9. இத்³தி⁴பாத³விப⁴ங்கோ³
1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா
431. பட²மோ கத்துஅத்தோ² ‘‘இஜ்ஜ²தீதி இத்³தீ⁴’’தி. து³தியோ கரணத்தோ² ‘‘இஜ்ஜ²ந்தி ஏதாயா’’தி. பஜ்ஜிதப்³பா³ இத்³தி⁴ வுத்தா ‘‘இத்³தி⁴ம் பஜ்ஜந்தி பாபுணந்தீ’’தி கத்துஸாத⁴னஸ்ஸ இத்³தி⁴ஸத்³த³ஸ்ஸ கரணஸாத⁴னேன பாத³ஸத்³தே³ன ஸமானாதி⁴கரணதாய அஸம்ப⁴வதோ, இஜ்ஜ²னகஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸ கரணபூ⁴தேன பாதே³ன பஜ்ஜிதப்³ப³த்தா ‘‘இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³’’தி ஸத்³த³யோஜனா ந ஸம்ப⁴வதீதி இமமத்த²மாஹ ‘‘ந ச…பே… வத்து’’ந்தி. இத்³தி⁴கிரியாகரணேனாதி இஜ்ஜ²னகிரியாய கரணபூ⁴தேன அத்தே²ன ஸாதே⁴தப்³பா³ ச இத்³தி⁴ பஜ்ஜிதப்³பா³தி யோஜனா. த்³வின்னம் கரணானந்தி இஜ்ஜ²னபஜ்ஜனகிரியாகரணானம் இத்³தி⁴பாத³த்தா²னம். ந அஸமானாதி⁴கரணதா ஸம்ப⁴வதி படிஸேத⁴த்³வயம் பகதியம் ட²பேதீதி. தஸ்மாதி யஸ்மா பட²மேனத்தே²ன ஸமானாதி⁴கரணஸமாஸோ, து³தியேன ஸாமிவசனஸமாஸோ இத்³தி⁴பாத³ஸத்³தா³னம் ந யுஜ்ஜதி, தஸ்மா. யதா²வுத்தா வா பட²மேனத்தே²ன ஸமானாதி⁴கரணஸமாஸவஸேனேவ யோஜனா யுஜ்ஜதி பாத³ஸ்ஸ பஜ்ஜமானகோட்டா²ஸபா⁴வதோ. து³தியேனத்தே²ன இதரஸமாஸேனேவ யோஜனா யுஜ்ஜதி பாத³ஸ்ஸ இஜ்ஜ²னகரணூபாயபா⁴வதோ.
கேசீதி த⁴ம்மஸிரித்தே²ரம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. து³வித⁴த்தா²யாதி நிப்³ப³த்திஅத்தா²ய, வுத்³தி⁴அத்தா²ய ச. விஸுந்தி ‘‘இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³’’தி இமஸ்மா விஸும். ஸமாஸயோஜனாவஸேனாதி ‘‘இத்³தி⁴யா பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³’’தி ஏவம் ஸமாஸயோஜனாவஸேன. யதா²யுத்தோதி கத்துகரணத்தே²ஸு யோ யோ யுத்தோ. படிலாப⁴புப்³ப³பா⁴கா³னந்தி விஸேஸாதி⁴க³மதம்புப்³ப³பா⁴கா³னம் யதா²க்கமம் கத்தித்³தி⁴கரணித்³தி⁴பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தோதி யோஜனா. உத்தரசூளபா⁴ஜனீயே ‘‘ச²ந்தோ³யேவ ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³, சித்தமேவ, வீரியமேவ, வீமம்ஸாவ வீமம்ஸித்³தி⁴பாதோ³’’தி வுத்தத்தா ஆஹ ‘‘உத்தரசூளபா⁴ஜனீயே வா வுத்தேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹி இத்³தி⁴பாதே³ஹீ’’திஆதி³.
ச²ந்த³சித்தவீமம்ஸித்³தி⁴பாதே³ஸு தாவ யுத்தம் பதா⁴னஸங்கா²ரக்³க³ஹணம் அபுப்³ப³த்தா, வீரியித்³தி⁴பாதே³ பன கத²ந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘வீரியித்³தி⁴பாத³னித்³தே³ஸே’’திஆதி³. யதி³ த்³வேயேவ ஸமன்னாக³மங்கா³னி, ச²ந்தா³த³யோ கிமத்தி²யாதி ஆஹ ‘‘ஸமாதி⁴விஸேஸனானீ’’தி. ந இத⁴…பே… வுத்தா ஹோதி அதப்³பி³ஸேஸனத்தா. யதி³பி ஸமாதி⁴விஸேஸனஸமன்னாக³மங்க³த³ஸ்ஸனத்த²ம் த்³விக்க²த்தும் வீரியம் ஆக³தந்தி வுத்தம், தம் பன ‘‘வீரியஸமாதி⁴ஸமன்னாக³த’’ந்தி ஏத்தாவதாபி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. ஏவம் ஸித்³தே⁴ ஸதி புன வசனம் வீரியந்தரஸப்³பா⁴வம் நு கோ² தீ³பேதீதி கதா³சி ஆஸங்கேய்யாதி ததா³ஸங்கானிவத்தனத்த²ம் ‘‘வீரியஞ்சா’’திஆதி³மாஹ. ச²ந்தா³தீ³ஹி விஸிட்டோ²தி ச²ந்தா³தீ³னம் அதி⁴பதிபச்சயதாவிஸேஸேன விஸிட்டோ². தேனேவ ஹி ச²ந்தா³தி³முகே²னேவ இத்³தி⁴பாதா³ தே³ஸிதா. ததா² ச வுத்தம் ‘‘ச²ந்த³ம் சே பி⁴க்கு² அதி⁴பதிம் கரித்வா லப⁴தி ஸமாதி⁴’’ந்திஆதி³. தம்தம்அவஸ்ஸயனவஸேனாதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ச²ந்த³ஸ்ஸ ஸமாதி⁴னோ அவஸ்ஸயதாவஸேன, பச்சயவிஸேஸதாயாதி அத்தோ². உபாயத்தே²ன…பே… வுத்தா ஹோதி அதி⁴க³மூபாயதாபி நிஸ்ஸயபா⁴வோயேவாதி. ‘‘தேனேவா’’திஆதி³னா யதா²வுத்தம் ச²ந்தா³தீ³னம் இத்³தி⁴பாத³தம் பாளியாயேவ விபா⁴வேதி. தத்த² தேனேவாதி ச²ந்தா³தீ³னம்யேவ உபாயத்த²பா⁴வேனேவ இத்³தி⁴பாத³பா⁴வஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. உபாயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனத்த²மேவாதி ச²ந்தா³தி³கே து⁴ரே ஜேட்ட²கே புப்³ப³ங்க³மே கத்வா நிப்³ப³த்திதஸமாதி⁴ ச²ந்தா³தீ³னம் இத்³தி⁴யா அதி⁴க³மூபாயதாத³ஸ்ஸனம் உபாயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனம், தத³த்த²மேவ ‘‘ததா²பூ⁴தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி தத்த² தத்த² பாளியம் நிஸ்ஸயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனம் கதம் ச²ந்தா³தி³விஸிட்டா²னம்யேவ வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³னம் அதி⁴ப்பேதத்தா. ஏவஞ்சேதம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். அஞ்ஞதா² கேவலம் இத்³தி⁴ஸம்பயுத்தானம்யேவ க²ந்தா⁴னம் வஸேன இத்³தி⁴பாத³பா⁴வே க³ய்ஹமானே சதுப்³பி³த⁴தா ந ஹோதி விஸேஸகாரணாபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.
433. தோஸனம் ஸத்து² ஆராத⁴னம், ஸிக்கா²ய வா. தா²மபா⁴வதோதி தி²ரபா⁴வதோ. குலாபதே³ஸே ஜாதிமா புரிஸ்ஸரோ ஹோதீதி ‘‘புப்³ப³ங்க³மத்தா சித்தஸ்ஸ விஸிட்ட²ஜாதிஸதி³ஸதா’’தி வுத்தம். விசாரணாபஞ்ஞாஹேதுகத்தா மந்தஸ்ஸ வீமம்ஸாஸதி³ஸதா ஸுவிஞ்ஞேய்யாவாதி ந உத்³த⁴டா.
ச²ந்தா³தி³கேதி ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரா, வீரியசித்தவீமம்ஸாஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ராதி இமே தயோ தயோ த⁴ம்மே. அபே⁴த³தோ பே⁴த³ம் அகத்வா அபி⁴ந்தி³த்வா இத்³தி⁴பா⁴வஸாமஞ்ஞேன, இத்³தி⁴பாத³பா⁴வஸாமஞ்ஞேன ச ஸங்க³ண்ஹித்வா. தேனாஹ ‘‘ஸம்பிண்டே³த்வா’’தி. பே⁴த³னம் வா ஸம்பே⁴த³னம் மிஸ்ஸீகரணந்தி ஆஹ ‘‘அமிஸ்ஸேத்வா’’தி. ததா² ஹி ‘‘ஸேஸா பன ஸம்பயுத்தகா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴பாதா³யேவா’’தி (விப⁴. அட்ட². 433) இத்³தி⁴இத்³தி⁴பாதே³ அமிஸ்ஸேத்வாபி கதி²தம். விஸேஸேனாதி பே⁴தே³ன சதூஸு இத்³தி⁴பாதே³ஸு அஸம்மிஸ்ஸபா⁴வேன ஆவேணிகத்தா. ஆவேணிகா ஹி ச²ந்தா³த³யோ தஸ்ஸ தஸ்ஸ இத்³தி⁴பாத³ஸ்ஸ. அவிஸேஸேனாதி அபே⁴தே³ன, சதுரித்³தி⁴பாத³ஸாதா⁴ரணபா⁴வேனாதி அத்தோ².
ச²ந்தி³த்³தி⁴பாத³ஸமாதி⁴த்³தி⁴பாதா³த³யோதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பதா⁴னஸங்கா²ரம், வீரியசித்தவீமம்ஸா ச ஸங்க³ண்ஹாதி. பாதோ³தி தேஹி ஸம்பயுத்தம் சதுக்க²ந்த⁴மாஹ. ‘‘ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதே³ பவிஸந்தீ’’திஆதி³னா விஸிட்டே²ஸ்வேவ பவேஸம் அவத்வா. சதூஸூதி ச²ந்தோ³, ஸமாதி⁴, பதா⁴னஸங்கா²ரா, தம்ஸம்பயுத்தா க²ந்தா⁴தி ஏவம் சதூஸு. ச²ந்த³ஹேதுகோ, ச²ந்தா³தி⁴கோ வா ஸமாதி⁴ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘ச²ந்த³வதோ கோ ஸமாதி⁴ ந இஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி. இதீதி ஏவம் அனேன பகாரேன, யம் ஸமாதி⁴பா⁴வனாமுக²ம். ஸமாதி⁴பா⁴வனானுயோகே³ன பா⁴விதா க²ந்தா⁴ ஸமாதி⁴பா⁴விதா.
‘‘யே ஹீ’’திஆதி³னா ‘‘அபி⁴னவம் நத்தீ²’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தம் விவரதி. திண்ணந்தி ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரானம். இத³ந்தி ‘‘இமே ஹி தயோ’’திஆதி³வசனம். புரிமஸ்ஸாதி ‘‘ச²ந்தோ³ ஸமாதீ⁴’’திஆதி³வசனஸ்ஸ. காரணபா⁴வேனாதி ஸாத⁴னபா⁴வேன. தேனாதி ‘‘இமே ஹி தயோ த⁴ம்மா’’திஆதி³வசனேன. யஸ்மா ச²ந்தா³த³யோ தயோ த⁴ம்மா அஞ்ஞமஞ்ஞம், ஸம்பயுத்தகானஞ்ச நிஸ்ஸயபா⁴வேன பவத்தந்தி, தஸ்மா தேஸம்பி இத்³தி⁴பாத³பா⁴வோ வுத்தோ. ஸோ பன நிஸ்ஸயபா⁴வோ ஸம்பயோகா³வினாபா⁴வீதி ஆஹ ‘‘தத³ந்தோக³த⁴த்தா’’தி, ஸம்பயுத்தகந்தோக³த⁴த்தாதி அத்தோ². ச²ந்தா³தீ³னம் விய ஸம்பயுத்தக்க²ந்தா⁴னம் ஸபா⁴வதோ இத்³தி⁴பா⁴வோ நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘இத்³தி⁴பா⁴வபரியாயோ அத்தீ²’’தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸேஸா ஸம்பயுத்தகா…பே… ந அத்தனோ ஸபா⁴வேனா’’தி. ஏகதே³ஸஸ்ஸாதி ச²ந்தா³தீ³னம். சதுன்னம்பி க²ந்தா⁴னம், ச²ந்தா³தீ³னம் வா சதுன்னம். புனபீதி ‘‘ஸம்பயுத்தகா பனா’’திஆதி³ம் ஸந்தா⁴யாஹ. இமினா சதுக்க²ந்த⁴ததே³கதே³ஸானம் இத்³தி⁴பா⁴வதீ³பனேன.
புப்³பே³ வுத்ததோ வசனக்கமேன அஞ்ஞந்தி ஆஹ ‘‘அபுப்³ப³ந்தி கத்வா’’தி. கேனட்டே²ன இத்³தி⁴ படிலாபோ⁴, கேனட்டே²ன பாதோ³ புப்³ப³பா⁴கோ³தி யதா²க்கமம் யோஜனா. யதி³ பதிட்டா²னட்டே²ன பாதோ³, நிஸ்ஸயித்³தி⁴பாதோ³யேவ வுத்தோ ஸியா, ந உபாயித்³தி⁴பாதோ³தி ஆஹ ‘‘உபாயோ சா’’திஆதி³. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே, அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே ச. தேனாஹ ‘‘ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே ஹீ’’திஆதி³. ஸமாதி⁴விஸேஸனபா⁴வேனாதி ‘‘ச²ந்தா³தி⁴பதி, ச²ந்த³ஹேதுகோ, ச²ந்தா³தி⁴கோ வா ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’திஆதி³னா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ விஸேஸனபா⁴வேன. ‘‘ஸமாதி⁴ஸேவனவஸேனா’’தி ச பாடோ². தத்த² ஸமாதி⁴ஸேவனவஸேனாதி ச²ந்தா³தி⁴கே அதி⁴பதிம் கரித்வா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஆஸேவனவஸேன. உபாயபூ⁴தானந்தி ‘‘ச²ந்த³வதோ சே ஸமாதி⁴ இஜ்ஜ²தி, மய்ஹேவ இஜ்ஜ²தீ’’தி ஸமாதி⁴ஆஸேவனாய உபாயபூ⁴தானம்.
ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா
444. ஸாதி⁴பதிவாரானி அட்ட²ஸதானி, தேஸு பச்சேகம் சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ ந ஸம்ப⁴வந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸாதி⁴பதிவாரானம் பரிபுண்ணானம் அபா⁴வா’’தி. தத்த² காரணமாஹ ‘‘ந ஹி அதி⁴பதீனம் அதி⁴பதயோ விஜ்ஜந்தீ’’தி. யதி³ ஹி அதி⁴பதீ ஸியும் ஸாதி⁴பதீதி இத்³தி⁴பாத³பே⁴தே³ன த்³வத்திம்ஸ நயஸதானி, ஸுத்³தி⁴கானி அட்டா²தி சத்தாரி நயஸஹஸ்ஸானி ப⁴வேய்யும், தம் பன நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. யத்தகா பன நயா இத⁴ லப்³ப⁴ந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏகேகஸ்மிம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸுத்³தி⁴கானி அட்ட² நயஸதானி ஸாதி⁴பதிகானிபி அட்டே²வாதி சதுன்னம் மக்³கா³னம் வஸேன ஸோளஸ நயஸதானி.
அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா
ஸயம் ஜேட்ட²கபா⁴வேன பவத்தனதோ சத்தாரோ அதி⁴பதயோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் க³ரும் ந கரோந்தி. தஸ்மா ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ ந மக்³கா³தி⁴பதினோ’’தி வுத்தா. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ பன அதி⁴பதயோ ந ப⁴வந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ந்தி ‘‘அதி⁴பதயோ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அதி⁴பதீ ந ப⁴வந்தீ’’தி ஏதமத்த²ம். அதி⁴பதினோதி அதி⁴பதி ப⁴விதும் ஸமத்த²ஸ்ஸ. அதி⁴பதிம் ந கரோந்தீதி அதி⁴பதிம் கத்வா க³ரும் கத்வா நப்பவத்தந்தி. அதி⁴பதீனம் ஸஹபா⁴வேதி அதி⁴பதிகிச்சகரணேன ஸஹபவத்தியம். ‘‘அவீமம்ஸாதி⁴பதிகஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அபா⁴வா’’தி இத³ம் ‘‘அதி⁴பதிதாஸமத்தா² த⁴ம்மா அதி⁴பதிபா⁴வேனேவ பவத்தேய்யு’’ந்தி தோ³ஸாரோபனவஸேனாஹ, ந யதா²தி⁴க³தவஸேன. அதி⁴பதித⁴ம்மானஞ்ஹி புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரே ஸதி அதி⁴பதிபா⁴வேன பவத்தி, ந அஞ்ஞதா²தி ஸஹபா⁴வேபி தத³பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய விஸேஸனம் ந கத்தப்³ப³ம் ஸியாதி ஸக்கா வத்தும். அஞ்ஞமஞ்ஞாதி⁴பதிகரணபா⁴வேதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அதி⁴பதிம் கத்வா பவத்தியம். வீமம்ஸாதி⁴பதிகத்தவசனந்தி வீமம்ஸாதி⁴பதிகபா⁴வஸ்ஸ வசனம். ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா ஸப்³பே³ஸம்பி அதி⁴பதீனம் ஸாதி⁴பதிகத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸஹபா⁴வோ படிக்கி²த்தோ ஏவ ஸாதி⁴பதிபா⁴வஸ்ஸ அனேகம்ஸிகதாவசனதோ.
பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா நிட்டி²தா.
இத்³தி⁴பாத³விப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.