோ வியாதி உண்ஹீஸபட்டேன வேடி²தஸீஸபதே³ஸோ விய. உண்ஹீஸம் வியாதி சே²கேன ஸிப்பினா விரசிதஉண்ஹீஸமண்ட³லம் விய.

விபஸ்ஸீஸமஞ்ஞாவண்ணனா

37. தஸ்ஸ வித்தா²ரோதி தஸ்ஸ லக்க²ணபரிக்³க³ண்ஹனே நேமித்தகானம் ஸந்தப்பனஸ்ஸ வித்தா²ரோ வித்தா²ரகதா². க³ப்³போ⁴க்கந்தியம் நிமித்தபூ⁴த ஸுபினபடிக்³கா³ஹகஸந்தப்பனே வுத்தோயேவ. நித்³தோ³ஸேனாதி கா²ரிகலோணிகாதி³தோ³ஸரஹிதேன. தா⁴தியோதி த²ஞ்ஞபாயிகா தா⁴தியோ. தா ஹி தா⁴பேந்தி த²ஞ்ஞம் பாயேந்தீதி தா⁴தியோ.‘‘ததா²’’தி இமினா ‘‘ஸட்டி²’’ந்தி பத³ம் உபஸம்ஹரதி, ஸேஸாபீதி ந்ஹாபிகா, தா⁴ரிகா, பரிஹாரிகாதி இமா திவிதா⁴. தாபி த³ஹந்தி வித³ஹந்தி ந்ஹானம் த³ஹந்தி தா⁴ரேந்தீதி ‘‘தா⁴தியோ’’ த்வேவ வுச்சந்தி. தத்த² தா⁴ரணம் உரஸா, ஊருனா, ஹத்தே²ஹி வா ஸுசிரம் வேலம் ஸந்தா⁴ரணம். பரிஹரணம் அஞ்ஞஸ்ஸ அங்கதோ அத்தனோ அங்கம், அஞ்ஞஸ்ஸ பா³ஹுதோ அத்தனோ பா³ஹும் உபஸம்ஹரந்தேஹி ஹரணம் ஸம்பாபனம்.

38. மஞ்ஜுஸ்ஸரோதி ஸண்ஹஸ்ஸரோ. யோ ஹி ஸண்ஹோ, ஸோ க²ரோ ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அக²ரஸ்ஸரோ’’தி. வக்³கு³ஸ்ஸரோதி மனோரம்மஸ்ஸரோ, மனோரம்மதா சஸ்ஸ சாதுரியனே புஞ்ஞயோக³தோதி ஆஹ ‘‘சே²கனிபுணஸ்ஸரோ’’தி. மது⁴ரஸ்ஸரோதி ஸோதஸுக²ஸ்ஸரோ, ஸோதஸுக²தா சஸ்ஸ அதிவிய இட்ட²பா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘ஸாதஸ்ஸரோ’’தி. பேமனீயஸ்ஸரோதி பியாயிதப்³ப³ஸ்ஸரோ, பியாயிதப்³ப³தா சஸ்ஸ ஸுணந்தானம் அத்தனி ப⁴த்திஸமுப்பாத³னேனாதி ஆஹ ‘‘பேமஜனகஸ்ஸரோ’’தி. கரவீகஸ்ஸரோதி. கரவீகஸத்³தோ³ யேஸம் ஸத்தானம் ஸோதபத²ம் உபக³ச்ச²தி, தே அத்தனோ ஸரஸம்பத்தியா பகதிம் ஜஹாபேத்வா அவஸே கரோந்தோ அத்தனோ வஸே வத்தேதி, ஏவம் மது⁴ரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்ரித³’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘கரவீகஸகுணே’’திஆதி³ தஸ்ஸ ஸபா⁴வகத²னம். லளிதந்தி பீதிவேக³ஸமுட்டி²தம் லீளம். ச²ட்³டே³த்வாதி ‘‘ஸங்க²ரணம்பி மது⁴ரஸத்³த³ஸவனந்தராயகர’’ந்தி திணானி அபனேத்வா. அனிக்கி²பித்வாதி பூ⁴மியம் அனிக்கி²பித்வா ஆகாஸக³தமேவ கத்வா. அனுப³த்³த⁴மிகா³ வாளமிகே³ஹி. ததோ மரணப⁴யம் ஹித்வா. பக்கே² பஸாரேத்வாதி பக்கே² யதா²பஸாரிதே கத்வா அபதந்தா திட்ட²ந்தி.

ஸுவண்ணபஞ்ஜரம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி யோஜனப்பமாணே ஆகாஸே அத்தனோ ஆணாய பவத்தனதோ. தேனாஹ ‘‘ஸோ ராஜாணாயா’’திஆதி³. லளிம்ஸூதி லளிதம் காதும் ஆரபி⁴ம்ஸு. தம் பீதிந்தி தம் பு³த்³த⁴கு³ணாரம்மணம் பீதிம் தேனேவ நீஹாரேன புனப்புனம் பவத்தம் பீதிம் அவிஜஹித்வா விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸா தே²ரானம் ஸந்திகே லத்³த⁴த⁴ம்மஸ்ஸவனஸப்பாயா உபனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா பரிபக்கஞாணதாய ஸத்தஹி…பே… பதிட்டா²ஸி. ஸத்தஸதமத்தேன ஓரோத⁴ஜனேன ஸத்³தி⁴ம் பத³ஸாவ தே²ரானம் ஸந்திகம் உபக³தத்தா ‘‘ஸத்தஹி ஜங்க⁴ஸதேஹி ஸத்³தி⁴’’ந்தி வுத்தம். ததோதி கரவீகஸத்³த³தோ. ஸதபா⁴கே³ன…பே… வேதி³தப்³போ³ அனேககப்பகோடிஸதஸம்பூ⁴தபுஞ்ஞஸம்பா⁴ரஸமுதா³க³தவத்து²ஸம்பத்திபா⁴வதோ.