2. மஹானிதா³னஸுத்தவண்ணனா

நிதா³னவண்ணனா

95. ஜனபதி³னோதி ஜனபத³வந்தோ, ஜனபத³ஸ்ஸ வா இஸ்ஸரஸாமினோ ராஜகுமாரா கோ³த்தவஸேன குரூ நாம. தேஸம் நிவாஸோ யதி³ ஏகோ ஜனபதோ³, கத²ம் ப³ஹுவசனந்தி ஆஹ ‘‘ருள்ஹிஸத்³தே³னா’’தி. அக்க²ரசிந்தகா ஹி ஈதி³ஸேஸு டா²னேஸு யுத்தே விய ஈதி³ஸலிங்க³வசனானி இச்ச²ந்தி. அயமேத்த² ருள்ஹி யதா² அஞ்ஞத்தா²பி ‘‘அங்கே³ஸு விஹரதி, மல்லேஸு விஹரதீ’’தி ச. தப்³பி³ஸேஸனேபி ஜனபத³ஸத்³தே³ ஜாதிஸத்³தே³ ஏகவசனமேவ. அட்ட²கதா²சரியா பனாதி பன-ஸத்³தோ³ விஸேஸத்த²ஜோதனோ, தேன ‘‘புது²அத்த²விஸயதாய ஏவேதம் புது²வசன’’ந்தி ‘‘ப³ஹுகே பனா’’திஆதி³னா வக்க²மானம் விஸேஸம் ஜோதேதி. ஸுத்வாதி மந்தா⁴துமஹாராஜஸ்ஸ ஆனுபா⁴வத³ஸ்ஸனானுஸாரேன பரம்பரானுக³தம் கத²ம் ஸுத்வா. அனுஸம்யாயந்தேனாதி அனுவிசரந்தேன. ஏதேஸம் டா²னந்தி சந்தி³மஸூரியமுகே²ன சாதுமஹாராஜிகப⁴வனமாஹ. தேனாஹ ‘‘தத்த² அக³மாஸீ’’திஆதி³. ஸோதி மந்தா⁴துமஹாராஜா. தந்தி சாதுமஹாராஜிகரஜ்ஜம். க³ஹேத்வாதி ஸம்படிச்சி²த்வா. புன புச்சி² பரிணாயகரதனம்.

தோ³வாரிகபூ⁴மியம் திட்ட²ந்தி ஸுத⁴ம்மாய தே³வஸபா⁴ய, தே³வபுரஸ்ஸ ச சதூஸு த்³வாரேஸு ஆரக்கா²ய அதி⁴க³தத்தா. ‘‘தி³ப்³ப³ருக்க²ஸஹஸ்ஸபடிமண்டி³த’’ந்தி இத³ம் ‘‘சித்தலதாவன’’ந்திஆதீ³ஸுபி யோஜேதப்³ப³ம்.

பத²வியம் பதிட்டா²ஸீதி ப⁴ஸ்ஸித்வா பத²வியா ஆஸன்னட்டா²னே அட்டா²ஸி. ந ஹி சக்கரதனம் பூ⁴மியம் பததி, ததா²டி²தஞ்ச நசிரஸ்ஸேவ அந்தரதா⁴யி தேனத்தபா⁴வேன சக்கவத்திஇஸ்ஸரியஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ‘‘சிரதரம் காலம் ட²த்வா’’தி அபரே. ராஜா ஏககோவ அக³மாஸி அத்தனோ ஆனுபா⁴வேன. மனுஸ்ஸபா⁴வோதி மனுஸ்ஸக³ந்த⁴ஸரீரனிஸ்ஸந்தா³தி³மனுஸ்ஸபா⁴வோ. பாதுரஹோஸீதி தே³வலோகே பவத்திவிபாகதா³யினோ அபராபரியாய வேத³னீயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதோகாஸத்தா ஸப்³ப³தா³ ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகதா மாலாமிலாயனாதி³ தி³ப்³ப³பா⁴வோ பாதுரஹோஸி. ததா³ மனுஸ்ஸானம் அஸங்கே²ய்யாயுகதாய ஸக்கரஜ்ஜம் காரேத்வா. ‘‘கிம் மே இமினா உபத்³த⁴ரஜ்ஜேனா’’தி அத்ரிச்ச²தாய அதித்தோவ. மனுஸ்ஸலோகே உதுனோ கக்க²ளதாய வாதாதபேன பு²ட்ட²க³த்தோ காலமகாஸி.

அவயவேஸு ஸித்³தோ⁴ விஸேஸோ ஸமுதா³யஸ்ஸ விஸேஸகோ ஹோதீதி ஏகம்பி ரட்ட²ம் ப³ஹுவசனேன வோஹரியதி.

த³-காரேன அத்த²ம் வண்ணயந்தி நிருத்தினயேன. கம்மாஸோதி கம்மாஸபாதோ³ வுச்சதி உத்தரபத³லோபேன யதா² ‘‘ரூபப⁴வோ ரூப’’ந்தி. கத²ம் பன ஸோ ‘‘கம்மாஸபாதோ³’’தி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸ கிரா’’திஆதி³. த³மிதோதி ஏத்த² கீதி³ஸம் த³மனம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘போரிஸாத³பா⁴வதோ படிஸேதி⁴தோ’’தி. ‘‘இமே பன தே²ராதி மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா’’தி கேசி. அபரே பன ‘‘அட்ட²கதா²சரியா’’தி, ‘‘தீ³க⁴பா⁴ணகா’’தி வத³ந்தி. உப⁴யதா²பி சூளகம்மாஸத³ம்மம் ஸந்தா⁴ய ததா² வத³ந்தி. யக்கி²னிபுத்தோ ஹி கம்மாஸபாதோ³ அலீனஸத்துகுமாரகாலே (சரியா. 2.75) போ³தி⁴ஸத்தேன தத்த² த³மிதோ. ஸுதஸோமகாலே (ஜா. 2.21.371) பன பா³ராணஸிராஜா போரிஸாத³பா⁴வபடிஸேத⁴னேன யத்த² த³மிதோ, தம் மஹாகம்மாஸத³ம்மம் நாம. ‘‘புத்தோ’’தி வத்வா ‘‘அத்ரஜோ’’தி வசனம் ஓரஸபுத்தபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம்.

யேஹி ஆவஸிதப்பதே³ஸோ ‘‘குருரட்ட²’’ந்தி நாமம் லபி⁴, தே உத்தரகுருதோ ஆக³தமனுஸ்ஸா தத்த² ரக்கி²தனியாமேனேவ பஞ்ச ஸீலானி ரக்கி²ம்ஸு. தேஸம் தி³ட்டா²னுக³தியா பச்சி²மஜனதாதி ஸோ தே³ஸத⁴ம்மவஸேன அவிச்சே²த³தோ பவத்தமானோ குருவத்தத⁴ம்மோதி பஞ்ஞாயித்த². அயஞ்ச அத்தோ² குருத⁴ம்மஜாதகேன தீ³பேதப்³போ³. ஸோ அபரபா⁴கே³ பட²மம் யத்த² ஸம்கிலிட்டோ² ஜாதோ, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குருரட்ட²வாஸீன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யத்த² ப⁴க³வதோ வஸனோகாஸபூ⁴தோ கோசி விஹாரோ ந ஹோதி, தத்த² கேவலம் கோ³சரகா³மகித்தனம் நிதா³னகதா²ய பகதி யதா² தம் ஸக்கேஸு விஹரதி தே³வத³ஹம் நாம ஸக்யானம் நிக³மோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அவஸனோகாஸதோ’’திஆதி³மாஹ.

‘‘ஆயஸ்மா’’தி வா ‘‘தே³வானம் பியா’’தி வா ‘‘தத்ர ப⁴வ’’ந்தி வா பியஸமுதா³ஹாரோ ஏஸோதி ஆஹ ‘‘ஆயஸ்மாதி பியவசனமேத’’ந்தி. தயித³ம் பியவசனம் க³ருகா³ரவவஸேன வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘கா³ரவவசனமேத’’ந்தி.

அதிதூ³ரஅச்சாஸன்னவஜ்ஜனேன நாதிதூ³ரனாச்சாஸன்னம் நாம க³ஹிதம், தம் பன அவகம்ஸதோ உபி⁴ன்னம் பஸாரிதஹத்தா²னம் ஸங்க⁴ட்டனேன வேதி³தப்³ப³ம். சக்கு²னா சக்கு²ம் ஆஹச்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி, தேனாபி அகா³ரவமேவ கதம் ஹோதி. கீ³வம் பரிவத்தேத்வாதி பரிவத்தனவஸேன கீ³வம் பஸாரேத்வா.

குலஸங்க³ஹத்தா²யாதி குலானுத்³த³யதாவஸேன குலானம் அனுக்³க³ண்ஹனத்தா²ய ஸஹஸ்ஸப⁴ண்டி³கம் நிக்கி²பந்தோ விய பி⁴க்க²படிக்³க³ண்ஹனேன தேஸம் மஹதோ புஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³ஸ்ஸ ஜனனேன. படிஸம்மஜ்ஜித்வாதி அந்தேவாஸிகேஹி ஸம்மஜ்ஜனட்டா²னம் ஸக்கச்சகாரிதாய புன ஸம்மஜ்ஜித்வா. திக்க²த்துந்தி ‘‘ஆதி³தோ பட்டா²ய அந்த’’ந்திஆதி³னா வுத்தசதுராகாரூபஸஞ்ஹிதே தயோ வாரே, தேனஸ்ஸ த்³வாத³ஸக்க²த்தும் ஸம்மஸிதபா⁴வமாஹ.

அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வேனேவ கதி²தத்தா ஸேஸபு³த்³தே⁴ஹிபி ஏவமேவ கதி²தோதி த⁴ம்மன்வயே ட²த்வா வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³பு³த்³தே⁴ஹி…பே… கதி²தோ’’தி. ஸாலிந்த³ந்தி ஸபரிப⁴ண்ட³ம். ‘‘ஸினேரும் உக்கி²பந்தோவியா’’தி இமினா தாதி³ஸாய தே³ஸனாய ஸுது³க்கரபா⁴வமாஹ. ஸுத்தமேவ ‘‘ஸுத்தந்தகத²’’ந்தி ஆஹ த⁴ம்மக்க²ந்த⁴பா⁴வதோ. யதா² வினயபண்ணத்திபூ⁴மந்தரஸமயந்தரானம் விஜானனம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணஸ்ஸேவ விஸயோ, ஏவம் அந்தத்³வயவினிமுத்தஸ்ஸ காரகவேத³கரஹிதஸ்ஸ பச்சயாகாரஸ்ஸ விப⁴ஜனம் பீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு³த்³தா⁴னஞ்ஹீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² டா²னானீதி காரணானி. க³ஜ்ஜிதம் மஹந்தம் ஹோதீதி தம் தே³ஸேதப்³ப³ஸ்ஸேவ அனேகவித⁴தாய, து³விஞ்ஞேய்யதாய ச நானானயேஹி பவத்தமானம் தே³ஸனாக³ஜ்ஜிதம் மஹந்தம் விபுலம், ப³ஹுபே⁴த³ஞ்ச ஹோதி. ஞாணம் அனுபவிஸதீதி ததோ ஏவ தே³ஸனாஞாணம் தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மே விபா⁴க³ஸோ குருமானம் அனு அனு பவிஸதி, தேன அனுபவிஸ்ஸ டி²தம் விய ஹோதீதி அத்தோ². பு³த்³த⁴ஞாணஸ்ஸ மஹந்தபா⁴வோ பஞ்ஞாயதீதி ஏவம்வித⁴ஸ்ஸ நாம த⁴ம்மஸ்ஸ தே³ஸகம், படிவேத⁴கஞ்சாதி பு³த்³தா⁴னம் தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ, படிவேத⁴ஞாணஸ்ஸ ச உளாரபா⁴வோ பாகடோ ஹோதி. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி ‘‘ஸப்³ப³ம் வசீகம்மம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஞாணபுப்³ப³ங்க³மம் ஞாணானுபரிவத்த’’ந்தி (மஹானி. 69, 169; சூளனி. 85; படி. ம. 3.5; நேத்தி. 14) வசனதோ ஸப்³பா³பி ப⁴க³வதோ தே³ஸனா ஞாணரஹிதா நத்தி², ஸீஹஸமானவுத்திதாய ஸப்³ப³த்த² ஸமானப்பவத்தி. தே³ஸேதப்³ப³வஸேன பன தே³ஸனா விஸேஸதோ ஞாணேன அனுபவிட்டா², க³ம்பீ⁴ரதரா ச ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கத²ம் பன வினயபஞ்ஞத்திம் பத்வா தே³ஸனா திலக்க²ணப்³பா⁴ஹதா ஸுஞ்ஞதபடிஸம்யுத்தா ஹோதீதி? தத்தா²பி ஸன்னிஸின்னபரிஸாய அஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் பவத்தமானா தே³ஸனா ஸங்கா²ரானம் அனிச்சதாதி³விபா⁴வனம், ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் அத்தத்தனியதாபா⁴வப்பகாஸனஞ்ச ஹோதி. தேனேவாஹ ‘‘அனேகபரியாயேன த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா’’திஆதி³.

ஆபஜ்ஜாதி பத்வா யதா² ஞாணகோஞ்சனாத³ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, ஏவம் பாபுணித்வா.

பமாணாதிக்கமேதி அபரிமாணத்தே² ‘‘யாவஞ்சித³ம் தேன ப⁴க³வதா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.4) விய. அபரிமேய்யபா⁴வஜோதனோ ஹி அயம் யாவ-ஸத்³தோ³. தேனாஹ ‘‘அதிக³ம்பீ⁴ரோ அத்தோ²’’தி. அவபா⁴ஸதீதி ஞாயதி உபட்டா²தி. ஞாணஸ்ஸ ததா² உபட்டா²னஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய ‘‘தி³ஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம். நனு ஏஸ படிச்சஸமுப்பாதோ³ ஏகந்தக³ம்பீ⁴ரோவ, தத்த² கஸ்மா க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸதா ஜோதிதாதி? ஸச்சமேதம், ஏகந்தக³ம்பீ⁴ரதாத³ஸ்ஸனத்த²மேவ பனஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸக்³க³ஹணம். தஸ்மா அஞ்ஞத்த² லப்³ப⁴மானம் சதுகோடிகம் ப்³யதிரேகமுகே²ன நித³ஸ்ஸேத்வா தம் ஏவஸ்ஸ ஏகந்தக³ம்பீ⁴ரதம் விபா⁴வேதும் ‘‘ஏகஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏதம் நத்தீ²தி அக³ம்பீ⁴ரோ, அக³ம்பீ⁴ராவபா⁴ஸோ சாதி ஏதம் த்³வயம் நத்தி², தேன யதா²த³ஸ்ஸிதே சதுகோடிகே பச்சி²மா ஏக கோடி லப்³ப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³.

யேஹி க³ம்பீ⁴ரபா⁴வேஹி படிச்சஸமுப்பாதோ³ ‘‘க³ம்பீ⁴ரோ’’தி வுச்சதி, தே சதூஹி உபமாஹி உல்லிங்கே³ந்தோ ‘‘ப⁴வக்³க³க்³க³ஹணாயா’’திஆதி³மாஹ. யதா² ப⁴வக்³க³ம் ஹத்த²ம் பஸாரேத்வா க³ஹேதும் ந ஸக்கா தூ³ரபா⁴வதோ, ஏவம் ஸங்கா²ராதீ³னம் அவிஜ்ஜாதி³பச்சயஸம்பூ⁴தஸமுதா³க³தட்டோ² பாகதிகஞாணேன க³ஹேதும் ந ஸக்கா. யதா² ஸினேரும் பி⁴ந்தி³த்வா மிஞ்ஜம் பப்³ப³தரஸம் பாகதிகபுரிஸேன நீஹரிதும் ந ஸக்கா, ஏவம் படிச்சஸமுப்பாத³க³தே த⁴ம்மத்தா²தி³கே பாகதிகஞாணேன பி⁴ந்தி³த்வா விப⁴ஜ்ஜ படிவிஜ்ஜ²னவஸேன ஜானிதும் ந ஸக்கா. யதா² மஹாஸமுத்³த³ம் பாகதிகபுரிஸஸ்ஸ பா³ஹுத்³வயேன பதா⁴ரிதும் ந ஸக்கா, ஏவம் வேபுல்லட்டே²ன மஹாஸமுத்³த³ஸதி³ஸம் படிச்சஸமுப்பாத³ம் பாகதிகஞாணேன தே³ஸனாவஸேன பதா⁴ரிதும் ந ஸக்கா. யதா² மஹாபத²விம் பரிவத்தேத்வா பாகதிகபுரிஸஸ்ஸ பத²வோஜம் க³ஹேதும் ந ஸக்கா, ஏவம் ‘‘இத்த²ம் அவிஜ்ஜாத³யோ ஸங்கா²ராதீ³னம் பச்சயா ஹோந்தீ’’தி தேஸம் பச்சயபா⁴வோ பாகதிகஞாணேன நீஹரித்வா க³ஹேதும் ந ஸக்காதி. ஏவம் சதுப்³பி³த⁴க³ம்பீ⁴ரதாவஸேன சதஸ்ஸோ உபமா யோஜேதப்³பா³. பாகதிகஞாணவஸேன சாயமத்த²யோஜனா கதா தி³ட்ட²ஸச்சானம் தத்த² படிவேத⁴ஸபா⁴வதோ, ததா²பி யஸ்மா ஸாவகானம், பச்சேகபு³த்³தா⁴னஞ்ச தத்த² ஸப்பதே³ஸமேவ ஞாணம், பு³த்³தா⁴னம்யேவ நிப்பதே³ஸம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பு³த்³த⁴விஸயம் பஞ்ஹ’’ந்திஆதி³.

உஸ்ஸாதே³ந்தோதி பஞ்ஞாய உக்கம்ஸேந்தோ, உக்³க³ண்ஹந்தோதி அத்தோ². அபஸாதே³ந்தோதி நிப்³ப⁴ச்ச²ந்தோ, நிக்³க³ண்ஹந்தோதி அத்தோ².

உஸ்ஸாத³னாவண்ணனா

தேனாதி மஹாபஞ்ஞாபா⁴வேன. தத்தா²தி தே²ரஸ்ஸ ஸதிபி உத்தானபா⁴வே, படிச்சஸமுப்பாத³ஸ்ஸஅஞ்ஞேஸம் க³ம்பீ⁴ரபா⁴வே. ஸுபோ⁴ஜனரஸபுட்ட²ஸ்ஸாதி ஸுந்த³ரேன போ⁴ஜனரஸேன போஸிதஸ்ஸ. கதயோக³ஸ்ஸாதி நிப³த்³த⁴பயோகே³ன கதபரிசயஸ்ஸ. மல்லபாஸாணந்தி மல்லேஹி மஹப்³ப³லேஹேவ உக்கி²பிதப்³ப³பாஸாணம். குஹிம் இமஸ்ஸ பா⁴ரியட்டா²னந்தி கஸ்மிம் பஸ்ஸே இமஸ்ஸ பாஸாணஸ்ஸ க³ருதரப்பதே³ஸோதி தஸ்ஸ ஸல்லஹுகபா⁴வம் தீ³பேந்தோ வத³தி.

திமிரபிங்க³லேனேவ தீ³பேந்தி தஸ்ஸ மஹாவிப்பா²ரபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸ கிரா’’திஆதி³. பக்குத²தீதி பக்குத²ந்தம் விய பரிவத்ததி பரிதோ விவத்ததி. லக்க²ணவசனஞ்ஹேதம். பிட்டி²யம் ஸகலினபத³காபிட்ட²ம். காயூபபன்னஸ்ஸாதி மஹதா காயேன உபேதஸ்ஸ, மஹாகாயஸ்ஸாதி அத்தோ².

பிஞ்ச²வட்டீதி பிஞ்ச²கலாபோ. ஸுபண்ணவாதந்தி நாக³க்³க³ஹணாதீ³ஸு பக்க²பப்போ²டனவஸேன உப்பஜ்ஜனகவாதம்.

புப்³பூ³பனிஸ்ஸயஸம்பத்திகதா²வண்ணனா

‘‘புப்³பூ³பனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா’’திஆதி³னா உத்³தி³ட்ட²காரணானி வித்தா²ரதோ விவரிதும் ‘‘இதோ கிரா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இதோதி இதோ கப்பதோ. ஸதஸஹஸ்ஸிமேதி ஸதஸஹஸ்ஸமே. ஹம்ஸாவதீ நாம நக³ரம் அஹோஸி ஜாதனக³ரம். து⁴ரபத்தானீதி பா³ஹிரபத்தானி, யானி தீ³க⁴தமானி.

கனிட்ட²பா⁴தாதி வேமாதிகபா⁴தா கனிட்டோ² யதா² அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ நந்த³த்தே²ரோ. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி ஸஹோத³ரா பா⁴தரோ நாம ந ஹோந்தி. கத²ம் ஜேட்டா² தாவ ந உப்பஜ்ஜந்தி, கனிட்டா²னம் பன அஸம்ப⁴வோ ஏவ. போ⁴க³ந்தி விப⁴வம். உபஸந்தோதி சோரஜனிதஸங்கோ²ப⁴வூபஸமேன உபஸந்தோ ஜனபதோ³.

த்³வே ஸாடகே நிவாஸேத்வாதி ஸாடகத்³வயமேவ அத்தனோ காயபரிஹாரிகம் கத்வா இதரம் ஸப்³ப³ஸம்பா⁴ரம் அத்ததோ மோசேத்வா.

பத்தக்³க³ஹணத்த²ந்தி அந்தோபக்கி²த்தஉண்ஹபோ⁴ஜனத்தா அபராபரம் ஹத்தே² பரிவத்தேந்தஸ்ஸ பத்தக்³க³ஹணத்த²ம். உத்தரிஸாடகந்தி அத்தனோ உத்தரிஸாடகம். ஏதானி பாகடட்டா²னானீதி ஏதானி யதா²வுத்தானி ப⁴க³வதோ தே³ஸனாய பாகடானி தே²ரஸ்ஸ புஞ்ஞகரணட்டா²னானி.

படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வாதி அம்ஹாகம் மஹாபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதி³வஸே ஏவ படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா.

தித்த²வாஸாதி³வண்ணனா

உக்³க³ஹணம் பாளியா உக்³க³ண்ஹனம். ஸவனம் அத்த²ஸவனம். பரிபுச்ச²னம் க³ண்டி²ட்டா²னேஸு அத்த²பரிபுச்ச²னம். தா⁴ரணம் பாளியாபி பாளிஅத்த²ஸ்ஸபி சித்தே ட²பனம். ஸப்³ப³ஞ்சேதம் இத⁴ படிச்சஸமுப்பாத³வஸேன வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸோதாபன்னானஞ்ச…பே... உபட்டா²திதத்த² ஸம்மோஹவித்³த⁴ம்ஸனேன ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி (தீ³. நி. 1.298; ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 16; சூளனி. 4, 7, 8) அத்தபச்சக்க²வஸேன உபட்டா²னதோ. நாமரூபபரிச்சே²தோ³தி ஸஹ பச்சயேன நாமரூபஸ்ஸ பரிச்சி²ஜ்ஜ அவபோ³தோ⁴.

படிச்சஸமுப்பாத³க³ம்பீ⁴ரதாவண்ணனா

‘‘அத்த²க³ம்பீ⁴ரதாயா’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ஜாதிபச்சயஸம்பூ⁴தஸமுதா³க³தட்டோ²தி ஜாதிபச்சயதோ ஸம்பூ⁴தம் ஹுத்வா ஸஹிதஸ்ஸ அத்தனோ பச்சயானுரூபஸ்ஸ ஜராமரணஸ்ஸ உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் ஆக³தபா⁴வோ, அனுபவத்தத்தோ²தி அத்தோ². அத² வா ஸம்பூ⁴தட்டோ² ச ஸமுதா³க³தட்டோ² ச ஸம்பூ⁴தஸமுதா³க³தட்டோ². ‘‘ந ஜாதிதோ ஜராமரணம் ந ஹோதி,’’ ந ச ஜாதிம் வினா ‘‘அஞ்ஞதோ ஹோதீ’’தி ஹி ஜாதிபச்சயஸம்பூ⁴தட்டோ² வுத்தோ, இத்த²ஞ்ச ஜாதிதோ ஸமுதா³க³ச்ச²தீதி ஜாதிபச்சயஸமுதா³க³தட்டோ², யா யா ஜாதி யதா² யதா² பச்சயோ ஹோதி, தத³னுரூபபாதுபா⁴வோதி அத்தோ². ஸோ அனுபசிதகுஸலஸம்பா⁴ரானம் ஞாணஸ்ஸ தத்த² அப்பதிட்ட²தாய அகா³த⁴ட்டே²ன க³ம்பீ⁴ரோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அவிஜ்ஜாய ஸங்கா²ரானம் பச்சயட்டோ²தி யேனாகாரேன யத³வத்தா² அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரானம் பச்சயோ ஹோதி. யேன ஹி பவத்திஆகாரேன, யாய ச அவத்தா²ய அவத்தி²தா அவிஜ்ஜா தேஸம் தேஸம் ஸங்கா²ரானம் பச்சயோ ஹோதி, தது³ப⁴யஸ்ஸபி து³ரவபோ³த⁴னீயதோ அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரானம் நவஹி ஆகாரேஹி பச்சயட்டோ² அனுபசிதகுஸலஸம்பா⁴ரானம் ஞாணஸ்ஸ தத்த² அப்பதிட்ட²தாய அகா³த⁴ட்டே²ன க³ம்பீ⁴ரோ. ஏஸ நயோ ஸேஸபதே³ஸுபி.

கத்த²சி அனுலோமதோ தே³ஸீயதி, கத்த²சி படிலோமதோதி இத⁴ பன பச்சயுப்பாதா³ பச்சயுப்பன்னுப்பாத³ஸங்கா²தோ அனுலோமோ, பச்சயனிரோதா⁴ பச்சயுப்பன்னனிரோத⁴ஸங்கா²தோ ச படிலோமோ அதி⁴ப்பேதோ. ஆதி³தோ பன பட்டா²ய அந்தக³மனம் அனுலோமோ, அந்ததோ ச ஆதி³க³மனம் படிலோமோதி அதி⁴ப்பேதோ. ஆதி³தோ பட்டா²ய அனுலோமதே³ஸனாய, அந்ததோ பட்டா²ய படிலோமதே³ஸனாய ச திஸந்தி⁴ சதுஸங்கே²போ. ‘‘இமே பி⁴க்க²வே சத்தாரோ ஆஹாரா கிம் நிதா³னா’’திஆதி³காய (ஸம். நி. 2.11) ச வேமஜ்ஜ²தோ பட்டா²ய படிலோமதே³ஸனாய, ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா’’திஆதி³காய (ஸம். நி. 2.43, 45) அனுலோமதே³ஸனாய ச த்³விஸந்தி⁴ திஸங்கே²போ. ‘‘ஸம்யோஜனியேஸு பி⁴க்க²வே த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தி, தண்ஹாபச்சயா உபாதா³ன’’ந்திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 2.53, 57) ஏகஸந்தி⁴ த்³விஸங்கே²போ. ஏகங்கோ³ ஹி படிச்சஸமுப்பாதோ³ தே³ஸிதோ. லப்³ப⁴தேவ ஹி ஸோ ‘‘தத்ர பி⁴க்க²வே ஸுதவா அரியஸாவகோ படிச்சஸமுப்பாத³ம்யேவ ஸாது⁴கம் யோனிஸோ மனஸி கரோதி ‘இதி இமஸ்மிம் ஸதி இத³ம் ஹோதி…பே… நிருஜ்ஜ²தீ’தி. ஸுக²வேத³னியம் பி⁴க்க²வே ப²ஸ்ஸம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²வேத³னா’’தி (ஸம். நி. 2.62) இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ வஸேன வேதி³தப்³போ³. இதி தேன தேன காரணேன ததா² ததா² பவத்தேதப்³ப³த்தா படிச்சஸமுப்பாதோ³ தே³ஸனாய க³ம்பீ⁴ரோ. தேனாஹ ‘‘அயம் தே³ஸனாக³ம்பீ⁴ரதா’’தி. ந ஹி தத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணதோ அஞ்ஞம் ஞாணம் பதிட்ட²ம் லப⁴தி.

‘‘அவிஜ்ஜாய பனா’’திஆதீ³ஸு ஜானனலக்க²ணஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தோ அவிஜ்ஜாய அஞ்ஞாணட்டோ². ஆரம்மணஸ்ஸ பச்சக்க²கரணேன த³ஸ்ஸனபூ⁴தஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தோ அத³ஸ்ஸனட்டோ². யேனேஸா அத்தனோ ஸபா⁴வேன து³க்கா²தீ³னம் யாதா²வஸரஸம் படிவிஜ்ஜி²தும் ந தே³தி சா²தே³த்வா பரியோனந்தி⁴த்வா திட்ட²தி, ஸோ தஸ்ஸா ஸச்சாஸம்படிவேத⁴ட்டோ². அபி⁴ஸங்க²ரணம் ஸம்விதா⁴னம், பகப்பனந்தி அத்தோ². ஆயூஹனம் ஸம்பிண்ட³னம், ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அத்தனோ கிச்சானுரூபதாய ராஸீகரணந்தி அத்தோ². அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரேகதே³ஸோ ஸராகோ³. அஞ்ஞோ விராகோ³. ராக³ஸ்ஸ வா அப்படிபக்க²பா⁴வதோ ராக³ப்பவட்³ட⁴கோ, ராகு³ப்பத்திபச்சயோ ச ஸப்³போ³பி அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ ஸராகோ³. இதரோ தப்³பி³தூ³ரபா⁴வதோ விராகோ³. ‘‘தீ³க⁴ரத்தம் ஹேதம் பி⁴க்க²வே அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அஜ்ஜோ²ஸிதம் மமாயிதம் பராமட்ட²ம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி’’ (ஸம். நி. 2.61) அத்தபராமாஸஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் விஸேஸதோ வத்து² வுத்தந்தி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதட்டோ² க³ம்பீ⁴ரோ. அத்தா விஜானாதி ஸம்ஸரதீதி ஸப்³யாபாரதாஸங்கந்திஅபி⁴னிவேஸப³லவதாய அப்³யாபாரஅஸங்கந்திபடிஸந்தி⁴பாதுபா⁴வட்டா² ச க³ம்பீ⁴ரா. நாமரூபஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க்க²ணே ஏகதோவ உப்பாதோ³ ஏகுப்பாதோ³, பவத்தியம் விஸும் விஸும் யதா²ரஹம் ஏகுப்பாதோ³. நாமஸ்ஸ ரூபேன, ரூபஸ்ஸ ச நாமேன அஸம்பயோக³தோ வினிப்³போ⁴கோ³ நாமஸ்ஸ நாமேன, ரூபஸ்ஸ ச ரூபேன ஏகச்சஸ்ஸ ஏகச்சேன அவினிப்³போ⁴கோ³ (நாமஸ்ஸ நாமேன அவினிப்³போ⁴கோ³ விப⁴. மூலடீ. 242) யோஜேதப்³போ³. ஏகுப்பாதே³கனிரோதே⁴ஹி அவினிப்³போ⁴கே³ அதி⁴ப்பேதே ஸோ ரூபஸ்ஸ ச ஏககலாபபவத்தினோ ரூபேன லப்³ப⁴தீதி. அத² வா ஏகசதுவோகாரப⁴வேஸு நாமரூபானம் அஸஹவத்தனதோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் வினிப்³போ⁴கோ³, பஞ்சவோகாரப⁴வே ஸஹவத்தனதோ அவினிப்³போ⁴கோ³ ச வேதி³தப்³போ³.

நாமஸ்ஸ ஆரம்மணாபி⁴முக²ம் நமனம் நமனட்டோ². ரூபஸ்ஸ விரோதி⁴பச்சயஸமவாயே விஸதி³ஸுப்பத்தி ருப்பனட்டோ². இந்த்³ரியபச்சயபா⁴வோ அதி⁴பதியட்டோ². ‘‘லோகோபேஸோ, த்³வாராபேஸா, கே²த்தம் பேத’’ந்தி வுத்தலோகாதி³அத்தோ² சக்கா²தீ³ஸு பஞ்சஸு யோஜேதப்³போ³. மனாயதனஸ்ஸ பன லுஜ்ஜனதோ, மனோஸம்ப²ஸ்ஸாதீ³னம் த்³வாரகே²த்தபா⁴வதோ ச ஏதே அத்தா² வேதி³தப்³பா³. ஆபாத²க³தானம் ரூபாதீ³னம் பகாஸனயோக்³யதாலக்க²ணம் ஓபா⁴ஸனம் சக்கா²தீ³னம் விஸயிபா⁴வோ, மனாயதனஸ்ஸ விஜானனம். ஸங்க⁴ட்டனட்டோ² விஸேஸதோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதீ³னம் பஞ்சன்னம், இதரே ச²ன்னம்பி யோஜேதப்³பா³. பு²ஸனஞ்ச ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஸபா⁴வோ. ஸங்க⁴ட்டனம் ரஸோ, இதரே உபட்டா²னாகாரா. ஆரம்மணரஸானுப⁴வனட்டோ² ரஸவஸேன வுத்தோ, வேத³யிதட்டோ² லக்க²ணவஸேன. ஸுக²து³க்க²ம அஜ்ஜ²த்தபா⁴வோ யதா²க்கமம் திஸ்ஸன்னம் வேத³னானம் ஸபா⁴வவஸேன வுத்தோ. ‘‘அத்தா வேத³யதீ’’தி அபி⁴னிவேஸஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ நிஜ்ஜீவட்டோ² வேத³னாய க³ம்பீ⁴ரோ. நிஜ்ஜீவாய வா வேத³னாய வேத³யிதம் நிஜ்ஜீவவேத³யிதம், ஸோ ஏவ அத்தோ²தி நிஜ்ஜீவவேத³யிதட்டோ².

ஸப்பீதிகதண்ஹாய அபி⁴னந்தி³தட்டோ². ப³லவதரதண்ஹாய கி³லித்வா பரினிட்டா²பனம் அஜ்ஜோ²ஸானட்டோ². இதரே பன ஜேட்ட²பா⁴வஓஸாரணஸமுத்³த³து³ரதிக்கமஅபாரிபூரிவஸேன வேதி³தப்³பா³. ஆதா³னக்³க³ஹணாபி⁴னிவேஸட்டா² சதுன்னம்பி உபாதா³னானம் ஸமானா, பராமாஸட்டோ² தி³ட்டு²பாதா³னாதீ³னமேவ, ததா² து³ரதிக்கமட்டோ². ‘‘தி³ட்டி²கந்தாரோ’’தி (த⁴. ஸ. 392) ஹி வசனதோ தி³ட்டீ²னம் து³ரதிக்கமதா. த³ள்ஹக்³க³ஹணத்தா வா சதுன்னம்பி து³ரதிக்கமட்டோ² யோஜேதப்³போ³. யோனிக³திடி²தினிவாஸேஸுகி²பனந்தி ஸமாஸே பு⁴ம்மவசனஸ்ஸ அலோபோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவஞ்ஹி தேன ஆயூஹனாபி⁴ஸங்க²ரணபதா³னம் ஸமாஸோ ஹோதி. யதா² ததா² ஜாயனம் ஜாதிஅத்தோ². தஸ்ஸா பன ஸன்னிபாததோ ஜாயனம் ஸஞ்ஜாதிஅத்தோ². மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமித்வா விய ஜாயனம் ஓக்கந்திஅத்தோ². ஸோ ஜாதிதோ நிப்³ப³த்தனம் நிப்³ப³த்திஅத்தோ². கேவலம் பாதுப⁴வனம் பாதுபா⁴வட்டோ².

ஜராமரணங்க³ம் மரணப்பதா⁴னந்தி தஸ்ஸ மரணட்டா² ஏவ க²யாத³யோ க³ம்பீ⁴ராதி த³ஸ்ஸிதா. உப்பன்னஉப்பன்னானஞ்ஹி நவனவானம் க²யேன கமேன க²ண்டி³ச்சாதி³பரிபக்கபவத்தியம் லோகே ஜராவோஹாரோதி. க²யட்டோ² வா ஜராய வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. நவபா⁴வாபக³மோ ஹி ‘‘க²யோ’’தி வத்தும் யுத்தோதி விபரிணாமட்டோ² த்³வின்னம்பி வஸேன யோஜேதப்³போ³, ஸந்ததிவஸேன வா ஜராய க²யவயபா⁴வா, ஸம்முதிக²ணிகவஸேன மரணஸ்ஸ பே⁴த³விபரிணாமட்டா² யோஜேதப்³பா³. அவிஜ்ஜாதீ³னம் ஸபா⁴வோ படிவிஜ்ஜீ²யதீதி படிவேதோ⁴. வுத்தஞ்ஹேதம் நிதா³னகதா²யம் ‘‘தேஸம் தேஸம் வா தத்த² தத்த² வுத்தத⁴ம்மானம் படிவிஜ்ஜி²தப்³போ³ ஸலக்க²ணஸங்கா²தோ அவிபரீதஸபா⁴வோ படிவேதோ⁴’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²; அபி⁴. அட்ட². நிதா³னகதா²) ஸோ ஹி அவிஜ்ஜாதீ³னம் ஸபா⁴வோ மக்³க³ஞாணேனேவ அஸம்மோஹபடிவேத⁴வஸேன படிவிஜ்ஜி²தப்³ப³தோ அஞ்ஞாணஸ்ஸ அலப்³ப⁴னேய்யபதிட்ட²தாய அகா³த⁴ட்டே²ன க³ம்பீ⁴ரோ. ஸா ஸப்³பா³பீதி ஸா யதா²வுத்தா ஸங்கே²பதோ சதுப்³பி³தா⁴ வித்தா²ரதோ அனேகப்பபே⁴தா³ ஸப்³பா³பி படிச்சஸமுப்பாத³ஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரதா தே²ரஸ்ஸ உத்தானகா விய உபட்டா²ஸி சதூஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தத்தா. உதா³ஹு அஞ்ஞேஸம்பீதி ‘‘மய்ஹம் தாவ ஏஸ படிச்சஸமுப்பாதோ³ உத்தானகோ ஹுத்வா உபட்டா²தி, கிம் நு கோ² அஞ்ஞேஸம்பி ஏவம் உத்தானகோ ஹுத்வா உபட்டா²தீ’’தி மா ஏவம் அவச மயாவ தி³ன்னனயே சதுஸச்சகம்மட்டா²னவிதி⁴ம்ஹி ட²த்வா.

அபஸாத³னாவண்ணனா

ஓளாரிகந்தி வத்து²வீதிக்கமஸமத்த²தாவஸேன தூ²லம். காமம் காமராக³படிகா⁴யேவ அத்த²தோ காமராக³படிக⁴ஸம்யோஜனானி, காமராக³படிகா⁴னுஸயா ச, ததா²பி அஞ்ஞோயேவ ஸம்யோஜனட்டோ² ப³ந்த⁴னபா⁴வதோ, அஞ்ஞோ அனுஸயனட்டோ² அப்பஹீனபா⁴வேன ஸந்தானே தா²மக³மனந்தி கத்வா, இதி கிச்சவிஸேஸவிஸிட்ட²பே⁴தே³ க³ஹேத்வா ‘‘சத்தாரோ கிலேஸே’’தி ச வுத்தம். ஏஸேவ நயோ இதரேஸுபி. அணுஸஹக³தேதி அணுஸபா⁴வம் உபக³தே. தப்³பா⁴வத்தோ² ஹி அயம் ஸஹக³த-ஸத்³தோ³ ‘‘நந்தி³ராக³ஸஹக³தா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.91, 133, 460; 3.374; ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 14; விப⁴. 203; படி. ம. 1.34; 2.30) விய.

யதா² உபரிமக்³கா³தி⁴க³மனவஸேன ஸச்சஸம்படிவேதோ⁴ பச்சயாகாரபடிவேத⁴வஸேன, ஏவம் ஸாவகபோ³தி⁴பச்சேகபோ³தி⁴ஸம்மாஸம்போ³தி⁴அதி⁴க³மனவஸேனபி ஸச்சஸம்படிவேதோ⁴ பச்சயாகாரபடிவேத⁴வஸேனேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கஸ்மா சா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸப்³ப³தா²வாதி ஸப்³ப³ப்பகாரேனேவ கிஞ்சிபி பகாரம் அஸேஸேத்வாதி அத்தோ². யே கதாபி⁴னீஹாரானம் மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம் வீரியஸ்ஸ உக்கட்ட²மஜ்ஜி²மமுது³தாவஸேன போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணே காலபே⁴தா³ இச்சி²தா, தே த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சத்தாரி, அட்ட², ஸோளஸ வா அஸங்க்²யேய்யானீ’’தி ஆஹ, ஸ்வாயமத்தோ² சரியாபிடகவண்ணனாய க³ஹேதப்³போ³. ஸாவகோ பதே³ஸஞாணே டி²தோதி ஸாவகோ ஹுத்வா ஸேக்க²பா⁴வதோ தத்தா²பி பதே³ஸஞாணே டி²தோ. பு³த்³தா⁴னம் கதா²ய ‘‘தம் ததா²க³தோ அபி⁴ஸமேதீ’’திஆதி³காய பச்சனீகம் ஹோதி. அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணஸ்ஸ ஹி வஸேன பு³த்³தா⁴னம் ஸீஹனாதோ³, ந அஞ்ஞஸாதா⁴ரணஸ்ஸ.

‘‘வாயமந்தஸ்ஸேவா’’தி இமினா விஸேஸதோ ஞாணஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணம் பஞ்ஞாபாரமிதாபூரணம் வத³தி. தஸ்ஸ ச ஸப்³ப³ம்பி புஞ்ஞம் உபனிஸ்ஸயோ.

‘‘ஏஸ தே³வமனுஸ்ஸானம், ஸப்³ப³காமத³தோ³ நிதி⁴;

யம் யதே³வாபி⁴பத்தே²ந்தி, ஸப்³ப³மேதேன லப்³ப⁴தீ’’தி. (கு². பா. 8.10) –

ஹி வுத்தம். தஸ்மா மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம் ஸப்³பே³ஸம்பி புஞ்ஞஸம்பா⁴ரோ யாவதே³வ ஞாணஸம்பா⁴ரத்தோ² ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ஸமதி⁴க³மஸமத்த²த்தாதி ஆஹ ‘‘பச்சயாகாரம் …பே… நத்தீ²’’தி. இதா³னி பச்சயாகாரபடிவேத⁴ஸ்ஸேவ வா மஹானுபா⁴வதாத³ஸ்ஸனமுகே²ன படிச்சஸமுப்பாத³ஸ்ஸேவ பரமக³ம்பீ⁴ரதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அவிஜ்ஜா’’திஆதி³ வுத்தம். நவஹி ஆகாரேஹீதி உப்பாதா³தீ³ஹி நவஹி ஆகாரேஹி. அவிஜ்ஜா ஹி ஸங்கா²ரானம் உப்பாதோ³ ஹுத்வா பச்சயோ ஹோதி, பவத்தம் ஹுத்வா நிமித்தம், ஆயூஹனம், ஸம்யோகோ³, பலிபோ³தோ⁴, ஸமுத³யோ, ஹேது, பச்சயோ ஹுத்வா பச்சயோ ஹோதி. ஏவம் ஸங்கா²ராத³யோ விஞ்ஞாணாதீ³னம். வுத்தஞ்ஹேதம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ ‘‘கத²ம் பச்சயபரிக்³க³ஹே பஞ்ஞா த⁴ம்மட்டி²திஞாணம்? அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரானம் உப்பாத³ட்டி²தி ச பவத்தட்டி²தி ச நிமித்தட்டி²தி ச ஆயூஹனட்டி²தி ச ஸஞ்ஞோக³ட்டி²தி ச பலிபோ³த⁴ட்டி²தி ச ஸமுத³யட்டி²தி ச ஹேதுட்டி²தி ச பச்சயட்டி²தி ச இமேஹி நவஹாகாரேஹி அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா பச்சயஸமுப்பன்னா’’திஆதி³ (படி. ம. 1.45).

தத்த² நவஹாகாரேஹீதி நவஹி பச்சயபா⁴வூபக³மனாகாரேஹி. உப்பஜ்ஜதி ஏதஸ்மா ப²லந்தி உப்பாதோ³, ப²லுப்பத்தியா காரணபா⁴வோ. ஸதி ச அவிஜ்ஜாய ஸங்கா²ரா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஸதி, தஸ்மா அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரானம் உப்பாதோ³ ஹுத்வா பச்சயோ ஹோதி. ததா² அவிஜ்ஜாய ஸதி ஸங்கா²ரா பவத்தந்தி, நீயந்தி ச. யதா² ச ப⁴வாதீ³ஸு கி²பந்தி, ஏவம் தேஸம் அவிஜ்ஜா பச்சயோ ஹோதி. ததா² ஆயூஹந்தி ப²லுப்பத்தியா க⁴டேந்தி, ஸம்யுஜ்ஜந்தி அத்தனோ ப²லேன. யஸ்மிம் ஸந்தானே ஸயம் உப்பன்னா, தம் பலிபு³ந்த⁴ந்தி. பச்சயந்தரஸமவாயே உத³யந்தி உப்பஜ்ஜந்தி. ஹினோதி ச ஸங்கா²ரானம் காரணபா⁴வம் க³ச்ச²தி. படிச்ச அவிஜ்ஜம் ஸங்கா²ரா அயந்தி பவத்தந்தீதி ஏவம் அவிஜ்ஜாய ஸங்கா²ரானம் காரணபா⁴வூபக³மனவிஸேஸா உப்பாதா³த³யோ வேதி³தப்³பா³. தத்த² ததா² ஸங்கா²ராதீ³னம் விஞ்ஞாணாதீ³ஸு உப்பாத³ட்டி²திஆதீ³ஸுபி. திட்ட²தி ஏதேனாதி டி²தி, காரணம். உப்பாதோ³ ஏவ டி²தி உப்பாத³ட்டி²தி. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. ‘‘பச்சயோ ஹோதீ’’தி இத³ம் இத⁴ லோகனாதே²ன ததா³ பச்சயபரிக்³க³ஹஸ்ஸ ஆரத்³த⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனம். ஸோ ச ஆரம்போ⁴ ஞாயாருள்ஹோ ‘‘யதா² ச புரிமேஹி மஹாபோ³தி⁴ஸத்தேஹி போ³தி⁴மூலே பவத்திதோ, ததே²வ ச பவத்திதோ’’தி. அச்ச²ரியவேகா³பி⁴ஹதா த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து ஸங்கம்பி ஸம்பகம்பீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தி³ட்ட²மத்தேவா’’திஆதி³மாஹ.

ஏதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸாதி ஏதஸ்ஸ படிச்சஸமுப்பாத³ஸஞ்ஞிதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ. ஸோ பன யஸ்மா அத்த²தோ ஹேதுபப⁴வானம் ஹேது. தேனாஹ ‘‘ஏதஸ்ஸ பச்சயத⁴ம்மஸ்ஸா’’தி, ஜாதிஆதீ³னம் ஜராமரணாதி³பச்சயதாயாதி அத்தோ². நாமரூபபரிச்சே²தோ³, தஸ்ஸ ச பச்சயபரிக்³க³ஹோ ந பட²மாபி⁴னிவேஸமத்தேன ஹோதி, அத² கோ² தத்த² அபராபரம் ஞாணுப்பத்திஸஞ்ஞிதேன அனு அனு பு³ஜ்ஜ²னேன, தது³ப⁴யாபா⁴வம் பன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஞாதபரிஞ்ஞாவஸேன அனனுபு³ஜ்ஜ²னா’’தி ஆஹ. நிச்சஸஞ்ஞாதீ³னம் பஜஹனவஸேன வத்தமானா விபஸ்ஸனா த⁴ம்மே ச படிவிஜ்ஜ²ந்தீ ஏவ நாம ஹோதி படிபக்க²விக்க²ம்ப⁴னேன திக்க²விஸத³பா⁴வாபத்திதோ, தத³தி⁴ட்டா²னபூ⁴தா ச தீரணபரிஞ்ஞா, அரியமக்³கோ³ ச பரிஞ்ஞாபஹானாபி⁴ஸமயவஸேன பவத்தியா தீரணபஹானபரிஞ்ஞாஸங்க³ஹோ சாதி தது³ப⁴யபடிவேதா⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தீரண…பே… அப்படிவிஜ்ஜ²னா’’தி ஆஹ. தந்தம் வுச்சதி வத்த²வீனனத்த²ம் தந்தவாயேஹி த³ண்ட³கே ஆஸஞ்ஜித்வா பஸாரிதஸுத்தபட்டீ தனீயதீதி கத்வா. தம் பன ஸுத்தஸந்தானாகுலதாய நித³ஸ்ஸனபா⁴வேன ஆகுலமேவ க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘தந்தம் விய ஆகுலகஜாதா’’தி. ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸமானேதுந்தி புப்³பே³ன பரம் ஸமம் கத்வா ஆனேதும், அவிஸமம் உஜும் காதுந்தி அத்தோ². தந்தமேவ வா ஆகுலம் தந்தாகுலம், தந்தாகுலம் விய ஜாதா பூ⁴தாதி தந்தாகுலஜாதா. மஜ்ஜி²மம் படிபத³ம் அனுபக³ந்த்வா அந்தத்³வயபதனேன பச்சயாகாரே க²லிதா ஆகுலா ப்³யாகுலா ஹோந்தி. தேனேவ அந்தத்³வயபதனேன தம்தம்தி³ட்டி²கா³ஹவஸேன பரிப்³ப⁴மந்தா உஜுகம் த⁴ம்மட்டி²தி கத²ம் படிபஜ்ஜிதும் ந ஜானந்தி. தேனாஹ ‘‘ந ஸக்கோந்தி தம் பச்சயாகாரம் உஜும் காது’’ந்தி. த்³வே போ³தி⁴ஸத்தேதி பச்சேகபோ³தி⁴ஸத்தமஹாபோ³தி⁴ஸத்தே. அத்தனோ த⁴ம்மதாயாதி அத்தனோ ஸபா⁴வேன, பரோபதே³ஸேன வினாதி அத்தோ². தத்த² தத்த² கு³ளகஜாதந்தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே ஜாதகு³ளகம்பி க³ண்டீ²தி ஸுத்தக³ண்டி². ததோ ஏவ க³ண்டி²ப³த்³த⁴ம் ப³த்³த⁴க³ண்டி²கம். பச்சயேஸு பக்க²லித்வாதி அனிச்சது³க்கா²னத்தாதி³ஸபா⁴வேஸு பச்சயத⁴ம்மேஸு நிச்சாதி³க்³கா³ஹவஸேன பக்க²லித்வா. பச்சயே உஜும் காதும் அஸக்கோந்தாதி தஸ்ஸேவ நிச்சாதி³க்³கா³ஹஸ்ஸ அவிஸ்ஸஜ்ஜனதோ பச்சயத⁴ம்மனிமித்தம் அத்தனோ த³ஸ்ஸனம் உஜும் காதும் அஸக்கோந்தா இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸகாயக³ந்த²வஸேன க³ண்டி²கஜாதா ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘த்³வாஸட்டி²…பே… க³ண்டி²ப³த்³தா⁴’’தி. யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஆதி³தி³ட்டி²யோ நிஸ்ஸிதா அல்லீனா.

வினனதோ ‘‘குலா’’தி இத்தி²லிங்க³வஸேன லத்³த⁴னாமஸ்ஸ தந்தவாயஸ்ஸ க³ண்டி²கம் நாம ஆகுலபா⁴வேன அக்³க³தோ வா மூலதோ வா து³விஞ்ஞேய்யாயேவ க²லிததந்தஸுத்தந்தி ஆஹ ‘‘குலாக³ண்டி²கம் வுச்சதி பேஸகாரகஞ்ஜியஸுத்த’’ந்தி. ஸகுணிகாதி குலாவகஸகுணிகா. ஸா ஹி ருக்க²ஸாகா²ஸு ஓலம்ப³னகுலாவகா ஹோதி. தஞ்ஹி ஸா குலாவகம் ததோ ததோ திணஹீராதி³கே ஆனேத்வா ததா² வினந்த⁴தி, யதா² தேஸம் பேஸகாரகஞ்ஜியஸுத்தம் விய அக்³கே³ன வா அக்³க³ம் மூலேன வா மூலம் ஸமானேதும் விவேசேதும் வா ந ஸக்கா. தேனாஹ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³. தது³ப⁴யம்பீதி ‘‘குலாக³ண்டி²க’’ந்தி வுத்தம் கஞ்ஜியஸுத்தம், குலாவகஞ்ச. புரிமனயேனேவாதி ‘‘ஏவமேவ ஸத்தா’’திஆதி³னா புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ.

காமம் முஞ்ஜபப்³ப³ஜதிணானி யதா²ஜாதானிபி தீ³க⁴பா⁴வேன பதித்வா அரஞ்ஞட்டா²னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் வினந்தி⁴த்வா ஆகுலப்³யாகுலானி ஹுத்வா திட்ட²ந்தி, தானி பன ந ததா² து³ப்³பி³வேசியானி, யதா² ரஜ்ஜுபூ⁴தானீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² தானீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

அபாயாதி அவட்³டி⁴தா, ஸுகே²ன, ஸுக²ஹேதுனா வா விரஹிதாதி அத்தோ². து³க்க²ஸ்ஸ க³திபா⁴வதோதி ஆபாயிகஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ. ஸுக²ஸமுஸ்ஸயதோதி அப்³பு⁴த³யதோ. வினிபதிதத்தாதி விரூபம் நிபதிதத்தா யதா² தேனத்தபா⁴வேன ஸுக²ஸமுஸ்ஸயோ ந ஹோதி, ஏவம் நிபதிதத்தா. இதரோதி ஸம்ஸாரோ. நனு ‘‘அபாய’’ந்திஆதி³னா வுத்தோபி ஸம்ஸாரோ ஏவாதி? ஸச்சமேதம், நிரயாதீ³னம் பன அதி⁴மத்தது³க்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் அபாயாதி³க்³க³ஹணம். கோ³ப³லீப³த்³த³ஞாயேனாயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. க²ந்தா⁴னஞ்ச படிபாடீதி பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் ஹேதுப²லபா⁴வேன அபராபரம் பவத்தி. அப்³போ³ச்சி²ன்னம் வத்தமானாதி அவிச்சே²தே³ன பவத்தமானா. தம் ஸப்³ப³ம்பீதி தம் ‘‘அபாய’’ந்திஆதி³னா வுத்தம் ஸப்³ப³ம் அபாயது³க்க²ஞ்சேவ வட்டது³க்க²ஞ்ச. ‘‘மஹாஸமுத்³தே³ வாதுக்கி²த்தனாவா வியா’’தி இத³ம் பரிப்³ப⁴மட்டா²னஸ்ஸ மஹந்தத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ பரிப்³ப⁴மனஸ்ஸ அனவட்டி²ததாத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச ‘‘உபமாய. யந்தேஸு யுத்தகோ³ணோ வியா’’தி இத³ம் பன அவஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ து³ப்பமோக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

படிச்சஸமுப்பாத³வண்ணனா

இமினா தாவாதி ஏத்த² தாவ-ஸத்³தோ³ கமத்தோ², தேன ‘‘தந்தாகுலகஜாதா’’தி பத³ஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴ பரதோ ஆவிப⁴விஸ்ஸதீதி தீ³பேதி. அத்தி² இத³ப்பச்சயாதி ஏத்த² அயம் பச்சயோதி இத³ப்பச்சயோ, தஸ்மா இத³ப்பச்சயா, இமஸ்மா பச்சயாதி அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘இமஸ்மா நாம பச்சயா ஜராமரண’’ந்தி ஏவம் வத்தப்³போ³ அத்தி² நு கோ² ஜராமரணஸ்ஸ பச்சயோதி. தேனாஹ ‘‘அத்தி² நு கோ²…பே… ப⁴வேய்யா’’தி. ஏத்த² ஹி ‘‘கிம் பச்சயா ஜராமரணம்? ஜாதிபச்சயா ஜராமரண’’ந்தி உபரி ஜாதிஸத்³த³பச்சயஸத்³த³ஸமானாதி⁴கரணேன கிம்-ஸத்³தே³ன இத³ம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸமானாதி⁴கரணதாத³ஸ்ஸனதோ கம்மதா⁴ரயஸமாஸதா இத³ப்பச்சயஸத்³த³ஸ்ஸ யுஜ்ஜதி. ந ஹேத்த² ‘‘இமஸ்ஸ பச்சயா இத³ப்பச்சயா’’தி ஜராமரணஸ்ஸ, அஞ்ஞஸ்ஸ வா பச்சயதோ ஜராமரணஸம்ப⁴வபுச்சா² ஸம்ப⁴வதி விஞ்ஞாதபா⁴வதோ, அஸம்ப⁴வதோ ச, ஜராமரணஸ்ஸ பன பச்சயபுச்சா² ஸம்ப⁴வதி. பச்சயஸத்³த³ஸமானாதி⁴கரணதாயஞ்ச இத³ம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ ‘‘இமஸ்மா பச்சயா’’தி பச்சயபுச்சா² யுஜ்ஜதி.

ஸா பன ஸமானாதி⁴கரணதா யதி³பி அஞ்ஞபத³த்த²ஸமாஸேபி லப்³ப⁴தி, அஞ்ஞபத³த்த²வசனிச்சா²பா⁴வதோ பனேத்த² கம்மதா⁴ரயஸமாஸோ வேதி³தப்³போ³. ஸாமிவசனஸமாஸபக்கே² பன நத்தே²வ ஸமானாதி⁴கரணதாஸம்ப⁴வோதி. நனு ச ‘‘இத³ப்பச்சயதா படிச்சஸமுப்பாதோ³’’தி ஏத்த² இத³ப்பச்சய-ஸத்³தோ³ ஸாமிவசனஸமாஸோ இச்சி²தோதி? ஸச்சம் இச்சி²தோ உஜுகமேவ தத்த² படிச்சஸமுப்பாத³வசனிச்சா²தி கத்வா, இத⁴ பன கேவலம் ஜராமரணஸ்ஸ பச்சயபரிபுச்சா² அதி⁴ப்பேதா, தஸ்மா யதா² தத்த² இத³ம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ படிச்சஸமுப்பாத³விஸேஸனதா, இத⁴ ச ‘‘புச்சி²தப்³ப³பச்சயத்த²தா ஸம்ப⁴வதி, ததா² தத்த², இத⁴ ச ஸமாஸகப்பனா வேதி³தப்³பா³. கஸ்மா பன தத்த² கம்மதா⁴ரயஸமாஸோ ந இச்சி²தோதி? ஹேதுப்பப⁴வானம் ஹேது படிச்சஸமுப்பாதோ³தி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ கம்மதா⁴ரயஸமாஸே அஸம்ப⁴வதோதி இமஸ்ஸ, அத்தனோ பச்சயானுரூபஸ்ஸ அனுரூபோ பச்சயோ இத³ப்பச்சயோதி ஏதஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸ இச்சி²தத்தா. யோ பனேத்த² இத³ம்-ஸத்³தே³ன க³ஹிதோ அத்தோ², ஸோ ‘‘அத்தி² இத³ப்பச்சயா ஜராமரண’’ந்தி ஜராமரணக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதோதி இத³ம்-ஸத்³தோ³ படிச்சஸமுப்பாத³தோ பரிச்சஜனதோ அஞ்ஞஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ பச்சயே அவதிட்ட²தி, தேனேத்த² கம்மதா⁴ரயஸமாஸோ. தத்த² பன இத³ம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ ததோ பரிச்சஜனகாரணம் நத்தீ²தி ஸாமிவசனஸமாஸோ ஏவ இச்சி²தோ. அட்ட²கதா²யம்பன யஸ்மா ஜராமரணாதீ³னம் பச்சயபுச்சா²முகே²னாயம் படிச்சஸமுப்பாத³தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴, படிச்சஸமுப்பாதோ³ ச நாம அத்த²தோ ஹேதுப்பப⁴வானம் ஹேதூதி வுத்தோ வாயமத்தோ², தஸ்மா ‘‘இமஸ்ஸ ஜராமரணஸ்ஸ பச்சயோ’’தி ஏவமத்த²வண்ணனா கதா.

பண்டி³தேனாதி ஏகம்ஸப்³யாகரணீயாதி³பஞ்ஹாவிஸேஸஜானனஸமத்தா²ய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தேன. தமேவ ஹிஸ்ஸ பண்டி³ச்சம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். யாதி³ஸஸ்ஸ ஜீவஸ்ஸ தி³ட்டி²க³திகோ ஸரீரதோ அனஞ்ஞத்தம் புச்ச²தி ‘‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’’ந்தி, ஸோ ஏவம் பரமத்த²தோ நுபலப்³ப⁴தி, கத²ம் தஸ்ஸ வஞ்ஜா²தனயஸ்ஸ விய தீ³க⁴ரஸ்ஸதா ஸரீரதோ அஞ்ஞதா வா அனஞ்ஞதா வா ப்³யாகாதப்³பா³ ஸியா, தஸ்மாஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ ட²பனீயதா வேதி³தப்³பா³. துண்ஹீபா⁴வோ நாமேஸ புச்ச²தோ அனாத³ரோ விஹேஸா விய ஹோதீதி ‘‘அப்³யாகதமேத’’ந்தி பகாரந்தரமாஹ. ஏவம் அப்³யாகரணகாரணம் ஞாதுகாமஸ்ஸ கதே²தப்³ப³ம் ஹோதி, கதி²தே ச ஜானந்தஸ்ஸ பமாதோ³பி ஏவம் ஸியா, கத²னவிதி⁴ பன ‘‘யாதி³ஸஸ்ஸா’’திஆதி³னா த³ஸ்ஸிதோ ஏவ. ஏவம் அப்படிபஜ்ஜித்வாதி ஏவம் ட²பனீயபஞ்ஹே விய துண்ஹீபா⁴வாதி³ம் அனாபஜ்ஜித்வா ஏவ. ‘‘அப்படிபஜ்ஜித்வா’’தி வசனம் நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம். ‘‘கிம் ஸப்³ப³ம் அனிச்ச’’ந்தி வுத்தே ‘‘கிம் ஸங்க²தம் ஸந்தா⁴ய புச்ச²ஸி, உதா³ஹு அஸங்க²த’’ந்தி படிபுச்சி²த்வா ப்³யாகாதப்³ப³ம் ஹோதி ‘‘கிம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் பரிஞ்ஞேய்ய’’ந்தி புட்டே² ‘‘அத்தி² தத்த² பரிஞ்ஞேய்யம், அத்தி² ந பரிஞ்ஞேய்ய’’ந்தி விப⁴ஜ்ஜ ப்³யாகாதப்³ப³ம் ஹோதி, ஏவம் அப்படிபஜ்ஜித்வாதி ச அயமேத்த² அத்தோ² இச்சி²தோதி. புப்³பே³ யஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ அத்தி²தாமத்தம் சோதி³தந்தி அத்தி²தாமத்தம் விஸ்ஸஜ்ஜிதம். புச்சா²ஸபா⁴கே³ன ஹி விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி. இதா³னி தஸ்ஸேவ ஸரூபபுச்சா² கரீயதீதி ‘‘புன கி’’ந்தி வுத்தம். இதா⁴பி ‘‘யதா²’’திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஆனேத்வா வத்தப்³ப³ம்.

‘‘ஏஸ நயோ ஸப்³ப³பதே³ஸூ’’தி அதிதே³ஸவஸேன உஸ்ஸுக்கம் கத்வா ‘‘நாமரூபபச்சயா’’திஆதி³னா தத்த² அபவாதோ³ ஆரத்³தோ⁴. யஸ்மா த³ஸ்ஸேதுகாமோ, தஸ்மா இத³ம் வுத்தந்தி யோஜனா. ச²ன்னம் விபாகஸம்ப²ஸ்ஸானம்யேவ க³ஹணம் ஹோதி விஞ்ஞாணாதி³ வேத³னாபரியோஸானா விபாகவிதீ⁴தி கத்வா அனேகேஸு ஸுத்தபதே³ஸு, (ம. நி. 3.126; உதா³. 1) அபி⁴த⁴ம்மே (விப⁴. 225) ச யேபு⁴ய்யேன தேஸம்யேவ க³ஹணஸ்ஸ நிருள்ஹத்தா. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸுத்தே. ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகத்தோ², தேனேத்த² ‘‘க³ஹிதம்பீ’’திஆதி³னா வுச்சமானம்யேவ விஸேஸம் ஜோதேதி. பச்சயபா⁴வோ நாம பச்சயுப்பன்னாபேக்கோ² தேன வினா தஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. தஸ்மா ஸளாயதனப்பச்சயாதி ‘‘ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’’தி இமினா பதே³னாதி யோஜனா. அவயவேன வா ஸமுதா³யோபலக்க²ணமேதம் ‘‘ஸளாயதனபச்சயா’’தி, தஸ்மா ‘‘ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’’தி இமினா பதே³னாதி வுத்தம் ஹோதி. க³ஹிதம்பீதி ச²ப்³பி³த⁴ம் விபாகப²ஸ்ஸம்பி. அக்³க³ஹிதம்பீதி அவிபாகப²ஸ்ஸம்பி குஸலாகுஸலகிரியாப²ஸ்ஸம்பி. பச்சயுப்பன்னவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதுகாமோதி யோஜனா. ந சேத்த² பச்சயுப்பன்னோவ உபாதி³ன்னோ இச்சி²தோ, அத² கோ² பச்சயோபி உபாதி³ன்னோ இச்சி²தோதி அஜ்ஜ²த்திகாயதனஸ்ஸேவ ஸளாயதனக்³க³ஹணேன க³ஹணந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸளாயதனதோ…பே… த³ஸ்ஸேதுகாமோ’’தி. ந ஹி ப²ஸ்ஸஸ்ஸ சக்கா²தி³ஸளாயதனமேவ பச்சயோ, அத² கோ² ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ’’திஆதி³ (ம. நி. 3.421, 425, 426; ஸம். நி. 2.44, 45; 2.4.60; கதா². 465, 467) வசனதோ ரூபாயதனாதி³ரூபஞ்ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³னாமஞ்ச பச்சயோ, தஸ்மா இமம் சக்கா²தி³ஸளாயதனதோ அதிரித்தம் ஆவஜ்ஜனாதி³ விய ஸாதா⁴ரணம் அஹுத்வா, தஸ்ஸ தஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணதாய அஞ்ஞம் விஸேஸபச்சயம் பி-ஸத்³தே³ன அவிஸிட்ட²ம் ஸாதா⁴ரணபச்சயம் பித³ஸ்ஸேதுகாமோ ப⁴க³வா, ‘‘நாமரூபபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’’தி இத³ம் வுத்தந்தி யோஜனா. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயேபி இமமேவ பச்சயம் ஸந்தா⁴ய ‘‘நாமரூபபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’’தி வுத்தந்தி தத³ட்ட²கதா²யம் (விப⁴. அட்ட². 243) ‘‘பச்சயவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ மஹானிதா³னதே³ஸனாஸங்க³ஹத்த²ஞ்சா’’தி அத்த²வண்ணனா கதா. பச்சயானந்தி ஜாதிஆதீ³னம் பச்சயத⁴ம்மானம். நிதா³னம் கதி²தந்தி ஜராமரணாதி³கஸ்ஸ நிதா³னத்தம் கதி²தம் ஏகம்ஸிகோ பச்சயபா⁴வோ கதி²தோ. தஞ்ஹி தேஸம் பச்சயபா⁴வே அப்³யபி⁴சாரீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இதி கோ² பனேத’’ந்திஆதி³னா உபரி தே³ஸனா பவத்தா. நிஜ்ஜடேதி நிஜ்ஜாலகே. நிக்³கு³ம்பே³தி நிக்கே²பே. பத³த்³வயேனாபி ஆகுலாபா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேதி, தஸ்மா அனாகுலம் அப்³யாகுலம் மஹந்தம் பச்சயனிதா³னமேத்த² கதி²தந்தி மஹானிதா³னம் ஸுத்தம் அஞ்ஞதா²பா⁴வஸ்ஸ அபா⁴வதோ.

98. தேஸம் தேஸம் பச்சயானந்தி தேஸம் தேஸம் ஜாதிஆதீ³னம் பச்சயானம். யஸ்மா பச்சயபா⁴வோ நாம தேஹி தேஹி பச்சயேஹி அனூனாதி⁴கேஹேவ தஸ்ஸ தஸ்ஸ ப²லஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ததோ² தச்சோ², தப்பகாரோ வா ஸாமக்³கி³உபக³தேஸு பச்சயேஸு முஹுத்தம்பி ததோ² நிப்³ப³த்தனத⁴ம்மானம் அஸம்ப⁴வாபா⁴வதோ. அவிததோ² அவிஸம்வாத³னகோ விஸம்வாத³னாகாரவிரஹிதோ அஞ்ஞத⁴ம்மபச்சயேஹி அஞ்ஞத⁴ம்மானுப்பத்திதோ. ‘‘அனஞ்ஞதா²’’தி வுச்சதி அஞ்ஞதா²பா⁴வஸ்ஸ அபா⁴வதோ. தஸ்மா ‘‘தத²ம் அவிதத²ம் அனஞ்ஞத²ம் பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேது’’ந்தி வுத்தம். பரியாயதி அத்தனோ ப²லம் பரிக்³க³ஹேத்வா வத்ததீதி பரியாயோ, ஹேதூதி ஆஹ ‘‘பரியாயேனாதி காரணேனா’’தி. ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ந்தி தே³வத்தாதி³னா ஸப்³ப³பா⁴வேன ஸப்³பா³ ஜாதி. ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ந்தி தத்தா²பி சாதுமஹாராஜிகாதி³ஸப்³பா³காரேன ஸப்³பா³, நிபாதத்³வயமேதம், நிபாதஞ்ச அப்³யயம், தஞ்ச ஸப்³ப³லிங்க³விப⁴த்திவசனேஸு ஏகாகாரமேவ ஹோதீதி பாளியம் ‘‘ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். அத்த²வசனே பன தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜாதிஸத்³தா³பேக்கா²ய இத்தி²அத்த²வுத்திதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³பா³காரேன ஸப்³பா³’’திஆதி³ வுத்தம். இமினாவ நயேனாதி இமினா ஜாதிவாரே வுத்தேனேவ நயேன. தே³வாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன க³ந்த⁴ப்³ப³யக்கா²தி³கே பாளியம் (தீ³. நி. 2.98) ஆக³தே, தத³ந்தரபே⁴தே³ ச ஸங்க³ண்ஹாதி.

இத⁴ நிக்கி²த்தஅத்த²விப⁴ஜனத்தே²தி இமஸ்மிம் ‘‘கஸ்ஸசி கிம்ஹிசீ’’தி அனியமதோ உத்³தே³ஸவஸேன வுத்தத்த²ஸ்ஸ நித்³தி³ஸனத்தே² ஜோதேதப்³பே³ நிபாதோ, தத³த்த²ஜோதனம் நிபாதபத³ந்தி அத்தோ². தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ. தேதி த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸம்பதா³னபூ⁴தம் தே²ரம் வத³தி. ஸேய்யதி²த³ந்தி வா தே கதமேதி சேதி அத்தோ². யே ஹி ‘‘கஸ்ஸசீ’’தி, ‘‘கிம்ஹிசீ’’தி ச அனியமதோ வுத்தோ அத்தோ², தே கதமேதி. கதே²துகம்யதாபுச்சா² ஹேஸா. தே³வபா⁴வாயாதி தே³வபா⁴வத்த²ம். க²ந்த⁴ஜாதீதி க²ந்த⁴பாதுபா⁴வோ, யதா² க²ந்தே⁴ஸு உப்பன்னேஸு ‘‘தே³வா’’தி ஸமஞ்ஞா ஹோதி, ததா² தேஸம் உப்பாதோ³தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘யாயா’’தி ஆஹ. ஸப்³ப³பதே³ஸூதி ‘‘க³ந்த⁴ப்³பா³னம் க³ந்த⁴ப்³ப³த்தா²யா’’திஆதீ³ஸு ஸப்³பே³ஸு ஜாதினித்³தே³ஸபதே³ஸு, ப⁴வாதி³பதே³ஸு ச. யேன ஹி நயேன ஸசே ஹி ஜாதீதி அயமத்த²யோஜனா கதா, ஜாதினித்³தே³ஸபதே³ஸோவ ‘‘ப⁴வோ’’திஆதி³னா ப⁴வாதி³பதே³ஸுபி ஸோ காதப்³போ³தி. தே³வாதி உபபத்திதே³வா சாதுமஹாராஜிகதோ பட்டா²ய யாவ ப⁴வக்³கா³ தி³ப்³ப³ந்தி காமகு³ணாதீ³ஹி கீளந்தி லளந்தி விஹரந்தி ஜோதந்தீதி கத்வா. க³ந்த⁴ம் அப்³ப³ந்தி பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீதி க³ந்த⁴ப்³பா³, த⁴தரட்ட²ஸ்ஸ மஹாராஜஸ்ஸ பரிவாரபூ⁴தா. யஜந்தி வேஸ்ஸவணஸக்காதி³கே பூஜேந்தீதி யக்கா², தேன தேன வா பணிதி⁴கம்மாதி³னா யஜிதப்³பா³ பூஜேதப்³பா³தி யக்கா², வேஸ்ஸவணஸ்ஸ மஹாராஜஸ்ஸ பரிவாரபூ⁴தா. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘அமனுஸ்ஸா’’தி அவிஸேஸேன வுத்தம். பூ⁴தாதி கும்ப⁴ண்டா³, விரூள்ஹகஸ்ஸ மஹாராஜஸ்ஸ பரிவாரபூ⁴தா. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘யே கேசி நிப்³ப³த்தஸத்தா’’தி அவிஸேஸேன வுத்தம். அட்டி²பக்கா² ப⁴மரதுப்பளாத³யோ. சம்மபக்கா² ஜதுஸிங்கா³லாத³யோ. லோமபக்கா² ஹம்ஸமோராத³யோ. ஸரீஸபா அஹிவிச்சி²கஸதபதி³ஆத³யோ.

‘‘தேஸம் தேஸ’’ந்தி இத³ம் ந யேவாபனகனித்³தே³ஸோ விய அவுத்தஸங்க³ஹத்த²ம் வசனம், அத² கோ² அயேவாபனகனித்³தே³ஸோ விய வுத்தஸங்க³ஹத்த²ந்தி. ஆதி³-ஸத்³தே³னேவ ச ஆமேடி³தத்தோ² ஸங்க³ய்ஹதீதி ஆஹ ‘‘தேஸம் தேஸம் தே³வக³ந்த⁴ப்³பா³தீ³ன’’ந்தி. தத³த்தாயாதி தம்பா⁴வாய, யதா²ரூபேஸு க²ந்தே⁴ஸு பவத்தமானேஸு ‘‘தே³வா க³ந்த⁴ப்³பா³’’தி லோகஸமஞ்ஞா ஹோதி, ததா²ரூபதாயாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘தே³வக³ந்த⁴ப்³பா³தி³பா⁴வாயா’’தி. ‘‘நிரோதோ⁴, விக³மோ’’தி ச படிலத்³த⁴த்தாலாப⁴ஸ்ஸ பா⁴வோ வுச்சதி, இத⁴ பன அச்சந்தாபா⁴வோ அதி⁴ப்பேதோ ‘‘ஸப்³ப³ஸோ ஜாதியா அஸதீ’’தி அவத்வா ‘‘ஜாதினிரோதா⁴’’தி வுத்தத்தாதி ஆஹ ‘‘அபா⁴வாதி அத்தோ²’’தி.

ப²லத்தா²ய ஹினோதீதி யதா² ப²லம் ததோ நிப்³ப³த்ததி, ஏவம் ஹினோதி பவத்ததி, தஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வம் உபக³ச்ச²தீதி அத்தோ². இத³ம் க³ண்ஹத² நந்தி ‘‘இத³ம் மே ப²லம், க³ண்ஹத² ந’’ந்தி ஏவம் அப்பேதி விய நிய்யாதேதி விய. ‘‘ஏஸ நயோ’’தி அவிஸேஸம் அதிதி³ஸித்வா விஸேஸமத்தஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். நனு சாயம் ஜாதி பரினிப்ப²ன்னா, ஸங்க²தபா⁴வா ச ந ஹோதி விகாரபா⁴வதோ, ததா² ஜராமரணம், தஸ்ஸ கத²ம் ஸா ஹேது ஹோதீதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஜராமரணஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. தப்³பா⁴வே பா⁴வோ, தத³பா⁴வே ச அபா⁴வோ ஜராமரணஸ்ஸ ஜாதியா உபனிஸ்ஸயதா.

99. ஓகாஸபரிக்³க³ஹோதி பவத்திட்டா²னபரிக்³க³ஹோ. உபபத்திப⁴வே யுஜ்ஜதி உபபத்திக்க²ந்தா⁴னம் யதா²வுத்தட்டா²னதோ அஞ்ஞத்த² அனுப்பஜ்ஜனதோ. இத⁴ பனாதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே ‘‘காமப⁴வோ’’திஆதி³னா ஆக³தே இமஸ்மிம் டா²னே. கம்மப⁴வே யுஜ்ஜதி காமப⁴வாதி³ஜோதனா விஸேஸதோ தஸ்ஸ ஜாதியா பச்சயபா⁴வதோதி. தேனாஹ ‘‘ஸோ ஹி ஜாதியா உபனிஸ்ஸயகோடியாவ பச்சயோ’’தி. நனு ச உபபத்திப⁴வோபி ஜாதியா உபனிஸ்ஸயவஸேன பச்சயோ ஹோதீதி? ஸச்சம் ஹோதி, ஸோ பன ந ததா² பதா⁴னபூ⁴தோ, கம்மப⁴வோ பன பதா⁴னபூ⁴தோ பச்சயோ ஜனகபா⁴வதோதி. ‘‘ஸோ ஹி ஜாதியா’’திஆதி³ வுத்தம் காமப⁴வூபக³ம் கம்மம் காமப⁴வோ. ஏஸ நயோ ரூபாரூபப⁴வேஸுபி. ஓகாஸபரிக்³க³ஹோவ கதோ‘‘கிம்ஹிசீ’’தி இமினா ஸத்தபரிக்³க³ஹஸ்ஸ கதத்தா.

100. திண்ணம்பி கம்மப⁴வானந்தி காமகம்மப⁴வாதீ³னம் திண்ணம்பி கம்மப⁴வானம். திண்ணஞ்ச உபபத்திப⁴வானந்தி காமுபபத்திப⁴வாதீ³னம் திண்ணஞ்ச உபபத்திப⁴வானம். ததா² ஸேஸானிபீதி தி³ட்டு²பாதா³னாதீ³னி ஸேஸுபாதா³னானிபி திண்ணம்பி கம்மப⁴வானம், திண்ணஞ்ச உபபத்திப⁴வானம் பச்சயோதி அத்தோ². இதீதி ஏவம் வுத்தனயேன. த்³வாத³ஸ கம்மப⁴வா த்³வாத³ஸ உபபத்திப⁴வாதி சதுவீஸதிப⁴வா வேதி³தப்³பா³. யஸ்மா கம்மப⁴வஸ்ஸ பச்சயபா⁴வமுகே²னேவ உபாதா³னம் உபபத்திப⁴வஸ்ஸ பச்சயோ நாம ஹோதி, ந அஞ்ஞதா², தஸ்மா உபாதா³னம் கம்மப⁴வஸ்ஸ உஜுகமேவ பச்சயபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘நிப்பரியாயேனேத்த² த்³வாத³ஸ கம்மப⁴வா லப்³ப⁴ந்தீ’’தி. தேஸந்தி கம்மப⁴வானம். ஸஹஜாதகோடியாதி அகுஸலஸ்ஸ கம்மப⁴வஸ்ஸ ஸஹஜாதம் உபாதா³னம் ஸஹஜாதகோடியா, இதரம் அனந்தரூபனிஸ்ஸயாதி³வஸேன உபனிஸ்ஸயகோடியா, குஸலஸ்ஸ கம்மப⁴வஸ்ஸ பன உபனிஸ்ஸயகோடியாவ பச்சயோ. ஏத்த² ச யதா² அஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தாதி³பச்சயானம் ஸஹஜாதபச்சயேன ஏகஸங்க³ஹதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸஹஜாதகோடியா’’தி வுத்தம், ஏவம் ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயஅனந்தரூபனிஸ்ஸயபகதூபனிஸ்ஸயானம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹணவஸேன ‘‘உபனிஸ்ஸயகோடியா’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

101. உபாதா³னஸ்ஸாதி ஏத்த² காமுபாதா³னஸ்ஸ தண்ஹா உபனிஸ்ஸயகோடியாவ பச்சயோ, ஸேஸுபாதா³னானம் ஸஹஜாதகோடியாபி உபனிஸ்ஸயகோடியாபி விஞ்ஞாணாதி³ ச வேத³னாபரியோஸானா விபாகவிதீ⁴தி கத்வா.

102. யதி³த³ம் வேத³னாதி ஏத்த² விபாகவேத³னாதி தமேவ தாவ உபனிஸ்ஸயகோடியா பச்சயோ இதரகோடியா அஸம்ப⁴வதோ. அஞ்ஞாதி குஸலாகுஸலகிரியவேத³னா. அஞ்ஞதா²பீதி ஸஹஜாதகோடியாபி.

103. ஏத்தாவதாதி ஜராமரணாதீ³னம் பச்சயபரம்பராத³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தாய ஏத்தகாய தே³ஸனாய. புரிமதண்ஹந்தி புரிமப⁴வஸித்³த⁴ம் தண்ஹம். ‘‘ஏஸ பச்சயோ தண்ஹாய, யதி³த³ம் வேத³னா’’தி வத்வா தத³னந்தரம் ‘‘ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னாதி இதி கோ² பனேதம் வுத்த’’ந்திஆதி³னா வேத³னாய பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ உத்³த⁴ரணம் அஞ்ஞேஸு ஸுத்தேஸு ஆக³தனயேன படிச்சஸமுப்பாத³ஸ்ஸ தே³ஸனாமக்³கோ³, தம் பன அனோதரித்வா ஸமுதா³சாரதண்ஹாத³ஸ்ஸனமுகே²னேவ தண்ஹாமூலகத⁴ம்மே தே³ஸேந்தோ ஆசிண்ணதே³ஸனாமக்³க³தோ ஓக்கமந்தோ விய, தஞ்ச தே³ஸனம் பஸ்ஸதோ அப்பவத்தந்தி பஸய்ஹ ப³லக்காரேன தே³ஸேந்தோ விய ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘இதா³னீ’’திஆதி³. த்³வே தண்ஹாதி இதா⁴தி⁴ப்பேததண்ஹா ஏவ த்³விதா⁴ பி⁴ந்த³ந்தோ ஆஹ. ஏஸனதண்ஹாதி போ⁴கா³னம் பரியேஸனவஸேன பவத்ததண்ஹா. ஏஸிததண்ஹாதி பரியிட்டே²ஸு போ⁴கே³ஸு உப்பஜ்ஜமானதண்ஹா. ஸமுதா³சாரதண்ஹாயாதி பரியுட்டா²னவஸேன பவத்ததண்ஹாய. து³விதா⁴பேஸா வேத³னம் படிச்ச தண்ஹா நாம வேத³னாபச்சயா ச அப்படிலத்³தா⁴னம் போ⁴கா³னம் படிலாபா⁴ய பரியேஸனா, லத்³தே⁴ஸு ச தேஸுபாதப்³யதாபத்திஆதி³ ஹோதீதி.

பரிதஸ்ஸனவஸேன பரியேஸதி ஏதாயாதி பரியேஸனா. ஆஸயதோ, பயோக³தோ ச பரியேஸனா ததா²பவத்தோ சித்துப்பாதோ³. தேனாஹ ‘‘தண்ஹாய ஸதி ஹோதீ’’தி. ரூபாதி³ஆரம்மணபடிலாபோ⁴தி ஸவத்து²கானம் ரூபாதி³ஆரம்மணானம் க³வேஸனவஸேன, பவத்தியம் பன அபரியிட்ட²ம்யேவ லப்³ப⁴தி, தம்பி அத்த²தோ பரியேஸனாய லத்³த⁴மேவ நாம ததா²ரூபஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ புப்³பே³கதத்தா ஏவ லப்³ப⁴னதோ. தேனாஹ ‘‘ஸோ ஹி பரியேஸனாய ஸதி ஹோதீ’’தி. ஸுக²வினிச்ச²யந்தி ஸுக²ம் விஸேஸதோ நிச்சி²னோதீதி ஸுக²வினிச்ச²யோ, ஸுக²ம் ஸபா⁴வதோ, ஸமுத³யதோ, அத்த²ங்க³மனதோ, நிஸ்ஸரணதோ ச யாதா²வதோ ஜானித்வா பவத்தஞாணம், தம் ஸுக²வினிச்ச²யம். ஜஞ்ஞாதி ஜானேய்ய. ‘‘ஸுப⁴ஸுக²’’ந்திஆதி³கம் ஆரம்மணே அபூ⁴தாகாரம் விவித⁴ம் நின்னபா⁴வேன நிச்சி²னோதி ஆரோபேதீதி வினிச்ச²யோ. அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸனதண்ஹாதி³ட்டி²யாபி ஏவமேவ வினிச்ச²யபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே விதக்கோயேவ ஆக³தோதி யோஜனா. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தேதி ஸக்கபஞ்ஹஸுத்தே. (தீ³. நி. 2.358) தத்த² ஹி ‘‘ச²ந்தோ³ கோ², தே³வானம் இந்த³, விதக்கனிதா³னோ’’தி ஆக³தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் மஹானிதா³னஸுத்தே.‘‘விதக்கேனேவ வினிச்சி²னாதீ’’தி ஏதேன ‘‘வினிச்சீ²யதி ஏதேனாதி வினிச்ச²யோ’’தி வினிச்ச²ய-ஸத்³த³ஸ்ஸ கரணஸாத⁴னமாஹ. ‘‘ஏத்தக’’ந்திஆதி³ வினிச்ச²யனாகாரத³ஸ்ஸனம்.

ச²ந்த³னட்டே²ன ச²ந்தோ³, ஏவம் ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³, ஸ்வாயம் அனாஸேவனதாய மந்தோ³ ஹுத்வா பவத்தோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘து³ப்³ப³லராக³ஸ்ஸாதி⁴வசன’’ந்தி. அஜ்ஜோ²ஸானந்தி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன அபி⁴னிவிஸனம். ‘‘மய்ஹம் இத³’’ந்தி ஹி தண்ஹாகா³ஹோ யேபு⁴ய்யேன அத்தக்³கா³ஹஸன்னிஸ்ஸயோவ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அஹம் மம’’ந்தி, ‘‘ப³லவஸன்னிட்டா²ன’’ந்தி ச தேஸம் கா³ஹானம் தி²ரபா⁴வப்பத்திமாஹ. தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன பரிக்³க³ஹகரணந்தி ‘‘அஹம் மம’’ந்தி ப³லவஸன்னிட்டா²னவஸேன அபி⁴னிவிட்ட²ஸ்ஸ அத்தத்தனியக்³கா³ஹவத்து²னோ அஞ்ஞாஸாதா⁴ரணம் விய கத்வா பரிக்³க³ஹேத்வா டா²னம், ததா²பவத்தோ லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாதோ³. அத்தனா பரிக்³க³ஹிதஸ்ஸ வத்து²னோ யஸ்ஸ வஸேன பரேஹி ஸாதா⁴ரணபா⁴வஸ்ஸ அஸஹமானோ ஹோதி புக்³க³லோ, ஸோ த⁴ம்மோ அஸஹனதா. ஏவம் வசனத்த²ம் வத³ந்தி நிருத்தினயேன. ஸத்³த³லக்க²ணே பன யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன மச்ச²ரியயோக³தோ புக்³க³லோ மச்ச²ரோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ, கம்மம் வா மச்ச²ரியம், மச்சே²ரோ த⁴ம்மோ. மச்ச²ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ ஆத³ரேன ரக்க²ணம் ஆரக்கோ²தி ஆஹ ‘‘த்³வார…பே… ஸுட்டு² ரக்க²ண’’ந்தி. அத்தனோ ப²லம் கரோதீதி கரணம், யம் கிஞ்சி காரணம், அதி⁴கம் கரணந்தி அதி⁴கரணம், விஸேஸகாரணம். விஸேஸகாரணஞ்ச போ⁴கா³னம் ஆரக்க²த³ண்டா³தா³னாதி³அனத்த²ஸம்ப⁴வஸ்ஸாதி வுத்தம் ‘‘ஆரக்கா²தி⁴கரண’’ந்திஆதி³. பரனிஸேத⁴னத்த²ந்தி மாரணாதி³னா பரேஸம் விபா³த⁴னத்த²ம். ஆதீ³யதி ஏதேனாதி ஆதா³னம், த³ண்ட³ஸ்ஸ ஆதா³னம் த³ண்டா³தா³னம், அபி⁴ப⁴வித்வா பரவிஹேட²னசித்துப்பாதோ³. ஸத்தா²தா³னேபி ஏஸேவ நயோ. ஹத்த²பராமாஸாதி³வஸேன காயேன காதப்³ப³கலஹோ காயகலஹோ. மம்மக⁴ட்டனாதி³வஸேன வாசாய காதப்³ப³கலஹோ வாசாகலஹோ. விருஜ்ஜ²னவஸேன விரூபம் க³ண்ஹாதி ஏதேனாதி விக்³க³ஹோ. விருத்³த⁴ம் வத³தி ஏதேனாதி விவாதோ³. துவம் துவந்தி அகா³ரவவசனஸஹசரணதோ துவம் துவம், ஸப்³பே³தே ததா²பவத்தா தோ³ஸஸஹக³தசித்துப்பாதா³ வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தீ’’தி (தீ³. நி. 2.104).

112. தே³ஸனம் நிவத்தேஸீதி ‘‘தண்ஹம் படிச்ச பரியேஸனா’’திஆதி³னா அனுலோமனயேன பவத்திதம் தே³ஸனம் படிலோமனயேன புன ‘‘ஆரக்கா²தி⁴கரண’’ந்தி ஆரப⁴ந்தோ நிவத்தேஸி. பஞ்சகாமகு³ணிகராக³வஸேனாதி ஆரம்மணபூ⁴தா பஞ்ச காமகு³ணா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி பஞ்சகாமகு³ணிகோ, தத்த² ரஞ்ஜனவஸேன அபி⁴ரமணவஸேன பவத்தராகோ³, தஸ்ஸ வஸேன உப்பன்னா ரஞ்ஜனவஸேன தண்ஹாயனவஸேன பவத்தா ரூபாதி³தண்ஹாவ காமேஸு தண்ஹாதி காமதண்ஹா. ப⁴வதி அத்தி² ஸப்³ப³காலம் திட்ட²தீதி பவத்தா ப⁴வதி³ட்டி² உத்தரபத³லோபேன ப⁴வோ, தம்ஸஹக³தா தண்ஹா ப⁴வதண்ஹா. விப⁴வதி வினஸ்ஸதி உச்சி²ஜ்ஜதீதி பவத்தா விப⁴வதி³ட்டி² விப⁴வோ உத்தரபத³லோபேன, தம்ஸஹக³தா தண்ஹா விப⁴வதண்ஹாதி ஆஹ ‘‘ஸஸ்ஸததி³ட்டீ²’’திஆதி³. இமே த்³வே த⁴ம்மாதி ‘‘ஏஸ பச்சயோ உபாதா³னஸ்ஸ, யதி³த³ம் தண்ஹா’’தி (தீ³. நி. 2.101) ஏவம் வுத்தா வட்டமூலதண்ஹா ச ‘‘தண்ஹம் படிச்ச பரியேஸனா’’தி (தீ³. நி. 2.103) ஏவம் வுத்தா ஸமுதா³சாரதண்ஹா சாதி இமே த்³வே த⁴ம்மா. வட்டமூலஸமுதா³சாரவஸேனாதி வட்டமூலவஸேன சேவ ஸமுதா³சாரவஸேன ச. த்³வீஹி கோட்டா²ஸேஹீதி த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி. த்³வீஹி அவயவேஹி ஸமோஸரந்தி நிப்³ப³த்தனவஸேன ஸமம் வத்தந்தி இதோதி ஸமோஸரணம், பச்சயோ, ஏகம் ஸமோஸரணம் ஏதாஸந்தி ஏகஸமோஸரணா. கேன பன ஏகஸமோஸரணாதி ஆஹ ‘‘வேத³னாயா’’தி. த்³வேபி ஹி தண்ஹா வேத³னாபச்சயா ஏவாதி. தேனாஹ ‘‘வேத³னாபச்சயேன ஏகபச்சயா’’தி. ததோ ததோ ஓஸரித்வா ஆக³ந்த்வா ஸமவஸனட்டா²னம் ஓஸரண ஸமோஸரணம். வேத³னாய ஸமம் ஸஹ ஏகஸ்மிம் ஆரம்மணே ஓஸரணகபவத்தனகா வேத³னா ஸமோஸரணாதி ஆஹ ‘‘இத³ம் ஸஹஜாதஸமோஸரணம் நாமா’’தி.

113. ஸப்³பே³தி உப்பத்தித்³வாரவஸேன பி⁴ந்தி³த்வா வுத்தா ஸவிபாகப²ஸ்ஸா ஏவ விஞ்ஞாணாதி³ வேத³னாபரியோஸானா விபாகவிதீ²தி கத்வா. படிச்சஸமுப்பாத³கதா² நாம வட்டகதா²தி ஆஹ ‘‘ட²பேத்வா சத்தாரோ லோகுத்தரவிபாகப²ஸ்ஸே’’தி. ப³ஹுதா⁴தி ப³ஹுப்பகாரேன. அயஞ்ஹி பஞ்சத்³வாரே சக்கு²பஸாதா³தி³வத்து²கானம் பஞ்சன்னம் வேத³னானம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³கோ ப²ஸ்ஸோ ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிபாகஆஹாரஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன அட்ட²தா⁴ பச்சயோ ஹோதி. ஸேஸானம் பன ஏகேகஸ்மிம் த்³வாரே ஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணததா³ரம்மணவஸேன பவத்தானம் காமாவசரவிபாகவேத³னானம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³கோ ப²ஸ்ஸோ உபனிஸ்ஸயவஸேன ஏகதா⁴வ பச்சயோ ஹோதி. மனோத்³வாரேபி ததா³ரம்மணவஸேன பவத்தானம் காமாவசரவிபாகவேத³னானம் ஸஹஜாதமனோஸம்ப²ஸ்ஸோ ததே²வ அட்ட²தா⁴ பச்சயோ ஹோதி, ததா² படிஸந்தி⁴ப⁴வங்க³சுதிவஸேன பவத்தானம் தேபூ⁴மகவிபாகவேத³னானம். யா பன தா மனோத்³வாரே ததா³ரம்மணவஸேன பவத்தா காமாவசரவேத³னா, தாஸம் மனோத்³வாராவஜ்ஜனஸம்பயுத்தோ மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ உபனிஸ்ஸயவஸேன ஏகதா⁴வ பச்சயோ ஹோதீதி ஏவம் ப²ஸ்ஸோ ப³ஹுதா⁴ வேத³னாய பச்சயோ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

114. வேத³னாதீ³னந்தி வேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணானம். அஸதி³ஸபா⁴வாதி அனுப⁴வனஸஞ்ஜானனாபி⁴ஸங்க²ரணவிஜானனபா⁴வா. தே ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞவிது⁴ரேன வேத³யிதாதி³ரூபேன ஆகிரியந்தி பஞ்ஞாயந்தீதி ஆகாராதி வுச்சந்தி. தேயேவாதி வேத³னாதீ³னம் தே ஏவ வேத³யிதாதி³ஆகாரா. ஸாது⁴கம் த³ஸ்ஸியமானாதி ஸக்கச்சம் பச்சக்க²தோ விய பகாஸியமானா. தம் தம் லீனமத்த²ம் க³மேந்தீதி ‘‘அரூபட்டோ² ஆரம்மணாபி⁴முக²னமனட்டோ²’’தி ஏவமாதி³கம் தம் தம் லீனம் அபாகடமத்த²ம் க³மேந்தி ஞாபேந்தீதி லிங்கா³னி. தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸஞ்ஜானனஹேதுதோதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ அரூபட்டா²தி³கஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணஸ்ஸ காரணத்தா. நிமீயந்தி அனுமீயந்தி ஏதேஹீதி நிமித்தானி. ததா² ததா² அரூபபா⁴வாதி³ப்பகாரேன, வேத³யிதாதி³ப்பகாரேன ச உத்³தி³ஸிதப்³ப³தோ கதே²தப்³ப³தோ உத்³தே³ஸா. தஸ்மாதி ‘‘அஸதி³ஸபா⁴வா’’திஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் காரணபா⁴வேன பச்சாமஸதி. யஸ்மா வேத³னாதீ³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞஅஸதி³ஸபா⁴வா யதா²வுத்தேனத்தே²ன ஆகாராத³யோ, தஸ்மா அயம் இதா³னி வுச்சமானோ ஏத்த² பாளிபதே³ அத்தோ².

நாமஸமூஹஸ்ஸாதி ஆரம்மணாபி⁴முக²ம் நமனட்டே²ன ‘‘நாம’’ந்தி லத்³த⁴ஸமஞ்ஞஸ்ஸ வேத³னாதி³சதுக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ அரூபத⁴ம்மபுஞ்ஜஸ்ஸ. பஞ்ஞத்தீதி ‘‘நாமகாயோ அரூபகலாபோ அரூபினோ க²ந்தா⁴’’திஆதி³கா பஞ்ஞாபனா ஹோதி. சேதனாபதா⁴னத்தா ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴த⁴ம்மானம் ‘‘ஸங்கா²ரானம் சேதனாகாரே’’திஆதி³ வுத்தம். ததா² ஹி ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴விப⁴ஜனே ‘‘யா சேதனா ஸஞ்சேதனா ஸஞ்சேதயிதத்த’’ந்தி (விப⁴. 249 அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே) சேதனாவ நித்³தி³ட்டா². அஸதீதி அஸந்தேஸு. வசனவிபல்லாஸேன ஹி ஏவம் வுத்தம். சத்தாரோ க²ந்தே⁴ வத்து²ம் கத்வாதி வேத³னா ஸஞ்ஞா சித்தம் சேதனாத³யோதி இமே சதுக்க²ந்த⁴ஸஞ்ஞிதே நிஸ்ஸயபச்சயபூ⁴தே த⁴ம்மே வத்து²ம் கத்வா. அயஞ்ச நயோ பஞ்சத்³வாரேபி ஸம்ப⁴வதீதி ‘‘மனோத்³வாரே’’தி விஸேஸிதம். அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸவேவசனோதி அதி⁴வசனமுகே²ன பஞ்ஞத்திமுகே²ன க³ஹேதப்³ப³த்தா ‘‘அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ’’தி லத்³த⁴னாமோ. ஸோதி மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ. பஞ்சவோகாரே ச ஹத³யவத்து²ம் நிஸ்ஸாய லப்³ப⁴னதோ ரூபகாயே பஞ்ஞாயதேவ, அயம் பன நயோ இத⁴ ந இச்சி²தோ வேத³னாதி³படிக்கே²பவஸேன அஸம்ப⁴வபரியாயஸ்ஸ ஜோதிதத்தாதி ‘‘பஞ்சபஸாதே³ வத்து²ம் கத்வா உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி அத்தோ² வுத்தோ. ந ஹி வேத³னாஸன்னிஸ்ஸயேன வினா பஞ்சபஸாதே³ வத்து²ம் கத்வா மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ அத்தி². உப்பத்திட்டா²னே அஸதி அனுப்பத்திட்டா²னதோ ப²லஸ்ஸ உப்பத்தி நாம கதா³சிபி நத்தீ²தி இமமத்த²ம் யதா²தி⁴க³தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அம்ப³ருக்கே²’’திஆதி³மாஹ. ரூபகாயதோதி கேவலம் ரூபகாயதோ. தஸ்ஸாதி மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ.

விரோதி⁴பச்சயஸன்னிபாதே விபூ⁴ததரா விஸதி³ஸுப்பத்தி, தஸ்மிம் வா ஸதி அத்தனோ ஸந்தானே விஜ்ஜமானஸ்ஸேவ விஸதி³ஸுப்பத்திஹேதுபா⁴வோ ருப்பனாகாரோ. ஸோ ஏவ ருப்பனாகாரோ வத்து²ஸப்படிகா⁴தி³கம் தம் தம் லீனமத்த²ம் க³மேதீதி லிங்க³ம். தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸஞ்ஜானனஹேதுதோ நிமித்தம். ததா² ததா² உத்³தி³ஸிதப்³ப³தோ உத்³தே³ஸோதி ஏவமேத்த² ஆகாராத³யோ அத்த²தோ வேதி³தப்³பா³. வத்தா²ரம்மணானம் அஞ்ஞமஞ்ஞபடிஹனனம் படிகோ⁴, ததோ படிக⁴தோ ஜாதோ படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோ. தேனாஹ ‘‘ஸப்படிக⁴’’ந்திஆதி³. நாமகாயதோதி கேவலம் நாமகாயதோ. தஸ்ஸாதி படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ. ஸேஸம் பட²மபஞ்ஹே வுத்தனயமேவ.

உப⁴யவஸேனாதி நாமகாயோ ரூபகாயோதி உப⁴யஸன்னிஸ்ஸயஸ்ஸ அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோதி உப⁴யஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ வஸேன.

விஸும் விஸும் பச்சயம் த³ஸ்ஸேத்வாதி ப்³யதிரேகமுகே²ன பச்சேகம் நாமகாயரூபகாயஸஞ்ஞிதம் பச்சயம் த³ஸ்ஸேத்வா. தேஸந்தி ப²ஸ்ஸானம். அவிஸேஸதோதி விஸேஸம் அகத்வா ஸாமஞ்ஞதோ. த³ஸ்ஸேதுந்தி ப்³யதிரேகமுகே²னேவ த³ஸ்ஸேதும். ஏஸேவ ஹேதூதி ஏஸ ச²ஸுபி த்³வாரேஸு பவத்தோ நாமரூபஸங்கா²தோ ஹேது யதா²ரஹம் த்³வின்னம்பி ப²ஸ்ஸானம். இதா³னி தம் யதா²ரஹம் பவத்திம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சக்கு²த்³வாராதீ³ஸு ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸம்பயுத்தகா க²ந்தா⁴தி ப²ஸ்ஸேன ஸம்பயுத்தா வேத³னாத³யோ க²ந்தா⁴. ஆவஜ்ஜனஸ்ஸாபி ஸம்பயுத்தக்க²ந்த⁴க்³க³ஹணேனேவேத்த² க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் தத³வினாபா⁴வதோ. பரதோ மனோஸம்ப²ஸ்ஸேபி ஏஸேவ நயோ. பஞ்சவிதோ⁴பீதி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³வஸேன பஞ்சவிதோ⁴பி. ஸோ ப²ஸ்ஸோதி படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோ. ப³ஹுதா⁴தி ப³ஹுப்பகாரேன. ததா² ஹி விபாகனாமம் விபாகஸ்ஸ அனேகபே⁴த³ஸ்ஸ மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிபாகஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன ஸத்ததா⁴ பச்சயோ ஹோதி. யம் பனேத்த² ஆஹாரகிச்சம், தம் ஆஹாரபச்சயவஸேன. யம் இந்த்³ரியகிச்சம், தம் இந்த்³ரியபச்சயவஸேன பச்சயோ ஹோதி. அவிபாகம் பன நாமம் அவிபாகஸ்ஸ மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ட²பேத்வா விபாகபச்சயம் இதரேஸம் வஸேன பச்சயோ ஹோதி. ரூபம் பன சக்கா²யதனாதி³பே⁴த³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³கஸ்ஸ பஞ்சவித⁴ஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ நிஸ்ஸயபுரேஜாதஇந்த்³ரியவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன ச²தா⁴ பச்சயோ ஹோதி. ரூபாயதனாதி³பே⁴த³ம் தஸ்ஸ பஞ்சவித⁴ஸ்ஸ ஆரம்மணபுரேஜாதஅத்தி²அவிக³தவஸேன சதுதா⁴ பச்சயோ ஹோதி. மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பன தானி ரூபாயதனாதீ³னி, த⁴ம்மாரம்மணஞ்ச ததா² ச ஆரம்மணபச்சயமத்தேனேவ பச்சயோ ஹோதி. வத்து²ரூபம் பன மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ நிஸ்ஸயபுரேஜாதவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன பஞ்சதா⁴ பச்சயோ ஹோதி. ஏவம் நாமரூபம் அஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ப³ஹுதா⁴ பச்சயோ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

115. பட²முப்பத்தியம் விஞ்ஞாணம் நாமரூபஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோதி இமமத்த²ம் ப்³யதிரேகமுகே²ன த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் ‘‘மாதுகுச்சி²ம்ஹி ந ஓக்கமிஸ்ஸதா²’’திஆதி³ வுத்தம். க³ப்³ப⁴ஸேய்யகபடிஸந்தி⁴ ஹி பா³ஹிரதோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமந்தஸ்ஸ விய ஹோந்தீபி அத்த²தோ யதா²பச்சயம் க²ந்தா⁴னம் தத்த² பட²முப்பத்தியேவ. தேனாஹ ‘‘பவிஸித்வா…பே… ந வத்திஸ்ஸதா²’’தி. ஸுத்³த⁴ந்தி கேவலம் விஞ்ஞாணேன அமிஸ்ஸிதம் விரஹிதம். ‘‘அவஸேஸ’’ந்தி இத³ம் நாமாபேக்க²ம், தஸ்மா அவஸேஸம் நாமரூபந்தி இமம் விஞ்ஞாணம் ட²பேத்வா அவஸேஸம் நாமரூபம் வாதி அத்தோ². படிஸந்தி⁴வஸேன ஓக்கந்தந்தி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன, மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமந்தஸ்ஸ வா பட²மாவயவபா⁴வேன ஓதிண்ணம். வோக்கமிஸ்ஸதா²தி ஸந்ததிவிச்சே²த³ம் வினாஸம் உபக³மிஸ்ஸத², தம் பன மரணம் நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘சுதிவஸேனா’’தி. அஸ்ஸாதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ, தஞ்ச கோ² விஞ்ஞாணஸாமஞ்ஞவஸேன வுத்தம். தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ நிரோதே⁴னா’’தி, படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸேவ நிரோதே⁴னாதி அத்தோ². ததோதி படிஸந்தி⁴சித்ததோ. படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ, ததோ து³தியததியசித்தானம் வா நிரோதே⁴ன சுதி ந ஹோதீதி வுத்தமத்த²ம் யுத்திதோ விபா⁴வேதும் ‘‘படிஸந்தி⁴சித்தேன ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏதஸ்மிம் அந்தரேதி ஏதஸ்மிம் ஸோளஸசித்தக்க²ணே காலே. அந்தராயோ நத்தீ²தி ஏத்த² தா³ரகஸ்ஸ தாவ மரணந்தராயோ மா ஹோது ததா³ சுதிசித்தஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ, மாது பன கத²ம் ததா³ மரணந்தராயாபா⁴வோதி? தம் தம் காலம் அனதிக்கமித்வா தத³ந்தரேயேவ சவனத⁴ம்மாய க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணஸ்ஸேவ அஸம்ப⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘அயஞ்ஹி அனோகாஸோ நாமா’’தி, சுதியாதி அதி⁴ப்பாயோ.

படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டி²தரூபானீதி ஓக்கந்திக்க²ணே உப்பன்னகம்மஜரூபானி வத³தி. தானி ஹி நிப்பரியாயதோ படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டி²தரூபானி நாம, ந உதுஸமுட்டா²னானி படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ உப்பாத³தோ பச்சா² ஸமுட்டி²தத்தா. சித்தஜாஹாரஜானம் பன ததா³ அஸம்ப⁴வோ ஏவ. யானி படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டி²தரூபானி, தானி திவிதா⁴னி தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ஸமுட்டி²தானி, டி²திக்க²ணே ஸமுட்டி²தானி, ப⁴ங்க³க்க²ணே ஸமுட்டி²தானீதி. தேஸு உப்பாத³க்க²ணே ஸமுட்டி²தானி ஸத்தரஸமஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²ந்தி, டி²திக்க²ணே ஸமுட்டி²தானி டி²திக்க²ணே நிருஜ்ஜ²ந்தி, ப⁴ங்க³க்க²ணே ஸமுட்டி²தானி ப⁴ங்க³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²ந்தி. தத்த² ‘‘ப⁴ஞ்ஜமானோ த⁴ம்மோ ப⁴ஞ்ஜமானஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீ’’தி ந ஸக்கா வத்தும், உப்பாதே³, பன டி²தியஞ்ச ந ந ஸக்காதி ‘‘ஸத்தரஸமஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே, டி²திக்க²ணே ச த⁴ரந்தானம் வஸேன தஸ்ஸ பச்சயம்பி தா³தும் ந ஸக்கோந்தீ’’தி வுத்தம். ரூபகாயூபத்த²ம்பி⁴தஸ்ஸேவ ஹி நாமகாயஸ்ஸ பஞ்சவோகாரே பவத்தீதி. தேஹி ரூபத⁴ம்மேஹி தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ப³லவதரம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸத்தரஸமஸ்ஸ…பே… பவத்தி பவத்ததீ’’தி. பவேணீ க⁴டியதீதி அட்ட²சத்தாலீஸகம்மஜஸ்ஸ ரூபபவேணீ ஸம்ப³ந்தா⁴ ஹுத்வா பவத்ததி. பட²மஞ்ஹி படிஸந்தி⁴சித்தம், ததோ யாவ ஸோளஸமம் ப⁴வங்க³சித்தம், தேஸு ஏகேகஸ்ஸ உப்பாத³டி²திப⁴ங்க³வஸேன தயோ தயோ க²ணா. தத்த² ஏகேகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ தீஸு தீஸு க²ணேஸு ஸமதிம்ஸ ஸமதிம்ஸ கம்மஜரூபானி உப்பஜ்ஜந்தி. இதி ஸோளஸதிகா அட்ட²சத்தாலீஸம் ஹோந்தி. ஏஸ நயோ ததோ பரேஸுபி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அட்ட²சத்தாலீஸகம்மஜஸ்ஸ ரூபபவேணீ ஸம்ப³ந்தா⁴ ஹுத்வா பவத்ததீ’’தி. ஸசே பன ந ஸக்கோந்தீதி படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டி²தரூபானி ஸத்தரஸமஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ பச்சயம் தா³தும் ஸசே ந ஸக்கோந்தி. யதி³ ஹி படிஸந்தி⁴சித்ததோ ஸத்தரஸமம் சுதிசித்தம் ஸியா, படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸுபி கம்மஜரூபம் ந உப்பஜ்ஜேய்ய, பகே³வ ப⁴வங்க³சித்தக்க²ணேஸு. ததா² ஸதி நத்தே²வ தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பச்சயலாபோ⁴தி பவத்தி நப்பவத்ததி, பவேணீ ந க⁴டியதேவ, அஞ்ஞத³த்து² விச்சி²ஜ்ஜதி. தேனாஹ ‘‘வோக்கமதிதினாம ஹோதீ’’திஆதி³.

இத்த²த்தாயாதி இத்த²ம்பகாரதாய. யாதி³ஸோ க³ப்³ப⁴ஸேய்யகஸ்ஸ அத்தபா⁴வோ, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். தஸ்ஸ ச பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அனூனா ஏவ ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘ஏவம் பரிபுண்ணபஞ்சக்க²ந்த⁴பா⁴வாயா’’தி. உபச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதா²தி ஸந்தானவிச்சே²தே³ன விச்சி²ந்தே³ய்ய. ஸுத்³த⁴ம் நாமரூபமேவாதி விஞ்ஞாணவிரஹிதம் கேவலம் நாமரூபமேவ. அவயவானம் பாரிபூரி வுட்³டி⁴. தி²ரபா⁴வப்பத்தி விரூள்ஹி. மஹல்லகபா⁴வப்பத்தி வேபுல்லம். தானி ச யதா²க்கமம் பட²மாதி³வயவஸேன ஹோந்தீதி வுத்தம் ‘‘பட²மவயவஸேனா’’திஆதி³. வா-ஸத்³தோ³ அனியமத்தோ², தேன வஸ்ஸஸஹஸ்ஸத்³வயாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

விஞ்ஞாணமேவாதி நியமவசனம், இதோ பா³ஹிரகப்பிதஸ்ஸ அத்தனோ, இஸ்ஸராதீ³னஞ்ச படிக்கே²பபத³ம், ந அவிஜ்ஜாதி³ப²ஸ்ஸாதி³படிக்கே²பபத³ம் படியோகீ³னிவத்தனபத³த்தா அவதா⁴ரணஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘ஏஸேவ ஹேதூ’’திஆதி³. அயஞ்ச நயோ ஹேட்டா²பி ஸப்³ப³பதே³ஸு யதா²ரஹம் வத்தப்³போ³. இதா³னி விஞ்ஞாணமேவ நாமரூபஸ்ஸ பதா⁴னகாரணந்தி இமமத்த²ம் ஓபம்மவஸேன விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். பச்சேகம் விய ஸமுதி³தஸ்ஸாபி நாமரூபஸ்ஸ விஞ்ஞாணேன வினா அத்தகிச்சாஸமத்த²தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த்வம் நாமரூபம் நாமா’’தி ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹணம். புரேசாரிகேதி புப்³ப³ங்க³மேவ. விஞ்ஞாணஞ்ஹி ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் புப்³ப³ங்க³மம். தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா’’தி. (த⁴. ப. 1; நேத்தி. 90, 92; பேடகோ. 13, 83) ப³ஹுதா⁴தி அனேகப்பகாரேன பச்சயோ ஹோதி.

கத²ம்? விபாகனாமஸ்ஸ ஹி படிஸந்தி⁴யம் அஞ்ஞம் வா விஞ்ஞாணம் ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிபாகஆஹாரஇந்த்³ரியஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தபச்சயேஹி நவதா⁴ பச்சயோ ஹோதி. வத்து²ரூபஸ்ஸ படிஸந்தி⁴யம் ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிபாகஆஹாரஇந்த்³ரியவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தபச்சயேஹி நவதா⁴ பச்சயோ ஹோதி. ட²பேத்வா பன வத்து²ரூபம் ஸேஸரூபஸ்ஸ இமேஸு நவஸு அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயம் அபனேத்வா ஸேஸேஹி அட்ட²ஹி பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி. அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம் பன அஸஞ்ஞஸத்தரூபஸ்ஸ, பஞ்சவோகாரே வா கம்மஜஸ்ஸ ஸுத்தந்திகபரியாயதோ உபனிஸ்ஸயவஸேன ஏகதா⁴வ பச்சயோ ஹோதி. அவஸேஸஞ்ஹி பட²மப⁴வங்க³தோ பபு⁴தி ஸப்³ப³ம்பி விஞ்ஞாணம் தஸ்ஸ நாமரூபஸ்ஸ யதா²ரஹம் பச்சயோ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரதோ பன பச்சயனயே த³ஸ்ஸியமானே ஸப்³பா³பி மஹாபகரணகதா² ஆனேதப்³பா³ ஹோதீதி ந வித்தா²ரிதா. கத²ம் பனேதம் பச்சேதப்³ப³ம் ‘‘படிஸந்தி⁴னாமரூபம் விஞ்ஞாணபச்சயா ஹோதீ’’தி? ஸுத்ததோ, யுத்திதோ ச. பாளியஞ்ஹி ‘‘சித்தானுபரிவத்தினோ த⁴ம்மா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. மாதிகா 62) நயேன ப³ஹுதா⁴ வேத³னாதீ³னம் விஞ்ஞாணபச்சயதா ஆக³தா. யுத்திதோ பன இத⁴ சித்தஜேன ரூபேன தி³ட்டே²ன அதி³ட்ட²ஸ்ஸாபி ரூபஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் பச்சயோ ஹோதீதி விஞ்ஞாயதி. சித்தேஹி பஸன்னே, அப்பஸன்னே வா தத³னுரூபானி ரூபானி உப்பஜ்ஜமானானி தி³ட்டா²னி, தி³ட்டே²ன ச அதி³ட்ட²ஸ்ஸ அனுமானம் ஹோதீதி. இமினா இத⁴ ‘‘தி³ட்டே²ன சித்தஜரூபேன அதி³ட்ட²ஸ்ஸாபி படிஸந்தி⁴ரூபஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் பச்சயோ ஹோதீ’’தி பச்சேதப்³ப³மேதம். கம்மஸமுட்டா²னஸ்ஸாபி ஹி ரூபஸ்ஸ சித்தஸமுட்டா²னஸ்ஸ விய விஞ்ஞாணபச்சயதா பட்டா²னே ஆக³தாதி.

116. இத⁴ ஸமுத³ய-ஸத்³தோ³ ஸமுதா³ய-ஸத்³தோ³ விய ஸமூஹபரியாயோதி ஆஹ ‘‘து³க்க²ராஸிஸம்ப⁴வோ’’தி. ஏககோதி அஸஹாயோ ராஜபரிஸாரஹிதோ. பஸ்ஸேய்யாம தே ராஜபா⁴வம் அம்ஹேஹி வினாதி அதி⁴ப்பாயோ. யதா²ரஹம் பரிஸம் ரஞ்ஜேதீதி ஹி ராஜா. அத்த²தோதி அத்த²ஸித்³தி⁴தோ அவத³ந்தம்பி வத³தி விய. ‘‘ஹத³யவத்து²’’ந்தி இமினாவ தன்னிஸ்ஸயோபி க³ஹிதோ வாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஆனந்தரியபா⁴வதோ நிஸ்ஸயனிஸ்ஸயோபி ‘‘நிஸ்ஸயோ’’ த்வேவ வுச்சதீதி. படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் நாம ப⁴வேய்யாஸி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘பஸ்ஸேய்யாமா’’திஆதி³. ப³ஹுதா⁴தி அனேகதா⁴ பச்சயோ ஹோதி. கத²ம்? நாமம் தாவ படிஸந்தி⁴யம் ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிபாகஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தபச்சயேஹி ஸத்ததா⁴ விஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி. கிஞ்சி பனேத்த² ஹேதுபச்சயேன, கிஞ்சி ஆஹாரபச்சயேனாதி ஏவம் அஞ்ஞதா²பி பச்சயோ ஹோதி. அவிபாகம் பன நாமம் யதா²வுத்தேஸு பச்சயேஸு ட²பேத்வா விபாகபச்சயம் இதரேஹி ச²ஹி பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி. கிஞ்சி பனேத்த² ஹேதுபச்சயேன, கிஞ்சி ஆஹாரபச்சயேனாதி அஞ்ஞதா²பி பச்சயோ ஹோதி, தஞ்ச கோ² பவத்தியம்யேவ, ந படிஸந்தி⁴யம். ரூபதோ பன ஹத³யவத்து² படிஸந்தி⁴யம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிப்பயுத்தஅத்தி² அவிக³தபச்சயேஹி ச²தா⁴வ பச்சயோ ஹோதி. பவத்தியம் பன ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயவஜ்ஜிதேஹி பஞ்சஹி புரேஜாதபச்சயேன ஸஹ தேஹேவ பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி. சக்கா²யதனாதி³பே⁴த³ம் பன பஞ்சவித⁴ம்பி ரூபம் யதா²க்கமம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸயபுரேஜாதஇந்த்³ரியவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தபச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதீதி ஏவம் நாமரூபம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ ப³ஹுதா⁴ பச்சயோ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ய்வாயமனுக்கமேன விஞ்ஞாணஸ்ஸ நாமரூபம், படிஸந்தி⁴னாமரூபஸ்ஸ, ச விஞ்ஞாணம் பதி பச்சயபா⁴வோ, ஸோ கதா³சி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸாதிஸயோ, கதா³சி நாமரூபஸ்ஸ, கதா³சி உபி⁴ன்னம் ஸதி³ஸோதி திவிதோ⁴பி ஸோ ‘‘ஏத்தாவதா’’தி பதே³ன ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹிதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விஞ்ஞாணே…பே… பவத்தேஸூ’’தி வத்வா புன யமித³ம்பி விஞ்ஞாணம் நாமரூபஸஞ்ஞிதானம் பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயேன பவத்தானம் ஏத்தகேன ஸப்³பா³ ஸம்ஸாரவட்டப்பவத்தீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏத்தகேன…பே… படிஸந்தி⁴யோ’’தி ஆஹ. தத்த² ஏத்தகேனாதி ஏத்தகேனேவ, ந இதோ அஞ்ஞேன கேனசி காரகவேத³கஸபா⁴வேன அத்தனா, இஸ்ஸராதி³னா வாதி அத்தோ². அந்தோக³தா⁴வதா⁴ரணஞ்ஹேதம் பத³ம்.

வசனமத்தமேவ அதி⁴கிச்சாதி தா³ஸாதீ³ஸு ஸிரிவட்³ட⁴காதி³-ஸத்³தா³ விய அதத²த்தா வசனமத்தமேவ அதி⁴காரம் கத்வா பவத்தஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘அத்த²ம் அதி³ஸ்வா’’தி. வோஹாரஸ்ஸாதி வோஹரணமத்தஸ்ஸ. பதோ²தி பவத்திமக்³கோ³ பவத்தியா விஸயோ. யஸ்மா ஸரணகிரியாவஸேன புக்³க³லோ ‘‘ஸதோ’’தி வுச்சதி, ஸம்பஜானனகிரியாவஸேன ‘‘ஸம்பஜானோ’’தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘காரணாபதே³ஸவஸேனா’’தி. காரணம் நித்³தா⁴ரேத்வா உத்தி நிருத்தீதி. ஏகமேவ அத்த²ம் ‘‘பண்டி³தோ’’திஆதி³னா பகாரதோ ஞாபனதோ ‘‘பஞ்ஞத்தீ’’தி வத³ந்தி. ஸோ ஏவ ஹி ‘‘பண்டி³தோ’’தி ச ‘‘ப்³யத்தோ’’தி ச ‘‘மேதா⁴வீ’’தி ச பஞ்ஞாபீயதீதி. பண்டி³ச்சப்பகாரதோ பன பண்டி³தோ, வேய்யத்தியப்பகாரதோ ப்³யத்தோதி பஞ்ஞாபீயதீதி ஏவம் பகாரதோ பஞ்ஞாபனதோ பஞ்ஞத்தி. யஸ்மா இத⁴ அதி⁴வசனனிருத்திபஞ்ஞத்திபதா³னி ஸமானத்தா²னி. ஸப்³ப³ஞ்ச வசனம் அதி⁴வசனாதி³பா⁴வம் ப⁴ஜதி, தஸ்மா கேஸுசி வசனவிஸேஸேஸு விஸேஸேன பவத்தேஹி அதி⁴வசனாதி³ஸத்³தே³ஹி ஸப்³பா³னி வசனானி பஞ்ஞத்திஅத்த²ப்பகாஸனஸாமஞ்ஞேன வுத்தானீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன அயமத்த²யோஜனா கதாதி வேதி³தப்³பா³.

அத² வா அதி⁴-ஸத்³தோ³ உபரிபா⁴வே, உபரி வசனம் அதி⁴வசனம். கஸ்ஸ உபரி? பகாஸேதப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸாதி பாகடோ யமத்தோ². அதீ⁴னம் வா வசனம் அதி⁴வசனம். கேன அதீ⁴னம்? அத்தே²ன. ததா² தம்தம்அத்த²ப்பகாஸேன நிச்சி²தம், நியதம் வா வசனம் நிருத்தி. பத²வீதா⁴துபுரிஸாதி³தம்தம்பகாரேன ஞாபனதோ பஞ்ஞத்தீதி ஏவம் அதி⁴வசனாதி³பதா³னம் ஸப்³ப³வசனேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³, அஞ்ஞதா² ஸிரிவட்³ட⁴கத⁴னவட்³ட⁴கப்பகாரானமேவ நிருத்திதா, ‘‘பண்டி³தோ வியத்தோ’’தி ஏவம் பகாரானமேவ ஏகமேவ அத்த²ம் தேன தேன பகாரேன ஞாபேந்தானம் பஞ்ஞத்திதா ச ஆபஜ்ஜேய்யாதி. ஏவம் தீஹிபி நாமேஹி வுத்தஸ்ஸ வோஹாரஸ்ஸ பவத்திமக்³கோ³பி ஸஹ விஞ்ஞாணேன நாமரூபந்தி ஏத்தாவதாவ இச்சி²தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘இதீ’’திஆதி³. பஞ்ஞாய அவசரிதப்³ப³ந்தி பஞ்ஞாய பவத்திதப்³ப³ம், ஞேய்யந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஜானிதப்³ப³’’ந்தி. வட்டந்தி கிலேஸவட்டம், கம்மவட்டம், விபாகவட்டந்தி திவித⁴ம்பி வட்டம். வத்ததீதி பவத்ததி. தயித³ம் ‘‘ஜாயேதா²’’திஆதி³னா பஞ்சஹி பதே³ஹி வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிக³மனவஸேன வுத்தம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன இத்தீ²திபுரிஸாதிஆதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. நாமபஞ்ஞத்தத்தா²யாதி க²ந்தா⁴தி³ப²ஸ்ஸாதி³ஸத்தாதி³இத்தா²தி³னாமஸ்ஸ பஞ்ஞாபனத்தா²ய. வத்து²பி ஏத்தாவதாவ. தேனாஹ ‘‘க²ந்த⁴பஞ்சகம்பி ஏத்தாவதாவ பஞ்ஞாயதீ’’தி. ஏத்தாவதா ஏத்தகேன, ஸஹ விஞ்ஞாணேன நாமரூபப்பவத்தியாதி அத்தோ².

அத்தபஞ்ஞத்திவண்ணனா

117. அனுஸந்தி⁴யதி ஏதேனாதி அனுஸந்தி⁴, ஹேட்டா² ஆக³ததே³ஸனாய அனுஸந்தா⁴னவஸேன பவத்தா உபரிதே³ஸனா, ஸா பட²மபத³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதா, இதா³னி து³தியபத³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதப்³பா³தி தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இதி ப⁴க³வா’’திஆதி³மாஹ. ரூபிந்தி ரூபவந்தம். பரித்தந்தி ந விபுலம், அப்பகந்தி அத்தோ². யஸ்மா அத்தா நாம கோசி பரமத்த²தோ நத்தி². கேவலம் பன தி³ட்டி²க³திகானம் பரிகப்பிதமத்தம், தஸ்மா யத்த² நேஸம் அத்தஸஞ்ஞா, யதா² சஸ்ஸ ரூபிபா⁴வாதி³பரிகப்பனா ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ’’திஆதி³மாஹ. ரூபிம் பரித்தந்தி அத்தனோ உபட்டி²தகஸிணரூபவஸேன ரூபிம், தஸ்ஸ அவட்³டி⁴தபா⁴வேன பரித்தம். பஞ்ஞபேதி நீலகஸிணாதி³வஸேன நானாகஸிணலாபீ⁴. தந்தி அத்தானம். அனந்தந்தி கஸிணனிமித்தஸ்ஸ அப்பமாணதாய பரிச்சே²த³ஸ்ஸ அனுபட்டா²னதோ அந்தரஹிதம். உக்³கா⁴டேத்வாதி பா⁴வனாய அபனேத்வா. நிமித்தபு²ட்டோ²காஸந்தி தேன கஸிணனிமித்தேன பு²ட்ட²ப்பதே³ஸம். தேஸூதி சதூஸு அரூபக்க²ந்தே⁴ஸு. விஞ்ஞாணமத்தமேவாதி ‘‘விஞ்ஞாணமயோ அத்தா’’தி ஏவம்வாதீ³.

118. ‘‘ஏதரஹீ’’தி ஸாவதா⁴ரணமித³ம் பத³ந்தி தத³த்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இதா³னேவா’’தி வத்வா அவதா⁴ரணேன நிவத்திதமத்த²ம் ஆஹ ‘‘ந இதோ பர’’ந்தி. தத்த² தத்தே²வ ஸத்தா உச்சி²ஜ்ஜந்தீதி உச்சே²த³வாதீ³, தேனாஹ ‘‘உச்சே²த³வஸேனேதம் வுத்த’’ந்தி. பா⁴விந்தி ஸப்³ப³ம் ஸதா³ பா⁴விம் அவினஸ்ஸனகம். தேனாஹ ‘‘ஸஸ்ஸதவஸேனேதம் வுத்த’’ந்தி. அததா²ஸபா⁴வந்தி யதா² பரவாதீ³ வத³ந்தி, ந ததா² ஸபா⁴வம். தத²பா⁴வாயாதி உச்சே²த³பா⁴வாய வா ஸஸ்ஸதபா⁴வாய வா. அனியமவசனஞ்ஹேதம் வுத்தம் ஸாமஞ்ஞஜோதனாவஸேன. ஸம்பாதே³ஸ்ஸாமீதி தத²பா⁴வம் அஸ்ஸ ஸம்பன்னம் கத்வா த³ஸ்ஸயிஸ்ஸாமி, பதிட்டா²பேஸ்ஸாமீதி அத்தோ². ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘ஸஸ்ஸதவாத³ஞ்ச ஜானாபேத்வா’’திஆதி³. (தீ³. நி. அட்ட². 2.118) இமினாதி ‘‘அதத²ம் வா பனா’’திஆதி³ வசனேன, அனுச்சே²த³ஸபா⁴வம்பி ஸமானம் ஸஸ்ஸதவாதி³னோ மதிவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. உபகப்பேஸ்ஸாமீதி உபேச்ச ஸமத்த²யிஸ்ஸாமி.

ஏவம் ஸமானந்தி ஏவம் பூ⁴தம் ஸமானம். ரூபகஸிணஜ்ஜா²னம் ரூபம் உத்தரபத³லோபேன, அதி⁴க³மனவஸேன தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபீதி ஆஹ ‘‘ரூபிந்தி ரூபகஸிணலாபி⁴’’ந்தி. பரித்தத்தானுதி³ட்டீ²தி ஏத்த² ரூபீ-ஸத்³தோ³பிஆவுத்திஆதி³னயேன ஆனேத்வா வத்தப்³போ³, ரூபீபா⁴வம்பி ஹி ஸோ தி³ட்டி²க³திகோ பரித்தபா⁴வம் விய அத்தனோ அபி⁴னிவிஸ்ஸ டி²தோதி. அரூபிந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ‘‘பத்தபலாஸப³ஹுலக³ச்ச²ஸங்கே²பேன க⁴னக³ஹனஜடாவிதானா நாதிதீ³க⁴ஸந்தானா வல்லி, தப்³பி³பரீதா லதா’’தி வத³ந்தி. அப்பஹீனட்டே²னாதி மக்³கே³ன அஸமுச்சி²ன்னபா⁴வேன. காரணலாபே⁴ ஸதி உப்பஜ்ஜனாரஹதா அனுஸயனட்டோ².

அரூபகஸிணம் நாம கஸிணுக்³கா⁴டிம் ஆகாஸம், ந பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிணம். ‘‘உப⁴யம்பி அரூபகஸிணமேவா’’தி கேசி. அரூபக்க²ந்த⁴கோ³சரம் வாதி வேத³னாத³யோ அரூபக்க²ந்தா⁴ ‘‘அத்தா’’தி அபி⁴னிவேஸஸ்ஸ கோ³சரோ ஏதஸ்ஸாதி அரூபக்க²ந்த⁴கோ³சரோ, தி³ட்டி²க³திகோ, தம் அரூபக்க²ந்த⁴கோ³சரம். வா-ஸத்³தோ³ வுத்தவிகப்பத்தோ². ஸத்³த³யோஜனா பன அரூபம் அரூபக்க²ந்தா⁴ கோ³சரபூ⁴தா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அரூபீ, தம் அரூபிம். லாபி⁴னோ சத்தாரோதி ரூபகஸிணாதி³லாப⁴வஸேன தம் தம் தி³ட்டி²வாத³ம் ஸயமேவ பரிகப்பேத்வா தம் ஆதா³ய பக்³க³ய்ஹ பஞ்ஞாபனகா சத்தாரோ தி³ட்டி²க³திகா. தேஸம் அந்தேவாஸிகாதி தேஸம் லாபீ⁴னம் வாத³ம் பச்சக்க²தோ, பரம்பராய ச உக்³க³ஹேத்வா ததே²வ நம் க²மித்வா ரோசேத்வா பஞ்ஞாபனகா சத்தாரோ. தக்கிகா சத்தாரோதி கஸிணஜ்ஜா²னஸ்ஸ அலாபி⁴னோ கேவலம் தக்கனவஸேனேவ யதா²வுத்தே சத்தாரோ தி³ட்டி²வாதே³ ஸயமேவ அபி⁴னிவிஸ்ஸ பக்³க³ய்ஹ டி²தா சத்தாரோ. தேஸம் அந்தேவாஸிகா புப்³பே³ வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³.

நஅத்தபஞ்ஞத்திவண்ணனா

119. ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோபீதி ஸம்பராயிகவிபஸ்ஸகோபி, தேன ப³லவவிபஸ்ஸனாய டி²தம் புக்³க³லம் த³ஸ்ஸேதி. ந பஞ்ஞபேதி ஏவ அப³ஹுஸ்ஸுதோ பீதி அதி⁴ப்பாயோ. தாதி³ஸோ ஹி விபஸ்ஸனாய ஆனுபா⁴வோ. ஸாஸனிகோபி ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாலாபீ⁴ ‘‘ந பஞ்ஞபேதீ’’தி ந வத்தப்³போ³தி ஸோ இத⁴ ந உத்³த⁴டோ. இதா³னி நேஸம் அபஞ்ஞாபனே காரணம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஏதேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³னா. இச்சேவ ஞாணம் ஹோதி, ந விபரீதக்³கா³ஹோ தஸ்ஸ காரணஸ்ஸ தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதத்தா. அரூபக்க²ந்தா⁴ இச்சேவ ஞாணம் ஹோதீதி யோஜனா.

அத்தஸமனுபஸ்ஸனாவண்ணனா

121. தி³ட்டி²வஸேன ஸமனுபஸ்ஸித்வா, ந ஞாணவஸேன. ஸா ச ஸமனுபஸ்ஸனா அத்த²தோ தி³ட்டி²த³ஸ்ஸனவஸேன.

‘‘வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் ஆக³தா வேத³னாக்க²ந்த⁴வத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டி². இட்டா²தி³பே⁴த³ம் ஆரம்மணம் ந படிஸம்வேதே³தீதி அப்படிஸம்வேத³னோதி வேத³கபா⁴வபடிக்கே²பமுகே²ன ஸஞ்ஜானனாதி³பா⁴வோபி படிக்கி²த்தோ ஹோதி தத³வினாபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘இமினா ரூபக்க²ந்த⁴வத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டி² கதி²தா’’தி. ‘‘அத்தா மே வேதி³யதீ’’தி இமினா அப்படிஸம்வேத³னத்தம் படிக்கி²பதி. தேனாஹ ‘‘நோபி அப்படிஸம்வேத³னோ’’தி. ‘‘வேத³னாத⁴ம்மோ’’தி பன இமினா ‘‘வேத³னா மே அத்தா’’தி இமம் வாத³ம் படிக்கி²பதி. வேத³னாஸங்கா²தோ த⁴ம்மோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஹி வேத³னாத⁴ம்மோதி வேத³னாய ஸமன்னாக³தபா⁴வம் தஸ்ஸ படிஜானாதி. தேனாஹ ‘‘ஏதஸ்ஸ ச வேத³னாத⁴ம்மோ அவிப்பயுத்தஸபா⁴வோ’’தி. ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴வத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டி² கதி²தாதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘வேத³னாஸம்பயுத்தத்தா வேதி³யதீ’’தி தம்ஸம்பயோக³தோ தம்கிச்சகதமாஹ யதா² சேதனாயோக³தோ சேதனோ புரிஸோதி. ஸப்³பே³ஸம்பி தம் ஸாரம்மணத⁴ம்மானம் ஆரம்மணானுப⁴வனம் லப்³ப⁴தேவ, தஞ்ச கோ² ஏகதே³ஸதோ பு²ட்ட²தாமத்ததோ, வேத³னாய பன விஸ்ஸவிதாய ஸாமிபா⁴வேன ஆரம்மணரஸானுப⁴வனந்தி. தஸ்ஸா வஸேன ஸஞ்ஞாத³யோபி தம்ஸம்பயுத்தத்தா ‘‘வேதி³யதீ’’தி வுச்சந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²ஸாலினியம் ‘‘ஆரம்மணரஸானுப⁴வனட்டா²னம் பத்வா ஸேஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ஏகதே³ஸமத்தகமேவ அனுப⁴வந்தீ’’தி, (த⁴. ஸ. அட்ட². 1 த⁴ம்முத்³தே³ஸகதா²) ராஜஸூத³னித³ஸ்ஸனேன வாயமத்தோ² தத்த² விபா⁴விதோ ஏவ. ஏதஸ்ஸாதி ஸஞ்ஞாதி³க்க²ந்த⁴த்தயஸ்ஸ. ‘‘அவிப்பயுத்தஸபா⁴வோ’’தி இமினா அவிஸம்யோக³ஜனிதம் கஞ்சி விஸேஸம் டா²னம் தீ³பேதி.

122. தத்தா²தி தேஸு வாரேஸு. தீஸு தி³ட்டி²க³திகேஸூதி ‘‘வேத³னா மே அத்தா’’தி, ‘‘அப்படிஸம்வேத³னோ மே அத்தா’’தி, ‘‘வேத³னாத⁴ம்மோ மே அத்தா’’தி ச ஏவம்வாதே³ஸு தீஸு தி³ட்டி²க³திகேஸு. திஸ்ஸன்னம் வேத³னானம் பி⁴ன்னஸபா⁴வத்தா ஸுக²ம் வேத³னம் ‘‘அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதோ து³க்க²ம், அது³க்க²மஸுக²ம் வா வேத³னம் ‘‘அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸனா ந யுத்தா. ஏவம் ஸேஸத்³வயே பீதி ஆஹ ‘‘யோ யோ யம் யம் வேத³னம் அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி.

123. ‘‘ஹுத்வா அபா⁴வதோ’’தி இமினா உத³யப்³ப³யவந்ததாய அனிச்சாதி த³ஸ்ஸேதி, ‘‘தேஹி தேஹீ’’திஆதி³னா அனேககாரணஸங்க²தத்தா ஸங்க²தாதி. தம் தம் பச்சயந்தி ‘‘இந்த்³ரியம், ஆரம்மணம், விஞ்ஞாணம், ஸுக², வேத³னீயோ ப²ஸ்ஸோ’’தி ஏவம் ஆதி³கம் தம் தம் அத்தனோ காரணம் படிச்ச நிஸ்ஸாய ஸம்மா ஸஸ்ஸதாதி³பா⁴வஸ்ஸ, உச்சே²தா³தி³பா⁴வஸ்ஸ ச அபா⁴வேன ஞாயேன ஸமகாரணேன ஸதி³ஸகாரணேன அனுரூபகாரணேன உப்பன்னா. க²யஸபா⁴வாதி க²யத⁴ம்மா, வயஸபா⁴வாதி வயத⁴ம்மா விரஜ்ஜனஸபா⁴வாதி விராக³த⁴ம்மா, நிருஜ்ஜ²னஸபா⁴வாதி நிரோத⁴த⁴ம்மா, சதூஹிபி பதே³ஹி வேத³னாய ப⁴ங்க³பா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘க²யோதி…பே… க²யத⁴ம்மாதிஆதி³ வுத்த’’ந்தி.

விக³தோதி ஸபா⁴வவிக³மேன விக³தோ. ஏகஸ்ஸேவாதி ஏகஸ்ஸேவ தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ. தீஸுபி காலேஸூதி திஸ்ஸன்னம் வேத³னானம் பவத்திகாலேஸு. ஏஸோ மே அத்தாதி ‘‘ஏஸோ ஸுக²வேத³னாஸபா⁴வோ, து³க்க²அது³க்க²மஸுக²வேத³னாஸபா⁴வோ மே அத்தா’’தி கிம் பன ஹோதீ, ஏகஸ்ஸேவ பி⁴ன்னஸபா⁴வதம் அனும்மத்தகோ கத²ம் பச்சேதீதி அதி⁴ப்பாயேன புச்ச²தி. இதரோ ஏவம்பி தஸ்ஸ ந ஹோதி யேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கிம் பன ந ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³மாஹ. விஸேஸேனாதி ஸுகா²தி³விபா⁴கே³ன. ஸுக²ஞ்ச து³க்க²ஞ்சாதி ஏத்த² ச-ஸத்³தே³ன அது³க்க²மஸுக²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி, ஸுக²ஸங்க³ஹமேவ வா தேன கதம் ஸந்தஸுகு²மபா⁴வதோ. அவிஸேஸேனாதி அவிபா⁴கே³ன வேத³னாஸாமஞ்ஞேன. வோகிண்ணந்தி ஸுகா²தி³பே⁴தே³ன வோமிஸ்ஸகம். தம் திவித⁴ம்பி வேத³னம் ஏஸ தி³ட்டி²க³திகோ ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஏகக்க²ணே ச ப³ஹூனம் வேத³னானம் உப்பாதோ³ ஆபஜ்ஜதி அவிஸேஸேன வேத³னாஸபா⁴வத்தா. அத்தனோ ஹி தஸ்மிம் ஸதி ஸதா³ ஸப்³ப³வேத³னாபவத்திப்பஸங்க³தோ தி³ட்டி²க³திகோ அக³தியா ஏகக்க²ணேபி ப³ஹூனம்பி வேத³னானம் உப்பத்திம் படிஜானேய்யாதி தஸ்ஸ அவஸரம் அதே³ந்தோ ‘‘ந ஏகக்க²ணே ப³ஹூனம் வேத³னானம் உப்பத்தி அத்தீ²’’தி ஆஹ, பச்சக்க²விருத்³த⁴மேதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதேன பேதம் நக்க²மதீதி ஏதேன விருத்³த⁴த்தஸாத⁴னேனபி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அத்தனோ அபா⁴வேனபி பண்டி³தானம் ந ருச்சதி, ஏதம் த³ஸ்ஸனம் தீ⁴ரா நக்க²மந்தீதி அத்தோ².

124. இந்த்³ரியப³த்³தே⁴பி ரூபப்பப³ந்தே⁴ வாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேன காசி கிரியா நாம லப்³ப⁴தீதி ஸுத்³த⁴ரூபக்க²ந்தே⁴பி யத்த² கதா³சி வாயோதா⁴துவிப்பா²ரோ லப்³ப⁴தி, தமேவ நித³ஸ்ஸனபா⁴வேன க³ண்ஹந்தோ ‘‘தாலவண்டே வா வாதபானே வா’’தி ஆஹ. வேத³னாத⁴ம்மேஸூதி வேத³னாத⁴ம்மவந்தேஸு. ‘‘அஹமஸ்மீ’’தி இமினா தயோபி க²ந்தே⁴ ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா அஹம்காரஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனாகாரோ வுத்தோதி. ‘‘அயமஹமஸ்மீ’’தி பன இமினா தத்த² ஏகம் ஏகம் க³ஹேத்வா அஹம்காரஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனாகாரோ வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘ஏகத⁴ம்மோபீ’’திஆதி³. தந்தி ‘‘அஹமஸ்மீ’’தி அஹம்காருப்பத்திம். ஸா ஹி சதுக்க²ந்த⁴னிரோதே⁴ன அனுபலப்³ப⁴மானஸன்னிஸ்ஸயா ஸஸவிஸாணதிகி²ணதா விய ந ப⁴வேய்யாவாதி.

ஏத்தாவதாதி ‘‘கித்தாவதா ச ஆனந்தா³’’திஆதி³னா ‘‘தந்தாகுலகஜாதா’’தி பத³ஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴த³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தேன ஏத்தகேன தே³ஸனாத⁴ம்மேன. காமம் ஹேட்டா²பி வட்டகதா²வ கதி²தா, இத⁴ பன தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ வட்டதோ ஸீஸுக்கி²பனாஸமத்த²தாவிபா⁴வனவஸேன மிச்சா²தி³ட்டி²யா மஹாஸாவஜ்ஜபா⁴வதீ³பனியகதா² பகாஸிதாதி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வட்டகதா² கதி²தா’’தி ஆஹ. நனு வட்டமூலம் அவிஜ்ஜா தண்ஹா, தா அனாமஸித்வா ததோ அஞ்ஞதா² கஸ்மா இத⁴ வட்டகதா² கதி²தாதி ஆஹ ‘‘ப⁴க³வா ஹீ’’திஆதி³. அவிஜ்ஜாஸீஸேனாதி அவிஜ்ஜம் உத்தமங்க³ம் கத்வா, அவிஜ்ஜாமுகே²னாதி அத்தோ². கோடி ந பஞ்ஞாயதீதி ‘‘அஸுகஸ்ஸ நாம ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, சக்கவத்தினோ வா காலே அவிஜ்ஜா உப்பன்னா, ந ததோ புப்³பே³ அத்தீ²’’தி அவிஜ்ஜாய ஆதி³ மரியாதா³ அப்படிஹதஸ்ஸ மம ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸாபி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜமானத்தா ஏவாதி அத்தோ². அயம் பச்சயோ இத³ப்பச்சயோ, தஸ்மா இத³ப்பச்சயா, இமஸ்மா ஆஸவாதி³காரணாதி அத்தோ². ப⁴வதண்ஹாயாதி ப⁴வஸம்யோஜனபூ⁴தாய தண்ஹாய. ப⁴வதி³ட்டி²யாதி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா. ‘‘தத்த² தத்த² உபபஜ்ஜந்தோ’’தி இமினா ‘‘இதோ ஏத்த² ஏத்தோ இதா⁴’’தி ஏவம் அபரியந்தம் அபராபருப்பத்திம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘மஹாஸமுத்³தே³’’திஆதி³.

126. பச்சயாகாரமூள்ஹஸ்ஸாதி பூ⁴தகத²னமேதம், ந விஸேஸனம். ஸப்³போ³பி ஹி தி³ட்டி²க³திகோ பச்சயாகாரமூள்ஹோ ஏவாதி. விவட்டம் கதே²ந்தோதி வட்டதோ வினிமுத்தத்தா விவட்டம், விமோக்கோ², தம் கதே²ந்தோ. காரகஸ்ஸாதி ஸத்து²ஓவாத³காரகஸ்ஸ, ஸம்மாபடிபஜ்ஜந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஸதிபட்டா²னவிஹாரினோ’’தி. ஸோ ஹி வேத³னானுபஸ்ஸனாய, த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாய ச ஸம்மாபடிபத்தியா ‘‘நேவ வேத³னம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா வத்தப்³ப³தம் அரஹதி. தேனாஹ ‘‘ஏவரூபோ ஹீ’’திஆதி³. ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸூதி ஸப்³பே³ஸு தேபூ⁴மகத⁴ம்மேஸு. தே ஹி ஸம்மஸனீயா. ந அஞ்ஞந்தி வேத³னாய அஞ்ஞம் ஸஞ்ஞாதி³த⁴ம்மம் அத்தானம் ந ஸமனுபஸ்ஸதீதி. ‘‘க²ந்த⁴லோகாத³யோ’’தி ரூபாதி³த⁴ம்மா ஏவ வுச்சந்தி, தேஸம் ஸமூஹோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபாதீ³ஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி வுத்தம். ந உபாதி³யதி தி³ட்டி²தண்ஹாகா³ஹவஸேன. ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 4.108; மஹானி. 21, 178; த⁴. ஸ. 1121; விப⁴. 832, 866) பவத்தமானமஞ்ஞனாபி தண்ஹாதி³ட்டி²மஞ்ஞனா விய பரிதஸ்ஸனரூபா ஏவாதி ஆஹ ‘‘தண்ஹாதி³ட்டி²மானபரிதஸ்ஸனாயபீ’’தி.

ஸா ஏவம் தி³ட்டீ²தி ஸா அரஹதோ ஏவம்பகாரா தி³ட்டீ²தி யோ வதே³ய்ய, தத³கல்லம், தம் ந யுத்தந்தி அத்தோ². ஏவமஸ்ஸ தி³ட்டீ²தி ஏத்தா²பி ஏவம்பகாரா அஸ்ஸ அரஹதோ தி³ட்டீ²திஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி ஸதீதி யோ வதே³ய்ய ‘‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா இதிஸ்ஸ தி³ட்டீ²’’தி, தஸ்ஸ சே வசனம் ததே²வாதி அத்தோ². ‘‘அரஹா ந கிஞ்சி ஜானாதீ’’தி வுத்தம் ப⁴வேய்ய ஜானதோ ததா² தி³ட்டி²யா அபா⁴வதோ. தேனேவாதி ததா² வத்துமயுத்தத்தா ஏவ. சதுன்னம்பி நயானந்தி ‘‘ஹோதி ததா²க³தோ’’திஆதி³னா ஆக³தானம் சதுன்னம் வாரானம். ஆதி³தோ தீஸு வாரேஸு ஸங்கி²பித்வா பரியோஸானவாரே வித்தா²ரிதத்தா ‘‘அவஸானே ‘தம் கிஸ்ஸ ஹேதூ’திஆதி³மாஹா’’தி வுத்தம். ‘‘ஆதி³தோ தீஸு வாரேஸு ததே²வ தே³ஸனா பவத்தா, யதா² பரியோஸானவாரே, பாளி பன ஸங்கி²த்தா’’தி கேசி.

வோஹாரோதி ‘‘ஸத்தோ இத்தீ² புரிஸோ’’திஆதி³னா, ‘‘க²ந்தா⁴ஆயதனானீ’’திஆதி³னா, ‘‘ப²ஸ்ஸோ வேத³னா’’திஆதி³னா ச வோஹாரிதப்³ப³வோஹாரோ. தஸ்ஸ பன வோஹாரஸ்ஸ பவத்திட்டா²னம் நாம ஸங்கே²பதோ இமே ஏவாதி ஆஹ ‘‘க²ந்தா⁴ ஆயதனானி தா⁴துயோ’’தி. யஸ்மா நிப்³பா³னம் புப்³ப³பா⁴கே³ ஸங்கா²ரானம் நிரோத⁴பா⁴வேனேவ பஞ்ஞாபியதி ச, தஸ்மா தஸ்ஸாபி க²ந்த⁴முகே²ன அவசரிதப்³ப³தா லப்³ப⁴தீதி ‘‘பஞ்ஞாய அவசரிதப்³ப³ம் க²ந்த⁴பஞ்சக’’ந்தி வுத்தம். தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘இமஸ்மிம்யேவ ப்³யாமமத்தே களேவரே ஸஸஞ்ஞிம்ஹி ஸமனகே லோகஞ்ச பஞ்ஞபேமி லோகஸமுத³யஞ்ச லோகனிரோத⁴ஞ்ச லோகனிரோத⁴கா³மினிஞ்ச படிபத³’’ந்தி. (ஸம். நி. 1.107; அ. நி. 4.45) பஞ்ஞாவசரந்தி வா தேபூ⁴மகத⁴ம்மானமேதம் க³ஹணந்தி ‘‘க²ந்த⁴பஞ்சக’’ந்த்வேவ வுத்தம், தஸ்மா ‘‘யாவதா பஞ்ஞா’’தி ஏத்தா²பி லோகியபஞ்ஞாய ஏவ க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். வட்டகதா² ஹேஸாதி. ததா² ஹி ‘‘யாவதா வட்டம் வட்டதி’’ இச்சேவ வுத்தம். தேனேவாஹ ‘‘தந்தாகுலகபத³ஸ்ஸேவ அனுஸந்தி⁴ த³ஸ்ஸிதோ’’தி. யஸ்மா ப⁴க³வா தி³ட்டி²ஸீஸேனேத்த² வட்டகத²ம் கதே²த்வா யதா²னுஸந்தி⁴னாபி வட்டகத²ம் கதே²ஸி, தஸ்மா ‘‘தந்தாகுலகபத³ஸ்ஸேவ அனுஸந்தி⁴ த³ஸ்ஸிதோ’’தி ஸாவதா⁴ரணம் கத்வா வுத்தம். படிச்சஸமுப்பாத³கதா² பனேத்த² யாவதே³வ தஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வவிபா⁴வனத்தா²ய வித்தா²ரிதா, விவட்டகதா²பி ஸமானா இத⁴ பச்சாமட்டா²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸத்தவிஞ்ஞாணட்டி²திவண்ணனா

127. க³ச்ச²ந்தோ க³ச்ச²ந்தோதி ஸமத²படிபத்தியம் ஸுப்பதிட்டி²தோ ஹுத்வா விபஸ்ஸனாக³மனேன, மக்³க³க³மனேன ச க³ச்ச²ந்தோ க³ச்ச²ந்தோ. உபோ⁴ஹி பா⁴கே³ஹி முச்சனதோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ நாம ஹோதி. ஸோ ‘‘ஏவம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ’’தி வுத்தோ விபஸ்ஸனாயானிகோதி கத்வா ‘‘யோ ச ந ஸமனுபஸ்ஸதீதி வுத்தோ ஸோ யஸ்மா க³ச்ச²ந்தோ க³ச்ச²ந்தோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ நாம ஹோதீ’’தி வுத்தம். ஹேட்டா² வுத்தானந்தி ‘‘கித்தாவதா ச, ஆனந்த³, அத்தானம் ந பஞ்ஞபேந்தோ ந பஞ்ஞாபேதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.119), ‘‘யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² நேவ வேத³னம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.125 ஆத³யோ) ச ஹேட்டா² பாளியம் ஆக³தானம் த்³வின்னம் புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கூ²னம். நிக³மனந்தி நிஸ்ஸரணம். நாமந்தி பஞ்ஞாவிமுத்தாதி³னாமம்.

படிஸந்தி⁴வஸேன வுத்தாதி நானத்தகாயனானத்தஸஞ்ஞிதாவிஸேஸவிஸிட்ட²படிஸந்தி⁴வஸேன வுத்தா ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோ. தம்தம்ஸத்தனிகாயம் பதி நிஸ்ஸயதோ ஹி நானத்தகாயாதி³தா தம்பரியாபன்னபடிஸந்தி⁴ஸமுதா³க³தாதி த³ட்ட²ப்³பா³ தத³பி⁴னிப்³ப³த்தககம்மப⁴வஸ்ஸ ததா² ஆயூஹிதத்தா. சதஸ்ஸோ ஆக³மிஸ்ஸந்தீதி ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴வஸேன சதஸ்ஸோ விஞ்ஞாணட்டி²தியோ ஆக³மிஸ்ஸந்தி ‘‘ரூபுபாயம் வா ஆவுஸோ விஞ்ஞாணம் திட்ட²மானம் திட்ட²தீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.311). விஞ்ஞாணபதிட்டா²னஸ்ஸாதி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஏதரஹி பதிட்டா²னகாரணஸ்ஸ. அத்த²தோ வுத்தவிஸேஸவிஸிட்டா² பஞ்சவோகாரே ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தா⁴, சதுவோகாரே வேத³னாத³யோ தயோ க²ந்தா⁴ வேதி³தப்³பா³. ஸத்தாவாஸபா⁴வம் உபாதா³ய ‘‘த்³வே ச ஆயதனானீதி த்³வே நிவாஸட்டா²னானீ’’தி வுத்தம். நிவாஸட்டா²னபரியாயோபி ஆயதனஸத்³தோ³ ஹோதி யதா² ‘‘தே³வாயதனத்³வய’’ந்தி. ஸப்³ப³ந்தி விஞ்ஞாணட்டி²தி ஆயதனத்³வயந்தி ஸகலம். தஸ்மா க³ஹிதம் தத்த² ஏகமேவ அக்³க³ஹேத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. பரியாதா³னம் அனவஸேஸக்³க³ஹணம் ந க³ச்ச²தி வட்டம் விஞ்ஞாணட்டி²திஆயதனத்³வயானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஅந்தோக³த⁴த்தா.

நித³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ, தஸ்மா ஸேய்யதா²பி மனுஸ்ஸாதி யதா² மனுஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி. விஸேஸோ ஹோதியேவ ஸதிபி பா³ஹிரஸ்ஸ காரகஸ்ஸ அபே⁴தே³ அஜ்ஜ²த்திகஸ்ஸ பி⁴ன்னத்தா. நானத்தம் காயே ஏதேஸம், நானத்தோ வா காயோ ஏதேஸந்தி நானத்தகாயா, இமினா நயேன ஸேஸபதே³ஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. நேஸந்தி மனுஸ்ஸானம். நானத்தா ஸஞ்ஞா ஏதேஸம் அத்தீ²தி நானத்தஸஞ்ஞினோ. ஸுக²ஸமுஸ்ஸயதோ வினிபாதோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி வினிபாதிகா ஸதிபி தே³வபா⁴வே தி³ப்³ப³ஸம்பத்தியா அபா⁴வதோ, அபாயேஸு வா க³தோ நத்தி² நிபாதோ ஏதேஸந்தி வினிபாதிகா. தேனாஹ ‘‘சதுஅபாயவினிமுத்தா’’தி. த⁴ம்மபத³ந்தி ஸதிபட்டா²னாதி³த⁴ம்மகோட்டா²ஸம். விஜானியாதி ஸுதமயேன தாவ ஞாணேன விஜானித்வா. தத³னுஸாரேன யோனிஸோமனஸிகாரம் பரிப்³ரூஹந்தோ ஸீலவிஸுத்³தி⁴ஆதி³கம் ஸம்மாபடிபத்திம் அபி படிபஜ்ஜேம. ஸா ச படிபத்தி ஹிதாய தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³ஸகலஹிதாய அம்ஹாகம் ஸியா. இதா³னி தத்த² ஸீலபடிபத்திம் தாவ விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பாணேஸு சா’’தி கா³த²மாஹ.

ப்³ரஹ்மகாயே பட²மஜ்ஜா²னனிப்³ப³த்தே ப்³ரஹ்மஸமூஹே, ப்³ரஹ்மனிகாயே வா ப⁴வாதி ப்³ரஹ்மகாயிகா. மஹாப்³ரஹ்முனோ பரிஸாய ப⁴வாதி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜா தஸ்ஸ பரிசாரகட்டா²னே டி²தத்தா. மஹாப்³ரஹ்முனோ புரோஹிதட்டா²னே டி²தாதி ப்³ரஹ்மபுரோஹிதா. ஆயுவண்ணாதீ³ஹி மஹந்தோ ப்³ரஹ்மானோதி மஹாப்³ரஹ்முனோ. ஸதிபி தேஸம் திவிதா⁴னம்பி பட²மேன ஜா²னேன அபி⁴னிப்³ப³த்தபா⁴வே ஜா²னஸ்ஸ பன பவத்திபே⁴தே³ன அயம் விஸேஸோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். பரித்தேனாதி ஹீனேன, ஸா சஸ்ஸ ஹீனதா ச²ந்தா³தீ³னம் ஹீனதாய வேதி³தப்³பா³, படிலத்³த⁴மத்தம் வா ஹீனம். கப்பஸ்ஸாதி அஸங்க்²யேய்யகப்பஸ்ஸ. ஹீனபணீதானம் மஜ்ஜே² ப⁴வத்தா மஜ்ஜி²மேன, ஸா சஸ்ஸ மஜ்ஜி²மதா ச²ந்தா³தீ³னம் மஜ்ஜி²மதாய வேதி³தப்³பா³, படிலபி⁴த்வா நாதிஸுபா⁴விதம் வா மஜ்ஜி²மம். உபட்³ட⁴கப்போதி அஸங்க்²யேய்யகப்பஸ்ஸ உபட்³ட⁴கப்போ. விப்பா²ரிகதரோதி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜேஹி பமாணதோ விபுலதரோ, ஸபா⁴வதோ உளாரதரோ ச ஹோதி. ஸபா⁴வேனபி ஹி உளாரதரோவ, தம் பனேத்த² அப்பமாணம். ததா² ஹி பரித்தாபா⁴தீ³னம், பரித்தஸுபா⁴தீ³னஞ்ச காயே ஸதிபி ஸபா⁴வவேமத்தே ஏகத்தவஸேனேவ வவத்தா²பீயதீதி ‘‘ஏகத்தகாயா’’ த்வேவ வுச்சந்தி. பணீதேனாதி உக்கட்டே²ன, ஸா சஸ்ஸ உக்கட்ட²தா ச²ந்தா³தீ³னம் உக்கட்ட²தாய வேதி³தப்³பா³, ஸுபா⁴விதம் வா ஸம்மதே³வ வஸிபா⁴வம் பாபிதம் பணீதம் பதா⁴னபா⁴வம் நீதந்தி கத்வா, இதா⁴பி கப்போ அஸங்க்²யேய்யகப்பவஸேனேவ வேதி³தப்³போ³ பரிபுண்ணஸ்ஸ மஹாகப்பஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. இதீதி ஏவம் வுத்தப்பகாரேன. தேதி ‘‘ப்³ரஹ்மகாயிகா’’தி வுத்தா திவிதா⁴பி ப்³ரஹ்மானோ. ஸஞ்ஞாய ஏகத்தாதி திஹேதுகபா⁴வேன ஸஞ்ஞாய ஏகத்தஸபா⁴வத்தா. ந ஹி தஸ்ஸா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மவஸேன அஞ்ஞோபி கோசி பே⁴தோ³ அத்தி².

ஏவந்தி இமினா நானத்தகாயஏகத்தஸஞ்ஞினோதி த³ஸ்ஸேதி.

த³ண்ட³உக்காயாதி த³ண்ட³தீ³பிகாய. ஸரதீதி தா⁴வதி விய. விஸ்ஸரதீதி விப்பகிண்ணா விய தா⁴வதி. த்³வே கப்பாதி த்³வே மஹாகப்பா. இதோ பரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸுத்தே. உக்கட்ட²பரிச்சே²த³வஸேன ஆப⁴ஸ்ஸரக்³க³ஹணேனேவ ஸப்³பே³பி தே பரித்தாபா⁴, அப்பமாணாபா⁴பி க³ஹிதா.

ஸோப⁴னா பபா⁴ ஸுபா⁴, ஸுபா⁴ய கிண்ணா ஸுபா⁴கிண்ணாதி வத்தப்³பே³ ஆ-காரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம், அந்திம-ண-காரஸ்ஸ ஹ-காரஞ்ச கத்வா ‘‘ஸுப⁴கிண்ஹா’’தி வுத்தா, அட்ட²கதா²யம்பன நிச்சலாய ஏகக்³க⁴னாய பபா⁴ய ஸுபோ⁴தி பரியாயவசனந்தி ‘‘ஸுபே⁴ன ஓகிண்ணா விகிண்ணா’’தி அத்தோ² வுத்தோ, ஏத்தா²பி அந்திம-ண-காரஸ்ஸ ஹ-காரகரணம் இச்சி²தப்³ப³மேவ. ந சி²ஜ்ஜித்வா சி²ஜ்ஜித்வா பபா⁴ க³ச்ச²தி ஏகக்³க⁴னத்தா. சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திமேவ ப⁴ஜந்தி காயஸ்ஸ, ஸஞ்ஞாய ச ஏகரூபத்தா. விபுலஸந்தஸுகா²யுவண்ணாதி³ப²லத்தா வேஹப்ப²லா. ஏத்தா²தி விஞ்ஞாணட்டி²தியம்.

விவட்டபக்கே² டி²தா நபுனராவத்தனதோ. ‘‘ந ஸப்³ப³காலிகா’’தி வத்வா தமேவ அஸப்³ப³காலிகத்தம் விபா⁴வேதும் ‘‘கப்பஸதஸஹஸ்ஸம்பீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோளஸகப்பஸஹஸ்ஸச்சயேன உப்பன்னானம் ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மானம் பரினிப்³பா³யனதோ, அஞ்ஞேஸஞ்ச தத்த² அனுப்பஜ்ஜனதோ பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞேலோகே ஸுஞ்ஞம் தம் டா²னம் ஹோதி, தஸ்மா ஸுத்³தா⁴வாஸா ந ஸப்³ப³காலிகா, க²ந்தா⁴வாரட்டா²னஸதி³ஸா ஹோந்தி ஸுத்³தா⁴வாஸபூ⁴மியோ. இமினா ஸுத்தேன ஸுத்³தா⁴வாஸானம் ஸத்தாவாஸபா⁴வதீ³பனேனேவ விஞ்ஞாணட்டி²திபா⁴வோ தீ³பிதோ, தஸ்மா ஸுத்³தா⁴வாஸாபி ஸத்தஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திம் நவஸு ஸத்தாவாஸேஸு சதுத்த²ஸத்தாவாஸம்யேவ ப⁴ஜந்தி.

ஸுகு²மத்தாதி ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வப்பத்தத்தா. பரிப்³யத்தவிஞ்ஞாணகிச்சாபா⁴வதோ நேவ விஞ்ஞாணம், ஸப்³ப³ஸோ அவிஞ்ஞாணம் ந ஹோதீதி நாவிஞ்ஞாணம், தஸ்மா பரிப்பு²டவிஞ்ஞாணகிச்சவந்தீஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு அவத்வா.

128. தஞ்ச விஞ்ஞாணட்டி²திந்தி பட²மம் விஞ்ஞாணட்டி²திம். ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஸரூபதோ, மனுஸ்ஸாதி³விபா⁴க³தோ, ஸங்கே²பதோ, ‘‘நாமஞ்ச ரூபஞ்சா’’தி பே⁴த³தோ ச பஜானாதி. தஸ்ஸா ஸமுத³யஞ்சாதி தஸ்ஸா பட²மாய விஞ்ஞாணட்டி²தியா பஞ்சவீஸதிவித⁴ம் ஸமுத³யஞ்ச பஜானாதி. அத்த²ங்க³மேபி ஏஸேவ நயோ. அஸ்ஸாதே³தப்³ப³தோ, அஸ்ஸாத³தோ ச அஸ்ஸாத³ம். அயம் அனிச்சாதி³பா⁴வோ ஆதீ³னவோ. ச²ந்த³ராகோ³ வினீயதி ஏதேன, ஏத்த² வாதி ச²ந்த³ராக³வினயோ, ஸஹ மக்³கே³ன நிப்³பா³னம். ச²ந்த³ராக³ப்பஹானந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. மானதி³ட்டீ²னம் வஸேனாஹந்தி வா, தண்ஹாவஸேன மமந்தி வா அபி⁴னந்த³னாபி மானஸ்ஸ பரிதஸ்ஸனா விய த³ட்ட²ப்³பா³. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு ஸேஸேஸு அட்ட²ஸுபி வாரேஸு. தத்தா²தி உபரி தீஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு து³தியாயதனேஸு. தத்த² ஹி ரூபம் நத்தி². புன தத்தா²தி பட²மாயதனே. தத்த² ஹி ஏகோ ரூபக்க²ந்தோ⁴வ. ஏத்தா²தி ச தமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்த² ஹி ரூபஸ்ஸ கம்மஸமுட்டா²னத்தா ஆஹாரவஸேன யோஜனா ந ஸம்ப⁴வதி.

யதோ கோ²தி ஏத்த² தோ-ஸத்³தோ³ தா³-ஸத்³தோ³ விய காலவசனோ ‘‘யதோ கோ², ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 21) வியாதி வுத்தம் ‘‘யதா³ கோ²’’தி. அக்³க³ஹேத்வாதி கஞ்சிபி ஸங்கா²ரம் ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா அக்³க³ஹேத்வா. பஞ்ஞாவிமுத்தோதி அட்ட²ன்னம் விமோக்கா²னம் அனதி⁴க³தத்தா ஸாதிஸயஸ்ஸ ஸமாதி⁴ப³லஸ்ஸ அபா⁴வதோ பஞ்ஞாப³லேனேவ விமுத்தோ. தேனாஹ ‘‘அட்ட² விமோக்கே² அஸச்சி²கத்வா பஞ்ஞாப³லேனேவா’’திஆதி³. அப்பவத்திந்தி ஆயதிம் அப்பவத்திம் கத்வா. பஜானந்தோ விமுத்தோதி வா பஞ்ஞாவிமுத்தோ, பட²மஜ்ஜா²னப²ஸ்ஸேன வினா பரிஜானனாதி³ப்பகாரேஹி சத்தாரி ஸச்சானி ஜானந்தோ படிவிஜ்ஜ²ந்தோ தேஸம் கிச்சானம் மத்த²கப்பத்தியா நிட்டி²தகிச்சதாய விஸேஸேன முத்தோதி விமுத்தோ. ஸோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ. ஸுக்க²விபஸ்ஸகோதி ஸமத²பா⁴வனாஸினேஹாபா⁴வேன ஸுக்கா² லூகா², அஸினித்³தா⁴ வா விபஸ்ஸனா ஏதஸ்ஸாதி ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ. ட²த்வாதி பாத³ககரணவஸேன ட²த்வா. அஞ்ஞதரஸ்மிந்தி ச அஞ்ஞதரஅஞ்ஞதரஸ்மிம், ஏகேகஸ்மிந்தி அத்தோ². ஏவஞ்ஹிஸ்ஸ பஞ்சவித⁴தா ஸியா. ‘‘ந ஹேவ கோ² அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதீ’’தி இமினா ஸாதிஸயஸ்ஸ ஸமாதி⁴ப³லஸ்ஸ அபா⁴வோ தீ³பிதோ. ‘‘பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா’’திஆதி³னா ஸாதிஸயஸ்ஸ பஞ்ஞாப³லஸ்ஸ பா⁴வோ. பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீதி ந ஆஸவா பஞ்ஞாய பஸ்ஸந்தி, த³ஸ்ஸனகாரணா பன பரிக்கீ²ணா ‘‘தி³ஸ்வா பரிக்கீ²ணா’’தி வுத்தா. த³ஸ்ஸனாயத்தபரிக்க²யத்தா ஏவ ஹி த³ஸ்ஸனம் ஆஸவானம் க²யஸ்ஸ புரிமகிரியா ஹோதி.

அட்ட²விமோக்க²வண்ணனா

129. ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோதி ஸத்தஸு அரியபுக்³க³லேஸு ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ. விஞ்ஞாணட்டி²திஆதி³னா பரிஜானனாதி³வஸப்ப வத்தநிக்³க³மனஞ்ச பஞ்ஞாவிமுத்தநாமஞ்ச. இதரஸ்ஸாதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தஸ்ஸ. இமே ஸந்தா⁴ய ஹி புப்³பே³ ‘‘த்³வின்னம் பி⁴க்கூ²ன’’ந்தி வுத்தம். கேனட்டே²னாதி கேன ஸபா⁴வேன. ஸபா⁴வோ ஹி ஞாணேன யாதா²வதோ அரணீயதோ ஞாதப்³ப³தோ ‘‘அத்தோ²’’தி வுச்சதி, ஸோ ஏவ த்த²-காரஸ்ஸ ட்ட²-காரம் கத்வா ‘‘அட்டோ²’’தி வுத்தோ. அதி⁴முச்சனட்டே²னாதி அதி⁴கம் ஸவிஸேஸம் முச்சனட்டே²ன, ஏதேன ஸதிபி ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ரூபாவசரஜ்ஜா²னஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னவஸேன படிபக்க²தோ விமுத்தபா⁴வே யேன பா⁴வனாவிஸேஸேன தம் ஜா²னம் ஸாதிஸயம் படிபக்க²தோ விமுச்சித்வா பவத்ததி, ஸோ பா⁴வனாவிஸேஸோ தீ³பிதோ. ப⁴வதி ஹி ஸமானஜாதியுத்தோபி பா⁴வனாவிஸேஸேன பவத்திஆகாரவிஸேஸோ, யதா² தம் ஸத்³தா⁴விமுத்ததா தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ. ததா² பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ஸுட்டு² விமுத்ததாய, ஏவம் அனிக்³க³ஹிதபா⁴வேன நிராஸங்கதாய அபி⁴ரதிவஸேன ஸுட்டு² அதி⁴முச்சனட்டே²னபி விமோக்கோ². தேனாஹ ‘‘ஆரம்மணே சா’’திஆதி³. அயம் பனத்தோ²தி அயம் அதி⁴முச்சனட்டோ² பச்சி²மே விமோக்கே² நிரோதே⁴ நத்தி², கேவலோ விமுத்தட்டோ² ஏவ தத்த² லப்³ப⁴தி, தம் ஸயமேவ பரதோ வக்க²தி.

ரூபீதி யேனாயம் ஸஸந்ததிபரியாபன்னேன ரூபேன ஸமன்னாக³தோ, தம் யஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வேன விஸிட்ட²ம் ரூபம் ஹோதி, யேன விஸிட்டே²ன ரூபேன ‘‘ரூபீ’’தி வுச்சேய்ய ரூபீ-ஸத்³த³ஸ்ஸ அதிஸயத்த²தீ³பனதோ, ததே³வ ஸஸந்ததிபரியாபன்னரூபவஸேன படிலத்³த⁴ம் ஜா²னம் இத⁴ பரமத்த²தோ ரூபீபா⁴வஸாத⁴கந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘அஜ்ஜ²த்த’’ந்திஆதி³. ரூபஜ்ஜா²னம் ரூபம் உத்தரபத³லோபேன. ரூபானீதி பனேத்த² புரிமபத³லோபோ த³ட்ட²ப்³போ³. தேன வுத்தம் ‘‘நீலகஸிணாதி³ரூபானீ’’தி. ரூபே கஸிணரூபே ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞா, ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபஸஞ்ஞீ, ஸஞ்ஞாஸீஸேன ஜா²னம் வத³தி. தப்படிக்கே²பேன அரூபஸஞ்ஞீ. தேனாஹ ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ந ரூபஸஞ்ஞீ’’திஆதி³.

‘‘அந்தோ அப்பனாயம் ஸுப⁴ந்தி ஆபோ⁴கோ³ நத்தீ²’’தி இமினா புப்³பா³போ⁴க³வஸேன ததா² அதி⁴முத்தி ஸியாதி த³ஸ்ஸேதி. ஏவஞ்ஹேத்த² ததா²வத்தப்³ப³தாபத்திசோத³னா ஸமத்தி²தா ஹோதி. யஸ்மா ஸுவிஸுத்³தே⁴ஸு நீலாதீ³ஸு வண்ணகஸிணேஸு தத்த² கதாதி⁴காரானம் அபி⁴ரதிவஸேன ஸுட்டு² அதி⁴முச்சனட்டோ² ஸம்ப⁴வதி, தஸ்மா அட்ட²கதா²யம் ததா² ததியோ விமோக்கோ² ஸம்வண்ணிதோ, யஸ்மா பன மேத்தாவஸேன பவத்தமானா பா⁴வனா ஸத்தே அப்படிகூலதோ த³ஹந்தி தேஸு ததோ அதி⁴முச்சித்வாவ பவத்ததி, தஸ்மா படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. 212) ‘‘ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வனா ஸுப⁴விமோக்கோ²’’தி வுத்தா, தயித³ம் உப⁴யம்பி தேன தேன பரியாயேன வுத்தத்தா ந விருஜ்ஜ²தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸப்³ப³ஸோதி அனவஸேஸதோ. ந ஹி சதுன்னம் அரூபக்க²ந்தா⁴னம் ஏகதே³ஸோபி தத்த² அவஸ்ஸிஸ்ஸதி. விஸுத்³த⁴த்தாதி யதா²பரிச்சி²ன்னகாலே நிரோதி⁴தத்தா. உத்தமோ விமோக்கோ² நாம அரியேஹேவ ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தோ, அரியப²லபரியோஸானத்தா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிப்³பா³னப்பத்திபா⁴வதோ ச.

130. ஆதி³தோ பட்டா²யாதி பட²மஸமாபத்திதோ பட்டா²ய. யாவ பரியோஸானா ஸமாபத்தி, தாவ. அட்ட²த்வாதி கத்த²சி ஸமாபத்தியம் அட்டி²தோ ஏவ, நிரந்தரமேவ படிபாடியா, உப்படிபாடியா ச ஸமாபஜ்ஜதேவாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘இதோ சிதோ ச ஸஞ்சரணவஸேன வுத்த’’ந்தி. இச்ச²தி ஸமாபஜ்ஜிதும். தத்த² ‘‘ஸமாபஜ்ஜதி பவிஸதீ’’தி ஸமாபத்திஸமங்கீ³புக்³க³லோ தம் தம் பவிட்டோ² விய ஹோதீதி கத்வா வுத்தம்.

த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி விமுத்தோதி அரூபஜ்ஜா²னேன விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன, மக்³கே³ன ஸமுச்சே²த³விமோக்கே²னாதி த்³வீஹி விமுச்சனபா⁴கே³ஹி, அரூபஸமாபத்தியா ரூபகாயதோ, மக்³கே³ன நாமகாயதோதி த்³வீஹி விமுச்சிதப்³ப³பா⁴கே³ஹி ச விமுத்தோ. தேனாஹ ‘‘அரூபஸமாபத்தியா’’திஆதி³. விமுத்தோதி ஹி கிலேஸேஹி விமுத்தோ, விமுச்சந்தோ ச கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சி²ந்த³னேஹி காயத்³வயதோ விமுத்தோதி அயமேத்த² அத்தோ². கா³தா²ய ச ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனலாபி⁴னோ உபஸிவப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ப⁴க³வதா ‘‘நாமகாயா விமுத்தோ’’தி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ முனி அக்கா²தோ. தத்த² அத்த²ம் பலேதீதி அத்த²ம் க³ச்ச²தி. ந உபேதி ஸங்க²ந்தி ‘‘அஸுகம் நாம தி³ஸம் க³தோ’’தி வோஹாரம் ந க³ச்ச²தி. ஏவம் முனி நாமகாயா விமுத்தோதி ஏவம் அரூபம் உபபன்னோ ஸேக்க²முனி பகதியா புப்³பே³வ ரூபகாயா விமுத்தோ, தத்த² ச சதுத்த²மக்³க³ம் நிப்³ப³த்தேத்வா நாமகாயஸ்ஸ பரிஞ்ஞாதத்தா புன நாமகாயாபி விமுத்தோ. உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ கீ²ணாஸவோ ஹுத்வா அனுபாதா³ய பரினிப்³பா³னஸங்கா²தம் அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ம், ‘‘க²த்தியோ ப்³ராஹ்மணோ’’தி ஏவம் ஆதி³கம் ஸமஞ்ஞம் ந க³ச்ச²தீதி அத்தோ².

‘‘அஞ்ஞதரதோ வுட்டா²யா’’தி இத³ம் கிம் ஆகாஸானஞ்சாயதனாதீ³ஸு அஞ்ஞதரலாபீ⁴வஸேன வுத்தம், உதா³ஹு ஸப்³பா³ருப்பலாபீ⁴வஸேனாதி யதி²ச்ச²ஸி, ததா² ஹோது, யதி³ ஸப்³பா³ருப்பலாபீ⁴வஸேன வுத்தம், ந கோசி விரோதோ⁴. அத² தத்த² அஞ்ஞதரலாபீ⁴வஸேன வுத்தம், ‘‘யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² இமே அட்ட² விமோக்கே² அனுலோமம்பி ஸமாபஜ்ஜதீ’’திஆதி³வசனேன விருஜ்ஜே²ய்யாதி? யஸ்மா அரூபாவசரஜ்ஜா²னேஸு ஏகஸ்ஸாபி லாபீ⁴ ‘‘அட்ட²விமோக்க²லாபீ⁴’’ த்வேவ வுச்சதி அட்ட²விமோக்கே² ஏகதே³ஸஸ்ஸாபி தம்னாமதா³னஸமத்த²தாஸம்ப⁴வதோ. அயஞ்ஹி அட்ட²விமோக்க²ஸமஞ்ஞா ஸமுதா³யே விய ததே³கதே³ஸேபி நிருள்ஹாபத்திஸமஞ்ஞா வியாதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனாதீ³ஸு அஞ்ஞதரதோ வுட்டா²யா’’தி. ‘‘பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதீ’’தி வத்வா ச²ப்³பி³த⁴தம்பிஸ்ஸ கேசி பரிகப்பேந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம், நிச்சி²தோவாயம் பஞ்ஹோ புப்³பா³சரியேஹீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேசி பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கேசீதி உத்தரவிஹாரவாஸினோ, ஸாரஸமாஸாசரியா ச. தே ஹி ‘‘உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோதி உப⁴யபா⁴க³விமுத்தோ ஸமாதி⁴விபஸ்ஸனாதோ’’தி வத்வா ரூபாவசரஸமாதி⁴னாபி ஸமாதி⁴பரிபந்த²தோ விமுத்திம் மஞ்ஞந்தி. ஏவம் ரூபஜ்ஜா²னபா⁴கே³ன, அரூபஜ்ஜா²னபா⁴கே³ன ச உப⁴தோ விமுத்தோதி பாயஸமானோ. ‘‘தாதி³ஸமேவா’’தி இமினா யாதி³ஸம் அரூபாவசரஜ்ஜா²னம் கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னே, தாதி³ஸம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் பீதி இமமத்த²ம் உல்லங்கே³தி. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³.

உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தபஞ்ஹோதி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தஸ்ஸ ச²ப்³பி³த⁴தம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னபஞ்ஹோ. வண்ணனம் நிஸ்ஸாயாதி தஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அத்த²வசனம் நிஸ்ஸாய. சிரேனாதி தே²ரஸ்ஸ அபரபா⁴கே³ சிரேன காலேன. வினிச்ச²யந்தி ஸம்ஸயசே²த³கம் ஸன்னிட்டா²னம் பத்தோ.தம் பஞ்ஹந்தி தமத்த²ம். ஞாதும் இச்சி²தோ ஹி அத்தோ² பஞ்ஹோ. ந கேனசி ஸுதபுப்³ப³ந்தி கேனசி கிஞ்சி ந ஸுதபுப்³ப³ம், இத³ம் அத்த²ஜாதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. கிஞ்சாபி உபேக்கா²ஸஹக³தம், கிஞ்சாபி கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴தீதி பச்சேகம் கிஞ்சாபி-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. ஸமுதா³சரதீதி பவத்ததி. தத்த² காரணமாஹ ‘‘இமே ஹீ’’திஆதி³னா, தேன ரூபாவசரபா⁴வனதோ ஆருப்பபா⁴வனா ஸவிஸேஸம் கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴தி ரூபவிராக³பா⁴வனாபா⁴வதோ, உபரிபா⁴வனாபா⁴வதோ சாதி த³ஸ்ஸேதீதி. ஏவஞ்ச கத்வா அட்ட²கதா²யம் ஆருப்பபா⁴வனானித்³தே³ஸே யம் வுத்தம் ‘‘தஸ்ஸேவம் தஸ்மிம் நிமித்தே புனப்புனம் சித்தம் சாரேந்தஸ்ஸ நீவரணானி விக்க²ம்ப⁴ந்தி ஸதி ஸந்திட்ட²தீ’’திஆதி³, (விஸுத்³தி⁴. 1.281) தம் ஸமத்த²தம் ஹோதீதி. இத³ம் ஸுத்தந்தி புக்³க³லபஞ்ஞத்திபாட²மாஹ (பு. ப. நித்³தே³ஸ 27). ஸப்³ப³ஞ்ஹி பு³த்³த⁴வசனம் அத்த²ஸூசனாதி³அத்தே²ன ஸுத்தந்தி வுத்தோ வாயமத்தோ². யம் பன தத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. அட்ட²ன்னம் விமோக்கா²னம் அனுலோமாதி³தோ ஸமாபஜ்ஜனேன ஸாதிஸயம் ஸந்தானஸ்ஸ அபி⁴ஸங்க²தத்தா, அட்ட²மஞ்ச உத்தமம் விமோக்க²ம் பத³ட்டா²னம் கத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மேன உப⁴தோபா⁴க³விமுச்சனதோ ச இமாய உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தியா ஸப்³ப³ஸேட்ட²தா வேதி³தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

மஹானிதா³னஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.