9. மஹாஸதிபட்டா²னஸுத்தவண்ணனா

உத்³தே³ஸவாரகதா²வண்ணனா

373. ‘‘கஸ்மா ப⁴க³வா இத³ம் ஸுத்தமபா⁴ஸீ’’தி அஸாதா⁴ரணம் ஸமுட்டா²னம் புச்ச²தி, ஸாதா⁴ரணம் பன ‘‘பாகட’’ந்தி அனாமஸித்வா ‘‘குருரட்ட²வாஸீன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஸமுட்டா²னந்தி ஹி தே³ஸனானிதா³னம், தம் ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணபே⁴த³தோ து³வித⁴ம், ஸாதா⁴ரணம்பி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரபே⁴த³தோ து³வித⁴ம். தத்த² ஸாதா⁴ரணம் அஜ்ஜ²த்திகம் ஸமுட்டா²னம் நாம ப⁴க³வதோ மஹாகருணா. தாய ஹி ஸமுஸ்ஸாஹிதஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வேனேய்யானம் த⁴ம்மதே³ஸனாய சித்தம் உத³பாதி³. யதா²ஹ ‘‘ஸத்தேஸு ச காருஞ்ஞதம் படிச்ச பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேஸீ’’திஆதி³. (தீ³. நி. 2.69; ம. நி. 1.283; 2.339; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 9) பா³ஹிரம் பன ஸாதா⁴ரணம் ஸமுட்டா²னம் நாம த³ஸஸஹஸ்ஸமஹாப்³ரஹ்மபரிவாரஸ்ஸ ஸஹம்பதிமஹாப்³ரஹ்முனோ அஜ்ஜே²ஸனம். ததா² சாஹ ‘‘ப்³ரஹ்முனோ ச அஜ்ஜே²ஸனம் விதி³த்வா’’தி. (தீ³. நி. 2.69; ம. நி. 1.283; 2.339; ஸம். நி. 1.179; மஹாவ. 9) தத³ஜ்ஜே²ஸனுத்தரகாலஞ்ஹி த⁴ம்மபச்சவேக்க²ணாஜனிதம் அப்போஸ்ஸுக்கதம் படிபஸ்ஸம்பே⁴த்வா ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் உஸ்ஸாஹஜாதோ அஹோஸி. யதா² ச மஹாகருணா, ஏவம் த³ஸப³லஞாணாத³யோ ச தே³ஸனாய அஜ்ஜ²த்தஸமுட்டா²னபா⁴வே வத்தப்³பா³. ஸப்³ப³ஞ்ஹி ஞேய்யத⁴ம்மம், தேஸம் தே³ஸேதப்³ப³ப்பகாரம், ஸத்தானஞ்ச ஆஸயானுஸயாதி³ம் யாதா²வதோ ஜானித்வா ப⁴க³வா டா²னாட்டா²னாதீ³ஸு கோஸல்லேன வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் விசித்தனயதே³ஸனம் பவத்தேஸீதி. அஸாதா⁴ரணம்பி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரபே⁴த³தோ து³வித⁴மேவ. தத்த² அஜ்ஜ²த்திகம் யாய மஹாகருணாய, யேன ச தே³ஸனாஞாணேன இத³ம் ஸுத்தம் பவத்திதம், தது³ப⁴யம் வேதி³தப்³ப³ம், பா³ஹிரம் பன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குருரட்ட²வாஸீன’’ந்திஆதி³மாஹ. தேன வுத்தம் ‘‘அஸாதா⁴ரணம் ஸமுட்டா²னம் புச்ச²தீ’’தி, தேன ‘‘அத்தஜ்ஜா²ஸயாதீ³ஸு சதூஸு ஸுத்தனிக்கே²பேஸு கதரோய’’ந்தி ஸுத்தனிக்கே²போ புச்சி²தோ ஹோதீதி இதரோ ‘‘குருரட்ட²வாஸீன’’ந்திஆதி³னா ‘‘பரஜ்ஜா²ஸயோயம் ஸுத்தனிக்கே²போ’’தி த³ஸ்ஸேதி.

குருரட்ட²ம் கிர ததா³ தம்னிவாஸிஸத்தானம் யோனிஸோமனஸிகாரவந்ததாதி³னா யேபு⁴ய்யேன ஸுப்படிபன்னதாய, புப்³பே³ ச கதபுஞ்ஞதாப³லேன ததா³ உதுஆதி³ஸம்பத்தியுத்தமேவ அஹோஸி. தேன வுத்தம் ‘‘உதுபச்சயாதி³ஸம்பன்னத்தா’’தி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன போ⁴ஜனாதி³ஸம்பத்திம் ஸங்க³ண்ஹாதி. கேசி பன ‘‘புப்³பே³ பவத்தகுருவத்தத⁴ம்மானுட்டா²னவாஸனாய உத்தரகுரு விய யேபு⁴ய்யேன உதுஆதி³ஸம்பன்னமேவ ஹோந்தம் ப⁴க³வதோ காலே ஸாதிஸயம் உதுஸப்பாயாதி³யுத்தம் தம் ரட்ட²ம் அஹோஸீ’’தி வத³ந்தி. சித்தஸரீரகல்லதாயாதி சித்தஸ்ஸ, ஸரீரஸ்ஸ ச அரோக³தாய. அனுக்³க³ஹிதபஞ்ஞாப³லாதி லத்³தூ⁴பகாரஞாணானுபா⁴வா, அனு அனு வா ஆசிண்ணபஞ்ஞாதேஜா. ஏகவீஸதியா டா²னேஸுதி காயானுபஸ்ஸனாவஸேன சுத்³த³ஸஸு டா²னேஸு, வேத³னானுபஸ்ஸனாவஸேன ஏகஸ்மிம் டா²னே, ததா² சித்தானுபஸ்ஸனாவஸேன, த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாவஸேன பஞ்சஸு டா²னேஸூதி ஏவம் ஏகவீஸதியா டா²னேஸு. கம்மட்டா²னம் அரஹத்தே பக்கி²பித்வாதி சதுஸச்சகம்மட்டா²னம் யதா² அரஹத்தம் பாபேதி, ஏவம் தே³ஸனாவஸேன அரஹத்தே பக்கி²பித்வா. ஸுவண்ணசங்கோடகஸுவண்ணமஞ்ஜூஸாஸு பக்கி²த்தானி ஸுமனசம்பகாதி³னானாபுப்பா²னி, மணிமுத்தாதி³ஸத்தரதனானி ச யதா² பா⁴ஜனஸம்பத்தியா ஸவிஸேஸம் ஸோப⁴ந்தி, கிச்சகரானி ச ஹோந்தி மனுஞ்ஞபா⁴வதோ, ஏவம் ஸீலத³ஸ்ஸனாதி³ஸம்பத்தியா பா⁴ஜனவிஸேஸபூ⁴தாய குருரட்ட²வாஸிபரிஸாய தே³ஸிதா ப⁴க³வதோ அயம் தே³ஸனா பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய ஸோப⁴தி, கிச்சகாரீ ச ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யதா² ஹி புரிஸோ’’திஆதி³னா. ஏத்தா²தி குருரட்டே².

பகதியாதி ஸரஸதோபி, இமிஸ்ஸா ஸதிபட்டா²னஸுத்ததே³ஸனாய புப்³பே³பீதி அதி⁴ப்பாயோ. அனுயுத்தா விஹரந்தி ஸத்து² தே³ஸனானுஸாரதோ பா⁴வனானுயோக³ம்.

விஸ்ஸட்ட²அத்தபா⁴வேனாதி அனிச்சாதி³வஸேன கிஸ்மிஞ்சி யோனிஸோமனஸிகாரே சித்தம் அனியோஜேத்வா ரூபாதி³ஆரம்மணே அபி⁴ரதிவஸேன விஸ்ஸட்ட²சித்தேன ப⁴விதும் ந வட்டதி, பமாத³விஹாரம் பஹாய அப்பமத்தேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏகாயனோதி ஏத்த² அயன-ஸத்³தோ³ மக்³க³பரியாயோ. ந கேவலம் அயனமேவ, அத² கோ² அஞ்ஞேபி ப³ஹூ மக்³க³பரியாயாதி பது³த்³தா⁴ரம் கரோந்தோ ‘‘மக்³க³ஸ்ஸ ஹீ’’தி ஆதி³ம் வத்வா யதி³ மக்³க³பரியாயோ அயன-ஸத்³தோ³, கஸ்மா புன ‘‘மக்³கோ³’’தி வுத்தந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. தத்த² ஏகமக்³கோ³தி ஏகோ ஏவ மக்³கோ³. ந ஹி நிப்³பா³னகா³மிமக்³கோ³ அஞ்ஞோ அத்தீ²தி. நனு ஸதிபட்டா²னம் இத⁴ மக்³கோ³தி அதி⁴ப்பேதம், தத³ஞ்ஞே ச ப³ஹூ மக்³க³த⁴ம்மா அத்தீ²தி? ஸச்சம் அத்தி², தே பன ஸதிபட்டா²னக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதா தத³வினாபா⁴வதோ. ததா² ஹி ஞாணவீரியாத³யோ நித்³தே³ஸே க³ஹிதா, உத்³தே³ஸே பன ஸதியா ஏவ க³ஹணம் வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘ந த்³விதா⁴பத²பூ⁴தோ’’தி இமினா இமஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனேகமக்³க³பா⁴வாபா⁴வம் விய அனிப்³பா³னகா³மிபா⁴வாபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ஏகேனாதி அஸஹாயேன. அஸஹாயதா ச து³விதா⁴ அத்தது³தியதாபா⁴வேன வா, யா ‘‘வூபகட்ட²காயதா’’தி வுச்சதி, தண்ஹாது³தியதாபா⁴வேன வா, யா ‘‘பவிவித்தசித்ததா’’தி வுச்சதி. தேனாஹ ‘‘வூபகட்டே²ன பவிவித்தசித்தேனா’’தி. ஸேட்டோ²பி லோகே ‘‘ஏகோ’’தி வுச்சதி ‘‘யாவ பரே ஏகாஹம் வோ கரோமீ’’திஆதீ³ஸூதி ஆஹ ‘‘ஏகஸ்ஸாதி ஸேட்ட²ஸ்ஸா’’தி. யதி³ ஸம்ஸாரதோ நிஸ்ஸரணட்டோ² அயனட்டோ², அஞ்ஞேஸம்பி உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னானம் ஸாதா⁴ரணதோ, கத²ம் ப⁴க³வதோதி ஆஹ ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. இமஸ்மிம் கோ²தி ஏத்த² கோ²-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணே, தஸ்மா இமஸ்மிம் யேவாதி அத்தோ². தே³ஸனாபே⁴தோ³யேவ ஹேஸோ, யதி³த³ம் ‘‘மக்³கோ³’’தி வா ‘‘அயனோ’’தி வா. அயன-ஸத்³தோ³ வா கம்மகரணாதி³விபா⁴கோ³. தேனாஹ ‘‘அத்த²தோ பன ஏகோ வா’’தி.

நானாமுக²பா⁴வனானயப்பவத்தோதி காயானுபஸ்ஸனாதி³முகே²ன தத்தா²பி ஆனாபானாதி³முகே²ன பா⁴வனானயேன பவத்தோ. ஏகாயனந்தி ஏககா³மினம், நிப்³பா³னகா³மினந்தி அத்தோ². நிப்³பா³னஞ்ஹி அது³தியபா⁴வதோ, ஸேட்ட²பா⁴வதோ ச ‘‘ஏக’’ந்தி வுச்சதி. யதா²ஹ ‘‘ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தீ²’’தி (ஸு. நி. 890). ‘‘யாவதா பி⁴க்க²வே த⁴ம்மா ஸங்க²தா வா அஸங்க²தா வா விராகோ³ தேஸம் அக்³க³ம் அக்கா²யதீ’’தி. (அ. நி. 4.34; இதிவு. 90) க²யோ ஏவ அந்தோதி க²யந்தோ, ஜாதியா க²யந்தம் தி³ட்ட²வாதி ஜாதிக²யந்தத³ஸ்ஸீ. அவிபா⁴கே³ன ஸப்³பே³பி ஸத்தே ஹிதேன அனுகம்பதீதி ஹிதானுகம்பீ. அதரிம்ஸூதி தரிம்ஸு. புப்³பே³தி புரிமகா பு³த்³தா⁴, புப்³பே³ வா அதீதகாலே.

தந்தி தேஸம் வசனம், தம் வா கிரியாவுத்திவாசகத்தம் ந யுஜ்ஜதி. ந ஹி ஸங்கே²ய்யப்பதா⁴னதாய ஸத்தவாசினோ ஏகஸத்³த³ஸ்ஸ கிரியாவுத்திவாசகதா அத்தி². ‘‘ஸகிம்பி உத்³த⁴ம் க³ச்சே²ய்யா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 7.72) விய ஸகிம் அயனோதி இமினா ப்³யஞ்ஜனேன ப⁴விதப்³ப³ம். ஏவமத்த²ம் யோஜேத்வாதி ‘‘ஏகம் அயனம் அஸ்ஸா’’தி ஏவம் ஸமாஸபத³த்த²ம் யோஜேத்வா. உப⁴யதா²பீதி புரிமனயேன, பச்சி²மனயேன ச. ந யுஜ்ஜதி இதா⁴தி⁴ப்பேதமக்³க³ஸ்ஸ அனேகவாரம் பவத்திஸப்³பா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘கஸ்மா’’திஆதி³. ‘‘அனேகவாரம்பி அயதீ’’தி புரிமனயஸ்ஸ அயுத்ததாத³ஸ்ஸனம், ‘‘அனேகஞ்சஸ்ஸ அயனம் ஹோதீ’’தி பச்சி²மனயஸ்ஸ.

இமஸ்மிம் பதே³தி ‘‘ஏகாயனோ அயம் பி⁴க்க²வே மக்³கோ³’’தி இமஸ்மிம் வாக்யே, இமஸ்மிம் வா ‘‘புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³, லோகுத்தரமக்³கோ³’’தி விதா⁴னபதே³. மிஸ்ஸகமக்³கோ³தி லோகியேன மிஸ்ஸகோ லோகுத்தரமக்³கோ³. விஸுத்³தி⁴ஆதீ³னம் நிப்பரியாயஹேதுகம் ஸங்க³ண்ஹந்தோ ஆசரியத்தே²ரோ ‘‘மிஸ்ஸகமக்³கோ³’’தி ஆஹ. இதரோ பரியாயஹேது இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி ‘‘புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³’’தி அவோச.

ஸத்³த³ம் ஸுத்வாதி ‘‘காலோ ப⁴ந்தே த⁴ம்மஸவனாயா’’தி காலாரோசனஸத்³த³ம் பச்சக்க²தோ, பரம்பராய ச ஸுத்வா. ஏவம் உக்கி²பித்வாதி ஏவம் ‘‘ஸுந்த³ரம் மனோஹரம் இமம் கத²ம் ச²ட்³டே³மா’’தி அச²ட்³டே³ந்தா உச்சு²பா⁴ரம் விய பக்³க³ஹேத்வா ந விசரந்தி. ஆலுளேதீதி விலுளிதோ ஆகுலோ ஹோதீதி அத்தோ². ஏகாயனமக்³கோ³ வுச்சதி புப்³ப³பா⁴க³ஸதிபட்டா²னமக்³கோ³தி ஏத்தாவதா இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தே² ஸித்³தே⁴ தஸ்ஸேவ அலங்காரத்த²ம் ஸோ பன யஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மக்³கா³னட்ட²ங்கி³கோ’’திஆதி³கா கா³தா²பி படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³தோவ ஆனேத்வா ட²பிதா.

நிப்³பா³னக³மனட்டே²னாதி நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி அதி⁴க³ச்ச²தி ஏதேனாதி நிப்³பா³னக³மனம்,ஸோயேவ அவிபரீதஸபா⁴வதாய அத்தோ², தேன நிப்³பா³னக³மனட்டே²ன, நிப்³பா³னாதி⁴க³மூபாயதாயாதி அத்தோ². மக்³க³னீயட்டே²னாதி க³வேஸிதப்³ப³தாய. ‘‘க³மனீயட்டே²னா’’தி வா பாடோ², உபக³ந்தப்³ப³தாயாதி அத்தோ². ‘‘ராகா³தீ³ஹீ’’தி இமினா ராக³தோ³ஸமோஹானம்யேவ க³ஹணம் ‘‘ராகோ³ மலம், தோ³ஸோ மலம், மோஹோ மல’’ந்தி (விப⁴. 924) வசனதோ. ‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²விஸமலோபா⁴தீ³ஹீ’’தி பன இமினா ஸப்³பே³ஸம்பி உபக்கிலேஸானம் ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் தே விஸும் உத்³த⁴டா. ‘‘ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா’’தி வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஏகந்திகதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. காமம் ‘‘விஸுத்³தி⁴யா’’தி ஸாமஞ்ஞஜோதனா, சித்தஸ்ஸேவ பன விஸுத்³தி⁴ இதா⁴தி⁴ப்பேதாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபமலவஸேன பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ந கேவலம் அட்ட²கதா²வசனமேவ, அத² கோ² இத³ம் ஏத்த² ஆஹச்ச பா⁴ஸிதந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

ஸா பனாயம் சித்தவிஸுத்³தி⁴ ஸிஜ்ஜ²மானா யஸ்மா ஸோகாதீ³னம் அனுப்பாதா³ய ஸம்வத்ததி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாயா’’திஆதி³. தத்த² ஸோசனம் ஞாதிப்³யஸனாதி³னிமித்தம் சேதஸோ ஸந்தாபோ அந்தோனிஜ்ஜா²னம் ஸோகோ. ஞாதிப்³யஸனாதி³னிமித்தமேவ ஸோகாவதிண்ணதோ ‘‘கஹம் ஏகபுத்தக கஹம் ஏகபுத்தகா’’திஆதி³னா (ம. நி. 2.353, 354; ஸம். நி. 2.63) பரிதே³வனவஸேன வாசாவிப்பலாபோ பரித³வனம் பரிதே³வோ. ஆயதிம் அனுப்பஜ்ஜனம் இத⁴ ஸமதிக்கமோதி ஆஹ ‘‘பஹானாயா’’தி. தம் பனஸ்ஸ ஸமதிக்கமாவஹதம் நித³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² யம் புப்³பே³, தம் விஸோதே⁴ஹீதி அதீதேஸு க²ந்தே⁴ஸு தண்ஹாஸம்கிலேஸவிஸோத⁴னம் வுத்தம். பச்சா²தி பரதோ. தேதி துய்ஹம். மாஹூதி மா அஹு. கிஞ்சனந்தி ராகா³தி³கிஞ்சனம், ஏதேன அனாக³தேஸு க²ந்தே⁴ஸு ஸம்கிலேஸவிஸோத⁴னம் வுத்தம். மஜ்ஜே²தி தது³ப⁴யவேமஜ்ஜே². நோ சே க³ஹேஸ்ஸஸீதி ந உபாதி³யிஸ்ஸஸி சே, ஏதேன பச்சுப்பன்னே க²ந்த⁴ப்பப³ந்தே⁴ உபாதா³னப்பவத்தி வுத்தா. உபஸந்தோ சரிஸ்ஸஸீதி ஏவம் அத்³த⁴த்தயக³தஸம்கிலேஸவிஸோத⁴னே ஸதி நிப்³பு³தஸப்³ப³பரிளாஹதாய உபஸந்தோ ஹுத்வா விஹரிஸ்ஸஸீதி அரஹத்தனிகூடேன கா³த²ம் நிட்ட²பேஸி. தேனாஹ ‘‘இமம் கா³த²’’ந்திஆதி³.

புத்தாதி ஓரஸா, அஞ்ஞேபி வா தி³ன்னககித்திமாத³யோ யே கேசி. பிதாதி ஜனகோ, அஞ்ஞேபி வா பிதுட்டா²னியா. ப³ந்த⁴வாதி ஞாதகா. அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – புத்தா வா பிதா வா ப³ந்த⁴வா வா அந்தகேன மச்சுனா அதி⁴பன்னஸ்ஸ அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ மரணதோ தாணாய ந ஹோந்தி. கஸ்மா? நத்தி² ஞாதீஸு தாணதாதி. ந ஹி ஞாதீனம் வஸேன மரணதோ ஆரக்கா² அத்தி², தஸ்மா படாசாரே ‘‘உபோ⁴ புத்தா காலங்கதா’’திஆதி³னா (அப. தே²ரீ 1.498) மா நிரத்த²கம் பரிதே³வி, த⁴ம்மம்யேவ பன யாதா²வதோ பஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டி²தாதி யதா²னுலோமம் பவத்திதாய ஸாமுக்கம்ஸிகாய த⁴ம்மதே³ஸனாய பரியோஸானே ஸஹஸ்ஸனயபடிமண்டி³தே ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹி. கத²ம் பனாயம் ஸதிபட்டா²னமக்³க³வஸேன ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸீதி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. ந ஹி சதுஸச்சகம்மட்டா²னகதா²ய வினா ஸாவகானம் அரியமக்³கா³தி⁴க³மோ அத்தி². ‘‘இமம் கா³த²ம் ஸுத்வா’’தி பனித³ம் ஸோகவினோத³னவஸேன பவத்திதாய கா³தா²ய பட²மம் ஸுதத்தா வுத்தம், ஸாபி ஹி ஸச்சதே³ஸனாய பரிவாரப³ந்தா⁴ ஏவ அனிச்சதாகதா²தி கத்வா. இதரகா³தா²யம் பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². பா⁴வனாதி பஞ்ஞாபா⁴வனா. ஸா ஹி இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. தஸ்மாதி யஸ்மா ரூபாதீ³னம் அனிச்சாதி³தோ அனுபஸ்ஸனாபி ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாவ, தஸ்மா. தேபீதி ஸந்ததிமஹாமத்தபடாசாராபி.

பஞ்சஸதே சோரேதி ஸதஸதசோரபரிவாரே பஞ்சசோரே படிபாடியா பேஸேஸி, தே அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா தே²ரம் பரியேஸந்தா அனுக்கமேன தே²ரஸ்ஸ ஸமீபே ஸமாக³ச்சி²ம்ஸு. தேனாஹ ‘‘தே க³ந்த்வா தே²ரம் பரிவாரேத்வா நிஸீதி³ம்ஸூ’’தி. வேத³னம் விக்க²ம்பே⁴த்வாதி ஊருட்டி²பே⁴த³பச்சயம் து³க்க²வேத³னம் அமனஸிகாரேன வினோதே³த்வா. பீதிபாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜி விப்படிஸாரலேஸஸ்ஸபி அஸம்ப⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘பரிஸுத்³த⁴ம் ஸீலம் நிஸ்ஸாயா’’தி. தே²ரஸ்ஸ ஹி ஸீலம் பச்சவேக்க²தோ பரிஸுத்³த⁴ம் ஸீலம் நிஸ்ஸாய உளாரம் பீதிபாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜமானம் ஊருட்டி²பே⁴த³ஜனிதம் து³க்க²வேத³னம் விக்க²ம்பே⁴ஸி. தியாமரத்திந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம், தேனஸ்ஸ விபஸ்ஸனாயம் அப்பமாத³ம், படிபத்திஉஸ்ஸுக்காபனஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. பாதா³னீதி பாதே³. ஸம்யமேஸ்ஸாமீதி ஸஞ்ஞபேஸ்ஸாமி, ஸஞ்ஞத்திம் கரிஸ்ஸாமீதி அத்தோ². அட்டியாமீதி ஜிகு³ச்சா²மி. ஹராயாமீதி லஜ்ஜாமி. விபஸ்ஸிஸந்தி ஸம்பஸ்ஸிம்.

பசலாயந்தானந்தி பசலாயிகானம் நித்³த³ம் உபக³தானம். அக³திந்தி அகோ³சரம். வதஸம்பன்னோதி து⁴தகு³ணஸம்பன்னோ. பமாத³ந்தி பசலாயனம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஓருத்³த⁴மானஸோதி உபருத்³த⁴அதி⁴சித்தோ. பஞ்ஜரஸ்மிந்தி ஸரீரே. ஸரீரஞ்ஹி ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴அட்டி²ஸங்கா⁴டதாய இத⁴ ‘‘பஞ்ஜர’’ந்தி வுத்தம்.

பீதவண்ணாய பன படாகாய காயம் பரிஹரணதோ, மல்லயுத்³த⁴சித்தகதாய ச ‘‘பீதமல்லோ’’தி பஞ்ஞாதோ பப்³ப³ஜித்வா பீதமல்லத்தே²ரோ நாம ஜாதோ. தீஸு ரஜ்ஜேஸூதி பண்டு³சோளகோ³ளரஜ்ஜேஸு. ‘‘ஸப்³ப³மல்லா ஸீஹளதீ³பே ஸக்காரஸம்மானம் லப⁴ந்தீ’’தி தம்ப³பண்ணிதீ³பம் ஆக³ம்ம. தம்யேவ அங்குஸம் கத்வாதி ‘‘ரூபாத³யோ ‘மமா’தி ந க³ஹேதப்³பா³’’தி நதும்ஹாகவக்³கே³ன பகாஸிதமத்த²ம் அத்தனோ சித்தமத்தஹத்தி²னோ அங்குஸம் கத்வா. பாதே³ஸு அவஹந்தேஸூதி அதிவேலம் சங்கமனேன அக்கமிதும் அஸமத்தே²ஸு. ஜண்ணுகேஹி சங்கமதி ‘‘நிஸின்னே நித்³தா³ய அவஸரோ ஹோதீ’’தி. ப்³யாகரித்வாதி அத்தனோ வீரியாரம்ப⁴ஸ்ஸ ஸப²லதாபவேத³னமுகே²ன ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் தத்த² உஸ்ஸாஹம் ஜனேந்தோ அஞ்ஞம் ப்³யாகரித்வா. பா⁴ஸிதந்தி வசனம், கஸ்ஸ பன தந்தி ஆஹ ‘‘பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ ஸப்³ப³லோகக்³க³வாதி³னோ’’தி. ‘‘ந தும்ஹாக’’ந்திஆதி³ தஸ்ஸ பவத்திஆகாரத³ஸ்ஸனம். தயித³ம் மே ஸங்கா²ரானம் அச்சந்தவூபஸமகாரணந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனிச்சா வதா’’தி கா³த²மாஹரி, தேன இதா³னாஹம் ஸங்கா²ரானம் க²ணே க²ணே ப⁴ங்க³ஸங்கா²தஸ்ஸ ரோக³ஸ்ஸ அபா⁴வேன அரோகோ³ பரினிப்³பு³தோதி த³ஸ்ஸேதி.

அஸ்ஸாதி ஸக்கஸ்ஸ. உபபத்தீதி தே³வூபபத்தி. புன பாகதிகாவ அஹோஸி ஸக்கபா⁴வேனேவ உபபன்னத்தா.

ஸுப்³ரஹ்மாதி ஏவம்னாமோ. அச்ச²ரானம் நிரயூபபத்திம் தி³ஸ்வா ததோ பபு⁴தி ஸததம் பவத்தமானம் அத்தனோ சித்துத்ராஸம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘நிச்சம் உத்ரஸ்தமித³ம் சித்த’’ந்திஆதி³. தத்த² உத்ரஸ்தந்தி ஸந்தஸ்தம் பீ⁴தம். உப்³பி³க்³க³ந்தி ஸம்விக்³க³ம். உத்ரஸ்தந்தி வா ஸம்விக்³க³ம். உப்³பி³க்³க³ந்தி ப⁴யவஸேன ஸஹ நிஸ்ஸயேன ஸஞ்சலிதம். அனுப்பன்னேஸூதி அனாக³தேஸு. கிச்சேஸூதி தேஸு தேஸு இதிகத்தப்³பே³ஸு. ‘‘கிச்சே²ஸூ’’தி வா பாடோ², து³க்கே²ஸூதி அத்தோ², நிமித்தத்தே² சேதம் பு⁴ம்மம், பா⁴விது³க்க²னிமித்தந்தி அத்தோ². உப்பதிதேஸூதி உப்பன்னேஸு கிச்சேஸூதி யோஜனா. ததா³ அத்தனோ பரிவாரஸ்ஸ உப்பன்னம் து³க்க²ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

போ³ஜ்ஜா²தி போ³தி⁴தோ, அரியமக்³க³தோதி அத்தோ². ‘‘அஞ்ஞத்ரா’’தி ச பத³ம் அபேக்கி²த்வா நிஸ்ஸக்கவசனம், போ³தி⁴ம் ட²பேத்வாதி அத்தோ². ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தபஸாதி தபோகம்மதோ, தேன மக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ உபாயபூ⁴தம் ஸல்லேக²படிபத³ம் த³ஸ்ஸேதி. இந்த்³ரியஸம்வராதி மனச்ச²ட்டா²னம் இந்த்³ரியானம் ஸம்வரணதோ, ஏதேன ஸதிஸம்வரஸீஸேன ஸப்³ப³ம்பி ஸம்வரஸீலம், லக்க²ணஹாரனயேன வா ஸப்³ப³ம்பி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³னிஸ்ஸக்³கா³தி ஸப்³ப³ஸ்ஸபி நிஸ்ஸஜ்ஜனதோ ஸப்³ப³கிலேஸப்பஹானதோ. கிலேஸேஸு ஹி நிஸ்ஸட்டே²ஸு கம்மவட்டம், விபாகவட்டஞ்ச நிஸ்ஸட்ட²மேவ ஹோதீதி. ஸோத்தி²ந்தி கே²மம் அனுபத்³த³வதம்.

ஞாயதி நிச்ச²யேன கமதி நிப்³பா³னம், தம் வா ஞாயதி படிவிஜ்ஜீ²யதி ஏதேனாதி ஞாயோ, அரியமக்³கோ³தி ஆஹ ‘‘ஞாயோ வுச்சதி அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³’’தி. தண்ஹாவானவிரஹிதத்தாதி தண்ஹாஸங்கா²தவானவிவித்தத்தா. தண்ஹா ஹி க²ந்தே⁴ஹி க²ந்த⁴ம், கம்முனா ப²லம், ஸத்தேஹி ச து³க்க²ம் வினதி ஸம்ஸிப்³ப³தீதி ‘‘வான’’ந்தி வுச்சதி, தயித³ம் நத்தி² ஏத்த² வானம், ந வா ஏதஸ்மிம் அதி⁴க³தே புக்³க³லஸ்ஸ வானந்தி நிப்³பா³னம், அஸங்க²தா தா⁴து. பரப்பச்சயேன வினா பச்சக்க²கரணம் ஸச்சி²கிரியாதி ஆஹ ‘‘அத்தபச்சக்க²தாயா’’தி.

நனு ‘‘விஸுத்³தி⁴யா’’தி சித்தவிஸுத்³தி⁴யா அதி⁴ப்பேதத்தா விஸுத்³தி⁴க்³க³ஹணேனேவேத்த² ஸோகஸமதிக்கமாத³யோபி க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தி, தே புன கஸ்மா க³ஹிதாதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தத்த² கிஞ்சாபீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸாஸனயுத்திகோவிதே³தி ஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³லக்க²ணாயம் த⁴ம்மனீதியம் சே²கே. தம் தமத்த²ம் ஞாபேதீதி யே யே போ³த⁴னேய்யபுக்³க³லா ஸங்கே²பவித்தா²ராதி³வஸேன யதா² யதா² போ³தே⁴தப்³பா³, அத்தனோ தே³ஸனாவிலாஸேன ப⁴க³வா தே தே ததா² ததா² போ³தே⁴ந்தோ தம் தமத்த²ம் ஞாபேதி. தம் தம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோதி அத்தா²பத்திம் அக³ணேந்தோ தம் தமத்த²ம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ. ந ஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அத்தா²பத்திஞாபகாதி³ஸாத⁴னீயவசனாதி. ஸம்வத்ததீதி ஜாயதி, ஹோதீதி அத்தோ². யஸ்மா அனதிக்கந்தஸோகபரிதே³வஸ்ஸ ந கதா³சி சித்தவிஸுத்³தி⁴ அத்தி² ஸோகபரிதே³வஸமதிக்கமனமுகே²னேவ சித்தவிஸுத்³தி⁴யா இஜ்ஜ²னதோ, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமேன ஹோதீ’’தி. யஸ்மா பன தோ³மனஸ்ஸபச்சயேஹி து³க்க²த⁴ம்மேஹி பு²ட்ட²ம் புது²ஜ்ஜனம் ஸோகாத³யோ அபி⁴ப⁴வந்தி, பரிஞ்ஞாதேஸு ச தேஸு தே ந ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமோ து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மேனா’’தி. ஞாயஸ்ஸாதி அக்³க³மக்³க³ஸ்ஸ, ததியமக்³க³ஸ்ஸ ச. தத³தி⁴க³மேன ஹி யதா²க்கமம் து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மோ. ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயஸஹபா⁴வீபி இதராபி⁴ஸமயோ தத³வினாபா⁴வதோ ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயஹேதுகோ விய வுத்தோ. ஞாயஸ்ஸாதி⁴க³மோ நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாயாதி ப²லஞாணேன வா பச்சக்க²கரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ‘‘நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாயா’’தி ஸம்பதா³னவசனஞ்சேதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

வண்ணப⁴ணனந்தி பஸம்ஸாவசனம். தயித³ம் ந இதே⁴வ, அத² கோ² அஞ்ஞத்தா²பி ஸத்து² ஆசிண்ணம் ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதே²வ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஆதி³ம்ஹி கல்யாணமாதி³ வா கல்யாணம் ஏதஸ்ஸாதி ஆதி³கல்யாணம். ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. அத்த²ஸம்பத்தியா ஸாத்த²ம். ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜனம். ஸீலாதி³பஞ்சத⁴ம்மக்க²ந்த⁴பாரிபூரிதோ, உபனேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ ச கேவலபரிபுண்ணம். நிருபக்கிலேஸதோ அபனேதப்³ப³ஸ்ஸ ச அபா⁴வதோ பரிஸுத்³த⁴ம். ஸேட்ட²சரியபா⁴வதோ ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம், மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஞ்ச வோ பகாஸேஸ்ஸாமீதி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.147) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. அரியவம்ஸாதி அரியானம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் வம்ஸா பவேணியோ. அக்³க³ஞ்ஞாதி அக்³கா³தி ஜானிதப்³பா³ ஸப்³ப³வம்ஸேஹி ஸேட்ட²பா⁴வதோ. ரத்தஞ்ஞாதி சிரரத்தாதி ஜானிதப்³பா³. வம்ஸஞ்ஞாதி பு³த்³தா⁴தீ³னம் வம்ஸாதி ஜானிதப்³பா³. போராணாதி புராதனா அனது⁴னாதனத்தா. அஸங்கிண்ணாதி அவிகிண்ணா அனபனீதா. அஸங்கிண்ணபுப்³பா³தி ‘‘கிம் இமேஹீ’’தி அரியேஹி ந அபனீதபுப்³பா³. ந ஸங்கீயந்தீதி இதா³னிபி தேஹி ந அபனீயந்தி. ந ஸங்கீயிஸ்ஸந்தீதி அனாக³தேபி தேஹி ந அபனீயிஸ்ஸந்தி. அப்படிகுட்டா²…பே… விஞ்ஞூஹீதி யே லோகே விஞ்ஞூ ஸமணப்³ராஹ்மணா, தேஹி அப்பச்சக்க²தா அனிந்தி³தா, அக³ரஹிதாதி அத்தோ². ‘‘விஸுத்³தி⁴யா’’திஆதீ³ஹீதி விஸுத்³தி⁴ஆதி³தீ³பனேஹி. பதே³ஹீதி வாக்யேஹி, விஸுத்³தி⁴அத்த²தாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னேஹி வா த⁴ம்மகோட்டா²ஸேஹி. உபத்³த³வேதி அனத்தே². விஸுத்³தி⁴ந்தி விஸுஜ்ஜ²னம் ஸம்கிலேஸப்பஹானம். வாசுக்³க³தகரணம் உக்³க³ஹோ. பரியாபுணனம் பரிசயோ. அத்த²ஸ்ஸ ஹத³யே ட²பனம் தா⁴ரணம். பரிவத்தனம் வாசனம்.

க³ந்தா⁴ரகோதி க³ந்தா⁴ரதே³ஸே உப்பன்னோ. பஹோந்தீதி ஸக்கோந்தி. அனிய்யானிகமக்³கா³தி மிச்சா²மக்³கா³, மிச்ச²த்தனியதானியதமக்³கா³பி வா. ஸுவண்ணந்தி கூடஸுவண்ணம்பி வுச்சதி. மணீதி காசமணிபி, முத்தாதி வேளுஜாபி, பவாளந்தி பல்லவோபி வுச்சதீதி ரத்தஜம்பு³னதா³தி³பதே³ஹி தே விஸேஸிதா.

ந ததோ ஹேட்டா²தி இதா⁴தி⁴ப்பேதகாயாதீ³னம் வேத³னாதி³ஸபா⁴வத்தாபா⁴வா, காயவேத³னாசித்தவிமுத்தஸ்ஸ தேபூ⁴மகத⁴ம்மஸ்ஸ விஸும் விபல்லாஸவத்த²ந்தரபா⁴வேன க³ஹிதத்தா ச ஹேட்டா² க³ஹணேஸு விபல்லாஸவத்தூ²னம் அனிட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், பஞ்சமஸ்ஸ பன விபல்லாஸவத்து²னோ அபா⁴வா ‘‘ந உத்³த⁴’’ந்தி ஆஹ. ஆரம்மணவிபா⁴கே³ன ஹேத்த² ஸதிபட்டா²னவிபா⁴கோ³தி. தயோ ஸதிபட்டா²னாதி ஸதிபட்டா²ன-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரத³ஸ்ஸனம், ந இத⁴ பாளியம் வுத்தஸ்ஸ ஸதிபட்டா²ன-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²த³ஸ்ஸனந்தி. ஆதீ³ஸு ஹி ஸதிகோ³சரோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னானம் ஸமுத³யோ, நாமரூபஸமுத³யா சித்தஸ்ஸ ஸமுத³யோ, மனஸிகாரஸமுத³யா த⁴ம்மானம் ஸமுத³யோ’’தி (ஸம். நி. 5.408) ‘‘ஸதிபட்டா²னா’’தி வுத்தானம் ஸபி⁴கோ³சரானம் பகாஸகே ஸுத்தப்பதே³ஸே ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏவம் ‘‘படிஸம்பி⁴தா³பாளிய’’ம்பி (படி. ம. 2.34) அவஸேஸபாளிப்பதே³ஸத³ஸ்ஸனத்தோ² ஆதி³-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸதியா பட்டா²னந்தி ஸதியா பதிட்டா²தப்³ப³ட்டா²னம். தா³னாதீ³னி கரோந்தஸ்ஸ ரூபாதீ³னி ஸதியா டா²னம் ஹோந்தீதி தம்னிவாரணத்த²மாஹ ‘‘பதா⁴னம் டா²ன’’ந்தி. ப-ஸத்³தோ³ ஹி இத⁴ ‘‘பணீதா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸம். மாதிகா 14) விய பதா⁴னத்த²தீ³பகோதி அதி⁴ப்பாயோ.

அரியோதி அரியம் ஸப்³ப³ஸத்தஸேட்ட²ம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴மாஹ. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ஸுத்தே.(ம. நி. 3.310) ஸுத்தேகதே³ஸேன ஹி ஸுத்தம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² ஹி –

‘‘தயோ ஸதிபட்டா²னா யத³ரியோ…பே… அரஹதீதி இதி கோ² பனேதம் வுத்தம், கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம். இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா² ஸாவகானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அனுகம்பகோ ஹிதேஸீ அனுகம்பம் உபாதா³ய ‘இத³ம் வோ ஹிதாய இத³ம் வோ ஸுகா²யா’தி. தஸ்ஸ ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி. ந ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி, வோக்கம்ம ச ஸத்து² ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ந சேவ அனத்தமனோ ஹோதி, ந ச அனத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி, அனவஸ்ஸுதோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் ஸதிபட்டா²னம். யத³ரியோ ஸேவதி…பே… அரஹதி.

புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தா²…பே...இத³ம் வோ ஸுகா²யாதி. தஸ்ஸ ஏகச்சே ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி…பே… ந ச வோக்கம்ம ஸத்து² ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ந சேவ அனத்தமனோ ஹோதி, ந ச அனத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி, ந ச அத்தமனோ ஹோதி, ந ச அத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி, அனத்தமனதா ச அத்தமனதா ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³தியம்.

புன சபரம், பி⁴க்க²வே…பே… ஸுகா²யாதி, தஸ்ஸ ஸாவகா ஸுஸ்ஸூஸந்தி…பே… வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ அத்தமனோ சேவ ஹோதி, அத்தமனதஞ்ச படிஸம்வேதே³தி, அனவஸ்ஸுதோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ததிய’’ந்தி (ம. நி. 3.311).

ஏவம் படிகா⁴னுனயேஹி அனவஸ்ஸுததா, நிச்சம் உபட்டி²தஸ்ஸதிதாய தது³ப⁴யவீதிவத்ததா ‘‘ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி வுத்தா. பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஹி நிச்சம் உபட்டி²தஸ்ஸதிதா ஹோதி ஆவேணிகத⁴ம்மபா⁴வதோ, ந பச்சேகபு³த்³தா⁴தீ³னம். ப-ஸத்³தோ³ ஆரம்ப⁴ம் ஜோதேதி, ஆரம்போ⁴ ச பவத்தீதி கத்வா ஆஹ ‘‘பவத்தயிதப்³ப³தோதி அத்தோ²’’தி. ஸதியா கரணபூ⁴தாய பட்டா²னம் பட்ட²பேதப்³ப³ம் ஸதிபட்டா²னம். அன-ஸத்³தோ³ ஹி ப³ஹுலம்வசனேன கம்மத்தோ²பி ஹோதீதி. ததா²ஸ்ஸ கத்துஅத்தோ²பி லப்³ப⁴தீதி ‘‘பட்டா²தீதி பட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். பட்டா²தீதி ஏத்த² ப-ஸத்³தோ³ பு⁴ஸத்த²விஸிட்ட²ம் பக்க²ந்த³னம் தீ³பேதீதி ‘‘ஓக்கந்தி³த்வா பக்க²ந்தி³த்வா பத்த²ரித்வா பவத்ததீதி அத்தோ²’’தி ஆஹ. புன பா⁴வத்த²ம் ஸதி, ஸத்³த³ம், பட்டா²னஸத்³த³ஞ்ச வண்ணேந்தோ ‘‘அத² வா’’திஆதி³மாஹ, தேன புரிமவிகப்பே ஸதி, ஸத்³தோ³, பட்டா²ன-ஸத்³தோ³ ச கத்துஅத்தோ²தி விஞ்ஞாயதி. ஸரணட்டே²னாதி சிரகதஸ்ஸ, சிரபா⁴ஸிதஸ்ஸ ச அனுஸ்ஸரணட்டே²ன. இத³ந்தி யம் ‘‘ஸதியேவ ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம், இத³ம். இத⁴ இமஸ்மிம் ஸுத்தபதே³ஸே அதி⁴ப்பேதம்.

யதி³ ஏவந்தி. யதி³ ஸதி ஏவ ஸதிபட்டா²னம், ஸதி நாம ஏகோ த⁴ம்மோ, ஏவம் ஸந்தே கஸ்மா ‘‘ஸதிபட்டா²னா’’தி ப³ஹுவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸதிப³ஹுத்தா’’திஆதி³. யதி³ ப³ஹுகா தா ஸதியோ, அத² கஸ்மா ‘‘மக்³கோ³’’தி ஏகவசனந்தி யோஜனா. மக்³க³ட்டே²னாதி நிய்யானட்டே²ன. நிய்யானிகோ ஹி மக்³க³த⁴ம்மோ, தேனேவ நிய்யானிகபா⁴வேன ஏகத்தூபக³தோ ஏகந்ததோ நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி, அத்தி²கேஹி ச தத³த்த²ம் மக்³கீ³யதீதி ஆஹ ‘‘வுத்தஞ்ஹேத’’ந்தி, அத்தனாவ புப்³பே³ வுத்தம் பச்சாஹரதி. தத்த² சதஸ்ஸோபி சேதாதி காயானுபஸ்ஸனாதி³வஸேன சதுப்³பி³தா⁴பி ச ஏதா ஸதியோ. அபரபா⁴கே³தி அரியமக்³க³க்க²ணே. கிச்சம் ஸாத⁴யமானாதி புப்³ப³பா⁴கே³ காயாதீ³ஸு ஸுப⁴ஸஞ்ஞாதி³வித⁴மனவஸேன விஸும் விஸும் பவத்தித்வா மக்³க³க்க²ணே ஸதியேவ தத்த² சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸபி விபல்லாஸஸ்ஸ ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹானகிச்சம் ஸாத⁴யமானா ஆரம்மணகரணவஸேன நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி. சதுகிச்சஸாத⁴னேனேவ ஹேத்த² ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ. ஏவஞ்ச ஸதீதி ஏவம் மக்³க³ட்டே²ன ஏகத்தம் உபாதா³ய ‘‘மக்³கோ³’’தி ஏகவசனேன, ஆரம்மணபே⁴தே³ன சதுப்³பி³த⁴தம் உபாதா³ய ‘‘சத்தாரோ’’தி ச வத்தப்³ப³தாய ஸதி விஜ்ஜமானத்தா. வசனானுஸந்தி⁴னா ‘‘ஏகாயனோ அய’’ந்திஆதி³கா தே³ஸனா ஸானுஸந்தி⁴காவ, ந அனனுஸந்தி⁴காதி அதி⁴ப்பாயோ. வுத்தமேவத்த²ம் நித³ஸ்ஸனேன படிபாதே³தும் ‘‘மாரஸேனப்பமத்³த³ன’’ந்தி (ஸம். நி. 5.224) ஸுத்தபத³ம் ஆனேத்வா ‘‘யதா²’’திஆதி³னா நித³ஸ்ஸனம் ஸம்ஸந்த³தி. ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³ நிக³மனம்.

விஸேஸதோ காயோ, வேத³னா ச அஸ்ஸாத³ஸ்ஸ காரணந்தி தப்பஹானத்த²ம் தேஸு தண்ஹாவத்தூ²ஸு ஓளாரிகஸுகு²மேஸு அஸுப⁴து³க்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனானி மந்த³திக்க²பஞ்ஞேஹி தண்ஹாசரிதேஹி ஸுகரானீதி தானி தேஸம் ‘‘விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி வுத்தானி. ததா² ‘‘நிச்சம் அத்தா’’தி அபி⁴னிவேஸவத்து²தாய தி³ட்டி²யா விஸேஸகாரணேஸு சித்தத⁴ம்மேஸு அனிச்சானத்ததாத³ஸ்ஸனானி ஸராகா³தி³வஸேன, ஸஞ்ஞாப²ஸ்ஸாதி³வஸேன, நீவரணாதி³வஸேன ச நாதிப்பபே⁴தா³திப்பபே⁴த³க³தேஸு தேஸு தப்பஹானத்த²ம் மந்த³திக்க²பஞ்ஞானம் தி³ட்டி²சரிதானம் ஸுகரானீதி தேஸம் தானி ‘‘விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி வுத்தானி. ஏத்த² ச யதா² சித்தத⁴ம்மானம்பி தண்ஹாய வத்து²பா⁴வோ ஸம்ப⁴வதி, ததா² காயவேத³னானம்பி தி³ட்டி²யாதி ஸதிபி நேஸம் சதுன்னம்பி தண்ஹாதி³ட்டி²வத்து²பா⁴வே யோ யஸ்ஸா ஸாதிஸயபச்சயோ, தம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் விஸேஸக்³க³ஹணம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். திக்க²பஞ்ஞஸமத²யானிகோ ஓளாரிகாரம்மணம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ தத்த² அட்ட²த்வா ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா உட்டா²ய வேத³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி வுத்தம் ‘‘ஓளாரிகாரம்மணே அஸண்ட²ஹனதோ’’தி. விபஸ்ஸனாயானிகஸ்ஸ பன ஸுகு²மே சித்தே, த⁴ம்மேஸு ச சித்தம் பக்க²ந்த³தீதி சித்தத⁴ம்மானுபஸ்ஸனானம் மந்த³திக்க²பஞ்ஞவிபஸ்ஸனாயானிகானம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³தா வுத்தா.

தேஸம் தத்தா²தி ஏத்த² தத்த²-ஸத்³த³ஸ்ஸ ‘‘பஹானத்த²’’ந்தி ஏதேன யோஜனா. பரதோ தேஸம் தத்தா²தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. பஞ்ச காமகு³ணா ஸவிஸேஸா காயே லப்³ப⁴ந்தீதி விஸேஸேன காயோ காமோக⁴ஸ்ஸ வத்து², ப⁴வேஸு ஸுக²க்³க³ஹணவஸேன ப⁴வஸ்ஸாதோ³ ஹோதீதி ப⁴வோக⁴ஸ்ஸ வேத³னா வத்து², ஸந்ததிக⁴னக்³க³ஹணவஸேன விஸேஸதோ சித்தே அத்தாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி தி³ட்டோ²க⁴ஸ்ஸ சித்தம் வத்து², த⁴ம்மேஸு வினிப்³போ⁴க³ஸ்ஸ து³க்கரத்தா, த⁴ம்மானம் த⁴ம்மமத்ததாய து³ப்படிவிஜ்ஜ²த்தா ச ஸம்மோஹோ ஹோதீதி அவிஜ்ஜோக⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மா வத்து², தஸ்மா தேஸு தேஸம் பஹானத்த²ம் சத்தாரோவ வுத்தா.

ஏவம் காயாதீ³னம் காமோகா⁴தி³வத்து²பா⁴வகத²னேனேவ காமயோக³காமாஸவாதீ³னம்பி வத்து²பா⁴வோ தீ³பிதோ ஹோதி ஓகே⁴ஹி தேஸம் அத்த²தோ அனஞ்ஞத்தா. யத³க்³கே³ன ச காயோ காமோகா⁴தீ³னம் வத்து², தத³க்³கே³ன அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²ஸ்ஸ வத்து². ‘‘து³க்கா²ய வேத³னாய படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீ’’தி து³க்க²து³க்க²விபரிணாமது³க்க²ஸங்கா²ரது³க்க²பூ⁴தா வேத³னா விஸேஸேன ப்³யாபாத³காயக³ந்த²ஸ்ஸ வத்து². சித்தே நிச்சக்³க³ஹணவஸேன ஸஸ்ஸதஸ்ஸ அத்தனோ ஸீலேன ஸுத்³தீ⁴தி ஆதி³ பராமஸனம் ஹோதீதி ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸ்ஸ சித்தம் வத்து². நாமரூபபரிச்சே²தே³ன பூ⁴தம் பூ⁴ததோ அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டி²ஸங்கா²தோ இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி தஸ்ஸ த⁴ம்மா வத்து². காயஸ்ஸ காமுபாதா³னவத்து²தா வுத்தனயாவ. யத³க்³கே³ன ஹி காயோ காமோக⁴ஸ்ஸ வத்து², தத³க்³கே³ன காமுபாதா³னஸ்ஸபி வத்து² அத்த²தோ அபி⁴ன்னத்தா. ஸுக²வேத³னஸ்ஸாத³வஸேன பரலோகனிரபேக்கோ² ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³கம் (தீ³. நி. 1.171; ம. நி. 1.445; 2.95, 225; 3.91, 116; ஸம். நி. 3.210; த⁴. ஸ. 1221; விப⁴. 938) பராமாஸம் உப்பாதே³தீதி தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ வேத³னா வத்து². சித்தத⁴ம்மானம் இதருபாதா³னவத்து²தா ததியசதுத்த²க³ந்த²யோஜனாயம் வுத்தனயா ஏவ. காயவேத³னானம் ச²ந்த³தோ³ஸாக³திவத்து²தா காமோக⁴ப்³யாபாத³காயக³ந்த²யோஜனாயம் வுத்தனயா ஏவ. ஸந்ததிக⁴னக்³க³ஹணவஸேன ஸராகா³தி³சித்தே ஸம்மோஹோ ஹோதீதி மோஹாக³தியா சித்தம் வத்து². த⁴ம்மஸபா⁴வானவபோ³தே⁴ ப⁴யம் ஹோதீதி ப⁴யாக³தியா த⁴ம்மா வத்து².

ஆஹாரஸமுத³யா காயஸ்ஸ ஸமுத³யா, ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னானம் ஸமுத³யோ, (ஸம். நி. 5.408) ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபந்தி (ம. நி. 3.126; உதா³. 1; விப⁴. 225) வசனதோ காயாதீ³னம் ஸமுத³யபூ⁴தா கப³ளீகாரப²ஸ்ஸமனோஸஞ்சேதனாவிஞ்ஞாணாஹாரா காயாதி³பரிஜானனேன பரிஞ்ஞாதா ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘சதுப்³பி³தா⁴ஹாரபரிஞ்ஞத்த²’’ந்தி. பகரணனயோதி நேத்திபகரணவஸேன ஸுத்தந்தஸம்வண்ணனானயோ.

ஸரணவஸேனாதி காயாதீ³னம், குஸலாதி³த⁴ம்மானஞ்ச உபதா⁴ரணவஸேன. ஸரந்தி க³ச்ச²ந்தி நிப்³பா³னம் ஏதாயாதி ஸதீதி இமஸ்மிம் அத்தே² ஏகத்தே ஏகஸபா⁴வே நிப்³பா³னே ஸமோஸரணம் ஸமாக³மோ ஏகத்தஸமோஸரணம். ஏததே³வ ஹி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஏகனிப்³பா³னபவேஸஹேதுபூ⁴தோ வா ஸமானதாய ஏகோ ஸதிபட்டா²னஸபா⁴வோ ஏகத்தம், தத்த² ஸமோஸரணம் ஏகத்தஸமோஸரணம், தம்ஸபா⁴க³தாவ, ஏகனிப்³பா³னபவேஸஹேதுபா⁴வம் பன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³மாஹ. ஏதஸ்மிம் அத்தே² ஸரணேகத்தஸமோஸரணானி ஸஹேவ ஸதிபட்டா²னேகபா⁴வஸ்ஸ காரணத்தேன வுத்தானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி, புரிமஸ்மிம் விஸும். ஸரணவஸேனாதி வா க³மனவஸேனாதி அத்தே² ஸதி ததே³வ க³மனம் ஸமோஸரணந்தி, ஸமோஸரணே வா ஸதி-ஸத்³த³த்த²வஸேன அவுச்சமானே தா⁴ரணதாவ ஸதீதி ஸதி-ஸத்³த³த்த²ந்தராபா⁴வா புரிமம் ஸதிபா⁴வஸ்ஸ காரணம், பச்சி²மம் ஏகபா⁴வஸ்ஸாதி நிப்³பா³னஸமோஸரணேபி ஸஹிதானேவ தானி ஸதிபட்டா²னேகபா⁴வஸ்ஸ காரணானி வுத்தானி ஹோந்தி.

‘‘சுத்³த³ஸவிதே⁴ன, நவவிதே⁴ன, ஸோளஸவிதே⁴ன, பஞ்சவிதே⁴னா’’தி இத³ம் உபரி பாளியம் (தீ³. நி. 2.374) ஆக³தானம் ஆனாபானபப்³பா³தீ³னம் வஸேன வுத்தம், தேஸம் பன அனந்தரபே⁴த³வஸேன, தத³னுக³தபே⁴த³வஸேன ச பா⁴வனாய அனேகவித⁴தா லப்³ப⁴தியேவ, சதூஸு தி³ஸாஸு உட்டா²னகப⁴ண்ட³ஸதி³ஸதா காயானுபஸ்ஸனாதி³தம்தம்ஸதிபட்டா²னபா⁴வனானுபா⁴வஸ்ஸ த³ட்ட²ப்³பா³.

கதே²துகம்யதாபுச்சா² இதராஸம் புச்சா²னம் இத⁴ அஸம்ப⁴வதோ, நித்³தே³ஸாதி³வஸேன தே³ஸேதுகம்யதாய ச ததா² வுத்தத்தா. ‘‘இதா⁴’’தி வுச்சமானபடிபத்திஸம்பாத³கஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸன்னிஸ்ஸயத³ஸ்ஸனம், ஸோ சஸ்ஸ ஸன்னிஸ்ஸயோ ஸாஸனதோ அஞ்ஞோ நத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே’’தி. த⁴ம்ம…பே… லபனமேதம் தேஸம் அத்தனோ ஸம்முகா²பி⁴முக²பா⁴வகரணத்த²ம், தஞ்ச த⁴ம்மஸ்ஸ ஸக்கச்சஸவனத்த²ம். ‘‘கோ³சரே பி⁴க்க²வே சரத² ஸகே பேத்திகே விஸயே’’திஆதி³ (தீ³. நி. 3.80; ஸம். நி. 5.372) வசனதோ பி⁴க்கு²கோ³சரா ஏதே த⁴ம்மா, யதி³த³ம் காயானுபஸ்ஸனாத³யோ. தத்த² யஸ்மா காயானுபஸ்ஸனாதி³படிபத்தியா பி⁴க்கு² ஹோதி, தஸ்மா ‘‘காயானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’திஆதி³னா பி⁴க்கு²ம் த³ஸ்ஸேதி பி⁴க்கு²ம்ஹி தம்னியமதோதி ஆஹ ‘‘படிபத்தியா பி⁴க்கு²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ’’தி. ஸத்து²சரியானுவிதா⁴யகத்தா, ஸகலஸாஸனஸம்படிக்³கா³ஹகத்தா ச ஸப்³ப³ப்பகாராய அனுஸாஸனியா பா⁴ஜனபா⁴வோ. தஸ்மிம் க³ஹிதேதி பி⁴க்கு²ம்ஹி க³ஹிதே. பி⁴க்கு²பரிஸாய ஜேட்ட²பா⁴வதோ ராஜக³மனஞாயேன இதரா பரிஸாபி அத்த²தோ க³ஹிதாவ ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸேஸா’’திஆதி³. ஏவம் பட²மம் காரணம் விப⁴ஜித்வா இதரம்பி விப⁴ஜிதும் ‘‘யோ ச இம’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

ஸமம் சரேய்யாதி காயாதி³ விஸமசரியம் பஹாய காயாதீ³ஹி ஸமம் சரேய்ய. ராகா³தி³வூபஸமேன ஸந்தோ, இந்த்³ரியத³மேன த³ந்தோ, சதுமக்³க³னியாமேன நியதோ, ஸேட்ட²சரிதாய ப்³ரஹ்மசாரீ, ஸப்³ப³த்த² காயத³ண்டா³தி³ஓரோபனேன நிதா⁴ய த³ண்ட³ம். அரியபா⁴வே டி²தோ ஸோ ஏவரூபோ பா³ஹிதபாபஸமிதபாபபி⁴ன்னகிலேஸதாஹி ‘‘ப்³ராஹ்மணோ, ஸமணோ, பி⁴க்கூ²’’தி ச வேதி³தப்³போ³.

‘‘அயஞ்சேவ காயோ, ப³ஹித்³தா⁴ ச நாமரூப’’ந்திஆதீ³ஸு க²ந்த⁴பஞ்சகம், ததா² ‘‘ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.271, 287; பாரா. 11), ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே காயஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தீ⁴’’திஆதீ³ஸு ச வேத³னாத³யோ சேதஸிகா க²ந்தா⁴ காயோதி வுச்சந்தீதி ததோ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘காயேதி ரூபகாயே’’தி ஆஹ. கேஸாதீ³னஞ்ச த⁴ம்மானந்தி கேஸாதி³ஸஞ்ஞிதானம் பூ⁴துபாதா³த⁴ம்மானம். ஏவம் ‘‘சயட்டோ² ஸரீரட்டோ² காயட்டோ²’’தி ஸத்³த³னயேன காய-ஸத்³த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி நிருத்தினயேனபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² சா’’திஆதி³ வுத்தம். ஆயந்தீதி உப்பஜ்ஜந்தி.

அஸம்மிஸ்ஸதோதி வேத³னாத³யோபி ஏத்த² ஸிதா, ஏத்த² படிப³த்³தா⁴தி காயே வேத³னாதி³அனுபஸ்ஸனாபஸங்கே³பி ஆபன்னே ததோ அஸம்மிஸ்ஸதோதி அத்தோ². ஸமூஹவிஸயதாய சஸ்ஸ காய-ஸத்³த³ஸ்ஸ, ஸமுதா³யுபாதா³னதாய ச அஸுபா⁴காரஸ்ஸ ‘‘காயே’’தி ஏகவசனம், ததா² ஆரம்மணாதி³விபா⁴கே³ன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னம்பி சித்தம் சித்தபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா ‘‘சித்தே’’தி ஏகவசனம், வேத³னா பன ஸுகா²தி³பே⁴த³பி⁴ன்னா விஸும் விஸும் அனுபஸ்ஸிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘வேத³னாஸூ’’தி ப³ஹுவசனேன வுத்தா, ததே²வ ச நித்³தே³ஸோ பவத்திதோ, த⁴ம்மா ச பரோபண்ணாஸபே⁴தா³, அனுபஸ்ஸிதப்³பா³காரேன ச அனேகபே⁴தா³ ஏவாதி தேபி ப³ஹுவசனவஸேனேவ வுத்தா.

அவயவீகா³ஹஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனஸாராதா³னாபி⁴னிவேஸனிஸேத⁴னத்த²ம் காயம் அங்க³பச்சங்கே³ஹி, தானி ச கேஸாதீ³ஹி, கேஸாதி³கே ச பூ⁴துபாதா³யரூபேஹி வினிப்³பு⁴ஞ்ஜந்தோ ‘‘ததா² ந காயே’’திஆதி³மாஹ. பாஸாதா³தி³னக³ராவயவஸமூஹே அவயவீவாதி³னோபி அவயவீகா³ஹம் ந கரோந்தி, ‘‘நக³ரம் நாம கோசி அத்தோ² அத்தீ²’’தி பன கேஸஞ்சி ஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனம் ஸியாதி இத்தி²புரிஸாதி³ஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனே நக³ரனித³ஸ்ஸனம் வுத்தம். அங்க³பச்சங்க³ஸமூஹோ, கேஸலோமாதி³ஸமூஹோ, பூ⁴துபாதா³யஸமூஹோ ச யதா²வுத்தஸமூஹோ, தப்³பி³னிமுத்தோ காயோபி நாம கோசி நத்தி², பகே³வ இத்தி²ஆத³யோதி ஆஹ ‘‘காயோ வா இத்தீ² வா புரிஸோ வா அஞ்ஞோ வா கோசி த⁴ம்மோ தி³ஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘கோசி த⁴ம்மோ’’தி இமினா ஸத்தஜீவாதி³ம் படிக்கி²பதி, அவயவீ பன காயபடிக்கே²பேனேவ படிக்கி²த்தோதி. யதி³ ஏவம் கத²ம் காயாதி³ஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனானீதி ஆஹ ‘‘யதா²வுத்தத⁴ம்ம…பே… கரோந்தீ’’தி. ததா² ததா²தி காயாதி³ஆகாரேன.

யம் பஸ்ஸதீதி யம் இத்தி²ம், புரிஸம் வா பஸ்ஸதி. நனு சக்கு²னா இத்தி²புரிஸத³ஸ்ஸனம் நத்தீ²தி? ஸச்சமேதம், ‘‘இத்தி²ம் பஸ்ஸாமி, புரிஸம் பஸ்ஸாமீ’’தி பன பவத்தஸஞ்ஞாய வஸேன ‘‘யம் பஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம் மிச்சா²த³ஸ்ஸனேன வா தி³ட்டி²யா யம் பஸ்ஸதி, ந தம் தி³ட்ட²ம் தம் ரூபாயதனம் ந ஹோதீதி அத்தோ² விபரீதக்³கா³ஹவஸேன மிச்சா²பரிகப்பிதரூபத்தா. அத² வா தம் கேஸாதி³பூ⁴துபாதா³யஸமூஹஸங்கா²தம் தி³ட்ட²ம் ந ஹோதி, அசக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞேய்யத்தா தி³ட்ட²ம் வா தம் ந ஹோதி. யம் தி³ட்ட²ம், தம் ந பஸ்ஸதீதி யம் ரூபாயதனம் கேஸாதி³பூ⁴துபாதா³யஸமூஹஸங்கா²தம் தி³ட்ட²ம், தம் பஞ்ஞாசக்கு²னா பூ⁴ததோ ந பஸ்ஸதீதி அத்தோ². அபஸ்ஸம் ப³ஜ்ஜ²தேதி இமம் அத்தபா⁴வம் யதா²பூ⁴தம் பஞ்ஞாசக்கு²னா அபஸ்ஸந்தோ ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோ ஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி கிலேஸப³ந்த⁴னேன ப³ஜ்ஜ²தி.

ந அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி ந அஞ்ஞஸபா⁴வானுபஸ்ஸீ, அஸுபா⁴தி³தோ அஞ்ஞாகாரானுபஸ்ஸீ ந ஹோதீதி அத்தோ². ‘‘கிம் வுத்தம் ஹோதீ’’திஆதி³னா தம் ஏவத்த²ம் பாகடம் கரோதி. பத²வீகாயந்தி கேஸாதி³கோட்டா²ஸம் பத²விம் த⁴ம்மஸமூஹத்தா ‘‘காயோ’’தி வத³தி, லக்க²ணபத²விமேவ வா அனேகப்பபே⁴த³ம் ஸகலஸரீரக³தம், புப்³பா³பரியபா⁴வேன ச பவத்தமானம் ஸமூஹவஸேன க³ஹேத்வா ‘‘காயோ’’தி வத³தி. ‘‘ஆபோகாய’’ந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஏவம் க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸாதி ‘‘அஹம் மம’’ந்தி ஏவம் அத்தத்தனியபா⁴வேன அந்த⁴பா³லேஹி க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ.

இதா³னி ஸத்தன்னம் அனுபஸ்ஸனாகாரானம்பி வஸேன காயானுபஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸதீதி சதுஸமுட்டா²னிகம் காயம் ‘‘அனிச்ச’’ந்தி அனுபஸ்ஸதி, ஏவம் பஸ்ஸந்தோ ஏவஞ்சஸ்ஸ அனிச்சாகாரம்பி ‘‘அனுபஸ்ஸதீ’’தி வுச்சதி. ததா²பூ⁴தஸ்ஸ சஸ்ஸ நிச்சக்³கா³ஹஸ்ஸ லேஸோபி ந ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘நோ நிச்சதோ’’தி. ததா² ஹேஸ ‘‘நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதீ’’தி (படி. ம. 3.35) வுத்தோ. ஏத்த² ச ‘‘அனிச்சதோ ஏவ அனுபஸ்ஸதீ’’தி ஏவ-காரோ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி தேன நிவத்திதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நோ நிச்சதோ’’தி வுத்தம். ந சேத்த² து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸனாதி³னிவத்தனம் ஆஸங்கிதப்³ப³ம் படியோகீ³னிவத்தனபரத்தா ஏவ-காரஸ்ஸ, உபரி தே³ஸனாருள்ஹத்தா ச தாஸம். ‘‘து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – அனிச்சஸ்ஸ து³க்க²த்தா தமேவ ச காயம் து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸதி, து³க்க²ஸ்ஸ அனத்தத்தா அனத்ததோ அனுபஸ்ஸதி. யஸ்மா பன யம் அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா, ந தம் அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம், யஞ்ச ந அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம், ந தத்த² ரஞ்ஜிதப்³ப³ம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘நிப்³பி³ந்த³தி, நோ நந்த³தி. விரஜ்ஜதி, நோ ரஜ்ஜதீ’’தி. ஸோ ஏவம் அரஜ்ஜந்தோ ராக³ம் நிரோதே⁴தி, நோ ஸமுதே³தி ஸமுத³யம் ந கரோதீதி அத்தோ². ஏவம் படிபன்னோ ச படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, நோ ஆதி³யதி. அயஞ்ஹி அனிச்சாதி³அனுபஸ்ஸனா தத³ங்க³வஸேன ஸத்³தி⁴ம் காயம் தன்னிஸ்ஸயக²ந்தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரேஹி கிலேஸானம் பரிச்சஜனதோ, ஸங்க²ததோ³ஸத³ஸ்ஸனேன தப்³பி³பரீதே நிப்³பா³னே தன்னின்னதாய பக்க²ந்த³னதோ ‘‘பரிச்சாக³படினிஸ்ஸக்³கோ³ சேவ பக்க²ந்த³னபடினிஸ்ஸக்³கோ³ சா’’தி வுச்சதி, தஸ்மா தாய ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வுத்தனயேன கிலேஸே பரிச்சஜதி, நிப்³பா³னே ச பக்க²ந்த³தி, ததா²பூ⁴தோ ச நிப்³ப³த்தனவஸேன கிலேஸே ந ஆதி³யதி, நாபி அதோ³ஸத³ஸ்ஸிதாவஸேன ஸங்க²தாரம்மணம், தேன வுத்தம் ‘‘படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, நோ ஆதி³யதீ’’தி. இதா³னிஸ்ஸ தாஹி அனுபஸ்ஸனாஹி யேஸம் த⁴ம்மானம் பஹானம் ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸந்தோ நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நிச்சஸஞ்ஞந்தி ‘‘ஸங்கா²ரா நிச்சா’’தி ஏவம் பவத்தம் விபரீதஸஞ்ஞம். தி³ட்டி²சித்தவிபல்லாஸப்பஹானமுகே²னேவ ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸப்பஹானந்தி ஸஞ்ஞாக்³க³ஹணம், ஸஞ்ஞாஸீஸேன வா தேஸம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நந்தி³ந்தி ஸப்பீதிகதண்ஹம். ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

‘‘விஹரதீ’’தி இமினா காயானுபஸ்ஸனாஸமங்கி³னோ இரியாபத²விஹாரோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘இரியதீ’’தி, இரியாபத²ம் பவத்தேதீதி அத்தோ². ஆரம்மணகரணவஸேன அபி⁴ப்³யாபனதோ ‘‘தீஸு ப⁴வேஸூ’’தி வுத்தம், உப்பஜ்ஜனவஸேன பன கிலேஸா பரித்தபூ⁴மகா ஏவாதி. யதி³பி கிலேஸானம் பஹானம் ஆதாபனந்தி தம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம்பி அத்தே²வ, ஆதப்ப-ஸத்³தோ³ விய பன ஆதாபஸத்³தோ³ வீரியேயேவ நிருள்ஹோதி வுத்தம் ‘‘வீரியஸ்ஸேதம் நாம’’ந்தி. அத² வா படிபக்க²ப்பஹானே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனவஸேன பவத்தமானஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ ஸாதிஸயம் ததா³தாபனந்தி வீரியமேவ ததா² வுச்சதி, ந அஞ்ஞே த⁴ம்மா. ஆதாபீதி சாயமீகாரோ பஸம்ஸாய, அதிஸயஸ்ஸ வா தீ³பகோதி ஆதாபீக³ஹணேன ஸம்மப்பதா⁴னஸமங்கி³தம் த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மா, ஸமந்ததோ, ஸாமஞ்ச பஜானந்தோ ஸம்பஜானோ, அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னே அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸிதாபா⁴வேன ஸம்மா அவிபரீதம், ஸப்³பா³காரபஜானனேன ஸமந்ததோ, உபரூபரி விஸேஸாவஹபா⁴வேன பவத்தியா ஸாமம் பஜானந்தோதி அத்தோ². யதி³ பஞ்ஞாய அனுபஸ்ஸதி, கத²ம் ஸதிபட்டா²னதாதி ஆஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. ஸப்³ப³த்தி²கந்தி ஸப்³ப³த்த² ப⁴வம் ஸப்³ப³த்த² லீனே, உத்³த⁴தே ச சித்தே இச்சி²தப்³ப³த்தா. ஸப்³பே³ வா லீனே, உத்³த⁴தே ச பா⁴வேதப்³பா³ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ அத்தி²கா ஏதாயாதி ஸப்³ப³த்தி²கா. ஸதியா லத்³து⁴பகாராய ஏவ பஞ்ஞாய ஏத்த² யதா²வுத்தே காயே கம்மட்டா²னிகோ பி⁴க்கு² காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி. அந்தோ ஸங்கே²போ அந்தோஓலீயனோ, கோஸஜ்ஜந்தி அத்தோ². உபாயபரிக்³க³ஹேதி ஏத்த² ஸீலவிஸோத⁴னாதி³, க³ணனாதி³, உக்³க³ஹகோஸல்லாதி³ ச உபாயோ, தப்³பி³பரியாயதோ அனுபாயோ வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா ச உபட்டி²தஸ்ஸதி யதா²வுத்தம் உபாயம் ந பரிச்சஜதி, அனுபாயஞ்ச ந உபாதி³யதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘முட்ட²ஸ்ஸதீ …பே… அஸமத்தோ² ஹோதீ’’தி. தேனாதி உபாயானுபாயானம் பரிக்³க³ஹபரிவஜ்ஜனேஸு, பரிச்சாகா³பரிக்³க³ஹேஸு ச அஸமத்த²பா⁴வேன. அஸ்ஸ யோகி³னோ.

யஸ்மா ஸதியேவேத்த² ஸதிபட்டா²னம் வுத்தம், தஸ்மாஸ்ஸ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா வீரியாத³யோ அங்க³ந்தி ஆஹ ‘‘ஸம்பயோக³ங்க³ஞ்சஸ்ஸ த³ஸ்ஸேத்வா’’தி. அங்க³-ஸத்³தோ³ சேத்த² காரணபரியாயோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸதிக்³க³ஹணேனேவ சேத்த² ஸமாதி⁴ஸ்ஸாபி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் தஸ்ஸா ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹிதத்தா. யஸ்மா வா ஸதிஸீஸேனாயம் தே³ஸனா. ந ஹி கேவலாய ஸதியா கிலேஸப்பஹானம் ஸம்ப⁴வதி, நிப்³பா³னாதி⁴க³மோ வா, நாபி கேவலா ஸதி பவத்ததி, தஸ்மாஸ்ஸ ஜா²னதே³ஸனாயம் ஸவிதக்காதி³வசனஸ்ஸ விய ஸம்பயோக³ங்க³த³ஸ்ஸனதாதி அங்க³-ஸத்³த³ஸ்ஸ அவயவபரியாயதா த³ட்ட²ப்³பா³. பஹானங்க³ந்தி ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.226; ம. நி. 1.271, 287, 297; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123; பாரா. 11) விய பஹாதப்³ப³ங்க³ம் த³ஸ்ஸேதும். யஸ்மா ஏத்த² லோகியமக்³கோ³ அதி⁴ப்பேதோ, ந லோகுத்தரமக்³கோ³, தஸ்மா புப்³ப³பா⁴கி³யமேவ வினயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத³ங்க³வினயேன வா விக்க²ம்ப⁴னவினயேன வா’’தி ஆஹ. தேஸம் த⁴ம்மானந்தி வேத³னாதி³த⁴ம்மானம். தேஸஞ்ஹி தத்த² அனதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘அத்து²த்³தா⁴ரனயேனேதம் வுத்த’’ந்தி வுத்தம். தத்தா²தி விப⁴ங்கே³. ஏத்தா²தி ‘‘லோகே’’தி ஏதஸ்மிம் பதே³.

அவிஸேஸேன த்³வீஹிபி நீவரணப்பஹானம் வுத்தந்தி கத்வா புன ஏகேகேன வுத்தம் பஹானவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விஸேஸேனா’’தி ஆஹ. அத² வா ‘‘வினேய்ய நீவரணானீ’’தி அவத்வா அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸவினயவசனஸ்ஸ பயோஜனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விஸேஸேனா’’திஆதி³மாஹ. காயானுபஸ்ஸனாபா⁴வனாய ஹி உஜுவிபச்சனீகானம் அனுரோத⁴விரோதா⁴தீ³னம் பஹானத³ஸ்ஸனம் ஏதஸ்ஸ பயோஜனந்தி. காயஸம்பத்திமூலகஸ்ஸாதி ரூபப³லயோப்³ப³னாரோக்³யாதி³ஸரீரஸம்பதா³னிமித்தஸ்ஸ. வுத்தவிபரியாயதோ காயவிபத்திமூலகோ விரோதோ⁴ வேதி³தப்³போ³. காயபா⁴வனாயாதி காயானுபஸ்ஸனாபா⁴வனாய. ஸா ஹி இத⁴ காயபா⁴வனாதி அதி⁴ப்பேதா. ஸுப⁴ஸுக²பா⁴வாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன மனுஞ்ஞனிச்சதாதி³ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அஸுபா⁴ஸுக²பா⁴வாதீ³னந்தி ஏத்த² பன ஆதி³-ஸத்³தே³ன அமனுஞ்ஞஅனிச்சதாதீ³னம். தேனாதி அனுரோதா⁴தி³ப்பஹானவசனேன. ‘‘யோகா³னுபா⁴வோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ பாகடகரணம். யோகா³னுபா⁴வோ ஹி பா⁴வனானுபா⁴வோ. யோக³ஸமத்தோ²தி யோக³மனுயுஞ்ஜிதும் ஸமத்தோ². புரிமேன ஹி ‘‘அனுரோத⁴விரோத⁴விப்பமுத்தோ’’திஆதி³வசனேன பா⁴வனம் அனுயுத்தஸ்ஸ ஆனிஸம்ஸோ வுத்தோ, து³தியேன பா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ படிபத்தி. ந ஹி அனுரோத⁴விரோதா⁴தீ³ஹி உபத்³து³தஸ்ஸ பா⁴வனா இஜ்ஜ²தி.

அனுபஸ்ஸீதி ஏத்தா²தி ‘‘அனுபஸ்ஸீ’’தி ஏதஸ்மிம் பதே³ லப்³ப⁴மானாய அனுபஸ்ஸனாய அனுபஸ்ஸனாஜோதனாய கம்மட்டா²னம் வுத்தந்தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³, அஞ்ஞதா² ‘‘அனுபஸ்ஸனாயா’’தி கரணவசனம் ந யுஜ்ஜேய்ய. அனுபஸ்ஸனா ஏவ ஹி கம்மட்டா²னம், ந ஏத்த² ஆரம்மணம் அதி⁴ப்பேதம், யுஜ்ஜதி வா. காயபரிஹரணம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கம்மட்டா²னபரிஹரணஸ்ஸ சேத்த² அத்த²ஸித்³த⁴த்தா ‘‘காயபரிஹரண’’ந்த்வேவ வுத்தம். கம்மட்டா²னிகஸ்ஸ ஹி காயபரிஹரணம் யாவதே³வ கம்மட்டா²னம் பரிஹரணத்த²ந்தி. கம்மட்டா²னபரிஹரணஸ்ஸ வா ‘‘ஆதாபீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.373) வுச்சமானத்தா ‘‘காயபரிஹரண’’ந்த்வேவ வுத்தம். காயக்³க³ஹணேன வா நாமகாயஸ்ஸாபி க³ஹணம், ந ரூபகாயஸ்ஸேவ, தேனேவ கம்மட்டா²னபரிஹரணம்பி ஸங்க³ஹிதம் ஹோதி, ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘விஹரதீதி ஏத்த² வுத்தவிஹாரேனா’’தி ஏத்த²க்³க³ஹணஞ்ச ஸமத்தி²தம் ஹோதி ‘‘காயானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’தி விஹாரஸ்ஸ விஸேஸேத்வா வுத்தத்தா. ‘‘ஆதாபீ’’திஆதி³ பன ஸங்கே²பதோ வுத்தஸ்ஸ கம்மட்டா²னபரிஹரணஸ்ஸ ஸஹ ஸாத⁴னேன வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸனம். ஆதாபேனாதி ஆதாபக்³க³ஹணேன. ‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேனா’’திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³ப³த்த²ககம்மட்டா²னந்தி பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி, மேத்தா, மரணஸ்ஸதி, அஸுப⁴பா⁴வனா ச. இத³ஞ்ஹி சதுக்கம் யோகி³னா பரிஹரியமானம் ‘‘ஸப்³ப³த்த²ககம்மட்டா²ன’’ந்தி வுச்சதி, ஸப்³ப³த்த² கம்மட்டா²னானுயோக³ஸ்ஸாரக்க²பூ⁴தத்தா ஸதிஸம்பஜஞ்ஞப³லேன அவிச்சி²ன்னஸ்ஸ பரிஹரிதப்³ப³த்தா ஸதிஸம்பஜஞ்ஞக்³க³ஹணேன தஸ்ஸ வுத்ததா வுத்தா. ஸதியா வா ஸமதோ² வுத்தோ தஸ்ஸா ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதத்தா.

விப⁴ங்கே³(விப⁴. காயானுபஸ்ஸனானித்³தே³ஸே) பன அத்தோ² வுத்தோதி யோஜனா. தேனாதி ஸத்³த³த்த²ம் அனாதி³யித்வா பா⁴வத்த²ஸ்ஸேவ விப⁴ஜனவஸேன பவத்தேன விப⁴ங்க³பாடே²ன ஸஹ. அட்ட²கதா²னயோதி ஸத்³த³த்த²ஸ்ஸாபி விவரணவஸேன யதா²ரஹம் வுத்தோ அத்த²ஸம்வண்ணனானயோ. யதா² ஸம்ஸந்த³தீதி யதா² அத்த²தோ, அதி⁴ப்பாயதோ ச அவிலோமேந்தோ அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி, ஏவம் வேதி³தப்³போ³.

வேத³னாதீ³னம் புன வசனேதி ஏத்த² நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வவஸேன சித்தத⁴ம்மானம் வேத³னாஸன்னிஸ்ஸிதத்தா, பஞ்சவோகாரப⁴வே அரூபத⁴ம்மானம் ரூபபடிப³த்³த⁴வுத்திதோ ச வேத³னாய காயாதி³அனுபஸ்ஸனாப்பஸங்கே³பி ஆபன்னே ததோ அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னம் த³ஸ்ஸனத்த²ம், க⁴னவினிப்³போ⁴கா³தி³த³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச து³தியம் வேத³னாக்³க³ஹணம், தேன ந வேத³னாயம் காயானுபஸ்ஸீ, சித்தத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா, அத² கோ² வேத³னானுபஸ்ஸீ ஏவாதி வேத³னாஸங்கா²தே வத்து²ஸ்மிம் வேத³னானுபஸ்ஸனாகாரஸ்ஸேவ த³ஸ்ஸனேன அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னம் த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. ததா² ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே ஸுகா² வேத³னா, ந தஸ்மிம் ஸமயே து³க்கா², அது³க்க²மஸுகா² வா வேத³னா, யஸ்மிம் வா பன ஸமயே து³க்கா², அது³க்க²மஸுகா² வா வேத³னா, ந தஸ்மிம் ஸமயே இதரா வேத³னா’’தி வேத³னாபா⁴வஸாமஞ்ஞே அவத்வா தம் தம் வேத³னம் வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா த³ஸ்ஸனேன க⁴னவினிப்³போ⁴கோ³ து⁴வபா⁴வவிவேகோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி, தேன தாஸம் க²ணமத்தாவட்டா²னத³ஸ்ஸனேன அனிச்சதாய, ததோ ஏவ து³க்க²தாய, அனத்ததாய ச த³ஸ்ஸனம் விபா⁴விதம் ஹோதி. க⁴னவினிப்³போ⁴கா³தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அயம்பி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அயஞ்ஹி வேத³னாயம் வேத³னானுபஸ்ஸீ ஏவ, ந அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ. கிம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² நாம பா³லோ அமணிஸபா⁴வேபி உத³கபுப்³பு³ளகே மணிஆகாரானுபஸ்ஸீ ஹோதி, ந ஏவம் அயம் டி²திரமணீயேபி வேத³யிதே, பகே³வ இதரஸ்மிம் மனுஞ்ஞாகாரானுபஸ்ஸீ, அத² கோ² க²ணபப⁴ங்கு³ரதாய, அவஸவத்திதாய கிலேஸாஸுசிபக்³க⁴ரணதாய ச அனிச்சஅனத்தஅஸுபா⁴காரானுபஸ்ஸீ, விபரிணாமது³க்க²தாய, ஸங்கா²ரது³க்க²தாய ச விஸேஸதோ து³க்கா²னுபஸ்ஸீ யேவாதி. ஏவம் சித்த த⁴ம்மேஸுபி யதா²ரஹம் புனவசனே பயோஜனம் வத்தப்³ப³ம். லோகியா ஏவ ஸம்மஸனசாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ‘‘கேவலம் பனிதா⁴’’திஆதி³னா ‘‘இத⁴ ஏத்தகம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி வேதி³தப்³ப³பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஏஸ நயோ’’தி இமினா யதா² சித்தம், த⁴ம்மா ச அனுபஸ்ஸிதப்³பா³, ததா² தானி அனுபஸ்ஸந்தோ சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ, த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி வேதி³தப்³போ³தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. து³க்க²தோதி து³க்க²ஸபா⁴வதோ, து³க்க²ந்தி அனுபஸ்ஸிதப்³பா³தி அத்தோ². ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

யோ ஸுக²ம் து³க்க²தோ அத்³தா³தி யோ பி⁴க்கு² ஸுக²ம் வேத³னம் விபரிணாமது³க்க²தாய ‘‘து³க்கா²’’தி பஞ்ஞாசக்கு²னா அத்³த³க்கி². து³க்க²ம் அத்³த³க்கி² ஸல்லதோதி து³க்க²ம் வேத³னம் பீளாஜனனதோ, அந்தோதுத³னதோ, து³ன்னீஹரணதோ ச ஸல்லதோ அத்³த³க்கி² பஸ்ஸி. அது³க்க²மஸுக²ந்தி உபேக்கா²வேத³னம். ஸந்தந்தி ஸுக²து³க்கா²னி விய அனோளாரிகதாய, பச்சயவஸேன வூபஸந்தஸபா⁴வதாய ச ஸந்தம். அனிச்சதோதி ஹுத்வாஅபா⁴வதோ, உத³யவயவந்ததோ, தாவகாலிகதோ, நிச்சபடிபக்க²தோ ச ‘‘அனிச்ச’’ந்தி யோ அத்³த³க்கி². ஸ வே ஸம்மத்³த³ஸோ பி⁴க்கு² ஏகம்ஸேன, பரிப்³யத்தம் வா வேத³னாய ஸம்மாபஸ்ஸனகோதி அத்தோ².

து³க்கா²திபீதி ஸங்கா²ரது³க்க²தாய து³க்கா² இதிபி. தம் து³க்க²ஸ்மிந்தி ஸப்³ப³ம் தம் வேத³யிதம் து³க்க²ஸ்மிம் அந்தோக³த⁴ம் பரியாபன்னம் வதா³மி ஸங்கா²ரது³க்க²தானதிவத்தனதோ. ஸுக²து³க்க²தோபி சாதி ஸுகா²தீ³னம் டி²திவிபரிணாமஞாணஸுக²தாய, விபரிணாமடி²திஅஞ்ஞாணது³க்க²தாய ச வுத்தத்தா திஸ்ஸோபி ச ஸுக²தோ, திஸ்ஸோபி ச து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸிதப்³பா³தி அத்தோ². ஸத்த அனுபஸ்ஸனா ஹேட்டா² பகாஸிதா ஏவ. ஸேஸந்தி யதா²வுத்தம் ஸுகா²தி³விபா⁴க³தோ ஸேஸம் ஸாமிஸனிராமிஸாதி³பே⁴த³ம் வேத³னானுபஸ்ஸனாயம் வத்தப்³ப³ம்.

ஆரம்மண…பே… பே⁴தா³னந்தி ரூபாதி³ஆரம்மணனானத்தஸ்ஸ நீலாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, ச²ந்தா³தி³அதி⁴பதினானத்தஸ்ஸ ஹீனாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, ஞாணஜா²னாதி³ஸஹஜாதனானத்தஸ்ஸ ஸஸங்கா²ரிகாஸங்கா²ரிகஸவிதக்காதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, காமாவசராதி³பூ⁴மினானத்தஸ்ஸ உக்கட்ட²மஜ்ஜி²மாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, குஸலாதி³கம்மனானத்தஸ்ஸ தே³வக³திஸம்வத்தனியதாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, கண்ஹஸுக்கவிபாகனானத்தஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயதாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, பரித்தபூ⁴மகாதி³கிரியானானத்தஸ்ஸ திஹேதுகாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ வஸேன அனுபஸ்ஸிதப்³ப³ந்தி யோஜனா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸவத்து²காவத்து²காதி³னானத்தஸ்ஸ புக்³க³லத்தயஸாதா⁴ரணாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ ச ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸலக்க²ணஸாமஞ்ஞலக்க²ணானந்தி பு²ஸனாதி³தம்தம்லக்க²ணானஞ்சேவ அனிச்சதாதி³ஸாமஞ்ஞலக்க²ணானஞ்ச வஸேனாதி யோஜனா. ஸுஞ்ஞதத⁴ம்மஸ்ஸாதி அனத்ததாஸங்கா²தஸுஞ்ஞதாஸபா⁴வஸ்ஸ. யம் விபா⁴வேதும் அபி⁴த⁴ம்மே‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே த⁴ம்மா ஹோந்தி, க²ந்தா⁴ ஹோந்தீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 121) ஸுஞ்ஞதாவாரதே³ஸனா பவத்தா, தம் பஹீனமேவ புப்³பே³ பஹீனத்தா, தஸ்மா தஸ்ஸ தஸ்ஸ புன பஹானம் ந வத்தப்³ப³ம். ந ஹி கிலேஸா பஹீயமானா ஆரம்மணவிபா⁴கே³ன பஹீயந்தி அனாக³தானம்யேவ உப்பஜ்ஜனாரஹானம் பஹாதப்³ப³த்தா, தஸ்மா அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் ஏகத்த² பஹானம் வத்வா இதரத்த² ந வத்தப்³ப³ம் ஏவாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘காமஞ்சேத்தா²’’திஆதி³னா. அத² வா மக்³க³சித்தக்க²ணே ஏகத்த² பஹீனம் ஸப்³ப³த்த² பஹீனமேவ ஹோதீதி விஸும் விஸும் பஹானம் ந வத்தப்³ப³ம். மக்³கே³ன ஹி பஹீனாதி வத்தப்³ப³தம் அரஹந்தி. தத்த² புரிமாய சோத³னாய நானாபுக்³க³லபரிஹாரோ, ந ஹி ஏகஸ்ஸ பஹீனம் ததோ அஞ்ஞஸ்ஸ பஹீனம் நாம ஹோதி. பச்சி²மாய நானாசித்தக்க²ணிகபரிஹாரோ. நானாசித்தக்க²ணேதி ஹி லோகியமக்³க³சித்தக்க²ணேதி அதி⁴ப்பாயோ. புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³ ஹி இதா⁴தி⁴ப்பேதோ. லோகியபா⁴வனாய ச காயே பஹீனம் ந வேத³னாதீ³ஸு விக்க²ம்பி⁴தம் ஹோதி. யதி³பி நப்பவத்தேய்ய, படிபக்க²பா⁴வனாய ஸுப்பஹீனத்தா தத்த² ஸா ‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ அப்பவத்தீ’’தி ந வத்தப்³பா³, தஸ்மா புனபி தப்பஹானம் வத்தப்³ப³மேவ. ஏகத்த² பஹீனம் ஸேஸேஸுபி பஹீனம் ஹோதீதி லோகுத்தரஸதிபட்டா²னபா⁴வனம், லோகியபா⁴வனாய வா ஸப்³ப³த்த² அப்பவத்திமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘பஞ்சபி க²ந்தா⁴ உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ லோகோ’’தி (விப⁴. 362, 364, 366) ஹி விப⁴ங்கே³சதூஸுபி டா²னேஸு வுத்தந்தி.

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.

காயானுபஸ்ஸனா

ஆனாபானபப்³ப³வண்ணனா

374. ஆரம்மணவஸேனாதி அனுபஸ்ஸிதப்³ப³காயாதி³ஆரம்மணவஸேன. சதுதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வாதி உத்³தே³ஸவஸேன சதுதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா. ததோ சதுப்³பி³த⁴ஸதிபட்டா²னதோ ஏகேகம் ஸதிபட்டா²னம் க³ஹேத்வா காயம் விப⁴ஜந்தோதி பாட²ஸேஸோ.

கத²ஞ்சாதி ஏத்த² கத²ந்தி பகாரபுச்சா², தேன நித்³தி³ஸியமானே காயானுபஸ்ஸனாபகாரே புச்ச²தி. ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகோ, தேன உத்³தே³ஸவாரேன அபாகடம் நித்³தே³ஸவாரேன விபா⁴வியமானம் விஸேஸம் ஜோதேதி. பா³ஹிரகேஸுபி இதோ ஏகதே³ஸஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ஸப்³ப³ப்பகாரக்³க³ஹணம் கதம் ‘‘ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகஸ்ஸா’’தி, தேன யே இமே ஆனாபானபப்³பா³தி³வஸேன ஆக³தா சுத்³த³ஸப்பகாரா, தத³ந்தோக³தா⁴ ச அஜ்ஜ²த்தாதி³அனுபஸ்ஸனாப்பகாரா, ததா² காயக³தாஸதிஸுத்தே (ம. நி. 3.153) வுத்தா கேஸாதி³வண்ணஸண்டா²னகஸிணாரம்மணசதுக்கஜ்ஜா²னப்பகாரா, லோகியாதி³ப்பகாரா ச, தே ஸப்³பே³பி அனவஸேஸதோ ஸங்க³ண்ஹாதி. இமே ச பகாரா இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே, ந இதோ ப³ஹித்³தா⁴தி வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ப்பகார…பே… படிஸேத⁴னோ சா’’தி. தத்த² ததா²பா⁴வபடிஸேத⁴னோதி ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அஞ்ஞஸாஸனஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வபடிஸேத⁴னோ, ஏதேன இத⁴ பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² இத⁴-ஸத்³தோ³ அந்தோக³த⁴ஏவஸத்³த³த்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. ஸந்தி ஹி ஏகபதா³னிபி அவதா⁴ரணானி யதா² ‘‘வாயுப⁴க்கோ²’’தி. தேனாஹ ‘‘இதே⁴வ பி⁴க்க²வே ஸமணோ’’திஆதி³. பரிபுண்ணஸமணப்பகரணத⁴ம்மோ ஹி ஸோ புக்³க³லோ, யோ ஸப்³ப³ப்பகாரகாயானுபஸ்ஸனானிப்³ப³த்தகோ. பரப்பவாதா³தி பரேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் நானப்பகாரா வாதா³ தித்தா²யதனானி.

அரஞ்ஞாதி³கஸ்ஸேவ பா⁴வனானுரூபஸேனாஸனதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமஸ்ஸஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். து³த்³த³மோ த³மத²ம் அனுபக³தோ கோ³ணோ கூடகோ³ணோ. தோ³ஹனகாலே யதா² த²னேஹி அனவஸேஸதோ கீ²ரம் ந பக்³க⁴ரதி, ஏவம் தோ³ஹபடிப³ந்தி⁴னீ கூடதே⁴னு. ரூப-ஸத்³தா³தி³கே படிச்ச உப்பஜ்ஜனகஅஸ்ஸாதோ³ ரூபாரம்மணாதி³ரஸோ. புப்³பே³ ஆசிண்ணாரம்மணந்தி பப்³ப³ஜ்ஜதோ புப்³பே³, அனாதி³மதி வா ஸம்ஸாரே பரிசிதாரம்மணம். நிப³ந்தே⁴ய்யாதி ப³ந்தே⁴ய்ய. ஸதியாதி ஸம்மதே³வ கம்மட்டா²னஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணவஸேன பவத்தாய ஸதியா. ஆரம்மணேதி கம்மட்டா²னாரம்மணே. த³ள்ஹந்தி தி²ரம், யதா² ஸதோகாரிஸ்ஸ உபசாரப்பனாபே⁴தோ³ ஸமாதி⁴ இஜ்ஜ²தி, ததா² தா²மக³தம் கத்வாதி அத்தோ².

விஸேஸாதி⁴க³மதி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரபத³ட்டா²னந்தி ஸப்³பே³ஸம் பு³த்³தா⁴னம், ஏகச்சானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம், பு³த்³த⁴ஸாவகானஞ்ச விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ அஞ்ஞேன கம்மட்டா²னேன அதி⁴க³தவிஸேஸானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸ்ஸ பத³ட்டா²னபூ⁴தம்.

வத்து²விஜ்ஜாசரியோ விய ப⁴க³வா யோகீ³னம் அனுரூபனிவாஸட்டா²னுபதி³ஸனதோ. பி⁴க்கு² தீ³பிஸதி³ஸோ அரஞ்ஞே ஏககோ விஹரித்வா படிபக்க²னிம்மத²னவஸேன இச்சி²தத்த²ஸாத⁴னதோ ப²லமுத்தமந்தி ஸாமஞ்ஞப²லம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. பரக்கமஜவயோக்³க³பூ⁴மிந்தி பா⁴வனுஸ்ஸாஹஜவஸ்ஸ யோக்³க³கரணபூ⁴மிபூ⁴தம்.

அத்³தா⁴னவஸேன பவத்தானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் வஸேன தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ, இத்தரவஸேன பவத்தானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் வஸேன ரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸஸந்தோதி யோஜனா. ஏவம் ஸிக்க²தோதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தீ³க⁴ரஸ்ஸதாபஜானனஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேத³னஓளாரிகோளாரிகபடிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவஸேன பா⁴வனம் ஸிக்க²தோ, ததா²பூ⁴தோ வா ஹுத்வா திஸ்ஸோ ஸிக்கா² பவத்தயதோ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தேதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஸன்னிஸ்ஸயேன உபட்டி²தபடிபா⁴க³னிமித்தே. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பரிக்³க³ண்ஹாதி ரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தோ, யோ ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகம்மிகோ’’தி வுத்தோ. ஜா²னங்கா³னி பரிக்³க³ண்ஹாதி அரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தோ. வத்து² நாம கரஜகாயோ சித்தசேதஸிகானம் பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ. அஞ்ஞோ ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா நத்தீ²தி விஸுத்³தி⁴தி³ட்டி² ‘‘தயித³ம் த⁴ம்மமத்தம், ந அஹேதுகம், நாபி இஸ்ஸராதி³விஸமஹேதுகம், அத² கோ² அவிஜ்ஜாதி³ஹேதுக’’ந்தி அத்³தா⁴த்தயேபி கங்கா²விதரணேன விதிண்ணகங்கோ². ‘‘யம் கிஞ்சி பி⁴க்கு² ரூப’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.361; 2.113; 3.86, 89; படி. ம. 1.54) நயேன கலாபஸம்மஸனவஸேன திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா. உத³யவயானுபஸ்ஸனாதி³வஸேன விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ. அனுக்கமேன மக்³க³படிபாடியா.

‘‘பரஸ்ஸ வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயே’’தி இத³ம் ஸம்மஸனவாரவஸேனாயம் பாளி பவத்தாதி கத்வா வுத்தம், ஸமத²வஸேன பன பரஸ்ஸ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயே அப்பனானிமித்துப்பத்தி ஏவ நத்தி². அட்ட²பேத்வாதி அந்தரந்தரா ந ட²பேத்வா. அபராபரம் ஸஞ்சரணகாலோதி அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴த⁴ம்மேஸுபி நிரந்தரம் வா பா⁴வனாய பவத்தனகாலோ கதி²தோ. ஏகஸ்மிம் காலே பனித³ம் உப⁴யம் ந லப்³ப⁴தீதி ‘‘அஜ்ஜ²த்தம், ப³ஹித்³தா⁴’’தி ச வுத்தம் இத³ம் த⁴ம்மத்³வயம் க⁴டிதம் ஏகஸ்மிம் காலே ஏகதோ ஆரம்மணபா⁴வேன ந லப்³ப⁴தி, ஏகஜ்ஜ²ம் ஆலம்பி³தும் ந ஸக்காதி அத்தோ².

ஸமுதே³தி ஏதஸ்மாதி ஸமுத³யோ, ஸோ ஏவ காரணட்டே²ன த⁴ம்மோதி ஸமுத³யத⁴ம்மோ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உப்பத்திஹேது கரஜகாயாதி³, தஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனஸீலோ ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, தம் பன ஸமுத³யத⁴ம்மம் உபமாய த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ப⁴ஸ்தந்தி ருத்திம். க³க்³க³ரனாளிந்தி உக்காபனாளிம். தேதி கரஜகாயாதி³கே. யதா² அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயோ கரஜகாயாதி³ஸம்ப³ந்தீ⁴ தம்னிமித்ததாய, ஏவம் கரஜகாயாத³யோபி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஸம்ப³ந்தி⁴னோ தம்னிமித்தபா⁴வேனாதி ‘‘ஸமுத³யத⁴ம்மா காயஸ்மி’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴ந்தீதி வுத்தம் ‘‘ஸமுத³ய…பே… வுச்சதீ’’தி. பகதிவாசீ வா த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ‘‘ஜாதித⁴ம்மான’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.131; 3.310; படி. ம. 1.33) வியாதி காயஸ்ஸ பச்சயஸமவாயே உப்பஜ்ஜனகபகதிகாயானுபஸ்ஸீ வா ‘‘ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ’’தி வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘கரஜகாயஞ்சா’’திஆதி³. ஏவஞ்ச கத்வா காயஸ்மிந்தி பு⁴ம்மவசனம் ஸுட்டு²தரம் யுஜ்ஜதி.

வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி ஏத்த² அஹேதுகத்தேபி வினாஸஸ்ஸ யேஸம் ஹேதுத⁴ம்மானம் அபா⁴வே யம் ந ஹோதி, தத³பா⁴வோ தஸ்ஸ அபா⁴வஸ்ஸ ஹேது விய வோஹரீயதீதி உபசாரதோ கரஜகாயாதி³அபா⁴வோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஸ்ஸ வயகாரணம் வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘யதா² ப⁴ஸ்தாயா’’திஆதி³. அயம் தாவேத்த² பட²மவிகப்பவஸேன அத்த²விபா⁴வனா. து³தியவிகப்பவஸேன உபசாரேன வினாயேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴னுபஸ்ஸனா விய பி⁴ன்னவத்து²விஸயதாய ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸனாபி ஏககாலே ந லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘காலேன ஸமுத³யம் காலேன வயம் அனுபஸ்ஸந்தோ’’தி. ‘‘அத்தி² காயோ’’தி ஏவ-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி ‘‘காயோவ அத்தீ²’’தி வத்வா அவதா⁴ரணேன நிவத்திதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ஸத்தோ’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யோ ரூபாதீ³ஸு ஸத்தவிஸத்ததாய, பரேஸஞ்ச ஸஜ்ஜாபனட்டே²ன, ஸத்வகு³ணயோக³தோ வா ‘‘ஸத்தோ’’தி பரேஹி பரிகப்பிதோ, தஸ்ஸ ஸத்தனிகாயஸ்ஸ பூரணதோ ச சவனுபபஜ்ஜனத⁴ம்மதாய க³லனதோ ச ‘‘புக்³க³லோ’’தி, தீ²யதி ஸம்ஹஞ்ஞதி ஏத்த² க³ப்³போ⁴தி ‘‘இத்தீ²’’தி, புரி புரே பா⁴கே³ ஸேதி பவத்ததீதி ‘‘புரிஸோ’’தி, ஆஹிதோ அஹம் மானோ ஏத்தா²தி ‘‘அத்தா’’தி, அத்தனோ ஸந்தகபா⁴வேன ‘‘அத்தனிய’’ந்தி, பரோ ந ஹோதீதி கத்வா ‘‘அஹ’’ந்தி, மம ஸந்தகந்தி கத்வா ‘‘மமா’’தி, வுத்தப்பகாரவினிமுத்தோ அஞ்ஞோதி கத்வா ‘‘கோசீ’’தி, தஸ்ஸ ஸந்தகபா⁴வேன ‘‘கஸ்ஸசீ’’தி, விகப்பேதப்³போ³ கோசி நத்தி², கேவலம் ‘‘காயோ ஏவ அத்தீ²’’தி. த³ஸஹிபி பதே³ஹி அத்தத்தனியஸுஞ்ஞதமேவ காயஸ்ஸ விபா⁴வேதி. ஏவந்தி ‘‘காயோவ அத்தீ²’’திஆதி³னா வுத்தப்பகாரேன.

ஞாணபமாணத்தா²யாதி காயானுபஸ்ஸனாஞாணம் பரம் பமாணம் பாபனத்தா²ய. ஸதிபமாணத்தா²யாதி காயபரிக்³கா³ஹிகம் ஸதிம் பவத்தனஸதிம் பரம் பமாணம் பாபனத்தா²ய. இமஸ்ஸ ஹி வுத்தனயேன ‘‘அத்தி² காயோ’’தி அபராபருப்பத்திவஸேன பச்சுபட்டி²தா ஸதி பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய தத்த² ஞாணஸ்ஸ, ஸதியா ச பரிப்³ரூஹனாய ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞானம் வுட்³ட⁴த்தா²யா’’தி. இமிஸ்ஸா பா⁴வனாய தண்ஹாதி³ட்டி²க்³கா³ஹானம் உஜுபடிபக்க²த்தா வுத்தம் ‘‘தண்ஹா…பே… விஹரதீ’’தி. ததா²பூ⁴தோ ச லோகே கிஞ்சிபி ‘‘அஹ’’ந்தி வா ‘‘மம’’ந்தி வா க³ஹேதப்³ப³ம் ந பஸ்ஸதி, குதோ க³ண்ஹேய்யாதி ஆஹ ‘‘ந ச கிஞ்சீ’’திஆதி³. ஏவம்பீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ ஹேட்டா² நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ அவுத்தஸமுச்சயத்தோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உபரி அத்த²ம் உபாதா³யா’’தி ஆஹ யதா² ‘‘அந்தமஸோ திரச்சா²னக³தாயபி, அயம்பி பாராஜிகோ ஹோதீ’’தி. (பாரா. 42) ஏவந்தி பன நித்³தி³ட்டா²காரஸ்ஸ பச்சாமஸனம் நிக³மனவஸேன கதந்தி ஆஹ ‘‘இமினா பன…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி.

புப்³ப³பா⁴க³ஸதிபட்டா²னஸ்ஸ இத⁴ அதி⁴ப்பேதத்தா வுத்தம் ‘‘ஸதி து³க்க²ஸச்ச’’ந்தி. ஸா பன ஸதி யஸ்மிம் அத்தபா⁴வே, தஸ்ஸ ஸமுட்டா²பிகா தண்ஹா, தஸ்ஸாபி ஸமுட்டா²பிகா ஏவ நாம ஹோதி தத³பா⁴வே அபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸா ஸமுட்டா²பிகா புரிமதண்ஹா’’தி, யதா² ‘‘ஸங்கா²ரபச்சயா’’தி (ம. நி. 3.126; உதா³. 1; விப⁴. 484). தம்விஞ்ஞாணபீ³ஜதம்ஸந்ததிஸம்பூ⁴தோ ஸப்³போ³பி லோகியோ விஞ்ஞாணப்பப³ந்தோ⁴ ‘‘ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம்’’ த்வேவ வுச்சதி ஸுத்தந்தனயேன. அப்பவத்தீதி அப்பவத்தினிமித்தம், உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தியா நிமித்தபூ⁴தோதி அத்தோ². ந பவத்ததி ஏத்தா²தி வா அப்பவத்தி. ‘‘து³க்க²பரிஜானனோ’’திஆதி³ ஏகந்ததோ சதுகிச்சஸாத⁴னவஸேனேவ அரியமக்³க³ஸ்ஸ பவத்தீதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். அவுத்தஸித்³தோ⁴ ஹி தஸ்ஸ பா⁴வனாபடிவேதோ⁴. சதுஸச்சவஸேனாதி சதுஸச்சகம்மட்டா²னவஸேன. உஸ்ஸக்கித்வாதி விஸுத்³தி⁴பரம்பராய ஆருஹித்வா, பா⁴வனம் உபரி நேத்வாதி அத்தோ². நிய்யானமுக²ந்தி வட்டது³க்க²தோ நிஸ்ஸரணூபாயோ.

ஆனாபானபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

இரியாபத²பப்³ப³வண்ணனா

375. இரியாபத²வஸேனாதி இரியனம் இரியா, கிரியா, இத⁴ பன காயிகபயோகோ³ வேதி³தப்³போ³. இரியானம் பதோ² பவத்திமக்³கோ³தி இரியாபதோ², க³மனாதி³வஸேன பவத்தா ஸரீராவத்தா². க³ச்ச²ந்தோ வா ஹி ஸத்தோ காயேன காதப்³ப³கிரியம் கரோதி டி²தோ வா நிஸின்னோ வா நிபன்னோ வாதி, தேஸம் இரியாபதா²னம் வஸேன, இரியாபத²விபா⁴கே³னாதி அத்தோ². புன சபரந்தி புன ச அபரம், யதா²வுத்தஆனாபானகம்மட்டா²னதோ பி⁴ய்யோபி அஞ்ஞம் காயானுபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம் கதே²மி, ஸுணாதா²தி வா அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘க³ச்ச²ந்தோ வா’’திஆதி³ க³மனாதி³மத்தஜானனஸ்ஸ, க³மனாதி³க³தவிஸேஸஜானனஸ்ஸ ச ஸாதா⁴ரணவசனம், தத்த² க³மனாதி³மத்தஜானனம் ந இத⁴ நாதி⁴ப்பேதம், க³மனாதி³க³தவிஸேஸஜானனம் பன அதி⁴ப்பேதந்தி தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² காம’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஸத்தூபலத்³தி⁴ந்தி ‘‘ஸத்தோ அத்தீ²’’தி உபலத்³தி⁴ம் ஸத்தக்³கா³ஹம். ந பஜஹதி ந பரிச்சஜதி ‘‘அஹம் க³ச்சா²மி, மம க³மன’’ந்தி கா³ஹஸப்³பா⁴வதோ. ததோ ஏவ அத்தஸஞ்ஞம் ‘‘அத்தி² அத்தா காரகோ வேத³கோ’’தி ஏவம் பவத்தம் விபரீதஸஞ்ஞம் ந உக்³கா⁴டேதி நாபனேதி அப்படிபக்க²பா⁴வதோ, அனனுப்³ரூஹனதோ வா. ஏவம் பூ⁴தஸ்ஸ சஸ்ஸ குதோ கம்மட்டா²னாதி³பா⁴வோதி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னம் வா ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா வா ந ஹோதீ’’தி. ‘‘இமஸ்ஸ பனா’’திஆதி³ ஸுக்கபக்கோ², தஸ்ஸ வுத்தவிபரியாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தமேவ ஹி அத்த²ம் விவரிதும் ‘‘இத³ஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² கோ க³ச்ச²தீதி ஸாத⁴னம், கிரியஞ்ச அவினிப்³பு⁴த்தம் கத்வா க³மனகிரியாய கத்துபுச்சா², ஸா கத்துபா⁴வவிஸிட்ட²அத்தபடிக்கே²பத்தா² த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனதோ. கஸ்ஸ க³மனந்தி தமேவத்த²ம் பரியாயந்தரேன வத³தி ஸாத⁴னம், கிரியஞ்ச வினிப்³பு⁴த்தம் கத்வா க³மனகிரியாய அகத்துஸம்ப³ந்தீ⁴பா⁴வவிபா⁴வனதோ. படிக்கே²பத்த²ஞ்ஹி அந்தோனீதம் கத்வா உப⁴யத்த²ம் கிம்-ஸத்³தோ³ பவத்தோ. கிம் காரணாதி பன படிக்கி²த்தகத்துகாய க³மனகிரியாய அவிபரீதகாரணபுச்சா². இத³ஞ்ஹி க³மனம் நாம அத்தா மனஸா ஸம்யுஜ்ஜதி, மனோ இந்த்³ரியேஹி, இந்த்³ரியானி அத்தேஹீதி ஏவமாதி³ மிச்சா²காரணவினிமுத்தஅனுரூபபச்சயஹேதுகோ த⁴ம்மானம் பவத்திஆகாரவிஸேஸோ. தேனாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³.

ந கோசி ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா க³ச்ச²தி த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴தோ, தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ ச கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ. இதா³னி த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ க³மனஸித்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² சித்தகிரியா ச ஸா, வாயோதா⁴துயா விப்பா²ரோ விப்ப²ந்த³னஞ்சாதி சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரோ, தேன. ஏத்த² ச சித்தகிரியக்³க³ஹணேன அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴வாயோதா⁴துவிப்பா²ரம் நிவத்தேதி, வாயோதா⁴துவிப்பா²ரக்³க³ஹணேன சேதனாவசீவிஞ்ஞத்திபே⁴த³ம் சித்தகிரியம் நிவத்தேதி, உப⁴யேன பன காயவிஞ்ஞத்திம் விபா⁴வேதி. ‘‘க³ச்ச²தீ’’தி வத்வா யதா² பவத்தமானே காயே ‘‘க³ச்ச²தீ’’தி வோஹாரோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம். தந்தி க³ந்துகாமதாவஸேன பவத்தசித்தம். வாயம் ஜனேதீதி வாயோதா⁴துஅதி⁴கம் ரூபகலாபம் உப்பாதே³தி, அதி⁴கதா சேத்த² ஸாமத்தி²யதோ, ந பமாணதோ. க³மனசித்தஸமுட்டி²தம் ஸஹஜாதரூபகாயஸ்ஸ த²ம்ப⁴னஸந்தா⁴ரணசலனானம் பச்சயபூ⁴தேன ஆகாரவிஸேஸேன பவத்தமானம் வாயோதா⁴தும் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘வாயோ விஞ்ஞத்திம் ஜனேதீ’’தி. அதி⁴ப்பாயஸஹபா⁴வீ ஹி விகாரோ விஞ்ஞத்தி. யதா²வுத்தஅதி⁴கபா⁴வேனேவ ச வாயோக³ஹணம், ந வாயோதா⁴துயா ஏவ ஜனகபா⁴வதோ, அஞ்ஞதா² விஞ்ஞத்தியா உபாதா³யரூபபா⁴வோ து³ருபபாதோ³ ஸியா. புரதோ அபி⁴னீஹாரோ புரதோபா⁴கே³ன காயஸ்ஸ பவத்தனம், யோ ‘‘அபி⁴க்கமோ’’தி வுச்சதி.

‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி அதிதே³ஸேன ஸங்கே²பதோ வத்வா தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘தத்ராபி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். கோடிதோ பட்டா²யாதி ஹேட்டி²மகோடிதோ பட்டா²ய பாத³தலதோ பட்டா²ய. உஸ்ஸிதபா⁴வோதி உப்³பி³த்³த⁴பா⁴வோ.

ஏவம் பஜானதோதி ஏவம் சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ க³மனாதி³ ஹோதீதி பஜானதோ. தஸ்ஸ ஏவம் பஜானனாய நிச்ச²யக³மனத்த²ம் ‘‘ஏவம் ஹோதீ’’தி விசாரணா வுச்சதி லோகே யதா²பூ⁴தம் அஜானந்தேஹி மிச்சா²பி⁴னிவேஸவஸேன, லோகவோஹாரவஸேன வா. அத்தி² பனாதி அத்தனோ ஏவம் வீமம்ஸனவஸேன புச்சா²வசனம். நத்தீ²தி நிச்ச²யவஸேன ஸத்தஸ்ஸ படிக்கே²பவசனம். ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³ தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ உபமாய விபா⁴வனம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

நாவா மாலுதவேகே³னாதி யதா² அசேதனா நாவா வாதவேகே³ன தே³ஸந்தரம் யாதி, யதா² ச அசேதனோ தேஜனம் கண்டோ³ ஜியாவேகே³ன தே³ஸந்தரம் யாதி, ததா² அசேதனோ காயோ வாதாஹதோ யதா²வுத்தவாயுனா நீதோ தே³ஸந்தரம் யாதீதி ஏவம் உபமாஸம்ஸந்த³னம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸசே பன கோசி வதே³ய்ய ‘‘யதா² நாவாதேஜனானம் பேல்லகஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ வஸேன தே³ஸந்தரக³மனம், ஏவம் காயஸ்ஸாபீ’’தி, ஹோது, ஏவம் இச்சி²தோ வாயமத்தோ² யதா² ஹி நாவாதேஜனானம் ஸம்ஹதலக்க²ணஸ்ஸேவ புரிஸஸ்ஸ வஸேன க³மனம், ந அஸம்ஹதலக்க²ணஸ்ஸ, ஏவம் காயஸ்ஸாபீதி. கா நோ ஹானி, பி⁴ய்யோபி த⁴ம்மமத்ததாவ பதிட்ட²ம் லப⁴தி, ந புரிஸவாதோ³. தேனாஹ ‘‘யந்தஸுத்தவஸேனா’’திஆதி³.

தத்த² பயுத்தந்தி ஹேட்டா² வுத்தனயேன க³மனாதி³கிரியாவஸேன பச்சயேஹி பயோஜிதம். டா²தீதி திட்ட²தி. ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் லோகே. வினா ஹேதுபச்சயேதி க³ந்துகாமதாசித்ததம்ஸமுட்டா²னவாயோதா⁴துஆதி³ஹேதுபச்சயேஹி வினா. திட்டே²தி திட்டே²ய்ய. வஜேதி வஜேய்ய க³ச்சே²ய்ய கோ நாமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. படிக்கே²பத்தோ² சேத்த² கிம்-ஸத்³தோ³தி ஹேதுபச்சயவிரஹேன டா²னக³மனபடிக்கே²பமுகே²ன ஸப்³பா³யபி த⁴ம்மப்பவத்தியா பச்சயாதீ⁴னவுத்திதாவிபா⁴வனேன அத்தஸுஞ்ஞதா விய அனிச்சது³க்க²தாபி விபா⁴விதாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

பணிஹிதோதி யதா² யதா² பச்சயேஹி பகாரேஹி நிஹிதோ ட²பிதோ. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவசனந்தி ஸப்³பே³ஸம்பி சதுன்னம் இரியாபதா²னம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க³ண்ஹனவசனம், புப்³பே³ விஸும் விஸும் இரியாபதா²னம் வுத்தத்தா இத³ம் நேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா வசனந்தி அத்தோ². புரிமனயோ வா இரியாபத²ப்பதா⁴னோ வுத்தோதி தத்த² காயோ அப்பதா⁴னோ அனுனிப்பா²தீ³தி இத⁴ காயம் பதா⁴னம், அபதா⁴னஞ்ச இரியாபத²ம் அனுனிப்பா²தி³ம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் து³தியனயோ வுத்தோதி ஏவம்பேத்த² த்³வின்னம் நயானம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. டி²தோதி பவத்தோ.

இரியாபத²பரிக்³க³ண்ஹனம்பி இரியாபத²வதோ காயஸ்ஸேவ பரிக்³க³ண்ஹனம் தஸ்ஸ அவத்தா²விஸேஸபா⁴வதோதி வுத்தம் ‘‘இரியாபத²பரிக்³க³ண்ஹனேன காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’தி. தேனேவேத்த² ரூபக்க²ந்த⁴வஸேனேவ ஸமுத³யாத³யோ உத்³த⁴டா. ஏஸ நயோ ஸேஸவாரேஸுபி. ஆதி³னாதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன யதா² ‘‘தண்ஹாஸமுத³யா கம்மஸமுத³யா ஆஹாரஸமுத³யா’’தி நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதீதி இமே சத்தாரோ ஆகாரா ஸங்க³ய்ஹந்தி, ஏவம் ‘‘அவிஜ்ஜானிரோதா⁴’’தி ஆத³யோபி பஞ்ச ஆகாரா ஸங்க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

இரியாபத²பப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுஸம்பஜஞ்ஞபப்³ப³வண்ணனா

376. சதுஸம்பஜஞ்ஞவஸேனாதி ஸமந்ததோ பகாரேஹி, பகட்ட²ம் வா ஸவிஸேஸம் ஜானாதீதி ஸம்பஜானோ, ஸம்பஜானஸ்ஸ பா⁴வோ ஸம்பஜஞ்ஞம், ததா²பவத்தம் ஞாணம், ஹத்த²விகாராதி³பே⁴த³பி⁴ன்னத்தா சத்தாரி ஸம்பஜஞ்ஞானி ஸமாஹடானி சதுஸம்பஜஞ்ஞம், தஸ்ஸ வஸேன. ‘‘அபி⁴க்கந்தே’’திஆதீ³னி ஸாமஞ்ஞப²லே (தீ³. நி. அட்ட². 1.214; தீ³. நி. டீ. 1.214 வாக்யக²ந்தே⁴பி) வண்ணிதானி, ந புன வண்ணேதப்³பா³னி, தஸ்மா தம்தம்ஸம்வண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனாபி தத்த² விஹிதனயேனேவ க³ஹேதப்³பா³. ‘‘அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீ’’திஆதி³ வசனதோ அபி⁴க்கமாதி³க³தசதுஸம்பஜஞ்ஞபரிக்³க³ண்ஹனேன ரூபகாயஸ்ஸேவேத்த² ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸிதாதி³ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸேவ ஸமுத³யோ ச வயோ ச நீஹரிதப்³போ³’’தி. ரூபத⁴ம்மானம்யேவ ஹி பவத்திஆகாரவிஸேஸா அபி⁴க்கமாத³யோதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

சதுஸம்பஜஞ்ஞபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

படிக்கூலமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா

377. படிக்கூலமனஸிகாரவஸேனாதி ஜிகு³ச்ச²னீயதாய படிகூலமேவ படிக்கூலம், யோ படிக்கூலஸபா⁴வோ படிக்கூலாகாரோ, தஸ்ஸ மனஸி கரணவஸேன. அந்தரேனாபி ஹி பா⁴வவாசினம் ஸத்³த³ம் பா⁴வத்தோ² விஞ்ஞாயதி யதா² ‘‘படஸ்ஸ ஸுக்க’’ந்தி. யஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.182) வுத்தம், தஸ்மா தத்த², தம்ஸம்வண்ணனாயஞ்ச (விஸுத்³தி⁴. டீ. 1.182 ஆத³யோ) வுத்தனயேன ‘‘இமமேவ காய’’ந்தி ஆதீ³னமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

வத்தா²தீ³ஹி பஸிப்³ப³காகாரேன ப³ந்தி⁴த்வா கதம் ஆவாடனம் புதோளி. நானாகாரா ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸம்மிஸ்ஸாதி ஏத்தாவதா நானாவண்ணானம் கேஸாதீ³னஞ்ச உபமேய்யதா. விபூ⁴தகாலோதி பண்ணத்திம் ஸமதிக்கமித்வா கேஸாதீ³னம் அஸுபா⁴காரஸ்ஸ உபட்டி²தகாலோ. இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஆகாரத்த²தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவ’’ந்தி வத்வா தம் ஆகாரம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கேஸாதி³பரிக்³க³ண்ஹனேனா’’திஆதி³மாஹ. கேஸாதி³ஸஞ்ஞிதானஞ்ஹி அஸுசிபா⁴வானம் பரமது³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலாகாரஸ்ஸ ஸமுத³யதோ அனுபஸ்ஸனா இத⁴ காயானுபஸ்ஸனாதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

படிக்கூலமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா

378. தா⁴துமனஸிகாரவஸேனாதி பத²வீதா⁴துஆதி³கா சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ ஆரப்³ப⁴ பவத்தபா⁴வனாமனஸிகாரவஸேன, சதுதா⁴துவவத்தா²னவஸேனாதி அத்தோ². தா⁴துமனஸிகாரோ, தா⁴துகம்மட்டா²னம், சதுதா⁴துவவத்தா²னந்தி ஹி அத்த²தோ ஏகம். கோ³கா⁴தகோதி ஜீவிகத்தா²ய கு³ன்னம் கா⁴தகோ. அந்தேவாஸிகோதி கம்மகரணவஸேன தஸ்ஸ ஸமீபவாஸீ தம் நிஸ்ஸாய ஜீவனகோ. வினிவிஜ்ஜி²த்வாதி ஏகஸ்மிம் டா²னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் வினிவிஜ்ஜி²த்வா. மஹாபதா²னம் வேமஜ்ஜ²ட்டா²னஸங்கா²தேதி சதுன்னம் மஹாபதா²னம் தாய ஏவ வினிவிஜ்ஜ²னட்டா²னதாய வேமஜ்ஜ²ஸங்கா²தே. யஸ்மா தே சத்தாரோ மஹாபதா² சதூஹி தி³ஸாஹி ஆக³ந்த்வா தத்த² ஸமோஹிதா விய ஹோந்தி, தஸ்மா தம் டா²னம் சதுமஹாபத²ம், தஸ்மிம் சதுமஹாபதே². டி²த-ஸத்³தோ³ ‘‘டி²தோ வா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.263; அ. நி. 5.28) டா²னஸங்கா²தஇரியாபத²ஸமங்கி³தாய, டா²-ஸத்³த³ஸ்ஸ வா க³தினிவத்திஅத்த²தாய அஞ்ஞத்த² ட²பேத்வா க³மனம் ஸேஸஇரியாபத²ஸமங்கி³தாய போ³த⁴கோ, இத⁴ பன யதா² ததா² ரூபகாயஸ்ஸ பவத்திஆகாரபோ³த⁴கோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘சதுன்னம் இரியாபதா²னம் யேன கேனசி ஆகாரேன டி²தத்தா யதா² டி²த’’ந்தி. தத்த² ஆகாரேனாதி டா²னாதி³னா ரூபகாயஸ்ஸ பவத்திஆகாரேன. டா²னாத³யோ ஹி இரியாபத²ஸங்கா²தாய கிரியாய பதோ² பவத்திமக்³கோ³தி ‘‘இரியாபதோ²’’தி வுச்சந்தீதி வுத்தோ வாயமத்தோ². யதா²டி²தந்தி யதா²பவத்தம், யதா²வுத்தம் டா²னமேவேத்த² பணிதா⁴னந்தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘யதா² டி²தத்தா ச யதா²பணிஹித’’ந்தி. ‘‘டி²த’’ந்தி வா காயஸ்ஸ டா²னஸங்கா²தஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனம், ‘‘பணிஹித’’ந்தி தத³ஞ்ஞஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனம். ‘‘டி²த’’ந்தி வா காயஸங்கா²தானம் ரூபத⁴ம்மானம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் க²ணே ஸகிச்சவஸேன அவட்டா²னபரிதீ³பனம், பணிஹிதந்தி பச்சயவஸேன தேஹி தேஹி பச்சயேஹி பகாரதோ நிஹிதம் பணிஹிதந்தி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பச்சவேக்க²தீதி பதி பதி அவேக்க²தி, ஞாணசக்கு²னா வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா விஸும் விஸும் பஸ்ஸதி.

இதா³னி வுத்தமேவத்த²ம் பா⁴வத்த²விபா⁴வனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² கோ³கா⁴தகஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² போஸேந்தஸ்ஸாதி மம்ஸூபசயபரிப்³ரூஹனாய குண்ட³கப⁴த்தகப்பாஸட்டி²ஆதீ³ஹி ஸம்வட்³டே⁴ந்தஸ்ஸ. வதி⁴தம் மதந்தி ஹிம்ஸிதம் ஹுத்வா மதம். மதந்தி ச மதமத்தம். தேனேவாஹ ‘‘தாவதே³வா’’தி. கா³வீதி ஸஞ்ஞா ந அந்தரதா⁴யதீதி யானி அங்க³பச்சங்கா³னி யதா²ஸன்னிவிட்டா²னி உபாதா³ய கா³வீஸமஞ்ஞா மதமத்தாயபி கா³வியா தேஸம் தம்ஸன்னிவேஸஸ்ஸ அவினட்ட²த்தா. விலீயந்தி பி⁴ஜ்ஜந்தி விபு⁴ஜ்ஜந்தீதி பீ³லா, பா⁴கா³ வ-காரஸ்ஸ ப³-காரம், இகாரஸ்ஸ ச ஈகாரம் கத்வா. பீ³லஸோதி பீ³லம் பீ³லம் கத்வா. விப⁴ஜித்வாதி அட்டி²ஸங்கா⁴ததோ மம்ஸம் விவேசேத்வா, ததோ வா விவேசிதம் மம்ஸம் பா⁴க³ஸோ கத்வா. தேனேவாஹ ‘‘மம்ஸஸஞ்ஞா பவத்ததீ’’தி. பப்³ப³ஜிதஸ்ஸாபி அபரிக்³க³ஹிதகம்மட்டா²னஸ்ஸ. க⁴னவினிப்³போ⁴க³ந்தி ஸந்ததிஸமூஹகிச்சக⁴னானம் வினிப்³பு⁴ஜ்ஜனம் விவேசனம். தா⁴துஸோ பச்சவேக்க²தோதி க⁴னவினிப்³போ⁴க³கரணேன தா⁴தும் தா⁴தும் பத²வீஆதி³தா⁴தும் விஸும் விஸும் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ. ஸத்தஸஞ்ஞாதி அத்தானுதி³ட்டி²வஸேன பவத்தா ஸத்தஸஞ்ஞாதி வத³ந்தி, வோஹாரவஸேன பவத்தஸத்தஸஞ்ஞாயபி ததா³ அந்தரதா⁴னம் யுத்தமேவ யாதா²வதோ க⁴னவினிப்³போ⁴க³ஸ்ஸ ஸம்பாத³னதோ. ஏவஞ்ஹி ஸதி யதா²வுத்தஓபம்மத்தே²ன உபமேய்யத்தோ² அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி. தேனேவாஹ ‘‘தா⁴துவஸேனேவ சித்தம் ஸந்திட்ட²தீ’’தி. த³க்கோ²தி சே²கோ தம்தம்ஸமஞ்ஞாய குஸலோ ‘‘யதா²ஜாதே ஸூனஸ்மிம் நங்கு³ட்ட²கு²ரவிஸாணாதி³வந்தே அட்டி²மம்ஸாதி³அவயவஸமுதா³யே அவிப⁴த்தே கா³வீஸமஞ்ஞா, ந விப⁴த்தே. விப⁴த்தே பன அட்டி²மம்ஸாதி³அவயவஸமஞ்ஞா’’தி ஜானனதோ. சதுமஹாபதோ² விய சதுஇரியாபதோ²தி கா³வியா டி²தசதுமஹாபதோ² விய காயஸ்ஸ பவத்திமக்³க³பூ⁴தோ சதுப்³பி³தோ⁴ இரியாபதோ² யஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.305) வித்தா²ரிதா, தஸ்மா தத்த², தம்ஸம்வண்ணனாயஞ்ச (விஸுத்³தி⁴. டீ. 1.306) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

தா⁴துமனஸிகாரபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

நவஸிவதி²கபப்³ப³வண்ணனா

379. ஸிவதி²காய அபவித்³த⁴உத்³து⁴மாதகாதி³படிஸம்யுத்தானம் ஓதி⁴ஸோ பவத்தானம் கதா²னம், தத³பி⁴தே⁴ய்யானஞ்ச உத்³து⁴மாதகாதி³அஸுப⁴பா⁴கா³னம் ஸிவதி²கபப்³பா³னீதி ஸங்கீ³திகாரேஹி க³ஹிதஸமஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘ஸிவதி²கபப்³பே³ஹி விப⁴ஜிது’’ந்தி. மரித்வா ஏகாஹாதிக்கந்தம் ஏகாஹமதம். உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னாதி ஜீவிதக்க²யதோ உபரி மரணதோ பரம். ஸமுக்³க³தேனாதி ஸமுட்டி²தேன. உத்³து⁴மாதத்தாதி உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் து⁴மாதத்தா ஸூனத்தா. ஸேதரத்தேஹி விபரிபி⁴ன்னம் விமிஸ்ஸிதம் நீலம் வினீலம், புரிமவண்ணவிபரிணாமபூ⁴தம் வா நீலம் வினீலம். வினீலமேவ வினீலகந்தி க-காரேன பத³வட்³ட⁴னம் அனத்த²ந்தரதோ யதா² ‘‘பீதகம் லோஹிதக’’ந்தி (த⁴. ஸ. 616). படிக்கூலத்தாதி ஜிகு³ச்ச²னீயத்தா. குச்சி²தம் வினீலந்தி வினீலகந்தி குச்ச²னத்தோ² வா அயம் க-காரோதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் யதா² ‘‘பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தீ’’தி. (தீ³. நி. 3.316; அ. நி. 5.213; மஹாவ. 285) பரிபி⁴ன்னட்டா²னேஹி காககங்காதீ³ஹி. விஸ்ஸந்த³மானபுப்³ப³ந்தி விஸ்ஸவந்தபுப்³ப³ம், தஹம் தஹம் பக்³க⁴ரந்தபுப்³ப³ந்தி அத்தோ². ததா²பா⁴வந்தி விஸ்ஸந்த³மானபுப்³ப³பா⁴வம்.

ஸோ பி⁴க்கூ²தி யோ ‘‘பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³த’’ந்தி வுத்தோ, ஸோ பி⁴க்கு². உபஸம்ஹரதி ஸதி³ஸதம். ‘‘அயம்பி கோ²’’திஆதி³ உபஸம்ஹரணாகாரத³ஸ்ஸனம். ஆயூதி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம், அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் பனேத்த² விஞ்ஞாணக³திகமேவ. உஸ்மாதி கம்மஜதேஜோ. ஏவம் பூதிகஸபா⁴வோயேவாதி ஏவம் அதிவிய து³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலபூபி⁴கஸபா⁴வோ ஏவ, ந ஆயுஆதீ³னம் அவிக³மே விய மத்தஸோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதி³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம்பா⁴வீதி ஆஹ ‘‘ஏவம் உத்³து⁴மாதாதி³பே⁴தோ³ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

லுஞ்சித்வா லுஞ்சித்வாதி உப்பாடேத்வா உப்பாடேத்வா. ஸாவஸேஸமம்ஸலோஹிதயுத்தந்தி ஸப்³ப³ஸோ அகா²தி³தத்தா தஹம் தஹம் ஸேஸேன அப்பாவஸேஸேன மம்ஸலோஹிதேன யுத்தம். ‘‘அஞ்ஞேன ஹத்த²ட்டி²க’’ந்தி அவிஸேஸேன ஹத்த²ட்டி²கானம் விப்பகிண்ணதா ஜோதிதாதி அனவஸேஸதோ தேஸம் விப்பகிண்ணதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதுஸட்டி²பே⁴த³ம்பீ’’திஆதி³மாஹ.

தேரோவஸ்ஸிகானீதி திரோவஸ்ஸம் க³தானி, தானி பன ஸம்வச்ச²ரம் வீதிவத்தானி ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘அதிக்கந்தஸம்வச்ச²ரானீ’’தி. புராணதாய க⁴னபா⁴வவிக³மேன விசுண்ணதா இத⁴ பூதிபா⁴வோதி ஸோ யதா² ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அப்³போ⁴காஸே’’திஆதி³மாஹ. தேரோவஸ்ஸிகானேவாதி ஸம்வச்ச²ரமத்தாதிக்கந்தானி ஏவ. க²ஜ்ஜமானதாதி³வஸேன து³தியஸிவதி²கபப்³பா³தீ³னம் வவத்தா²பிதத்தா வுத்தம் ‘‘க²ஜ்ஜமானதாதீ³னம் வஸேன யோஜனா காதப்³பா³’’தி.

நவஸிவதி²கபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

இமானேவ த்³வேதி அவதா⁴ரணேன அப்பனாகம்மட்டா²னம் தத்த² நியமேதி அஞ்ஞபப்³பே³ஸு தத³பா⁴வதோ. யதோ ஹி ஏவ-காரோ, ததோ அஞ்ஞத்த² நியமேதி, தேன பப்³ப³த்³வயஸ்ஸ விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னதாபி அப்படிஸித்³தா⁴ த³ட்ட²ப்³பா³ அனிச்சதாதி³த³ஸ்ஸனதோ. ஸங்கா²ரேஸு ஆதீ³னவவிபா⁴வனானி ஸிவதி²கபப்³பா³னீதி ஆஹ ‘‘ஸிவதி²கானம் ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தத்தா’’தி. இரியாபத²பப்³பா³தீ³னம் அப்பனாவஹதா பாகடா ஏவாதி ‘‘ஸேஸானி த்³வாத³ஸபீ’’தி வுத்தம். யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம். தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

காயானுபஸ்ஸனாவண்ணனா நிட்டி²தா.

வேத³னானுபஸ்ஸனாவண்ணனா

380. ஸுக²ம் வேத³னந்தி ஏத்த² ஸுக²யதீதி ஸுகா². ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே, காயஞ்ச லத்³த⁴ஸ்ஸாதே³ கரோதீதி அத்தோ². ஸுட்டு² வா கா²த³தி, க²னதி வா காயிகம், சேதஸிகஞ்சாபா³த⁴ந்தி ஸுகா². ‘‘ஸுகரம் ஓகாஸதா³னம் ஏதிஸ்ஸாதி ஸுகா²’’தி அபரே. வேத³யதி ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வதீதி வேத³னா. வேத³யமானோதி அனுப⁴வமானோ. ‘‘காம’’ந்திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் இரியாபத²பப்³பே³ வுத்தனயமேவ. ஸம்பஜானஸ்ஸ வேதி³யனம் ஸம்பஜானவேதி³யனம்.

வத்து²ஆரம்மணாதி ரூபாதி³ஆரம்மணா. ரூபாதி³ஆரம்மணஞ்ஹேத்த² வேத³னாய பவத்திட்டா²னதாய ‘‘வத்தூ²’’தி அதி⁴ப்பேதம். அஸ்ஸாதி ப⁴வேய்ய. த⁴ம்மவினிமுத்தஸ்ஸ கத்து அபா⁴வதோ த⁴ம்மஸ்ஸேவ கத்துபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வேத³னாவ வேத³யதீ’’தி ஆஹ. ‘‘வோஹாரமத்தம் ஹோதீ’’தி ஏதேன ‘‘ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யமானோ ஸுக²ம் வேத³னம் வேத³யாமீ’’தி இத³ம் வோஹாரமத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி.

நித்து²னந்தோதி ப³லவதோ வேத³னாவேக³ஸ்ஸ நிரோத⁴னே ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ அவஸரதா³னவஸேன நித்து²னந்தோ. வேக³ஸந்தா⁴ரணே ஹி அதிமஹந்தம் து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதீதி அஞ்ஞம்பி விகாரம் உப்பாதே³ய்ய, தேன தே²ரோ அபராபரம் பரிவத்ததி. வீரியஸமத²ம் யோஜேத்வாதி அதி⁴வாஸனவீரியஸ்ஸ அதி⁴மத்தத்தா தஸ்ஸ ஹாபனவஸேன ஸமாதி⁴னா ஸமரஸதாபாத³னேன வீரியஸமத²ம் யோஜேத்வா. ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹீதி லோகுத்தரபடிஸம்பி⁴தா³ஹி ஸஹ. அரியமக்³க³க்க²ணே ஹி படிஸம்பி⁴தா³னம் அஸம்மோஹவஸேன அதி⁴க³மோ, அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ய பன ஆரம்மணகரணவஸேனபி. லோகியானம்பி வா ஸதி உப்பத்திகாலே தத்த² ஸமத்த²தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹீ’’தி. ஸமஸீஸீதி வாரஸமஸீஸீ ஹுத்வா, பச்சவேக்க²ணவாரஸ்ஸ அனந்தரவாரே பரினிப்³பா³யீதி அத்தோ².

யதா² ச ஸுக²ம், ஏவம் து³க்க²ந்தி யதா² ‘‘ஸுக²ம் கோ வேத³யதீ’’திஆதி³னா ஸம்பஜானவேதி³யனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஏவம் து³க்க²ம்பி. தத்த² து³க்க²யதீதி து³க்கா², ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே, காயஞ்ச பீளேதி விபா³த⁴தீதி அத்தோ². து³ட்டு²ம் வா கா²த³தி, க²னதி காயிகம், சேதஸிகஞ்ச ஸாதந்தி து³க்கா². ‘‘து³க்கரம் ஓகாஸதா³னம் ஏதிஸ்ஸாதி து³க்கா²’’தி அபரே. அரூபகம்மட்டா²னந்தி அரூபபரிக்³க³ஹம், அரூபத⁴ம்மமுகே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸனந்தி அத்தோ². ந பாகடம் ஹோதி ப²ஸ்ஸஸ்ஸ, சித்தஸ்ஸ ச அவிபூ⁴தாகாரத்தா. தேனாஹ ‘‘அந்த⁴காரம் விய கா²யதீ’’தி. ‘‘ந பாகடம் ஹோதீ’’தி ச இத³ம் தாதி³ஸே புக்³க³லே ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தேஸம் ஆதி³தோ வேத³னாவ விபூ⁴ததரா ஹுத்வா உபட்டா²தி. ஏவஞ்ஹி யம் வுத்தம் ஸக்கபஞ்ஹவண்ணனா தீ³ஸு ‘‘ப²ஸ்ஸோ பாகடோ ஹோதி, விஞ்ஞாணம் பாகடம் ஹோதீ’’தி, (தீ³. நி. அட்ட². 2.359) தம் அவிரோதி⁴தம் ஹோதி. வேத³னாவஸேன கதி²யமானம் கம்மட்டா²னம் பாகடம் ஹோதீதி யோஜனா. ‘‘வேத³னானம் உப்பத்திபாகடதாயா’’தி ச இத³ம் ஸுக²து³க்க²வேத³னானம் வஸேன வுத்தம். தாஸஞ்ஹி பவத்தி ஓளாரிகா, ந இதராய. தது³ப⁴யக்³க³ஹணமுகே²ன வா க³ஹேதப்³ப³த்தா இதராயபி பவத்தி விஞ்ஞூனம் பாகடா ஏவாதி ‘‘வேத³னான’’ந்தி அவிஸேஸக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸக்கபஞ்ஹே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³, தஸ்மா தத்த² வத்தப்³போ³ அத்த²விஸேஸோ தத்த² லீனத்த²ப்பகாஸனியம் வுத்தனயேனேவ க³ஹேதப்³போ³.

புப்³பே³ ‘‘வத்து²ம் ஆரம்மணம் கத்வா வேத³னாவ வேத³யதீ’’தி வேத³னாய ஆரம்மணாதீ⁴னவுத்திதாய ச அனத்ததாய ச பஜானனம் வுத்தம், இதா³னி தஸ்ஸா அனிச்சதாதி³பஜானனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயம் அபரோபி பஜானனபரியாயோ’’தி ஆஹ. யதா² ஏகஸ்மிம் க²ணே சித்தத்³வயஸ்ஸ அஸம்ப⁴வோ ஏகஜ்ஜ²ம் அனேகந்தபச்சயாபா⁴வதோ, ஏவம் வேத³னாத்³வயஸ்ஸ விஸிட்டா²ரம்மணவுத்திதோ சாதி ஆஹ ‘‘ஸுக²வேத³னாக்க²ணே து³க்கா²ய வேத³னாய அபா⁴வதோ’’தி. நித³ஸ்ஸனமத்தஞ்சேதம் ததா³ உபேக்கா²வேத³னாயபி அபா⁴வதோ, தேன ஸுக²வேத³னாக்க²ணே பூ⁴தபுப்³பா³னம் இதரவேத³னானம் ஹுத்வாஅபா⁴வபஜானனேன ஸுக²வேத³னாயபி ஹுத்வா அபா⁴வோ ஞாதோ ஏவ ஹோதீதி தஸ்ஸா பாகடபா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமிஸ்ஸா ச ஸுகா²ய வேத³னாய இதோ பட²மம்அபா⁴வதோ’’தி ஆஹ, ஏதேனேவ ச தாஸம்பி வேத³னானம் பாகடபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘வேத³னா நாம அனிச்சா அது⁴வா விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி. அனிச்சக்³க³ஹணேன ஹி வேத³னானம் வித்³த⁴ம்ஸனபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ வித்³த⁴ஸ்தே அனிச்சதாய ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தா. அது⁴வக்³க³ஹணேன பாகடபா⁴வோ தஸ்ஸ அஸதா³பா⁴விதாதி³பா⁴வனதோ. விபரிணாமக்³க³ஹணேன து³க்க²பா⁴வோ தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்ததீ³பனதோ, தேன ஸுகா²பி வேத³னா து³க்கா², பகே³வ இதராதி திஸ்ஸன்னம்பி வேத³னானம் து³க்க²தா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி. இதி ‘‘யத³னிச்சம் து³க்க²ம், தம் ஏகந்ததோ அனத்தா’’தி தீஸுபி வேத³னாஸு லக்க²ணத்தயபஜானனா ஜோதிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதீ’’தி.

இதா³னி தமத்த²ம் ஸுத்தேன (ம. நி. 2.205) ஸாதே⁴தும் ‘‘வுத்தம்பி சேத’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² நேவ தஸ்மிம் ஸமயே து³க்க²ம் வேத³னம் வேதே³தீதி தஸ்மிம் ஸுக²வேத³னாஸமங்கி³ஸமயே நேவ து³க்க²ம் வேத³னம் வேதே³தி நிருத்³த⁴த்தா, அனுப்பன்னத்தா ச யதா²க்கமம் அதீதானாக³தானம். பச்சுப்பன்னாய பன அஸம்ப⁴வோ வுத்தோ ஏவ. ஸகிச்சக்க²ணமத்தாவட்டா²னதோ அனிச்சா. ஸமேச்ச ஸம்பு⁴ய்ய பச்சயேஹி கதத்தா ஸங்க²தா. வத்தா²ரம்மணாதி³பச்சயம் படிச்ச உப்பன்னத்தா படிச்சஸமுப்பன்னா. க²யவயபலுஜ்ஜனனிருஜ்ஜ²னபகதிதாய க²யத⁴ம்மா வயத⁴ம்மா விராக³த⁴ம்மா நிரோத⁴த⁴ம்மாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

கிலேஸேஹி ஆமஸிதப்³ப³தோ ஆமிஸம் நாம, பஞ்ச காமகு³ணா, ஆரம்மணகரணவஸேன ஸஹ ஆமிஸேஹீதி ஸாமிஸம். தேனாஹ ‘‘பஞ்சகாமகு³ணாமிஸனிஸ்ஸிதா’’தி.

இதோ பரந்தி ‘‘அத்தி² வேத³னா’’தி ஏவமாதி³ பாளிம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘காயானுபஸ்ஸனாயம் வுத்தனயமேவா’’தி.

வேத³னானுபஸ்ஸனாவண்ணனா நிட்டி²தா.

சித்தானுபஸ்ஸனாவண்ணனா

381. ஸம்பயோக³வஸேன பவத்தமானேன ஸஹ ராகே³னாதி ஸராக³ம். தேனாஹ ‘‘லோப⁴ஸஹக³த’’ந்தி. வீதராக³ந்தி ஏத்த² காமம் ஸராக³பத³படியோகி³னா வீதராக³பதே³ன ப⁴விதப்³ப³ம், ஸம்மஸனசாரஸ்ஸ பன அதி⁴ப்பேதத்தா தேபூ⁴மகஸ்ஸேவ க³ஹணந்தி ‘‘லோகியகுஸலாப்³யாகத’’ந்தி வத்வா ‘‘இத³ம் பனா’’திஆதி³னா தமேவ அதி⁴ப்பாயம் விவரதி. ஸேஸானி த்³வே தோ³ஸமூலானி, த்³வே மோஹமூலானீதி சத்தாரி அகுஸலசித்தானி. தேஸஞ்ஹி ராகே³ன ஸம்பயோகா³பா⁴வதோ நத்தே²வ ஸராக³தா, தம்னிமித்தகதாய பன ஸியா தம்ஸஹிதகாலே ஸோதி நத்தே²வ வீதராக³தாபீதி து³க்க²வினிமுத்ததா ஏவேத்த² லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘நேவ புரிமபத³ம் ந பச்சி²மபத³ம் ப⁴ஜந்தீ’’தி. யதி³ ஏவம் பதே³ஸிகம் பஜானனம் ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, து³கந்தரபரியாபன்னத்தா தேஸம். யே பன ‘‘படிபக்க²பா⁴வே அக³ய்ஹமானே ஸம்பயோகா³பா⁴வோ ஏவேத்த² பமாணம் ஏகச்சஅப்³யாகதானம் வியா’’தி இச்ச²ந்தி, தேஸம் மதேன ஸேஸாகுஸலசித்தானம்பி து³தியபத³ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. து³தியது³கேபி வுத்தனயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அகுஸலமூலேஸு ஸஹ மோஹேனேவ வத்ததீதி ஸமோஹந்தி ஆஹ ‘‘விசிகிச்சா²ஸஹக³தஞ்சேவ உத்³த⁴ச்சஸஹக³தஞ்சா’’தி. யஸ்மா சேத்த² ‘‘ஸஹேவ மோஹேனாதி ஸமோஹ’’ந்தி புரிமபதா³வதா⁴ரணம்பி லப்³ப⁴தியேவ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. யதா² பன அதிமூள்ஹதாய பாடிபுக்³க³லிகனயேன ஸவிஸேஸமோஹவந்ததாய ‘‘மோமூஹசித்த’’ந்தி வத்தப்³ப³தோ விசிகிச்சா²உத்³த⁴ச்சஸஹக³தத்³வயம் விஸேஸதோ ‘‘ஸமோஹ’’ந்தி வுச்சதி, ந ததா² ஸேஸாகுஸலசித்தானீதி ‘‘வட்டந்தியேவா’’தி ஸாஸங்கம் வத³தி. ஸம்பயோக³வஸேன தி²னமித்³தே⁴ன அனுபதிதம் அனுக³தந்தி தி²னமித்³தா⁴னுபதிதம், பஞ்சவித⁴ம்ஸஸங்கா²ரிகாகுஸலசித்தம் ஸங்குசிதசித்தம், ஸங்குசிதசித்தம் நாம ஆரம்மணே ஸங்கோசனவஸேன பவத்தனதோ. பச்சயவிஸேஸவஸேன தா²மஜாதேன உத்³த⁴ச்சேன ஸஹக³தம் ஸம்ஸட்ட²ந்தி உத்³த⁴ச்சஸஹக³தம், அஞ்ஞதா² ஸப்³ப³ம்பி அகுஸலசித்தம் உத்³த⁴ச்சஸஹக³தமேவாதி. பஸடசித்தம் நாம ஆரம்மணே ஸவிஸேஸம் விக்கே²பவஸேன விஸடபா⁴வேன பவத்தனதோ.

கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னஸமத்த²தாய விபுலப²லதாய ச தீ³க⁴ஸந்தானதாய ச மஹந்தபா⁴வம் க³தம், மஹந்தேஹி வா உளாரச்ச²ந்தா³தீ³ஹி க³தம் படிபன்னந்தி மஹக்³க³தம், தம் பன ரூபாரூபபூ⁴மிக³தம் ததோ மஹந்தஸ்ஸ லோகே அபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘ரூபாரூபாவசர’’ந்தி. தஸ்ஸ சேத்த² படியோகீ³ பரித்தம் ஏவாதி ஆஹ ‘‘அமஹக்³க³தந்தி காமாவசர’’ந்தி. அத்தானம் உத்தரிதும் ஸமத்தே²ஹி ஸஹ உத்தரேஹீதி ஸஉத்தரம். தப்படிபக்கே²ன அனுத்தரம். தது³ப⁴யம் உபாதா³யுபாதா³ய வேதி³தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ஸஉத்தரந்தி காமாவசரந்திஆதி³. படிபக்க²விக்க²ம்ப⁴னஸமத்தே²ன ஸமாதி⁴னா ஸம்மதே³வ ஆஹிதம் ஸமாஹிதம். தேனாஹ ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³. யஸ்ஸாதி யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ. யதா²வுத்தேன ஸமாதி⁴னா ந ஸமாஹிதந்தி அஸமாஹிதம். தேனாஹ ‘‘உப⁴யஸமாதி⁴ரஹித’’ந்தி. தத³ங்க³விமுத்தியா விமுத்தம், காமாவசரகுஸலசித்தம், விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தியா விமுத்தம், மஹக்³க³தசித்தந்தி தது³ப⁴யம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தீஹி விமுத்த’’ந்தி. யத்த² தது³ப⁴யவிமுத்தி நத்தி², தம் உப⁴யவிமுத்திரஹிதந்தி க³ய்ஹமானே லோகுத்தரசித்தேபி ஸியாஸங்காதி தம் நிவத்தனத்த²ம் ‘‘ஸமுச்சே²த³…பே… ஓகாஸோவ நத்தீ²’’தி ஆஹ. ஓகாஸபா⁴வோ ச ஸம்மஸனசாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா வேதி³தப்³போ³. யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம், தம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா உத்தானமேவ.

சித்தானுபஸ்ஸனாவண்ணனா நிட்டி²தா.

த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா

நீவரணபப்³ப³வண்ணனா

382. பஹாதப்³பா³தி³த⁴ம்மவிபா⁴க³த³ஸ்ஸனவஸேன பஞ்சதா⁴ த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா நித்³தி³ட்டா²தி அயமத்தோ² பாளிதோ ஏவ விஞ்ஞாயதீதி தமத்த²ம் உல்லிங்கே³ந்தோ ‘‘பஞ்சவிதே⁴ன த⁴ம்மானுபஸ்ஸனம் கதே²து’’ந்தி ஆஹ. யதி³ ஏவம் கஸ்மா நீவரணாதி³வஸேனேவ நித்³தி³ட்ட²ந்தி? வினேய்யஜ்ஜா²ஸயதோ. யேஸஞ்ஹி வேனேய்யானம் பஹாதப்³ப³த⁴ம்மேஸு பட²மம் நீவரணானி விபா⁴கே³ன வத்தப்³பா³னி, தேஸம் வஸேனேத்த² ப⁴க³வதா பட²மம் நீவரணேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா கதி²தா. ததா² ஹி காயானுபஸ்ஸனாபி ஸமத²புப்³ப³ங்க³மா தே³ஸிதா, ததோ பரிஞ்ஞேய்யேஸு க²ந்தே⁴ஸு, ஆயதனேஸு ச பா⁴வேதப்³பே³ஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு, பரிஞ்ஞேய்யாதி³விபா⁴கே³ஸு ஸச்சேஸு ச உத்தரா தே³ஸனா, தஸ்மா சேத்த² ஸமத²பா⁴வனாபி யாவதே³வ விபஸ்ஸனத்தா² இச்சி²தா. விபஸ்ஸனாபதா⁴னா, விபஸ்ஸனாப³ஹுலா ச ஸதிபட்டா²னதே³ஸனாதி தஸ்ஸா விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸவிபா⁴கே³ன தே³ஸிதபா⁴வம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² க²ந்தா⁴யதனது³க்க²ஸச்சவஸேன மிஸ்ஸகபரிக்³க³ஹகத²னம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரிக்³க³ஹம்பீதி பி-ஸத்³தே³ன ஸகலபஞ்சுபாதா³னக்க²ந்த⁴பரிக்³க³ஹம் ஸம்பிண்டே³தி இதரேஸம் தத³ந்தோக³த⁴த்தா.

‘‘கண்ஹஸுக்கத⁴ம்மானம் யுக³னந்த⁴தா நத்தீ²’’தி பஜானனகாலே அபா⁴வா ‘‘அபி⁴ண்ஹஸமுதா³சாரவஸேனா’’தி வுத்தம். ஸம்விஜ்ஜமானந்தி அத்தனோ ஸந்தானே உபலப்³ப⁴மானம். யதா²தி யேனாகாரேன, ஸோ பன ‘‘காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதீ’’தி வுத்தத்தா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ காரணாகாரோவ, அத்த²தோ காரணமேவாதி ஆஹ ‘‘யேன காரணேனா’’தி. ச-ஸத்³தோ³ வக்க²மானத்த²ஸமுச்சயத்தோ².

தத்தா²தி ‘‘யதா² சா’’திஆதி³னா வுத்தபதே³. ஸுப⁴ம்பீதி காமச்ச²ந்தோ³பி. ஸோ ஹி அத்தனோ க³ஹணாகாரேன ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி வுத்தோ, தேனாகாரேன பவத்தனகஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ நிமித்தத்தா ‘‘நிமித்த’’ந்தி ச. இட்ட²ம், இட்டா²காரேன வா க³ய்ஹமானம் ரூபாதி³ ஸுபா⁴ரம்மணம். ஆகங்கி²தஸ்ஸ ஹிதஸுக²ஸ்ஸ பத்தியா அனுபாயபூ⁴தோ மனஸிகாரோ அனுபாயமனஸிகாரோ. தந்தி அயோனிஸோமனஸிகாரம். தத்தா²தி தஸ்மிம் ஸபா⁴க³ஹேதுபூ⁴தே, ஆரம்மணபூ⁴தே ச து³விதே⁴ ஸுப⁴னிமித்தே. ஆஹாரோதி பச்சயோ அத்தனோ ப²லம் ஆஹரதீதி கத்வா.

அஸுப⁴ந்தி அஸுப⁴ஜ்ஜா²னம் உத்தரபத³லோபேன, தம் பன த³ஸஸு அவிஞ்ஞாணகஅஸுபே⁴ஸு ச கேஸாதீ³ஸு ஸவிஞ்ஞாணகஅஸுபே⁴ஸு ச பவத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கேஸாதீ³ஸு ஹி ஸஞ்ஞா ‘‘அஸுப⁴ஸஞ்ஞா’’தி கி³ரிமானந்த³ஸுத்தே (அ. நி. 10.60) வுத்தா. ஏத்த² ச சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ அயோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ, யோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ ச க³ஹணம் நிரவஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், தேஸு பன அஸுபே⁴ஸு ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி, ‘‘அஸுப⁴’’ந்தி ச மனஸிகாரோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, தத³னுகூலத்தா பன இதரே பீதி.

ஏகாத³ஸஸு அஸுபே⁴ஸு படிக்கூலாகாரஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம், யதா² வா தத்த² உக்³க³ஹனிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததா² படிபத்தி அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ. உபசாரப்பனாவஹாய அஸுப⁴பா⁴வனாய அனுயுஞ்ஜனா அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³. ‘‘போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோ மிதாஹாரஸ்ஸ தி²னமித்³தா⁴பி⁴ப⁴வாபா⁴வா ஓதாரம் அலப⁴மானோ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதீ’’தி வத³ந்தி, அயமேவ ச அத்தோ² நித்³தே³ஸேபி வுச்சதி. யோ பன போ⁴ஜனஸ்ஸ படிக்கூலதம், தப்³பி³பரிணாமஸ்ஸ ததா³தா⁴ரஸ்ஸ தஸ்ஸ ச உபனிஸ்ஸயபூ⁴தஸ்ஸ அதிவிய ஜேகு³ச்ச²தம், காயஸ்ஸ ச ஆஹாரட்டி²திகத்தம் ஸம்மதே³வ ஜானாதி, ஸோ ஸப்³ப³ஸோ போ⁴ஜனே பமாணஸ்ஸ ஜானனேன போ⁴ஜனேமத்தஞ்ஞூ நாம. தாதி³ஸஸ்ஸ ஹி காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதேவ.

அஸுப⁴கம்மிகதிஸ்ஸத்தே²ரோ த³ந்தட்டி²த³ஸ்ஸாவீ. பஹீனஸ்ஸாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீனஸ்ஸ. இதோ பரேஸுபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு ஏஸேவ நயோ. அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேன (த⁴. ஸ. 1159, 1503) ஸப்³போ³பி லோபோ⁴ காமச்ச²ந்த³னீவரணந்தி ஆஹ ‘‘அரஹத்தமக்³கே³னா’’தி.

படிக⁴ம்பி புரிமுப்பன்னம் படிக⁴னிமித்தம் பரதோ உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸ படிக⁴ஸ்ஸ காரணந்தி கத்வா.

மேஜ்ஜதி ஸினிய்ஹதீதி மித்தோ, ஹிதேஸீ புக்³க³லோ, தஸ்மிம் மித்தே ப⁴வா, மித்தஸ்ஸ வா ஏஸாதி மேத்தா, ஹிதேஸிதா, தஸ்ஸா மேத்தாய. அப்பனாபி உபசாரோபி வட்டதி ஸாதா⁴ரணவசனபா⁴வதோ. ‘‘சேதோவிமுத்தீ’’தி வுத்தே அப்பனாவ வட்டதி அப்பனம் அப்பத்தாய படிபக்க²தோ ஸுட்டு² முச்சனஸ்ஸ அபா⁴வதோ. தந்தி யோனிஸோமனஸிகாரம். தத்தா²தி மேத்தாய. ப³ஹுலம் பவத்தயதோதி ப³ஹுலீகாரவதோ.

ஸத்தேஸு மேத்தாயனஸ்ஸ ஹிதூபஸம்ஹாரஸ்ஸ உப்பாத³னம் பவத்தனம் மேத்தானிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ, பட²முப்பன்னோ மேத்தாமனஸிகாரோ பரதோ உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸ காரணபா⁴வதோ மேத்தாமனஸிகாரோவ மேத்தானிமித்தம். கம்மமேவ ஸகம் ஏதேஸந்தி கம்மஸ்ஸகா, ஸத்தா, தப்³பா⁴வோ கம்மஸ்ஸகதா, கம்மதா³யாத³தா. தோ³ஸமேத்தாஸு யாதா²வதோ ஆதீ³னவானிஸம்ஸானம் படிஸங்கா²னம் வீமம்ஸா இத⁴ படிஸங்கா²னம். மேத்தாவிஹாரிகல்யாணமித்தவந்ததா இத⁴ கல்யாணமித்ததா. ஓதி³ஸ்ஸகஅனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணானந்தி (ஓதி⁴ஸகஅனோதி⁴ஸகதி³ஸாப²ரணானம் ம. நி. அட்ட². 1.115) அத்தஅதிபியஸஹாயமஜ்ஜ²த்தவேரிவஸேன ஓதி³ஸ்ஸகதா, ஸீமாஸம்பே⁴தே³ கதே அனோதி³ஸ்ஸகதா. ஏகாதி³தி³ஸாப²ரணவஸேன தி³ஸாப²ரணதா மேத்தாய உக்³க³ஹணே வேதி³தப்³பா³. விஹாரரச்சா²கா³மாதி³வஸேன வா ஓதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணம். விஹாராதி³உத்³தே³ஸரஹிதம் புரத்தி²மாதி³தி³ஸாவஸேன அனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணந்தி ஏவம் த்³விதா⁴ உக்³க³ஹணம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஓதி³ஸ்ஸகஅனோதி³ஸ்ஸகதி³ஸாப²ரணான’’ந்தி வுத்தம். உக்³க³ஹோதி ச யாவ உபசாரா த³ட்ட²ப்³போ³. உக்³க³ஹிதாய ஆஸேவனா பா⁴வனா. தத்த² ஸப்³பே³ ஸத்தா, பாணா, பூ⁴தா, புக்³க³லா, அத்தபா⁴வபரியாபன்னாதி ஏதேஸம் வஸேன பஞ்சவிதா⁴, ஏகேகஸ்மிம் அவேரா ஹோந்து, அப்³யாபஜ்ஜா², அனீகா⁴, ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூதி சதுதா⁴ பவத்திதோ வீஸதிவிதா⁴ அனோதி³ஸ்ஸகப²ரணா மேத்தா. ஸப்³பா³ இத்தி²யோ, புரிஸா, அரியா, அனரியா, தே³வா, மனுஸ்ஸா, வினிபாதிகாதி ஸத்தோதி⁴கரணவஸேன பவத்தா ஸத்தவிதா⁴, அட்ட²வீஸதி விதா⁴ வா, த³ஸஹி தி³ஸாஹி தி³ஸோதி⁴கரணவஸேன பவத்தா த³ஸவிதா⁴, ஏகேகாய வா தி³ஸாய ஸத்தாதி³இத்தா²தி³அவேராதி³பே⁴தே³ன அஸீதாதி⁴கசதுஸதப்பபே⁴தா³ ச ஓதி⁴ஸோ ப²ரணா வேதி³தப்³பா³.

யேன அயோனிஸோமனஸிகாரேன அரதிஆதி³கானி உப்பஜ்ஜந்தி, ஸோ அரதிஆதீ³ஸு அயோனிஸோமனஸிகாரோ. தேன நிப்பா²தே³தப்³பே³ ஹி இத³ம் பு⁴ம்மம். ஏஸ நயோ இதோ பரேஸுபி. உக்கண்டி²தா பந்தஸேனாஸனேஸு, அதி⁴குஸலத⁴ம்மேஸு ச உப்பஜ்ஜனபா⁴வரிஞ்சனா. காயவினமனாதி கரஜகாயஸ்ஸ விரூபேனாகாரேன நமனா. லீனாகாரோதி ஸங்கோசாபத்தி.

குஸலத⁴ம்மபடிபத்தியா பட்ட²பனஸபா⁴வதாய, தப்படிபக்கா²னம் விஸோஸனஸபா⁴வதாய ச ஆரம்ப⁴தா⁴துஆதி³தோ பவத்தவீரியந்தி ஆஹ ‘‘பட²மாரம்ப⁴வீரிய’’ந்தி. யஸ்மா பட²மாரம்ப⁴மத்தஸ்ஸ கோஸஜ்ஜவித⁴மனம், தா²மக³மனஞ்ச நத்தி², தஸ்மா வுத்தம் ‘‘கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²ந்ததாய ததோ ப³லவதர’’ந்தி. யஸ்மா பன அபராபருப்பத்தியா லத்³தா⁴ஸேவனம் உபரூபரி விஸேஸம் ஆவஹந்தம் அதிவிய தா²மக³தமேவ ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதோ ததோபி ப³லவதர’’ந்தி.

அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தக்³கா³ஹோதி அதிபோ⁴ஜனே தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ நிமித்தக்³கா³ஹோ, ஏத்தகே பு⁴த்தே தம் போ⁴ஜனம் தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ காரணம் ஹோதி, ஏத்தகே ந ஹோதீதி தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ காரணாகாரணகா³ஹோ ஹோதீதி அத்தோ². ப்³யதிரேகவஸேன சேதம் வுத்தம், தஸ்மா ‘‘ஏத்தகே பு⁴த்தே தம் போ⁴ஜனம் தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ காரணம் ந ஹோதீ’’தி போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா ச அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘சதுபஞ்ச…பே… ந ஹோதீ’’தி. தி³வா ஸூரியாலோகந்தி தி³வா க³ஹிதனிமித்தம் ஸூரியாலோகம் ரத்தியம் மனஸி கரோந்தஸ்ஸாபீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. து⁴தங்கா³னம் வீரியனிஸ்ஸிதத்தா வுத்தம் ‘‘து⁴தங்க³னிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபீ’’தி.

குக்குச்சம்பி கதாகதானுஸோசனவஸேன பவத்தமானம் சேதஸோ அவூபஸமாவஹதாய உத்³த⁴ச்சேன ஸமானலக்க²ணமேவாதி ‘‘அவூபஸமோ நாம அவூபஸந்தாகாரோ, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சமேவேதம் அத்த²தோ’’தி வுத்தம்.

ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ க³ந்த²தோ, அத்த²தோ ச ஸுத்தாதீ³னி விசாரேந்தஸ்ஸ தப்³ப³ஹுலவிஹாரினோ அத்த²வேதா³தி³படிலாப⁴ஸப்³பா⁴வதோ விக்கே²போ ந ஹோதீதி, யதா²விதி⁴படிபத்தியா, யதா²னுரூபபதிகாரப்பவத்தியா ச கதாகதானுஸோசனஞ்ச ந ஹோதீதி ‘‘பா³ஹுஸச்சேனபி…பே… உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதீ’’தி ஆஹ. யத³க்³கே³ன பா³ஹுஸச்சேன உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, தத³க்³கே³ன பரிபுச்ச²கதாவினயபகதஞ்ஞுதாஹிபி தம் பஹீயதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். வுத்³த⁴ஸேவிதா ச வுத்³த⁴ஸீலிதம் ஆவஹதீதி சேதோவூபஸமகரத்தா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சப்பஹானகாரீ வுத்தா. வுத்³த⁴த்தம் பன அனபேக்கி²த்வா குக்குச்சவினோத³கா வினயத⁴ரா கல்யாணமித்தா வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. விக்கே²போ ச பப்³ப³ஜிதானம் யேபு⁴ய்யேன குக்குச்சஹேதுகோ ஹோதீதி ‘‘கப்பியாகப்பியபரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸா’’திஆதி³னா வினயனயேனேவ பரிபுச்ச²கதாத³யோ நித்³தி³ட்டா². பஹீனே உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சேதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். குக்குச்சஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தத்தா அனாகா³மிமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ வுத்தோ.

திட்ட²தி பவத்ததி ஏத்தா²தி டா²னீயா விசிகிச்சா²ய டா²னீயா விசிகிச்சா²டா²னீயா, விசிகிச்சா²ய காரணபூ⁴தா த⁴ம்மா, திட்ட²தீதி வா டா²னீயா, விசிகிச்சா² டா²னீயா ஏதிஸ்ஸாதி விசிகிச்சா²டா²னீயா, அத்த²தோ விசிகிச்சா² ஏவ. ஸா ஹி புரிமுப்பன்னா பரதோ உப்பஜ்ஜனகவிசிகிச்சா²ய ஸபா⁴க³ஹேதுதாய அஸாதா⁴ரணம் காரணம்.

குஸலாகுஸலாதி கோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²ன குஸலா, தப்படிபக்க²தோ அகுஸலா. யே அகுஸலா, தே ஸாவஜ்ஜா, அஸேவிதப்³பா³, ஹீனா ச. யே குஸலா, தே அனவஜ்ஜா, ஸேவிதப்³பா³,பணீதா ச. குஸலா வா ஹீனேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹி ஆரத்³தா⁴ ஹீனா, பணீதேஹி பணீதா. கண்ஹாதி காளகா சித்தஸ்ஸ அபப⁴ஸ்ஸரபா⁴வகரணா. ஸுக்காதி ஓதா³தா சித்தஸ்ஸ பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வகரணா. கண்ஹாபி⁴ஜாதிஹேதுதோ வா கண்ஹா. ஸுக்காபி⁴ஜாதிஹேதுதோ ஸுக்கா. தே ஏவ ஸப்படிபா⁴கா³. கண்ஹா ஹி உஜுவிபச்சனீகதாய ஸுக்கஸப்படிபா⁴கா³, ததா² ஸுக்காபி இதரேஹி. அத² வா கண்ஹஸுக்கா ச ஸப்படிபா⁴கா³ ச கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கா³. ஸுகா² ஹி வேத³னா து³க்கா²ய வேத³னாய ஸப்படிபா⁴கா³, து³க்கா² ச வேத³னா ஸுகா²ய வேத³னாய ஸப்படிபா⁴கா³தி.

காமம் பா³ஹுஸச்சபரிபுச்ச²கதாஹி ஸப்³பா³பி அட்ட²வத்து²கா விசிகிச்சா² பஹீயதி, ததா²பி ரதனத்தயவிசிகிச்சா²மூலிகா ஸேஸவிசிகிச்சா²தி கத்வா ஆஹ ‘‘தீணி ரதனானி ஆரப்³பா⁴’’தி. ரதனத்தயகு³ணாவபோ³தே⁴ ‘‘ஸத்த²ரி கங்க²தீ’’திஆதி³ (த⁴. ஸ. 1008, 1123, 1167, 1241, 1263, 1270; விப⁴. 915) விசிகிச்சா²ய அஸம்ப⁴வோதி. வினயே பகதஞ்ஞுதா ‘‘ஸிக்கா²ய கங்க²தீ’’தி வுத்தாய விசிகிச்சா²ய பஹானம் கரோதீதி ஆஹ ‘‘வினயே சிண்ணவஸீபா⁴வஸ்ஸாபீ’’தி. ஓகப்பனியஸத்³தா⁴ஸங்கா²தஅதி⁴மோக்க²ப³ஹுலஸ்ஸாதி ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²னோ அனுபவிஸனஸத்³தா⁴ஸங்கா²தஅதி⁴மோக்கே²ன அதி⁴முச்சனப³ஹுலஸ்ஸ, அதி⁴முச்சனஞ்ச அதி⁴மோக்கு²ப்பாத³னமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், ஸத்³தா⁴ய வா நின்னபோணதாஅதி⁴முத்தி அதி⁴மோக்கோ².

ஸமுத³யவயாதி ஸமுத³யவயத⁴ம்மா. ஸுப⁴னிமித்தஅஸுப⁴னிமித்தாதீ³ஸூதி ‘‘ஸுப⁴னிமித்தாதீ³ஸு அஸுப⁴னிமித்தாதீ³ஸூ’’தி ஆதி³-ஸத்³தோ³ பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³. தத்த² பட²மேன ஆதி³-ஸத்³தே³ன படிக⁴னிமித்தாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ, து³தியேனமேத்தாசேதோவிமுத்திஆதீ³னம். ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் வுத்தனயமேவ.

நீவரணபப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

க²ந்த⁴பப்³ப³வண்ணனா

383. உபாதா³னேஹி ஆரம்மணகரணாதி³வஸேன உபாதா³தப்³பா³ வா க²ந்தா⁴ உபாதா³னக்க²ந்தா⁴.

இதி ரூபந்தி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ இத³ம்-ஸத்³தே³ன ஸமானத்தோ²தி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘இத³ம் ரூப’’ந்தி. தயித³ம் ஸரூபக்³க³ஹணபா⁴வதோ அனவஸேஸபரியாதா³னம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஏத்தகம் ரூபம், ந இதோ பரம் ரூபம் அத்தீ²’’தி. இதீதி வா பகாரத்தே² நிபாதோ, தஸ்மா ‘‘இதி ரூப’’ந்தி இமினா பூ⁴துபாதா³தி³வஸேன யத்தகோ ரூபஸ்ஸ பபே⁴தோ³, தேன ஸத்³தி⁴ம் ரூபம் அனவஸேஸதோ பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸேதி. ஸபா⁴வதோதி ருப்பனஸபா⁴வதோ, சக்கா²தி³வண்ணாதி³ஸபா⁴வதோ ச. வேத³னாதீ³ஸுபீதி ஏத்த² ‘‘அயம் வேத³னா, ஏத்தகா வேத³னா, ந இதோ பரம் வேத³னா அத்தீ²தி ஸபா⁴வதோ வேத³னம் பஜானாதீ’’திஆதி³னா, ஸபா⁴வதோதி ச ‘‘அனுப⁴வனஸபா⁴வதோ, ஸாதாதி³ஸபா⁴வதோ சா’’தி ஏவமாதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். ஸேஸம் வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

க²ந்த⁴பப்³ப³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆயதனபப்³ப³வண்ணனா

384. ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸூதி ‘‘ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகேஸு ச²ஸு பா³ஹிரேஸூ’’தி ‘‘ச²ஸூ’’தி பத³ம் பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம். கஸ்மா பனேதானி உப⁴யானி ச²ளேவ வுத்தானி? ச²விஞ்ஞாணகாயுப்பத்தித்³வாராரம்மணவவத்தா²னதோ. சக்கு²விஞ்ஞாணவீதி²யா பரியாபன்னஸ்ஸ ஹி விஞ்ஞாணகாயஸ்ஸ சக்கா²யதனமேவ உப்பத்தித்³வாரம், ரூபாயதனமேவ ச ஆரம்மணம், ததா² இதரானி இதரேஸம், ச²ட்ட²ஸ்ஸ பன ப⁴வங்க³மனஸங்கா²தோ மனாயதனேகதே³ஸோ உப்பத்தித்³வாரம், அஸாதா⁴ரணஞ்ச த⁴ம்மாயதனம் ஆரம்மணம். சக்க²தீதி சக்கு², ரூபம் அஸ்ஸாதே³தி, விபா⁴வேதி சாதி அத்தோ². ஸுணாதீதி ஸோதம். கா⁴யதீதி கா⁴னம். ஜீவிதனிமித்ததாய ரஸோ ஜீவிதம், தம் ஜீவிதம் அவ்ஹாயதீதி ஜிவ்ஹா. குச்சி²தானம் ஸாஸவத⁴ம்மானம் ஆயோ உப்பத்திதே³ஸோதி காயோ. முனாதி ஆரம்மணம் விஜானாதீதி மனோ. ரூபயதி வண்ணவிகாரம் ஆபஜ்ஜமானம் ஹத³யங்க³தபா⁴வம் பகாஸேதீதி ரூபம். ஸப்பதி அத்தனோ பச்சயேஹி ஹரீயதி ஸோதவிஞ்ஞேய்யபா⁴வம் க³மீயதீதி ஸத்³தோ³. க³ந்த⁴யதி அத்தனோ வத்து²ம் ஸூசேதீதி க³ந்தோ⁴. ரஸந்தி தம் ஸத்தா அஸ்ஸாதே³ந்தீதி ரஸோ. பு²ஸீயதீதி போ²ட்ட²ப்³ப³ம். அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி த⁴ம்மா. ஸப்³பா³னி பன ஆயானம் தனனாதி³அத்தே²ன ஆயதனானி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாயம் (விஸுத்³தி⁴. 2.510, 511, 512; விஸுத்³தி⁴. டீ. 2.510) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

சக்கு²ஞ்ச பஜானாதீதி (தீ³. நி. 2.384; ம. நி. 1.117) ஏத்த² சக்கு² நாம பஸாத³சக்கு², ந ஸஸம்பா⁴ரசக்கு², நாபி தி³ப்³ப³சக்கு²ஆதி³கந்தி ஆஹ சக்கு²பஸாத³ந்தி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘யம் சக்கு² சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³’’தி. (த⁴. ஸ. 596) ச-ஸத்³தோ³ வக்க²மானத்த²ஸமுச்சயத்தோ². யாதா²வஸரஸலக்க²ணவஸேனாதி அவிபரீதஸ்ஸ அத்தனோ ரஸஸ்ஸ சேவ லக்க²ணஸ்ஸ ச வஸேன, ரூபேஸு ஆவிஞ்ச²னகிச்சஸ்ஸ சேவ ரூபாபி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தபஸாத³லக்க²ணஸ்ஸ ச த³ட்டு²காமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தபஸாத³லக்க²ணஸ்ஸ ச வஸேனாதி அத்தோ². அத² வா யாதா²வஸரஸலக்க²ணவஸேனாதி யாதா²வஸரஸவஸேன சேவ லக்க²ணவஸேன ச, யாதா²வஸரஸோதி ச அவிபரீதஸபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஹி ரஸீயதி அவிரத்³த⁴படிவேத⁴வஸேன அஸ்ஸாதீ³யதி ரமீயதீதி ‘‘ரஸோ’’தி வுச்சதி, தஸ்மா ஸலக்க²ணவஸேனாதி வுத்தம் ஹோதி. லக்க²ணவஸேனாதி அனிச்சாதி³ஸாமஞ்ஞலக்க²ணவஸேன.

‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாண’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.204, 400; ம. நி. 3.421, 425, 426; ஸம். நி. 2.43, 45; 2.4.60) ஸமுதி³தானியேவ ரூபாயதனானி சக்கு²விஞ்ஞாணுப்பத்திஹேது, ந விஸும் விஸுந்தி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஜோதனத்த²ம் ‘‘ரூபே சா’’தி புது²வசனக்³க³ஹணம், தாய ஏவ ச தே³ஸனாக³தியா காமம் இதா⁴பி ‘‘ரூபே ச பஜானாதீ’’தி வுத்தம், ரூபபா⁴வஸாமஞ்ஞேன பன ஸப்³ப³ம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா ப³ஹித்³தா⁴ சதுஸமுட்டா²னிகரூபஞ்சாதி ஏகவசனவஸேன அத்தோ². ஸரஸலக்க²ண வஸேனாதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வகிச்சஸ்ஸ வஸேன சேவ சக்கு²படிஹனனலக்க²ணஸ்ஸ வஸேன சாதி யோஜேதப்³ப³ம்.

உப⁴யம் படிச்சாதி சக்கு²ம் உபனிஸ்ஸயபச்சயவஸேன பச்சயபூ⁴தம், ரூபே ஆரம்மணாதி⁴பதிஆரம்மணூபனிஸ்ஸயவஸேன பச்சயபூ⁴தே ச படிச்ச. காமம் அயம் ஸுத்தந்தஸம்வண்ணனா, நிப்பரியாயகதா² நாம அபி⁴த⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதா ஏவாதி அபி⁴த⁴ம்மனயேனேவ ஸம்யோஜனானி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காமராக³…பே… அவிஜ்ஜாஸம்யோஜன’’ந்தி ஆஹ. தத்த² காமேஸு ராகோ³, காமோ ச ஸோ ராகோ³ சாதி வா காமராகோ³. ஸோ ஏவ ப³ந்த⁴னட்டே²ன ஸம்யோஜனம். அயஞ்ஹி யஸ்ஸ ஸம்விஜ்ஜதி, தம் புக்³க³லம் வட்டஸ்மிம் ஸம்யோஜேதி ப³ந்த⁴தி இதி து³க்கே²ன ஸத்தம், ப⁴வாதி³கே வா ப⁴வந்தராதீ³ஹி, கம்முனா வா விபாகம் ஸம்யோஜேதி ப³ந்த⁴தீதி ஸம்யோஜனம். ஏவம் படிக⁴ஸம்யோஜம்ஆதீ³னம்பி யதா²ரஹமத்தோ² வத்தப்³போ³. ஸரஸலக்க²ணவஸேனாதி ஏத்த² பன ஸத்தஸ்ஸ வட்டதோ அனிஸ்ஸஜ்ஜனஸங்கா²தஸ்ஸ அத்தனோ கிச்சஸ்ஸ சேவ யதா²வுத்தப³ந்த⁴னஸங்கா²தஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸ ச வஸேனாதி யோஜேதப்³ப³ம்.

ப⁴வஸ்ஸாத³தி³ட்டி²ஸ்ஸாத³னிவத்தனத்த²ம் காமஸ்ஸாத³க்³க³ஹணம். அஸ்ஸாத³யதோதி அபி⁴ரமந்தஸ்ஸ. அபி⁴னந்த³தோதி ஸப்பீதிகதண்ஹாவஸேன நந்த³ந்தஸ்ஸ. பத³த்³வயேனாபி ப³லவதோ காமராக³ஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தா காமராகு³ப்பத்தி வுத்தா. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அனிட்டா²ரம்மணேதி ஏத்த² ‘‘ஆபாத²க³தே’’தி விப⁴த்திவிபரிணாமனவஸேன ‘‘ஆபாத²க³த’’ந்தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஏதம் ஆரம்மணந்தி ஏதம் ஏவம்ஸுகு²மம் ஏவம்து³ப்³பி³பா⁴க³ம் ஆரம்மணம். ‘‘நிச்சம் து⁴வ’’ந்தி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம். ‘‘உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதி வினஸ்ஸிஸ்ஸதீதி க³ண்ஹதோ’’தி ஏவமாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ இச்சி²தப்³போ³. பட²மாய ஸக்காயதி³ட்டி²யா அனுரோத⁴வஸேன ‘‘ஸத்தோ நு கோ²’’தி, இதராய அனுரோத⁴வஸேன ‘‘ஸத்தஸ்ஸ நு கோ²’’தி விசிகிச்ச²தோ. அத்தத்தனியாதி³கா³ஹானுக³தா ஹி விசிகிச்சா² தி³ட்டி²யா அஸதி அபா⁴வதோ. ப⁴வம் பத்தே²ந்தஸ்ஸாதி ‘‘ஈதி³ஸே ஸம்பத்திப⁴வே யஸ்மா அம்ஹாகம் இத³ம் இட்ட²ம் ரூபாரம்மணம் ஸுலப⁴ம் ஜாதம், தஸ்மா ஆயதிம்பி ஏதி³ஸோ, இதோ வா உத்தரிதரோ ஸம்பத்திப⁴வோ ப⁴வேய்யா’’தி ப⁴வம் நிகாமேந்தஸ்ஸ. ஏவரூபந்தி ஏவரூபம் ரூபம். தம்ஸதி³ஸே ஹி தப்³போ³ஹாரவஸேனேவம் வுத்தம். ப⁴வதி ஹி தம்ஸதி³ஸேஸு தப்³போ³ஹாரோ யதா² ‘‘ஸா ஏவ தித்திரீ, தானி ஏவ ஓஸதா⁴னீ’’தி. உஸூயதோதி உஸூயம் இஸ்ஸம் உப்பாத³யதோ. அஞ்ஞஸ்ஸ மச்ச²ராயதோதி அஞ்ஞேன அஸாதா⁴ரணபா⁴வகரணேன மச்ச²ரியம் கரோதோ. ஸப்³பே³ஹேவ யதா²வுத்தேஹி நவஹி ஸம்யோஜனேஹி.

தஞ்ச காரணந்தி ஸுப⁴னிமித்தபடிக⁴னிமித்தாதி³விபா⁴க³ம் இட்டா²னிட்டா²தி³ரூபாரம்மணஞ்சேவ தஜ்ஜாயோனிஸோமனஸிகாரஞ்சாதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸம்யோஜனஸ்ஸ காரணம். அவிக்க²ம்பி⁴தாஸமூஹதபூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னம் தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அப்பஹீனட்டே²ன உப்பன்னஸ்ஸா’’தி வுத்தம். வத்தமானுப்பன்னதா ஸமுதா³சாரக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதா. யேன காரணேனாதி யேன விபஸ்ஸனாஸமத²பா⁴வனாஸங்கா²தேன காரணேன. தஞ்ஹி தஸ்ஸ தத³ங்க³வஸேன சேவ விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ச பஹானகாரணம். இஸ்ஸாமச்ச²ரியானம் அபாயக³மனீயதாய பட²மமக்³க³வஜ்ஜ²தா வுத்தா. யதி³ ஏவம் ‘‘திண்ணம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸோதாபன்னோ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 4.241) ஸுத்தபத³ம் கத²ந்தி? தம் ஸுத்தந்தபரியாயேன வுத்தம். யதா²னுலோமஸாஸனா ஹி ஸுத்தந்ததே³ஸனா, அயம் பன அபி⁴த⁴ம்மனயேன ஸம்வண்ணனாதி நாயம் தோ³ஸோதி. ஓளாரிகஸ்ஸாதி தூ²லஸ்ஸ, யதோ அபி⁴ண்ஹஸமுப்பத்திபரியுட்டா²னதிப்³ப³தாவ ஹோதி. அணுஸஹக³தஸ்ஸாதி வுத்தப்பகாராபா⁴வேன அணுபா⁴வம் ஸுகு²மபா⁴வம் க³தஸ்ஸ. உத்³த⁴ச்சஸம்யோஜனஸ்ஸபேத்த² அனுப்பாதோ³ வுத்தோயேவாதி த³ட்ட²ப்³போ³ யதா²வுத்தஸம்யோஜனேஹி அவினாபா⁴வதோ. ஏகத்த²தாய ஸோதாதீ³னம் ஸபா⁴வஸரஸலக்க²ணவஸேன பஜானனா, தப்பச்சயானம் ஸம்யோஜனானம் உப்பாதா³தி³பஜானனா ச வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி அதிதி³ஸதி.

அத்தனோ வா த⁴ம்மேஸூதி அத்தனோ அஜ்ஜ²த்திகாயதனத⁴ம்மேஸு, அத்தனோ உப⁴யத⁴ம்மேஸு வா. இமஸ்மிம் பக்கே² அஜ்ஜ²த்திகாயதனபரிக்³க³ண்ஹனேனாதி அஜ்ஜ²த்திகாயதனபரிக்³க³ண்ஹனமுகே²னாதி அத்தோ². ஏவஞ்ச அனவஸேஸதோ ஸபரஸந்தானேஸு ஆயதனானம் பரிக்³க³ஹோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. பரஸ்ஸ வா த⁴ம்மேஸூதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ரூபாயதனஸ்ஸாதி அட்³டே⁴காத³ஸப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ரூபஸபா⁴வஸ்ஸ ஆயதனஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தே⁴ ‘‘வுத்தனயேன நீஹரிதப்³போ³’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஸேஸக்க²ந்தே⁴ஸூதி வேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ஸு. வுத்தனயேனாதி இமினா அதிதே³ஸேன ரூபக்க²ந்தே⁴ ‘‘ஆஹாரஸமுத³யா’’தி விஞ்ஞாணக்க²ந்தே⁴ ‘‘நாமரூபஸமுத³யா’’தி ஸேஸக²ந்தே⁴ஸு ‘‘ப²ஸ்ஸஸமுத³யா’’தி இமம் விஸேஸம் விபா⁴வேதி, இதரம் பன ஸப்³ப³த்த² ஸமானந்தி க²ந்த⁴பப்³பே³ விய ஆயதனபப்³பே³பி லோகுத்தரனிவத்தனம் பாளியம் க³ஹிதம் நத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘லோகுத்தரத⁴ம்மா ந க³ஹேதப்³பா³’’தி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.