3. மஹாபரினிப்³பா³னஸுத்தவண்ணனா
131. பூஜனீயபா⁴வதோ, பு³த்³த⁴ஸம்பத³ஞ்ச பஹாய பவத்ததா மஹந்தஞ்ச தம் பரினிப்³பா³னஞ்சாதி மஹாபரினிப்³பா³னம்; ஸவாஸனப்பஹானதோ மஹந்தம் கிலேஸக்க²யம் நிஸ்ஸாய பவத்தம் பரினிப்³பா³னந்திபி மஹாபரினிப்³பா³னம்; மஹதா காலேன மஹதா வா கு³ணராஸினா ஸாதி⁴தம் பரினிப்³பா³னந்திபி மஹாபரினிப்³பா³னம்; மஹந்தபா⁴வாய, தா⁴தூனம் ப³ஹுபா⁴வாய பரினிப்³பா³னந்திபி மஹாபரினிப்³பா³னம்; மஹதோ லோகதோ நிஸ்ஸடம் பரினிப்³பா³னந்திபி மஹாபரினிப்³பா³னம்; ஸப்³ப³லோகாஸாதா⁴ரணத்தா பு³த்³தா⁴னம் ஸீலாதி³கு³ணேஹி மஹதோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பரினிப்³பா³னந்திபி மஹாபரினிப்³பா³னம்; மஹதி ஸாஸனே பதிட்டி²தே பரினிப்³பா³னந்திபி மஹாபரினிப்³பா³னந்தி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பரினிப்³பா³னம் வுச்சதி, தப்படிஸம்யுத்தம் ஸுத்தம் மஹாபரினிப்³பா³னஸுத்தம். கி³ஜ்ஜா² ஏத்த² வஸந்தீதி கி³ஜ்ஜ²ம், கி³ஜ்ஜ²ம் கூடம் ஏதஸ்ஸாதி கி³ஜ்ஜ²கூடோ, கி³ஜ்ஜ²ம் விய வா கி³ஜ்ஜ²ம், கூடம், தம் ஏதஸ்ஸாதி கி³ஜ்ஜ²கூடோ, பப்³ப³தோ, தஸ்மிம் கி³ஜ்ஜ²கூடே. தேனாஹ ‘‘கி³ஜ்ஜா²’’திஆதி³. அபி⁴யாதுகாமோதி ஏத்த² அபி⁴-ஸத்³தோ³ அபி⁴ப⁴வனத்தோ², ‘‘அபி⁴விஜானாதூ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.244; 3.85; ம. நி. 3.256) வியாதி ஆஹ ‘‘அபி⁴ப⁴வனத்தா²ய யாதுகாமோ’’தி. வஜ்ஜிராஜானோதி ‘‘வஜ்ஜேதப்³பா³ இமே’’திஆதி³தோ பவத்தம் வசனம் உபாதா³ய ‘‘வஜ்ஜீ’’தி லத்³த⁴னாமா ராஜானோ, வஜ்ஜீரட்ட²ஸ்ஸ வா ராஜானோ வஜ்ஜிராஜானோ. வஜ்ஜிரட்ட²ஸ்ஸ பன வஜ்ஜிஸமஞ்ஞா தன்னிவாஸிராஜகுமாரவஸேன வேதி³தப்³பா³. ராஜித்³தி⁴யாதி ராஜபா⁴வானுக³தேன ஸபா⁴வேன. ஸோ பன ஸபா⁴வோ நேஸம் க³ணராஜூனம் மிதோ² ஸாமக்³கி³யா லோகே பாகடோ, சிரட்டா²யீ ச அஹோஸீதி ‘‘ஸமக்³க³பா⁴வம் கதே²ஸீ’’தி வுத்தம். அனு அனு தம்ஸமங்கி³னோ பா⁴வேதி வட்³டே⁴தீதி அனுபா⁴வோ, அனுபா⁴வோ ஏவ ஆனுபா⁴வோ, பதாபோ, ஸோ பன நேஸம் பதாபோ ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³வாஹனஸம்பத்தியா, தத்த² ச ஸுஸிக்கி²தபா⁴வேன லோகே பாகடோ ஜாதோதி ‘‘ஏதேன…பே… கதே²ஸீ’’தி வுத்தம். தாளச்சி²க்³க³லேனாதி குஞ்சிகாசி²த்³தே³ன. அஸனந்தி ஸரம். அதிபாதயிஸ்ஸந்தீதி அதிக்காமேந்தி. போங்கா²னுபோங்க²ந்தி போங்க²ஸ்ஸ அனுபோங்க²ம், புரிமஸரஸ்ஸ போங்க²பதா³னுக³தபோங்க²ம் இதரம் ஸரம் கத்வாதி அத்தோ². அவிராதி⁴தந்தி அவிரஜ்ஜி²தம். உச்சி²ந்தி³ஸ்ஸாமீதி உம்மூலனவஸேன குலஸந்ததிம் சி²ந்தி³ஸ்ஸாமி. அயனம் வட்³ட⁴னம் அயோ, தப்படிக்கே²பேன அனயோதி ஆஹ ‘‘அவட்³டி⁴யா ஏதம் நாம’’ந்தி. விக்கி²பதீதி விதூ³ரதோ கி²பதி, அபனேதீதி அத்தோ².
க³ங்கா³யந்தி க³ங்கா³ஸமீபே. பட்டனகா³மந்தி ஸகடபட்டனகா³மம். ஆணாதி ஆணா வத்ததி. அட்³ட⁴யோஜனந்தி ச தஸ்மிம் பட்டனே அட்³ட⁴யோஜனட்டா²னவாஸினோ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்ராதி தஸ்மிம் பட்டனே. ப³லவாகா⁴தஜாதோதி உப்பன்னப³லவகோதோ⁴.
மேதி மய்ஹம். க³தேனாதி க³மனேன.
ராஜஅபரிஹானியத⁴ம்மவண்ணனா
134. ஸீதம் வா உண்ஹம் வா நத்தி², தாயம் வேலாயம் புஞ்ஞானுபா⁴வேன பு³த்³தா⁴னம் ஸப்³ப³காலம் ஸமஸீதுண்ஹாவ உது ஹோதி, தம் ஸந்தா⁴ய ததா² வுத்தம். அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபாதாதி நிச்சஸன்னிபாதா, தம் பன நிச்சஸன்னிபாததம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தி³வஸஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸன்னிபாதப³ஹுலாதி பசுரஸன்னிபாதா. வோஸானந்தி ஸங்கோசம். ‘‘யாவகீவ’’ந்தி ஏகமேவேதம் பத³ம் அனியமதோ பரிமாணவாசீ, காலோ சேத்த² அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘யத்தகம் கால’’ந்தி. ‘‘வுத்³தி⁴யேவா’’திஆதி³னா வுத்தமத்த²ம் ப்³யதிரேகமுகே²ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபி⁴ண்ஹம் அஸன்னிபதந்தா ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஆகுலாதி கு²பி⁴தா, ந பஸன்னா. பி⁴ஜ்ஜித்வாதி வக்³க³ப³ந்த⁴தோ விப⁴ஜ்ஜ விஸும் விஸும் ஹுத்வா.
ஸன்னிபாதபே⁴ரியாதி ஸன்னிபாதாரோசனபே⁴ரியா. அட்³ட⁴பு⁴த்தா வாதி ஸாமிபு⁴த்தா ச. ஓஸீத³மானேதி ஹாயமானே.
புப்³பே³ அகதந்தி புப்³பே³ அனிப்³ப³த்தம். ஸுங்கந்தி ப⁴ண்ட³ம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தேஹி பப்³ப³தக²ண்ட³ நதீ³தித்த²கா³மத்³வாராதீ³ஸு ராஜபுரிஸானம் தா³தப்³ப³பா⁴க³ம். ப³லிந்தி நிப்ப²ன்னஸஸ்ஸாதி³தோ ச²பா⁴க³ம், ஸத்தபா⁴க³ந்திஆதி³னா லத்³த⁴கரம். த³ண்ட³ந்தி த³ஸவீஸதிகஹாபணாதி³கம் அபராதா⁴னுரூபம் க³ஹேதப்³ப³த⁴னத³ண்ட³ம். வஜ்ஜித⁴ம்மந்தி வஜ்ஜிராஜத⁴ம்மம். இதா³னி அபஞ்ஞத்தபஞ்ஞாபனாதீ³ஸு தப்படிக்கே²ப ஆதீ³னவானிஸம்ஸே வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஸம் அபஞ்ஞத்த’’ந்திஆதி³ வுத்தம். பாரிசரியக்க²மாதி உபட்டா²னக்க²மா.
குலபோ⁴க³இஸ்ஸரியாதி³வஸேன மஹதீ மத்தா பமாணம் ஏதேஸந்தி மஹாமத்தா, நீதிஸத்த²விஹிதே வினிச்ச²யே ட²பிதா மஹாமத்தா வினிச்ச²யமஹாமத்தா, தேஸம். தே³ந்தீதி நிய்யாதேந்தி. ஸசே சோரோதி ஏவம்ஸஞ்ஞினோ ஸசே ஹோந்தி. பாபபீ⁴ருதாய அத்தனா கிஞ்சி அவத்வா. த³ண்ட³னீதிஸஞ்ஞிதே வோஹாரே நியுத்தாதி வோஹாரிகா, யே ‘‘த⁴ம்மட்டா²’’தி வுச்சந்தி. ஸுத்தத⁴ரா நீதிஸுத்தத⁴ரா, ஈதி³ஸே வோஹாரவினிச்ச²யே நியமேத்வா ட²பிதா. பரம்பராப⁴தேஸு அட்ட²ஸு குலேஸு ஜாதா அக³திக³மனவிரதா அட்ட²மஹல்லகபுரிஸா அட்ட²குலிகா.
ஸக்காரந்தி உபகாரம். க³ருபா⁴வம் பச்சுபட்ட²பேத்வாதி ‘‘இமே அம்ஹாகம் க³ருனோ’’தி தத்த² க³ருபா⁴வம் பதி பதி உபட்ட²பேத்வா. மானேந்தீதி ஸம்மானேந்தி, தம் பன ஸம்மானனம் தேஸு நேஸம் அத்தமனதாபுப்³ப³கந்தி ஆஹ ‘‘மனேன பியாயந்தீ’’தி. நிபச்சகாரந்தி பணிபாதம். த³ஸ்ஸேந்தீதி ‘‘இமே அம்ஹாகம் பிதாமஹா, மாதாமஹா’’திஆதி³னா நீசசித்தா ஹுத்வா க³ருசித்தாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தி. ஸந்தா⁴ரேதுந்தி ஸம்ப³ந்த⁴ம் அவிச்சி²ன்னம் கத்வா க⁴டேதும்.
பஸய்ஹாகாரஸ்ஸாதி ப³லக்காரஸ்ஸ. காமம் வுத்³தி⁴யா பூஜனீயதாய ‘‘வுத்³தி⁴ஹானியோ’’தி வுத்தம், அத்தோ² பன வுத்தானுக்கமேனேவ யோஜேதப்³போ³, பாளியம் வா யஸ்மா ‘‘வுத்³தி⁴யேவ பாடிகங்கா², நோ பரிஹானீ’’தி வுத்தம், தஸ்மா தத³னுக்கமேன ‘‘வுத்³தி⁴ஹானியோ’’தி வுத்தம்.
விபச்சிதும் அலத்³தோ⁴காஸே பாபகம்மே, தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகே வா அனவஸரோவ தே³வதோபஸக்³கோ³, தஸ்மிம் பன லத்³தோ⁴காஸே ஸியா தே³வதோபஸக்³க³ஸ்ஸ அவஸரோதி ஆஹ ‘‘அனுப்பன்னம்…பே… வட்³டே⁴ந்தீ’’தி. ஏதேனேவ அனுப்பன்னம் ஸுக²ந்தி ஏத்தா²பி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ‘‘ப³லகாயஸ்ஸ தி³கு³ணதிகு³ணதாத³ஸ்ஸனம், படிப⁴யபா⁴வத³ஸ்ஸன’’ந்தி ஏவம் ஆதி³னா தே³வதானம் ஸங்கா³மஸீஸே ஸஹாயதா வேதி³தப்³பா³.
அனிச்சி²தந்தி அனிட்ட²ம். ஆவரணதோதி நிஸேத⁴னதோ. யஸ்ஸ த⁴ம்மதோ அனபேதா த⁴ம்மியாதி இத⁴ ‘‘த⁴ம்மிகா’’தி வுத்தா. மிக³ஸூகராதி³கா⁴தாய ஸுனகா²தீ³னம் கட்³டி⁴த்வா வனசரணம் வாஜோ, மிக³வா, தத்த² நியுத்தா, தே வா வாஜேந்தி நேந்தீதி வாஜிகா, மிக³வத⁴சாரினோ. சித்தப்பவத்திம் புச்ச²தி. காயிகவாசஸிகபயோகே³ன ஹி ஸா லோகே பாகடா பகாஸபூ⁴தாதி.
135. தே³வாயதனபா⁴வேன சிதத்தா, லோகஸ்ஸ சித்தீகாரட்டா²னத்தா ச சேதியம் அஹோஸி.
காமம்காரவஸேன கிஞ்சிபி ந கரணீயாதி அகரணீயா. காமம்காரோ பன ஹத்த²க³தகரணவஸேனாதி ஆஹ ‘‘அக்³க³ஹேதப்³பா³தி அத்தோ²’’தி. அபி⁴முக²யுத்³தே⁴னாதி அபி⁴முக²ம் உஜுகமேவ ஸங்கா³மகரணேன. உபலாபனம் ஸாமம் தா³னஞ்சாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அல’’ந்திஆதி³ வுத்தம். பே⁴தோ³பி இத⁴ உபாயோ ஏவாதி வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞத்ர மிது²பே⁴தா³யா’’தி. யுத்³த⁴ஸ்ஸ பன அனுபாயதா பகே³வ பகாஸிதா. இத³ந்தி ‘‘அஞ்ஞத்ர உபலாபனாய, அஞ்ஞத்ர மிது²பே⁴தா³’’தி ச இத³ம் வசனம். கதா²ய நயம் லபி⁴த்வாதி ‘‘யாவகீவஞ்ச…பே… நோ பரிஹானீ’’தி இமாய ப⁴க³வதோ கதா²ய நயம் உபாயம் லபி⁴த்வா.
அனுகம்பாயாதி வஜ்ஜிராஜேஸு அனுக்³க³ஹேன. அஸ்ஸாதி ப⁴க³வதோ.
கத²ந்தி வஜ்ஜீஹி ஸத்³தி⁴ம் காதப்³ப³யுத்³த⁴கத²ம். உஜும் கரிஸ்ஸாமீதி படிராஜானோ ஆனேத்வா பாகாரபரிகா²னம் அஞ்ஞதா²பா⁴வாபாத³னேன உஜுபா⁴வம் கரிஸ்ஸாமி.
பதிட்டி²தகு³ணோதி பதிட்டி²தாசரியகு³ணோ. இஸ்ஸரா ஸன்னிபதந்து, மயம் அனிஸ்ஸரா, தத்த² க³ந்த்வா கிம் கரிஸ்ஸாமாதி லிச்ச²வினோ ந ஸன்னிபதிம்ஸூதி யோஜனா. ஸூரா ஸன்னிபதந்தூதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.
ப³லபே⁴ரிந்தி யுத்³தா⁴ய ப³லகாயஸ்ஸ உட்டா²னபே⁴ரிம்.
பி⁴க்கு²அபரிஹானியத⁴ம்மவண்ணனா
136. அபரிஹானாய ஹிதாதி அபரிஹானியா, ந பரிஹாயந்தி ஏதேஹீதி வா அபரிஹானியா, தே பன யஸ்மா அபரிஹானியா காரகா நாம ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘அபரிஹானிகரே’’தி. யஸ்மா பன தே பரிஹானிகரானம் உஜுபடிபக்க²பூ⁴தா, தஸ்மா ஆஹ ‘‘வுத்³தி⁴ஹேதுபூ⁴தே’’தி. யஸ்மா ப⁴க³வதோ தே³ஸனா உபரூபரி ஞாணாலோகம் பஸாதே³ந்தீ ஸத்தானம் ஹத³யந்த⁴காரம் வித⁴மதி, பகாஸேதப்³பே³ ச அத்தே² ஹத்த²தலே ஆமலகம் விய ஸுட்டு²தரம் பாகடே கத்வா த³ஸ்ஸேதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘சந்த³ஸஹஸ்ஸம்…பே… கத²யிஸ்ஸாமீ’’தி.
யஸ்மா ப⁴க³வா ‘‘தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஸம்முகா² வஜ்ஜீனம் அபி⁴ண்ஹஸன்னிபாதாதி³படிபத்திம் கதே²ந்தோயேவ அயம் அபரிஹானியகதா² அனிய்யானிகா வட்டனிஸ்ஸிதா, மய்ஹம் பன ஸாஸனே ததா²ரூபீ கதா² கதே²தப்³பா³, ஸா ஹோதி நிய்யானிகா விவட்டனிஸ்ஸிதா, யாய ஸாஸனம் மய்ஹம் பரினிப்³பா³னதோ பரம்பி அத்³த⁴னியம் அஸ்ஸ சிரட்டி²திக’’ந்தி சிந்தேஸி, தஸ்மா பி⁴க்கூ² ஸன்னிபாதாபேத்வா தேஸம் அபரிஹானியே த⁴ம்மே தே³ஸேந்தோ தேனேவ நியாமேன தே³ஸேஸி. தேன வுத்தம் ‘‘இத³ம் வஜ்ஜிஸத்தகே வுத்தஸதி³ஸமேவா’’தி. ஏவம் ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இதா⁴பி சா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ததோ’’திஆதி³ தி³ஸாஸு ஆக³தஸாஸனே வுத்தம் தம் கத²னம். விஹாரஸீமா ஆகுலா யஸ்மா, தஸ்மா உபோஸத²பவாரணா டி²தா.
ஓலீயமானகோதி பாளிதோ, அத்த²தோ ச வினஸ்ஸமானோ. உக்கி²பாபேந்தாதி பகு³ணபா⁴வகரணேன, அத்த²ஸம்வண்ணனேன ச பக்³க³ண்ஹந்தா.
ஸாவத்தி²யம் பி⁴க்கூ² விய பாசித்தியம் தே³ஸாபேதப்³போ³தி (பாரா. 565 வித்தா²ரவத்து²). வஜ்ஜிபுத்தகா விய த³ஸவத்து²தீ³பனேன (சூளவ. 446 வித்தா²ரவத்து²). ‘‘கி³ஹிக³தானீதி கி³ஹிபடிஸம்யுத்தானீ’’தி வத³ந்தி. கி³ஹீஸு க³தானி, தேஹி ஞாதானி கி³ஹிக³தானி. தூ⁴மகாலோ ஏதஸ்ஸாதி தூ⁴மகாலிகம் சிதகதூ⁴மவூபஸமதோ பரம் அப்பவத்தனதோ.
தி²ரபா⁴வப்பத்தாதி ஸாஸனே தி²ரபா⁴வம் அனிவத்திதபா⁴வம் உபக³தா. தே²ரகாரகேஹீதி தே²ரபா⁴வஸாத⁴கேஹி ஸீலாதி³கு³ணேஹி அஸேக்க²த⁴ம்மேஹி. ப³ஹூ ரத்தியோதி பப்³ப³ஜிதா ஹுத்வா ப³ஹூ ரத்தியோ ஜானந்தி. ஸீலாதி³கு³ணேஸு பதிட்டா²பனமேவ ஸாஸனே பரிணாயகதாதி ஆஹ ‘‘தீஸு ஸிக்கா²ஸு பவத்தேந்தீ’’தி.
ஓவாத³ம் ந தே³ந்தி அபா⁴ஜனபா⁴வதோ. பவேணீகத²ந்தி ஆசரியபரம்பராப⁴தம் ஸம்மாபடிபத்திதீ³பனம் த⁴ம்மகத²ம். ஸாரபூ⁴தம் த⁴ம்மபரியாயந்தி ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லஸம்பாபனேன ஸாரபூ⁴தம் போ³ஜ்ஜ²ங்க³கோஸல்லஅனுத்தரஸீதீபா⁴வஅதி⁴சித்தஸுத்தாதி³த⁴ம்மதந்திம்.
புனப்³ப⁴வதா³னம் புனப்³ப⁴வோ உத்தரபத³லோபேன. இதரேதி யே ந பச்சயவஸிகா ந ஆமிஸசக்கு²கா, தே ந க³ச்ச²ந்தி தண்ஹாய வஸம்.
ஆரஞ்ஞகேஸூதி அரஞ்ஞபா⁴கே³ஸு அரஞ்ஞபரியாபன்னேஸு. நனு யத்த² கத்த²சிபி தண்ஹா ஸாவஜ்ஜா ஏவாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘கா³மந்தஸேனாஸனேஸு ஹீ’’திஆதி³, தேன ‘‘அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்டா²பயதோ’’தி ஏத்த² வுத்தஸினேஹாத³யோ விய ஆரஞ்ஞகேஸு ஸேனாஸனேஸு ஸாலயதா ஸேவிதப்³ப³பக்கி²யா ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி.
அத்தனாவாதி ஸயமேவ, தேன பரேஹி அனுஸ்ஸாஹிதானம் ஸரஸேனேவ அனாக³தானம் பேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் ஆக³மனம், ஆக³தானஞ்ச பா²ஸுவிஹாரம் பச்சாஸிஸந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. இமினா நீஹாரேனாதி இமாய படிபத்தியா. அக்³க³ஹிதத⁴ம்மக்³க³ஹணந்தி அக்³க³ஹிதஸ்ஸ பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ உக்³க³ஹணம். க³ஹிதஸஜ்ஜா²யகரணந்தி உக்³க³ஹிதஸ்ஸ ஸுட்டு² அத்த²சிந்தனம். சிந்தனத்தோ² ஹி ஸஜ்ஜா²யஸத்³தோ³.
ஏந்தீதி உபக³ச்ச²ந்தி. நிஸீத³ந்தி ஆஸனபஞ்ஞாபனாதி³னா.
137. ஆரமிதப்³ப³ட்டே²ன கம்மம் ஆராமோ. கம்மே ரதா, ந க³ந்த²து⁴ரே, வாஸது⁴ரே வாதி கம்மரதா, அனுயுத்தாதி தப்பரபா⁴வேன புனப்புனம் பஸுதா. இதி காதப்³ப³கம்மந்தி தம் தம் பி⁴க்கூ²னம் காதப்³ப³ம் உச்சாவசகம்மம் சீவரவிசாரணாதி³. தேனாஹ ‘‘ஸேய்யதி²த³’’ந்திஆதி³. உபத்த²ம்ப⁴னந்தி து³பட்டதிபட்டாதி³கரணம். தஞ்ஹி பட²மபடலாதீ³னம் உபத்த²ம்ப⁴னகாரணத்தா ததா² வுத்தம். யதி³ ஏவம் கத²ம் அயம் கம்மராமதா படிக்கி²த்தாதி ஆஹ ‘‘ஏகச்சோ ஹீ’’திஆதி³.
கரோந்தோ யேவாதி யதா²வுத்ததிரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தோயேவ. அதிரச்சா²னகதா²பா⁴வேபி தஸ்ஸ தத்த² தப்பரபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் அவதா⁴ரணவசனம். பரியந்தகாரீதி ஸபரியந்தம் கத்வா வத்தா. ‘‘பரியந்தவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா’’தி (தீ³. நி. 1.9, 194) ஹி வுத்தம். அப்பப⁴ஸ்ஸோ வாதி பரிமிதகதோ²யேவ ஏகந்தேன கதே²தப்³ப³ஸ்ஸேவ கத²னதோ. ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனம் அரியோ துண்ஹீபா⁴வோ.
நித்³தா³யதியேவாதி நித்³தோ³க்கமனே அனாதீ³னவத³ஸ்ஸீ நித்³தா³யதியேவ. இரியாபத²பரிவத்தனாதி³னா ந நம் வினோதே³தி.
ஏவம் ஸம்ஸட்டோ² வாதி வுத்தனயேன க³ணஸங்க³ணிகாய ஸம்ஸட்டோ² ஏவ விஹரதி.
து³ஸ்ஸீலா பாபிச்சா² நாமாதி ஸயம் நிஸ்ஸீலா அஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனிச்சா²ய ஸமன்னாக³தத்தா பாபா லாமகா இச்சா² ஏதேஸந்தி பாபிச்சா².
பாபபுக்³க³லேஹி மேத்திகரணதோ பாபமித்தா. தேஹி ஸதா³ ஸஹ பவத்தனேன பாபஸஹாயா. தத்த² நின்னதாதி³னா தத³தி⁴முத்ததாய பாபஸம்பவங்கா.
138. ஸத்³தா⁴ ஏதேஸம் அத்தீ²தி ஸத்³தா⁴தி ஆஹ ‘‘ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னா’’தி. ஆக³மனீயபடிபதா³ய ஆக³தஸத்³தா⁴ ஆக³மனீயஸத்³தா⁴, ஸா ஸாதிஸயா மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம் பரோபதே³ஸேன வினா ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ம் அவிபரீததோ ஓகா³ஹேத்வா அதி⁴முச்சனதோதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தானம் ஹோதீ’’தி. ஸச்சபடிவேத⁴தோ ஆக³தஸத்³தா⁴ அதி⁴க³மஸத்³தா⁴ ஸுரப³ந்தா⁴தீ³னம் (தீ³. நி. அட்ட². 3.118; த⁴. ப. அட்ட². 1.ஸுப்பபு³த்³த⁴குட்டி²வத்து²; உதா³. அட்ட². 43) விய. ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா பு³த்³தா⁴தீ³ஸு உப்பஜ்ஜனகபஸாதோ³ பஸாத³ஸத்³தா⁴ மஹாகப்பினராஜாதீ³னம் (அ. நி. அட்ட². 1.1.231; த⁴. ப. அட்ட². 1.மஹாகப்பினத்தே²ரவத்து²; தே²ரகா³. அட்ட². 2.மஹாகப்பினத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா, வித்தா²ரோ) விய. ‘‘ஏவமேத’’ந்தி ஓக்கந்தித்வா பக்க²ந்தி³த்வா ஸத்³த³ஹனவஸேன கப்பனம் ஓகப்பனம். து³விதா⁴பீதி பஸாத³ஸத்³தா⁴பி ஓகப்பனஸத்³தா⁴பி. தத்த² பஸாத³ஸத்³தா⁴ அபரனேய்யரூபா ஹோதி ஸவனமத்தேன பஸீத³னதோ. ஓகப்பனஸத்³தா⁴ ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ம் ஓகா³ஹேத்வா அனுபவிஸித்வா ‘‘ஏவமேத’’ந்தி பச்சக்க²ம் கரோந்தீ விய பவத்ததி. தேனாஹ ‘‘ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ வக்கலித்தே²ரஸதி³ஸோ ஹோதீ’’தி. தஸ்ஸ ஹீதி ஓகப்பனஸத்³தா⁴ய ஸமன்னாக³தஸ்ஸ. ஹிரீ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஹிரி, ஹிரி மனோ ஏதேஸந்தி ஹிரிமனாதி ஆஹ ‘‘பாப…பே… சித்தா’’தி. பாபதோ ஓத்தப்பேந்தி உப்³பி³ஜ்ஜந்தி பா⁴யந்தீதி ஓத்தப்பீ.
ப³ஹு ஸுதம் ஸுத்தகே³ய்யாதி³ ஏதேனாதி ப³ஹுஸ்ஸுதோ, ஸுதக்³க³ஹணம் சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம் தா⁴ரணபரிசயபரிபுச்சா²னுபேக்க²னதி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னானம் பேத்த² இச்சி²தப்³ப³த்தா. ஸவனமூலகத்தா வா தேஸம்பி தக்³க³ஹணேனேவ க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத்த²காமேன பரியாபுணிதப்³ப³தோ, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³புரிஸத்த²ஸித்³தி⁴யா பரியத்தபா⁴வதோ ச பரியத்தி, தீணி பிடகானி. ஸச்சப்படிவேதோ⁴ ஸச்சானம் படிவிஜ்ஜ²னம். தத³பி பா³ஹுஸச்சம் யதா²வுத்தபா³ஹுஸச்சகிச்சனிப்ப²த்திதோ. பரியத்தி அதி⁴ப்பேதா ஸச்சபடிவேதா⁴வஹேன பா³ஹுஸச்சேன ப³ஹுஸ்ஸுதபா⁴வஸ்ஸ இத⁴ இச்சி²தத்தா. ஸோதி பரியத்திப³ஹுஸ்ஸுதோ. சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி பஞ்சமஸ்ஸ பகாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ஸப்³ப³த்த²கப³ஹுஸ்ஸுதோதி நிஸ்ஸயமுச்சனகப³ஹுஸ்ஸுதாத³யோ விய பதே³ஸிகோ அஹுத்வா பிடகத்தயே ஸப்³ப³த்த²கமேவ பா³ஹுஸச்சஸப்³பா⁴வதோ ஸப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ காயனதோ கத²னதோ ஸப்³ப³த்த²கப³ஹுஸ்ஸுதோ. தே இத⁴ அதி⁴ப்பேதா படிபத்திபடிவேத⁴ஸத்³த⁴ம்மானம் மூலபூ⁴தே பரியத்திஸத்³த⁴ம்மே ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வதோ.
ஆரத்³த⁴ந்தி பக்³க³ஹிதம். தம் பன து³வித⁴ம்பி வீரியாரம்ப⁴விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏககாதி ஏகாகினோ, வூபகட்ட²விஹாரினோதி அத்தோ².
புச்சி²த்வாதி பரதோ புச்சி²த்வா. ஸம்படிச்சா²பேதுந்தி ‘‘த்வம் அஸுகனாமோ’’தி வத்வா தேஹி ‘‘ஆமா’’தி படிஜானாபேதுந்தி அத்தோ². ஏவம் சிரகதாதி³அனுஸ்ஸரணஸமத்த²ஸதினேபக்கானம் அப்பகஸிரேனேவ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஏவரூபே பி⁴க்கூ² ஸந்தா⁴யா’’தி வுத்தம். தேனேவாஹ ‘‘அபிசா’’திஆதி³.
139. பு³ஜ்ஜ²தி ஏதாயாதி ‘‘போ³தீ⁴’’தி லத்³த⁴னாமாய ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதி³த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா அங்கோ³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பஸத்தோ², ஸுந்த³ரோ வா போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. உபட்டா²னலக்க²ணோதி காயவேத³னாசித்தத⁴ம்மானம் அஸுப⁴து³க்கா²னிச்சானத்தபா⁴வஸல்லக்க²ணஸங்கா²தம் ஆரம்மணே உபட்டா²னம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி உபட்டா²னலக்க²ணோ. சதுன்னம் அரியஸச்சானம் பீளனாதி³ப்பகாரதோ விசயோ உபபரிக்கா² லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி பவிசயலக்க²ணோ. அனுப்பன்னா குஸலானுப்பாத³னாதி³வஸேன சித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹோ பக்³க³ண்ஹனம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி பக்³க³ஹலக்க²ணோ. ப²ரணம் விப்பா²ரிகதா லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி ப²ரணலக்க²ணோ. உபஸமோ காயசித்தபரிளாஹானம் வூபஸமனம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி உபஸமலக்க²ணோ. அவிக்கே²போ விக்கே²பவித்³த⁴ம்ஸனம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி அவிக்கே²பலக்க²ணோ. லீனுத்³த⁴ச்சரஹிதே அதி⁴சித்தே பவத்தமானே பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு அப்³யாவடத்தா அஜ்ஜு²பேக்க²னம் படிஸங்கா²னம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி படிஸங்கா²னலக்க²ணோ.
சதூஹி காரணேஹீதி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம், முட்ட²ஸ்ஸதிபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா, உபட்டி²தஸ்ஸதிபுக்³க³லஸேவனா, தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹி சதூஹி காரணேஹி. ச²ஹி காரணேஹீதி பரிபுச்ச²கதா, வத்து²விஸத³கிரியா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா, து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா, பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா, தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹி ச²ஹி காரணேஹி. மஹாஸதிபட்டா²னவண்ணனாயம் பன ‘‘ஸத்தஹி காரணேஹீ’’ (தீ³. நி. அட்ட². 2.385; ம. நி. அட்ட². 1.118) வக்க²தி, தம் க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியாபச்சவேக்க²ணாதி இமம் காரணம் பக்கி²பித்வா வேதி³தப்³ப³ம். நவஹி காரணேஹீதி அபாயப⁴யபச்சவேக்க²ணா, க³மனவீதி²பச்சவேக்க²ணா, பிண்ட³பாதஸ்ஸ அபசாயனதா, தா³யஜ்ஜமஹத்தபச்சவேக்க²ணா, ஸத்து²மஹத்தபச்சவேக்க²ணா, ஸப்³ரஹ்மசாரீமஹத்தபச்சவேக்க²ணா, குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா, ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனா, தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹி நவஹி காரணேஹி. மஹாஸதிபட்டா²னவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.385; ம. நி. அட்ட². 1.118) பன ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதா, ஜாதிமஹத்தபச்சவேக்க²ணாதி இமேஹி ஸத்³தி⁴ம் ‘‘ஏகாத³ஸா’’தி வக்க²தி. த³ஸஹி காரணேஹீதி பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி, த⁴ம்மானுஸ்ஸதி, ஸங்க⁴ஸீலசாக³தே³வதாஉபஸமானுஸ்ஸதி, லூக²புக்³க³லபரிவஜ்ஜனா, ஸினித்³த⁴புக்³க³லஸேவனா, தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹி த³ஸஹி. மஹாஸதிபட்டா²னவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.385; ம. நி. அட்ட². 1.118) பன பஸாத³னியஸுத்தந்தபச்சவேக்க²ணாய ஸத்³தி⁴ம் ‘‘ஏகாத³ஸா’’தி வக்க²தி. ஸத்தஹி காரணேஹீதி பணீதபோ⁴ஜனஸேவனதா, உதுஸுக²ஸேவனதா, இரியாபத²ஸுக²ஸேவனதா, மஜ்ஜ²த்தபயோக³தா, ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, பஸ்ஸத்³த⁴காயபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹி ஸத்தஹி. த³ஸஹி காரணேஹீதி வத்து²விஸத³கிரியா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா, நிமித்தகுஸலதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹணம், ஸமயே சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ஹணம், ஸமயே சித்தஸ்ஸ ஸம்பஹம்ஸனம், ஸமயே சித்தஸ்ஸ அஜ்ஜு²பேக்க²னம், அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனம், ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனம், தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹி த³ஸஹி காரணேஹி. மஹாஸதிபட்டா²னவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.385; ம. நி. அட்ட². 1.118) பன ‘‘ஜா²னவிமோக்க²பச்சவேக்க²ணா’’தி இமினா ஸத்³தி⁴ம் ‘‘ஏகாத³ஸஹீ’’தி வக்க²தி. பஞ்சஹி காரணேஹீதி ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா, ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததா, ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா, ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லஸேவனா, தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹி பஞ்சஹி காரணேஹி. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் மஹாஸதிபட்டா²னவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.385; ம. நி. அட்ட². 1.118) ஆக³மிஸ்ஸதி. காமம் போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா நாம நிப்பரியாயதோ அரியமக்³க³ஸம்பயுத்தா ஏவ நிய்யானிகபா⁴வதோ. ஸுத்தந்ததே³ஸனா நாம பரியாயகதா²தி ‘‘இமினா விபஸ்ஸனா…பே… கதே²ஸீ’’தி வுத்தம்.
140. தேபூ⁴மகே ஸங்கா²ரே ‘‘அனிச்சா’’தி அனுபஸ்ஸதி ஏதாயாதி அனிச்சானுபஸ்ஸனா, ததா² பவத்தா விபஸ்ஸனா, ஸா பன யஸ்மா அத்தனா ஸஹக³தஸஞ்ஞாய பா⁴விதாய விபா⁴விதா ஏவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னஸஞ்ஞா’’தி. ஸஞ்ஞாஸீஸேன வாயம் விபஸ்ஸனாய ஏவ நித்³தே³ஸோ. அனத்தஸஞ்ஞாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. லோகியவிபஸ்ஸனாபி ஹோந்தி, யஸ்மா ‘‘அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா தா பவத்தந்தீதி. லோகியவிபஸ்ஸனாபீதி பி-ஸத்³தே³ன மிஸ்ஸகாபேத்த² ஸந்தீதி அத்த²தோ ஆபன்னந்தி அத்தா²பத்திஸித்³த⁴மத்த²ம் நித்³தா⁴ரேத்வா ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விராகோ³’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆக³தவஸேனாதி ததா² ஆக³தபாளிவஸேன ‘‘விராகோ³ நிரோதோ⁴’’தி ஹி தத்த² நிப்³பா³னம் வுத்தந்தி இத⁴ ‘‘விராக³ஸஞ்ஞா, நிரோத⁴ஸஞ்ஞா’’தி வுத்தஸஞ்ஞா நிப்³பா³னாரம்மணாபி ஸியும். தேன வுத்தம் ‘‘த்³வே லோகுத்தராபி ஹோந்தீ’’தி.
141. மேத்தா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மேத்தம், சித்தம். தம்ஸமுட்டா²னம் காயகம்மம் மேத்தம் காயகம்மம். ஏஸ நயோ ஸேஸத்³வயேபி. இமானிபி மேத்தாகாயகம்மாதீ³னி பி⁴க்கூ²னம் வஸேன ஆக³தானி தேஸம் ஸேட்ட²பரிஸபா⁴வதோ. யதா² பன பி⁴க்கூ²ஸுபி லப்³ப⁴ந்தி, ஏவம் கி³ஹீஸுபி லப்³ப⁴ந்தி சதுபரிஸஸாதா⁴ரணத்தாதி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பி⁴க்கூ²னஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. காமம் ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகத⁴ம்மஸ்ஸவனேனபி மேத்தாகாயகம்மானி லப்³ப⁴ந்தி, நிப்பரியாயதோ பன சாரித்தத⁴ம்மஸ்ஸவனேன அயமத்தோ² இச்சி²தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆபி⁴ஸமாசாரிகத⁴ம்மபூரண’’ந்தி ஆஹ. தேபிடகம்பி பு³த்³த⁴வசனம் பரிபுச்ச²னஅத்த²கத²னவஸேன பவத்தியமானம் ஹிதஜ்ஜா²ஸயேன பவத்திதப்³ப³தோ.
ஆவீதி பகாஸம், பகாஸபா⁴வோ சேத்த² யம் உத்³தி³ஸ்ஸ தம் காயகம்மம் கரீயதி, தஸ்ஸ ஸம்முக²பா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘ஸம்முகா²’’தி. ரஹோதி அப்பகாஸம், அப்பகாஸதா ச யம் உத்³தி³ஸ்ஸ தம் காயகம்மம் கரீயதி, தஸ்ஸ பச்சக்கா²பா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘பரம்முகா²’’தி. ஸஹாயபா⁴வக³மனம் தேஸம் புரதோ. உப⁴யேஹீதி நவகேஹி, தே²ரேஹி ச.
பக்³க³ய்ஹாதி பக்³க³ண்ஹித்வா உச்சம் கத்வா.
காமம் மேத்தாஸினேஹஸினித்³தா⁴னம் நயனானம் உம்மீலனா, பஸன்னேன முகே²ன ஓலோகனஞ்ச மேத்தம் காயகம்மமேவ, யஸ்ஸ பன சித்தஸ்ஸ வஸேன நயனானம் மேத்தாஸினேஹஸினித்³த⁴தா, முக²ஸ்ஸ ச பஸன்னதா, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘மேத்தம் மனோகம்மம் நாமா’’தி.
லாப⁴ஸத்³தோ³ கம்மஸாத⁴னோ ‘‘லாபா⁴வத, லாபோ⁴ லத்³தோ⁴’’திஆதீ³ஸு விய, ஸோ சேத்த² ‘‘த⁴ம்மலத்³தா⁴’’தி வசனதோ அதீதகாலிகோதி ஆஹ ‘‘சீவராத³யோ லத்³த⁴பச்சயா’’தி. த⁴ம்மதோ ஆக³தாதி த⁴ம்மிகா. தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மலத்³தா⁴’’தி. இமமேவ ஹி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குஹனாதீ³’’திஆதி³ வுத்தம். சித்தேன விப⁴ஜனபுப்³ப³கம் காயேன விப⁴ஜனந்தி மூலமேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் சித்தேன விப⁴ஜன’’ந்தி வுத்தம், தேன சித்துப்பாத³மத்தேனபி படிவிபா⁴கோ³ ந காதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. அப்படிவிப⁴த்தந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, அப்படிவிப⁴த்தம் வா லாப⁴ம் பு⁴ஞ்ஜதீதி கம்மனித்³தே³ஸோ ஏவ.
தம் தம் நேவ கி³ஹீனம் தே³தி அத்தனோ ஆஜீவஸோத⁴னத்த²ம். ந அத்தனா பு⁴ஞ்ஜதீதி அத்தனாவ ந பரிபு⁴ஞ்ஜதி ‘‘மய்ஹம் அஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³தா மா ஹோதூ’’தி. ‘‘படிக்³க³ண்ஹந்தோ ச…பே… பஸ்ஸதீ’’தி இமினா தஸ்ஸ லாப⁴ஸ்ஸ தீஸுபி காலேஸு ஸாதா⁴ரணதோ ட²பனம் த³ஸ்ஸிதம். ‘‘படிக்³க³ண்ஹந்தோ ச ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூ’’தி இமினா படிக்³க³ஹணகாலோ த³ஸ்ஸிதோ, ‘‘க³ஹேத்வா…பே… பஸ்ஸதீ’’தி இமினா படிக்³க³ஹிதகாலோ, தது³ப⁴யம் பன தாதி³ஸேன புப்³பா³போ⁴கே³ன வினா ந ஹோதீதி அத்த²ஸித்³தோ⁴ புரிமகாலோ. தயித³ம் படிக்³க³ஹணதோ புப்³பே³ வஸ்ஸ ஹோதி ‘‘ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூதி படிக்³க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி. படிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஹோதி ‘‘ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூதி படிக்³க³ண்ஹாமீ’’தி. படிக்³க³ஹேத்வா ஹோதி ‘‘ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூதி படிக்³க³ஹிதம் மயா’’தி ஏவம் திலக்க²ணஸம்பன்னம் கத்வா லத்³த⁴லாப⁴ம் ஓஸானலக்க²ணம் அவிகோபேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ ஸாதா⁴ரணபோ⁴கீ³, அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கீ³ ச ஹோதி.
இமம் பன ஸாரணீயத⁴ம்மந்தி இமம் சதுத்த²ம் ஸரிதப்³ப³யுத்தத⁴ம்மம். ந ஹி…பே… க³ண்ஹந்தி, தஸ்மா ஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³தா ஏவ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ நத்தீ²தி ஆரம்போ⁴பி தாவ ந ஸம்ப⁴வதி, குதோ பூரணந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘பரிஸுத்³த⁴ஸீலோ’’தி இமினா லாப⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மிகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘வத்தம் அக²ண்டே³ந்தோ’’தி இமினா அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கி³தம், ஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³தஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ஸதி பன தது³ப⁴யே ஸாரணீயத⁴ம்மோ பூரிதோ ஏவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பூரேதீ’’தி. ‘‘ஓதி³ஸ்ஸகம் கத்வா’’தி ஏதேன அனோதி³ஸ்ஸகம் கத்வா பிதுனோ, ஆசரியுபஜ்ஜா²யாதீ³னம் வா தே²ராஸனதோ பட்டா²ய தே³ந்தஸ்ஸ ஸாரணீயத⁴ம்மோயேவ ஹோதீதி. ஸாரணீயத⁴ம்மோ பனஸ்ஸ ந ஹோதீதி படிஜக்³க³னட்டா²னே ஓதி³ஸ்ஸகம் கத்வா தி³ன்னத்தா. தேனாஹ ‘‘பலிபோ³த⁴ஜக்³க³னம் நாம ஹோதீ’’திஆதி³. யதி³ ஏவம் ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகஸ்ஸ ஓதி³ஸ்ஸகதா³னம் ந வட்டதீதி? நோ ந வட்டதி யுத்தட்டா²னேதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேன பனா’’திஆதி³மாஹ. கி³லானாதீ³னம் ஓதி³ஸ்ஸகம் கத்வா தா³னம் அப்படிவிபா⁴க³பக்கி²கம் ‘‘அஸுகஸ்ஸ ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி படிக்கே²பஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ப்³யதிரேகப்பதா⁴னோ ஹி படிவிபா⁴கோ³. தேனாஹ ‘‘அவஸேஸ’’ந்திஆதி³. அதா³தும்பீதி பி-ஸத்³தே³ன தா³தும்பி வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி, தஞ்ச கோ² கருணாயனவஸேன, ந வத்தபூரணவஸேன.
ஸுஸிக்கி²தாயாதி ஸாரணீயத⁴ம்மபூரணவிதி⁴ம்ஹி ஸுட்டு² ஸிக்கி²தாய, ஸுகுஸலாயாதி அத்தோ². இதா³னி தஸ்ஸா கோஸல்லம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுஸிக்கி²தாய ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘த்³வாத³ஸஹி வஸ்ஸேஹி பூரதி, ந ததோ ஓர’’ந்தி இமினா தஸ்ஸ து³ப்பூரணம் த³ஸ்ஸேதி. ததா² ஹி ஸோ மஹப்ப²லோ மஹானிஸம்ஸோ, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகேஹிபி தாவ க³ருதரேஹி ப²லானிஸம்ஸேஹி ச அனுக³தோ. தம்ஸமங்கீ³ ச புக்³க³லோ விஸேஸலாபீ⁴ அரியபுக்³க³லோ விய லோகே அச்ச²ரியப்³பு⁴தத⁴ம்மஸமன்னாக³தோ ஹோதி. ததா² ஹி ஸோ து³ப்பஜஹம் தா³னமயஸ்ஸ, ஸீலமயஸ்ஸ ச புஞ்ஞஸ்ஸ படிபக்க²த⁴ம்மம் ஸுதூ³ரே விக்க²ம்பி⁴தம் கத்வா ஸுவிஸுத்³தே⁴ன சேதஸா லோகே பாகடோ பஞ்ஞாதோ ஹுத்வா விஹரதி, தஸ்ஸிமமத்த²ம் ப்³யதிரேகதோ, அன்வயதோ ச விபா⁴வேதும் ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
இதா³னி யே ஸம்பராயிகே, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகே ச ஆனிஸம்ஸே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். நேவ இஸ்ஸா, ந மச்ச²ரியம் ஹோதி சிரகாலபா⁴வனாய விது⁴தபா⁴வதோ. மனுஸ்ஸானம் பியோ ஹோதி பரிச்சாக³ஸீலதாய விஸுத்³த⁴த்தா. தேனாஹ ‘‘த³த³ம் பியோ ஹோதி ப⁴ஜந்தி நம் ப³ஹூ’’திஆதி³ (அ. நி. 5.34). ஸுலப⁴பச்சயோ ஹோதி தா³னவஸேன உளாரஜ்ஜா²ஸயானம் பச்சயலாப⁴ஸ்ஸ இதா⁴னிஸம்ஸபா⁴வதோ தா³னஸ்ஸ. பத்தக³தம் அஸ்ஸ தி³ய்யமானம்ன கீ²யதி பத்தக³தவஸேன த்³வாத³ஸவஸ்ஸிகஸ்ஸ மஹாபத்தஸ்ஸ அவிச்சே²தே³ன பூரிதத்தா. அக்³க³ப⁴ண்ட³ம் லப⁴தி தே³வஸிகம் த³க்கி²ணேய்யானம் அக்³க³தோ பட்டா²ய தா³னஸ்ஸ தி³ன்னத்தா. ப⁴யேவா…பே… ஆபஜ்ஜந்தி தே³ய்யபடிக்³கா³ஹகவிகப்பம் அகத்வா அத்தனி நிரபேக்க²சித்தேன சிரகாலம் தா³னபூரதாய பஸாதி³தசித்தத்தா.
தத்ராதி தேஸு ஆனிஸம்ஸேஸு விபா⁴வேதப்³பே³ஸு. இமானி தம் தீ³பனானி வத்தூ²னி காரணானி. அலப⁴ந்தாபீதி அமஹாபுஞ்ஞதாய ந லாபி⁴னோ ஸமானாபி. பி⁴க்கா²சாரமக்³க³ஸபா⁴க³ந்தி ஸபா⁴க³ம் தப்³பா⁴கி³யம் பி⁴க்கா²சாரமக்³க³ம் ஜானந்தி.
அனுத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மத்தா, தே²ரானம் ஸம்ஸயவினோத³னத்த²ஞ்ச ‘‘ஸாரணீயத⁴ம்மோ மே ப⁴ந்தே பூரிதோ’’தி ஆஹ. ததா² ஹி து³தியவத்து²ஸ்மிம்பி தே²ரேன அத்தா பகாஸிதோ. மனுஸ்ஸானம் பியதாய, ஸுலப⁴பச்சயதாயபி இத³ம் வத்து²மேவ. பத்தக³தாகீ²யனஸ்ஸ பன விஸேஸம் விபா⁴வனதோ ‘‘இத³ம் தாவ…பே… ஏத்த² வத்து²’’ந்தி வுத்தம்.
கி³ரிப⁴ண்ட³மஹாபூஜாயாதி சேதியகி³ரிம்ஹி ஸகலலங்காதீ³பே, யோஜனப்பமாணே ஸமுத்³தே³ ச நாவாஸங்கா⁴டாதி³கே ட²பேத்வா தீ³பபுப்ப²க³ந்தா⁴தீ³ஹி கரியமானமஹாபூஜாயம். பரியாயேனபீதி லேஸேனபி. அனுச்ச²விகந்தி ஸாரணீயத⁴ம்மபூரணதோபி இத³ம் யதா²பூ⁴தப்பவேத³னம் தும்ஹாகம் அனுச்ச²விகந்தி அத்தோ².
அனாரோசேத்வாவ பலாயிம்ஸு சோரப⁴யேன. ‘‘அத்தனோ து³ஜ்ஜீவிகாயா’’தி ச வத³ந்தி.
வட்டிஸ்ஸதீதி கப்பிஸ்ஸதி. தே²ரீ ஸாரணீயத⁴ம்மபூரிகா அஹோஸி, தே²ரஸ்ஸ பன ஸீலதேஜேனேவ தே³வதா உஸ்ஸுக்கம் ஆபஜ்ஜி.
நத்தி² ஏதேஸம் க²ண்ட³ந்தி அக²ண்டா³னி. தம் பன நேஸம் க²ண்ட³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² உபஸம்பன்னஸீலானம் உத்³தே³ஸக்கமேன ஆதி³ அந்தா வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ ‘‘ஸத்தஸூ’’திஆதி³. அனுபஸம்பன்னஸீலானம் பன ஸமாதா³னக்கமேனபி ஆதி³ அந்தா லப்³ப⁴ந்தி. பரியந்தே சி²ன்னஸாடகோ வியாதி வத்த²ந்தே, த³ஸந்தே வா சி²ன்னவத்த²ம் விய, விஸதி³ஸூதா³ஹரணம் சேதம் ‘‘அக²ண்டா³னீ’’தி இமஸ்ஸ அதி⁴க³தத்தா. ஏவம் ஸேஸானிபி உதா³ஹரணானி. க²ண்டி³தபி⁴ன்னதா க²ண்ட³ம், தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி க²ண்ட³ம், ஸீலம். ‘‘சி²த்³த³’’ந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. வேமஜ்ஜே² பி⁴ன்னம் வினிவிஜ்ஜ²னவஸேன விஸபா⁴க³வண்ணேன கா³வீ வியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப³லரஹிதானி அஸப³லானி. ததா² அகம்மாஸானி. ஸீலஸ்ஸ தண்ஹாதா³ஸப்³யதோ மோசனம் விவட்டூபனிஸ்ஸயபா⁴வாபாத³னம். யஸ்மா ச தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ ஸேரீ ஸயம்வஸீ பு⁴ஜிஸ்ஸோ நாம ஹோதி, தஸ்மாபி பு⁴ஜிஸ்ஸானி. தேனேவாஹ ‘‘பு⁴ஜிஸ்ஸபா⁴வகாரணதோ பு⁴ஜிஸ்ஸானீ’’தி. ஸுபரிஸுத்³த⁴பா⁴வேன பாஸம்ஸத்தா விஞ்ஞுபஸத்தா²னி. இமினாஹம் ஸீலேன தே³வோ வா ப⁴வேய்யம், தே³வஞ்ஞதரோ வா, தத்த² ‘‘நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ’’தி, ‘‘ஸீலேன ஸுத்³தீ⁴’’தி ச ஏவம் ஆதி³னா தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி அபராமட்ட²த்தா. ‘‘அயம் தே ஸீலேஸு தோ³ஸோ’’தி சதூஸுபி விபத்தீஸு யாய காயசி விபத்தியா த³ஸ்ஸனேன பராமட்டு²ம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதும். ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனப்பயோஜனானி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி.
ஸமானபா⁴வூபக³தஸீலாதி ஸீலஸம்பத்தியா ஸமானபா⁴வம் உபக³தஸீலா ஸபா⁴க³வுத்திகா. காமம் புது²ஜ்ஜனானஞ்ச சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலே நானத்தம் ந ஸியா, தம் பன ந ஏகந்திகம், இத³ம் ஏகந்திகம் நியதபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘நத்தி² மக்³க³ஸீலே நானத்த’’ந்தி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தந்தி மக்³க³ஸீலம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் ‘‘யானி தானி ஸீலானீ’’திஆதி³ வுத்தம்.
யாயந்தி யா அயம் மய்ஹஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச பச்சக்க²பூ⁴தா. தி³ட்டீ²தி மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². நித்³தோ³ஸாதி நிது⁴ததோ³ஸா, ஸமுச்சி²ன்னராகா³தி³பாபத⁴ம்மாதி அத்தோ². நிய்யாதீதி வட்டது³க்க²தோ நிஸ்ஸரதி நிக³ச்ச²தி. ஸயம் நிய்யந்தஸ்ஸேவ ஹி ‘‘தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லம் வட்டது³க்க²தோ நிய்யாபேதீ’’தி வுச்சதி. யா ஸத்து² அனுஸிட்டி², தம் கரோதீதி தக்கரோ, தஸ்ஸ, யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜனகஸ்ஸாதி அத்தோ². ஸமானதி³ட்டி²பா⁴வந்தி ஸதி³ஸதி³ட்டி²பா⁴வம் ஸச்சஸம்படிவேதே⁴ன அபி⁴ன்னதி³ட்டி²பா⁴வம். வுத்³தி⁴யேவாதி அரியவினயே கு³ணேஹி வுட்³டி⁴யேவ, நோ பரிஹானீதி அயம் அபரிஹானியத⁴ம்மதே³ஸனா அத்தனோபி ஸாஸனஸ்ஸ அத்³த⁴னியதம் ஆகங்க²ந்தேன ப⁴க³வதா இத⁴ தே³ஸிதா.
142. ஆஸன்னபரினிப்³பா³னத்தாதி கதிபயமாஸாதி⁴கேன ஸம்வச்ச²ரமத்தேன பரினிப்³பா³னம் ப⁴விஸ்ஸதீதி கத்வா வுத்தம். ஏதம்யேவாதி ‘‘இதி ஸீல’’ந்திஆதி³கம்யேவ இதி ஸீலந்தி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ பகாரத்தோ², பரிமாணத்தோ² ச ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா க³ஹிதோதி ஆஹ ‘‘ஏவம் ஸீலம் ஏத்தகம் ஸீல’’ந்தி. ஏவம் ஸீலந்தி ஏவம் பபே⁴த³ம் ஸீலம். ஏத்தகந்தி ஏதம் பரமம், ந இதோ பி⁴ய்யோ. சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலந்தி மக்³க³ஸ்ஸ ஸம்பா⁴ரபூ⁴தம் லோகியசதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். சித்தேகக்³க³தா ஸமாதீ⁴தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. யஸ்மிம் ஸீலே ட²த்வாதி யஸ்மிம் லோகுத்தரகுஸலஸ்ஸ பத³ட்டா²னபூ⁴தே ‘‘புப்³பே³வ கோ² பனஸ்ஸ காயகம்மம் வசீகம்மம் ஆஜீவோ ஸுபரிஸுத்³தோ⁴ ஹோதீ’’தி (ம. நி. 3.431; கதா². 874) ஏவம் வுத்தஸீலே பதிட்டா²ய. ஏஸோதி மக்³க³ப²லஸமாதி⁴. பரிபா⁴விதோதி தேன ஸீலேன ஸப்³ப³ஸோ பா⁴விதோ ஸம்பா⁴விதோ. மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோதி மக்³க³ஸமாதி⁴ தாவ ஸாமஞ்ஞப²லேஹி மஹப்ப²லோ, வட்டது³க்க²வூபஸமேன மஹானிஸம்ஸோ. இதரோ படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானேன மஹப்ப²லோ, நிப்³பு³திஸுகு²ப்பத்தியா மஹானிஸம்ஸோ. யம்ஹி ஸமாதி⁴ம்ஹி ட²த்வாதி யஸ்மிம் லோகுத்தரகுஸலஸ்ஸ பத³ட்டா²னபூ⁴தே பாத³கஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ம்ஹி சேவ வுட்டா²னகா³மினிஸமாதி⁴ம்ஹி ச ட²த்வா. ஸாதி மக்³க³ப²லபஞ்ஞா. தேன பரிபா⁴விதாதி தேன யதா²வுத்தஸமாதி⁴னா ஸப்³ப³ஸோ பா⁴விதா பரிபா⁴விதா. மஹப்ப²லமஹானிஸம்ஸதா ஸமாதி⁴ம்ஹி வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³. அபி ச தே போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னங்க³ப்பபே⁴த³ஹேதுதாய மஹப்ப²லா ஸத்தத³க்கி²ணேய்யபுக்³க³லவிபா⁴க³ஹேதுதாய மஹானிஸம்ஸாதி வேதி³தப்³பா³. யாய பஞ்ஞாய ட²த்வாதி யாயம் விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாயம், ஸமாதி⁴விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாயம் வா ட²த்வா. ஸமத²யானிகஸ்ஸ ஹி ஸமாதி⁴ஸஹக³தாபி பஞ்ஞா மக்³கா³தி⁴க³மாய விஸேஸபச்சயோ ஹோதியேவ. ஸம்மதே³வாதி ஸுட்டு²யேவ யதா² ஆஸவானம் லேஸோபி நாவஸிஸ்ஸதி, ஏவம் ஸப்³ப³ஸோ ஆஸவேஹி விமுச்சதி. அக்³க³மக்³க³க்க²ணஞ்ஹி ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.
143. லோகியத்த²ஸத்³தா³னம் விய அபி⁴ரந்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸித்³தி⁴ த³ட்ட²ப்³பா³. அபி⁴ரந்தம் அபி⁴ரதம் அபி⁴ரதீதி ஹி அத்த²தோ ஏகம். அபி⁴ரந்த-ஸத்³தோ³ சாயம் அபி⁴ருசிபரியாயோ, ந அஸ்ஸாத³பரியாயோ. அஸ்ஸாத³வஸேன ஹி கத்த²சி வஸந்தஸ்ஸ அஸ்ஸாத³வத்து²விக³மேன ஸியா தஸ்ஸ தத்த² அனபி⁴ரதி, யதி³த³ம் கீ²ணாஸவானம் நத்தி², பகே³வ பு³த்³தா⁴னந்தி ஆஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னம்…பே… நத்தீ²’’தி. அபி⁴ரதிவஸேன கத்த²சி வஸித்வா தத³பா⁴வதோ அஞ்ஞத்த² க³மனம் நாம பு³த்³தா⁴னம் நத்தி². வேனேய்யவினயனத்த²ம் பன கத்த²சி வஸித்வா தஸ்மிம் ஸித்³தே⁴ வேனேய்யவினயனத்த²மேவ ததோ அஞ்ஞத்த² க³ச்ச²ந்தி, அயமேத்த² யதா²ருசி. ஆயாமாதி ஏத்த² ஆ-ஸத்³தோ³ ‘‘ஆக³ச்சா²’’தி இமினா ஸமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஏஹி யாமா’’தி. அயாமாதி பன பாடே² அ-காரோ நிபாதமத்தம். ஸந்திகாவசரத்தா தே²ரம் ஆலபதி, ந பன ததா³ ஸத்து² ஸந்திகே வஸந்தானம் பி⁴க்கூ²னம் அபா⁴வதோ. அபரிச்சி²ன்னக³ணனோ ஹி ததா³ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. தேனாஹ ‘‘மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴’’ந்தி. அம்ப³லட்டி²காக³மனந்தி அம்ப³லட்டி²காக³மனபடிஸம்யுத்தபாட²மாஹ. பாடலிக³மனேதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. உத்தானமேவ அனந்தரம், ஹேட்டா² ச ஸம்வண்ணிதரூபத்தா.
ஸாரிபுத்தஸீஹனாத³வண்ணனா
145. ‘‘ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ’’திஆதி³ பாட²ஜாதம். ஸம்பஸாத³னீயேதி ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தே (தீ³. நி. 3.141) வித்தா²ரிதம் போராணட்ட²கதா²யம், தஸ்மா மயம்பி தத்தே²வ நம் அத்த²தோ வித்தா²ரயிஸ்ஸாமாதி அதி⁴ப்பாயோ.
து³ஸ்ஸீலஆதீ³னவவண்ணனா
148. ஆக³ந்த்வா வஸந்தி ஏத்த² ஆக³ந்துகாதி ஆவஸதோ², ததே³வ அகா³ரந்தி ஆஹ ‘‘ஆவஸதா²கா³ரந்தி ஆக³ந்துகானம் ஆவஸத²கே³ஹ’’ந்தி. த்³வின்னம் ராஜூனந்தி லிச்ச²விராஜமக³த⁴ராஜூனம். ஸஹாயகாதி ஸேவகா. குலானீதி குடும்பி³கே. ஸந்த²தந்தி ஸந்த²ரி, ஸப்³ப³ம் ஸந்த²ரி ஸப்³ப³ஸந்த²ரி, தம் ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம். பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ சாயம். தேனாஹ ‘‘யதா² ஸப்³ப³ம் ஸந்த²தம் ஹோதி, ஏவ’’ந்தி.
149. து³ஸ்ஸீலோதி ஏத்த² து³-ஸத்³தோ³ அபா⁴வத்தோ² ‘‘து³ப்பஞ்ஞோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.449; அ. நி. 5.10) விய, ந க³ரஹத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அஸீலோ நிஸ்ஸீலோ’’தி. பி⁴ன்னஸம்வரோதி ஏத்த² யோ ஸமாதி³ன்னஸீலோ கேனசி காரணேன ஸீலபே⁴த³ம் பத்தோ, ஸோ தாவ பி⁴ன்னஸம்வரோ ஹோதி. யோ பன ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அஸமாதி³ன்னஸீலோ ஆசாரஹீனோ, ஸோ கத²ம் பி⁴ன்னஸம்வரோ நாம ஹோதீதி? ஸோபி ஸாது⁴ஸமாசாரஸ்ஸ பரிஹானியஸ்ஸ பே⁴தி³தத்தா பி⁴ன்னஸம்வரோ ஏவ நாம. விஸ்ஸட்ட²ஸம்வரோ ஸம்வரரஹிதோதி ஹி வுத்தம் ஹோதி.
தம் தம் ஸிப்பட்டா²னம். மாகா⁴தகாலேதி ‘‘மா கா⁴தேத² பாணினோ’’தி ஏவம் மாகா⁴தாதி கோ⁴ஸனம் கோ⁴ஸிததி³வஸே.
அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி பாபகோ கித்திஸத்³தோ³.
அஜ்ஜா²ஸயேன மங்கு ஹோதியேவ விப்படிஸாரிபா⁴வதோ.
தஸ்ஸாதி து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ. ஸமாதா³ய பவத்திட்டா²னந்தி உட்டா²ய ஸமுட்டா²ய கதகாரணம். ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தீதி தம் மனஸோ உபட்டா²தி. உம்மீலேத்வா இத⁴லோகந்தி உம்மீலனகாலே அத்தனோ புத்ததா³ராதி³த³ஸ்ஸனவஸேன இத⁴ லோகம் பஸ்ஸதி. நிமீலேத்வா பரலோகந்தி நிமீலனகாலே க³தினிமித்துபட்டா²னவஸேன பரலோகம் பஸ்ஸதி. தேனாஹ ‘‘சத்தாரோ அபாயா’’திஆதி³. பஞ்சமபத³ந்தி ‘‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³’’திஆதி³னா வுத்தோ பஞ்சமோ ஆதீ³னவகோட்டா²ஸோ.
ஸீலவந்தஆனிஸம்ஸவண்ணனா
150. வுத்தவிபரியாயேனாதி வுத்தாய ஆதீ³னவகதா²ய விபரியாயேன. ‘‘அப்பமத்தோ தம் தம் கஸிவாணிஜ்ஜாதி³ம் யதா²காலம் ஸம்பாதே³தும் ஸக்கோதீ’’திஆதி³னா ‘‘பாஸம்ஸம் ஸீலமஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸீலவா. ஸீலஸம்பன்னோதி ஸீலேன ஸமன்னாக³தோ. ஸம்பன்னஸீலோ’’தி ஏவமாதி³கம் பன அத்த²வசனம் ஸுகரந்தி அனாமட்ட²ம்.
151. பாளிமுத்தகாயாதி ஸங்கீ³திஅனாருள்ஹாய த⁴ம்மிகதா²ய. தத்தே²வாதி ஆவஸதா²கா³ரே ஏவ.
பாடலிபுத்தனக³ரமாபனவண்ணனா
152. இஸ்ஸரியமத்தாயாதி இஸ்ஸரியப்பமாணேன, இஸ்ஸரியேன சேவ வித்தூபகரணேன சாதி ஏவம் வா அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. உபபோ⁴கூ³பகரணானிபி ஹி லோகே ‘‘மத்தா’’தி வுச்சந்தி. பாடலிகா³மம் நக³ரம் கத்வாதி புப்³பே³ ‘‘பாடலிகா³மோ’’தி லத்³த⁴னாமம் டா²னம் இதா³னி நக³ரம் கத்வா. மாபேந்தீதி பதிட்டா²பேந்தி. ஆயமுக²பச்சி²ந்த³னத்த²ந்தி ஆயத்³வாரானம் உபச்சே²த³னாய. ‘‘ஸஹஸ்ஸஸேவா’’தி வா பாடோ², ஸஹஸ்ஸஸோ ஏவ. தேனாஹ ‘‘ஏகேகவக்³க³வஸேன ஸஹஸ்ஸம் ஸஹஸ்ஸம் ஹுத்வா’’தி. க⁴ரவத்தூ²னீதி க⁴ரபதிட்டா²பனட்டா²னானி. சித்தானி நமந்தீதி தம்தம்தே³வதானுபா⁴வேன தத்த² தத்தே²வ சித்தானி நமந்தி வத்து²விஜ்ஜாபாட²கானம், யத்த² யத்த² தாஹி வத்தூ²னி பரிக்³க³ஹிதானி. ஸிப்பானுபா⁴வேனாதி ஸிப்பானுக³தவிஜ்ஜானுபா⁴வேன. நாக³க்³கா³ஹோதி நாகா³னம் நிவாஸப்பரிக்³க³ஹோ. ஸேஸத்³வயேஸுபி ஏஸேவ நயோ. பாஸாணோதி அப்பலக்க²ணபாஸாணோ. கா²ணுகோதி யோ கோசி கா²ணுகோ. ஸிப்பம் ஜப்பித்வா தாதி³ஸம் ஸாரம்ப⁴ட்டா²னம் பரிஹரித்வா அனாரம்பே⁴ டா²னே தாஹி வத்து²பரிக்³கா³ஹிகாஹி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் மந்தயமானாவிய தம்தம்கே³ஹானி மாபேந்தி உபதே³ஸதா³னவஸேன. நேஸந்தி வத்து²விஜ்ஜாபாட²கானம், ஸப்³பா³ஸம் தே³வதானம். மங்க³லம் வட்³டா⁴பேஸ்ஸந்தீதி மங்க³லம் ப்³ரூஹேஸ்ஸந்தி. பண்டி³தத³ஸ்ஸனாதீ³னி ஹி உத்தமமங்க³லானி. தேனாஹ ‘‘அத² மய’’ந்திஆதி³.
ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி அவயவத⁴ம்மேன ஸமுதா³யஸ்ஸ அபதி³ஸிதப்³ப³தோ யதா² ‘‘அலங்கதோ தே³வத³த்தோ’’தி.
அரியகமனுஸ்ஸானந்தி அரியதே³ஸவாஸிமனுஸ்ஸானம். ராஸிவஸேனேவாதி ‘‘ஸஹஸ்ஸம் ஸதஸஹஸ்ஸ’’ந்திஆதி³னா ராஸிவஸேனேவ, அப்பகஸ்ஸ பன ப⁴ண்ட³ஸ்ஸ கயவிக்கயோ அஞ்ஞத்தா²பி லப்³ப⁴தேவாதி ‘‘ராஸிவஸேனேவா’’தி வுத்தம். வாணிஜாய பதோ² பவத்திட்டா²னந்தி வணிப்பதோ²தி புரிமவிகப்பே அத்தோ² து³தியவிகப்பே பன வாணிஜானம் பதோ² பவத்திட்டா²னந்தி, வணிப்பதோ²தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வாணிஜானம் வஸனட்டா²ன’’ந்தி ஆஹ. ப⁴ண்ட³புடே பி⁴ந்த³ந்தி மோசேந்தி ஏத்தா²தி புடபே⁴த³னந்தி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ப⁴ண்ட³புடே…பே… வுத்தம் ஹோதீ’’தி.
ச-காரத்தோ² ஸமுச்சயத்தோ² வா-ஸத்³தோ³.
153. காளகண்ணீ ஸத்தாதி அத்தனா கண்ஹத⁴ம்மப³ஹுலதாய பரேஸஞ்ச கண்ஹவிபாகானத்த²னிப்³ப³த்தினிமித்ததாய ‘‘காளகண்ணீ’’தி லத்³த⁴னாமா பரூபத்³த³வகரா அப்பேஸக்க²ஸத்தா. தந்தி ப⁴க³வந்தம். புப்³ப³ண்ஹஸமயந்தி புப்³ப³ண்ஹே ஏகம் ஸமயம். கா³மப்பவிஸனனீஹாரேனாதி கா³மப்பவேஸன நிவஸனாகாரேன. காயபடிப³த்³த⁴ம் கத்வாதி சீவரம் பாருபித்வா, பத்தம் ஹத்தே²ன க³ஹேத்வாதி அத்தோ².
ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் வா ஸகப்பிதப்பதே³ஸே. ஸஞ்ஞதேதி ஸம்மதே³வ ஸஞ்ஞதே ஸுஸம்வுதகாயவாசாசித்தே.
பத்திம் த³தே³ய்யாதி அத்தனா பஸுதம் புஞ்ஞம் தாஸம் தே³வதானம் அனுப்பத³ஜ்ஜேய்ய. ‘‘பூஜிதா’’திஆதீ³ஸு ததே³வ பத்திதா³னம் பூஜா, அனாக³தே ஏவ உபத்³த³வே ஆரக்க²ஸம்விதா⁴னம் படிபூஜா. ‘‘யேபு⁴ய்யேன ஞாதிமனுஸ்ஸா ஞாதிபேதானம் பத்திதா³னாதி³னா பூஜனமானனாதீ³னி கரோந்தி இமே பன அஞ்ஞாதகாபி ஸமானா ததா² கரோந்தி, தஸ்மா நேஸம் ஸக்கச்சம் ஆரக்கா² ஸம்விதா⁴தப்³பா³’’தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்பவாரேத்வா தே³வதா தத்த² உஸ்ஸுக்கம் ஆபஜ்ஜந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமே’’திஆதி³மாஹ. ப³லிகம்மகரணம் மானனம், ஸம்பதி உப்பன்னபரிஸ்ஸயஹரணம் படிமானந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏதே’’திஆதி³ வுத்தம்.
ஸுந்த³ரானி பஸ்ஸதீதி ஸுந்த³ரானி இட்டா²னி ஏவ பஸ்ஸதி, ந அனிட்டா²னி.
154. ஆணியோ கோட்டேத்வாதி லஹுகே தா³ருத³ண்டே³ க³ஹேத்வா கவாடப²லகே விய அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ப³ந்தே⁴ காதும் ஆணியோ கோட்டேத்வா. நாவாஸங்கே²பேன கதம் உளும்பம், வேளுனளாதி³கே ஸங்க⁴ரித்வா வல்லிஆதீ³ஹி கலாபவஸேன ப³ந்தி⁴த்வா கத்தப்³ப³ம் குல்லம்.
உத³கட்டா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனந்தி யதா²வுத்தஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி உத³கட்டா²னஸ்ஸ ஏதம் ‘‘அண்ணவ’’ந்தி அதி⁴வசனம், ஸமுத்³த³ஸ்ஸேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸரந்தி இத⁴ நதீ³ அதி⁴ப்பேதா ஸரதி ஸந்த³தீதி கத்வா. க³ம்பீ⁴ரவித்த²தந்தி அகா³த⁴ட்டே²ன க³ம்பீ⁴ரம், ஸகலலோகத்தயப்³யாபிதாய வித்த²தம். விஸஜ்ஜாதி அனாஸஜ்ஜ அப்பத்வா. பல்லலானி தேஸம் அதரணதோ. வினாயேவ குல்லேனாதி ஈதி³ஸம் உத³கம் குல்லேன ஈதி³ஸேன வினா ஏவ திண்ணா மேதா⁴வினோ ஜனா, தண்ஹாஸரம் பன அரியமக்³க³ஸங்கா²தம் ஸேதும் கத்வா நித்திண்ணாதி யோஜனா.
பட²மபா⁴ணவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
அரியஸச்சகதா²வண்ணனா
155. மஹாபனாத³ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ. பாஸாத³கோடியம்கதகா³மோதி பாஸாத³ஸ்ஸ பதிதது²பிகாய பதிட்டி²தட்டா²னே நிவிட்ட²கா³மோ. அரியபா⁴வகரானந்தி யே படிவிஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் அரியபா⁴வகரானம் நிமித்தஸ்ஸ கத்துபா⁴வூபசாரவஸேனேவ வுத்தம். தச்சா²விபல்லாஸபூ⁴தபா⁴வேன ஸச்சானம். அனுபோ³தோ⁴ புப்³ப³பா⁴கி³யம் ஞாணம், படிவேதோ⁴ மக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸமயோ, தத்த² யஸ்மா அனுபோ³த⁴புப்³ப³கோ படிவேதோ⁴ அனுபோ³தே⁴ன வினா ந ஹோதி, அனுபோ³தோ⁴பி ஏகச்சோ படிவேதே⁴ன ஸம்ப³ந்தோ⁴, தது³ப⁴யாபா⁴வஹேதுகஞ்ச வட்டேவ ஸம்ஸரணம், தஸ்மா வுத்தம் பாளியம் ‘‘அனனுபோ³தா⁴…பே… தும்ஹாகஞ்சா’’தி. படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன ப⁴வதோ ப⁴வந்தரூபக³மனம் ஸந்தா⁴வனம், அபராபரம் சவனுபபஜ்ஜனவஸேன ஸஞ்சரணம் ஸம்ஸரணந்தி ஆஹ ‘‘ப⁴வதோ’’திஆதி³. ஸந்தா⁴விதஸம்ஸரிதபதா³னம் கம்மஸாத⁴னதம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘மயா ச தும்ஹேஹி சா’’தி பட²மவிகப்பே. து³தியவிகப்பே பன பா⁴வஸாத⁴னதம் ஹத³யே கத்வா ‘‘மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்சா’’தி யதா²ருதவஸேனேவ வுத்தம். நயனஸமத்தா²தி பாபனஸமத்தா², தீ³க⁴ரஜ்ஜுனா ப³த்³த⁴ஸகுணம் விய ரஜ்ஜுஹத்தோ² புரிஸோ தே³ஸந்தரம் தண்ஹாரஜ்ஜுனா ப³த்³த⁴ம் ஸத்தஸந்தானம் அபி⁴ஸங்கா²ரோ ப⁴வந்தரம் நேதி ஏதாயாதி ப⁴வனேத்தி, தண்ஹா, ஸா அரியமக்³க³ஸத்தே²ன ஸுட்டு² ஹதா சி²ன்னாதி ப⁴வனேத்திஸமூஹதா.
அனாவத்தித⁴ம்மஸம்போ³தி⁴பராயணவண்ணனா
156. த்³வே கா³மா ‘‘நாதிகா’’தி ஏவம் லத்³த⁴னாமோ, ஞ-காரஸ்ஸ சாயம் ந-காராதே³ஸேன நித்³தே³ஸோ ‘‘அனிமித்தா ந நாயரே’’திஆதீ³ஸு (விஸுத்³தி⁴. 1.174; ஜா. அட்ட². 2.2.34) விய. தேனாஹ ‘‘ஞாதிகா³மகே’’தி. கி³ஞ்ஜகா வுச்சந்தி இட்ட²கா, கி³ஞ்ஜகாஹி ஏவ கதோ ஆவஸதோ²தி கி³ஞ்ஜகாவஸதோ². ஸோ கிர ஆவாஸோ யதா² ஸுதா⁴பரிகம்மேன ஸம்பயோஜனம் நத்தி², ஏவம் இட்ட²காஹி ஏவ சினித்வா சா²தே³த்வா கதோ. தேன வுத்தம் ‘‘இட்ட²காமயே ஆவஸதே²’’தி. துலாத³ண்ட³கவாடப²லகானி பன தா³ருமயானேவ.
157. ஓரம் வுச்சதி காமதா⁴து, பச்சயபா⁴வேன தம் ஓரம் ப⁴ஜந்தீதி ஓரம்பா⁴கி³யானி, ஓரம்பா⁴க³ஸ்ஸ வா ஹிதானி ஓரம்பா⁴கி³யானி. தேனாஹ ‘‘ஹேட்டா²பா⁴கி³யான’’ந்திஆதி³. தீஹி மக்³கே³ஹீதி ஹேட்டி²மேஹி தீஹி மக்³கே³ஹி. தேஹி பஹாதப்³ப³தாய ஹி நேஸம் ஸம்யோஜனானம் ஓரம்பா⁴கி³யதா. ஓரம்ப⁴ஞ்ஜியானி வா ஓரம்பா⁴கி³யானி வுத்தானி நிருத்தினயேன. இதா³னி ப்³யதிரேகமுகே²ன நேஸம் ஓரம்பா⁴கி³யபா⁴வம் விபா⁴வேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். விக்க²ம்பி⁴தானி ஸமத்த²தாவிகா⁴தேன புது²ஜ்ஜனானம், ஸமுச்சி²ன்னானி ஸப்³ப³ஸோ அபா⁴வேன அரியானம் ரூபாரூபப⁴வூபபத்தியா விப³ந்தா⁴ய ந ஹோந்தீதி வுத்தம் ‘‘அவிக்க²ம்பி⁴தானி அஸமுச்சி²ன்னானீ’’தி. நிப்³ப³த்தவஸேனாதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன. க³ந்தும் ந தே³ந்தி மஹக்³க³தகா³மிகம்மாயூஹனஸ்ஸ வினிப³ந்த⁴னதோ. ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதீ³னி தீணி ஸம்யோஜனானி காமச்ச²ந்த³ப்³யாபாதா³ விய மஹக்³க³தூபபத்தியா அவினிப³ந்த⁴பூ⁴தானிபி காமப⁴வூபபத்தியா விஸேஸபச்சயத்தா தத்த² மஹக்³க³தப⁴வே நிப்³ப³த்தம்பி தன்னிப்³ப³த்திஹேதுகம்மபரிக்க²யே காமப⁴வூபபத்திபச்சயதாய மஹக்³க³தப⁴வதோ ஆனேத்வா புன இதே⁴வ காமப⁴வே ஏவ நிப்³ப³த்தாபேந்தி, தஸ்மா ஸப்³பா³நிபி பஞ்சபி ஸம்யோஜனானி ஓரம்பா⁴கி³யானி ஏவ. படிஸந்தி⁴வஸேன அனாக³மனஸபா⁴வாதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன தஸ்மா லோகா இத⁴ ந ஆக³மனஸபா⁴வா. பு³த்³த⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனத⁴ம்மஸ்ஸவனானம் பனத்தா²யஸ்ஸ ஆக³மனம் அனிவாரிதம்.
கதா³சி கரஹசி உப்பத்தியா ஸவிரளாகாரதா பரியுட்டா²னமந்த³தாய அப³ஹலதாதி த்³வேதா⁴பி தனுபா⁴வோ. அபி⁴ண்ஹந்தி ப³ஹுஸோ. ப³ஹலப³ஹலாதி திப்³ப³திப்³பா³. யத்த² உப்பஜ்ஜந்தி, தம் ஸந்தானம் மத்³த³ந்தா, ப²ரந்தா, ஸாதே⁴ந்தா, அந்த⁴காரம் கரோந்தா உப்பஜ்ஜந்தி, த்³வீஹி பன மக்³கே³ஹி பஹீனத்தா தனுகதனுகா மந்த³மந்தா³ உப்பஜ்ஜந்தி. ‘‘புத்ததீ⁴தரோ ஹோந்தீ’’தி இத³ம் அகாரணம். ததா² ஹி அங்க³பச்சங்க³பராமஸனமத்தேனபி தே ஹோந்தி. இத³ந்தி ‘‘ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா’’தி இத³ம் வசனம். ப⁴வதனுகவஸேனாதி அப்பகப⁴வவஸேன. தந்தி மஹாஸிவத்தே²ரஸ்ஸ வசனம் படிக்கி²த்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யே ப⁴வா அரியானம் லப்³ப⁴ந்தி, தே பரிபுண்ணலக்க²ணப⁴வா ஏவ. யே ந லப்³ப⁴ந்தி, தத்த² கீதி³ஸம் தம் ப⁴வதனுகம், தஸ்மா உப⁴யதா²பி ப⁴வதனுகஸ்ஸ அஸம்ப⁴வோ ஏவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோதாபன்னஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²மே ப⁴வே ப⁴வதனுகம் நத்தி² அட்ட²மஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.
காமாவசரலோகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் இதரஸ்ஸ லோகஸ்ஸ வஸேன ததா² வத்தும் அஸக்குணேய்யத்தா. யோ ஹி ஸகதா³கா³மீ தே³வமனுஸ்ஸலோகேஸு வோமிஸ்ஸகவஸேன நிப்³ப³த்ததி, ஸோபி காமப⁴வவஸேனேவ பரிச்சி²ந்தி³தப்³போ³. ப⁴க³வதா ச காமலோகே ட²த்வா ‘‘ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா’’தி வுத்தம், ‘‘இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா’’தி ச இமினா பஞ்சஸு ஸகதா³கா³மீஸு சத்தாரோ வஜ்ஜேத்வா ஏகோவ க³ஹிதோ. ஏகச்சோ ஹி இத⁴ ஸகதா³கா³மிப²லம் பத்வா இதே⁴வ பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ இத⁴ பத்வா தே³வலோகே பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ தே³வலோகே பத்வா தத்தே²வ பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ தே³வலோகே பத்வா இதூ⁴பபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யதி, இமே சத்தாரோ இத⁴ ந லப்³ப⁴ந்தி. யோ பன இத⁴ பத்வா தே³வலோகே யாவதாயுகம் வஸித்வா புன இதூ⁴பபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. அட்ட²கதா²யம் பன இமம் லோகந்தி காமப⁴வோ அதி⁴ப்பேதோதி இமமத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³னா அஞ்ஞம்யேவ சதுக்கம் த³ஸ்ஸிதம்.
சதூஸு …பே… ஸபா⁴வோதி அத்தோ² அபாயக³மனீயானம் பாபத⁴ம்மானம் ஸப்³ப³ஸோ பஹீனத்தா. த⁴ம்மனியாமேனாதி மக்³க³த⁴ம்மனியாமேன. நியதோ உபரிமக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ அவஸ்ஸம்பா⁴விபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘ஸம்போ³தி⁴பராயணோ’’தி.
த⁴ம்மாதா³ஸத⁴ம்மபரியாயவண்ணனா
158. தேஸம் தேஸம் ஞாணக³திந்தி தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் ‘‘அஸுகோ ஸோதாபன்னோ, அஸுகோ ஸகதா³கா³மீ’’திஆதி³னா தம்தம்ஞாணாதி⁴க³மனம். ஞாணூபபத்திம் ஞாணாபி⁴ஸம்பராயந்தி ததோ பரம்பி ‘‘நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா ச ஞாணஸஹிதம் உப்பத்திபச்சயபா⁴வம். ஓலோகேந்தஸ்ஸ ஞாணசக்கு²னா பேக்க²ந்தஸ்ஸ காயகிலமதோ²வ, ந தேன காசி வேனேய்யானம் அத்த²ஸித்³தீ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. சித்தவிஹேஸாதி சித்தகே²தோ³, ஸா கிலேஸூபஸம்ஹிதத்தா பு³த்³தா⁴னம் நத்தி². ஆதீ³யதி ஆலோகீயதி அத்தா ஏதேனாதி ஆதா³ஸம், த⁴ம்மபூ⁴தம் ஆதா³ஸம் த⁴ம்மாதா³ஸம், அரியமக்³க³ஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம், தேன அரியஸாவகா சதூஸு அரியஸச்சேஸு வித்³த⁴ஸ்தஸம்மோஹத்தா அத்தானம்பி யாதா²வதோ ஞத்வா யாதா²வதோ ப்³யாகரேய்ய, தப்பகாஸனதோ பன த⁴ம்மபரியாயஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மாதா³ஸதா வேதி³தப்³பா³. யேன த⁴ம்மாதா³ஸேனாதி இத⁴ பன மக்³க³த⁴ம்மமேவ வத³தி.
அவேச்ச யாதா²வதோ ஜானித்வா தன்னிமித்தஉப்பன்னபஸாதோ³ அவேச்சபஸாதோ³, மக்³கா³தி⁴க³மேன உப்பன்னபஸாதோ³, ஸோ பன யஸ்மா பாஸாணபப்³ப³தோ விய நிச்சலோ, ந ச கேனசி காரணேன விக³ச்ச²தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘அசலேன அச்சுதேனா’’தி.
‘‘பஞ்சஸீலானீ’’தி க³ஹட்ட²வஸேனேதம் வுத்தம் தேஹி ஏகந்தபரிஹரணீயதோ. அரியானம் பன ஸப்³பா³னி ஸீலானி கந்தானேவ. தேனாஹ ‘‘ஸப்³போ³பி பனேத்த² ஸம்வரோ லப்³ப⁴தியேவா’’தி.
ஸப்³பே³ஸந்தி ஸப்³பே³ஸம் அரியானம். ஸிக்கா²பதா³விரோதே⁴னாதி யதா² பூ⁴தரோசனாபத்தி ந ஹோதி, ஏவம். யுத்தட்டா²னேதி காதும் யுத்தட்டா²னே.
அம்ப³பாலீக³ணிகாவத்து²வண்ணனா
161. ததா³ கிர வேஸாலீ இத்³தா⁴ பீ²தா ஸப்³ப³ங்க³ஸம்பன்னா அஹோஸி வேபுல்லப்பத்தா, தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘க²ந்த⁴கே வுத்தனயேன வேஸாலியா ஸம்பன்னபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³’’தி. தஸ்மிம் கிர பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ பஞ்சஸதமத்தா பி⁴க்கூ² நவா அசிரபப்³ப³ஜிதா அஹேஸும் ஓஸன்னவீரியா ச. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘தத்த² கிர ஏகச்சே பி⁴க்கூ² ஓஸன்னவீரியா’’திஆதி³ (தீ³. நி. அட்ட². 2.165). ஸதிபச்சுபட்டா²னத்த²ந்தி தேஸம் ஸதிபச்சுபட்டா²பனத்த²ம். ஸரதீதி காயாதி³கே யதா²ஸபா⁴வதோ ஞாணஸம்பயுத்தாய ஸதியா அனுஸ்ஸரதி உபதா⁴ரேதி. ஸம்பஜானாதீதி ஸமம் பகாரேஹி ஜானாதி அவபு³ஜ்ஜ²தி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன பரதோ ஸதிபட்டா²னவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.373; ம. நி. அட்ட². 1.106) ஆக³மிஸ்ஸதி.
ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகந்தி ஸரீரக³தஸ்ஸ சேவ வத்தா²லங்காரக³தஸ்ஸ சாதி ஸப்³ப³ஸ்ஸ நீலபா⁴வஸ்ஸ ஸங்கா³ஹகம் வசனம். தஸ்ஸேவாதி நீலாதி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேன வுத்தஅத்த²ஸ்ஸேவ. விபா⁴க³த³ஸ்ஸனந்தி பபே⁴த³த³ஸ்ஸனம். யதா² தே லிச்ச²விராஜானோ அபீதாதி³வண்ணா ஏவ கேசி விலேபனவஸேன பீதாதி³வண்ணா கா²யிம்ஸு, ஏவம் அனீலாதி³வண்ணா ஏவ கேசி விலேபனவஸேன நீலாதி³வண்ணா கா²யிம்ஸூதி வுத்தம் ‘‘ந தேஸம் பகதிவண்ணோ நீலோ’’திஆதி³. நீலோ மணி ஏதேஸூதி நீலமணி, இந்த³னீலமஹானீலாதி³னீலரதனவினத்³தா⁴ அலங்காரா. தே கிர ஸுவண்ணவிரசிதே ஹி மணிஓபா⁴ஸேஹி ஏகனீலா விய கா²யந்தி. நீலமணிக²சிதாதி நீலரதனபரிக்கி²த்தா. நீலவத்த²பரிக்கி²த்தாதி நீலவத்த²னீலகம்பலபரிக்கே²பா. நீலவம்மிகேஹீதி நீலகக⁴டபரிக்கி²த்தேஹி. ஸப்³ப³பதே³ஸூதி ‘‘பீதா ஹோந்தீ’’திஆதி³ஸப்³ப³பதே³ஸு. பரிவட்டேஸீதி படிக⁴ட்டேஸி. ஆஹரந்தி இமஸ்மா ராஜபுரிஸா ப³லிந்தி ஆஹாரோ, தப்பத்தஜனபதோ³தி ஆஹ ‘‘ஸாஹாரந்தி ஸஜனபத³’’ந்தி. அங்கு³லிபோ²டோபி அங்கு³லியா சாலனவஸேனேவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘அங்கு³லிம் சாலேஸு’’ந்தி. அம்ப³காயாதி மாதுகா³மேன. உபசாரவசனம் ஹேதம் இத்தீ²ஸு, யதி³த³ம் ‘‘அம்ப³கா மாதுகா³மோ ஜனனிகா’’தி.
அவலோகேதா²தி அபவத்தித்வா ஓலோகனம் ஓலோகேத². தம் பன அபவத்தித்வா ஓலோகனம் அனு அனு த³ஸ்ஸனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘புனப்புனம் பஸ்ஸதா²’’தி. உபனேதா²தி ‘‘யதா²யம் லிச்ச²விராஜபரிஸா ஸோபா⁴திஸயேன யுத்தா, ஏவம் தாவதிம்ஸபரிஸா’’தி உபனயம் கரோத². தேனாஹ ‘‘தாவதிம்ஸேஹி ஸமகே கத்வா பஸ்ஸதா²’’தி.
‘‘உபஸம்ஹரத² பி⁴க்க²வே லிச்ச²விபரிஸம் தாவதிம்ஸஸதி³ஸ’’ந்தி நயித³ம் நிமித்தக்³கா³ஹே நியோஜனம், கேவலம் பன தி³ப்³ப³ஸம்பத்திஸதி³ஸா ஏதேஸம் ராஜூனம் இஸ்ஸரியஸம்பத்தீதி அனுபுப்³பி³கதா²ய ஸக்³க³ஸம்பத்திகத²னம் விய த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேஸு பன பி⁴க்கூ²ஸு ஏகச்சானம் தத்த² நிமித்தக்³கா³ஹோபி ஸியா, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘நிமித்தக்³கா³ஹே உய்யோஜேதீ’’தி. ஹிதகாமதாய தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் யதா² ஆயஸ்மதோ நந்த³ஸ்ஸ ஹிதகாமதாய ஸக்³க³ஸம்பத்தித³ஸ்ஸனம். தேனாஹ ‘‘தத்ர கிரா’’திஆதி³. ஓஸன்னவீரியாதி ஸம்மாபடிபத்தியம் அவஸன்னவீரியா, ஓஸ்ஸட்ட²வீரியா வாதி அத்தோ². அனிச்சலக்க²ணவிபா⁴வனத்த²ந்தி தேஸம் ராஜூனம் வஸேன பி⁴க்கூ²னம் அனிச்சலக்க²ணவிபூ⁴தபா⁴வத்த²ம்.
வேளுவகா³மவஸ்ஸூபக³மனவண்ணனா
163. ஸமீபே வேளுவகா³மோதி புப்³ப³ண்ஹம் வா ஸாயன்ஹம் வா க³ந்த்வா நிவத்தனயோக்³யே ஆஸன்னட்டா²னே நிவிட்டா² பரிவாரகா³மோ. ஸங்க³ம்மாதி ஸம்மா க³ந்த்வா. அஸ்ஸாதி ப⁴க³வதோ.
164. ப²ருஸோதி கக்க²ளோ, க³ருதரோதி அத்தோ². விஸபா⁴க³ரோகோ³தி தா⁴துவிஸபா⁴க³தாய ஸமுட்டி²தோ ப³ஹலதரரோகோ³, ந ஆபா³த⁴மத்தம். ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி வேத³னானம் க²ணிகதம், து³க்க²தம், அத்தஸுஞ்ஞதஞ்ச யாதா²வதோ ஞாணேன பரிச்சி²ஜ்ஜ பரிதுலேத்வா. அதி⁴வாஸேஸீதி தா அபி⁴ப⁴வந்தோ யதா²பரிமத்³தி³தாகாரஸல்லக்க²ணேன அத்தனி ஆரோபேத்வா வாஸேஸி, ந தாஹி அபி⁴பு⁴ய்யமானோ. தேனாஹ ‘‘அவிஹஞ்ஞமானோ’’திஆதி³. அது³க்கி²யமானோதி சேதோது³க்க²வஸேன அது³க்கி²யமானோ, காயது³க்க²ம் பன ‘‘நத்தீ²’’தி ந ஸக்கா வத்தும். அஸதி ஹி தஸ்மிம் அதி⁴வாஸனாய ஏவ அஸம்ப⁴வோதி. அனாமந்தேத்வாதி அனாலபித்வா. அனபலோகேத்வாதி அவிஸ்ஸஜ்ஜித்வா. தேனாஹ ‘‘ஓவாதா³னுஸாஸனிம் அத³த்வாதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. புப்³ப³பா⁴க³வீரியேனாதி ப²லஸமாபத்தியா பரிகம்மவீரியேன. ப²லஸமாபத்திவீரியேனாதி ப²லஸமாபத்திஸம்பயுத்தவீரியேன. விக்க²ம்பே⁴த்வாதி வினோதே³த்வா. யதா² நாம புப்ப²னஸமயே சம்பகாதி³ருக்கே² வேகே² தி³ன்னே யாவ ஸோ வேகோ² நாபனீயதி, தாவஸ்ஸ புப்ப²னஸமத்த²தா விக்க²ம்பி⁴தா வினோதி³தா ஹோதி, ஏவமேவ யதா²வுத்தவீரியவேக²தா³னேன தா வேத³னா ஸத்து² ஸரீரே யதா²பரிச்சி²ன்னம் காலம் விக்க²ம்பி⁴தா வினோதி³தா அஹேஸும். தேன வுத்தம் ‘‘விக்க²ம்பே⁴த்வாதி வினோதே³த்வா’’தி. ஜீவிதம்பி ஜீவிதஸங்கா²ரோ கம்முனா ஸங்க²ரீயதீதி கத்வா. சி²ஜ்ஜமானம் விரோதி⁴பச்சயஸமாயோகே³ன பயோக³ஸம்பத்தியா க⁴டேத்வா ட²பீயதி. அதி⁴ட்டா²யாதி அதி⁴ட்டா²னம் கத்வா. தேனாஹ ‘‘த³ஸமாஸே மா உப்பஜ்ஜித்தா²தி ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜீ’’தி. தம் பன ‘‘அதி⁴ட்டா²னம், பவத்தன’’ந்தி ச வத்தப்³ப³தம் அரஹதீதி வுத்தம் ‘‘அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பவத்தேத்வா’’தி.
க²ணிகஸமாபத்தீதி தாதி³ஸம் புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரம் அகத்வா டா²னஸோ ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ஸமாபத்தி. புன ஸரீரம் வேத³னா அஜ்ஜோ²த்த²ரதி ஸவிஸேஸபுப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ அகதத்தா. ரூபஸத்தகஅரூபஸத்தகானி விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாஸு (விஸுத்³தி⁴. டீ. 2.706, 717) வித்தா²ரிதனயேன வேதி³தப்³பா³னி. ஸுட்டு² விக்க²ம்பே⁴தி புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ ஸாதிஸயத்தா. இதா³னி தமத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். அபப்³யூள்ஹோதி அபனீதோ. சுத்³த³ஸஹாகாரேஹி ஸன்னேத்வாதி தேஸம்யேவ ரூபஸத்தகஅரூபஸத்தகானம் வஸேன சுத்³த³ஸஹி பகாரேஹி விபஸ்ஸனாசித்தம், ஸகலமேவ வா அத்தபா⁴வம் விஸபா⁴க³ரோக³ஸஞ்ஜனிதலூக²பா⁴வனிரோக³கரணாய ஸினேஹேத்வா ந உப்பஜ்ஜியேவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸாதிஸயஸமாபத்திவேகே³ன ஸுவிக்க²ம்பி⁴தத்தா.
கி³லானோ ஹுத்வா புன வுட்டி²தோதி புப்³பே³ கி³லானோ ஹுத்வா புன ததோ கி³லானபா⁴வதோ வுட்டி²தோ. மது⁴ரகபா⁴வோ நாம ஸரீரஸ்ஸ த²ம்பி⁴தத்தம், தம் பன க³ருபா⁴வபுப்³ப³கந்தி ஆஹ ‘‘ஸஞ்ஜாதக³ருபா⁴வோ ஸஞ்ஜாதத²த்³த⁴பா⁴வோ’’தி. ‘‘நானாகாரதோ ந உபட்ட²ஹந்தீ’’தி இமினா தி³ஸாஸம்மோஹோபி மே அஹோஸி ஸோகப³லேனாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸதிபட்டா²னாதி³த⁴ம்மாதி காயானுபஸ்ஸனாத³யோ அனுபஸ்ஸனாத⁴ம்மா புப்³பே³ விபூ⁴தா ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தாபி இதா³னி மய்ஹம் பாகடா ந ஹோந்தி.
165. அப்³ப⁴ந்தரம் கரோதி நாம அத்தனியேவ ட²பனதோ. புக்³க³லம் அப்³ப⁴ந்தரம் கரோதி நாம ஸமானத்ததாவஸேன த⁴ம்மேன புப்³பே³ தஸ்ஸ ஸங்க³ண்ஹதோ. த³ஹரகாலேதி அத்தனோ த³ஹரகாலே. கஸ்ஸசி அகதே²த்வாதி கஸ்ஸசி அத்தனோ அந்தேவாஸிகஸ்ஸ உபனிகூ³ஹபூ⁴தம் க³ந்த²ம் அகதே²த்வா. முட்டி²ம் கத்வாதி முட்டி²க³தம் விய ரஹஸிபூ⁴தம் கத்வா. யஸ்மிம் வா நட்டே² ஸப்³போ³ தம்மூலகோ த⁴ம்மோ வினஸ்ஸதி, ஸோ ஆதி³தோ மூலபூ⁴தோ த⁴ம்மோ, முஸ்ஸதி வினஸ்ஸதி த⁴ம்மோ ஏதேன நட்டே²னாதி முட்டி², தம் ததா²ரூபம் முட்டி²ம் கத்வா பரிஹரித்வா ட²பிதம் கிஞ்சி நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி.
அஹமேவாதி அவதா⁴ரணம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிஹரணஸ்ஸ அஞ்ஞஸாதா⁴ரணிச்சா²த³ஸ்ஸனத்த²ம், அவதா⁴ரணேன பன வினா ‘‘அஹம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴’’ந்திஆதி³ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிஹரணே அஹம்காரமமம்காராபா⁴வத³ஸ்ஸனந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். உத்³தி³ஸிதப்³ப³ட்டே²னாதி ‘‘ஸத்தா²’’தி உத்³தி³ஸிதப்³ப³ட்டே²ன. மா வா அஹேஸும் பி⁴க்கூ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘மா வா அஹோஸீ’’தி வா பாடோ². ஏவம் ந ஹோதீதி ‘‘அஹம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³ ஆகாரேன சித்தப்பவத்தி ந ஹோதி. ‘‘பச்சி²மவயஅனுப்பத்தபா⁴வதீ³பனத்த²ம் வுத்த’’ந்தி இமினா வயோ விய பு³த்³த⁴கிச்சம்பி பரியோஸிதகம்மந்தி தீ³பேதி. ஸகடஸ்ஸ பா³ஹப்பதே³ஸே த³ள்ஹீபா⁴வாய வேட²தா³னம் பா³ஹப³ந்தோ⁴. சக்கனேமிஸந்தீ⁴னம் த³ள்ஹீபா⁴வாய வேட²தா³னம் சக்கப³ந்தோ⁴.
தமத்த²ந்தி வேட²மிஸ்ஸகேன மஞ்ஞேதி வுத்தமத்த²ம். ரூபாத³யோ ஏவ த⁴ம்மா ஸவிக்³க³ஹோ விய உபட்டா²னதோ ரூபனிமித்தாத³யோ, தேஸம் ரூபனிமித்தாதீ³னம். லோகியானம் வேத³னானந்தி யாஸம் நிரோத⁴னேன ப²லஸமாபத்தி ஸமாபஜ்ஜிதப்³பா³, தாஸம் நிரோதா⁴ பா²ஸு ஹோதி, ததா² பா³ள்ஹவேத³னாபி⁴துன்னஸரீரஸ்ஸாபி. தத³த்தா²யாதி ப²லஸமாபத்திவிஹாரத்தா²ய. த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி ஆபோ க³தோ ஏத்தா²தி தீ³போ, ஓகே⁴ன பரிக³தோ ஹுத்வா அனஜ்ஜோ²த்த²டோ பூ⁴மிபா⁴கோ³, இத⁴ பன சதூஹிபி ஓகே⁴ஹி, ஸம்ஸாரமஹோகே⁴னேவ வா அனஜ்ஜோ²த்த²டோ அத்தா ‘‘தீ³போ’’தி அதி⁴ப்பேதோ. தேனாஹ ‘‘மஹாஸமுத்³த³க³தா’’திஆதி³. அத்தஸ்ஸரணாதி அத்தப்படிஸரணா. அத்தக³திகா வாதி அத்தபராயணாவ. மா அஞ்ஞக³திகாதி அஞ்ஞம் கிஞ்சி க³திம் படிஸரணம் பராயணம் மா சிந்தயித்த². கஸ்மா? அத்தா நாமேத்த² பரமத்த²தோ த⁴ம்மோ அப்³ப⁴ந்தரட்டே²ன, ஸோ ஏவம் ஸம்பாதி³தோ தும்ஹாகம் தீ³பம் தாணம் க³தி பராயணந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மதீ³பா’’திஆதி³. ததா² சாஹ ‘‘அத்தா ஹி அத்தனோ நாதோ², கோ ஹி நாதோ² பரோ ஸியா’’தி (த⁴. ப. 160, 380) உபதே³ஸமத்தமேவ ஹி பரஸ்மிம் படிப³த்³த⁴ம், அஞ்ஞா ஸப்³பா³ ஸம்பத்தி புரிஸஸ்ஸ அத்தாதீ⁴னா ஏவ. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘தும்ஹேஹி கிச்சம் ஆதப்பம், அக்கா²தாரோ ததா²க³தா’’தி (த⁴. ப. 276). தமக்³கே³தி தமயோக³ஸ்ஸ அக்³கே³ தஸ்ஸ அதிக்கந்தாபா⁴வதோ. தேனேவாஹ ‘‘இமே அக்³க³தமா’’திஆதி³. மமாதி மம ஸாஸனே. ஸப்³பே³பி தே சதுஸதிபட்டா²னகோ³சரா வாதி சதுப்³பி³த⁴ம் ஸதிபட்டா²னம் பா⁴வேத்வா ப்³ரூஹேத்வா ததே³வ கோ³சரம் அத்தனோ பவத்திட்டா²னம் கத்வா டி²தா ஏவ பி⁴க்கூ² அக்³கே³ ப⁴விஸ்ஸந்தி.
து³தியபா⁴ணவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
நிமித்தோபா⁴ஸகதா²வண்ணனா
166. அனேகவாரம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி, தஸ்மா இமம் வேஸாலிப்பவேஸனம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கதா³ பாவிஸீ’’தி புச்சி²த்வா ஆக³மனதோ பட்டா²ய தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப⁴க³வா கிரா’’திஆதி³மாஹ. ஆக³தமக்³கே³னேவாதி புப்³பே³ யாவ வேளுவகா³மகா ஆக³தமக்³கே³னேவ படினிவத்தேந்தோ. யதா²பரிச்சே²தே³னாதி யதா²பரிச்சி²ன்னகாலேன. ததோதி ப²லஸமாபத்திதோ. அயந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரோ. தி³வாட்டா²னோலோகனாதி³ பரினிப்³பா³னஸ்ஸ ஏகந்திகபா⁴வத³ஸ்ஸனம். ஓஸ்ஸட்டோ²தி விஸ்ஸட்டோ² ஆயுஸங்கா²ரோ ‘‘ஸத்தாஹமேவ மயா ஜீவிதப்³ப³’’ந்தி.
ஜேட்ட²கனிட்ட²பா⁴திகானந்தி ஸப்³பே³வ ஸப்³ரஹ்மசாரினோ ஸந்தா⁴ய வத³தி.
படிபாதே³ஸ்ஸாமீதி மக்³க³படிபத்தியா நியோஜேஸ்ஸாமி. மணிப²லகேதி மணிக²சிதே பமுகே² அத்த²தப²லகே. தம் பட²மம் த³ஸ்ஸனந்தி யம் வேளுவனே பரிப்³பா³ஜகரூபேன ஆக³தஸ்ஸ ஸித்³த⁴ம் த³ஸ்ஸனம், தம் பட²மத³ஸ்ஸனம். யம் வா அனோமத³ஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வசனம் ஸத்³த³ஹந்தேன ததா³ அபி⁴னீஹாரகாலே பச்சக்க²தோ விய தும்ஹாகம் த³ஸ்ஸனம் ஸித்³த⁴ம், தம் பட²மத³ஸ்ஸனம். பச்சாக³மனசாரிகந்தி பச்சாக³மனத்த²ம் சாரிகம்.
ஸத்தாஹந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். தே²ரஸ்ஸ ஜாதோவரககே³ஹம் கிர இதரகே³ஹதோ விவேகட்ட²ம், விவடங்க³ணஞ்ச, தஸ்மா தே³வப்³ரஹ்மானம் உபஸங்கமனயோக்³யந்தி ‘‘ஜாதோவரகம் படிஜக்³க³தா²’’தி வுத்தம். ஸோதி உபரேவதோ. தம் பவத்திந்தி தத்த² வஸிதுகாமதாய வுத்தம் தம்.
‘‘ஜானந்தாபி ததா²க³தா புச்ச²ந்தீ’’தி (பாரா. 16, 165) இமினா நீஹாரேன தே²ரோ ‘‘கே தும்ஹே’’தி புச்சி². ‘‘த்வம் சதூஹி மஹாராஜேஹி மஹந்ததரோ’’தி புட்டோ² அத்தனோ மஹத்தம் ஸத்து² உபரி பக்கி²பந்தோ ‘‘ஆராமிகஸதி³ஸா ஏதே உபாஸிகே அம்ஹாகம் ஸத்து²னோ’’தி ஆஹ. ஸாவகஸம்பத்திகித்தனம்பி ஹி அத்த²தோ ஸத்து² ஸம்பத்திம்யேவ விபா⁴வேதி.
ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²யாதி தே²ரஸ்ஸ தே³ஸனானுபா⁴வேன, அத்தனோ ச உபனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஞாணஸ்ஸ பரிபக்கத்தா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹித்வா.
அயந்தி யதா²வுத்தா. ஏத்தா²தி ‘‘வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸீ’’தி ஏதஸ்மிம் வேஸாலீபவேஸே. அனுபுப்³பீ³கதா²தி அனுபுப்³ப³தீ³பனீ கதா².
167. உதே³னயக்க²ஸ்ஸ சேதியட்டா²னேதி உதே³னஸ்ஸ நாம யக்க²ஸ்ஸ ஆயதனபா⁴வேன இட்ட²காஹி சிதே மஹாஜனஸ்ஸ சித்தீகதட்டா²னே. கதவிஹாரோதி ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ கதவிஹாரோ. வுச்சதீதி புரிமவோஹாரேன ‘‘உதே³னசேதிய’’ந்தி வுச்சதி. கோ³தமகாதீ³ஸுபீதி ‘‘கோ³தமகசேதிய’’ந்தி ஏவம் ஆதீ³ஸுபி. ஏஸேவ நயோதி சேதியட்டா²னே கதவிஹாரபா⁴வம் அதிதி³ஸதி. வட்³டி⁴தாதி பா⁴வனாபாரிபூரிவஸேன பரிப்³ரூஹிதா. புனப்புனம் கதாதி பா⁴வனாய ப³ஹுலீகரணேன அபராபரம் பவத்திதா. யுத்தயானம் விய கதாதி யதா² யுத்தம் ஆஜஞ்ஞயானம் சே²கேன ஸாரதி²னா அதி⁴ட்டி²தம் யதா²ருசி பவத்ததி, ஏவம் யதா²ருசிபவத்திரஹதம் க³மிதா. பதிட்டா²னட்டே²னாதி அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன. வத்து² விய கதாதி ஸப்³ப³ஸோ உபக்கிலேஸவிஸோத⁴னேன இத்³தி⁴விஸயதாய பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ ஸுவிஸோதி⁴தபரிஸ்ஸயவத்து² விய கதா. அதி⁴ட்டி²தாதி படிபக்க²தூ³ரீபா⁴வதோ ஸுபா⁴விதபா⁴வேன தம்தம்அதி⁴ட்டா²னயோக்³யதாய ட²பிதா. ஸமந்ததோ சிதாதி ஸப்³ப³பா⁴கே³ன பா⁴வனுபசயம் க³மிதா. தேனாஹ ‘‘ஸுவட்³டி⁴தா’’தி. ஸுட்டு² ஸமாரத்³தா⁴தி இத்³தி⁴பா⁴வனாய ஸிகா²ப்பத்தியா ஸம்மதே³வ ஸம்ஸேவிதா.
அனியமேனாதி ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசீ’’தி அனியமவசனேன. நியமேத்வாதி ‘‘ததா²க³தஸ்ஸா’’தி ஸரூபத³ஸ்ஸனேன நியமேத்வா. ஆயுப்பமாணந்தி பரமாயுப்பமாணம் வத³தி, தஸ்ஸேவ க³ஹணே காரணம் ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 1.40; தீ³. நி. டீ. 1.40) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். மஹாஸிவத்தே²ரோ பன ‘‘மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம் சரிமப⁴வே படிஸந்தி⁴தா³யினோ கம்மஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யாயுகதாஸம்வத்தனஸமத்த²தம் ஹத³யே ட²பேத்வா பு³த்³தா⁴னம் ஆயுஸங்கா²ரஸ்ஸ பரிஸ்ஸயவிக்க²ம்ப⁴னஸமத்த²தா பாளியம் ஆக³தா ஏவாதி இமம் ப⁴த்³த³கப்பமேவ திட்டே²ய்யா’’தி அவோச. ‘‘க²ண்டி³ச்சாதீ³ஹி அபி⁴பு⁴ய்யதீ’’தி ஏதேன யதா² இத்³தி⁴ப³லேன ஜராய ந படிகா⁴தோ, ஏவம் தேன மரணஸ்ஸபி ந படிகா⁴தோதி அத்த²தோ ஆபன்னமேவாதி. ‘‘க்வ ஸரோ கி²த்தோ, க்வ ச நிபதிதோ’’தி அஞ்ஞதா² வுட்டி²தேனாபி தே²ரவாதே³ன அட்ட²கதா²வசனமேவ ஸமத்தி²தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘ஸோ ந ருச்சதி…பே… நியமித’’ந்தி.
பரியுட்டி²தசித்தோதி யதா² கிஞ்சி அத்தா²னத்த²ம் ஸல்லக்கே²தும் ந ஸக்கா, ஏவம் அபி⁴பூ⁴தசித்தோ. ஸோ பன அபி⁴ப⁴வோ மஹதா உத³கோகே⁴ன அப்பகஸ்ஸ உத³கஸ்ஸ அஜ்ஜோ²த்த²ரணம் விய அஹோஸீதி வுத்தம் ‘‘அஜ்ஜோ²த்த²டசித்தோ’’தி. அஞ்ஞோபீதி தே²ரதோ, அரியேஹி வா அஞ்ஞோபி யோ கோசி புது²ஜ்ஜனோ. புது²ஜ்ஜனக்³க³ஹணஞ்சேத்த² யதா² ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அப்பஹீனவிபல்லாஸோ மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ கிஞ்சி அத்த²ம் ஸல்லக்கே²தும் ந ஸக்கோதி, ஏவம் தே²ரோ ப⁴க³வதா கதம் நிமித்தோபா⁴ஸம் ஸப்³ப³ஸோ ந ஸல்லக்கே²ஸீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். தேனாஹ ‘‘மாரோ ஹீ’’திஆதி³. சத்தாரோ விபல்லாஸாதி அஸுபே⁴ ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸோ, சித்தவிபல்லாஸோ, து³க்கே² ‘‘ஸுக²’’ந்தி ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸோ, சித்தவிபல்லாஸோதி இமே சத்தாரோ விபல்லாஸா. தேனாதி யதி³பி இதரே அட்ட² விபல்லாஸா பஹீனா, ததா²பி யதா²வுத்தானம் சதுன்னம் விபல்லாஸானம் அப்பஹீனபா⁴வேன. அஸ்ஸாதி தே²ரஸ்ஸ. மத்³த³தீதி பு²ஸனமத்தேன மத்³த³ந்தோ விய ஹோதி, அஞ்ஞதா² தேன மத்³தி³தே ஸத்தானம் மரணமேவ ஸியா. கிம் ஸக்கி²ஸ்ஸதி, ந ஸக்கி²ஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. கஸ்மா ந ஸக்கி²ஸ்ஸதி, நனு ஏஸ அக்³க³ஸாவகஸ்ஸ குச்சி²ம் பவிட்டோ²தி? ஸச்சம் பவிட்டோ², தஞ்ச கோ² அத்தனோ ஆனுபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம், ந விபா³த⁴னாதி⁴ப்பாயேன. விபா³த⁴னாதி⁴ப்பாயேன பன இத⁴ ‘‘கிம் ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம் ஹத³யமத்³த³னஸ்ஸ அதி⁴க³தத்தா. நிமித்தோபா⁴ஸந்தி ஏத்த² ‘‘திட்ட²து ப⁴க³வா கப்ப’’ந்தி ஸகலகப்பம் அவட்டா²னயாசனாய ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆனந்த³ சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா’’திஆதி³னா அஞ்ஞாபதே³ஸேன அத்தனோ சதுரித்³தி⁴பாத³பா⁴வனானுபா⁴வேன கப்பம் அவட்டா²னஸமத்த²தாவஸேன ஸஞ்ஞுப்பாத³னம் நிமித்தம், ததா² பன பரியாயம் முஞ்சித்வா உஜுகம்யேவ அத்தனோ அதி⁴ப்பாயவிபா⁴வனம் ஓபா⁴ஸோ. ஜானந்தோயேவ வாதி மாரேன பரியுட்டி²தபா⁴வம் ஜானந்தோ ஏவ. அத்தனோ அபராத⁴ஹேதுதோ ஸத்தானம் ஸோகோ தனுகோ ஹோதி, ந ப³லவாதி ஆஹ ‘‘தோ³ஸாரோபனேன ஸோகதனுகரணத்த²’’ந்தி. கிம் பன தே²ரோ மாரேன பரியுட்டி²தசித்தகாலே பவத்திம் பச்சா² ஜானாதீதி? ந ஜானாதி ஸபா⁴வேன, பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன பன அனுஜானாதி.
மாரயாசனகதா²வண்ணனா
168. அனத்தே² நியோஜேந்தோ கு³ணமாரணேன மாரேதி, விராக³விப³ந்த⁴னேன வா ஜாதினிமித்ததாய தத்த² தத்த² ஜாதம் ஜாதம் மாரேந்தோ விய ஹோதீதி ‘‘மாரேதீதி மாரோ’’தி வுத்தம். அதிவிய பாபதாய பாபிமா. கண்ஹத⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ கண்ஹோ. விராகா³தி³கு³ணானம் அந்தகரணதோ அந்தகோ. ஸத்தானம் அனத்தா²வஹபடிபத்திம் ந முச்சதீதி நமுசி. அத்தனோ மாரபாஸேன பமத்தே ப³ந்த⁴தி, பமத்தா வா ப³ந்தூ⁴ ஏதஸ்ஸாதி பமத்தப³ந்து⁴. ஸத்தமஸத்தாஹதோ பரம் ஸத்த அஹானி ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘அட்ட²மே ஸத்தாஹே’’தி ந பன பல்லங்கஸத்தாஹாதி³ விய நியதகிச்சஸ்ஸ அட்ட²மஸத்தாஹஸ்ஸ நாம லப்³ப⁴னதோ. ஸத்தமஸத்தாஹஸ்ஸ ஹி பரதோ அஜபாலனிக்³ரோத⁴மூலே மஹாப்³ரஹ்முனோ, ஸக்கஸ்ஸ ச தே³வரஞ்ஞோ படிஞ்ஞாதத⁴ம்மதே³ஸனம் ப⁴க³வந்தம் ஞத்வா ‘‘இதா³னி ஸத்தே த⁴ம்மதே³ஸனாய மம விஸயம் அதிக்கமாபேஸ்ஸதீ’’தி ஸஞ்ஜாததோ³மனஸ்ஸோ ஹுத்வா டி²தோ சிந்தேஸி ‘‘ஹந்த³ தா³னாஹம் நம் உபாயேன பரினிப்³பா³பேஸ்ஸாமி, ஏவமஸ்ஸ மனோரதோ² அஞ்ஞத²த்தம் க³மிஸ்ஸதி, மம ச மனோரதோ² இஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி. ஏவம் பன சிந்தேத்வா ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ஏகம் அந்தம் டி²தோ ‘‘பரினிப்³பா³து தா³னி ப⁴ந்தே ப⁴க³வா’’திஆதி³னா பரினிப்³பா³னம் யாசி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அட்ட²மே ஸத்தாஹே’’திஆதி³. தத்த² அஜ்ஜாதி ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனதி³வஸம் ஸந்தா⁴யாஹ. ப⁴க³வா சஸ்ஸ அபி⁴ஸந்தி⁴ம் ஜானந்தோபி தம் அனாவிகத்வா பரினிப்³பா³னஸ்ஸ அகாலபா⁴வமேவ பகாஸேந்தோ யாசனம் படிக்கி²பி. தேனாஹ ‘‘ந தாவாஹ’’ந்திஆதி³.
மக்³க³வஸேன வியத்தாதி ஸச்சஸம்படிவேத⁴வேய்யத்தியேன ப்³யத்தா. ததே²வ வினீதாதி மக்³க³வஸேன கிலேஸானம் ஸமுச்சே²த³வினயனேன வினீதா. ததா² விஸாரதா³தி அரியமக்³கா³தி⁴க³மேனேவ ஸத்து²ஸாஸனே வேஸாரஜ்ஜப்பத்தியா விஸாரதா³, ஸாரஜ்ஜகரானம் தி³ட்டி²விசிகிச்சா²தி³பாபத⁴ம்மானம் விக³மேன விஸாரத³பா⁴வம் பத்தாதி அத்தோ². யஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ வஸேன வட்டது³க்க²தோ நிஸ்ஸரணம் ஸம்ப⁴வதி, தம் இத⁴ உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன ‘‘ஸுத’’ந்தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘தேபிடகவஸேனா’’தி. திண்ணம் பிடகானம் ஸமூஹோ தேபிடகம், தீணி வா பிடகானி திபிடகம், திபிடகமேவ தேபிடகம், தஸ்ஸ வஸேன. தமேவாதி யம் தம் தேபிடகம் ஸோதப்³ப³பா⁴வேன ‘‘ஸுத’’ந்தி வுத்தம், தமேவ. த⁴ம்மந்தி பரியத்தித⁴ம்மம். தா⁴ரேந்தீதி ஸுவண்ணபா⁴ஜனே பக்கி²த்தஸீஹவஸம் விய அவினஸ்ஸந்தம் கத்வா ஸுப்பகு³ணஸுப்பவத்திபா⁴வேன தா⁴ரேந்தி ஹத³யே ட²பேந்தி. இதி பரியத்தித⁴ம்மவஸேன ப³ஹுஸ்ஸுதத⁴ம்மத⁴ரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி படிவேத⁴த⁴ம்மவஸேனபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² வா’’திஆதி³ வுத்தம். அரியத⁴ம்மஸ்ஸாதி மக்³க³ப²லத⁴ம்மஸ்ஸ, நவவித⁴ஸ்ஸாபி வா லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ. அனுத⁴ம்மபூ⁴தந்தி அதி⁴க³மாய அனுரூபத⁴ம்மபூ⁴தம். அனுச்ச²விகபடிபத³ந்தி ச தமேவ விபஸ்ஸனாத⁴ம்மமாஹ, ச²ப்³பி³தா⁴ விஸுத்³தி⁴யோ வா. அனுத⁴ம்மந்தி தஸ்ஸா யதா²வுத்தபடிபதா³ய அனுரூபம் அபி⁴ஸல்லேகி²தம் அப்பிச்ச²தாதி³த⁴ம்மம். சரணஸீலாதி ஸமாதா³ய பவத்தனஸீலா. அனு மக்³க³ப²லத⁴ம்மோ ஏதிஸ்ஸாதி வா அனுத⁴ம்மா, வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா, தஸ்ஸா சரணஸீலா. அத்தனோ ஆசரியவாத³ந்தி அத்தனோ ஆசரியஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வாத³ம். ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஆசாரஸிக்கா²பனேன ஆசரியோ, ப⁴க³வா. தஸ்ஸ வாதோ³, சதுஸச்சதே³ஸனா.
ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தீதி ஆதி³தோ கதே²ஸ்ஸந்தி, அத்தனா உக்³க³ஹிதனியாமேன பரே உக்³க³ண்ஹாபேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². தே³ஸேஸ்ஸந்தீதி வாசேஸ்ஸந்தி, பாளிம் ஸம்மா பபோ³தே⁴ஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². பஞ்ஞாபேஸ்ஸந்தீதி பஜானாபேஸ்ஸந்தி, ஸங்காபேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². பட்ட²பேஸ்ஸந்தீதி பகாரேஹி ட²பேஸ்ஸந்தி, பகாஸேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². விவரிஸ்ஸந்தீதி விவடம் கரிஸ்ஸந்தி. விப⁴ஜிஸ்ஸந்தீதி விப⁴த்தம் கரிஸ்ஸந்தி. உத்தானிம் கரிஸ்ஸந்தீதி அனுத்தானம் க³ம்பீ⁴ரம் உத்தானம் பாகடம் கரிஸ்ஸந்தி. ஸஹ த⁴ம்மேனாதி ஏத்த² த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ காரணபரியாயோ ‘‘ஹேதும்ஹி ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 270) வியாதி ஆஹ ‘‘ஸஹேதுகேன ஸகாரணேன வசனேனா’’தி. ஸப்பாடிஹாரியந்தி ஸனிஸ்ஸரணம், யதா² பரவாத³ம் ப⁴ஞ்ஜித்வா ஸகவாதோ³ பதிட்ட²ஹதி, ஏவம் ஹேதுதா³ஹரணேஹி யதா²தி⁴க³தமத்த²ம் ஸம்பாதே³த்வா த⁴ம்மம் கதே²ஸ்ஸந்தி. தேனாஹ ‘‘நிய்யானிகம் கத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீ’’தி, நவவித⁴ம் லோகுத்தரத⁴ம்மம் பபோ³தே⁴ஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². ஏத்த² ச ‘‘பஞ்ஞாபேஸ்ஸந்தீ’’திஆதீ³ஹி ச²ஹி பதே³ஹி ச² அத்த²பதா³னி த³ஸ்ஸிதானி, ஆதி³தோ பன த்³வீஹி பதே³ஹி ச² ப்³யஞ்ஜனபதா³னி. ஏத்தாவதா தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஸம்வண்ணனானயேன ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் நேத்தியம் ‘‘த்³வாத³ஸபதா³னி ஸுத்தம், தம் ஸப்³ப³ம் ப்³யஞ்ஜனஞ்ச அத்தோ² சா’’தி (நேத்தி. ஸங்கா²ரே).
ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதந்தி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தி³ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹணம். ஸகலம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியந்தி அனவஸேஸம் ஸத்து²ஸாஸனபூ⁴தம் ஸேட்ட²சரியம். ஸமித்³த⁴ந்தி ஸம்மதே³வ வட்³டி⁴தம். ஜா²னஸ்ஸாத³வஸேனாதி தேஹி தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸமதி⁴க³தஜா²னஸுக²வஸேன. வுத்³தி⁴ப்பத்தந்தி உளாரபணீதபா⁴வக³மனேன ஸப்³ப³ஸோ பரிவுத்³தி⁴ம் உபக³தம். ஸப்³ப³பாலிபு²ல்லம் விய அபி⁴ஞ்ஞாஸம்பத்திவஸேன அபி⁴ஞ்ஞாஸம்பதா³ஹி ஸாஸனாபி⁴வுத்³தி⁴யா மத்த²கப்பத்திதோ. பதிட்டி²தவஸேனாதி பதிட்டா²னவஸேன, பதிட்ட²ப்பத்தியாதி அத்தோ². படிவேத⁴வஸேன ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ ஹிதந்தி பா³ஹுஜஞ்ஞம். தேனாஹ ‘‘ப³ஹுஜனாபி⁴ஸமயவஸேனா’’தி. புது² புது²லம் பூ⁴தம் ஜாதம், புது² வா புது²த்தம் பூ⁴தம் பத்தந்தி புது²பூ⁴தம். தேனாஹ ‘‘ஸப்³பா³கார…பே… பத்த’’ந்தி. ஸுட்டு² பகாஸிதந்தி ஸுட்டு² ஸம்மதே³வ ஆதி³கல்யாணாதி³பா⁴வேன பவேதி³தம்.
ஆயுஸங்கா²ரஓஸ்ஸஜ்ஜனவண்ணனா
169. ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வாதி அயம் காயாதி³விபா⁴கோ³ அத்தபா⁴வஸஞ்ஞிதோ து³க்க²பா⁴ரோ மயா ஏத்தகம் காலம் வஹிதோ, இதா³னி பன ந வஹிதப்³போ³, ஏதஸ்ஸ அவஹனத்த²ம் சிரதரம் காலம் அரியமக்³க³ஸம்பா⁴ரோ ஸம்ப⁴தோ, ஸ்வாயம் அரியமக்³கோ³ படிவித்³தோ⁴, யதோ இமே காயாத³யோ அஸுபா⁴தி³தோ ஸம்மதே³வ பரிஞ்ஞாதா, சதுப்³பி³த⁴ம்பி ஸம்மாஸதிம் யதா²தத²ம் விஸயே ஸுட்டு² உபட்டி²தம் கத்வா. ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி யஸ்மா இமஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸஞ்ஞிதஸ்ஸ து³க்க²பா⁴ரஸ்ஸ வஹனே பயோஜனபூ⁴தம் அத்தஹிதம் தாவ மஹாபோ³தி⁴மூலே ஏவ பரிஸமாபிதம், பரஹிதம் பன பு³த்³த⁴வேனேய்யவினயனம் பரிஸமாபிதப்³ப³ம், தம் இதா³னி மாஸத்தயேனேவ பரிஸமாபனம் பாபுணிஸ்ஸதி, தஸ்மா அபா⁴ஸி ‘‘விஸாக²புண்ணமாயம் பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமீ’’தி, ஏவம் பு³த்³த⁴ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஸப்³ப³பா⁴கே³ன நிச்ச²யம் கத்வா. ஆயுஸங்கா²ரம் விஸ்ஸஜ்ஜீதி ஆயுனோ ஜீவிதஸ்ஸ அபி⁴ஸங்கா²ரகம் ப²லஸமாபத்தித⁴ம்மம் ‘‘ந ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜி தம்விஸ்ஸஜ்ஜனேனேவ தேன அபி⁴ஸங்க²ரியமானம் ஜீவிதஸங்கா²ரம் ‘‘நப்பவத்தேஸ்ஸாமீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜி. தேனாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. டா²னமஹந்ததாயபி பவத்திஆகாரமஹந்ததாயபி மஹந்தோ பத²வீகம்போ. தத்த² டா²னமஹந்ததாய பூ⁴மிசாலஸ்ஸ மஹத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா³ கிர…பே… கம்பித்தா²’’தி வுத்தம். ஸா பன ஜாதிக்கே²த்தபூ⁴தா த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏவ, ந யா காசி, யா மஹாபி⁴னீஹாரமஹாஜாதிஆதீ³ஸுபி கம்பித்த². ததா³பி தத்திகாய ஏவ கம்பனே கிம் காரணம்? ஜாதிக்கே²த்தபா⁴வேன தஸ்ஸேவ ஆதி³தோ பரிக்³க³ஹஸ்ஸ கதத்தா. பரிக்³க³ஹகரணம் சஸ்ஸ த⁴ம்மதாவஸேன வேதி³தப்³ப³ம். ததா² ஹி புரிமபு³த்³தா⁴னம்பி தாவதகமேவ ஜாதிக்கே²த்தம் அஹோஸி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴தூ, நிஸ்ஸத்³தா³ ஹோந்தி நிராகுலா…பே… மஹாஸமுத்³தோ³ ஆபு⁴ஜதி, த³ஸஸஹஸ்ஸீ பகம்பதீ’’தி ச ஆதி³ (பு³. வம். 84-91). உத³கபரியந்தம் கத்வா ச²ப்பகாரபவேத⁴னேன அவீதராகே³ பி⁴ம்ஸேதீதி பி⁴ம்ஸனோ, ஸோ ஏவ பி⁴ம்ஸனகோதி ஆஹ ‘‘ப⁴யஜனகோ’’தி. தே³வபே⁴ரியோதி தே³வது³ந்து³பி⁴ஸத்³த³ஸ்ஸ பரியாயவசனமத்தம். ந சேத்த² காசி பே⁴ரீ ‘‘தே³வது³ந்து³பீ⁴’’தி அதி⁴ப்பேதா, அத² கோ² உப்பாதபா⁴வேன லப்³ப⁴மானோ ஆகாஸக³தோ நிக்³கோ⁴ஸஸத்³தோ³. தேனாஹ ‘‘தே³வோ’’திஆதி³. தே³வோதி மேகோ⁴. தஸ்ஸ ஹி அச்ச²பா⁴வேன ஆகாஸஸ்ஸ வஸ்ஸாபா⁴வேன ஸுக்க²க³ஜ்ஜிதஸஞ்ஞிதே ஸத்³தே³ நிச்ச²ரந்தே தே³வது³ந்து³பி⁴ஸமஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘தே³வோ ஸுக்க²க³ஜ்ஜிதம் க³ஜ்ஜீ’’தி.
பீதிவேக³விஸ்ஸட்ட²ந்தி ‘‘ஏவம் சிரதரம் காலம் வஹிதோ அயம் அத்தபா⁴வஸஞ்ஞிதோ து³க்க²பா⁴ரோ, இதா³னி ந சிரஸ்ஸேவ நிக்கி²பிஸ்ஸதீ’’தி ஸஞ்ஜாதஸோமனஸ்ஸோ ப⁴க³வா ஸபா⁴வேனேவ பீதிவேக³விஸ்ஸட்ட²ம் உதா³னம் உதா³னேஸி. ஏவம் பன உதா³னேந்தேன அயம்பி அத்தோ² ஸாதி⁴தோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘கஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம்.
துலீயதீதி துலந்தி துல-ஸத்³தோ³ கம்மஸாத⁴னோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘துலித’’ந்தி வுத்தம். அப்பானுபா⁴வதாய பரிச்சி²ன்னம். ததா² ஹி தம் பரிதோ க²ண்டி³தபா⁴வேன ‘‘பரித்த’’ந்தி வுச்சதி. படிபக்க²விக்க²ம்ப⁴னதோ தீ³க⁴ஸந்தானதாய, விபுலப²லதாய ச ந துலம் ந பரிச்சி²ன்னம். யேஹி காரணேஹி புப்³பே³ அவிஸேஸதோ மஹக்³க³தம் ‘‘அதுல’’ந்தி வுத்தம், தானி காரணானி ரூபாவசரதோ ஆருப்பஸ்ஸ ஸாதிஸயானி விஜ்ஜந்தீதி ‘‘அரூபாவசரம் அதுல’’ந்தி வுத்தம், இதரஞ்ச ‘‘துல’’ந்தி, அப்பவிபாகம் தீஸுபி கம்மேஸு யம் தனுவிபாகம் ஹீனம், தம் துலம். ப³ஹுவிபாகந்தி யம் மஹாவிபாகம் பணீதம், தம் அதுலம். யம் பனேத்த² மஜ்ஜி²மம், தம் ஹீனம், உக்கட்ட²ந்தி த்³விதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா த்³வீஸு பா⁴கே³ஸு பக்கி²பிதப்³ப³ம். ஹீனத்திகவண்ணனாயம் வுத்தனயேனேவ அப்பப³ஹுவிபாகதம் நித்³தா⁴ரேத்வா தஸ்ஸ வஸேன துலாதுலபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஸம்ப⁴வதி ஏதஸ்மாதி ஸம்ப⁴வோதி ஆஹ ‘‘ஸம்ப⁴வஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴த’’ந்தி. நியகஜ்ஜ²த்தரதோதி ஸஸந்தானத⁴ம்மேஸு விபஸ்ஸனாவஸேன, கோ³சராஸேவனாய ச நிரதோ. ஸவிபாகம் ஸமானம் பவத்திவிபாகமத்ததா³யிகம்மம் ஸவிபாகட்டே²ன ஸம்ப⁴வம். ந ச தம் காமாதி³ப⁴வாபி⁴ஸங்கா²ரகந்தி ததோ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘ஸம்ப⁴வ’’ந்தி வத்வா ‘‘ப⁴வஸங்கா²ர’’ந்தி வுத்தம். ஓஸ்ஸஜ்ஜீதி அரியமக்³கே³ன அவஸ்ஸஜ்ஜி. கவசம் விய அத்தபா⁴வம் பரியோனந்தி⁴த்வா டி²தம் அத்தனி ஸம்பூ⁴தத்தா அத்தஸம்ப⁴வம் கிலேஸஞ்ச அபி⁴ந்தீ³தி கிலேஸபே⁴த³ஸஹபா⁴விகம்மோஸ்ஸஜ்ஜனம் த³ஸ்ஸேந்தோ தது³ப⁴யஸ்ஸ காரணம் அவோச ‘‘அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ’’தி.
தீரேந்தோதி ‘‘உப்பாதோ³ ப⁴யம், அனுப்பாதோ³ கே²ம’’ந்திஆதி³னா வீமம்ஸந்தோ. ‘‘துலேந்தோ தீரேந்தோ’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’தி ஆதி³ம் வத்வா ப⁴வஸங்கா²ரஸ்ஸ அவஸ்ஸஜ்ஜனாகாரம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேஸி. ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³னா பன உதா³னவண்ணனாயம் ஆதி³தோ வுத்தமத்த²ம் நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேஸி.
மஹாபூ⁴மிசாலவண்ணனா
171. யந்தி கரணே வா அதி⁴கரணே வா பச்சத்தவசனந்தி அதி⁴ப்பாயேன ஆஹ ‘‘யேன ஸமயேன, யஸ்மிம் வா ஸமயே’’தி. உக்கே²பகவாதாதி உத³கஸந்தா⁴ரகவாதம் உபச்சி²ந்தி³த்வா டி²தட்டா²னதோ கே²பகவாதா. ‘‘ஸட்டி²…பே… ப³ஹல’’ந்தி இத³ம் தஸ்ஸ வாதஸ்ஸ உப்³பே³த⁴ப்பமாணமேவ க³ஹேத்வா வுத்தம், ஆயாமவித்தா²ரதோ பன த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளப்பமாணம்பி உத³கஸந்தா⁴ரகவாதம் உபச்சி²ந்த³தியேவ. ஆகாஸேதி புப்³பே³ வாதேன பதிட்டி²தோகாஸே. புன வாதோதி உக்கே²பகவாதே ததா²கத்வா விக³தே உத³கஸந்தா⁴ரகவாதோ புன ஆப³ந்தி⁴த்வா க³ண்ஹாதி யதா² தம் உத³கம் ந ப⁴ஸ்ஸதி, ஏவம் உத்த²ம்பே⁴ந்தம் ஆப³ந்த⁴னவிதானவஸேன ப³ந்தி⁴த்வா க³ண்ஹாதி. ததோ உத³கம் உக்³க³ச்ச²தீதி ததோ ஆப³ந்தி⁴த்வா க³ஹணதோ தேன வாதேன உத்த²ம்பி⁴தம் உத³கம் உக்³க³ச்ச²தி உபரி க³ச்ச²தி. ஹோதியேவாதி அந்தரந்தரா ஹோதியேவ. ப³ஹலபா⁴வேனாதி மஹாபத²வியா மஹந்தபா⁴வேன. ஸகலா ஹி மஹாபத²வீ ததா³ ஓக்³க³ச்ச²தி, உக்³க³ச்ச²தி ச, தஸ்மா கம்பனம் ந பஞ்ஞாயதி.
இஜ்ஜ²னஸ்ஸாதி இச்சி²தத்த²ஸிஜ்ஜ²னஸ்ஸ. அனுப⁴விதப்³ப³ஸ்ஸஇஸ்ஸரியஸம்பத்திஆதி³கஸ்ஸ. பரித்தாதி படிலத்³த⁴மத்தா நாதிஸுபா⁴விதா. ததா² ச பா⁴வனா ப³லவதீ ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘து³ப்³ப³லா’’தி. ஸஞ்ஞாஸீஸேன ஹி பா⁴வனா வுத்தா. அப்பமாணாதி பகு³ணா ஸுபா⁴விதா. ஸா ஹி தி²ரா த³ள்ஹதரா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ப³லவா’’தி. ‘‘பரித்தா பத²வீஸஞ்ஞா, அப்பமாணா ஆபோஸஞ்ஞா’’தி தே³ஸனாமத்தமேவ, ஆபோஸஞ்ஞாய பன ஸுபா⁴விதாய பத²வீகம்போ ஸுகே²னேவ இஜ்ஜ²தீதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³. ஸம்வேஜேந்தோ தி³ப்³ப³ஸம்பத்தியா பமத்தம் ஸக்கம் தே³வராஜானம். வீமம்ஸந்தோ வா தாவதே³வ ஸமதி⁴க³தம் அத்தனோ இத்³தி⁴ப³லம். மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ பாஸாத³கம்பனம் பாகடந்தி தம் அனாமஸித்வா ஸங்க⁴ரக்கி²தஸாமணேரஸ்ஸ பாஸாத³கம்பனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ கிராயஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம். பூதிமிஸ்ஸோ க³ந்தோ⁴ ஏதஸ்ஸாதி பூதிக³ந்தோ⁴, தேன பூதிக³ந்தே⁴னேவ அதி⁴க³தமாதுகுச்சி²ஸம்ப⁴வம் விய க³ந்தே⁴னேவ ஸீஸேன, அதிவிய தா³ரகோ ஏவாதி அத்தோ².
ஆசரியந்தி ஆசரியூபதே³ஸம். இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரோ நாம இத்³தி⁴வித⁴ப்படிபக்கா²தீ³பா⁴வேன இச்சி²தப்³போ³, ஸோ ச உபாயே கோஸல்லஸ்ஸ அத்தனா ந ஸம்மா உக்³க³ஹிதத்தா ந தாவ ஸிக்கி²தோதி ஆஹ ‘‘அஸிக்கி²த்வாவ யுத்³த⁴ம் பவிட்டோ²ஸீ’’தி. ‘‘பிலவந்த’’ந்தி இமினா ஸகலமேவ பாஸாத³வத்து²ம் உத³கம் கத்வா அதி⁴ட்டா²தப்³ப³பாஸாதோ³வ தத்த² பிலவதீதி த³ஸ்ஸேதி. அதி⁴ட்டா²னக்கமம் பன உபமாய த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தாத…பே… ஜானாஹீ’’தி ஆஹ. தத்த² கபல்லகபூவந்தி ஆஸித்தகபூவம், தம் பசந்தா கபாலே பட²மம் கிஞ்சி பிட்ட²ம் ட²பேத்வா அனுக்கமேன வட்³டே⁴த்வா அந்தந்தேன பரிச்சி²ந்த³ந்தி பூவம் ஸமந்ததோ பரிச்சி²ன்னம் கத்வா ட²பேந்தி, ஏவம் ‘‘ஆபோகஸிணவஸேன ‘பாஸாதே³ன பதிட்டி²தட்டா²னம் உத³கம் ஹோதூ’தி அதி⁴ட்ட²ஹந்தோ ஸமந்ததோ பாஸாத³ஸ்ஸ யாவ பரியந்தா யதா² உத³கம் ஹோதி, ததா² அதி⁴ட்டா²தப்³ப³’’ந்தி உபமாய உபதி³ஸதி.
மஹாபதா³னே வுத்தமேவாதி ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதா காயா சவித்வா மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமதீ’’தி (தீ³. நி. 2.18) வத்வா ‘‘அயஞ்ச த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தீ’’தி (தீ³. நி. 2.18), ததா² ‘‘த⁴ம்மதா ஏஸா, பி⁴க்க²வே, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதீ’’தி (தீ³. நி. 2.30) வத்வா ‘‘அயஞ்ச த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தீ’’தி (தீ³. நி. 2.32) ச மஹாபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ க³ப்³போ⁴க்கந்தியம், அபி⁴ஜாதியஞ்ச த⁴ம்மதாவஸேன மஹாபதா³னேபத²வீகம்பஸ்ஸ வுத்தத்தா இதரேஸுபி சதூஸு டா²னேஸு பத²வீகம்போ த⁴ம்மதாவஸேனேவாதி மஹாபதா³னேஅத்த²தோ வுத்தம் ஏவாதி அதி⁴ப்பாயோ.
இதா³னி நேஸம் பத²வீகம்பனம் காரணதோ, பவத்திஆகாரதோ ச விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இதி இமேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தா⁴துகோபேனாதி உக்கே²பகதா⁴துஸங்கா²தாய வாயோதா⁴துயா பகோபேன. இத்³தா⁴னுபா⁴வேனாதி ஞாணித்³தி⁴யா வா கம்மவிபாகஜித்³தி⁴யா வா பபா⁴வேன, தேஜேனாதி அத்தோ². புஞ்ஞதேஜேனாதி புஞ்ஞானுபா⁴வேன, மஹாபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ புஞ்ஞப³லேனாதி அத்தோ². ஞாணதேஜேனாதி படிவேத⁴ஞாணானுபா⁴வேன. ஸாது⁴காரதா³னவஸேனாதி யதா² அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணேன படிவேத⁴ஞாணானுபா⁴வேன அபி⁴ஹதா மஹாபத²வீ அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யம் அகம்பித்த², ஏவம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணேன தே³ஸனாஞாணானுபா⁴வேன அபி⁴ஹதா மஹாபத²வீ அகம்பித்த², தம் பனஸ்ஸா ஸாது⁴காரதா³னம் விய ஹோதீதி ‘‘ஸாது⁴காரதா³னவஸேனா’’தி வுத்தம்.
யேன பன ப⁴க³வா அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனபடிமண்டி³தத்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ண- (தீ³. நி. 2.33; 3.198; ம. நி. 2.385) விசித்ரரூபகாயோ ஸப்³பா³காரபரிஸுத்³த⁴ஸீலக்க²ந்தா⁴தி³கு³ணரதனஸமித்³தி⁴த⁴ம்மகாயோ புஞ்ஞமஹத்ததா²மமஹத்தயஸமஹஆஇத்³தி⁴மஹத்தபஞ்ஞாமஹத்தானம் பரமுக்கம்ஸக³தோ அஸமோ அஸமஸமோ அப்படிபுக்³க³லோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அத்தனோ அத்தபா⁴வஸஞ்ஞிதம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் கப்பம் வா கப்பாவஸேஸம் வா ட²பேதும் ஸமத்தோ²பி ஸங்க²தத⁴ம்மம் படிஜிகு³ச்ச²னாகாரப்பவத்தேன ஞாணவிஸேஸேன திணாயபி அமஞ்ஞமானோ ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனவிதி⁴னா நிரபேக்கோ² ஓஸ்ஸஜ்ஜி. தத³னுபா⁴வாபி⁴ஹதா மஹாபத²வீ ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனே அகம்பித்த², தம் பனஸ்ஸா காருஞ்ஞஸபா⁴வஸண்டி²தா விய ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘காருஞ்ஞஸபா⁴வேனா’’தி. யஸ்மா ப⁴க³வா பரினிப்³பா³னஸமயே சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்க்²யா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜி அந்தரந்தரா ப²லஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனேன, தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ ஸாதிஸயம் திக்க²ம் ஸூரம் விபஸ்ஸனாஞாணஞ்ச பவத்தேஸி, ‘‘யத³த்த²ஞ்ச மயா ஏவம் ஸுசிரகாலம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ பரமுக்கம்ஸக³தோ ஞாணஸம்பா⁴ரோ ஸம்ப⁴தோ, அனுத்தரோ ச விமோக்கோ² ஸமதி⁴க³தோ, தஸ்ஸ வத மே ஸிகா²ப்பத்தப²லபூ⁴தா அச்சந்தனிட்டா² அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴து அஜ்ஜ ஸமிஜ்ஜ²தீ’’தி பி⁴ய்யோ அதிவிய ஸோமனஸ்ஸப்பத்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பீதிவிப்பா²ராதி³கு³ணவிபுலதரானுபா⁴வோ பரேஹி அஸாதா⁴ரணஞாணாதிஸயோ உத³பாதி³, யஸ்ஸ ஸமாபத்திப³லஸமுபப்³ரூஹிதஸ்ஸ ஞாணாதிஸயஸ்ஸ ஆனுபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம் ‘‘த்³வேமே பிண்ட³பாதா ஸமஸமப²லா ஸமஸமவிபாகா’’திஆதி³ (உதா³. 75), தஸ்மா தஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன ஸமபி⁴ஹதா மஹாபத²வீ அகம்பித்த². தம் பனஸ்ஸா தஸ்ஸம் வேலாயம் ஆரோத³னாகாரப்பத்தி விய ஹோதீதி ‘‘அட்ட²மோ ஆரோத³னேனா’’தி வுத்தம்.
இதா³னி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமந்தே’’திஆதி³மாஹ. அயம் பனத்தோ²தி ‘‘ஸாது⁴காரதா³னவஸேனா’’திஆதி³னா வுத்தோ அத்தோ². பத²வீதே³வதாய வஸேனாதி ஏத்த² ஸமுத்³த³தே³வதா விய மஹாபத²வியா அதி⁴தே³வதா கிர நாம அத்தி². தாதி³ஸே காரணே ஸதி தஸ்ஸா சித்தவஸேன அயம் மஹாபத²வீ ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி, யதா² வாதவலாஹகதே³வதானம் சித்தவஸேன வாதா வாயந்தி, ஸீதுண்ஹஅப்³ப⁴வஸ்ஸவலாஹகதே³வதானம் சித்தவஸேன ஸீதாத³யோ ப⁴வந்தி. ததா² ஹி விஸாக²புண்ணமாயம் அபி⁴ஸம்போ³தி⁴அத்த²ம் போ³தி⁴ருக்க²மூலே நிஸின்னஸ்ஸ லோகனாத²ஸ்ஸ அந்தராயகரணத்த²ம் உபட்டி²தம் மாரப³லம் வித⁴மிதும் –
‘‘அசேதனாயம் பத²வீ, அவிஞ்ஞாய ஸுக²ம் து³க²ம்;
ஸாபி தா³னப³லா மய்ஹம், ஸத்தக்க²த்தும் பகம்பதா²’’தி. (சரியா. 1.124) –
வசனஸமனந்தரம் மஹாபத²வீ பி⁴ஜ்ஜித்வா ஸபரிஸம் மாரம் பரிவத்தேஸி. ஏதந்தி ஸாது⁴காரதா³னாதி³. யதி³பி நத்தி² அசேதனத்தா, த⁴ம்மதாவஸேன பன வுத்தனயேன ஸியாதி ஸக்கா வத்தும். த⁴ம்மதா பன அத்த²தோ த⁴ம்மஸபா⁴வோ, ஸோ புஞ்ஞத⁴ம்மஸ்ஸ வா ஞாணத⁴ம்மஸ்ஸ வா ஆனுபா⁴வஸபா⁴வோதி. தயித³ம் ஸப்³ப³ம் விசாரிதமேவ, ஏவஞ்ச கத்வா –
‘‘இமே த⁴ம்மே ஸம்மஸதோ, ஸபா⁴வஸரஸலக்க²ணே;
த⁴ம்மதேஜேன வஸுதா⁴, த³ஸஸஹஸ்ஸீ பகம்பதா²’’தி. (பு³. வம். 1.166);
ஆதி³ வசனஞ்ச ஸமத்தி²தம் ஹோதி.
நித்³தி³ட்ட²னித³ஸ்ஸனந்தி நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிய்யாதனம், நிக³மனந்தி அத்தோ². ஏத்தாவதாதி பத²வீகம்பாதி³உப்பாத³ஜனனேன சேவ பத²வீகம்பஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஹேதுனித³ஸ்ஸனேன ச. ‘‘அத்³தா⁴ அஜ்ஜ ப⁴க³வதா ஆயுஸங்கா²ரோ ஓஸ்ஸட்டோ²’’தி ஸல்லக்கே²ஸி பாரிஸேஸஞாயேன. ஏவஞ்ஹி ததா³ தே²ரோ தமத்த²ம் வீமம்ஸேய்ய நாயம் பூ⁴மிகம்போ தா⁴துப்பகோபஹேதுகோ தஸ்ஸ அபஞ்ஞாயமானரூபத்தா, பா³ஹிரகோபி இஸி ஏவம் மஹானுபா⁴வோ பு³த்³த⁴காலே நத்தி², ஸாஸனிகோபி ஸத்து² அனாரோசேத்வா ஏவம் கரோந்தோ நாம நத்தி², ஸேஸானம் பஞ்சன்னம் இதா³னி அஸம்ப⁴வோ, ஏவம் பூ⁴மிகம்போ சாயம் மஹாபி⁴ம்ஸனகோ ஸலோமஹம்ஸோ அஹோஸி, தஸ்மா பாரிஸேஸதோ ஆஹ ‘‘அஜ்ஜ ப⁴க³வதா ஆயுஸங்கா²ரோ ஓஸ்ஸட்டோ²தி ஸல்லக்கே²ஸீ’’தி.