10. பாயாஸிராஜஞ்ஞஸுத்தவண்ணனா

406. ப⁴க³வதா ஏவம் க³ஹிதனாமத்தாதி யோஜனா. யஸ்மா ராஜபுத்தா லோகே ‘‘குமாரோ’’தி வோஹரீயந்தி. அயஞ்ச ரஞ்ஞோ கித்திமபுத்தோ, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ரஞ்ஞோ…பே… ஸஞ்ஜானிம்ஸூ’’தி.

அஸ்ஸாதி தே²ரஸ்ஸ. புஞ்ஞானி கரோந்தோ கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் தே³வேஸு சேவ மனுஸ்ஸேஸு ச உப்பஜ்ஜித்வா விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் நாஸக்கி² இந்த்³ரியானம் அபரிபக்கத்தா. ததியதி³வஸேதி பப்³ப³தம் ஆருள்ஹதி³வஸதோ ததியே தி³வஸே.

தேஸம் ஸாவகபோ³தி⁴யா நியததாய, புஞ்ஞஸம்பா⁴ரஸ்ஸ ச ஸாதிஸயத்தா வினிபாதம் அக³ந்த்வா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம்…பே… அனுப⁴வந்தானம். தே³வதாயாதி புப்³பே³ ஸஹத⁴ம்மசாரினியா ஸுத்³தா⁴வாஸதே³வதாய.

‘‘குலதா³ரிகாய குச்சி²ம்ஹி உப்பன்னோ’’தி வத்வா தம் ஏவஸ்ஸ உப்பன்னபா⁴வம் மூலதோ பட்டா²ய த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸா சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸாதி குலதா³ரிகா. ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகத்தோ², தேன வுச்சமானம் விஸேஸம் ஜோதேதி. குலக⁴ரந்தி பதிகுலகே³ஹம். க³ப்³ப⁴னிமித்தந்தி க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ ஸண்டி²தபா⁴வனிமித்தம். ஸதிபி விஸாகா²ய ச ஸாவத்தி²வாஸிகுலபரியாபன்னத்தே தஸ்ஸா தத்த² பதா⁴னபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘விஸாக²ஞ்சா’’தி வுத்தம் யதா² ‘‘ப்³ராஹ்மணா ஆக³தா வாஸிட்டோ²பி ஆக³தோ’’தி. தே³வதாதி இத⁴பி ஸா ஏவ ஸுத்³தா⁴வாஸதே³வதா. பஞ்ஹேதி ‘‘பி⁴க்கு² பி⁴க்கு² அயம் வம்மிகோ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.249) ஆக³தே பன்னரஸபஞ்ஹே.

ஸேதப்³யாதி இத்தி²லிங்க³வஸேன தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ நாமம்.உத்தரேனாதி ஏன-ஸத்³த³யோகே³ன ‘‘ஸேதப்³ய’’ந்தி உபயோக³வசனம் பாளியம் வுத்தம். அத்த²வசனேன பன உத்தரஸத்³த³ம் அபேக்கி²த்வா ஸேதப்³யதோதி நிஸ்ஸக்கப்பயோகோ³ கதோ. அனபி⁴ஸித்தகராஜாதி க²த்தியஜாதிகோ அபி⁴ஸேகம் அப்பத்தோ.

பாயாஸிராஜஞ்ஞவத்து²வண்ணனா

407. தி³ட்டி²யேவ தி³ட்டி²க³தந்தி க³த-ஸத்³தே³ன பத³வட்³ட⁴னமாஹ, தி³ட்டி²யா வா க³தமத்தம் தி³ட்டி²க³தம், அயாதா²வக்³கா³ஹிதாய க³ந்தப்³பா³பா⁴வதோ தி³ட்டி²யா க³ஹணமத்தம், கேவலோ மிச்சா²பி⁴னிவேஸோதி அத்தோ², தம் பன தி³ட்டி²க³தம் தஸ்ஸ அயோனிஸோமனஸிகாராதி³வஸேன உப்பஜ்ஜித்வா படிபக்க²ஸம்முகீ²பா⁴வாபா⁴வதோ, அனுரூபாஹாரலாப⁴தோ ச ஸமுதா³சாரப்பத்தம் ஜாதந்தி பாளியம் ‘‘உப்பன்னம் ஹோதீ’’தி வுத்தம். தம் தம் காரணம் அபதி³ஸித்வாதி ததோ இதா⁴க³ச்ச²னகஸ்ஸ, இதோ தத்த² க³ச்ச²னகஸ்ஸ ச அபதி³ஸனதோ ‘‘தத்த² தத்தே²வ ஸத்தானம் உச்சி²ஜ்ஜனதோ’’தி ஏவமாதி³ தம் தம் காரணம் படிரூபகம் அபதி³ஸித்வா.

408. ஆபன்னானதி⁴ப்பேதத்த²விஸயே அயம் புரா-ஸத்³த³பயோகோ³தி ஆஹ ‘‘புரா…பே… ஸஞ்ஞாபேதீதி யாவ ந ஸஞ்ஞாபேதீ’’தி.

சந்தி³மஸூரியஉபமாவண்ணனா

411. யதா² சந்தி³மஸூரியா உளாரவிபுலோபா⁴ஸதாய அஞ்ஞேன ஓபா⁴ஸேன அனபி⁴ப⁴வனீயா, ஏவமயம்பி பஞ்ஞாஓபா⁴ஸேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சந்தி³ம…பே… அஞ்ஞேனா’’திஆதி³மாஹ. ஆதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘கித்தகே டா²னே ஏதே பவத்தேந்தி, கித்தகஞ்ச டா²னம் நேஸம் ஆபா⁴ ப²ரதீ’’தி ஏவமாதி³ம்பி சோத³னம் ஸங்க³ண்ஹாதி. பலிவேடே²ஸ்ஸதீதி ஆப³ந்தி⁴ஸ்ஸதி, அனுயுஞ்ஜிஸ்ஸதீதி அத்தோ². நிப்³பே³டே²தும் தம் விஸ்ஸஜ்ஜேதும். தஸ்மாதி யஸ்மா யதா²வுத்தம் சோத³னம் நிப்³பே³டே²தும் ந ஸக்கோதி, தஸ்மா. அத்தனோ அனிச்சி²தம் ஸங்கா⁴தனம் பக்க²ம் படிஜானந்தோ ‘‘பரஸ்மிம் லோகே, ந இமஸ்மி’’ந்திஆதி³மாஹ.

கத²ம் பனாயம் நத்தி²கதி³ட்டி² ‘‘தே³வோ’’தி படிஜானாதீதி தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப⁴க³வா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘தே³வாபி தே³வத்தபா⁴வேனேவ உச்சி²ஜ்ஜந்தி, மனுஸ்ஸாபி மனுஸ்ஸத்தபா⁴வேனேவ உச்சி²ஜ்ஜந்தீ’’தி ஏவம் வா அஸ்ஸ தி³ட்டி², ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘தே³வா தே, ந மனுஸ்ஸா’’தி வசனஞ்ச ந விருஜ்ஜ²தி. ஏவம் சந்தே³தி சந்த³விமானே, ந ச சந்தே³ வா கதி²யந்தே.

412. ஆபா³தோ⁴ ஏதேஸம் அத்தீ²தி ஆபா³தி⁴கா. து³க்க²ம் ஸஞ்ஜாதம் ஏதேஸந்தி து³க்கி²தா. ஸத்³தா⁴ய அயிதப்³பா³ ஸத்³தா⁴யிகா, ஸத்³தா⁴ய பவத்திட்டா²னபூ⁴தா. தேனாஹ ‘‘அஹம் தும்ஹே’’திஆதி³. பச்சயோ பத்தியாயனம் ஏதேஸு அத்தீ²தி பச்சயிகா.

சோரஉபமாவண்ணனா

413. உத்³தி³ஸித்வாதி உபேச்ச த³ஸ்ஸேத்வா. கம்மகாரணிகஸத்தேஸூதி நேரயிகானம் ஸங்கா⁴தனகஸத்தேஸு. கம்மமேவாதி தேஹி தேஹி நேரயிகேஹி கதகம்மமேவ. கம்மகாரணம் கரோதீதி ஆயூஹனானுரூபம் தம் தம் காரணம் கரோதி, ததா² து³க்க²ம் உப்பாதே³தீதி அத்தோ². நிரயபாலாதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², தேன தத்த² ஸப்³ப³ம் நிரயகண்ட³பாளிம் (ம. நி. 3.259) ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏவம் ஸுத்ததோ (ம. நி. 3.259) நிரயபாலானம் அத்தி²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யுத்திதோபி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மனுஸ்ஸலோகே’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நேரயிகே நிரயே பாலேந்தி ததோ நிக்³க³ந்தும் அப்பதா³னவஸேன ரக்க²ந்தீதி நிரயபாலா. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் பபஞ்சஸூத³னீடீகாயம் க³ஹேதப்³ப³ம்.

கூ³த²கூபபுரிஸஉபமாவண்ணனா

415. நிம்மஜ்ஜதா²தி நிரவஸேஸதோ மஜ்ஜத² ஸோதே⁴த². தம் பன தஸ்ஸ தஸ்ஸ கூ³த²ஸ்ஸ ததா² ஸோத⁴னம் அபனயனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அபனேதா²’’தி.

அஸுசீதி அஸுத்³தோ⁴, ஸோ பன யஸ்மா மனவட்³ட⁴னகோ மனோஹரோ ந ஹோதி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘அமனாபோ’’தி. அஸுசிஸங்கா²தம் அஸுசிபா⁴க³தம் அத்தனோ ஸபா⁴வதம் க³தோ பத்தோதி அஸுசிஸங்கா²தோதி ஆஹ ‘‘அஸுசிகோட்டா²ஸபூ⁴தோ’’தி. து³க்³க³ந்தோ⁴தி து³ட்ட²க³ந்தோ⁴ அனிட்ட²க³ந்தோ⁴, ஸோ பன ந யோ கோசி, அத² கோ² பூதிக³ந்தோ⁴தி ஆஹ ‘‘குணபக³ந்தோ⁴’’தி. ஜிகு³ச்சி²தப்³ப³யுத்தோதி ஹீளிதப்³ப³யுத்தோ. படிகூலோ கா⁴னிந்த்³ரியஸ்ஸ படிகூலரூபோ. உப்³பா³த⁴தீதி உபரூபரி பா³த⁴தி. மனுஸ்ஸானம் க³ந்தோ⁴…பே… பா³த⁴தி அதிவிய அஸுசிஸபா⁴வத்தா, அஸுசிம்ஹியேவ ஜாதஸம்வத்³த⁴னபா⁴வதோ, தே³வானஞ்ச கா⁴னபஸாத³ஸ்ஸ திக்க²விஸத³பா⁴வதோ.

416. தூ³ரே நிப்³ப³த்தா பரனிம்மிதவஸவத்திஆத³யோ.

419. ஸுந்த³ரத⁴ம்மேதி ஸோப⁴னகு³ணே. ஸுக³திஸுக²ந்தி ஸுக³தி சேவ தப்பரியாபன்னம் ஸுக²ஞ்ச.

க³ப்³பி⁴னீஉபமாவண்ணனா

420. புஞ்ஞகம்மதோ ஏதி உப்பஜ்ஜதீதி அயோ, ஸுக²ம். தப்படிபக்க²தோ அனயோ, து³க்க²ம். அபக்கந்தி ந ஸித்³த⁴ம் ந நிட்டா²னப்பத்தம். ந பரிபாசேந்தி ந நிட்டா²னம் பாபேந்தி. ந உபச்சி²ந்த³ந்தி அத்தவினிபாதஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜபா⁴வதோ. ஆக³மேந்தீதி உதி³க்க²ந்தி. நிப்³பி³ஸந்தி யஸ்ஸ பன தம் கம்மப²லம் நிப்³பி³ஸந்தோ நியுஞ்ஜந்தோ, நிப்³பி³ஸந்தி வா நிப்³பே³ஸம் வேதனம் படிகங்க²ந்தோ ப⁴தபுரிஸோ யதா².

421. உப்³பி⁴ந்தி³த்வாதி உபஸக்³கே³ன பத³வட்³ட⁴னமத்தந்தி ஆஹ ‘‘பி⁴ந்தி³த்வா’’தி.

ஸுபினகஉபமாவண்ணனா

422. ‘‘நிக்க²மந்தம் வா பவிஸந்தம் வா ஜீவ’’ந்தி இத³ம் தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயவஸேன வுத்தம். ஸோ ஹி ‘‘ஸத்தானம் ஸுபினத³ஸ்ஸனகாலே அத்தபா⁴வதோ ஜீவோ ப³ஹி நிக்க²மித்வா தம்தம்ஆராமராமணேய்யகத³ஸ்ஸனாதி³வஸேன இதோ சிதோ ச பரிப்³ப⁴மித்வா புனதே³வ அத்தபா⁴வம் அனுபவிஸதீ’’தி ஏவம் பவத்தமிச்சா²கா³ஹவிபல்லத்தசித்தோ. அத²ஸ்ஸ தே²ரோ கு²த்³த³காய ஆணியா விபுலம் ஆணிம் நீஹரந்தோ விய ஜீவஸமஞ்ஞாமுகே²ன உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் நீஹரிதுகாமோ ‘‘அபி நு தா துய்ஹம் ஜீவம் பஸ்ஸந்தி பவிஸந்தம் வா நிக்க²மந்தம் வா’’தி ஆஹ. யத்த² பன ததா²ரூபா ஜீவஸமஞ்ஞா, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சித்தாசாரம் ஜீவந்தி க³ஹேத்வா ஆஹா’’தி வுத்தம்.

423. வேடே²த்வாதி வேக²தா³னஸங்கே²பேன வேடே²த்வா. சவனகாலேதி சவனஸ்ஸ சுதியா பத்தகாலே, ந சவமானகாலே. ரூபக்க²ந்த⁴மத்தமேவாதி கதிபயரூபத⁴ம்மஸங்கா⁴தமத்தமேவ. உதுஸமுட்டா²னரூபத⁴ம்மஸமூஹமத்தமேவ ஹி ததா³ லப்³ப⁴தி, மத்த-ஸத்³தோ³ வா விஸேஸனிவத்திஅத்தோ², தேன கம்மஜாதி³திஸந்ததிரூபவிஸேஸம் நிவத்தேதி. அப்பவத்தா ஹோந்தீதி அப்பவத்திகா ஹோந்தி, ந உபலப்³ப⁴தீதி அத்தோ². விஞ்ஞாணே பன ஜீவஸஞ்ஞீ, தஸ்மா ‘‘விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ க³ச்ச²தீ’’தி ஆஹ, தத்த² அனுபலப்³ப⁴னதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸந்தத்தஅயோகு³ளஉபமாவண்ணனா

424. வூபஸந்ததேஜந்தி விக³துஸ்மம்.

425. ஆமதோதி ஏத்த² ஆ-ஸத்³தோ³ ஆமிஸ-ஸத்³தோ³ விய உபட்³ட⁴பரியாயோதி ஆஹ ‘‘அத்³த⁴மதோ’’தி, ஆமதோதி வா ஈஸம் த³ரதே²ன உஸ்மனா யுத்தமரணோ மரந்தோதி அத்தோ². மீயமானோ ஹி அவிக³துஸ்மோ ஹோதி, ந மதோ விய விக³துஸ்மோ. தேனாஹ ‘‘மரிதும் ஆரத்³தோ⁴ ஹோதீ’’தி. ததா² ரூபஸ்ஸ ஓது⁴னனம் நாமஸ்ஸ ஓரதோ பரிவத்தனமேவாதி ஆஹ ‘‘ஓரதோ கரோதா²’’தி. ஓரதோ காதுகாமஸ்ஸ பன ஸம்பரிவத்தனம் ஸந்து⁴னனம், தம் பன பரதோ கரணந்தி ஆஹ ‘‘பரதோ கரோதா²’’தி. பரமுக²ம் கதஸ்ஸ இதோ சிதோ பரிவத்தனம் நித்³து⁴னனந்தி ஆஹ ‘‘அபராபரம் கரோதா²’’தி. இந்த்³ரியானி அபரிபி⁴ன்னானீதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘தஞ்சாயதனம் ந படிஸம்வேதே³தீ’’தி வுத்தம்.

ஸங்க²த⁴மஉபமாவண்ணனா

426. ஸங்க²ம் த⁴மதி, த⁴மாபேதீதி வா ஸங்க²த⁴மோ. உபலாபேத்வாதி உபரூபரி ஸத்³த³யோக³வஸேன ஸல்லாபேத்வா, ஸத்³த³யுத்தம் கத்வாதி அத்தோ². தம் பன அத்த²தோ த⁴மனமேவாதி ஆஹ ‘‘த⁴மித்வா’’தி.

அக்³கி³கஜடிலஉபமாவண்ணனா

428. ஆஹிதோ அக்³கி³ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அக்³கி³கோ, ஸ்வாஸ்ஸ அக்³கி³கபா⁴வோ யஸ்மா அக்³கி³ஹுதமாலாவேதி³ஸம்பாத³னேஹி சேவ இந்த⁴னதூ⁴மப³ரிஹிஸஸப்பிதேலூபஹரணேஹி ப³லிபுப்ப²தூ⁴மக³ந்தா⁴தி³உபஹாரேஹி ச தஸ்ஸ பயிருபாஸனாய இச்சி²தோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘அக்³கி³பரிசாரகோ’’தி. ஆயும் பாபுணாபேய்யந்தி யதா² சிரஜீவீ ஹோதி, ஏவம் ஆயும் பச்சி²மவயம் பாபேய்யம். வட்³டி⁴ம் க³மேய்யந்தி ஸரீராவயவே, கு³ணாவயவே ச பா²திம் பாபேய்யம். அரணீ யுக³ளந்தி உத்தராரணீ, அத⁴ராரணீதி அரணீத்³வயம்.

429. ஏவந்தி ‘‘பா³லோ பாயாஸிராஜஞ்ஞோ’’திஆதி³ப்பகாரேன. தயாதி தே²ரம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. வுத்தயுத்தகாரணமக்க²லக்க²ணேனாதி வுத்தயுத்தகாரணஸ்ஸ மக்க²னஸபா⁴வேன. யுக³க்³கா³ஹலக்க²ணேனாதி ஸமது⁴ரக்³க³ஹணலக்க²ணேன. பலாஸேனாதி பலாஸேதீதி பலாஸோ, பரஸ்ஸ கு³ணே உத்தரிதரே ட³ம்ஸித்வா விய ச²ட்³டே³ந்தோ அத்தனோ கு³ணேஹி ஸமே கரோதீதி அத்தோ². ஸமகரணரஸோ ஹி பலாஸோ, தேன பலாஸேன.

த்³வேஸத்த²வாஹஉபமாவண்ணனா

430. ஹரிதகபத்தந்தி ஹரிதப்³ப³பத்தம், அப்பபத்தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அந்தமஸோ’’திஆதி³. ஸன்னத்³த⁴த⁴னுகலாபந்தி ஏத்த² கலாபந்தி தூணீரமாஹ, தஞ்ச ஸன்னய்ஹதோ த⁴னுனா வினா ந ஸன்னய்ஹதீதி ஆஹ ‘‘ஸன்னத்³த⁴த⁴னுகலாப’’ந்தி. ஆஸித்தோத³கானி வடுமானீதி க³மனமக்³கா³ சேவ தம்தம்உத³கமக்³கா³ ச ஸம்மதே³வ தே³வேன பு²ட்ட²த்தா தஹம் தஹம் பக்³க⁴ரிதஉத³க ஸந்த³மானஉத³கா. தேனாஹ ‘‘பரிபுண்ணஸலிலா மக்³கா³ ச கந்த³ரா சா’’தி.

யதா²ப⁴தேனாதி ஸகடேஸு யதா²ட²பிதேன, யதா² ‘‘அம்ம இதோ கரோஹீ’’தி வுத்தே ட²பேஸீதி அத்தோ² கரணகிரியாய கிரியாஸாமஞ்ஞவாசீபா⁴வதோ. தஸ்மா யதா²ரோபிதேன, யதா²க³ஹிதேனாதி அத்தோ² வுத்தோ.

அக்க²து⁴த்தகஉபமாவண்ணனா

434. பராஜயகு³ளந்தி யேன கு³ளேன, யாய ஸலாகாய டி²தாய ச பராஜயோ ஹோதி, தம் அத³ஸ்ஸனம் க³மேந்தோ கி³லதி.பஜ்ஜோஹனந்தி பகாரேஹி ஜுஹனகம்மம். தம் பன ப³லிதா³னவஸேன கரீயதீதி ஆஹ ‘‘ப³லிகம்ம’’ந்தி.

ஸாணபா⁴ரிகஉபமாவண்ணனா

436. கா³மபத்தந்தி கா³மோ ஏவ ஹுத்வா ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம், ஸுஞ்ஞபா⁴வேன அனாவஸிதப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘வுட்டி²தகா³மபதே³ஸோ’’தி. கா³மபத³ந்தி யதா² புரிஸஸ்ஸ பாத³னிக்கி²த்தட்டா²னம் அதி⁴க³தபரிச்சே²த³ம் ‘‘பத³’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் கா³மவாஸீஹி ஆவஸிதட்டா²னம் அதி⁴க³தனிவுத்தா²கா³ரம் ‘‘கா³மபத³’’ந்தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘அயமேவத்தோ²’’தி. ஸுஸன்னத்³தோ⁴தி ஸுகே²ன க³ஹேத்வா க³மனயோக்³யதாவஸேன ஸுட்டு² ஸஜ்ஜிதோ. தம் பன ஸுஸஜ்ஜனம் ஸுட்டு² ப³ந்த⁴னவஸேனேவாதி ஆஹ ‘‘ஸுப³த்³தோ⁴’’தி.

அயாதீ³னம்பி லோஹபா⁴வே ஸதிபி லோஹ-ஸத்³தோ³ ஸாஸனே தம்ப³லோஹே நிருள்ஹோதி ஆஹ ‘‘லோஹந்தி தம்ப³லோஹ’’ந்தி.

ஸரணக³மனவண்ணனா

437. அபி⁴ரத்³தோ⁴தி ஆராதி⁴தசித்தோ, ஸாஸனஸ்ஸ ஆராதி⁴தசித்ததா பஸீத³னவஸேனாதி ஆஹ ‘‘அபி⁴ப்பஸன்னோ’’தி. பஞ்ஹுபட்டா²னானீதி பஞ்ஹேஸு உபட்டா²னானி மயா புச்சி²தத்தே²ஸு தும்ஹாகம் விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன ஞாணுபட்டா²னானி.

யஞ்ஞகதா²வண்ணனா

438. ஸங்கா⁴தந்தி ஸம்-ஸத்³தோ³ பத³வட்³ட⁴னமத்தந்தி ஆஹ ‘‘கா⁴த’’ந்தி. விபாகப²லேனாதி ஸதி³ஸப²லேன. மஹப்ப²லோ ந ஹோதி க³வாதி³பாணகா⁴தேன உபக்கிலிட்ட²பா⁴வதோ. கு³ணானிஸம்ஸேனாதி உத்³த³யப²லேன. ஆனுபா⁴வஜுதியாதி படிபக்க²விக³மனஜனிதேன ஸபா⁴வஸங்கா²தேன தேஜேன. ந மஹாஜுதிகோ ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴பா⁴வதோ. விபாகவிப்பா²ரதாயாதி விபாகப²லஸ்ஸ விபுலதாய, பாரிபூரியாதி அத்தோ². து³ட்டு²கே²த்தேதி உஸபா⁴தி³தோ³ஸேஹி தூ³ஸிதகே²த்தே, தம் பன வப்பாபா⁴வதோ அஸாரம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நிஸ்ஸாரகே²த்தே’’தி. து³ப்³பூ⁴மேதி குச்சி²தபூ⁴மிபா⁴கே³, ஸ்வாஸ்ஸ குச்சி²தபா⁴வோ அஸாரதாய வா ஸியா நின்னதாதி³தோ³ஸவஸேன வா. தத்த² பட²மோ பக்கோ² பட²மபதே³ன த³ஸ்ஸிதோதி இதரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விஸமபூ⁴மிபா⁴கே³’’தி ஆஹ. த³ண்டா³பி⁴கா⁴தாதி³னா சி²ன்னபி⁴ன்னானி. பூதீனீதி கோ³மயலேபதா³னாதி³ஸுகே²ன அஸுக்கா²பிதத்தா பூதிபா⁴வம் க³தானி. தானி பன யஸ்மா ஸாரவந்தானி ந ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘நிஸ்ஸாரானீ’’தி. வாதாதபஹதானீதி வாதேன ச ஆதபேன ச வினட்ட²பீ³ஜஸாமத்தி²யானி. தேனாஹ ‘‘பரியாதி³ன்னதேஜானீ’’தி. யம் யதா²ஜாதவீஹிஆதி³க³தேன தண்டு³லேன அங்குருப்பாத³னயோக்³யபீ³ஜஸாமத்தி²யம், தம் தண்டு³லஸாரோ, தஸ்ஸ ஆதா³னம் க³ஹணம் ததா²உப்பஜ்ஜனமேவ. ஏதானி பன பீ³ஜானி ந தாதி³ஸானி க²ண்டா³தி³தோ³ஸவந்ததாய. தா⁴ராய கே²த்தே அனுப்பவேஸனம் நாம வஸ்ஸனமேவ, தம் படிக்கே²பவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந ஸம்மா வஸ்ஸேய்யா’’தி. அங்குரமூலபத்தாதீ³ஹீதி சேத்த² அங்குரகந்தா³தீ³ஹி உத்³த⁴ம் வுத்³தி⁴ம், மூலஜடாதீ³ஹி ஹேட்டா² விருள்ஹிம், பத்தபுப்பா²தீ³ஹி ஸமந்ததோ ச வேபுல்லந்தி யோஜனா.

அபரூபகா⁴தேனாதி பரேஸம் விபா³த⁴னேன. உப்பன்னபச்சயதோதி நிப்³ப³த்திதகா⁴ஸச்சா²த³னாதி³தே³ய்யத⁴ம்மதோ. க³வாதி³கா⁴தேனபி ஹி தத்த² படிக்³கா³ஹகானம் கா⁴ஸோ ஸங்கீயதி. ‘‘அபரூபகா⁴திதாயா’’தி இத³ம் ஸீலவந்ததாய காரணவசனம். கு³ணாதிரேகந்தி கு³ணாதிரித்தம், ஸீலாதி³லோகுத்தரகு³ணேஹி விஸிட்ட²ந்தி அத்தோ². விபுலாதி ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³தி³வஸேன உளாரா.

உத்தரமாணவவத்து²வண்ணனா

439. அத² கோ² தேஹி ஸகுண்ட³கேஹி தண்டு³லேஹி ஸித்³த⁴ம்ப⁴த்தம் உத்தண்டு³லமேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘உத்தண்டு³லப⁴த்த’’ந்தி. பி³லங்க³ம் வுச்சதி ஆரனாலம் பி³லங்க³தோ நிப்³ப³த்தனதோ, ததே³வ கஞ்ஜியதோ ஜாதந்தி கஞ்ஜியம், தம் து³தியம் ஏதஸ்ஸாதி பி³லங்க³து³தியம், தம் ‘‘கஞ்ஜிகது³திய’’ந்தி ச வுத்தம். தோ⁴ரகானீதி தோ⁴வியானி. யஸ்மா தூ²லதரானிபி ‘‘தூ²லானீ’’தி வத்தப்³ப³தம் அரஹந்தி, தஸ்மா ‘‘தூ²லானி சா’’தி வுத்தம். கு³ளத³ஸானீதி ஸுத்தானம் தூ²லதாய, கஞ்ஜிகஸ்ஸ ப³ஹலதாய ச பிண்டி³தத³ஸானி. தேனாஹ ‘‘புஞ்ஜபுஞ்ஜ…பே… த³ஸானீ’’தி. அனுத்³தி³ஸதீதி அனு அனு கதே²தி.

440. அஸக்கச்சந்தி ந ஸக்கச்சம் அனாத³ரகாரம், தம் பன கம்மப²லஸத்³தா⁴ய அபா⁴வேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸத்³தா⁴விரஹித’’ந்தி. அசித்தீகதந்தி சித்தீகாரபச்சுபட்டா²பனவஸேன ந சித்தீகதம். தேனாஹ ‘‘சித்தீகாரவிரஹித’’ந்திஆதி³. சித்தீகாரரஹிதம் வா அசித்தீகதம், யதா² கதம் பரேஸம் விம்ஹயாவஹம் ஹோதி, ததா² அகதம். சித்தஸ்ஸ உளாரபணீதபா⁴வோ பன அஸக்கச்சதா³னேனேவ பா³தி⁴தோ. அபவித்³த⁴ந்தி ச²ட்³ட³னீயத⁴ம்மம் விய அபவித்³த⁴ம் கத்வா, ஏதேன தஸ்மிம் தா³னே கா³ரவாகரணம் வத³தி. ஸேரீஸகம் நாமாதி ‘‘ஸேரீஸக’’ந்தி ஏவம் நாமகம். துச்ச²ந்தி பரிஜனபரிச்சே²த³விரஹதோ ரித்தம்.

பாயாஸிதே³வபுத்தவண்ணனா

441. தஸ்ஸானுபா⁴வேனாதி தஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன. ஸிரீஸருக்கோ²தி பப⁴ஸ்ஸரக²ந்த⁴விடபஸாகா²பலாஸஸம்பன்னோ மனுஞ்ஞத³ஸ்ஸனோ தி³ப்³போ³ ஸிரீஸருக்கோ². அட்டா²ஸீதி ப²லஸ்ஸ கம்மஸரிக்க²தம் த³ஸ்ஸேந்தோ விமானத்³வாரே நிப்³ப³த்தித்வா அட்டா²ஸி. புப்³பா³சிண்ணவஸேனாதி புரிமஜாதியம் தத்த² நிவாஸபரிசயனவஸேன. ந கேவலம் புப்³பா³சிண்ணவஸேனேவ, அத² கோ² உதுஸுகு²மவஸேன பீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² கிரஸ்ஸ உதுஸுக²ம் ஹோதீ’’தி ஆஹ.

ஸோதி உத்தரோ மாணவோ. யதி³ அஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா பாயாஸி தத்த² நிப்³ப³த்தோ, பாயாஸிஸ்ஸ பரிசாரிகா ஸக்கச்சம் தா³னம் த³த்வா கத²ம் தத்த² நிப்³ப³த்தாதி ஆஹ ‘‘பாயாஸிஸ்ஸ பனா’’தி. நிகந்திவஸேனாதி பாயாஸிம்ஹி ஸாபேக்கா²வஸேன, புப்³பே³பி வா தத்த² நிவுத்த²புப்³ப³தாய. தி³ஸாசாரிகவிமானந்தி ஆகாஸட்ட²ம் ஹுத்வா தி³ஸாஸு விசரணகவிமானம், ந ருக்க²பப்³ப³தஸிக²ராதி³ஸம்ப³ந்த⁴ம். வட்டனிஅடவியந்தி விமானவீதி²யந்தி.

பாயாஸிராஜஞ்ஞஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.