நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

அபி⁴த⁴ம்மபிடகே

விப⁴ங்க³-மூலடீகா

1. க²ந்த⁴விப⁴ங்கோ³

1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா

சதுஸச்சத³ஸோதி சத்தாரி ஸச்சானி ஸமாஹடானி சதுஸச்சம், சதுஸச்சம் பஸ்ஸீதி சதுஸச்சத³ஸோ. ஸதிபி ஸாவகானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னஞ்ச சதுஸச்சத³ஸ்ஸனபா⁴வே அனஞ்ஞபுப்³ப³கத்தா ப⁴க³வதோ சதுஸச்சத³ஸ்ஸனஸ்ஸ தத்த² ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய த³ஸப³லேஸு ச வஸீபா⁴வஸ்ஸ பத்திதோ பரஸந்தானேஸு ச பஸாரிதபா⁴வேன ஸுபாகடத்தா ப⁴க³வாவ விஸேஸேன ‘‘சதுஸச்சத³ஸோ’’தி தோ²மனம் அரஹதீதி. நாத²தீதி நாதோ², வேனேய்யானம் ஹிதஸுக²ம் ஆஸீஸதி பத்தே²தி, பரஸந்தானக³தம் வா கிலேஸப்³யஸனம் உபதாபேதி, ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காலேன காலம் அத்தஸம்பத்திம் பச்சவேக்கி²தா’’திஆதி³னா (அ. நி. 8.7) வா தம் தம் ஹிதபடிபத்திம் யாசதீதி அத்தோ². பரமேன சித்திஸ்ஸரியேன ஸமன்னாக³தோ, ஸப்³ப³ஸத்தே வா கு³ணேஹி ஈஸதி அபி⁴ப⁴வதீதி பரமிஸ்ஸரோ ப⁴க³வா ‘‘நாதோ²’’தி வுச்சதி. ‘‘ஸத்³த⁴ம்மே கா³ரவம் கத்வா கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஸோதப்³ப³பா⁴வே காரணம் வத்வா புன ஸவனே நியோஜேந்தோ ஆஹ ‘‘தம் ஸுணாத² ஸமாஹிதா’’தி. ‘‘போராணட்ட²கதா²னயம் விகா³ஹித்வா கரிஸ்ஸாமீ’’தி வா ஏதேன ஸக்கச்சஸவனே ச காரணம் வத்வா தத்த² நியோஜேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸத்³த⁴ம்மே கா³ரவம் கத்வா தம் ஸுணாதா²’’தி.

ஏத்த² ச ‘‘சதுஸச்சத³ஸோ’’தி வசனம் தோ²மனமேவ சதுப்பபே⁴தா³ய தே³ஸனாய ஸமானக³ணனத³ஸ்ஸனகு³ணேன, ‘‘அட்டா²ரஸஹி பு³த்³த⁴த⁴ம்மேஹி உபேதோ’’தி ச அட்டா²ரஸப்பபே⁴தா³ய தே³ஸனாய ஸமானக³ணனகு³ணேஹீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா²வுத்தேன வா நிரதிஸயேன சதுஸச்சத³ஸ்ஸனேன ப⁴க³வா சதுதா⁴ த⁴ம்மஸங்க³ணிம் தே³ஸேதும் ஸமத்தோ² அஹோஸி, அட்டா²ரஸபு³த்³த⁴த⁴ம்மஸமன்னாக³மேன அட்டா²ரஸதா⁴ விப⁴ங்க³ந்தி யதா²வுத்ததே³ஸனாஸமத்த²தாஸம்பாத³ககு³ணனித³ஸ்ஸனமேதம் ‘‘சதுஸச்சத³ஸோ உபேதோ பு³த்³த⁴த⁴ம்மேஹி அட்டா²ரஸஹீ’’தி. தேன யதா²வுத்தாய தே³ஸனாய ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴ஸிதத்தா அவிபரீததம் த³ஸ்ஸேந்தோ தத்த² ஸத்தே உக்³க³ஹாதீ³ஸு நியோஜேதி, நிட்டா²னக³மனஞ்ச அத்தனோ வாயாமம் த³ஸ்ஸேந்தோ அட்ட²கதா²ஸவனே ச ஆத³ரம் உப்பாத³யதி, யதா²வுத்தகு³ணரஹிதேன அஸப்³ப³ஞ்ஞுனா தே³ஸேதும் அஸக்குணேய்யதம் த⁴ம்மஸங்க³ணீவிப⁴ங்க³ப்பகரணானம் த³ஸ்ஸேந்தோ தத்த² தத³ட்ட²கதா²ய ச ஸாதிஸயம் கா³ரவம் ஜனயதி, பு³த்³தா⁴தீ³னஞ்ச ரதனானம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தாதி³கு³ணே விபா⁴வேதி.

தத்த² சத்தாரி ஸச்சானி பாகடானேவ, அட்டா²ரஸ பன பு³த்³த⁴த⁴ம்மா ஏவம் வேதி³தப்³பா³ – ‘‘அதீதம்ஸே பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அப்படிஹதம் ஞாணம், அனாக³தம்ஸே…பே… பச்சுப்பன்னம்ஸே…பே… இமேஹி தீஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ம் காயகம்மம் ஞாணபுப்³ப³ங்க³மம் ஞாணானுபரிவத்தம், ஸப்³ப³ம் வசீகம்மம்…பே. … ஸப்³ப³ம் மனோகம்மம்…பே… இமேஹி ச²ஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ நத்தி² ச²ந்த³ஸ்ஸ ஹானி, நத்தி² த⁴ம்மதே³ஸனாய, நத்தி² வீரியஸ்ஸ, நத்தி² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ, நத்தி² பஞ்ஞாய, நத்தி² விமுத்தியா ஹானி. இமேஹி த்³வாத³ஸஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ நத்தி² த³வா, நத்தி² ரவா, நத்தி² அபு²டம், நத்தி² வேகா³யிதத்தம், நத்தி² அப்³யாவடமனோ, நத்தி² அப்படிஸங்கா²னுபேக்கா²’’தி.

தத்த² நத்தி² த³வாதி கி²ட்³டா³தி⁴ப்பாயேன கிரியா நத்தி². நத்தி² ரவாதி ஸஹஸா கிரியா நத்தி². நத்தி² அபு²டந்தி ஞாணேன அபு²ஸிதம் நத்தி². நத்தி² வேகா³யிதத்தந்தி துரிதகிரியா நத்தி². நத்தி² அப்³யாவடமனோதி நிரத்த²கோ சித்தஸமுதா³சாரோ நத்தி². நத்தி² அப்படிஸங்கா²னுபேக்கா²தி அஞ்ஞாணுபேக்கா² நத்தி². கத்த²சி பன ‘‘நத்தி² த⁴ம்மதே³ஸனாய ஹானீ’’தி அலிகி²த்வா ‘‘நத்தி² ச²ந்த³ஸ்ஸ ஹானி, நத்தி² வீரியஸ்ஸ, நத்தி² ஸத்தியா’’தி லிக²ந்தி.

1. த⁴ம்மஸங்க³ஹே த⁴ம்மே குஸலாதி³கே திகது³கேஹி ஸங்க³ஹேத்வா தே ஏவ த⁴ம்மே ஸுத்தந்தே க²ந்தா⁴தி³வஸேன வுத்தே விப⁴ஜிதும் விப⁴ங்க³ப்பகரணம் வுத்தம். தத்த² ஸங்கே²பேன வுத்தானம் க²ந்தா⁴தீ³னம் விப⁴ஜனம் விப⁴ங்கோ³. ஸோ ஸோ விப⁴ங்கோ³ பகதோ அதி⁴கதோ யஸ்ஸா பாளியா, ஸா ‘‘விப⁴ங்க³ப்பகரண’’ந்தி வுச்சதி. அதி⁴கதோதி ச வத்தப்³ப³பா⁴வேன பரிக்³க³ஹிதோதி அத்தோ². தத்த² விப⁴ங்க³ப்பகரணஸ்ஸ ஆதி³பூ⁴தே க²ந்த⁴விப⁴ங்கே³ ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ரூபக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி இத³ம் ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம் நாம. நனு ந ஏத்தகமேவ ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயந்தி? ஸச்சம், இதி-ஸத்³தே³ன பன ஆதி³-ஸத்³த³த்த²ஜோதகேன பகாரத்த²ஜோதகேன வா ஸப்³ப³ம் ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம் ஸங்க³ஹேத்வா விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴தி ஏவமாதி³ ஏவம்பகாரம் வா இத³ம் ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா ஏகதே³ஸேன ஸமுதா³யம் நித³ஸ்ஸேதி பப்³ப³தஸமுத்³தா³தி³னித³ஸ்ஸகோ விய. தத்த² நிப்³பா³னவஜ்ஜானம் ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் ஸங்கா³ஹகத்தா ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகேஹி ச ஆயதனாதீ³ஹி அப்பகதரபத³த்தா க²ந்தா⁴னம் க²ந்த⁴விப⁴ங்கோ³ ஆதி³ம்ஹி வுத்தோ.

ந ததோ ஹேட்டா²தி ரூபாதீ³னம் வேத³யிதாதி³ஸபா⁴வத்தாபா⁴வா யஸ்மிம் ஸபா⁴வே அதீதாத³யோ ராஸீ கத்வா வத்தப்³பா³, தஸ்ஸ ருப்பனாதி³தோ அஞ்ஞஸ்ஸாபா⁴வா ச ஹேட்டா² க³ணனேஸு ஸங்க²தத⁴ம்மானம் அனிட்டா²னம் ஸாவஸேஸபா⁴வம், ந ஹேட்டா² க³ணனமத்தாபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ச²ட்ட²ஸ்ஸ பன க²ந்த⁴ஸ்ஸ அபா⁴வா ‘‘ந உத்³த⁴’’ந்தி ஆஹ. ந ஹி ஸவிபா⁴க³த⁴ம்மேஹி நிஸ்ஸடஸ்ஸ அதீதாதி³பா⁴வரஹிதஸ்ஸ ஏகஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ ராஸட்டோ² அத்தீ²தி. ‘‘ராஸிம்ஹீ’’தி ஸத்³த³த்த²ஸஹிதம் க²ந்த⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘கு³ணே பண்ணத்தியம் ருள்ஹிய’’ந்தி விஸயமேவ க²ந்த⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதி, ந ஸத்³த³த்த²ம். லோகியலோகுத்தரபே⁴த³ஞ்ஹி ஸீலாதி³கு³ணம் நிப்பதே³ஸேன க³ஹேத்வா பவத்தமானோ க²ந்த⁴-ஸத்³தோ³ ஸீலாதி³கு³ணவிஸிட்ட²ம் ராஸட்ட²ம் தீ³பேதீதி. கேசி பன ‘‘கு³ணட்டோ² ஏத்த² க²ந்த⁴ட்டோ²’’தி வத³ந்தி. தா³ருக்க²ந்தோ⁴தி ஏத்த² பன ந க²ந்த⁴-ஸத்³தோ³ பஞ்ஞத்தி-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தே² வத்ததி, தாதி³ஸே பன புது²லாயதே தா³ரும்ஹி தா³ருக்க²ந்தோ⁴தி பஞ்ஞத்தி ஹோதீதி பஞ்ஞத்தியம் நிபததீதி வுத்தம். ததா² ஏகஸ்மிம்பி விஞ்ஞாணே பவத்தோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴தி க²ந்த⁴-ஸத்³தோ³ ந ருள்ஹீ-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத³தி, ஸமுதா³யே பன நிருள்ஹோ க²ந்த⁴-ஸத்³தோ³ ததே³கதே³ஸே பவத்தமானோ தாய ஏவ ருள்ஹியா பவத்ததீதி க²ந்த⁴-ஸத்³தோ³ ருள்ஹியம் நிபததீதி வுத்தம்.

ராஸிதோ கு³ணதோதி ஸப்³ப³த்த² நிஸ்ஸக்கவசனம் விஸயஸ்ஸேவ க²ந்த⁴-ஸத்³த³ப்பவத்தியா காரணபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ராஸிதோ’’தி இமமத்த²ம் ஸத்³த³த்த²வஸேனபி நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயஞ்ஹி க²ந்த⁴ட்டோ² நாம பிண்ட³ட்டோ²’’திஆதி³மாஹ. கோட்டா²ஸட்டே² க²ந்த⁴ட்டே² ச²ட்டே²னபி க²ந்தே⁴ன ப⁴விதப்³ப³ம். நிப்³பா³னம்பி ஹி ச²ட்டோ² கோட்டா²ஸோதி. தஸ்மா ‘‘க²ந்த⁴ட்டோ² நாம ராஸட்டோ²’’தி யுத்தம். யேஸம் வா அதீதாதி³வஸேன பே⁴தோ³ அத்தி², தேஸம் ருப்பனாதி³லக்க²ணவஸேன தம்தம்கோட்டா²ஸதா வுச்சதீதி பே⁴த³ரஹிதஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ கோட்டா²ஸட்டே²ன ச க²ந்த⁴பா⁴வோ ந வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.

ஏத்தாவதாதி உத்³தே³ஸமத்தேனாதி அத்தோ². சத்தாரோ ச மஹாபூ⁴தா…பே… ரூபந்தி ஏவம் விப⁴த்தோ. கத்தா²தி சே? ஏகாத³ஸஸு ஓகாஸேஸு. இதி-ஸத்³தே³ன நித³ஸ்ஸனத்தே²ன ஸப்³போ³ விப⁴ஜனனயோ த³ஸ்ஸிதோ. இத³ஞ்ச விப⁴ஜனம் ஓளாரிகாதீ³ஸு சக்கா²யதனந்திஆதி³விப⁴ஜனஞ்ச யதா²ஸம்ப⁴வம் ஏகாத³ஸஸு ஓகாஸேஸு யோஜேதப்³ப³ம், ஏவம் வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஸுபி. விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ பன ஏகாத³ஸோகாஸேஸு புரிமே ஓகாஸபஞ்சகே ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணம்…பே… மனோவிஞ்ஞாண’’ந்தி ச²விஞ்ஞாணகாயவிஸேஸேன விப⁴த்தோ, ந தத்த² மனோதா⁴து மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி விப⁴ஜனம் அத்தி². தம் பன த்³வயம் மனோவிஞ்ஞாணந்தி வுத்தந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் அட்ட²கதா²யம் ‘‘மனோதா⁴து மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூ’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் பாளினயேன பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு த⁴ம்மபரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா புன அஞ்ஞேன பகாரேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே.

1. ரூபக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா

2. யம் கிஞ்சீதி ஏத்த² யந்தி ஸாமஞ்ஞேன அனியமனித³ஸ்ஸனம், கிஞ்சீதி பகாரந்தரபே⁴த³ம் ஆமஸித்வா அனியமனித³ஸ்ஸனம். உப⁴யேனபி அதீதம் வா…பே… ஸந்திகே வா அப்பம் வா ப³ஹும் வா யாதி³ஸம் வா தாதி³ஸம் வா யம் கிஞ்சீதி நபும்ஸகனித்³தே³ஸாரஹம் ஸப்³ப³ம் ப்³யாபேத்வா ஸங்க³ண்ஹாதீதி அஞ்ஞேஸுபி நபும்ஸகனித்³தே³ஸாரஹேஸு பஸங்க³ம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்த²ம் அதிச்ச பவத்திதோ அதிப்பஸங்க³ஸ்ஸ நியமனத்த²ம் ‘‘ரூப’’ந்தி ஆஹ. யம்கிஞ்சீதி ஸனிபாதம் யம்-ஸத்³த³ம் கிம்-ஸத்³த³ஞ்ச அனியமேகத்த²தீ³பனவஸேன ஏகம் பத³ந்தி க³ஹேத்வா ‘‘பத³த்³வயேனபீ’’தி வுத்தம்.

கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரூபம் வதே³தா²தி தும்ஹேபி ரூபம் ரூபந்தி வதே³த², தம் கேன காரணேன வதே³தா²தி அத்தோ², அத² வா கேன காரணேன ரூபம், தம் காரணம் வதே³தா²தி அத்தோ². அதே²தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு துண்ஹீபூ⁴தேஸு ப⁴க³வா ஆஹ ‘‘ருப்பதீதி கோ²’’திஆதி³.

பி⁴ஜ்ஜதீதி ஸீதாதி³ஸன்னிபாதே விஸதி³ஸஸந்தானுப்பத்தித³ஸ்ஸனதோ புரிமஸந்தானஸ்ஸ பே⁴த³ம் ஸந்தா⁴யாஹ. பே⁴தோ³ ச விஸதி³ஸதாவிகாராபத்தீதி பி⁴ஜ்ஜதீதி விகாரம் ஆபஜ்ஜதீதி அத்தோ². விகாராபத்தி ச ஸீதாதி³ஸன்னிபாதே விஸதி³ஸரூபுப்பத்தியேவ. அரூபக்க²ந்தா⁴னம் பன அதிலஹுபரிவத்திதோ யதா² ரூபத⁴ம்மானம் டி²திக்க²ணே ஸீதாதீ³ஹி ஸமாக³மோ ஹோதி, யேன தத்த² உதுனோ டி²திப்பத்தஸ்ஸ புரிமஸதி³ஸஸந்தானுப்பாத³னஸமத்த²தா ந ஹோதி ஆஹாராதி³கஸ்ஸ வா, ஏவம் அஞ்ஞேஹி ஸமாக³மோ நத்தி². ஸங்க⁴ட்டனேன ச விகாராபத்தியம் ருப்பன-ஸத்³தோ³ நிருள்ஹோ, தஸ்மா அரூபத⁴ம்மானம் ஸங்க⁴ட்டனவிரஹிதத்தா ரூபத⁴ம்மானம் விய பாகடஸ்ஸ விகாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ ச ‘‘ருப்பந்தீ’’தி ‘‘ருப்பனலக்க²ணா’’தி ச ந வுச்சந்தி. ஜிக⁴ச்சா²பிபாஸாஹி ருப்பனஞ்ச உத³ரக்³கி³ஸன்னிபாதேன ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச குப்பதீதி ஏதேன கத்துஅத்தே² ரூபபத³ஸித்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி, க⁴ட்டீயதி பீளீயதீதி ஏதேஹி கம்மத்தே². கோபாதி³கிரியாயேவ ஹி ருப்பனகிரியாதி. ஸோ பன கத்துபூ⁴தோ கம்மபூ⁴தோ ச அத்தோ² பி⁴ஜ்ஜமானோ ஹோதீதி இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘பி⁴ஜ்ஜதீதி அத்தோ²’’தி வுத்தம். அத² வா ருப்பதீதி ரூபந்தி கம்மகத்துத்தே² ரூபபத³ஸித்³தி⁴ வுத்தா. விகாரோ ஹி ருப்பனந்தி. தேனேவ ‘‘பி⁴ஜ்ஜதீதி அத்தோ²’’தி கம்மகத்துத்தே²ன பி⁴ஜ்ஜதி-ஸத்³தே³ன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. யம் பன ருப்பதி பி⁴ஜ்ஜதி, தம் யஸ்மா குப்பதி க⁴ட்டீயதி பீளீயதி, தஸ்மா ஏதேஹி ச பதே³ஹி பத³த்தோ² பாகடோ கதோதி. ‘‘கேனட்டே²னா’’தி புச்சா²ஸபா⁴க³வஸேன ‘‘ருப்பனட்டே²னா’’தி வுத்தம். ந கேவலம் ஸத்³த³த்தோ²யேவ ருப்பனம், தஸ்ஸ பனத்த²ஸ்ஸ லக்க²ணஞ்ச ஹோதீதி அத்த²லக்க²ணவஸேன ‘‘ருப்பனலக்க²ணேன ரூபந்திபி வத்தும் வட்டதீ’’தி ஆஹ.

சி²ஜ்ஜித்வாதி முச்சா²பத்தியா முச்சித்வா அங்க³பச்சங்கா³னம் சே²த³னவஸேன வா சி²ஜ்ஜித்வா. அச்சந்தகா²ரேன ஸீதோத³கேனாதி அதிஸீதபா⁴வமேவ ஸந்தா⁴ய அச்சந்தகா²ரதா வுத்தா ஸியா. ந ஹி தம் கப்பஸண்டா²னம் உத³கம் ஸம்பத்திகரம் பத²வீஸந்தா⁴ரகம் கப்பவினாஸஉத³கம் விய கா²ரம் ப⁴விதும் அரஹதி. ததா² ஹி ஸதி பத²வீ விலீயேய்யாதி. அவீசிமஹானிரயேதி ஸஉஸ்ஸத³ம் அவீசினிரயம் வுத்தம். தேனேவ ‘‘தத்த² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். பேத்தி…பே… ந ஹோந்தீதி ஏவம்விதா⁴பி ஸத்தா அத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ ஏவம்விதா⁴யேவ ஹோந்தீதி நியமாபா⁴வதோ. ஏவம் காலகஞ்ஜிகாதீ³ஸுபீதி. ஸரந்தா க³ச்ச²ந்தீதி ஸரீஸப-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத³தி.

அபி⁴ஸஞ்ஞூஹித்வாதி ஏத்த² ஸமூஹம் கத்வாதிபி அத்தோ². ஏதேன ஸப்³ப³ம் ரூபம்…பே… த³ஸ்ஸிதம் ஹோதீதி ஏதேன ரூபக்க²ந்த⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸமானாதி⁴கரணஸமாஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தேனேவாஹ ‘‘ந ஹி ரூபதோ…பே… அத்தீ²’’தி.

3. பக்கி²பித்வாதி ஏத்த² ஏகாத³ஸோகாஸேஸு ரூபம் பக்கி²பித்வாதி அத்தோ². ந ஹி தத்த² மாதிகம்யேவ பக்கி²பித்வா மாதிகா ட²பிதா, அத² கோ² பகரணப்பத்தம் ரூபந்தி.

அபரோ நயோ…பே… ஏத்தே²வ க³ணனம் க³தந்தி ஏதேன அதீதம்ஸேனாதி பு⁴ம்மத்தே² கரணவசனந்தி த³ஸ்ஸேதி. யேன பகாரேன க³ணனம் க³தம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சத்தாரோ ச மஹாபூ⁴தா’’திஆதி³ வுத்தந்தி இமஸ்மிம் அத்தே² ஸதி மஹாபூ⁴துபாதா³யரூபபா⁴வோ அதீதகோட்டா²ஸே க³ணனஸ்ஸ காரணந்தி ஆபஜ்ஜதி. ந ஹி அதீதம்ஸானம் வேத³னாதீ³னம் நிவத்தனத்த²ம் இத³ம் வசனம் ‘‘யம் ரூப’’ந்தி ஏதேனேவ தேஸம் நிவத்திதத்தா, நாபி ரூபஸ்ஸ அஞ்ஞப்பகாரனிவத்தனத்த²ம் ஸப்³ப³ப்பகாரஸ்ஸ தத்த² க³ணிதத்தா, ந ச அனாக³தபச்சுப்பன்னாகாரனிவத்தனத்த²ம் அதீதம்ஸவசனேன தம்னிவத்தனதோதி. அத² பன யம் அதீதம்ஸேன க³ணிதம், தம் சத்தாரோ ச…பே… ரூபந்தி ஏவம் க³ணிதந்தி அயமத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ, ஏவம் ஸதி க³ணனந்தரத³ஸ்ஸனம் இத³ம் ஸியா, ந அதீதம்ஸேன க³ணிதப்பகாரத³ஸ்ஸனம், தம்த³ஸ்ஸனே பன ஸதி பூ⁴துபாதா³யரூபப்பகாரேன அதீதம்ஸே க³ணிதம் தம்ஸபா⁴வத்தாதி ஆபன்னமேவ ஹோதி, ந ச ஏவம்ஸபா⁴வதா அதீதம்ஸே க³ணிததாய காரணம் ப⁴விதும் அரஹதி ஏவம்ஸபா⁴வஸ்ஸேவ பச்சுப்பன்னானாக³தேஸு க³ணிதத்தா ஸுகா²தி³ஸபா⁴வஸ்ஸ ச அதீதம்ஸே க³ணிதத்தா, தஸ்மா புரிமனயோ ஏவ யுத்தோ. அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴னித்³தே³ஸேஸுபி தாதி³ஸோ ஏவத்தோ² லப்³ப⁴தீதி.

ஸுத்தந்தபரியாயதோதி பரியாயதே³ஸனத்தா ஸுத்தஸ்ஸ வுத்தம். அபி⁴த⁴ம்மனித்³தே³ஸதோதி நிப்பரியாயதே³ஸனத்தா அபி⁴த⁴ம்மஸ்ஸ நிச்ச²யேன தே³ஸோ நித்³தே³ஸோதி கத்வா வுத்தம். கிஞ்சாபீதிஆதீ³ஸு அயமதி⁴ப்பாயோ – ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயத்தா யதா² ‘‘அதீதம் நன்வாக³மேய்யா’’திஆதீ³ஸு அத்³தா⁴னவஸேன அதீதாதி³பா⁴வோவ வுத்தோ, ததா² இதா⁴பி நித்³தி³ஸிதப்³போ³ (ம. நி. 3.272, 275; அப. தே²ர 2.55.244) ஸியா. ஏவம் ஸந்தேபி ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம்பி அபி⁴த⁴ம்மதே³ஸனாயேவ ஸுத்தந்தே வுத்தத⁴ம்மே விசினித்வா விப⁴ஜனவஸேன பவத்தாதி அபி⁴த⁴ம்மனித்³தே³ஸேனேவ அதீதாதி³பா⁴வோ நித்³தி³ட்டோ²தி.

அத்³தா⁴ஸந்ததிஸமயக²ணவஸேனாதி ஏத்த² சுதிபடிஸந்தி⁴பரிச்சி²ன்னே காலே அத்³தா⁴-ஸத்³தோ³ வத்ததீதி ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹமதீதமத்³தா⁴ன’’ந்திஆதி³ஸுத்தவஸேன (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20) விஞ்ஞாயதி. ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, அத்³தா⁴. கதமே தயோ? அதீதோ அத்³தா⁴, அனாக³தோ அத்³தா⁴, பச்சுப்பன்னோ அத்³தா⁴’’தி (இதிவு. 63; தீ³. நி. 3.305) ஏத்த² பன பரமத்த²தோ பரிச்சி²ஜ்ஜமானோ அத்³தா⁴ நிருத்திபத²ஸுத்தவஸேன (ஸம். நி. 3.62) க²ணபரிச்சி²ன்னோ யுத்தோ. தத்த² ஹி ‘‘யம், பி⁴க்க²வே, ரூபம் ஜாதம் பாதுபூ⁴தம், ‘அத்தீ²’தி தஸ்ஸ ஸங்கா²’’தி (ஸம். நி. 3.62) விஜ்ஜமானஸ்ஸ பச்சுப்பன்னதா ததோ புப்³பே³ பச்சா² ச அதீதானாக³ததா வுத்தாதி. யேபு⁴ய்யேன பன சுதிபடிஸந்தி⁴பரிச்சி²ன்னோ (தீ³. நி. 3.305; இதிவு. 63) ஸுத்தேஸு அதீதாதி³கோ அத்³தா⁴ வுத்தோதி ஸோ ஏவ இதா⁴பி ‘‘அத்³தா⁴வஸேனா’’தி வுத்தோ. ஸீதம் ஸீதஸ்ஸ ஸபா⁴கோ³, ததா² உண்ஹம் உண்ஹஸ்ஸ. யம் பன ஸீதம் உண்ஹம் வா ஸரீரே ஸன்னிபதிதம் ஸந்தானவஸேன பவத்தமானம் அனூனம் அனதி⁴கம் ஏகாகாரம், தம் ஏகோ உதூதி வுச்சதி. ஸபா⁴க³உதுனோ அனேகந்தஸபா⁴வதோ ஏகக³ஹணம் கதம், ஏவம் ஆஹாரேபி. ஏகவீதி²ஏகஜவனஸமுட்டா²னந்தி பஞ்சச²ட்ட²த்³வாரவஸேன வுத்தம். ஸந்ததிஸமயகதா² விபஸ்ஸகானம் உபகாரத்தா²ய அட்ட²கதா²ஸு கதி²தா.

நிட்டி²தஹேதுபச்சயகிச்சம், நிட்டி²தஹேதுகிச்சமனிட்டி²தபச்சயகிச்சம், உப⁴யகிச்சமஸம்பத்தம், ஸகிச்சக்க²ணே பச்சுப்பன்னம். ஜனகோ ஹேது, உபத்த²ம்ப⁴கோ பச்சயோ, தேஸம் உப்பாத³னம் உபத்த²ம்ப⁴னஞ்ச கிச்சம். யதா² பீ³ஜஸ்ஸ அங்குருப்பாத³னம் பத²வீஆதீ³னஞ்ச தது³பத்த²ம்ப⁴னம் கம்மஸ்ஸ கடத்தாரூபவிபாகுப்பாத³னம் ஆஹாராதீ³னம் தது³பத்த²ம்ப⁴னம், ஏவம் ஏகேகஸ்ஸ கலாபஸ்ஸ சித்துப்பாத³ஸ்ஸ ச ஜனகானம் கம்மானந்தராதி³பச்சயபூ⁴தானம் உபத்த²ம்ப⁴கானஞ்ச ஸஹஜாதபுரேஜாதபச்சா²ஜாதானம் கிச்சம் யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² உப்பாத³க்க²ணே ஹேதுகிச்சம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், தீஸுபி க²ணேஸு பச்சயகிச்சம். பத²வீஆதீ³னம் ஸந்தா⁴ரணாதி³கம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் பு²ஸனாதி³கஞ்ச அத்தனோ அத்தனோ கிச்சம் ஸகிச்சம், தஸ்ஸ கரணக்க²ணோ ஸகிச்சக்க²ணோ. ஸஹ வா கிச்சேன ஸகிச்சம், யஸ்மிம் க²ணே ஸகிச்சம் ரூபம் வா அரூபம் வா ஹோதி, ஸோ ஸகிச்சக்க²ணோ, தஸ்மிம் க²ணே பச்சுப்பன்னம்.

6. ஏத்தகமேவாதி ‘‘தேஸம் தேஸ’’ந்தி இமினா ஆமேடி³தவசனேன அபி⁴ப்³யாபனத்தே²ன வுத்தத்த²மேவ. ‘‘அபரஸ்ஸ அபரஸ்ஸா’’தி தீ³பனம் அபரதீ³பனம். பரியேஸதூதி ஏதேன பரியேஸனாய அனிட்ட²னாமனிவத்தனஸ்ஸ அகாரணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. கம்மதோ³ஸேன ஹி சித்தவிபல்லாஸதோ³ஸேன ச கூ³த²ப⁴க்க²பாணாத³யோ உம்மத்தகாத³யோ ச பரியேஸேய்யும் தி³ட்டி²விபல்லாஸேன ச யோனகாத³யோ ந ஆரம்மணஸ்ஸ பரியேஸிதப்³ப³ஸபா⁴வத்தா, அபரியேஸிதப்³ப³ஸபா⁴வத்தா பன ஏதஸ்ஸ அனிட்ட²மிச்சேவ நாமந்தி அத்தோ².

ஸம்பத்திவிரஹதோதி ரூபாதீ³னம் தே³வமனுஸ்ஸஸம்பத்திப⁴வே குஸலகம்மப²லதா ஸமித்³த⁴ஸோப⁴னதா ச ஸம்பத்தி, தப்³பி³ரஹதோதி அத்தோ². ததோ ஏவ தம் ந பரியேஸிதப்³ப³ந்தி. ஸோப⁴னானி ச கானிசி ஹத்தி²ரூபாதீ³னி அகுஸலகம்மனிப்³ப³த்தானி ந தேஸம்யேவ ஹத்தி²ஆதீ³னம் ஸுக²ஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீதி தேஸம் ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் ‘‘அகந்த’’ந்தி வுத்தம். தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ஹி ஸத்தஸ்ஸ அத்தனா கதேன குஸலேன நிப்³ப³த்தம் ஸுக²ஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி, அகுஸலேன நிப்³ப³த்தம் து³க்க²ஸ்ஸ. தஸ்மா கம்மஜானம் இட்டா²னிட்ட²தா கம்மகாரகஸத்தஸ்ஸ வஸேன யோஜனாரஹா ஸியா. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘குஸலகம்மஜம் அனிட்ட²ம் நாம நத்தீ²’’தி இத³மேவ வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘அகுஸலகம்மஜம் இட்ட²ம் நாம நத்தீ²’’தி. தேன அகுஸலகம்மஜம்பி ஸோப⁴னம் பரஸத்தானம் இட்ட²ந்தி அனுஞ்ஞாதம் ப⁴விஸ்ஸதி. குஸலகம்மஜம் பன ஸப்³பே³ஸம் இட்ட²மேவாதி வத³ந்தி. திரச்சா²னக³தானம் பன கேஸஞ்சி மனுஸ்ஸரூபம் அமனாபம், யதோ தே தி³ஸ்வாவ பலாயந்தி. மனுஸ்ஸா ச தே³வதாரூபம் தி³ஸ்வா பா⁴யந்தி, தேஸம்பி விபாகவிஞ்ஞாணம் தம் ரூபம் ஆரப்³ப⁴ குஸலவிபாகம் உப்பஜ்ஜதி, தாதி³ஸஸ்ஸ பன புஞ்ஞஸ்ஸ அபா⁴வா ந தேஸம் தத்த² அபி⁴ரதி ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. குஸலகம்மஜஸ்ஸ பன அனிட்ட²ஸ்ஸாபா⁴வோ விய அகுஸலகம்மஜஸ்ஸ ஸோப⁴னஸ்ஸ இட்ட²ஸ்ஸ அபா⁴வோ வத்தப்³போ³. ஹத்தி²ஆதீ³னம்பி ஹி அகுஸலகம்மஜம் மனுஸ்ஸானம் அகுஸலவிபாகஸ்ஸேவ ஆரம்மணம், குஸலகம்மஜம் பன பவத்தே ஸமுட்டி²தம் குஸலவிபாகஸ்ஸ. இட்டா²ரம்மணேன பன வோமிஸ்ஸகத்தா அப்பகம் அகுஸலகம்மஜம் ப³ஹுலம் அகுஸலவிபாகுப்பத்தியா காரணம் ந ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸக்கா வத்துந்தி. விபாகம் பன கத்த²சி ந ஸக்கா வஞ்சேதுந்தி விபாகவஸேன இட்டா²னிட்டா²ரம்மணவவத்தா²னம் ஸுட்டு² வுத்தம். தஸ்மா தம் அனுக³ந்த்வா ஸப்³ப³த்த² இட்டா²னிட்ட²தா யோஜேதப்³பா³.

அனிட்டா² பஞ்ச காமகு³ணாதி கஸ்மா வுத்தம், நனு ‘‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யானி ரூபானி இட்டா²னீ’’தி (ம. நி. 1.166; 2.155; 3.190; ஸம். நி. 5.30) ஏவமாதி³னா இட்டா²னேவ ரூபாதீ³னி ‘‘காமகு³ணா’’தி வுத்தானீதி? காமகு³ணஸதி³ஸேஸு காமகு³ணவோஹாரதோ, ஸதி³ஸதா ச ரூபாதி³பா⁴வோயேவ, ந இட்ட²தா. ‘‘அனிட்டா²’’தி வா வசனேன அகாமகு³ணதா த³ஸ்ஸிதாதி காமகு³ணவிஸபா⁴கா³ ரூபாத³யோ ‘‘காமகு³ணா’’தி வுத்தா அஸிவே ‘‘ஸிவா’’தி வோஹாரோ விய. ஸப்³பா³னி வா இட்டா²னிட்டா²னி ரூபாதீ³னி தண்ஹாவத்து²பா⁴வதோ காமகு³ணாயேவ. வுத்தஞ்ஹி ‘‘ரூபா லோகே பியரூபம் ஸாதரூப’’ந்திஆதி³ (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.133; விப⁴. 203). அதிஸயேன பன காமனீயத்தா ஸுத்தேஸு ‘‘காமகு³ணா’’தி இட்டா²னி ரூபாதீ³னி வுத்தானீதி.

த்³வீஸுபி ஹீனபணீதபதே³ஸு ‘‘அகுஸலகம்மஜவஸேன குஸலகம்மஜவஸேனா’’தி வசனம் ‘‘தேஸம் தேஸம் ஸத்தான’’ந்தி ஸத்தவஸேன நியமேத்வா விப⁴ஜிதத்தா, அயஞ்சத்தோ² ‘‘தேஸம் தேஸ’’ந்தி அவயவயோகே³ ஸாமிவசனம் கத்வா வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. ஸத்தஸந்தானபரியாபன்னேஸு கம்மஜம் விஸிட்ட²ந்தி ‘‘கம்மஜவஸேனா’’தி வுத்தம். யதி³ பன தேஹி தேஹீதி ஏதஸ்மிம் அத்தே² தேஸம் தேஸந்தி ஸாமிவசனம், விஸயவிஸயீஸம்ப³ந்தே⁴ வா, ந கம்மஜவஸேனேவ ரூபாதீ³னி விப⁴த்தானி, ஸப்³பே³ஸம் பன இந்த்³ரியப³த்³தா⁴னம் வஸேன விப⁴த்தானீதி விஞ்ஞாயந்தி. ஏத்த² ச பாகடேஹி ரூபாதீ³ஹி நயோ த³ஸ்ஸிதோதி சக்கா²தீ³ஸுபி ஹீனபணீததா யோஜேதப்³பா³.

மனாபபரியந்தந்தி மனாபம் பரியந்தம் மரியாதா³பூ⁴தம் பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு வதா³மீதி அத்தோ². கிம் காரணந்தி? யஸ்மா தே ஏகச்சஸ்ஸ மனாபா ஹோந்தி, ஏகச்சஸ்ஸ அமனாபா, யஸ்ஸ யேவ மனாபா, தஸ்ஸ தேவ பரமா, தஸ்மா தஸ்ஸ தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயவஸேன காமகு³ணானம் பரமதா ஹோதி, ந தேஸம்யேவ ஸபா⁴வதோ.

ஏவந்தி இமஸ்மிம் ஸுத்தே வுத்தனயேன. ஏகஸ்மிம்யேவ அஸ்ஸாத³னகுஜ்ஜ²னதோ ஆரம்மணஸபா⁴வஸ்ஸேவ இட்டா²னிட்டா²பா⁴வதோ அனிட்ட²ம் ‘‘இட்ட²’’ந்தி க³ஹணதோ ச, இட்ட²ம் ‘‘அனிட்ட²’’ந்தி க³ஹணதோ ச இட்டா²னிட்ட²ம் நாம பாடியேக்கம் படிவிப⁴த்தம் நத்தீ²தி அத்தோ². ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸேன சாதிஆதி³னா நிப்³பா³னே விய அஞ்ஞேஸு ஆரம்மணேஸு ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸேன இட்டா²னிட்ட²க்³க³ஹணம் ஹோதி. பித்தும்மத்தாதீ³னம் கீ²ரஸக்கராதீ³ஸு தோ³ஸுஸ்ஸத³ஸமுட்டி²தஸஞ்ஞாவிபல்லாஸவஸேன தித்தக்³க³ஹணம் வியாதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய மனாபபரியந்ததா வுத்தாதி த³ஸ்ஸேதி.

விப⁴த்தம் அத்தீ²தி ச வவத்தி²தம் அத்தீ²தி அத்தோ², அட்ட²கதா²சரியேஹி விப⁴த்தம் பகாஸிதந்தி வா. தஞ்ச மஜ்ஜி²மகஸத்தஸ்ஸ வஸேன வவத்தி²தம் பகாஸிதஞ்ச, அஞ்ஞேஸஞ்ச விபல்லாஸவஸேன இத³ம் இட்ட²ம் அனிட்ட²ஞ்ச ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் வவத்தி²தஸ்ஸ பனிட்டா²னிட்ட²ஸ்ஸ அனிட்ட²ம் இட்ட²ந்தி ச க³ஹணே ந கேவலம் ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸோவ காரணம், தா⁴துக்கோ²ப⁴வஸேன இந்த்³ரியவிகாராபத்திஆதி³னா குஸலாகுஸலவிபாகுப்பத்திஹேதுபா⁴வோபீதி ஸக்கா வத்தும். ததா² ஹி ஸீதுத³கம் க⁴ம்மாபி⁴தத்தானம் குஸலவிபாகஸ்ஸ காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹேது ஹோதி, ஸீதாபி⁴பூ⁴தானம் அகுஸலவிபாகஸ்ஸ. தூலபிசுஸம்ப²ஸ்ஸோ வணே து³க்கோ² நிவணே ஸுகோ², முது³தருணஹத்த²ஸம்பா³ஹனஞ்ச ஸுக²ம் உப்பாதே³தி, தேனேவ ஹத்தே²ன பஹரணம் து³க்க²ம், தஸ்மா விபாகவஸேன ஆரம்மணவவத்தா²னம் யுத்தம்.

கிஞ்சாபீதிஆதி³னா ஸதிபி ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸே பு³த்³த⁴ரூபத³ஸ்ஸனாதீ³ஸு குஸலவிபாகஸ்ஸேவ கூ³த²த³ஸ்ஸனாதீ³ஸு ச அகுஸலவிபாகஸ்ஸ உப்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ தேன விபாகேன ஆரம்மணஸ்ஸ இட்டா²னிட்ட²தம் த³ஸ்ஸேதி. விஜ்ஜமானேபி ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸே ஆரம்மணேன விபாகனியமத³ஸ்ஸனம் ஆரம்மணனியமத³ஸ்ஸனத்த²மேவ கதந்தி.

அபிச த்³வாரவஸேனபீதிஆதி³னா த்³வாரந்தரே து³க்க²ஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ ச பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ த்³வாரந்தரே ஸுக²து³க்க²விபாகுப்பாத³னதோ விபாகேன ஆரம்மணனியமத³ஸ்ஸனேன ஏகஸ்மிம்யேவ ச த்³வாரே ஸமானஸ்ஸேவ மணிரதனாதி³போ²ட்ட²ப்³ப³ஸ்ஸ ஸணிகம் பு²ஸனே போத²னே ச ஸுக²து³க்கு²ப்பாத³னதோ விபாகவஸேன இட்டா²னிட்ட²தா த³ஸ்ஸிதாதி விஞ்ஞாயதி.

ஹேட்டி²மனயோதி மஜ்ஜி²மகஸத்தஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ ச வஸேன வவத்தி²தம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா ‘‘தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் உஞ்ஞாத’’ந்தி (விப⁴. 6) ச ஆதி³னா வுத்தனயோ. ஸம்முதிமனாபந்தி மஜ்ஜி²மகஸத்தஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ ச வஸேன ஸம்மதம் வவத்தி²தம் மனாபம், தம் பன ஸபா⁴வேனேவ வவத்தி²தந்தி அபி⁴ந்தி³தப்³ப³தோவ ந பி⁴ந்த³தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸேன நேரயிகாதீ³ஹிபி புக்³க³லேஹி மனாபந்தி க³ஹிதம் புக்³க³லமனாபம் ‘‘தம் தம் வா பனா’’திஆதி³னா பி⁴ந்த³தி. வேமானிகபேதரூபம்பி அகுஸலகம்மஜத்தா கம்மகாரணாதி³து³க்க²வத்து²பா⁴வதோ ச ‘‘மனுஸ்ஸரூபதோ ஹீன’’ந்தி வுத்தம்.

7. ஓளாரிகரூபானம் வத்தா²ரம்மணபடிகா⁴தவஸேன ஸுபரிக்³க³ஹிததா, ஸுகு²மானம் ததா² அபா⁴வதோ து³ப்பரிக்³க³ஹிததா ச யோஜேதப்³பா³. து³ப்பரிக்³க³ஹட்டே²னேவ லக்க²ணது³ப்படிவிஜ்ஜ²னதா த³ட்ட²ப்³பா³. த³ஸவித⁴ந்தி ‘‘தூ³ரே’’தி அவுத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். வுத்தம்பி பன ஓகாஸதோ தூ³ரே ஹோதியேவ.

ஹேட்டி²மனயோதி ‘‘இத்தி²ந்த்³ரியம்…பே… இத³ம் வுச்சதி ரூபம் ஸந்திகே’’தி (விப⁴. 7) ஏவம் லக்க²ணதோ த்³வாத³ஸஹத்த²வஸேன வவத்தி²தஓகாஸதோ ச த³ஸ்ஸேத்வா நிய்யாதிதனயோ. ஸோ லக்க²ணோகாஸவஸேன தூ³ரஸந்திகேன ஸஹ க³ஹேத்வா நிய்யாதிதத்தா பி⁴ந்த³மானோ மிஸ்ஸகம் கரோந்தோ க³தோ. அத² வா பி⁴ந்த³மானோதி ஸரூபத³ஸ்ஸனேன லக்க²ணதோ யேவாபனகேன ஓகாஸதோதி ஏவம் லக்க²ணதோ ஓகாஸதோ ச விஸும் கரோந்தோ க³தோதி அத்தோ². அத² வா லக்க²ணதோ ஸந்திகதூ³ரானம் ஓகாஸதோ தூ³ரஸந்திகபா⁴வகரணேன ஸந்திகபா⁴வம் பி⁴ந்தி³த்வா தூ³ரபா⁴வம், தூ³ரபா⁴வஞ்ச பி⁴ந்தி³த்வா ஸந்திகபா⁴வம் கரோந்தோ பவத்தோதி ‘‘பி⁴ந்த³மானோ க³தோ’’தி வுத்தம். இத⁴ பனாதி ‘‘தம் தம் வா பன ரூபம் உபாதா³ய உபாதா³யா’’தி இத⁴ புரிமனயேன லக்க²ணதோ தூ³ரம் ஓகாஸதோ ஸந்திகபா⁴வகரணேன ந பி⁴ந்த³தி ப⁴க³வா, ந ச ஓகாஸதூ³ரதோ விஸும் கரணேன, நாபி ஓகாஸதூ³ரேன வோமிஸ்ஸககரணேனாதி அத்தோ². கிம் பன கரோதீதி? ஓகாஸதோ தூ³ரமேவ பி⁴ந்த³தி. ஏத்த² பன ந புப்³பே³ வுத்தனயேன திதா⁴ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ந ஹி ஓகாஸதோ தூ³ரம் லக்க²ணதோ ஸந்திகம் கரோதி, லக்க²ணதோ வா விஸும் தேன வா வோமிஸ்ஸகந்தி. ஓகாஸதோ தூ³ரஸ்ஸ பன ஓகாஸதோவ ஸந்திகபா⁴வகரணம் இத⁴ ‘‘பே⁴த³ன’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இத⁴ பன ந லக்க²ணதோ தூ³ரம் பி⁴ந்த³தீதி ஏத்தா²பி வா ந புப்³பே³ வுத்தனயேன திதா⁴ பே⁴த³ஸ்ஸ அகரணம் வுத்தம், லக்க²ணதோ ஸந்திகதூ³ரானம் பன லக்க²ணதோ உபாதா³யுபாதா³ய தூ³ரஸந்திகபா⁴வோ நத்தீ²தி லக்க²ணதோ தூ³ரஸ்ஸ லக்க²ணதோவ ஸந்திகபா⁴வாகரணம் லக்க²ணதோ தூ³ரஸ்ஸ அபே⁴த³னந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். புரிமனயோ விய அயம் நயோ ந ஹோதீதி ஏத்தகமேவ ஹி ஏத்த² த³ஸ்ஸேதீதி பி⁴ந்த³மானோதி ஏத்த² ச அஞ்ஞதா² பே⁴த³னம் வுத்தம், பே⁴த³னம் இத⁴ ச அஞ்ஞதா² வுத்தந்தி.

ரூபக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. வேத³னாக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா

8. சக்கா²த³யோ பஸாதா³ ஓளாரிகமனோமயத்தபா⁴வபரியாபன்னா காயவோஹாரம் அரஹந்தீதி தப்³ப³த்து²கா அது³க்க²மஸுகா² ‘‘காயிகா’’தி பரியாயேன வுத்தா, ந காயபஸாத³வத்து²கத்தா. ந ஹி சக்கா²த³யோ காயபஸாதா³ ஹோந்தீதி. ஸந்ததிவஸேன க²ணாதி³வஸேன சாதி ஏத்த² அத்³தா⁴ஸமயவஸேன அதீதாதி³பா⁴வஸ்ஸ அவசனம் ஸுகா²தி³வஸேன பி⁴ன்னாய அதீதாதி³பா⁴வவசனதோ. ந ஹி ஸுகா²யேவ அத்³தா⁴வஸேன ஸமயவஸேன ச அதீதாதி³கா ஹோதி, ததா² து³க்கா² அது³க்க²மஸுகா² ச காயிகசேதஸிகாதி³பா⁴வேன பி⁴ன்னா. தேன வேத³னாஸமுத³யோ அத்³தா⁴ஸமயவஸேன அதீதாதி³பா⁴வேன வத்தப்³ப³தம் அரஹதி ஸமுதா³யஸ்ஸ தேஹி பரிச்சி²ந்தி³தப்³ப³த்தா, வேத³னேகதே³ஸா பன ஏத்த² க³ஹிதாதி தே ஸந்ததிக²ணேஹி பரிச்சே²த³ம் அரஹந்தி தத்த² ததா²பரிச்சி²ந்தி³தப்³பா³னம் க³ஹிதத்தாதி. ஏகஸந்ததியம் பன ஸுகா²தி³அனேகபே⁴த³ஸப்³பா⁴வேன தேஸு யோ பே⁴தோ³ பரிச்சி²ந்தி³தப்³ப³பா⁴வேன க³ஹிதோ, தஸ்ஸ ஏகப்பகாரஸ்ஸ பாகடஸ்ஸ பரிச்சே²தி³கா தம்ஸஹிதத்³வாராலம்ப³னப்பவத்தா, அவிச்சே²தே³ன தது³ப்பாத³கேகவித⁴விஸயஸமாயோக³ப்பவத்தா ச ஸந்ததி ப⁴விதும் அரஹதீதி தஸ்ஸ பே⁴த³ந்தரம் அனாமஸித்வா பரிச்சே²த³கபா⁴வேன க³ஹணம் கதம். லஹுபரிவத்தினோ வா த⁴ம்மா பரிவத்தனேனேவ பரிச்சே²த³ம் அரஹந்தீதி ஸந்ததிக²ணவஸேன பரிச்சே²தோ³ வுத்தோ. புப்³ப³ந்தாபரந்தமஜ்ஜ²க³தாதி ஏதேன ஹேதுபச்சயகிச்சவஸேன வுத்தனயம் த³ஸ்ஸேதி.

11. கிலேஸக்³கி³ஸம்பயோக³தோ ஸத³ரதா². ஏதேன ஸபா⁴வதோ ஓளாரிகதம் த³ஸ்ஸேதி, து³க்க²விபாகட்டே²னாதி ஏதேன ஓளாரிகவிபாகனிப்பா²த³னேன கிச்சதோ. கம்மவேக³க்கி²த்தா கம்மபடிப³த்³த⁴பூ⁴தா ச காயகம்மாதி³ப்³யாபாரவிரஹதோ நிருஸ்ஸாஹா விபாகா, ஸஉஸ்ஸாஹா ச கிரியா அவிபாகா. ஸவிபாகா ச ஸக³ப்³பா⁴ விய ஓளாரிகாதி தப்³பி³பக்க²தோ அவிபாகா ஸுகு²மாதி வுத்தா.

அஸாதட்டே²னாதி அமது⁴ரட்டே²ன. தேன ஸாதபடிபக்க²ம் அனிட்ட²ஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. து³க்க²ட்டே²னாதி து³க்க²மட்டே²ன. தேன து³க்கா²னம் ஸந்தாபனகிச்சம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யாயம், ப⁴ந்தே, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா, ஸந்தஸ்மிம் ஏஸா பணீதே ஸுகே² வுத்தா ப⁴க³வதா’’தி (ம. நி. 2.88; ஸம். நி. 4.267) வசனதோ அது³க்க²மஸுகா² ப²ரணஸபா⁴வவிரஹதோ அஸந்தானம் காமராக³படிகா⁴னுஸயானம் அனுஸயனஸ்ஸ அட்டா²னத்தா ஸந்தா, ஸுகே² நிகந்திம் பரியாதா³ய அதி⁴க³ந்தப்³ப³த்தா பதா⁴னபா⁴வம் நீதாதி பணீதாதி. ததா² அனதி⁴க³ந்தப்³பா³ ச காமாவசரஜாதிஆதி³ஸங்கரம் அகத்வா ஸமானஜாதியம் ஞாணஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தாதி³கே ஸமானபே⁴தே³ ஸுக²தோ பணீதாதி யோஜேதப்³பா³. உபப்³ரூஹிதானம் தா⁴தூனம் பச்சயபா⁴வேன ஸுகா² கோ²பே⁴தி விபா³தி⁴தானம் பச்சயபா⁴வேன து³க்கா² ச. உப⁴யம்பி காயம் ப்³யாபேந்தம் விய உப்பஜ்ஜதீதி ப²ரதி. மத³யமானந்தி மத³ம் கரோந்தம். சா²த³யமானந்தி இச்ச²ம் உப்பாதே³ந்தம், அவத்த²ரமானம் வா. க⁴ம்மாபி⁴தத்தஸ்ஸ ஸீதோத³கக⁴டேன ஆஸித்தஸ்ஸ யதா² காயோ உபப்³ரூஹிதோ ஹோதி, ஏவம் ஸுக²ஸமங்கி³னோபீதி கத்வா ‘‘ஆஸிஞ்சமானம் வியா’’தி வுத்தம். ஏகத்தனிமித்தேயேவாதி பத²வீகஸிணாதி³கே ஏகஸபா⁴வே ஏவ நிமித்தே. சரதீதி நானாவஜ்ஜனே ஜவனே வேத³னா விய விப்ப²ந்த³னரஹிதத்தா ஸுகு²மா.

அதி⁴ப்பாயே அகுஸலதாய அகோவிதோ³. குஸலத்திகே…பே… ஆக³தத்தாதி ‘‘குஸலாகுஸலா வேத³னா ஓளாரிகா, அப்³யாகதா வேத³னா ஸுகு²மா’’தி ஏவம் ஆக³தத்தா. பூ⁴மந்தரபே⁴தே³ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம்பீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். இமினா நீஹாரேனாதி ஏதேன ‘‘காமாவசரஸுக²தோ காமாவசருபேக்கா² ஸுகு²மா’’திஆதி³னா ஸபா⁴வாதி³பே⁴தே³ன ச ஓளாரிகஸுகு²மபா⁴வம் தத்ர தத்ரேவ கதே²ந்தோ ந பி⁴ந்த³தீதி நயம் த³ஸ்ஸேதி.

லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா கதி²தா, தஸ்மா ஏகந்தபணீதே ஹீனபணீதானம் உத்³த⁴டத்தா ஏவமேவ ஏகந்தஹீனே ச யதா²ஸம்ப⁴வம் ஹீனபணீததா உத்³த⁴ரிதப்³பா³தி அனுஞ்ஞாதம் ஹோதீதி உப⁴யத்த² தது³த்³த⁴ரணே ந குக்குச்சாயிதப்³ப³ந்தி அத்தோ².

அகுஸலானம் குஸலாதீ³ஹி ஸுகு²மத்தாபா⁴வதோ பாளியா ஆக³தஸ்ஸ அபரிவத்தனீயபா⁴வேன ‘‘ஹேட்டி²மனயோ ந ஓலோகேதப்³போ³’’தி வுத்தந்தி வத³ந்தி, தம்தம்வாபனவஸேன கத²னேபி பரிவத்தனம் நத்தீ²தி ந பரிவத்தனம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஹேட்டி²மனயோ ந ஓலோகேதப்³போ³’’தி வுத்தம், ஹேட்டி²மனயஸ்ஸ பன வுத்தத்தா அவுத்தனயம் க³ஹேத்வா ‘‘தம் தம் வா பனா’’தி வத்தும் யுத்தந்தி ‘‘ஹேட்டி²மனயோ ந ஓலோகேதப்³போ³’’தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³போ³. ப³ஹுவிபாகா அகுஸலா தோ³ஸுஸ்ஸன்னதாய ஓளாரிகா, ததா² அப்பவிபாகா குஸலா. மந்த³தோ³ஸத்தா அப்பவிபாகா அகுஸலா ஸுகு²மா, ததா² ப³ஹுவிபாகா குஸலா ச. ஓளாரிகஸுகு²மனிகந்திவத்து²பா⁴வதோ காமாவசராதீ³னம் ஓளாரிகஸுகு²மதா. ஸாபீதி பா⁴வனாமயாய பே⁴த³னேன தா³னமயஸீலமயானஞ்ச பச்சேகம் பே⁴த³னம் நயதோ த³ஸ்ஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸாபீதி வா திவிதா⁴பீதி யோஜேதப்³ப³ம்.

13. ஜாதிஆதி³வஸேன அஸமானகோட்டா²ஸதா விஸபா⁴க³ட்டோ². து³க்க²விபாகதாதி³வஸேன அஸதி³ஸகிச்சதா, அஸதி³ஸஸபா⁴வதா வா விஸம்ஸட்டோ², ந அஸம்பயோகோ³. யதி³ ஸியா, தூ³ரவிபரியாயேன ஸந்திகம் ஹோதீதி ஸம்ஸட்ட²ட்டே²ன ஸந்திகதா ஆபஜ்ஜதி, ந ச வேத³னாய வேத³னாஸம்பயோகோ³ அத்தி². ஸந்திகபத³வண்ணனாய ச ‘‘ஸபா⁴க³ட்டே²ன ஸரிக்க²ட்டே²ன சா’’தி வக்க²தீதி வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ந தூ³ரதோ ஸந்திகம் உத்³த⁴ரிதப்³ப³ந்தி கஸ்மா வுத்தம், கிம் யதா² ஸந்திகதோ அகுஸலதோ அகுஸலா தூ³ரேதி உத்³த⁴ரீயதி, ததா² ததோ தூ³ரதோ குஸலதோ குஸலா ஸந்திகேதி உத்³த⁴ரிதும் ந ஸக்காதி? ந ஸக்கா. ததா² ஹி ஸதி குஸலா குஸலாய ஸந்திகேதி கத்வா ஸந்திகதோ ஸந்திகதா ஏவ உத்³த⁴ரிதா ஸியா, ததா² ச ஸதி ஸந்திகஸந்திகதரதாவசனமேவ ஆபஜ்ஜதி, உபாதா³யுபாதா³ய தூ³ரஸந்திகதாவ இத⁴ வுச்சதி, தஸ்மா தூ³ரதோ தூ³ருத்³த⁴ரணம் விய ஸந்திகதோ ஸந்திகுத்³த⁴ரணஞ்ச ந ஸக்கா காதும் தூ³ரதூ³ரதரதாய விய ஸந்திகஸந்திகதரதாய ச அனதி⁴ப்பேதத்தா. அத² பன வதே³ய்ய ‘‘ந குஸலா குஸலாய ஏவ ஸந்திகேதி உத்³த⁴ரிதப்³பா³, அத² கோ² யதோ ஸா தூ³ரே, தஸ்ஸா அகுஸலாயா’’தி, தஞ்ச நத்தி². ந ஹி அகுஸலாய குஸலா கதா³சி ஸந்திகே அத்தீ²தி. அதா²பி வதே³ய்ய ‘‘யா அகுஸலா குஸலாய ஸந்திகே, ஸா ததோ தூ³ரதோ குஸலதோ உத்³த⁴ரிதப்³பா³’’தி, தத³பி நத்தி². ந ஹி குஸலே அகுஸலா அத்தி², யா ததோ ஸந்திகேதி உத்³த⁴ரியேய்ய, தஸ்மா இத⁴ வுத்தஸ்ஸ தூ³ரஸ்ஸ தூ³ரதோ அச்சந்தவிஸபா⁴க³த்தா தூ³ரே ஸந்திகம் நத்தீ²தி ந ஸக்கா தூ³ரதோ ஸந்திகம் உத்³த⁴ரிதும், ஸந்திகே பனித⁴ வுத்தே பி⁴ன்னே தத்தே²வ தூ³ரம் லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘ஸந்திகதோ பன தூ³ரம் உத்³த⁴ரிதப்³ப³’’ந்தி.

உபாதா³யுபாதா³ய தூ³ரதோ ச ஸந்திகம் ந ஸக்கா உத்³த⁴ரிதும். லோப⁴ஸஹக³தாய தோ³ஸஸஹக³தா தூ³ரே லோப⁴ஸஹக³தா ஸந்திகேதி ஹி வுச்சமானே ஸந்திகதோவ ஸந்திகம் உத்³த⁴ரிதம் ஹோதி. ததா² தோ³ஸஸஹக³தாய லோப⁴ஸஹக³தா தூ³ரே தோ³ஸஸஹக³தா ஸந்திகேதி ஏத்தா²பி ஸபா⁴க³தோ ஸபா⁴க³ந்தரஸ்ஸ உத்³த⁴டத்தா, ந ச ஸக்கா ‘‘லோப⁴ஸஹக³தாய தோ³ஸஸஹக³தா தூ³ரே ஸா ஏவ ச ஸந்திகே’’தி வத்தும் தோ³ஸஸஹக³தாய ஸந்திகபா⁴வஸ்ஸ அகாரணத்தா, தஸ்மா விஸபா⁴க³தா பே⁴த³ம் அக்³க³ஹேத்வா ந பவத்ததீதி ஸபா⁴கா³ப்³யாபகத்தா தூ³ரதாய தூ³ரதோ ஸந்திகுத்³த⁴ரணம் ந ஸக்கா காதும். ந ஹி தோ³ஸஸஹக³தா அகுஸலஸபா⁴க³ம் ஸப்³ப³ம் ப்³யாபேத்வா பவத்ததீதி. ஸபா⁴க³தா பன பே⁴த³ம் அந்தோக³த⁴ம் கத்வா பவத்ததீதி விஸபா⁴க³ப்³யாபகத்தா ஸந்திகதாய ஸந்திகதோ தூ³ருத்³த⁴ரணம் ஸக்கா காதும். அகுஸலதா ஹி லோப⁴ஸஹக³தாதி³ஸப்³ப³விஸபா⁴க³ப்³யாபிகாதி. தேனாஹ ‘‘ந தூ³ரதோ ஸந்திகம் உத்³த⁴ரிதப்³ப³’’ந்திஆதி³.

வேத³னாக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா

17. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா ஸஞ்ஞாதி ஏத்த² யதி³பி வத்து²தோ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ நாமம் ப²ஸ்ஸதோ ச ஸஞ்ஞாய, வத்து²விஸிட்ட²ப²ஸ்ஸேன பன விஸிட்ட²ஸஞ்ஞா வத்து²னா ச விஸிட்டா² ஹோதி ப²ஸ்ஸஸ்ஸ விய தஸ்ஸாபி தப்³ப³த்து²கத்தாதி ‘‘வத்து²தோ நாம’’ந்தி வுத்தம். படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸஜா ஸஞ்ஞாதி ஏத்தா²பி யதா² ப²ஸ்ஸோ வத்தா²ரம்மணபடிக⁴ட்டனேன உப்பன்னோ, ததா² ததோ ஜாதஸஞ்ஞாபீதி ‘‘வத்தா²ரம்மணதோ நாம’’ந்தி வுத்தம். ஏத்த² ச படிக⁴ஜோ ஸம்ப²ஸ்ஸோ, படிக⁴விஞ்ஞேய்யோ வா ஸம்ப²ஸ்ஸோ படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோதி உத்தரபத³லோபம் கத்வா வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

விஞ்ஞேய்யபா⁴வே வசனம் அதி⁴கிச்ச பவத்தா, வசனாதீ⁴னா வா அரூபக்க²ந்தா⁴, அதி⁴வசனம் வா ஏதேஸம் பகாஸனம் அத்தீ²தி ‘‘அதி⁴வசனா’’தி வுச்சந்தி, ததோஜோ ஸம்ப²ஸ்ஸோ அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ, ஸம்ப²ஸ்ஸோயேவ வா யதா²வுத்தேஹி அத்தே²ஹி அதி⁴வசனோ ச ஸம்ப²ஸ்ஸோ சாதி அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ, அதி⁴வசனவிஞ்ஞேய்யோ வா ஸம்ப²ஸ்ஸோ அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ, ததோ தஸ்மிம் வா ஜாதா அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸஜா. பஞ்சத்³வாரிகஸம்ப²ஸ்ஸேபி யதா²வுத்தோ அத்தோ² ஸம்ப⁴வதீதி தேன பரியாயேன ததோஜாபி ஸஞ்ஞா ‘‘அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸஜா’’தி வுத்தா. யதா² பன அஞ்ஞப்பகாராஸம்ப⁴வதோ மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜா நிப்பரியாயேன ‘‘அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸஜா’’தி வுச்சதி, ந ஏவம் அயம் படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸஜா ஆவேணிகப்பகாரந்தரஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

யதி³ ஏவம் சத்தாரோ க²ந்தா⁴பி யதா²வுத்தஸம்ப²ஸ்ஸதோ ஜாதத்தா ‘‘அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸஜா’’தி வத்தும் யுத்தா, ஸஞ்ஞாவ கஸ்மா ஏவம் வுத்தாதி? திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் அத்த²வஸேன அத்தனோ பத்தம்பி நாமம் யத்த² பவத்தமானோ அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸஜ-ஸத்³தோ³ நிருள்ஹதாய த⁴ம்மாபி⁴லாபோ ஹோதி, தஸ்ஸா ஸஞ்ஞாய ஏவ ஆரோபேத்வா ஸயம் நிவத்தனம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘தயோ ஹி அரூபினோ க²ந்தா⁴’’திஆதி³. அத² வா ஸஞ்ஞாய படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸஜாதி அஞ்ஞம்பி விஸிட்ட²ம் நாமம் அத்தீ²தி அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸஜானாமம் திண்ணம்யேவ க²ந்தா⁴னம் ப⁴விதும் அரஹதி. தே பன அத்தனோ நாமம் ஸஞ்ஞாய த³த்வா நிவத்தாதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தயோ ஹி அரூபினோ க²ந்தா⁴’’திஆதி³. பஞ்சத்³வாரிகஸஞ்ஞா ஓலோகேத்வாபி ஜானிதும் ஸக்காதி இத³ம் தேன தேனாதி⁴ப்பாயேன ஹத்த²விகாராதி³கரணே தத³தி⁴ப்பாயவிஜானனனிமித்தபூ⁴தா விஞ்ஞத்தி விய ரஜ்ஜித்வா ஓலோகனாதீ³ஸு ரத்ததாதி³விஜானனனிமித்தம் ஓலோகனம் சக்கு²விஞ்ஞாணவிஸயஸமாக³மே பாகடம் ஹோதீதி தம்ஸம்பயுத்தாய ஸஞ்ஞாயபி ததா²பாகடபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

ரஜ்ஜித்வா ஓலோகனாதி³வஸேன பாகடா ஜவனப்பவத்தா ப⁴விதும் அரஹதீதி ஏதிஸ்ஸா ஆஸங்காய நிவத்தனத்த²ம் ‘‘பஸாத³வத்து²கா ஏவா’’தி ஆஹ. அஞ்ஞம் சிந்தேந்தந்தி யம் புப்³பே³ தேன சிந்திதம் ஞாதம், ததோ அஞ்ஞம் சிந்தேந்தந்தி அத்தோ².

ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா

20. ஹேட்டி²மகோடியாதி ஏத்த² பு⁴ம்மனித்³தே³ஸோவ. தத்த² ஹி பதா⁴னம் த³ஸ்ஸிதந்தி. யதி³ ஏவம் உபரிமகோடியா தம் ந த³ஸ்ஸிதந்தி ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, உபரிமகோடிக³தபா⁴வேன வினா ஹேட்டி²மகோடிக³தபா⁴வாபா⁴வதோ. ஹேட்டி²மகோடி ஹி ஸப்³ப³ப்³யாபிகாதி. து³தியே கரணனித்³தே³ஸோ, ஹேட்டி²மகோடியா ஆக³தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புரிமேபி வா ‘‘ஹேட்டி²மகோடியா’’தி யம் வுத்தம், தஞ்ச பதா⁴னஸங்கா²ரத³ஸ்ஸனவஸேனாதி ஸம்ப³ந்த⁴கரணேன கரணனித்³தே³ஸோவ. தம்ஸம்பயுத்தா ஸங்கா²ராதி ஏகூனபஞ்ஞாஸப்பபே⁴தே³ ஸங்கா²ரே ஆஹ. க³ஹிதாவ ஹோந்தி தப்படிப³த்³த⁴த்தா.

ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

பகிண்ணககதா²வண்ணனா

ஸமுக்³க³ம-ஸத்³தோ³ ஸஞ்ஜாதியம் ஆதி³உப்பத்தியம் நிருள்ஹோ. தம்தம்பச்சயஸமாயோகே³ ஹி புரிமப⁴வஸங்கா²தா புரிமந்ததோ உத்³த⁴ங்க³மனம் ஸமுக்³க³மோ, ஸந்தி⁴யம் வா படிஸந்தி⁴யம் உக்³க³மோ ஸமுக்³க³மோ. ஸோ பன யத்த² பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஸமுக்³க³ச்ச²ந்தி, தத்தே²வ த³ஸ்ஸிதோ. ஏதேன நயேன அபரிபுண்ணக²ந்த⁴ஸமுக்³க³மோ ஏகவோகாரசதுவோகாரேஸு ஸக்கா விஞ்ஞாதுந்தி. அத² வா யதா²தி⁴க³தானம் பஞ்சன்னம்பி க²ந்தா⁴னம் ஸஹ உக்³க³மோ உப்பத்தி ஸமுக்³க³மோ. ஏதஸ்மிம் அத்தே² விகலுப்பத்தி அஸங்க³ஹிதா ஹோதி. ஹிமவந்தப்பதே³ஸே ஜாதிமந்தஏளகலோமம் ஜாதிஉண்ணா. ஸப்பிமண்ட³பி³ந்தூ³தி ஏவம் ஏத்தா²பி பி³ந்து³-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. ஏவம்வண்ணப்படிபா⁴க³ந்தி ஏவம்வண்ணம் ஏவம்ஸண்டா²னஞ்ச. படிப⁴ஜனம் வா படிபா⁴கோ³, ஸதி³ஸதாப⁴ஜனம் ஸதி³ஸதாபத்தீதி அத்தோ². ஏவம்விதோ⁴ வண்ணப்படிபா⁴கோ³ ஏதஸ்ஸாதி ஏவம்வண்ணப்படிபா⁴க³ம்.

ஸந்ததிஸீஸானீதி ஸந்ததிமூலானி, ஸந்ததிகோட்டா²ஸா வா. அனேகிந்த்³ரியஸமாஹாரபா⁴வதோ ஹி பதா⁴னங்க³ம் ‘‘ஸீஸ’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் வத்து²த³ஸகாதி³கோட்டா²ஸா அனேகரூபஸமுதா³யபூ⁴தா ‘‘ஸீஸானீ’’தி வுத்தானீதி.

பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஹோந்தீதி க³ணனாபாரிபூரிம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந தஸ்ஸ தஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸ்ஸ பரிபுண்ணதம். கம்மஸமுட்டா²னபவேணியா வுத்தத்தா ‘‘உதுசித்தாஹாரஜபவேணீ ச ஏத்தகம் காலம் அதிக்கமித்வா ஹோதீ’’திஆதி³னா வத்தப்³பா³ ஸியா, தம் பன ‘‘புப்³பா³பரதோ’’தி ஏத்த² வக்க²தீதி அகதே²த்வா கம்மஜபவேணீ ச ந ஸப்³பா³ வுத்தாதி அவுத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ஓபபாதிகஸமுக்³க³மோ நாம த³ஸ்ஸிதோ. ஏவம்…பே… பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஹோந்தீதி பரிபுண்ணாயதனானம் வஸேன நயோ த³ஸ்ஸிதோ, அபரிபுண்ணாயதனானம் பன காமாவசரானம் ரூபாவசரானம் பரிஹீனாயதனஸ்ஸ வஸேன ஸந்ததிஸீஸஹானி வேதி³தப்³பா³.

புப்³பா³பரதோதி அயம் விசாரணா ந பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் உப்பத்தியம், அத² கோ² தேஸம் ரூபஸமுட்டா²பனேதி த³ட்ட²ப்³பா³. தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவம் பனா’’திஆதி³. அபச்சா²அபுரே உப்பன்னேஸூதி ஏதேன ஸம்ஸயகாரணம் த³ஸ்ஸேதி. ஸஹுப்பன்னேஸு ஹி இத³மேவ பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி, இத³ம் பச்சா²தி அத³ஸ்ஸிதம் ந ஸக்கா விஞ்ஞாதும். ஏத்த² ச ‘‘புப்³பா³பரதோ’’தி ஏதிஸ்ஸா விசாரணாய வத்து²பா⁴வேன படிஸந்தி⁴யம் உப்பன்னா பவத்தா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ க³ஹிதா. தத்த² ச நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மனித்³தே³ஸோதி ‘‘ரூபம் பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதீ’’தி ஆஹ. அஞ்ஞதா² பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணத்தே² பு⁴ம்மனித்³தே³ஸே ஸதி ரூபஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பனக்க²ணே கம்மஸ்ஸபி ரூபஸமுட்டா²னம் வத³ந்தீதி உப⁴யந்தி வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி. ரூபாரூபஸந்ததிஞ்ச க³ஹேத்வா அயம் விசாரணா பவத்தாதி ‘‘ரூபம் பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதீ’’தி வுத்தம். அஞ்ஞதா² படிஸந்தி⁴க்க²ணே ஏவ விஜ்ஜமானே க³ஹேத்வா விசாரணாய கரியமானாய அரூபஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பனமேவ நத்தீ²தி புப்³பா³பரஸமுட்டா²பனவிசாரணாவ இத⁴ ந உபபஜ்ஜதீதி வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி. வத்து² உப்பாத³க்க²ணே து³ப்³ப³லம் ஹோதீதி ஸப்³ப³ரூபானம் உப்பாத³க்க²ணே து³ப்³ப³லதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ததா³ ஹி தம் பச்சா²ஜாதபச்சயரஹிதம் ஆஹாராதீ³ஹி ச அனுபத்த²த்³த⁴ந்தி ‘‘து³ப்³ப³ல’’ந்தி வுத்தம். கம்மவேக³க்கி²த்தத்தாதி இத³ம் ஸதிபி ப⁴வங்க³ஸ்ஸ கம்மஜபா⁴வே ஸாயம் விபாகஸந்ததி படிஸந்தி⁴க்க²ணே புரிமப⁴வங்க³ஸமுட்டா²பகதோ அஞ்ஞேன கம்முனா கி²த்தா விய அப்பதிட்டி²தா, ததோ பரஞ்ச ஸமானஸந்ததியம் அனந்தரபச்சயம் புரேஜாதபச்சயஞ்ச லபி⁴த்வா பதிட்டி²தாதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

பவேணீ க⁴டியதீதி சக்கா²தி³வத்து²ஸந்ததி ஏகஸ்மிம் விஜ்ஜமானே ஏவ அஞ்ஞஸ்ஸ நிரோது⁴ப்பத்திவஸேன க⁴டியதி, ந சுதிபடிஸந்தி⁴னிஸ்ஸயவத்தூ²னம் விய விச்சே²த³ப்பவத்தீதி அத்தோ². அங்க³தோதி ஜா²னங்க³தோ. ஜா²னங்கா³னி ஹி சித்தேன ஸஹ ரூபஸமுட்டா²பகானி, தேஸம் அனுப³லதா³யகானி மக்³க³ங்கா³தீ³னி தேஸு விஜ்ஜமானேஸு விஸேஸரூபப்பவத்தித³ஸ்ஸனதோ. அத² வா யானி சித்தங்கா³னி சேதனாதீ³னி சித்தஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பனே அங்க³பா⁴வம் ஸஹாயபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் ப³லதா³யகேஹி ஜா²னங்கா³தீ³ஹி அபரிஹீனந்தி அத்தோ². ததோ பரிஹீனத்தா ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேந்தீதி. யோ பன வதே³ய்ய ‘‘படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸஹஜாதவத்து² தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே ச ப⁴ங்க³க்க²ணே ச புரேஜாதந்தி கத்வா பச்சயவேகல்லாபா⁴வதோ தஸ்மிம் க²ணத்³வயே ரூபம் ஸமுட்டா²பேதூ’’தி, தம் நிவாரேந்தோ ஆஹ ‘‘யதி³ ஹி சித்த’’ந்திஆதி³. தத்த² டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸுபி தேஸம் த⁴ம்மானம் வத்து² புரேஜாதம் ந ஹோதீதி ந வத்தப்³ப³மேவேதந்தி அனுஜானி, தத்தா²பி தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேதி. யதி³ ததா³ ரூபம் ஸமுட்டா²பேய்ய, தவ மதேன படிஸந்தி⁴சித்தம்பி ஸமுட்டா²பேய்ய, ததா³ பன ரூபுப்பாத³னமேவ நத்தி². யதா³ ச ரூபுப்பாத³னம், ததா³ உப்பாத³க்க²ணே தவ மதேனபி பச்சயவேகல்லமேவ படிஸந்தி⁴க்க²ணே புரேஜாதனிஸ்ஸயாபா⁴வதோ, தஸ்மா படிஸந்தி⁴சித்தம் ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதீதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. உப்பாத³க்க²ணே அட்ட² ரூபானி க³ஹேத்வா உட்ட²ஹதி. கஸ்மா? அரூபத⁴ம்மானம் அனந்தராதி³பச்சயவஸேன ஸவேகா³னம் பரிபுண்ணப³லானமேவ உப்பத்திதோ.

அவிஸயதாயாதி அக³தபுப்³ப³ஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ ஆக³ந்துகஸ்ஸ அவிஸயபா⁴வதோ. அப்பஹுததாயாதி தத்த² தஸ்ஸ அனிஸ்ஸரபா⁴வதோ. சித்தஸமுட்டா²ன…பே… டி²தானீதி இத³ம் யேஹாகாரேஹி சித்தஸமுட்டா²னரூபானம் சித்தசேதஸிகா பச்சயா ஹோந்தி, தேஹி ஸப்³பே³ஹி படிஸந்தி⁴யம் சித்தசேதஸிகா ஸமதிம்ஸகம்மஜரூபானம் யதா²ஸம்ப⁴வம் பச்சயா ஹோந்தீதி கத்வா வுத்தம்.

வட்டமூலந்தி தண்ஹா அவிஜ்ஜா வுச்சதி. சுதிசித்தேன உப்பஜ்ஜமானம் ரூபம் ததோ புரிமதரேஹி உப்பஜ்ஜமானம் விய ந ப⁴வந்தரே உப்பஜ்ஜதீதி வட்டமூலஸ்ஸ வூபஸந்தத்தா அனுப்பத்தி விசாரேதப்³பா³.

ரூபஸ்ஸ நத்தி²தாயாதி ரூபானம் நிஸ்ஸரணத்தா அரூபஸ்ஸ, விராக³வஸேன பஹீனத்தா உப்பாதே³தப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ரூபோகாஸே வா ரூபம் அத்தீ²தி கத்வா ரூபபச்சயானம் ரூபுப்பாத³னம் ஹோதி, அரூபம் பன ரூபஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ஹோதீதி யஸ்மிம் ரூபே ஸதி சித்தம் அஞ்ஞம் ரூபம் உப்பாதே³ய்ய, ததே³வ தத்த² நத்தீ²தி அத்தோ². புரிமரூபஸ்ஸபி ஹி பச்சயபா⁴வோ அத்தி² புத்தஸ்ஸ பிதிஸதி³ஸதாத³ஸ்ஸனதோதி.

உது பன பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே ஸமுட்டா²பனதோதி அதி⁴ப்பாயோ. உது நாம சேஸ த³ந்த⁴னிரோதோ⁴திஆதி³ உதுஸ்ஸ டா²னக்க²ணே உப்பாத³னே காரணத³ஸ்ஸனத்த²ம் அரூபானம் உப்பாத³காலத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச வுத்தம். த³ந்த⁴னிரோத⁴த்தா ஹி ஸோ டி²திக்க²ணே ப³லவாதி ததா³ ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி, தஸ்மிம் த⁴ரந்தே ஏவ கி²ப்பனிரோத⁴த்தா ஸோளஸஸு சித்தேஸு உப்பன்னேஸு படிஸந்தி⁴அனந்தரம் சித்தம் உதுனா ஸமுட்டி²தே ரூபே புன ஸமுட்டா²பேதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தஸ்மிம் த⁴ரந்தே ஏவ ஸோளஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தீதி ஏதேன பன வசனேன யதி³ உப்பாத³னிரோத⁴க்க²ணா த⁴ரமானக்க²ணே ஏவ க³ஹிதா, ‘‘ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகம் ரூப’’ந்தி வுத்தம் ஹோதி, அது²ப்பாத³க்க²ணம் அக்³க³ஹேத்வா நிரோத⁴க்க²ணோவ க³ஹிதோ, ‘‘ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுக’’ந்தி, ஸசே நிரோத⁴க்க²ணம் அக்³க³ஹேத்வா உப்பாத³க்க²ணோ க³ஹிதோ, ‘‘அதி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுக’’ந்தி, யதி³ பன உப்பாத³னிரோத⁴க்க²ணா த⁴ரமானக்க²ணே ந க³ஹிதா, ‘‘அதி⁴கஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுக’’ந்தி. யஸ்மா பன ‘‘தேஸு படிஸந்தி⁴அனந்தர’’ந்தி படிஸந்தி⁴பி தஸ்ஸ த⁴ரமானக்க²ணே உப்பன்னேஸு க³ஹிதா, தஸ்மா உப்பாத³க்க²ணோ த⁴ரமானக்க²ணே க³ஹிதோதி நிரோத⁴க்க²ணே அக்³க³ஹிதே அதி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா வக்க²மானா, க³ஹிதே வா ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா அதி⁴ப்பேதாதி வேதி³தப்³பா³.

ஓஜா க²ராதி ஸவத்து²கம் ஓஜம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஸபா⁴வதோ ஸுகு²மாய ஹி ஓஜாய வத்து²வஸேன அத்தி² ஓளாரிகஸுகு²மதாதி.

சித்தஞ்சேவாதி சித்தஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மதாய வுத்தம், தம்ஸம்பயுத்தகாபி பன ரூபஸமுட்டா²பகா ஹோந்தீதி. யதா²ஹ ‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³ (பட்டா². 1.1.1). சித்தந்தி வா சித்துப்பாத³ம் க³ண்ஹாதி, ந கம்மசேதனம் விய ஏகத⁴ம்மமேவ அவிஜ்ஜமானம். கம்மஸமுட்டா²னஞ்ச தம்ஸம்பயுத்தேஹிபி ஸமுட்டி²தம் ஹோதூதி சே? ந, தேஹி ஸமுட்டி²தபா⁴வஸ்ஸ அவுத்தத்தா, அவசனஞ்ச தேஸம் கேனசி பச்சயேன பச்சயபா⁴வாபா⁴வதோ.

அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³தோதி காலபரிச்சே²த³தோ. தத்த² ‘‘ஸத்தரஸ சித்தக்க²ணா ரூபஸ்ஸ அத்³தா⁴, ரூபஸ்ஸ ஸத்தரஸமோ பா⁴கோ³ அரூபஸ்ஸா’’தி ஏஸோ அத்³தா⁴னபரிச்சே²தோ³ அதி⁴ப்பேதோ. படிஸந்தி⁴க்க²ணேதி இத³ம் நயத³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ததோ பரம்பி ரூபாரூபானம் ஸஹுப்பத்திஸப்³பா⁴வதோ, ந பனேதம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே அஸஹுப்பத்திஅபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸுபி ரூபுப்பத்திம் ஸயமேவ வக்க²தீதி. ப²லப்பத்தனித³ஸ்ஸனேன ச ரூபாரூபானம் அஸமானகாலதம் நித³ஸ்ஸேதி, ந ஸஹுப்பாத³ம் தத³த்த²ம் அனாரத்³த⁴த்தா. ஸஹுப்பாதே³ன பன அஸமானகாலதா ஸுக²தீ³பனா ஹோதீதி தம்தீ³பனத்த²மேவ ஸஹுப்பாத³க்³க³ஹணம்.

யதி³ ஏவம் ரூபாரூபானம் அஸமானத்³த⁴த்தா அரூபம் ஓஹாய ரூபஸ்ஸ பவத்தி ஆபஜ்ஜதீதி ஏதஸ்ஸா நிவாரணத்த²மாஹ ‘‘தத்த² கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. ஏகப்பமாணாவாதி நிரந்தரம் பவத்தமானேஸு ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு நிச்சி²த்³தே³ஸு அரூபரஹிதம் ரூபம், ரூபரஹிதம் வா அரூபம் நத்தீ²தி கத்வா வுத்தம். அயஞ்ச கதா² பஞ்சவோகாரே கம்மஜரூபப்பவத்திம் நிப்³பா³னபடிபா⁴க³னிரோத⁴ஸமாபத்திரஹிதம் ஸந்தா⁴ய கதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. பதே³ பத³ந்தி அத்தனோ பதே³ ஏவ பத³ம் நிக்கி²பந்தோ விய லஹும் லஹும் அக்கமித்வாதி அத்தோ². அனோஹாயாதி யாவ சுதி, தாவ அவிஜஹித்வா, சுதிக்க²ணே பன ஸஹேவ நிருஜ்ஜ²ந்தீதி. யஸ்மிஞ்சத்³தா⁴னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனோஹாய பவத்தி, ஸோ ச படிஸந்தி⁴சுதிபரிச்சி²ன்னோ உக்கம்ஸதோ ஏதேஸம் அத்³தா⁴தி. ஏவந்தி ஏதேன புப்³பே³ வுத்தம் அவகம்ஸதோ அத்³தா⁴பகாரம் இமஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோதி ஏதம் த்³வயமபி ஸஹ க³ஹேத்வா ரூபாரூபானம் ‘‘ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோ’’தி ஏகோ த³ட்ட²ப்³பா³காரோ வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவம் இதோ பரேஸுபி. பச்சி²மகம்மஜம் ட²பேத்வாதி தஸ்ஸ சுதிசித்தேன ஸஹ நிருஜ்ஜ²னதோ நானானிரோதோ⁴ நத்தீ²தி கத்வா வுத்தந்தி வத³ந்தி. தஸ்ஸ பன ஏகுப்பாதோ³பி நத்தி² ஹேட்டா² ஸோளஸகே பச்சி²மஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பத்திவசனதோ. யதி³ பன யஸ்ஸ ஏகுப்பாத³னானானிரோதா⁴ த்³வேபி ந ஸந்தி, தம் ட²பேதப்³ப³ம். ஸப்³ப³ம்பி சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம் ட²பேதப்³ப³ம் ஸியா, பச்சி²மகம்மஜஸ்ஸ பன உப்பத்திதோ பரதோ சித்தேஸு பவத்தமானேஸு கம்மஜரூபஸ்ஸ அனுப்பத்திதோ வஜ்ஜேதப்³ப³ம் க³ஹேதப்³ப³ஞ்ச ததா³ நத்தீ²தி ‘‘பச்சி²மகம்மஜம் ட²பேத்வா’’தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ததோ புப்³பே³ பன அட்ட²சத்தாலீஸகம்மஜரூபபவேணீ அத்தீ²தி தத்த² யம் சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம், தம் அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீதி ‘‘ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴’’ந்தி க³ஹேத்வா டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸு உப்பன்னரூபானி வஜ்ஜேத்வா ஏவம் ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோ வேதி³தப்³பா³தி யோஜனா கதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. தஞ்ஹி ரூபம் அரூபேன, அரூபஞ்ச தேன ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴ந்தி. தத்த² ஸங்க²லிகஸ்ஸ விய ஸம்ப³ந்தோ⁴ பவேணீதி கத்வா அட்ட²சத்தாலீஸகம்மஜியவசனம் கதம், அஞ்ஞதா² ஏகூனபஞ்ஞாஸகம்மஜியவசனம் கத்தப்³ப³ம் ஸியா.

நானுப்பாத³…பே… பச்சி²மகம்மஜேன தீ³பேதப்³பா³தி தேன ஸுதீ³பனத்தா வுத்தம். ஏதேன ஹி நயேன ஸக்கா ததோ புப்³பே³பி ஏகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னரூபம் அஞ்ஞஸ்ஸபி ப⁴ங்க³க்க²ணே ஏவ நிருஜ்ஜ²தீதி தம் அரூபேன, அரூபஞ்ச தேன நானுப்பாத³ம் ஏகனிரோத⁴ந்தி விஞ்ஞாதுந்தி. உப⁴யத்தா²பி பன அஞ்ஞஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே உப்பன்னம் ரூபம் அஞ்ஞஸ்ஸ டி²திக்க²ணே, தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே உப்பஜ்ஜித்வா டி²திக்க²ணே ஏவ நிருஜ்ஜ²னகம் அரூபஞ்ச ந ஸங்க³ஹிதம், தம் ‘‘நானுப்பாத³தோ நானானிரோத⁴தோ’’தி ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி வேதி³தப்³ப³ம். சதுஸந்ததிகரூபேன ஹி நானுப்பாத³னானானிரோத⁴தாதீ³பனா ஏத்த² டி²திக்க²ணே உப்பன்னஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா அத³ஸ்ஸிதஸ்ஸ வஸேன நயத³ஸ்ஸனம் ஹோதீதி. ஸமதிம்ஸகம்மஜரூபேஸு ஏவ டி²தஸ்ஸபி க³ப்³பே⁴ க³தஸ்ஸ மரணம் அத்தீ²தி தேஸம் ஏவ வஸேன பச்சி²மகம்பி யோஜிதம். அமரா நாம ப⁴வேய்யும், கஸ்மா? யதா² ச²ன்னம் வத்தூ²னம் பவத்தி, ஏவம் தது³ப்பாத³ககம்மேனேவ ப⁴வங்கா³தீ³னஞ்ச தப்³ப³த்து²கானம் பவத்தியா ப⁴விதப்³ப³ந்தி. ந ஹி தம் காரணம் அத்தி², யேன தம் கம்மஜேஸு ஏகச்சம் பவத்தேய்ய, ஏகச்சம் ந பவத்தேய்யாதி. தஸ்மா ஆயுஉஸ்மாவிஞ்ஞாணாதீ³னம் ஜீவிதஸங்கா²ரானம் அனூனத்தா வுத்தம் ‘‘அமரா நாம ப⁴வேய்யு’’ந்தி.

‘‘உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம் அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தி, டி²திக்க²ணே உப்பன்னம் அஞ்ஞஸ்ஸ டி²திக்க²ணே, ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம் அஞ்ஞஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீ’’தி இத³ம் அட்ட²கதா²யம் ஆக³தத்தா வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அத்தனோ பனாதி⁴ப்பாயம் உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம் நிரோத⁴க்க²ணே, டி²திக்க²ணே உப்பன்னஞ்ச உப்பாத³க்க²ணே, ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம் டி²திக்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீதி தீ³பேதியேவ. ஏவஞ்ச கத்வா அத்³தா⁴னபரிச்சே²தே³ ‘‘தம் பன ஸத்தரஸமேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தீ’’தி (விப⁴. அட்ட². 26 பகிண்ணககதா²) வுத்தம். இமாய பாளியா விருஜ்ஜ²தி, கஸ்மா? சதுஸமுட்டா²னிகரூபஸ்ஸபி ஸமானாயுகதாய ப⁴விதப்³ப³த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. யதா² பன ஏதேஹி யோஜிதம், ததா² ரூபஸ்ஸ ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தா நானுப்பாதே³கனிரோத⁴தா ச நத்தி²யேவ.

யா பன ஏதேஹி ரூபஸ்ஸ ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுகதா வுத்தா, யா ச அட்ட²கதா²யம் ததியபா⁴கா³தி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா, ஸா படிச்சஸமுப்பாத³விப⁴ங்க³ட்ட²கதா²யம் (விப⁴. அட்ட². 227) அதீதாரம்மணாய சுதியா அனந்தரா பச்சுப்பன்னாரம்மணம் படிஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்தாவதா ஏகாத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா ஹோந்தி, ததா² பஞ்சத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா ஹோந்தி, அதா²வஸேஸபஞ்சசித்தஏகசித்தக்க²ணாயுகே தஸ்மிம் யேவாரம்மணே படிஸந்தி⁴சித்தம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி த³ஸ்ஸிதேன ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகபா⁴வேன விருஜ்ஜ²தி. ந ஹி ஸக்கா ‘‘டி²திக்க²ணே ஏவ ரூபம் ஆபாத²மாக³ச்ச²தீ’’தி வத்தும். ததா² ஹி ஸதி ந ரூபஸ்ஸ ஏகாத³ஸ வா பஞ்சத³ஸேவ வா சித்தக்க²ணா அதீதா, அத² கோ² அதிரேகஏகாத³ஸபஞ்சத³ஸசித்தக்க²ணா. தஸ்மா யதி³பி பஞ்சத்³வாரே டி²திப்பத்தமேவ ரூபம் பஸாத³ம் க⁴ட்டேதீதி யுஜ்ஜேய்ய, மனோத்³வாரே பன உப்பாத³க்க²ணேபி ஆபாத²மாக³ச்ச²தீதி இச்சி²தப்³ப³மேதம். ந ஹி மனோத்³வாரே அதீதாதீ³ஸு கிஞ்சி ஆபாத²ம் நாக³ச்ச²தீதி. மனோத்³வாரே ச ஏவம் வுத்தம் ‘‘ஏகாத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா, அதா²வஸேஸபஞ்சசித்தக்க²ணாயுகே’’தி (விப⁴. அட்ட². 227).

யோ சேத்த² சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணோ வுத்தோ, ஸோ ச அத்தி² நத்தீ²தி விசாரேதப்³போ³. சித்தயமகே (யம. 2.சித்தயமக.102) ஹி ‘‘உப்பன்னம் உப்பஜ்ஜமானந்தி? ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம், நோ ச உப்பஜ்ஜமான’’ந்தி ஏத்தகமேவ வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘டி²திக்க²ணே ப⁴ங்க³க்க²ணே சா’’தி. ததா² ‘‘நுப்பஜ்ஜமானம் நுப்பன்னந்தி? ப⁴ங்க³க்க²ணே நுப்பஜ்ஜமானம், நோ ச நுப்பன்ன’’ந்தி ஏத்தகமேவ வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘டி²திக்க²ணே ப⁴ங்க³க்க²ணே சா’’தி. ஏவம் ‘‘ந நிருத்³த⁴ம் ந நிருஜ்ஜ²மானம், ந நிருஜ்ஜ²மானம் ந நிருத்³த⁴’’ந்தி ஏதேஸம் பரிபுண்ணவிஸ்ஸஜ்ஜனே ‘‘உப்பாத³க்க²ணே அனாக³தஞ்சா’’தி வத்வா ‘‘டி²திக்க²ணே’’தி அவசனம், அதிக்கந்தகாலவாரே ச ‘‘ப⁴ங்க³க்க²ணே சித்தம் உப்பாத³க்க²ணம் வீதிக்கந்த’’ந்தி வத்வா ‘‘டி²திக்க²ணே’’தி அவசனம் டி²திக்க²ணாபா⁴வம் சித்தஸ்ஸ தீ³பேதி. ஸுத்தேஸுபி ஹி ‘‘டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீ’’தி தஸ்ஸேவ (ஸம். நி. 3.38; அ. நி. 3.47) ஏகஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தாபா⁴வதோ ‘‘யஸ்ஸா அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதி, ஸா ஸந்ததிடி²தீ’’தி ந ந ஸக்கா வத்துந்தி, விஜ்ஜமானம் வா க²ணத்³வயஸமங்கி³ம் டி²தந்தி.

யோ சேத்த² சித்தனிரோத⁴க்க²ணே ரூபுப்பாதோ³ வுத்தோ, ஸோ ச விசாரேதப்³போ³ ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸமுத³யஸச்சம் நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதீதி? நோதி வுத்த’’ந்தி (யம. 1.ஸச்சயமக.136). யோ ச சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ரூபனிரோதோ⁴ வுத்தோ, ஸோ ச விசாரேதப்³போ³ ‘‘யஸ்ஸ குஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்ஸ அப்³யாகதா த⁴ம்மா நிருஜ்ஜ²ந்தீதி? நோதிஆதி³ (யம. 3.த⁴ம்மயமக.163) வுத்த’’ந்தி. ந ச சித்தஸமுட்டா²னரூபமேவ ஸந்தா⁴ய படிக்கே²போ கதோதி ஸக்கா வத்தும் சித்தஸமுட்டா²னரூபாதி⁴காரஸ்ஸ அபா⁴வா, அப்³யாகதஸத்³த³ஸ்ஸ ச சித்தஸமுட்டா²னரூபேஸ்வேவ அப்பவத்திதோ. யதி³ ஸங்கா²ரயமகே காயஸங்கா²ரஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ரேன ஸஹுப்பாதே³கனிரோத⁴வசனதோ அப்³யாகத-ஸத்³தே³ன சித்தஸமுட்டா²னமேவேத்த² க³ஹிதந்தி காரணம் வதே³ய்ய, தம்பி அகாரணம். ந ஹி தேன வசனேன அஞ்ஞரூபானம் சித்தேன ஸஹுப்பாத³ஸஹனிரோத⁴படிக்கே²போ கதோ, நாபி நானுப்பாத³னானானிரோதா⁴னுஜானனம், நேவ சித்தஸமுட்டா²னதோ அஞ்ஞஸ்ஸ அப்³யாகதபா⁴வனிவாரணஞ்ச கதம், தஸ்மா ததா² அப்படிக்கி²த்தானானுஞ்ஞாதானிவாரிதாப்³யாகதபா⁴வானம் ஸஹுப்பாத³ஸஹனிரோதா⁴தி³கானம் கம்மஜாதீ³னம் ஏதேன சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிரோதோ⁴ படிக்கி²த்தோதி ந ஸக்கா கம்மஜாதீ³னம் சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிரோத⁴ம் வத்தும். யமகபாளிஅனுஸ்ஸரணே ச ஸதி உப்பாதா³னந்தரம் சித்தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜமானதாதி தஸ்மிம் க²ணே சித்தம் ந ச ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி வினஸ்ஸமானத்தா, நாபி ச அஞ்ஞஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பகஸ்ஸ ஸஹாயபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸஹுப்பன்னோ உது தத³னந்தரஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ரூபம் ஸமுட்டா²பேய்ய. ஏவஞ்ச ஸதி ரூபாரூபானம் ஆதி³ம்ஹி ஸஹ ரூபஸமுட்டா²பனதோ புப்³பா³பரதோதி இத³ம்பி நத்தி², அதிலஹுபரிவத்தஞ்ச சித்தந்தி யேன ஸஹுப்பஜ்ஜதி, தம் சித்தக்க²ணே ரூபம் உப்பஜ்ஜமானமேவாதி ஸக்கா வத்தும். தேனேவ ஹி தம் படிஸந்தி⁴தோ உத்³த⁴ம் அசித்தஸமுட்டா²னானம் அத்தனா ஸஹ உப்பஜ்ஜமானானம் ந கேனசி பச்சயேன பச்சயோ ஹோதி, தத³னந்தரஞ்ச தம் டி²திப்பத்தந்தி தத³னந்தரம் சித்தம் தஸ்ஸ பச்சா²ஜாதபச்சயோ ஹோதி, ந ஸஹஜாதபச்சயோதி. யதி³ ஏவம் ‘‘யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வசீஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தீதி? நோ’’தி (யம. 2.ஸங்கா²ரயமக.128), வத்தப்³ப³ந்தி சே? ந, சித்தனிரோத⁴க்க²ணே ரூபுப்பாதா³ரம்பா⁴பா⁴வதோதி. நிப்பரியாயேன ஹி சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ஏவ ரூபம் உப்பஜ்ஜமானம் ஹோதி, சித்தக்க²ணே பன அவீதிவத்தே தம் அத்தனோ ரூபஸமுட்டா²பனபுரேஜாதபச்சயகிச்சம் ந கரோதி, அரூபஞ்ச தஸ்ஸ பச்சா²ஜாதபச்சயோ ந ஹோதீதி டி²திப்பத்திவிஸேஸாலாப⁴ம் ஸந்தா⁴ய பரியாயேன இத³ம் வுத்தந்தி.

ததோ பரம் பனாதி ஏதஸ்ஸ ‘‘ஏத்த² பன யதே³த’’ந்திஆதி³காயபி ஸங்க³ஹகதா²ய நிட்டி²தாய புரிமகதா²ய ஸன்னிட்டா²னதோ ‘‘ததோ பட்டா²ய கம்மஜரூபபவேணீ ந பவத்ததீ’’தி ஏதேன ஸஹ ஸம்ப³ந்தோ⁴தி சுதிதோ பரந்தி அத்தோ².

ரூபம் பன ரூபேன ஸஹாதிஆதி³னா யதா² அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், ததா² ஏகுப்பாதே³கனிரோத⁴தா ரூபானம் அரூபேஹி, அரூபானம் ரூபேஹி ச நத்தீ²தி கத்வா ரூபானம் ரூபேஹேவ, அரூபானஞ்ச அரூபேஹி யோஜிதா.

ஸரீரஸ்ஸ ரூபம் அவயவபூ⁴தந்தி அத்தோ², க⁴னபூ⁴தோ புஞ்ஜபா⁴வோ க⁴னபுஞ்ஜபா⁴வோ, ந திலமுக்³கா³தி³புஞ்ஜா விய ஸிதி²லஸம்ப³ந்த⁴னானம் புஞ்ஜோதி அத்தோ². ஏகுப்பாதா³தி³தாதி யதா²வுத்தே தயோ பகாரே ஆஹ.

ஹேட்டா²தி ரூபகண்ட³வண்ணனாயம். பரினிப்ப²ன்னாவ ஹோந்தீதி விகாரரூபாதீ³னஞ்ச ரூபகண்ட³வண்ணனாயம் பரினிப்ப²ன்னதாபரியாயோ வுத்தோதி கத்வா வுத்தம். பரினிப்ப²ன்னனிப்ப²ன்னானம் கோ விஸேஸோதி? புப்³ப³ந்தாபரந்தபரிச்சி²ன்னோ பச்சயேஹி நிப்பா²தி³தோ திலக்க²ணாஹதோ ஸபா⁴வத⁴ம்மோ பரினிப்ப²ன்னோ, நிப்ப²ன்னோ பன அஸபா⁴வத⁴ம்மோபி ஹோதி நாமக்³க³ஹணஸமாபஜ்ஜனாதி³வஸேன நிப்பா²தி³யமானோதி. நிரோத⁴ஸமாபத்தி பனாதி ஏதேன ஸப்³ப³ம்பி உபாதா³பஞ்ஞத்திம் ததே³கதே³ஸேன த³ஸ்ஸேதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

பகிண்ணககதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

கமாதி³வினிச்ச²யகதா²வண்ணனா

த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பா³திஆதி³னா பட²மம் பஹாதப்³பா³ பட²மம் வுத்தா, து³தியம் பஹாதப்³பா³ து³தியந்தி அயம் பஹானக்கமோ. அனுபுப்³ப³பணீதா பூ⁴மியோ அனுபுப்³பே³ன வவத்தி²தாதி தாஸம் வஸேன தே³ஸனாய பூ⁴மிக்கமோ. ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³கோ (ஸம். நி. 5.372, 382, 383; விப⁴. 355) ஏகக்க²ணேபி ஸதிபட்டா²னாதி³ஸம்ப⁴வதோ தே³ஸனாக்கமோவ. தா³னகதா²த³யோ அனுபுப்³பு³க்கம்ஸதோ கதி²தா, உப்பத்திஆதி³வவத்தா²னாபா⁴வதோ பன தா³னாதீ³னம் இத⁴ தே³ஸனாக்கமவசனம். தே³ஸனாக்கமோதி ச யதா²வுத்தவவத்தா²னாபா⁴வதோ அனேகேஸம் வசனானம் ஸஹ பவத்தியா அஸம்ப⁴வதோ யேன கேனசி புப்³பா³பரியேன தே³ஸேதப்³ப³த்தா தேன தேனாதி⁴ப்பாயேன தே³ஸனாமத்தஸ்ஸேவ கமோ வுச்சதி. அபே⁴தே³ன ஹீதி ரூபாதீ³னம் பே⁴த³ம் அகத்வா பிண்ட³க்³க³ஹணேனாதி அத்தோ². சக்கு²ஆதீ³னம்பி விஸயபூ⁴தந்தி ஏகதே³ஸேன ரூபக்க²ந்த⁴ம் ஸமுதா³யபூ⁴தம் வத³தி. ஏவந்தி ஏத்த² வுத்தனயேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ச²த்³வாராதி⁴பதி ராஜா’’தி (த⁴. ப. அட்ட². 2.ஏரகபத்தனாக³ராஜவத்து²) ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ப. 1-2) ச வசனதோ விஞ்ஞாணம் அதி⁴பதி.

ரூபக்க²ந்தே⁴ ‘‘ஸாஸவம் உபாதா³னிய’’ந்தி வசனம் அனாஸவானம் த⁴ம்மானம் ஸப்³பா⁴வதோ ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ தம்ஸபா⁴வதானிவத்தனத்த²ம், ந அனாஸவரூபனிவத்தனத்த²ந்தி. அனாஸவாவ க²ந்தே⁴ஸு வுத்தாதி ஏத்த² அட்டா²னப்பயுத்தோ ஏவ-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³, அனாஸவா க²ந்தே⁴ஸ்வேவ வுத்தாதி அத்தோ².

ஸப்³ப³ஸங்க²தானம் ஸபா⁴கே³ன ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க³ஹோ ஸப்³ப³ஸங்க²தஸபா⁴கே³கஸங்க³ஹோ. ஸபா⁴க³ஸபா⁴கே³ன ஹி ஸங்க³ய்ஹமானா ஸப்³ப³ஸங்க²தா ப²ஸ்ஸாத³யோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ஹோந்தி. தத்த² ருப்பனாதி³ஸாமஞ்ஞேன ஸமானகோட்டா²ஸா ‘‘ஸபா⁴கா³’’தி வேதி³தப்³பா³. தேஸு ஸங்க²தாபி⁴ஸங்க²ரணகிச்சம் ஆயூஹனரஸாய சேதனாய ப³லவந்தி ஸா ‘‘ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴’’தி வுத்தா, அஞ்ஞே ச ருப்பனாதி³விஸேஸலக்க²ணரஹிதா ப²ஸ்ஸாத³யோ ஸங்க²தாபி⁴ஸங்க²ரணஸாமஞ்ஞேனாதி த³ட்ட²ப்³பா³. பு²ஸனாத³யோ பன ஸபா⁴வா விஸும் க²ந்த⁴-ஸத்³த³வசனீயா ந ஹோந்தீதி த⁴ம்மஸபா⁴வவிஞ்ஞுனா ததா²க³தேன ப²ஸ்ஸக²ந்தா⁴த³யோ ந வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³தி. ‘‘யே கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி அத்தானஞ்ச, ஸப்³பே³ தே இமேயேவ பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ நிஸ்ஸாய படிச்ச, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதர’’ந்திஆதீ³னஞ்ச ஸுத்தானம் வஸேன அத்தத்தனியகா³ஹவத்து²ஸ்ஸ ஏதபரமதா த³ட்ட²ப்³பா³, ஏதேன ச வக்க²மானஸுத்தவஸேன ச க²ந்தே⁴ ஏவ நிஸ்ஸாய பரித்தாரம்மணாதி³வஸேன ந வத்தப்³பா³ ச தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி, க²ந்த⁴னிப்³பா³னவஜ்ஜஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வதோதி வுத்தம் ஹோதி. அஞ்ஞேஸஞ்ச க²ந்த⁴-ஸத்³த³வசனீயானம் ஸீலக்க²ந்தா⁴தீ³னம் ஸப்³பா⁴வதோ ந பஞ்சேவாதி ஏதம் சோத³னம் நிவத்தேதுமாஹ ‘‘அஞ்ஞேஸஞ்ச தத³வரோத⁴தோ’’தி.

து³க்க²து³க்க²விபரிணாமது³க்க²ஸங்கா²ரது³க்க²தாவஸேன வேத³னாய ஆபா³த⁴கத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ராகா³தி³ஸம்பயுத்தஸ்ஸ விபரிணாமாதி³து³க்க²ஸ்ஸ இத்தி²புரிஸாதி³ஆகாரக்³கா³ஹிகா தம்தம்ஸங்கப்பமூலபூ⁴தா ஸஞ்ஞா ஸமுட்டா²னம். ரோக³ஸ்ஸ பித்தாதீ³னி விய ஆஸன்னகாரணம் ஸமுட்டா²னம், உதுபோ⁴ஜனவேஸமாதீ³னி விய மூலகாரணம் நிதா³னம். ‘‘சித்தஸ்ஸங்க³பூ⁴தா சேதஸிகா’’தி சித்தம் கி³லானூபமம் வுத்தம், ஸுக²ஸஞ்ஞாதி³வஸேன வேத³னாகாரணாய ஹேதுபா⁴வதோ வேத³னாபோ⁴ஜனஸ்ஸ சா²தா³பனதோ ச ஸஞ்ஞா அபராதூ⁴பமா ப்³யஞ்ஜனூபமா ச, ‘‘பஞ்ச வத⁴கா பச்சத்தி²காதி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அதி⁴வசன’’ந்தி ஆஸிவிஸூபமே (ஸம். நி. 4.238) வத⁴காதி வுத்தா, ‘‘பா⁴ரோதி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அதி⁴வசன’’ந்தி பா⁴ரஸுத்தே (ஸம். நி. 3.22) பா⁴ராதி, ‘‘அதீதம்பாஹம் அத்³தா⁴னம் ரூபேன க²ஜ்ஜிம், ஸேய்யதா²பாஹம் ஏதரஹி பச்சுப்பன்னேன ரூபேன க²ஜ்ஜாமி, அஹஞ்சேவ கோ² பன அனாக³தம் ரூபம் அபி⁴னந்தே³ய்யம், அனாக³தேனபாஹம் ரூபேன க²ஜ்ஜேய்யம். ஸேய்யதா²பேதரஹி க²ஜ்ஜாமீ’’திஆதி³னா க²ஜ்ஜனீயபரியாயேன (ஸம். நி. 3.79) கா²த³காதி, ‘‘ஸோ அனிச்சம் ரூபம் ‘அனிச்சம் ரூப’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதீ’’திஆதி³னா யமகஸுத்தே (ஸம். நி. 3.85) அனிச்சாதி³காதி. யதி³பி இமஸ்மிம் விப⁴ங்கே³ அவிஸேஸேன க²ந்தா⁴ வுத்தா, பா³ஹுல்லேன பன உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் தத³ந்தோக³தா⁴னம் த³ட்ட²ப்³ப³தா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³தி.

தே³ஸிதாதி³ச்சப³ந்து⁴னாதி தே³ஸிதம் ஆதி³ச்சப³ந்து⁴னா, தே³ஸிதானி வா. கா³தா²ஸுக²த்த²ம் அனுனாஸிகலோபோ, நிகாரலோபோ வா கதோ.

க³ஹேதும் ந ஸக்காதி நிச்சாதி³வஸேன க³ஹேதும் ந யுத்தந்தி அத்தோ².

ரூபேன ஸண்டா²னேன ப²லகஸதி³ஸோ தி³ஸ்ஸமானோ க²ரபா⁴வாபா⁴வா ப²லககிச்சம் ந கரோதீதி ‘‘ந ஸக்கா தம் க³ஹேத்வா ப²லகம் வா ஆஸனம் வா காது’’ந்தி ஆஹ. ந ததா² திட்ட²தீதி நிச்சாதி³கா ந ஹோதீதி அத்தோ², தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி வா நிச்சாதி³க்³க³ஹணவஸேன உப்பாதா³தி³அனந்தரம் பி⁴ஜ்ஜனதோ க³ஹிதாகாரா ஹுத்வா ந திட்ட²தீதி அத்தோ². கோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்க்²யாதி இத³ம் ந க³ணனபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனம், ப³ஹுபா⁴வத³ஸ்ஸனமேவ பனேதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். உத³கஜல்லகந்தி உத³கலஸிகம். யதா² உத³கதலே பி³ந்து³னிபாதஜனிதோ வாதோ உத³கஜல்லகம் ஸங்கட்³டி⁴த்வா புடம் கத்வா புப்பு²ளம் நாம கரோதி, ஏவம் வத்து²ம்ஹி ஆரம்மணாபாத²க³மனஜனிதோ ப²ஸ்ஸோ அனுபச்சி²ன்னம் கிலேஸஜல்லம் ஸஹகாரீபச்சயந்தரபா⁴வேன ஸங்கட்³டி⁴த்வா வேத³னம் நாம கரோதி. இத³ஞ்ச கிலேஸேஹி மூலகாரணபூ⁴தேஹி ஆரம்மணஸ்ஸாத³னபூ⁴தேஹி ச நிப்³ப³த்தம் வட்டக³தவேத³னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன வா சத்தாரோ பச்சயா வுத்தா, ஊனேஹிபி பன உப்பஜ்ஜதேவ.

நானாலக்க²ணோதி வண்ணக³ந்த⁴ரஸப²ஸ்ஸாதீ³ஹி நானாஸபா⁴வோ. மாயாய த³ஸ்ஸிதம் ரூபம் ‘‘மாயா’’தி ஆஹ. பஞ்சபி உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அஸுபா⁴தி³ஸபா⁴வா ஏவ கிலேஸாஸுசிவத்து²பா⁴வாதி³தோதி அஸுபா⁴தி³தோ த³ட்ட²ப்³பா³ ஏவ. ததா²பி கத்த²சி கோசி விஸேஸோ ஸுக²க்³க³ஹணீயோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘விஸேஸதோ சா’’திஆதி³. தத்த² சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா சதுவிபல்லாஸப்பஹானகராதி தேஸம் கோ³சரபா⁴வேன ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு அஸுபா⁴தி³வஸேன த³ட்ட²ப்³ப³தா வுத்தா.

க²ந்தே⁴ஹி ந விஹஞ்ஞதி பரிவிதி³தஸபா⁴வத்தா. விபஸ்ஸகோபி ஹி தேஸம் விபத்தியம் ந து³க்க²மாபஜ்ஜதி, கீ²ணாஸவேஸு பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². தே ஹி ஆயதிம்பி க²ந்தே⁴ஹி ந பா³தீ⁴யந்தீதி. கப³ளீகாராஹாரம் பரிஜானாதீதி ‘‘ஆஹாரஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ’’தி (ஸம். நி. 3.56-57) வுத்தத்தா அஜ்ஜ²த்திகரூபே ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹந்தோ தஸ்ஸ ஸமுத³யபூ⁴தே கப³ளீகாராஹாரேபி ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹதீதி அத்தோ², அயம் பஹானபரிஞ்ஞா. அஜ்ஜ²த்திகரூபம் பன பரிக்³க³ண்ஹந்தோ தஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் கப³ளீகாராஹாரம்பி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி ஞாதபரிஞ்ஞா. தஸ்ஸ ச உத³யவயானுபஸ்ஸீ ஹோதீதி தீரணபரிஞ்ஞா ச யோஜேதப்³பா³. காமராக³பூ⁴தம் அபி⁴ஜ்ஜ²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²’’ந்தி ஆஹ. அஸுபா⁴னுபஸ்ஸனாய ஹி காமராக³ப்பஹானம் ஹோதீதி. காமராக³முகே²ன வா ஸப்³ப³லோப⁴ப்பஹானம் வத³தி. ‘‘ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா’’தி வுத்தத்தா ஆஹாரபரிஜானனே வுத்தனயேன ப²ஸ்ஸபரிஜானனஞ்ச யோஜேதப்³ப³ம்.

ஸுக²த்த²மேவ ப⁴வபத்த²னா ஹோதீதி வேத³னாய தண்ஹம் பஜஹந்தோ ப⁴வோக⁴ம் உத்தரதி. ஸப்³ப³ம் வேத³னம் து³க்க²தோ பஸ்ஸந்தோ அத்தனோ பரேன அபுப்³ப³ம் து³க்க²ம் உப்பாதி³தம், ஸுக²ம் வா வினாஸிதம் ந பஸ்ஸதி, ததோ ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’திஆதி³ஆகா⁴தவத்து²ப்பஹானதோ ப்³யாபாத³காயக³ந்த²ம் பி⁴ந்த³தி. ‘‘ஸுக²ப³ஹுலே ஸுக³திப⁴வே ஸுத்³தீ⁴’’தி க³ஹேத்வா கோ³ஸீலகோ³வதாதீ³ஹி ஸுத்³தி⁴ம் பராமஸந்தோ ஸுக²பத்த²னாவஸேனேவ பராமஸதீதி வேத³னாய தண்ஹம் பஜஹந்தோ ஸீலப்³ப³துபாதா³னம் ந உபாதி³யதி. மனோஸஞ்சேதனா ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴வ, ஸஞ்ஞா பன தம்ஸம்பயுத்தாதி ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரே அனத்ததோ பஸ்ஸந்தோ மனோஸஞ்சேதனாய ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹதி ஏவ, தஞ்ச பரிக்³க³ண்ஹாதி தீரேதி சாதி ‘‘ஸஞ்ஞம் ஸங்கா²ரே…பே… பரிஜானாதீ’’தி வுத்தம்.

அவிஜ்ஜாய விஞ்ஞாணே க⁴னக்³க³ஹணம் ஹோதீதி க⁴னவினிப்³போ⁴க³ம் கத்வா தம் அனிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ அவிஜ்ஜோக⁴ம் உத்தரதி. மோஹப³லேனேவ ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் ஹோதீதி தம் பஜஹந்தோ ஸீலப்³ப³தபராமாஸகாயக³ந்த²ம் பி⁴ந்த³தி.

‘‘யஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, வுச்சதி சித்தம் இதிபி மனோ இதிபி விஞ்ஞாணம் இதிபி, தத்ராஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ நாலம் நிப்³பி³ந்தி³தும், நாலம் விரஜ்ஜிதும், நாலம் விமுச்சிதும். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தீ³க⁴ரத்தம்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அஜ்ஜோ²ஸிதம் மமாயிதம் பராமட்ட²ம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி (ஸம். நி. 2.61) –

வசனதோ விஞ்ஞாணம் நிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டு²பாதா³னம் உபாதி³யதீதி அனிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ தம் ந உபாதி³யதீதி.

கமாதி³வினிச்ச²யகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா

34. ஏவம் யா ஏகவிதா⁴தி³னா வுத்தவேத³னானம் பூ⁴மிவஸேன ஜானிதப்³ப³தா, தம் வத்வா புன ஸம்பயுத்ததோ த³ஸ்ஸிததாதி³ஜானிதப்³ப³ப்பகாரம் வத்துமாஹ ‘‘அபிசா’’திஆதி³. அட்ட²விதே⁴ன தத்தா²தி தத்த²-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸத்தவித⁴பே⁴தே³னேவ யோஜனா ச²ப்³பி³த⁴பே⁴தே³ன யோஜனாய ஸதி அட்ட²வித⁴த்தாபா⁴வதோ.

பூரணத்த²மேவ வுத்தோதி த³ஸவித⁴தாபூரணத்த²மேவ வுத்தோ, ந நவவித⁴பே⁴தே³ விய நயதா³னத்த²ம். கஸ்மா? தத்த² நயஸ்ஸ தி³ன்னத்தா. பி⁴ந்தி³தப்³ப³ஸ்ஸ ஹி பே⁴த³னம் நயதா³னம், தஞ்ச தத்த² கதந்தி. யதா² ச குஸலத்திகோ, ஏவம் ‘‘காயஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா அத்தி² ஸுகா², அத்தி² து³க்கா²’’தி இத³ம்பி பூரணத்த²மேவாதி தீ³பிதம் ஹோதி அட்ட²வித⁴பே⁴தே³ நயஸ்ஸ தி³ன்னத்தா.

புப்³பே³ க³ஹிததோ அஞ்ஞஸ்ஸ க³ஹணம் வட்³ட⁴னம் க³ஹணவட்³ட⁴னவஸேன, ந புரிமக³ஹிதே டி²தே அஞ்ஞுபசயவஸேன. வட்³ட⁴ன-ஸத்³தோ³ வா சே²த³னத்தோ² கேஸவட்³ட⁴னாதீ³ஸு வியாதி புப்³பே³ க³ஹிதஸ்ஸ அக்³க³ஹணம் சி²ந்த³னம் வட்³ட⁴னம், து³கதிகானம் உப⁴யேஸம் வட்³ட⁴னம் உப⁴யவட்³ட⁴னம், உப⁴யதோ வா பவத்தம் வட்³ட⁴னம் உப⁴யவட்³ட⁴னம், ததே³வ உப⁴தோவட்³ட⁴னகம், தேன நயனீஹரணம் உப⁴தோவட்³ட⁴னகனீஹாரோ. வட்³ட⁴னகனயோ வா வட்³ட⁴னகனீஹாரோ, உப⁴யதோ பவத்தோ வட்³ட⁴னகனீஹாரோ உப⁴தோவட்³ட⁴னகனீஹாரோ. தத்த² து³கமூலகதிகமூலகஉப⁴தோவட்³ட⁴னகேஸு து³வித⁴திவித⁴பே⁴தா³னம்யேவ ஹி விஸேஸோ. அஞ்ஞே பே⁴தா³ அவிஸிட்டா², ததா²பி பஞ்ஞாப்பபே⁴த³ஜனனத்த²ம் த⁴ம்மவிதக்கேன ஞாதிவிதக்காதி³னிரத்த²கவிதக்கனிவாரணத்த²ம் இமஞ்ச பாளிம் விதக்கேந்தஸ்ஸ த⁴ம்முபஸம்ஹிதபாமோஜ்ஜஜனனத்த²ம் ஏகேகஸ்ஸ வாரஸ்ஸ க³ஹிதஸ்ஸ நிய்யானமுக²பா⁴வதோ ச து³வித⁴திவித⁴பே⁴த³னானத்தவஸேன இதரேபி பே⁴தா³ வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³ அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்கே²ஸு ஏகஸ்ஸ விஸேஸேன இதரேஸம்பி விஸிட்ட²பா⁴வதோ. ந கேவலம் ஏகவிதோ⁴வ, அத² கோ² து³விதோ⁴ ச. ந ச ஏகது³விதோ⁴வ, அத² கோ² திவிதோ⁴பி. நாபி ஏக…பே… நவவிதோ⁴வ, அத² கோ² த³ஸவிதோ⁴பீதி ஹி ஏவஞ்ச தே பே⁴தா³ அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்கா², தஸ்மா ஏகோ பே⁴தோ³ விஸிட்டோ² அத்தனா அபேக்கி²யமானே, அத்தானஞ்ச அபேக்க²மானே அஞ்ஞபே⁴தே³ விஸேஸேதீதி தஸ்ஸ வஸேன தேபி வத்தப்³ப³தம் அரஹந்தீதி வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

ஸத்தவிதே⁴னாதிஆத³யோ அஞ்ஞப்பபே⁴த³னிரபேக்கா² கேவலம் ப³ஹுப்பகாரதாத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தாதி ஸப்³பே³ஹி தேஹி பகாரேஹி ‘‘ப³ஹுவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேஸீ’’தி வுத்தம். மஹாவிஸயோ ராஜா விய ஸவிஸயே ப⁴க³வாபி மஹாவிஸயதாய அப்படிஹதோ யதா² யதா² இச்ச²தி, ததா² ததா² தே³ஸேதும் ஸக்கோதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதானாவரணஞாணயோக³தோதி அத்தோ². து³கே வத்வா திகா வுத்தாதி திகா து³கேஸு பக்கி²த்தாதி யுத்தம், து³கா பன கத²ம் திகேஸு பக்கி²த்தாதி? பரதோ வுத்தேபி தஸ்மிம் தஸ்மிம் திகே அபேக்க²காபேக்கி²தப்³ப³வஸேன து³கானம் யோஜிதத்தா.

கிரியமனோதா⁴து ஆவஜ்ஜனவஸேன லப்³ப⁴தீதி வுத்தம், ஆவஜ்ஜனா பன சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா ந ஹோதி. ந ஹி ஸமானவீதி²யம் பச்சி²மோ த⁴ம்மோ புரிமஸ்ஸ கோசி பச்சயோ ஹோதி. யே ச வத³ந்தி ‘‘ஆவஜ்ஜனவேத³னாவ சக்கு²ஸங்க⁴ட்டனாய உப்பன்னத்தா ஏவம் வுத்தா’’தி, தஞ்ச ந யுத்தம். ந ஹி ‘‘சக்கு²ரூபபடிகா⁴தோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ’’தி கத்த²சி ஸுத்தே வா அட்ட²கதா²யம் வா வுத்தம். யதி³ ஸோ ச சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ ஸியா, சக்கு²விஞ்ஞாணஸஹஜாதாபி வேத³னா சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயாதி ஸா இத⁴ அட்ட²கதா²யம் ந வஜ்ஜேதப்³பா³ ஸியா. பாளியஞ்ச ‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா அத்தி² அப்³யாகதா’’தி ஏத்த² ஸங்க³ஹிதத்தா புன ‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னா’’தி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி. அயம் பனேத்தா²தி⁴ப்பாயோ – ஆவஜ்ஜனவேத³னம் வினா சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ உப்பத்தி நத்தீ²தி தது³ப்பாதி³கா ஸா தப்பயோஜனத்தா பரியாயேன சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயாதி வத்தும் யுத்தாதி, நிப்பரியாயேன பன சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பரதோவ வேத³னா லப்³ப⁴ந்தி.

சதுத்திம்ஸசித்துப்பாத³வஸேனாதி ஏத்த² ரூபாரூபாவசரானம் அக்³க³ஹணம் தேஸம் ஸயமேவ மனோத்³வாரபூ⁴தத்தா. ஸப்³ப³ப⁴வங்க³மனோ ஹி மனோத்³வாரம், சுதிபடிஸந்தி⁴யோ ச ததோ அனஞ்ஞாதி. இமஸ்மிம் பன சதுவீஸதிவித⁴பே⁴தே³ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயாதி³குஸலாதீ³னம் ஸமானவீதி²யம் லப்³ப⁴மானதா அட்ட²கதா²யம் வுத்தா, பாளியம் பன ஏகூனவீஸதிசதுவீஸதிகா ஸங்கி²பித்வா ஆக³தாதி ‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ அத்தி² அனுபாதி³ன்னஅனுபாதா³னியோ அஸம்கிலிட்ட²அஸம்கிலேஸிகோ அவிதக்கஅவிசாரோ’’திஆதி³னா நானாவீதி²க³தானம் லப்³ப⁴மானதாய வுத்தத்தா குஸலத்திகஸ்ஸபி நானாவீதி²யம் லப்³ப⁴மானதா யோஜேதப்³பா³. அட்ட²கதா²யம் பன ஸமானவீதி²யம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயாதி³கதா ஏகந்திகாதி கத்வா ஏத்த² லப்³ப⁴மானதா த³ஸ்ஸிதா, ந பன அஸமானவீதி²யம் லப்³ப⁴மானதா படிக்கி²த்தா. தேனேவ ‘‘தானி ஸத்தவிதா⁴தீ³ஸு யத்த² கத்த²சி ட²த்வா கதே²தும் வட்டந்தீ’’தி ஆஹ. ந ஹி ஸமானவீதி²யம்யேவ உபனிஸ்ஸயகோடிஸமதிக்கமபா⁴வனாஹி லப்³ப⁴மானதா ஹோதி. திதா⁴பி ச லப்³ப⁴மானதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘யத்த² கத்த²சி ட²த்வா கதே²தும் வட்டந்தீ’’தி வுச்சதி.

ஏதானீதி யதா²த³ஸ்ஸிதானி குஸலாதீ³னி சித்தானி வத³தி, வேத³னானித்³தே³ஸேபி ச ஏதஸ்மிம் புப்³ப³ங்க³மஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ வஸேன கதே²தும் ஸுக²ந்தி சித்தஸம்ப³ந்தோ⁴ கதோ. தேனேவ பன சித்தானி ஸத்தவித⁴பே⁴தே³ திகபூ⁴மிவஸேன, சதுவீஸதிவித⁴பே⁴தே³ த்³வாரதிகவஸேன, திம்ஸவித⁴பே⁴தே³ த்³வாரபூ⁴மிவஸேன, ப³ஹுவித⁴பே⁴தே³ த்³வாரதிகபூ⁴மிவஸேன தீ³பிதானீதி ‘‘தேஸு யத்த² கத்த²சி ட²த்வா கதே²தும் வட்டந்தீ’’தி வுத்தம். குஸலாதீ³னம் தீ³பனா காமாவசராதி³பூ⁴மிவஸேன காதப்³பா³, தா ச பூ⁴மியோ திம்ஸவித⁴பே⁴தே³ ஸயமேவாக³தா, ந ச ஸத்தவித⁴பே⁴தே³ விய த்³வாரம் அனாமட்ட²ம், அதிப்³யத்தா ச ஏத்த² ஸமானாஸமானவீதீ²ஸு லப்³ப⁴மானதாதி திம்ஸவிதே⁴…பே… ஸுக²தீ³பனானி ஹோந்தீ’’தி வுத்தம். கஸ்மா பன திம்ஸவித⁴ஸ்மிம்யேவ ட²த்வா தீ³பயிம்ஸு, நனு த்³வாரதிகபூ⁴மீனம் ஆமட்ட²த்தா ப³ஹுவித⁴பே⁴தே³ ட²த்வா தீ³பேதப்³பா³னீதி? ந, தீ³பேதப்³ப³ட்டா²னாதிக்கமதோ. ஸத்தவித⁴பே⁴தோ³ ஹி த்³வாரஸ்ஸ அனாமட்ட²த்தா தீ³பனாய அட்டா²னம், சதுவீஸதிவித⁴பே⁴தே³ ஆமட்ட²த்³வாரதிகா ந பூ⁴மியோ அபேக்கி²த்வா ட²பிதா, திம்ஸவித⁴பே⁴தே³ ஆமட்ட²த்³வாரபூ⁴மியோ வுத்தா. யே ச ட²பிதா, தே சேத்த² திகா அபேக்கி²தப்³ப³ரஹிதா கேவலம் பூ⁴மீஹி ஸஹ தீ³பேதப்³பா³வ. தேனேத³ம் தீ³பனாய டா²னம், தத³திக்கமே பன டா²னாதிக்கமோ ஹோதீதி.

உபனிஸ்ஸயகோடியாதி ஏத்த² ‘‘ஸத்³த⁴ம் உபனிஸ்ஸாய தா³னம் தே³தீ’’திஆதி³னா (பட்டா². 1.1.423) நானாவீதி²யம் பகதூபனிஸ்ஸயோ வுத்தோதி ஏகவீதி²யம் குஸலாதீ³னம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாத³யோ தத³பா⁴வே அபா⁴வதோ ஜாதி விய ஜராமரணஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயலேஸேன பச்சயோதி வத்தும் யுஜ்ஜேய்ய, இத⁴ பன ‘‘கஸிணரூபத³ஸ்ஸனஹேதுஉப்பன்னா பரிகம்மாதி³வேத³னா சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா’’தி வக்க²தி, தஸ்மா நானாவீதி²யம் க³தானி ஏதானி சித்தானி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா லப்³ப⁴மானானீதி ந உபனிஸ்ஸயலேஸோ உபனிஸ்ஸயகோடி, ப³லவப³லவானம் பன பரிகம்மாதீ³னம் உபனிஸ்ஸயானம் ஸப்³பே³ஸம் ஆதி³பூ⁴தோ உபனிஸ்ஸயோ உபனிஸ்ஸயகோடி. ‘‘வாலகோடி ந பஞ்ஞாயதீ’’திஆதீ³ஸு விய ஹி ஆதி³, அவயவோ வா கோடி. கஸிணரூபத³ஸ்ஸனதோ பபு⁴தி ச காமாவசரகுஸலாதீ³னம் வேத³னானம் உபனிஸ்ஸயோ பவத்தோதி தம் த³ஸ்ஸனம் உபனிஸ்ஸயகோடி. பரிகம்மாதீ³னி விய வா ந ப³லவஉபனிஸ்ஸயோ த³ஸ்ஸனந்தி தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயந்தபா⁴வேன உபனிஸ்ஸயகோடிதா வுத்தா. கா⁴னாதி³த்³வாரேஸு தீஸு உபனிஸ்ஸயகோடியா லப்³ப⁴மானத்தாபா⁴வம் வத³ந்தோ இத⁴ ஸமானவீதி² ந க³ஹிதாதி தீ³பேதி. த³ஸ்ஸனஸவனானி விய ஹி கஸிணபரிகம்மாதீ³னம் கா⁴யனாதீ³னி உபனிஸ்ஸயா ந ஹோந்தீதி தத³லாபோ⁴ தீ³பிதோதி. யதி³பி வாயோகஸிணம் பு²ஸித்வாபி க³ஹேதப்³ப³ம், புரிமேன பன ஸவனேன வினா தம் பு²ஸனம் ஸயமேவ மூலுபனிஸ்ஸயோ யேபு⁴ய்யேன ந ஹோதீதி தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயகோடிதா ந வுத்தா.

அஜ்ஜா²ஸயேன ஸம்பத்திக³தோ அஜ்ஜா²ஸயஸம்பன்னோ, ஸம்பன்னஜ்ஜா²ஸயோதி வுத்தம் ஹோதி. வத்தப்படிவத்தந்தி கு²த்³த³கஞ்சேவ மஹந்தஞ்ச வத்தம், புப்³பே³ வா கதம் வத்தம், பச்சா² கதம் படிவத்தம். ஏவம் சக்கு²விஞ்ஞாணந்தி ஆதி³ம்ஹி உப்பன்னம் ஆஹ, ததோ பரம் உப்பன்னானிபி பன கஸிணரூபத³ஸ்ஸனகல்யாணமித்தத³ஸ்ஸனஸம்வேக³வத்து²த³ஸ்ஸனாதீ³னி உபனிஸ்ஸயபச்சயா ஹோந்தியேவாதி. தேன தது³பனிஸ்ஸயம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் த³ஸ்ஸேதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

யதா²பூ⁴தஸபா⁴வாத³ஸ்ஸனம் அஸமபேக்க²னா. ‘‘அஸ்மீ’’தி ரூபாதீ³ஸு வினிப³ந்த⁴ஸ்ஸ. ஸபா⁴வந்தராமஸனவஸேன பராமட்ட²ஸ்ஸ, பராமட்ட²வதோதி அத்தோ². ஆரம்மணாதி⁴க³ஹணவஸேன அனு அனு உப்பஜ்ஜனத⁴ம்மதாய தி²ரபா⁴வகிலேஸஸ்ஸ தா²மக³தஸ்ஸ, அப்பஹீனகாமராகா³தி³கஸ்ஸ வா. பரிக்³க³ஹே டி²தோதி வீமம்ஸாய டி²தோ. ஏத்த² ச அஸமபேக்க²னாயாதிஆதி³னா மோஹாதீ³னம் கிச்சேன பாகடேன தேஸம் உப்பத்திவஸேன விசாரணா த³ட்ட²ப்³பா³. ரூபத³ஸ்ஸனேன உப்பன்னகிலேஸஸமதிக்கமவஸேன பவத்தா ரூபத³ஸ்ஸனஹேதுகா ஹோதீதி ‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா நாம ஜாதா’’தி ஆஹ. ஏத்த² ச சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ சதுபூ⁴மிகவேத³னாய உபனிஸ்ஸயபா⁴வோ ஏவ பகாரந்தரேன கதி²தோ, ததா² ‘‘பா⁴வனாவஸேனா’’தி ஏத்த² ச.

கலாபஸம்மஸனேன தீணி லக்க²ணானி ஆரோபேத்வா உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாதி³காய விபஸ்ஸனாபடிபாடியா ஆதி³ம்ஹி ரூபாரம்மணபரிக்³க³ஹேன ரூபாரம்மணம் ஸம்மஸித்வா, தம்மூலகம் வா ஸப்³ப³ம் ஸம்மஸனம் ஆதி³பூ⁴தே ரூபாரம்மணே பவத்ததீதி கத்வா ஆஹ ‘‘ரூபாரம்மணம் ஸம்மஸித்வா’’தி. ஏத்த² ச நாமரூபபரிக்³க³ஹாதி³ ஸப்³ப³ம் ஸம்மஸனம் பா⁴வனாதி வேதி³தப்³பா³. ரூபாரம்மணம் ஸம்மஸித்வாதி ச யதா²வுத்தசக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தம் ரூபாரம்மணம் வுத்தம், ந யம் கிஞ்சி. ஆரம்மணேன ஹி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் த³ஸ்ஸேதீதி. ஏவம் ‘‘ரூபாரம்மணே உப்பன்னம் கிலேஸ’’ந்தி ஏத்தா²பி வேதி³தப்³ப³ம்.

இத³ம் போ²ட்ட²ப்³ப³ம் கிம்னிஸ்ஸிதந்தி சக்கு²த்³வாரே விய யோஜனாய யதா²ஸம்ப⁴வம் ஆபோதா⁴துயா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ச வஸேன மஹாபூ⁴தனிஸ்ஸிததா யோஜேதப்³பா³.

ஜாதி…பே… ப³லவபச்சயோ ஹோதீதி யதா²வுத்தானம் ப⁴யதோ தி³ஸ்ஸமானானம் ஜாதிஆதீ³னம் ப³லவபச்சயபா⁴வேன தேஸம் ப⁴யதோ த³ஸ்ஸனேன ஸஹஜாதஸ்ஸ மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ, தஸ்ஸ வா த³ஸ்ஸனஸ்ஸ த்³வாரபூ⁴தஸ்ஸ ப⁴வங்க³மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ப³லவபச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

த⁴ம்மாரம்மணேதி ந புப்³பே³ வுத்தே ஜாதிஆதி³ஆரம்மணேவ, அத² கோ² ஸப்³ப³ஸ்மிம் ராகா³தி³வத்து²பூ⁴தே த⁴ம்மாரம்மணே. வத்து²னிஸ்ஸிதந்தி ஏத்த² வேத³னாதி³ஸங்கா²தஸ்ஸ த⁴ம்மாரம்மணேகதே³ஸஸ்ஸ பரிக்³க³ஹமுகே²ன த⁴ம்மாரம்மணபரிக்³க³ஹம் த³ஸ்ஸேதி.

மனோஸம்ப²ஸ்ஸோதி விஞ்ஞாணம் ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ காரணபா⁴வேன க³ஹிதம், ததே³வ அத்தனோ ப²லஸ்ஸேவ ப²லபா⁴வேன வத்தும் ந யுத்தம் காரணப²லஸங்கரபா⁴வேன ஸோதூனம் ஸம்மோஹஜனகத்தாதி ஆஹ ‘‘ந ஹி ஸக்கா விஞ்ஞாணம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜந்தி நித்³தி³ஸிது’’ந்தி, ந பன விஞ்ஞாணஸ்ஸ மனோஸம்ப²ஸ்ஸேன ஸஹஜாதபா⁴வஸ்ஸ அபா⁴வா. யஸ்மா வா யதா² ‘‘திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ’’தி (ம. நி. 1.204; 3.420, 425-426; ஸம். நி. 4.60) வசனதோ இந்த்³ரியவிஸயா விய விஞ்ஞாணம்பி ப²ஸ்ஸஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோ, ந ததா² ப²ஸ்ஸோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ, தஸ்மா இந்த்³ரியவிஸயா விய விஞ்ஞாணம்பி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜாதி³வசனம் ந அரஹதீதி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜாதி³பா⁴வோ ந கதோதி வேதி³தப்³போ³.

அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா

150. சித்துப்பாத³ரூபவஸேன தம் தம் ஸமுதா³யம் ஏகேகம் த⁴ம்மம் கத்வா ‘‘பஞ்சபண்ணாஸ காமாவசரத⁴ம்மே’’தி ஆஹ. ரஜ்ஜந்தஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு ராகா³த³யோ ச²ஸு த்³வாரேஸு ஸீலாத³யோ ச பஞ்ச ஸம்வரா யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³பா³, ஸம்மஸனம் பன மனோத்³வாரே ஏவ. ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மேஸு அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸாதி³உப்பத்தி அத்தீ²தி ததோ ஸதிஸம்வரோ ஞாணவீரியஸம்வரா ச யதா²யோக³ம் யோஜேதப்³பா³. பரிக்³க³ஹவசனேன ஸம்மஸனபச்சவேக்க²ணானி ஸங்க³ண்ஹாதி. தேயேவாதி சத்தாரோ க²ந்தா⁴ வுத்தா.

ஸமானே தே³ஸிதப்³பே³ தே³ஸனாமத்தஸ்ஸ பரிவட்டனம் பரிவட்டோ. தீஸுபி பரிவட்டேஸு கத்த²சி கிஞ்சி ஊனம் அதி⁴கம் வா நத்தீ²தி கத்வா ஆஹ ‘‘ஏகோவ பரிச்சே²தோ³’’தி.

பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா நிட்டி²தா.

க²ந்த⁴விப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஆயதனவிப⁴ங்கோ³

1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா

152. விஸேஸதோதி ஆயதன-ஸத்³த³த்தோ² விய அஸாதா⁴ரணதோ சக்கா²தி³ஸத்³த³த்த²தோதி அத்தோ². அஸ்ஸாதே³தீதி சக்க²தி-ஸத்³தோ³ ‘‘மது⁴ம் சக்க²தி ப்³யஞ்ஜனம் சக்க²தீ’’தி ரஸஸாயனத்தோ² அத்தீ²தி தஸ்ஸ வஸேன அத்த²ம் வத³தி. ‘‘சக்கு²ம் கோ², மாக³ண்டி³ய, ரூபாராமம் ரூபரதம் ரூபஸம்முதி³த’’ந்தி (ம. நி. 2.209) வசனதோ சக்கு² ரூபம் அஸ்ஸாதே³தி. ஸதிபி ஸோதாதீ³னம் ஸத்³தா³ரம்மணாதி³ரதிபா⁴வே நிருள்ஹத்தா சக்கு²ம்ஹியேவ சக்கு²-ஸத்³தோ³ பவத்ததி பது³மாதீ³ஸு பங்கஜாதி³ஸத்³தா³ வியாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபா⁴வேதி சாதி ஸத்³த³லக்க²ணஸித்³த⁴ஸ்ஸ சக்க²தி-ஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன அத்த²ம் வத³தி. சக்க²தீதி ஹி ஆசிக்க²தி, அபி⁴ப்³யத்தம் வத³தீதி அத்தோ². நயனஸ்ஸ ச வத³ந்தஸ்ஸ விய ஸமவிஸமவிபா⁴வனமேவ ஆசிக்க²னந்தி கத்வா ஆஹ ‘‘விபா⁴வேதி சாதி அத்தோ²’’தி. அனேகத்த²த்தா வா தா⁴தூனம் விபா⁴வனத்த²தா சக்கு²-ஸத்³த³ஸ்ஸ த³ட்ட²ப்³பா³. ரத்தது³ட்டா²தி³காலேஸு ககண்டகரூபம் விய உத்³த³ரூபம் விய ச வண்ணவிகாரம் ஆபஜ்ஜமானம் ரூபம் ஹத³யங்க³தபா⁴வம் ரூபயதி ரூபமிவ பகாஸம் கரோதி, ஸவிக்³க³ஹமிவ கத்வா த³ஸ்ஸேதீதி அத்தோ². வித்தா²ரணம் வா ரூப-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ², வித்தா²ரணஞ்ச பகாஸனமேவாதி ஆஹ ‘‘பகாஸேதீ’’தி. அனேகத்த²த்தா வா தா⁴தூனம் பகாஸனத்தோ²யேவ ரூப-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³, வண்ணவாசகஸ்ஸ ரூப-ஸத்³த³ஸ்ஸ ரூபயதீதி நிப்³ப³சனம், ரூபவாசகஸ்ஸ ருப்பதீதி அயம் விஸேஸோ.

உதா³ஹரீயதீதி வுச்சதீதி-அத்தே² வசனமேவ க³ஹிதம் ஸியா, ந ச வசன-ஸத்³தோ³யேவ ஏத்த² ஸத்³தோ³, அத² கோ² ஸப்³போ³பி ஸோதவிஞ்ஞேய்யோதி ஸப்பதீதி ஸகேஹி பச்சயேஹி ஸப்பீயதி ஸோதவிஞ்ஞேய்யபா⁴வம் க³மீயதீதி அத்தோ². ஸூசயதீதி அத்தனோ வத்து²ம் க³ந்த⁴வஸேன அபாகடம் ‘‘இத³ம் ஸுக³ந்த⁴ம் து³க்³க³ந்த⁴’’ந்தி பகாஸேதி, படிச்ச²ன்னம் வா புப்பா²தி³வத்து²ம் ‘‘ஏத்த² புப்ப²ம் அத்தி² சம்பகாதி³, ப²லமத்தி² அம்பா³தீ³’’தி பேஸுஞ்ஞம் கரோந்தம் விய ஹோதீதி அத்தோ². ரஸக்³க³ஹணமூலகத்தா ஆஹாரஜ்ஜோ²ஹரணஸ்ஸ ஜீவிதஹேதும்ஹி ஆஹாரரஸே நின்னதாய ஜீவிதம் அவ்ஹாயதீதி ஜிவ்ஹா வுத்தா நிருத்திலக்க²ணேன. குச்சி²தானம் ஸாஸவத⁴ம்மானம் ஆயோதி விஸேஸேன காயோ வுத்தோ அனுத்தரியஹேதுபா⁴வம் அனாக³ச்ச²ந்தேஸு காமராக³னிதா³னகம்மஜனிதேஸு காமராக³ஸ்ஸ ச விஸேஸபச்சயேஸு கா⁴னஜிவ்ஹாகாயேஸு காயஸ்ஸ விஸேஸதரஸாஸவபச்சயத்தா. தேன ஹி போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அஸ்ஸாதே³ந்தா ஸத்தா மேது²னம்பி ஸேவந்தி. உப்பத்திதே³ஸோதி உப்பத்திகாரணந்தி அத்தோ². காயிந்த்³ரியவத்து²கா வா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ ப³லவகாமாஸவாதி³ஹேதுபா⁴வதோ விஸேஸேன ‘‘ஸாஸவா’’தி வுத்தா, தேஸம் உப்பஜ்ஜனட்டா²னந்தி அத்தோ². அத்தனோ லக்க²ணம் தா⁴ரயந்தீதி யே விஸேஸலக்க²ணேன ஆயதனஸத்³த³பரா வத்தப்³பா³, தே சக்கா²த³யோ ததா² வுத்தாதி அஞ்ஞே மனோகோ³சரபூ⁴தா த⁴ம்மா ஸாமஞ்ஞலக்க²ணேனேவ ஏகாயதனத்தம் உபனேத்வா வுத்தா. ஓளாரிகவத்தா²ரம்மணமனனஸங்கா²தேஹி விஸயவிஸயிபா⁴வேஹி புரிமானி பாகடானீதி ததா² அபாகடா ச அஞ்ஞே மனோகோ³சரா ந அத்தனோ ஸபா⁴வம் ந தா⁴ரேந்தீதி இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ தீ³பனத்தோ² த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³தி.

வாயமந்தீதி அத்தனோ கிச்சம் கரோந்திச்சேவ அத்தோ². இமஸ்மிஞ்ச அத்தே² ஆயதந்தி ஏத்தா²தி ஆயதனந்தி அதி⁴கரணத்தோ² ஆயதன-ஸத்³தோ³, து³தியததியேஸு கத்துஅத்தோ². தே சாதி சித்தசேதஸிகத⁴ம்மே. தே ஹி தம்தம்த்³வாராரம்மணேஸு ஆயந்தி ஆக³ச்ச²ந்தி பவத்தந்தீதி ஆயாதி. வித்தா²ரேந்தீதி புப்³பே³ அனுப்பன்னத்தா லீனானி அபாகடானி புப்³ப³ந்ததோ உத்³த⁴ம் பஸாரேந்தி பாகடானி கரோந்தி உப்பாதே³ந்தீதி அத்தோ².

ருள்ஹீவஸேன ஆயதன-ஸத்³த³ஸ்ஸத்த²ம் வத்தும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தம் நிஸ்ஸிதத்தாதி ஏத்த² மனோ மனோவிஞ்ஞாணாதீ³னம் சித்தசேதஸிகானம் நிஸ்ஸயபச்சயோ ந ஹோதீதி தஸ்ஸ நேஸம் த்³வாரபா⁴வோ நிஸ்ஸயபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அத்த²தோதி வசனத்த²தோ, ந வசனீயத்த²தோ. வசனத்தோ² ஹேத்த² வுத்தோ ‘‘சக்க²தீ’’திஆதி³னா, ந வசனீயத்தோ² ‘‘யம் சக்கு² சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 597) வியாதி.

தாவத்வதோதி அனூனாதி⁴கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² த்³வாத³ஸாயதனவினிமுத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி த⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வா அதி⁴கபா⁴வதோ சோத³னா நத்தி², ஸலக்க²ணதா⁴ரணம் பன ஸப்³பே³ஸம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணந்தி ஊனசோத³னா ஸம்ப⁴வதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘சக்கா²த³யோபி ஹீ’’திஆதி³. அஸாதா⁴ரணந்தி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் அஸாதா⁴ரணம். ஸதிபி அஸாதா⁴ரணாரம்மணபா⁴வே சக்கா²தீ³னம் த்³வாரபா⁴வேன க³ஹிதத்தா த⁴ம்மாயதனே அக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். த்³வாராரம்மணபா⁴வேஹி வா அஸாதா⁴ரணதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அஸாதா⁴ரண’’ந்தி வுத்தம்.

யேபு⁴ய்யஸஹுப்பத்திஆதீ³ஹி உப்பத்திக்கமாதி³அயுத்தி யோஜேதப்³பா³. அஜ்ஜ²த்திகேஸு ஹீதி ஏதேன அஜ்ஜ²த்திகபா⁴வேன விஸயிபா⁴வேன ச அஜ்ஜ²த்திகானம் பட²மம் தே³ஸேதப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதி. தேஸு ஹி பட²மம் தே³ஸேதப்³பே³ஸு பாகடத்தா பட²மதரம் சக்கா²யதனம் தே³ஸிதந்தி. ததோ கா⁴னாயதனாதீ³னீதி ஏத்த² ப³ஹூபகாரத்தாபா⁴வேன சக்கு²ஸோதேஹி புரிமதரம் அதே³ஸேதப்³பா³னி ஸஹ வத்தும் அஸக்குணேய்யத்தா ஏகேன கமேன தே³ஸேதப்³பா³னீதி கா⁴னாதி³க்கமேன தே³ஸிதானீதி அதி⁴ப்பாயோ. அஞ்ஞதா²பி ஹி தே³ஸிதேஸு ந ந ஸக்கா சோதே³தும், ந ச ஸக்கா ஸோதே⁴தப்³பா³னி ந தே³ஸேதுந்தி. கோ³சரோ விஸயோ ஏதஸ்ஸாதி கோ³சரவிஸயோ, மனோ. கஸ்ஸ பன கோ³சரோ ஏதஸ்ஸ விஸயோதி? சக்கா²தீ³னம் பஞ்சன்னம்பி. விஞ்ஞாணுப்பத்திகாரணவவத்தா²னதோதி ஏதேன ச சக்கா²தி³அனந்தரம் ரூபாதி³வசனஸ்ஸ காரணமாஹ.

பச்சயபே⁴தோ³ கம்மாதி³பே⁴தோ³. நிரயாதி³கோ அபதா³தி³க³தினானாகரணஞ்ச க³திபே⁴தோ³. ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³கோ க²த்தியாதி³கோ ச நிகாயபே⁴தோ³. தம்தம்ஸத்தஸந்தானபே⁴தோ³ புக்³க³லபே⁴தோ³. யா ச சக்கா²தீ³னம் வத்தூ²னம் அனந்தபே⁴த³தா வுத்தா, ஸோயேவ ஹத³யவத்து²ஸ்ஸ ச பே⁴தோ³ ஹோதி. ததோ மனாயதனஸ்ஸ அனந்தப்பபே⁴த³தா யோஜேதப்³பா³ து³க்கா²படிபதா³தி³தோ ஆரம்மணாதி⁴பதிஆதி³பே⁴த³தோ ச. இமஸ்மிம் ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே விபஸ்ஸனா வுத்தாதி விபஸ்ஸனுபக³மனஞ்ச விஞ்ஞாணம் க³ஹேத்வா ஏகாஸீதிபே⁴த³தா மனாயதனஸ்ஸ வுத்தா நித்³தே³ஸவஸேன. நீலம் நீலஸ்ஸேவ ஸபா⁴க³ம், அஞ்ஞம் விஸபா⁴க³ம், ஏவம் குஸலஸமுட்டா²னாதி³பே⁴தே³ஸு யோஜேதப்³ப³ம். தேபூ⁴மகத⁴ம்மாரம்மணவஸேனாதி புப்³பே³ வுத்தம் சக்கா²தி³வஜ்ஜம் த⁴ம்மாரம்மணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

ஸபரிப்ப²ந்த³கிரியாவஸேன ஈஹனம் ஈஹா. சிந்தனவஸேன ப்³யாபாரகரணம் ப்³யாபாரோ. தத்த² ப்³யாபாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந ஹி சக்கு² ரூபாதீ³னம் ஏவம் ஹோதீ’’தி. ஈஹம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந ச தானீ’’திஆதி³. உப⁴யம்பி பன ஈஹா ச ஹோதி ப்³யாபாரோ சாதி உப்படிபாடிவசனம். த⁴ம்மதாவாதி ஸபா⁴வோவ, காரணஸமத்த²தா வா. ஈஹாப்³யாபாரரஹிதானம் த்³வாராதி³பா⁴வோ த⁴ம்மதா. இமஸ்மிஞ்ச அத்தே² யந்தி ஏதஸ்ஸ யஸ்மாதி அத்தோ². புரிமஸ்மிம் ஸம்ப⁴வனவிஸேஸனம் யம்-ஸத்³தோ³. ‘‘ஸுஞ்ஞோ கா³மோதி கோ², பி⁴க்க²வே, ச²ன்னேதம் அஜ்ஜ²த்திகானம் ஆயதனானம் அதி⁴வசன’’ந்தி (ஸம். நி. 4.238) வசனதோ ஸுஞ்ஞகா³மோ விய த³ட்ட²ப்³பா³னி. அன்னபானஸமோஹிதந்தி க³ஹிதே ஸுஞ்ஞகா³மே யஞ்ஞதே³வ பா⁴ஜனம் பராமஸீயதி, தம் தம் ரித்தகம்யேவ பராமஸீயதி, ஏவம் து⁴வாதி³பா⁴வேன க³ஹிதானி உபபரிக்கி²யமானானி ரித்தகானேவ ஏதானி தி³ஸ்ஸந்தீதி. சக்கா²தி³த்³வாரேஸு அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸுப்பாத³கபா⁴வேன ரூபாதீ³னி சக்கா²தீ³னம் அபி⁴கா⁴தகானீதி வுத்தானி. அஹிஸுஸுமாரபக்கி²குக்குரஸிங்கா³லமக்கடா ச² பாணகா. விஸமபி³லாகாஸகா³மஸுஸானவனானி தேஸம் கோ³சரா. தத்த² விஸமாதி³அஜ்ஜா²ஸயேஹி சக்கா²தீ³ஹி விஸமபா⁴வபி³லாகாஸகா³மஸுஸானஸன்னிஸ்ஸிதஸதி³ஸுபாதி³ன்னத⁴ம்மவனபா⁴வேஹி அபி⁴ரமிதத்தா ரூபாதீ³னம்பி விஸமாதி³ஸதி³ஸதா யோஜேதப்³பா³.

ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²னாதி இத³ம் இதரேஸம் சதுன்னம் ஆகாரானம் ஸங்க³ஹகத்தா விஸும் வுத்தம். ஹுத்வா அபா⁴வாகாரோ ஏவ ஹி உப்பாத³வயத்தாகாராத³யோதி. தத்த² ஹுத்வாதி ஏதேன புரிமந்தவிவித்ததாபுப்³ப³கம் மஜ்ஜே² விஜ்ஜமானதம் த³ஸ்ஸேதி, தம் வத்வா அபா⁴வவசனேன மஜ்ஜே² விஜ்ஜமானதாபுப்³ப³கம், அபரந்தே அவிஜ்ஜமானதம், உப⁴யேனபி ஸதா³ அபா⁴வோ அனிச்சலக்க²ணந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸபா⁴வவிஜஹனம் விபரிணாமோ, ஜராப⁴ங்கே³ஹி வா பரிவத்தனம், ஸந்தானவிகாராபத்தி வா. ஸதா³ அபா⁴வேபி சிரட்டா²னம் ஸியாதி தம்னிவாரணத்த²ம் ‘‘தாவகாலிகதோ’’தி ஆஹ. உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தரஹிதம் நிச்சம், ந இதரதா²தி நிச்சபடிக்கே²பதோ அனிச்சம், நிச்சபடிபக்க²தோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஜாதித⁴ம்மதாதீ³ஹி அனிட்ட²தா படிபீளனம். படிபீளனட்டே²னாதி ச யஸ்ஸ தம் பவத்ததி, தம் புக்³க³லம் படிபீளனதோ, ஸயம் வா ஜராதீ³ஹி படிபீளனத்தாதி அத்தோ². பரித்தட்டி²திகஸ்ஸபி அத்தனோ விஜ்ஜமானக்க²ணே உப்பாதா³தீ³ஹி அபி⁴ண்ஹம் ஸம்படிபீளனத்தா ‘‘அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனதோ’’தி புரிமம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் விஸேஸேத்வா வத³தி, புக்³க³லஸ்ஸ பீளனதோ து³க்க²மம். ஸுக²படிபக்க²பா⁴வதோ து³க்க²ம் ஸுக²ம் படிக்கி²பதி நிவாரேதி, து³க்க²வசனம் வா அத்த²தோ ஸுக²ம் படிக்கி²பதீதி ஆஹ ‘‘ஸுக²படிக்கே²பதோ’’தி.

நத்தி² ஏதஸ்ஸ வஸவத்தனகோ, நாபி இத³ம் வஸவத்தனகந்தி அவஸவத்தனகம், அத்தனோ பரஸ்மிம் பரஸ்ஸ ச அத்தனி வஸவத்தனபா⁴வோ வா வஸவத்தனகம், தம் ஏதஸ்ஸ நத்தீ²தி அவஸவத்தனகம், அவஸவத்தனகஸ்ஸ அவஸவத்தனகோ வா அத்தோ² ஸபா⁴வோ அவஸவத்தனகட்டோ², இத³ஞ்ச ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம். தேனாதி பரஸ்ஸ அத்தனி வஸவத்தனாகாரேன ஸுஞ்ஞம். இமஸ்மிஞ்ச அத்தே² ஸுஞ்ஞதோதி ஏதஸ்ஸேவ விஸேஸனம் ‘‘அஸ்ஸாமிகதோ’’தி. அத² வா ‘‘யஸ்மா வா ஏதம்…பே… மா பாபுணாதூ’’தி ஏவம் சிந்தயமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி தீஸு டா²னேஸு வஸவத்தனபா⁴வோ நத்தி², ஸுஞ்ஞம் தம் தேன அத்தனோயேவ வஸவத்தனாகாரேனாதி அத்தோ². ந இத³ம் கஸ்ஸசி காமகாரியம், நாபி ஏதஸ்ஸ கிஞ்சி காமகாரியம் அத்தீ²தி அகாமகாரியம். ஏதேன அவஸவத்தனத்த²ம் விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேதி.

விப⁴வக³தி வினாஸக³மனம். ஸந்ததியம் ப⁴வந்தருப்பத்தியேவ ப⁴வஸங்கந்திக³மனம். ஸந்ததியா யதா²பவத்தாகாரவிஜஹனம் பகதிபா⁴வவிஜஹனம். ‘‘சக்கு² அனிச்ச’’ந்தி வுத்தே சக்கு²அனிச்ச-ஸத்³தா³னம் ஏகத்த²த்தா அனிச்சானம் ஸேஸத⁴ம்மானம்பி சக்கு²பா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி ஏதிஸ்ஸா சோத³னாய நிவாரணத்த²ம் விஸேஸஸாமஞ்ஞலக்க²ணவாசகானஞ்ச ஸத்³தா³னம் ஏகதே³ஸஸமுதா³யபோ³த⁴னவிஸேஸம் தீ³பேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ.

கிம் த³ஸ்ஸிதந்தி விபஸ்ஸனாசாரம் கதே²ந்தேன கிம் லக்க²ணம் த³ஸ்ஸிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘கதமா சானந்த³, அனத்தஸஞ்ஞா? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா இதி படிஸஞ்சிக்க²தி ‘சக்கு² அனத்தா’தி…பே… ‘த⁴ம்மா அனத்தா’தி. இதி இமேஸு ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு அனத்தானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’தி (அ. நி. 10.60) அவிஸேஸேஸு ஆயதனேஸு அனத்தானுபஸ்ஸனா வுத்தாதி காரணபூ⁴தானம் சக்கா²தீ³னம், ப²லபூ⁴தானஞ்ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் காரணப²லமத்ததாய அனத்ததாய அனத்தலக்க²ணவிபா⁴வனத்தா²ய ஆயதனதே³ஸனாதி ஆஹ ‘‘த்³வாத³ஸன்னம்…பே… அனத்தலக்க²ண’’ந்தி. யதி³பி அனிச்சது³க்க²லக்க²ணானி ஏத்த² த³ஸ்ஸிதானி, தேஹி ச அனத்தலக்க²ணமேவ விஸேஸேன த³ஸ்ஸிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. வேதி சாதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஸமாபனத்தோ². இச்சஸ்ஸாதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ யதா²ஸமாபிதஸ்ஸ ஆரோபேதப்³ப³தோ³ஸஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனத்தோ². ஏவந்தி ‘‘சக்கு² அத்தா’’தி ஏவம் வாதே³ ஸதீதி அத்தோ². இச்சஸ்ஸாதி வா இதி-ஸத்³தோ³ ‘‘இதி வத³ந்தஸ்ஸா’’தி பரவாதி³ஸ்ஸ தோ³ஸலக்க²ணாகாரனித³ஸ்ஸனத்தோ². ஏவந்தி தோ³ஸக³மனப்பகாரனித³ஸ்ஸனத்தோ². ரூபே அத்தனி ‘‘ஏவம் மே ரூபம் ஹோதூ’’தி அத்தனியே விய ஸாமினித்³தே³ஸாபத்தீதி சே? ந, ‘‘மம அத்தா’’தி க³ஹிதத்தா. ‘‘மம அத்தா’’தி ஹி க³ஹிதம் ரூபம் வஸவத்திதாய ‘‘ஏவம் மே ஹோதூ’’தி இச்சி²யமானஞ்ச ததே²வ ப⁴வேய்ய, இச்ச²தோபி ஹி தஸ்ஸ ரூபஸங்கா²தோ அத்தா அவஸவத்தி சாதி. ஆபா³தா⁴யாதி ஏவம் து³க்கே²ன. பஞ்ஞாபனந்தி பரேஸம் ஞாபனம். அனத்தலக்க²ணபஞ்ஞாபனஸ்ஸ அஞ்ஞேஸம் அவிஸயத்தா அனத்தலக்க²ணதீ³பகானம் அனிச்சது³க்க²லக்க²ணானஞ்ச பஞ்ஞாபனஸ்ஸ அவிஸயதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி.

ஏவம் பன து³ப்பஞ்ஞாபனதா ஏதேஸம் து³ரூபட்டா²னதாய ஹோதீதி தேஸம் அனுபட்ட²ஹனகாரணம் புச்ச²ந்தோ ஆஹ ‘‘இமானி பனா’’திஆதி³. டா²னாதீ³ஸு நிரந்தரம் பவத்தமானஸ்ஸ ஹேட்டா² வுத்தஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனஸ்ஸ. தா⁴துமத்ததாய சக்கா²தீ³னம் ஸமூஹதோ வினிப்³பு⁴ஜ்ஜனம் நானாதா⁴துவினிப்³போ⁴கோ³. க⁴னேனாதி சத்தாரிபி க⁴னானி க⁴னபா⁴வேன ஏகத்தம் உபனேத்வா வத³தி. பஞ்ஞாயேவ ஸந்ததிவிகோபனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யாதா²வஸரஸதோதி அவிபரீதஸபா⁴வதோ. ஸபா⁴வோ ஹி ரஸியமானோ அவிரத்³த⁴படிவேதே⁴ன அஸ்ஸாதி³யமானோ ‘‘ரஸோ’’தி வுச்சதி. அனிச்சாதீ³ஹி அனிச்சலக்க²ணாதீ³னம் அஞ்ஞத்த² வசனம் ருப்பனாதி³வஸேன பவத்தரூபாதி³க்³க³ஹணதோ விஸிட்ட²ஸ்ஸ அனிச்சாதி³க்³க³ஹணஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வா. ந ஹி நாமரூபபரிச்சே²த³மத்தேன கிச்சஸித்³தி⁴ ஹோதி, அனிச்சாத³யோ ச ரூபாதீ³னம் ஆகாரா த³ட்ட²ப்³பா³. தே பனாகாரா பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானா ரூபாதீ³னம் ஆகாரமத்தாயேவாதி கத்வா அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 350) லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய க²ந்தா⁴ரம்மணதா வுத்தாதி அதி⁴ப்பாயமத்தே டா²தும் யுத்தம், நாதிதா⁴விதும். ‘‘அனிச்ச’’ந்தி ச க³ண்ஹந்தோ ‘‘து³க்க²ம் அனத்தா’’தி ந க³ண்ஹாதி, ததா² து³க்கா²தி³க்³க³ஹணே இதரஸ்ஸாக³ஹணம். அனிச்சாதி³க்³க³ஹணானி ச நிச்சஸஞ்ஞாதி³னிவத்தனகானி ஸத்³தா⁴ஸமாதி⁴பஞ்ஞிந்த்³ரியாதி⁴கானி திவித⁴விமோக்க²முக²பூ⁴தானி. தஸ்மா ஏதேஸம் ஆகாரானம் பரிக்³க³ய்ஹமானானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸேஸோ ச அத்தீ²தி தீணி லக்க²ணானி வுத்தானி.

ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா

167. நாமரூபபரிச்சே²த³கதா² அபி⁴த⁴ம்மகதா²தி ஸுத்தந்தே விய பச்சயயுக³ளவஸேன அகதே²த்வா அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவஸேன அபி⁴ஞ்ஞேய்யானி ஆயதனானி அப்³போ³காரதோ அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே கதி²தானி. ஆக³ம்மாதி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி நிப்³பி³ந்த³ஸ்ஸ விஸங்கா²ரனின்னஸ்ஸ கோ³த்ரபு⁴னா விவட்டிதமானஸஸ்ஸ மக்³கே³ன ஸச்சி²கரணேனாதி அத்தோ². ஸச்சி²கிரியமானஞ்ஹி தம் அதி⁴க³ந்த்வா ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தஞ்ச படிச்ச அதி⁴பதிபச்சயபூ⁴தே ச தம்ஹி பரமஸ்ஸாஸபா⁴வேன வினிமுத்தஸங்கா²ரஸ்ஸ ச க³திபா⁴வேன பதிட்டா²னபூ⁴தே பதிட்டா²ய க²யஸங்கா²தோ மக்³கோ³ ராகா³த³யோ கே²பேதீதி தம்ஸச்சி²கரணாபா⁴வே ராகா³தீ³னம் அனுப்பத்தினிரோத⁴க³மனாபா⁴வா ‘‘தம் ஆக³ம்ம ராகா³த³யோ கீ²யந்தீ’’தி வுத்தம். ஸுத்ததோ முஞ்சித்வாதி ஸுத்தபதா³னி முஞ்சித்வா. அஞ்ஞோ ஸுத்தஸ்ஸ அத்தோ² ‘‘மாதரம் பிதரம் ஹந்த்வா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 294-295) விய ஆஹரிதப்³போ³, நத்தி² ஸுத்தபதே³ஹேவ நீதோ அத்தோ²தி அத்தோ².

ஏகம் நானந்தி சுண்ணிதம் கு²த்³த³கம் வா கரணம், சுண்ணீகரணந்தி அப³ஹுமானேன வத³தி. ந த்வம் ஏகம் நானம் ஜானாஸீதி கிம் ஏத்தகம் த்வமேவ ந ஜானாஸீதி அத்தோ². நனு ஞாதேதி ‘‘யதி³பி புப்³பே³ ந ஞாதம், அது⁴னாபி ஞாதே நனு ஸாது⁴ ஹோதீ’’தி அத்தனோ ஜானனம் படிச்சா²தே³த்வா விக்கே²பம் கரோந்தம் நிப³ந்த⁴தி. விப⁴ஜித்வாதி அக்க²ரத்த²மத்தே அட்ட²த்வா லீனம் அத்த²ம் விப⁴ஜித்வா உத்³த⁴ரித்வா நீஹரித்வா கதி²தந்தி அத்தோ². ராகா³தீ³னம் க²யோ நாம அபா⁴வமத்தோ, ந ச அபா⁴வஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வோ அத்தி² அத்தனோ அபா⁴வத்தாதி வத³ந்தஸ்ஸ வசனபச்சி²ந்த³னத்த²ம் புச்ச²தி ‘‘ராக³க்க²யோ நாம ராக³ஸ்ஸேவ க²யோ’’திஆதி³. யதி³ ஹி ராக³க்க²யோ தோ³ஸாதீ³னம் க²யோ ந ஹோதி, தோ³ஸக்க²யாத³யோ ச ராகா³தீ³னம் க²யா, அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸிட்டா² பி⁴ன்னா ஆபன்னா ஹோந்தீதி ப³ஹுனிப்³பா³னதா ஆபன்னா ஏவ ஹோதி, அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸேஸோ ச நாம நிஸ்ஸபா⁴வஸ்ஸ நத்தீ²தி ஸஸபா⁴வதா ச நிப்³பா³னஸ்ஸ. நவ தண்ஹாமூலகா ‘‘தண்ஹம் படிச்ச பரியேஸனா’’தி (தீ³. நி. 2.103; 3.359; அ. நி. 9.23; விப⁴. 963) ஆத³யோ, தேஸு பரியேஸனாத³யோ ச பரியேஸனாதி³கரகிலேஸா த³ட்ட²ப்³பா³. தி³யட்³ட⁴கிலேஸஸஹஸ்ஸம் நிதா³னகதா²யம் வுத்தம்.

ஓளாரிகதாய காரேதப்³போ³தி அதிஸுகு²மஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ ஓளாரிகபா⁴வதோ³ஸாபத்தியா போ³தே⁴தப்³போ³, நிக்³க³ஹேதப்³போ³ வா. வத்து²ந்தி உபாதி³ன்னகபோ²ட்ட²ப்³ப³ம் மேது²னம். அச்சா²தீ³னம்பி நிப்³பா³னப்பத்தி கஸ்மா வுத்தா, நனு ‘‘கிலேஸானம் அச்சந்தம் அனுப்பத்தினிரோதோ⁴ நிப்³பா³ன’’ந்தி இச்ச²ந்தஸ்ஸ கிலேஸானம் வினாஸோ கஞ்சி காலம் அப்பவத்தி நிப்³பா³னம் ந ஹோதீதி? ந, அபா⁴வஸாமஞ்ஞதோ. அச்சந்தாபவத்தி ஹி கஞ்சி காலஞ்ச அப்பவத்தி அபா⁴வோயேவாதி நத்தி² விஸேஸோ. ஸவிஸேஸம் வா வத³ந்தஸ்ஸ அபா⁴வதா ஆபஜ்ஜதீதி. திரச்சா²னக³தேஹிபி பாபுணிதப்³ப³த்தா தேஸம்பி பாகடம் பிளந்த⁴னம் விய ஓளாரிகம் தூ²லம். கேவலம் பன கண்ணே பிளந்தி⁴தும் ந ஸக்கோதி, பிளந்த⁴னதோபி வா தூ²லத்தா ந ஸக்காதி உப்பண்டே³ந்தோ விய நிக்³க³ண்ஹாதி.

நிப்³பா³னாரம்மணகரணேன கோ³த்ரபு⁴க்க²ணே கிலேஸக்க²யப்பத்தி பனஸ்ஸ ஆபன்னாதி மஞ்ஞமானோ ஆஹ ‘‘த்வம் அகீ²ணேஸுயேவா’’திஆதி³. நனு ஆரம்மணகரணமத்தேன கிலேஸக்க²யோ அனுப்பத்தோதி ந ஸக்கா வத்தும். சித்தஞ்ஹி அதீதானாக³தாதி³ஸப்³ப³ம் ஆலம்பே³தி, ந நிப்ப²ன்னமேவாதி கோ³த்ரபு⁴பி மக்³கே³ன கிலேஸானம் யா அனுப்பத்தித⁴ம்மதா காதப்³பா³, தம் ஆரப்³ப⁴ பவத்திஸ்ஸதீதி? ந, அப்பத்தனிப்³பா³னஸ்ஸ நிப்³பா³னாரம்மணஞாணாபா⁴வதோ. ந ஹி அஞ்ஞத⁴ம்மா விய நிப்³பா³னம், தம் பன அதிக³ம்பீ⁴ரத்தா அப்பத்தேன ஆலம்பி³தும் ந ஸக்கா. தஸ்மா தேன கோ³த்ரபு⁴னா பத்தப்³பே³ன திகாலிகஸபா⁴வாதிக்கந்தக³ம்பீ⁴ரபா⁴வேன ப⁴விதப்³ப³ம், கிலேஸக்க²யமத்ததம் வா இச்ச²தோ கோ³த்ரபு⁴தோ புரேதரம் நிப்ப²ன்னேன கிலேஸக்க²யேன. தேனாஹ ‘‘த்வம் அகீ²ணேஸுயேவ கிலேஸேஸு கிலேஸக்க²யம் நிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேஸீ’’தி. அப்பத்தகிலேஸக்க²யாரம்மணகரணே ஹி ஸதி கோ³த்ரபு⁴தோ புரேதரசித்தானிபி ஆலம்பே³ய்யுந்தி.

மக்³க³ஸ்ஸ கிலேஸக்க²யம் நிப்³பா³னந்தி மக்³க³ஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தம் நிப்³பா³னம் கதமந்தி அத்தோ². மக்³கோ³திஆதி³னா புரிமபுச்சா²த்³வயமேவ விவரதி.

ந ச கிஞ்சீதி ரூபாதீ³ஸு நிப்³பா³னம் கிஞ்சி ந ஹோதி, ந ச கதா³சி ஹோதி, அதீதாதி³பா⁴வேன ந வத்தப்³ப³ந்தி வத³ந்தி, தம் ஆக³ம்ம அவிஜ்ஜாதண்ஹானம் கிஞ்சி ஏகதே³ஸமத்தம்பி ந ஹோதி, ததே³வ தம் ஆக³ம்ம கதா³சி ந ச ஹோதீதி அத்தோ² யுத்தோ.

அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா

168. ந…பே… நவத்தப்³ப³த⁴ம்மாரம்மணத்தாதி யதா² ஸாரம்மணா பரித்தாதி³பா⁴வேன நவத்தப்³ப³ம் கிஞ்சி ஆரம்மணம் கரோந்தி, ஏவம் கிஞ்சி ஆலம்ப³னதோ ந நவத்தப்³ப³கோட்டா²ஸம் ப⁴ஜதீதி அத்தோ².

பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆயதனவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.